Pamięci mojej siostry

Mroczne jest nasze życie. Wielkie jest przyrodzone nam rozczarowanie, przez które w skandynawskich lasach kwitnie tyle baśni, ponuro zwęgla się w naszym sercu wewnętrzny żar. Wielu staje się węglarzami strzegącymi mielerzy własnych serc, w ułomności swojego rozmarzenia nadstawiają uszu i słuchają, jak ich serca z szumem się spalają.

Harry Martinson, Nässlorna blomma

Dom

miał ponad sto lat i kamienne ponadmetrowej grubości ściany. Oznaczało to, że najprawdopodobniej nie będzie musiała ich izolować. Chciała się jednak upewnić, że tak faktycznie jest.

Na lewo od pokoju dziennego znajdował się niewielki pokój narożny. Przerobiła go na gabinet i pokój gościnny.

Do pokoju przylegała toaleta i obszerna garderoba na ubrania.

Pokój był wprost doskonały: miał jedno okno i nieużywane poddasze.

Tak, to już koniec dotychczasowej nonszalancji i brania wszystkiego takim, jakie jest.

Niczego nie wolno zostawić przypadkowi. Prowizorka i przypadkowość to niebezpieczny, zdradziecki towarzysz. Czasem przyjaciel, ale równie często nieobliczalny wróg.

meble

w jadalni zsunęła pod jedną ścianę, zostawiając w ten sposób dużą wolną przestrzeń na środku pokoju.

Potem już tylko czekała.

Pierwszą partię styropianu dostarczono zgodnie z zamówieniem: o dziewiątej. Wnieśli go czterej mężczyźni. Trzej mieli ponad pięćdziesiąt lat, czwarty nie więcej niż dwadzieścia. Ten czwarty, o gładko ogolonej głowie, był ubrany w T-shirt z dwoma skrzyżowanymi szwedzkimi flagami umieszczonymi pod nadrukiem o treści „Moja Ojczyzna”. Na łokciach miał wytatuowaną pajęczynę, a na nadgarstkach jakiś motyw nawiązujący do epoki kamienia łupanego.

Kiedy wyszli i znowu została sama, usiadła na kanapie i zaczęła planować zakres prac. Postanowiła zacząć od podłogi, ponieważ tylko ona mogła stworzyć jakieś problemy. Starsi państwo, którzy tu przez długi czas mieszkali, byli głusi. Przez wszystkie te lata nie odezwali się do niej ani słowem. Uznała, że to ważny szczegół.

Weszła do sypialni.

Chłopiec nadal był pogrążony w głębokim śnie.

Spotkała go w kolejce podmiejskiej, a okoliczności tego spotkania były naprawdę niezwykłe. Wzięła go po prostu za rękę, on zaś wstał z ławki i grzecznie za nią poszedł. Nawet nie musiała go przekonywać.

Wyglądało to tak, jakby byli sobie przeznaczeni.

Było to równie oczywiste jak wtedy, gdy kobieta rodzi dziecko i wie, że należy tylko do niej.

Znalazła ucznia, którego poszukiwała, i dziecko, którego sama nie mogła mieć.

Położyła chłopcu dłoń na czole i poczuła, że gorączka spadła. Potem zmierzyła mu puls.

Wszystko układa się zgodnie z planem.

Udało jej się znaleźć odpowiednią dawkę morfiny.

w gabinecie

leżał gruby dywan, który zakrywał całą podłogę. Zawsze uważała, że jest brzydki i niehigieniczny, ale lubiła po nim chodzić. Teraz będzie jej służył do innych celów.

Specjalnym ostrym nożem zaczęła ciąć styropian. Pocięte kawałki smarowała grubą warstwą kleju i przylepiała je do podłogi.

Od mocnego zapachu dość szybko zaczęło jej się kręcić w głowie, dlatego musiała otworzyć okno wychodzące na ulicę. Składało się z potrójnej szyby, która od zewnątrz była jeszcze pokryta dodatkową warstwą dźwiękoszczelną.

Przypadek w roli przyjaciela.

Uśmiechnęła się.

Prace podłogowe zajęły jej cały dzień. Co jakiś czas wychodziła z pokoju, żeby sprawdzić, co z chłopcem.

Kiedy skończyła, wszystkie złącza zalepiła taśmą klejącą.

W ciągu trzech kolejnych dni dostarczano inne materiały budowlane. Po podłodze przyszła kolej na cztery ściany pokoju. W piątek został już tylko sufit. Zabrało jej to trochę więcej czasu, bo najpierw musiała smarować styropian klejem, a potem mocować go do sufitu deskami.

W czasie gdy klej schnął, przybiła do futryn kilka starych koców w miejsce drzwi, które wcześniej zdjęła z zawiasów. Drzwi z pokoju dziennego okleiła czterema warstwami styropianu. Wypełniła w ten sposób półmetrowej szerokości futrynę.

Wyjęła stare prześcieradło i powiesiła je w jedynym oknie w tym pokoju. W otworze okiennym umieściła na wszelki wypadek podwójną warstwę izolacji. Kiedy prace w pokoju dobiegły końca, zakryła podłogę i ściany wodoszczelnym brezentem.

Jej praca miała w sobie coś z medytacji. Gdy po skończonej robocie usiadła na kanapie i zaczęła się przyglądać temu, co zrobiła, poczuła się z siebie dumna.

dalsze

prace wykończeniowe prowadziła w następnym tygodniu. Kupiła cztery gumowe kółka, haczyk, dziesięć metrów kabla elektrycznego, kilka metrów bieżących drewnianej listwy, prosty sprzęt oświetleniowy i cały karton żarówek. Zamówiła też komplet hantli, sztangę i prosty rower treningowy.

Z jednego z regałów stojących w dużym pokoju wyjęła wszystkie książki, regał położyła na boku i w każdym rogu przykręciła do niego po jednym kółku. Na froncie przymocowała drewnianą listwę, która miała zakryć całą konstrukcję suwną, i ustawiła regał przed drzwiami prowadzącymi do ukrytego pokoju.

Przymocowała go do drzwi i spróbowała je otworzyć. Przesunęły się na kółkach bezdźwięcznie. Wszystko działało perfekcyjnie.

Założyła haczyk, zaryglowała drzwi i odpowiednio umieściła lampę stojącą, która miała zakryć konstrukcję zamka.

Na końcu ustawiła wszystkie książki z powrotem na miejsce i z jednego z dwóch łóżek w sypialni przyniosła cienki materac.

Wieczorem umieściła śpiącego chłopca w pokoju, który od tej pory miał być jego nowym domem.

Gamla Enskede

Dziwiło nie to, że chłopiec był martwy, lecz raczej to, że tak długo żył. Rozległe rany i ich charakter świadczyły o tym, że powinien był umrzeć dużo wcześniej, niż wynikało ze wstępnej opinii biegłego, który próbował ustalić datę śmierci. Coś trzymało chłopca przy życiu, chociaż normalny człowiek tak długo by nie przetrwał.

Kiedy komisarz policji kryminalnej Jeanette Kihlberg wyprowadzała samochód z garażu, nic o tej sprawie jeszcze nie wiedziała. Poza tym zupełnie nie zdawała sobie sprawy, że śmierć chłopca stanie się pierwszym z całego szeregu wydarzeń, które w znaczący sposób wpłyną na jej życie.

Widząc, że Åke stoi w oknie, pomachała mu na pożegnanie. Mąż był jednak zajęty rozmową telefoniczną i nie widział jej. Na przedpołudnie zaplanował wielkie pranie z całego tygodnia: przepocone koszulki, brudne skarpetki i bieliznę. Kiedy ktoś ma żonę i syna, który żywo interesuje się piłką nożną, pranie staje się stałym składnikiem codziennych rutynowych czynności. W ich domu stara pralka pracowała pięć razy na tydzień, do granic możliwości.

Jeanette wiedziała, że w oczekiwaniu, aż pralka skończy prać, Åke pójdzie do swojego małego atelier na strychu i będzie próbował kończyć zaczęte obrazy olejne, którymi ciągle się zajmował. Åke to romantyk, marzyciel. Ma kłopoty z dokończeniem tego, co zaczął. Już tyle razy wierciła mu dziurę w brzuchu, żeby nawiązał kontakt z galerią, która okazała zainteresowanie jego pracami. Niestety, Åke zawsze się wykręcał, twierdząc, że nie jest jeszcze gotowy. Obiecywał tylko, że stanie się to wkrótce, a wtedy wszystko się zmieni.

Będzie robił karierę, na ich konto zaczną wpływać pieniądze. Zrealizują wtedy wszystko, o czym tak marzyli. Wyremontują dom, pojadą na wycieczkę.

Minęło prawie dwadzieścia lat i Jeanette zaczęła wątpić, że jej marzenia kiedykolwiek się spełnią.

Kiedy skręcała w ulicę Nynäsvägen, usłyszała niepokojące stukanie w okolicach lewego przedniego koła. Chociaż w sprawach technicznych była ignorantką, domyśliła się, że coś złego się dzieje z jej starym audi i znowu będzie musiała odstawić je do warsztatu. Z doświadczenia wiedziała, że naprawa znowu ją trzepnie po kieszeni, chociaż Serb, który prowadził warsztat samochodowy przy placu Bolidenplan, był naprawdę tani i znał się na robocie.

Poprzedniego dnia wybrała z konta ostatnie pieniądze, żeby zapłacić kolejną ratę za dom. Wezwania do zapłaty przychodziły z sadystyczną punktualnością raz na kwartał. Miała więc nadzieję, że tym razem uda jej się naprawić samochód na kredyt. Tak jak wcześniej.

Nagle w kieszeni kurtki poczuła wibrowanie telefonu komórkowego. Rozległ się fragment IX symfonii Beethovena. Zjechała na bok i zatrzymała się na chodniku.

– Słucham, Kihlberg.

– Cześć, Janne. Nowa sprawa na placu Thorildsplan. – Po głosie poznała, że dzwoni Jens Hurtig. – Musimy tam zaraz jechać. Gdzie jesteś?

Hurtig prawie krzyczał do słuchawki, więc musiała odsunąć telefon od ucha, żeby nie ogłuchnąć.

Nie znosiła, kiedy nazywano ją Janne. Czuła, że jest coraz bardziej poirytowana. Po raz pierwszy zniekształconej formy jej imienia ktoś użył jako zdrobnienia na imprezie pracowniczej przed trzema laty. Z czasem zaczęto się nią posługiwać w całej komendzie policji w dzielnicy Kungsholmen.

– Jestem koło Årsty i zaraz wjeżdżam na trasę do Essinge. Co się stało?

– W krzakach koło metra w pobliżu Wyższej Szkoły Nauczycielskiej znaleziono zwłoki chłopca. Billing kazał, żebyś tam jak najszybciej pojechała. Był okropnie zdenerwowany. Wszystko wskazuje na to, że to morderstwo.

Stukanie w samochodzie stawało się coraz głośniejsze. Jeanette zastanawiała się, czy będzie musiała wezwać pomoc drogową i radiowóz, żeby ktoś ją podrzucił na miejsce.

– Jeśli ten pieprzony samochód nie rozpadnie się na części, będę tam za jakieś pięć, dziesięć minut. I proszę, żebyś ty też przyjechał.

Poczuła, że ją zniosło na bok, więc na wszelki wypadek zjechała na prawy pas.

– Jasne. Już jadę. Będę przed tobą.

Martwy chłopiec porzucony w krzakach. Wyglądało to na przypadek. Pewnie komuś sytuacja wymknęła się spod kontroli i ciężkie pobicie zakończyło się śmiercią ofiary. Prokurator zakwalifikuje to jako nieumyślne spowodowanie śmierci.

Z morderstwem policja ma do czynienia wtedy, gdy zazdrosny mąż zabija żonę w domu, usłyszawszy od niej, że chce rozwodu.

Przynajmniej tak to wygląda w typowych przypadkach.

Jednakże czasy się zmieniają i Jeanette musiała przyznać, że wszystko, czego kiedyś nauczyła się w szkole policyjnej, nie tylko było już nieaktualne, ale także błędne. Metody pracy unowocześniono i praca w policji pod wieloma względami stała się o wiele trudniejsza niż przed dwudziestu laty.

Przypomniała sobie pierwsze lata, gdy patrolowała ulice i przez cały czas przebywała wśród zwykłych ludzi. Wszyscy starali się jej pomóc, odnosili się do policjantów z ufnością. Dzisiaj natomiast ludzie zgłaszają włamania i kradzieże tylko dlatego, że taki wymóg stawiają firmy ubezpieczeniowe, a nie dlatego, że ktoś wierzy, iż policja znajdzie sprawcę.

Na co liczyła, kiedy zrezygnowała ze studiowania socjologii i postanowiła zostać policjantką? Że coś zmieni? Pomoże? Tak przynajmniej tłumaczyła swojemu ojcu, gdy z dumą pokazała mu list z potwierdzeniem przyjęcia do szkoły policyjnej. Tak właśnie było. Chciała wyraźnie pokazywać różnicę między sytuacją, gdy ktoś czyni zło, a sytuacją, gdy ktoś pada jego ofiarą.

Chciała być porządnym człowiekiem.

Bo właśnie bycie policjantem oznacza, że się takim człowiekiem jest.

Przez całe dzieciństwo z zapartym tchem przysłuchiwała się opowieściom taty i dziadka o pracy w policji. Bez względu na to, czy to była noc świętojańska czy Wielki Piątek, rozmowy przy rodzinnym stole toczyły się wokół takich tematów jak bezwzględni przestępcy rabujący banki, sympatyczni złodzieje albo sprytni oszuści. Anegdoty i wspomnienia z ciemnej strony życia.

Jak zapach wędzonej szynki bożonarodzeniowej zwiastował nadejście świąt, tak rozmowy mężczyzn, którzy siedzieli w salonie i wspominali dawne czasy, dawały poczucie bezpieczeństwa.

Uśmiechnęła się na wspomnienie niechęci i sceptycyzmu dziadka, który miał krytyczny stosunek do wspomagania pracy policji nowoczesnymi metodami. Żeby uprościć sobie pracę, w dzisiejszych czasach kajdanki zastępuje się specjalnymi opaskami. Kiedyś dziadek powiedział nawet, że testy DNA to zjawisko przelotne.

Zawód policjanta polega na rozgraniczaniu. Nie na upraszczaniu. Policja musi dopasowywać metody pracy do zmieniającej się rzeczywistości.

Bycie policjantem polega na chęci niesienia pomocy innym, troszczenia się o innych ludzi. Na pewno nie polega na siedzeniu w radiowozie za przyciemnionymi szybami i na bezsilnym obserwowaniu świata zewnętrznego.

Plac Thorildsplan

Ivo Andrić był specjalistą od nietypowych, ekstremalnych przypadków śmierci. Pochodził z Bośni i podczas czteroletniego oblężenia Sarajewa przez Serbów był tam lekarzem. Przez te lata zdobył tak duże doświadczenie w zakresie sekcji zwłok dzieci, że czasem żałował, iż w ogóle wykonuje zawód lekarza sądowego.

W Sarajewie zostało zabitych prawie dwa tysiące dzieci w wieku poniżej czternastu lat, w tym jego dwie córki. Zastanawiał się niekiedy, jak by wyglądało jego życie, gdyby jednak został w tamtej wiosce pod Prozorem. Teraz jednak było już za późno na tego rodzaju rozważania. Serbowie spalili mu dom i zamordowali rodziców i trzech braci.

Sztokholmska policja wezwała go na miejsce zdarzenia wczesnym rankiem, a ponieważ funkcjonariusze nie chcieli blokować dojścia do stacji metra dłużej, niż to było konieczne, musiał jak najszybciej zakończyć oględziny zwłok.

Pochylił się nad martwym chłopcem i od razu zauważył, że pochodzi z innego kraju. Wyglądał na Araba, Palestyńczyka albo nawet Hindusa lub Pakistańczyka.

Wyraźnie było widać, że został ciężko pobity. Ale najciekawsze, że Ivo nigdzie nie znalazł żadnych obrażeń wskazujących na to, iż chłopiec się bronił. Siniaki i krwawe wybroczyny wskazywały raczej, że zachowywał się jak bokser, który nie jest w stanie się bronić i chociaż przetrwał dwanaście rund, to jednak dostał taki wycisk, że w końcu padł nieprzytomny na matę.

Innym czynnikiem utrudniającym oględziny było to, że do śmierci nie doszło w miejscu znalezienia zwłok, tylko gdzieś indziej, i to dużo wcześniej. Ciało leżało w dość dobrze widocznym miejscu, w krzakach rosnących zaledwie kilka metrów od wejścia na stację metra przy placu Thorildsplan w Kungsholmen, dlatego szybko zauważyli je przechodnie.

Lotnisko

wyglądało równie szaro i ponuro jak ten zimowy poranek. Przyleciał na pokładzie samolotu linii lotniczych Air China do kraju, o którym nigdy wcześniej nie słyszał. Wiedział, że podobną podróż odbyło przed nim kilkaset innych dzieci, dlatego w czasie kontroli dokumentów na lotnisku opowiedział straży granicznej tę samą historię co one. Bez zająknięcia powtórzył wersję, której przez kilka miesięcy uczył się na pamięć. Brzmiała następująco:

Kiedy w Chinach budowano wielkie obiekty mające służyć sportowcom biorącym udział w igrzyskach olimpijskich, zatrudnił się do pracy. Nosił cegły i woził zaprawę murarską. Jego stryj, który był tylko biednym robotnikiem, załatwił mu mieszkanie, ale gdy stryj uległ poważnemu wypadkowi i trafił do szpitala, nim nie miał się kto dłużej opiekować. Rodzice nie żyli, nie miał też rodzeństwa ani krewnych, do których mógłby się zwrócić o pomoc.

Podczas przesłuchania na lotnisku opowiedział, że razem ze stryjem byli traktowani jak niewolnicy i pracowali w warunkach, które można porównać tylko z apartheidem. Na budowie harował pięć miesięcy, ale nigdy nie liczył, że zamieszka w mieście i będzie mógł się cieszyć pełnią praw obywatelskich.

Zgodnie z obowiązującymi od dawna przepisami był zameldowany w rodzinnej wiosce, daleko od miasta, więc tam, gdzie mieszkał i pracował, był praktycznie pozbawiony wszelkich praw.

Dlatego musiał wyjechać do Szwecji, bo tu mieszkają jego jedyni krewni. Nie wie gdzie, ale stryj obiecał mu, że skontaktują się z nim, gdy tylko wyląduje.

Do nowego kraju wyjechał tak, jak stał, i żadnego dobytku nie ma z wyjątkiem telefonu komórkowego i pięćdziesięciu amerykańskich dolarów. W telefonie nie było zapisanych żadnych numerów, esemesów ani zdjęć, które mogłyby dostarczyć policji informacji na jego temat.

Prawda była taka, że telefon był zupełnie nowy i nieużywany.

Nie zdradził policji, że ma pewien numer telefonu zapisany na skrawku papieru ukrytym w lewym bucie. Zadzwoni na ten numer, gdy tylko uda mu się uciec z miejsca, gdzie zostanie umieszczony.

kraj

do którego przybył, w ogóle nie przypominał Chin. Wszystko było tu takie czyste i uporządkowane. Kiedy po przesłuchaniu chłopiec w towarzystwie dwóch policjantów szedł przez lotnisko, zastanawiał się, czy właśnie tak wygląda cała Europa.

Człowiek, który wymyślił jego nową przeszłość, dał mu numer telefonu, dolary i telefon i powiedział, że w ciągu ostatnich czterech lat udało mu się z powodzeniem wysłać do różnych krajów Europy ponad siedemdziesięcioro dzieci.

Wyjaśnił, że najwięcej kontaktów posiada w Belgii, gdzie można zarobić dużo pieniędzy. Praca polega na obsługiwaniu bogatych ludzi, ale jeśli będzie dyskretny i pracowity, sam też stanie się kiedyś bogaty. Niestety, w Belgii istnieje zbyt duże ryzyko i nie można się tam zbyt często pokazywać na ulicy.

W Szwecji jest inaczej, to bezpieczniejszy kraj. Ci, którym pomógł, pracują najczęściej w restauracjach i mogą się poruszać bardziej swobodnie. Praca nie jest tak dobrze płatna jak w Belgii, ale jeśli będzie miał szczęście, tam też dużo zarobi w zależności od tego, na jakie usługi będzie akurat istniało zapotrzebowanie.

W Szwecji mieszkają ludzie, którzy chcą tego samego co ludzie w Belgii.

miejsce

zakwaterowania znajdowało się niezbyt daleko od lotniska. Policjanci zawieźli go nieoznakowanym radiowozem. Spędził tam noc, dzieląc pokój z czarnym chłopcem, który nie mówił ani po chińsku, ani po angielsku.

Materac, na którym spał, był czysty, ale pachniał stęchlizną.

Już następnego dnia zadzwonił na numer zapisany na kartce. Kobiecy głos wyjaśnił mu, jak dostać się na stację, aby złapać pociąg do Sztokholmu. Kiedy tam dojedzie, ma zadzwonić ponownie po dalsze wskazówki.

w pociągu

było ciepło i przytulnie. Szybko i prawie bezszelestnie wiózł go przez miasto zasypane śniegiem. Sam nie wiedział, jak to się stało – przez przypadek czy szczęśliwym zbiegiem okoliczności – że na miejsce nigdy nie dotarł.

Kiedy przejechali kilka stacji, do przedziału weszła ładna blondynka, która usiadła naprzeciwko niego. Długo mu się przyglądała, a on od razu zrozumiał, że się domyśliła, iż podróżuje sam. I że na dodatek w ogóle jest sam, że jest najbardziej samotną osobą na całym świecie.

Kiedy pociąg zatrzymał się na kolejnej stacji, kobieta się podniosła i wzięła go za rękę. Wskazała mu głową drogę do wyjścia, a on nie zaprotestował.

Czuł się tak, jakby dotknął go anioł. Poszedł za nią jak w transie.

Wzięli taksówkę i pojechali przez miasto. Było otoczone wodą i bardzo mu się podobało. Ruch na ulicach też był mniejszy niż w Chinach. Miasto było czyste, łatwiej mu się tutaj oddychało.

Zastanawiał się nad kolejami losu i nad przypadkiem. Dlaczego z nią tu siedział. Kiedy spojrzała na niego z uśmiechem, przestał o tym myśleć.

W Chinach często go pytali, w czym jest dobry, dotykali jego ramion, żeby sprawdzić, czy jest silny. Zadawali mu pytania, a on udawał, że ich rozumie. Ciągle mieli wątpliwości, ale w końcu wybrali właśnie jego.

Tymczasem ta kobieta wybrała go, chociaż niczego dla niej nie zrobił. Podobnie jak wcześniej dla niej nikt niczego nie zrobił.

pokój

do którego go zaprowadziła, był pomalowany na biało. Stało w nim duże szerokie łóżko. Pościeliła mu i dała coś ciepłego do picia. Napój smakował prawie jak herbata w rodzinnym domu. Zasnął, zanim dopił do końca.

Po przebudzeniu nawet nie wiedział, jak długo spał. Za to od razu zauważył, że znajduje się w innym pokoju, pozbawionym okien.

Kiedy wstał z łóżka, by podejść do drzwi, poczuł, że podłoga jest miękka i ugina mu się pod nogami. Nacisnął klamkę, ale okazało się, że drzwi są zamknięte na klucz. Ubranie zniknęło. Telefon też.

Nagi położył się na materacu i znowu zasnął.

Od tej pory ten pokój stał się jego nowym światem.

Plac Thorildsplan

Jeanette poczuła, że samochód sam skręca w prawo i prawie staje w poprzek drogi. Ostatni odcinek pokonała z prędkością sześćdziesięciu kilometrów na godzinę, a gdy skręciła w Drottningholmsvägen i skierowała się w stronę stacji metra, zrozumiała, że jej piętnastoletni wóz dokonał właśnie żywota.

Zaparkowała i podeszła do taśmy zabezpieczającej teren. Od razu zobaczyła Hurtiga o głowę wyższego od pozostałych policjantów, o jasnych, typowo skandynawskich włosach, silnie zbudowanego, bez grama zbędnego tłuszczu.

Po czterech latach wspólnej pracy Jeanette nauczyła się rozumieć język jego ciała, dlatego od razu zauważyła, że Hurtig wygląda na zatroskanego.

Miał prawie zbolałą minę.

Kiedy ją ujrzał, twarz od razu mu się rozpogodziła. Ruszył w jej kierunku i uniósł taśmę.

– Widzę, że samochód się nie rozpadł – powiedział z szerokim uśmiechem. – Nie rozumiem, po co trzymasz tego starego grata.

– Ja też nie, ale jeśli załatwisz mi podwyżkę, kupię sobie mały kabriolet Mercedesa i będę nim szalała po mieście.

Idąc za Hurtigiem przez teren zabezpieczony policyjną taśmą, Jeanette pomyślała, że gdyby tylko Åke podjął jakąś pracę ze stałym dochodem, mogliby kupić porządny wóz.

– Znaleźliście jakieś odciski opon? – spytała jedną z policjantek z laboratorium kryminalistycznego, sprawdzających coś na piaszczystej alejce.

– Tak, było kilka – odparła kobieta, spoglądając na Jeanette. – Myślę, że część należy do śmieciarek, które tu przyjeżdżają opróżnić kosze. Inne pochodzą z opon o mniejszej średnicy.

W chwili gdy Jeanette zjawiła się na miejscu zbrodni, jako najwyższa rangą odpowiadała za przebieg śledztwa.

Wieczorem złoży raport przełożonemu. Z kolei naczelnik Dennis Billing poinformuje o wszystkim prokuratora von Kwista. Obaj zadecydują, jak poprowadzić śledztwo, nie oglądając się na jej zdanie. Tak właśnie wyglądał system decyzyjny w policji.

Odwróciła się do Hurtiga.

– No dobrze, w takim razie zaczynamy. Kto go znalazł?

Hurtig wzruszył ramionami.

– Nie wiemy.

– Jak to nie wiecie?

– Ponad trzy godziny temu ktoś zadzwonił na numer alarmowy sto dwanaście – odparł Hurtig, zerkając na zegarek. – Dzwoniący poinformował, że w pobliżu zejścia do metra leży martwy chłopak. To wszystko.

– Rozmowa jest zarejestrowana?

– Oczywiście.

– A dlaczego telefonistka ze sto dwanaście zwlekała z poinformowaniem nas? – spytała poirytowanym głosem Jeanette.

– Doszła do wniosku, że to żart, bo dzwoniący miał taki głos, jakby był pijany. Bełkotał i nie brzmiało to zbyt przekonująco.

– Czy udało się ustalić, do kogo należy telefon, z którego dzwonił tamten człowiek?

– Używał telefonu na kartę – odparł Hurtig, wznosząc oczy do góry.

– Cholera!

– Ale niedługo będziemy wiedzieć, z którego miejsca dzwonił.

– To dobrze. Po powrocie na komendę musimy odsłuchać nagranie.

Jeanette obeszła cały teren, wypytując poszczególnych policjantów, co który wie.

– A świadkowie? Czy ktoś coś słyszał albo widział?

Spojrzała na wszystkich wyzywającym wzrokiem, ale policjanci pokręcili tylko głowami.

– Ktoś musiał go tu przywieźć – kontynuowała Jeanette zrezygnowanym głosem. Wiedziała, że trudno będzie prowadzić śledztwo, jeśli w ciągu najbliższych kilku godzin nie znajdą jakichś ważnych wskazówek. – Przecież nikt nie wozi trupa metrem. Trzeba zabezpieczyć nagrania z kamer monitorujących ten teren.

Hurtig stanął obok niej.

– Wysłałem już po nagrania jednego z naszych ludzi, więc wieczorem będziemy je mieć.

– Świetnie. Ciało prawdopodobnie przywieziono tu samochodem. Załatw listę samochodów, które w ciągu ostatnich dni zostały zarejestrowane w punktach poboru opłaty miejskiej.

– Oczywiście – odparł Hurtig. Wyjął komórkę i odszedł na bok. – Zaraz się tym zajmę, żebyśmy ją dostali jak najszybciej.

– Wyluzuj trochę. Jeszcze nie skończyłam. Istnieje przecież możliwość, że ciało tutaj przyniesiono albo przywieziono na przyczepce rowerowej czy jakoś inaczej. Dowiedz się w szkole, czy mają kamery monitorujące.

Hurtig skinął głową i oddalił się.

Westchnąwszy, Jeanette podeszła do jednego z techników, którzy badali ślady w trawie koło krzaków.

– Macie coś konkretnego?

Mężczyzna pokręcił głową.

– Na razie nic. Znaleźliśmy oczywiście ślady stóp i najlepsze zabezpieczymy. Ale nie należy sobie robić zbyt dużych nadziei.

Jeanette podeszła wolnym krokiem do krzaków, w których znaleziono zwłoki owinięte w czarny worek na śmieci. Chłopiec był nagi, już sztywny. Znajdował się w pozycji siedzącej z rękami założonymi za kolana. Ręce miał obwiązane taśmą. Żółto-zielona skóra twarzy przypominała pergamin. Natomiast dłonie były prawie zupełnie czarne.

– Znaleźliście jakieś ślady przemocy na tle seksualnym? – spytała Jeanette, zwracając się do Andricia, który badał ciało.

– Na razie nie da się tego ustalić, ale nie można wykluczyć. Wolałbym nie wyciągać zbyt pochopnych wniosków, z doświadczenia jednak wiem, że przy tego rodzaju obrażeniach bardzo często występują też ślady przemocy na tle seksualnym.

Jeanette skinęła głową.

Policja starała się jak najlepiej zabezpieczyć miejsce barierkami i brezentem, lecz cały teren był pofałdowany, więc jeśli ktoś stanął na wzgórzu w pewnej odległości od miejsca znalezienia zwłok, miał przed sobą niezły widok. Wokół barierek kręcili się fotoreporterzy z ogromnymi teleobiektywami. Na ich widok Jeanette ogarnęło współczucie. Na okrągło podsłuchują policyjne krótkofalówki, czekając, aż zdarzy się coś niezwykłego.

Nie zauważyła za to ani jednego dziennikarza. Czyżby gazetom brakowało funduszy na wysyłanie ludzi w takie miejsca?

– To niesamowite – powiedział jeden z policjantów na widok ciała. – Jak coś takiego jest w ogóle możliwe? – spytał, kierując to pytanie do Andricia.

Ciało było w dużym stopniu zmumifikowane, Andrić doszedł więc do wniosku, że trzymano je w bardzo suchym miejscu, i to przez długi czas. Nie leżało w ziemi, bo zima w Sztokholmie była tego roku wilgotna.

– Właśnie tego będziemy chcieli się dowiedzieć – rzekł Andrić, prostując się.

– Ale ten chłopak jest po prostu zmumifikowany – wtrącił policjant, który miał na nazwisko Schwarz. – Jak faraon. Przecież nikt nie zamienia się w mumię w czasie przerwy na kawę. Na Discovery pokazywali, jak naukowcy badali mumię faceta znalezionego w Alpach. Miał chyba na imię Oetzi.

Andrić potwierdził skinieniem głowy.

– Albo ten drugi, co go znaleźli w jakimś bagnie na południu.

– Myślisz pewnie o człowieku z Bocksten – odparł Andrić, którego już znudziła paplanina Schwarza. – Daj popracować, bo inaczej nie posuniemy się naprzód.

Od razu pożałował tych słów.

– To może być trudne – kontynuował Schwarz. – Sam wiesz najlepiej, że w takiej ziemi jest pełno śmieci i psich kup. I nawet jeśli w tych śmieciach jest coś, co pochodzi od sprawcy, to skąd mamy o tym wiedzieć? To samo odnosi się do odcisków stóp. – Pokręcił głową z zafrasowaną miną.

Andrić był doświadczonym lekarzem, który widział niejedną brzydką rzecz, lecz w czasie całej swojej długiej, barwnej kariery zawodowej nigdy nie spotkał się z czymś takim jak tutaj.

Chłopiec miał na rękach i na całym korpusie mnóstwo siniaków. Były twardsze od otaczającej je tkanki, co oznaczało, że za życia otrzymał bardzo dużo uderzeń. Kostki dłoni były powgniatane, a to mogło świadczyć, że nie tylko przyjął, ale także zadał pewną liczbę ciosów. Za to na zmumifikowanych plecach chłopca Andrić znalazł mnóstwo głębokich ran jak po biczowaniu.

Próbował sobie wyobrazić, co to mogło oznaczać. Chłopiec walczył o życie, a gdy zabrakło mu sił, ktoś go po prostu wychłostał. Andrić wiedział, że w dzielnicach zamieszkanych przez imigrantów organizowane są walki psów. Być może miał do czynienia z czymś takim, z tą tylko różnicą, że o życie nie walczyły psy, lecz chłopcy.

A przynajmniej jeden z nich był chłopcem.

Jeśli chodzi o jego przeciwnika, można tylko spekulować, kim był.

Dziwne, że chłopak nie zmarł, chociaż powinien... Sekcja zwłok wykaże prawdopodobnie w organizmie resztki narkotyków albo środków chemicznych, rohypnolu albo nawet fencyklidyny. Andrić doszedł do wniosku, że do konkretnej pracy będzie mógł przystąpić dopiero na oddziale patologii w szpitalu Karolinska w Solnie.

Teraz musiał coś zjeść.

O dwunastej można już było włożyć zwłoki do szarego plastikowego worka i wywieźć karawanem do Solny. Jeanette skończyła, co do niej należało, i zaczęła się szykować do powrotu na komendę w Kungsholmen. Kiedy szła w stronę parkingu, zaczął padać deszcz.

– Cholera! – zaklęła głośno.

Åhlund, jeden z młodszych policjantów, odwrócił się i spojrzał na nią pytającym wzrokiem.

– Tak, chodzi o mój samochód. Zupełnie o nim zapomniałam. Rano trochę szwankował i teraz mi się o tym przypomniało. Muszę zadzwonić po pomoc drogową.

– A gdzie stoi? – spytał policjant.

– Tam – odparła Jeanette, wskazując czerwone, zardzewiałe brudne audi dwadzieścia metrów dalej. – Czemu pytasz? Znasz się na samochodach?

– To moje hobby. Nie ma takiego samochodu, którego bym nie naprawił. Daj mi klucze, sprawdzę, co się stało.

Jeanette podała mu kluczyki i stanęła na chodniku. Deszcz był coraz bardziej rzęsisty.

Åhlund uruchomił silnik i wyjechał na ulicę. Jeanette zauważyła, że stukoty, które wydobywały się spod maski, lepiej słyszy z zewnątrz, niż gdy siedziała za kierownicą. Pomyślała, że będzie musiała zadzwonić do ojca i poprosić o niewielką pożyczkę. Na początku ojciec odmówi, tłumacząc się, że i tak jest mu już winna sporą kwotę, a potem poradzi się mamy, która wyrazi zgodę.

Następnie zapyta, czy Åke gdzieś pracuje, na co Jeanette odpowie, że niełatwo jest być bezrobotnym artystą, ale że wkrótce wszystko się zmieni.

Za każdym razem to samo. Musi się poniżać i bronić męża.

A przecież wszystko mogłoby być takie proste. Åke mógłby poskromić swoją dumę i znaleźć pracę, przynajmniej na jakiś czas. Chociażby po to, aby pokazać, że mu na niej zależy i że jego też martwi ich sytuacja finansowa. Przecież widzi, jak trudno jej czasem zasnąć, gdy rachunki nie są popłacone.

Po krótkiej rundzie po okolicy Åhlund zatrzymał samochód i zwrócił się do Jeanette z triumfującą miną:

– Drążek kierowniczy i ośka albo oba razem. Jeśli mi go zostawisz, zajmę się tym wieczorem. Za kilka dni dostaniesz wóz z powrotem. Pokryjesz koszt zakupu części zapasowych i będziesz mi winna butelkę whisky. Zgoda?

– Jesteś aniołem! Weź go i zrób z nim, co tylko zechcesz. Jeśli go naprawisz, dostaniesz dwie butelki i moje poparcie, jak wystąpisz o awans.

Po tych słowach odwróciła się i poszła do radiowozu.

Prawdziwy policjant, pomyślała.

Komenda policji w Kronobergu

Na pierwszej odprawie Jeanette przydzieliła każdemu zadania do wykonania.

Grupa świeżo upieczonych policjantów miała po południu odwiedzić okoliczne domy i wypytać mieszkańców, czy ktoś czegoś nie widział albo nie słyszał. Jeanette wiązała z tym pewne nadzieje.

Niewdzięczne zadanie dostał Schwarz: miał sporządzić listę samochodów zarejestrowanych przez system komputerowy w płatnej strefie miejskiej. Lista obejmowała około ośmiuset tysięcy pozycji. Åhlund miał przejrzeć nagrania z monitoringu, które przekazała mu dyrekcja Wyższej Szkoły Nauczycielskiej i dyrekcja metra.

W ten sposób Jeanette pozbyła się najbardziej monotonnych czynności, które najczęściej przypadają w udziale początkującym policjantom.

Jej priorytetem stało się ustalenie tożsamości chłopca. Kazała Hurtigowi skontaktować się z ośrodkami dla uchodźców w Sztokholmie i w okolicy. Sama postanowiła się udać na rozmowę z Andriciem.

– Cześć! Jak leci? – zagaiła. Próbowała nadać swojemu głosowi radosne brzmienie, chociaż czuła się przemęczona i zestresowana.

Po spotkaniu wróciła do swojego pokoju i zadzwoniła do domu. Było już po szóstej. Dzisiaj jej kolej przygotować kolację.

To prawda, w ich małżeństwie panowało równouprawnienie. Podzielili się obowiązkami w taki sposób, że Åke robił pranie, a ona odkurzała dom. Gotowanie odbywało się według grafiku i czasem pomagał im Johan. Jeśli jednak chodzi o finanse, największy ciężar spoczywał na niej.

– Godzinę temu zrobiłem pranie. Poza tym wszystko w porządku. Johan wrócił właśnie do domu i twierdzi, że obiecałaś go podrzucić wieczorem na mecz. Zdążysz?

– Niestety, nie – westchnęła Jeanette. – Samochód mi się rozczłapał w drodze do miasta. Johan będzie musiał pojechać rowerem, to nie tak daleko.

Rozmawiając z mężem, spojrzała na rodzinne zdjęcie wiszące na tablicy za biurkiem. Johan był na nim taki mały. Siebie nie chciała oglądać.

– Muszę zostać jeszcze parę godzin. Do domu wrócę metrem, chyba że ktoś mnie podrzuci. Możesz zamówić pizzę na telefon. Masz pieniądze?

– Tak, tak – westchnął Åke. – W razie czego wezmę ze skarbonki.

Jeanette przez chwilę się zastanawiała.

– Racja, coś tam chyba znajdziesz. Wczoraj włożyłam do niej pięćset koron. Zobaczymy się później.

Åke nie odpowiedział, więc rozłączyła się i oparła o krzesło.

Pięć minut relaksu.

Zamknęła oczy.

Instytut patologii

Martwy chłopiec leżał na stole sekcyjnym wykonanym z nierdzewnej stali. Andrić dopiero teraz zauważył, że oprócz setek drobnych stwardnień na jego ramionach widać mnóstwo śladów po ukłuciach igłą. Gdyby były skupione w zgięciu łokcia, uznałby, że mimo młodego wieku chłopak był narkomanem. Jednak nakłucia znajdowały się na obu rękach i były rozmieszczone przypadkowo, jakby chłopiec się przed nimi bronił. Na dodatek Andrić znalazł złamaną igłę wbitą w lewą rękę.

Jednak najbardziej wstrząsające było to, że chłopca pozbawiono genitaliów. Andrić stwierdził, że odcięto je bardzo ostrym nożem, skalpelem albo brzytwą.

Po pierwszych oględzinach przeprowadzonych na oddziale patologii był już pewien, że będzie się musiał zwrócić o pomoc do Państwowego Laboratorium Kryminalistycznego w Linköpingu.

Wszystko wskazywało bowiem na to, że w organizmie chłopca jest jakaś trucizna.

Szykowała się długa noc.

Komenda policji w Kronobergu

Hurtig wszedł do pokoju Jeanette z nagraniem tajemniczej rozmowy zarejestrowanej przez telefonistkę obsługującą numer alarmowy 112. Podał jej CD i usiadł.

Jeanette przetarła zaspane oczy.

– Rozmawiałeś z osobami, które znalazły ciało chłopca?

– Oczywiście. To byli dwaj policjanci. Z raportu wynika, że zjawili się na miejscu dwie godziny po telefonie. Telefonistka zwlekała z powiadomieniem o rozmowie, bo podejrzewała, że to żart.

Jeanette wyjęła płytkę z pudełeczka i wsunęła do komputera. Rozmowa trwała dwadzieścia sekund.

– Sto dwanaście, w czym mogę pomóc?

Rozległy się jakieś trzaski, ale nikt się nie odzywał.

– Halo, numer alarmowy sto dwanaście, w czym mogę pomóc?

Telefonistka odczekała chwilę i nagle rozległo się głośne sapanie.

– Chcę tylko powiedzieć, że na trawniku przy placu Thorildsplan leży nieżywy chłopak.

Mężczyzna mówił bełkotliwym głosem. Jeanette się domyśliła, że był pod wpływem alkoholu albo narkotyków.

– Jak się pan nazywa? – spytała telefonistka.

– To nieważne. Zrozumiała pani, co powiedziałem?

– Tak, zrozumiałam. Twierdzi pan, że na placu Bolidenplan leży martwy człowiek.

– Na placu Thorildsplan – sprostował poirytowanym głosem mężczyzna. – Nieżywy chłopak leży na trawniku przy wejściu na stację metra Thorildsplan.

Połączenie zostało przerwane, ale telefonistka nie odkładała słuchawki.

– Halo? – zawołała.

Jeanette zmarszczyła brwi.

– Nie trzeba być Einsteinem, by się domyślić, że rozmowę prowadzono w pobliżu stacji metra. Prawda?

– Masz rację. Jednak na wypadek gdyby...

– Gdyby co? – spytała Jeanette poirytowanym głosem. Miała nadzieję, że nagrana rozmowa pomoże jej rozwiać przynajmniej jedną wątpliwość, dzięki czemu będzie mogła dać cokolwiek naczelnikowi i prokuratorowi. – Przepraszam – dodała, lecz Hurtig tylko wzruszył ramionami.

– Zajmiemy się tym jutro – powiedział. Wstał z krzesła i podszedł do drzwi. – Lepiej już jedź do domu, Åke i Johan czekają na ciebie.

Jeanette uśmiechnęła się z wdzięcznością.

– Dobranoc, do jutra.

Kiedy Hurtig wyszedł, zadzwoniła do naczelnika Billinga. Szef wydziału dochodzeniowego odebrał po czwartym sygnale.

Jeanette opowiedziała mu o martwym zmumifikowanym chłopcu, o anonimowym rozmówcy i o innych szczegółach, które udało jej się do tej pory zebrać.

W sumie nie miała mu do zakomunikowania niczego ważnego.

– Zobaczymy, co przyniosą rozmowy z okolicznymi mieszkańcami. Czekam też na wyniki sekcji zwłok od Andricia. Hurtig ma się rozpytać w obyczajówce, a ja zajmuję się resztą.

– Najlepiej będzie zakończyć tę sprawę jak najszybciej. Sama rozumiesz. Tak będzie najlepiej i dla mnie, i dla ciebie.

Wprawdzie Dennis Billing był jej przełożonym, ale z trudem tolerowała jego zarozumiały ton. Wiedziała, że zachowuje się wobec niej z wyższością tylko dlatego, że jest kobietą.

Billing był jednym z tych, którzy uważali, że nie należał jej się awans na komisarza policji. Razem z prokuratorem von Kwistem optowali za innym kandydatem, który był oczywiście mężczyzną.

Mimo tak wyraźnego sprzeciwu awans dostała, lecz od tamtej pory Billing był do niej wrogo usposobiony.

– To oczywiste, że zrobimy, co się da. Zadzwonię rano, jak tylko będziemy wiedzieć coś więcej.

Billing chrząknął do słuchawki.

– Jest jeszcze jedna rzecz, o której chciałbym z tobą porozmawiać.

– To znaczy?

– Właściwie to poufna sprawa, ale mogę chyba uchylić rąbka tajemnicy. Będę musiał zabrać ci na krótko twoją ekipę.

– Niemożliwe!

– Potrzebuję ich od jutra wieczór przez całą następną dobę. Potem ci ich oddam. To niestety konieczne, chociaż sprawa, którą prowadzisz, też jest ważna.

Jeanette poczuła się całkowicie bezsilna i zbyt zmęczona, żeby zaprotestować.

Billing postanowił wyjaśnić jej swoją decyzję.

– Mikkelsen potrzebuje wsparcia. Pojutrze ma przeszukać mieszkania osób, które są podejrzane o dystrybucję dziecięcej pornografii. Sam ze swoją ekipą nie da rady. Rozmawiałem już z Hurtigiem, Åhlundem i Schwarzem. Jutro będą pracować jak zwykle, a wieczorem przyłączą się do Mikkelsena. Teraz już wiesz.

Jeanette uznała, że temat jest wyczerpany i nie ma co gadać.

Rozłączyła się.

O wpół do dziesiątej wyszła z komendy i pomaszerowała w stronę stacji metra. Kiedy doszła do placu Fridhemsplan, spojrzała na wieżowiec będący siedzibą „Dagens Nyheter”. Nagle uświadomiła sobie, że osoba, której szuka, może być w tej chwili gdzieś w pobliżu.

Kim jest człowiek zdolny do tak makabrycznego czynu?

Wysiadła na stacji Sockenplan i ruszyła do domu. Kiedy ujrzała żółtą willę, poczuła krople deszczu na czole.

Tvålpalatset

W XVIII wieku król Adolf Fryderyk zgodził się, aby plac, który dzisiaj nazywa się Mariatorget, nazwano jego imieniem. Postawił tylko jeden warunek: zastrzegł, że na placu nie wolno wykonywać egzekucji. Ale od tamtej pory na Mariatorget życie straciło co najmniej sto czterdzieści osiem osób. Stało się to w okolicznościach, które w mniejszym lub większym stopniu przypominały typowe egzekucje. W kontekście tych wypadków nie miało większego znaczenia, czy plac nosi imię Adolfa Fryderyka, czy nazywa się Mariatorget.

Do wielu z tych zdarzeń doszło w odległości nie większej niż dwadzieścia kilka metrów od miejsca, gdzie Sofia Zetterlund prowadziła prywatną praktykę psychoterapeuty: od starej kamienicy przy S:t Paulsgatan, tuż koło Tvålpalatset, Mydlanego Pałacu. Na jej najwyższym piętrze trzy mieszkania przerobiono na biura, które wynajmowali dwaj stomatolodzy, chirurg plastyczny, adwokat, Sofia i jeszcze jeden psychoterapeuta.

Wystrój poczekalni nie był zbyt nowoczesny. Zadbał o to architekt wnętrz, który po prostu kupił dwa duże obrazy Adama Diesla-Francka. Pasowały kolorystycznie do szarej kanapy i dwóch foteli.

W rogu pomieszczenia stała rzeźba z brązu autorstwa urodzonej w Niemczech artystki, Nadii Uszakowej. Rzeźba przedstawiała dużą wazę z różami, z których część była zwiędnięta. Jedną z łodyg owijała odlana w brązie kartka z napisem: die mythen sind greifbar, co znaczy: „Mity są uchwytne” lub „Mity są zrozumiałe”. Podczas otwarcia dyskutowano o sensie cytatu, ale nikt nie potrafił zaproponować dorzecznego wyjaśnienia.

Mity są materialne.

Jasne ściany, drogie dywany i cenne dzieła sztuki sprawiały, że całe wnętrze emanowało dyskrecją i bogactwem.

Po rozmowach kwalifikacyjnych z wieloma kandydatami na stanowisko recepcjonistki zatrudniono Ann-Britt Eriksson, która kiedyś pracowała jako recepcjonistka w gabinecie lekarskim. Teraz miała pełnić tę funkcję dla wszystkich użytkowników piętra. Do jej zadań należało umawianie terminów i wykonywanie innych czynności biurowych.

– Czy o czymś powinnam wiedzieć? – spytała Sofia Zetterlund, gdy jak zwykle punktualnie o ósmej rano zjawiła się w pracy.

Ann-Britt spojrzała na nią znad rozłożonej gazety.

– Tak. Dzwonili z Huddinge z propozycją, aby przełożyć termin spotkania z Tyrą Mäkelä na jedenastą. Powiedziałam, że pani oddzwoni i potwierdzi.

– Dobrze, zaraz to zrobię – odparła Sofia, kierując się do swojego gabinetu. – Coś jeszcze?

– Tak. Niedawno dzwonił Mikael. Powiedział, że chyba nie zdąży na samolot dziś po południu i wyląduje na Arlandzie dopiero jutro rano. Prosił, by przekazać, że byłoby mu miło, gdyby zechciała pani przenocować dziś w jego mieszkaniu. Dzięki temu będziecie się mogli zobaczyć jutro rano.

Sofia zatrzymała się przed drzwiami z ręką na klamce.

– Hm... o której mam pierwsze spotkanie? – spytała. Zirytowało ją, że musi zmienić swoje dzisiejsze plany. Chciała zrobić Mikaelowi niespodziankę i zabrać go na lunch do Gondoli. Niestety, jak zwykle zburzył jej piękny plan.

– O dziewiątej. Kolejne dwa po południu.

– Kto przyjdzie pierwszy?

– Carolina Glanz. W gazecie przeczytałam, że prowadzi jakiś program. Jeździ po całym świecie i rozmawia ze znanymi osobami. Czy to nie dziwne? – Ann-Britt pokręciła głową i głęboko westchnęła.

Carolina Glanz przebiła się do mediów dzięki jednemu z wielu programów, w których lansowane są nowe talenty. W stacjach komercyjnych takich programów jest mnóstwo. Nie miała rewelacyjnego głosu, ale jury stwierdziło, że posiada odpowiednie cechy, żeby zostać gwiazdą. Zimą i wiosną występowała w małych klubach nocnych i śpiewała z playbacku przeboje nagrane przez inne artystki, które wprawdzie miały lepszy i mocniejszy głos, lecz nie były tak ładne jak ona. Potem coraz częściej pojawiała się w wieczornych ramówkach, a w końcu stała się bohaterką licznych skandali.

Kiedy po pewnym czasie media znalazły sobie inny obiekt godny zainteresowania, Glanz zaczęła się zastanawiać, czy wybrała właściwą drogę kariery.

Sofia nie lubiła rozmów z celebrytami i zawsze miała kłopot, żeby odpowiednio się zmotywować w trakcie takich sesji, chociaż miały dla niej duże znaczenie z finansowego punktu widzenia. Odnosiła wrażenie, że traci czas na mało ważne rzeczy, ponieważ wiedziała, że swoją wiedzę i doświadczenie mogłaby poświęcić pacjentom bardziej potrzebującym jej pomocy.

Wolała mieć do czynienia z prawdziwymi ludźmi.

Usiadła przy biurku i zadzwoniła do szpitala w Huddinge. Zmiana pory spotkania oznaczała, że ma niecałą godzinę, aby się do niego przygotować. Po rozmowie rozłożyła na biurku materiały dotyczące Tyry Mäkelä.

Zaczęła przeglądać poszczególne strony. Orzeczenia lekarskie, protokoły przesłuchań policyjnych, wyniki badań przeprowadzonych przez lekarza sądowego. Wszystko to miało pomóc jej w postawieniu ostatecznej diagnozy. Cała dokumentacja liczyła prawie pięćset stron. Sofia wiedziała, że zanim sprawa dobiegnie końca, objętość dokumentacji ulegnie podwojeniu.

Całość przeczytała dwa razy od deski do deski. Potem skoncentrowała się na najważniejszych faktach.

Stan psychiczny Tyry Mäkelä.

Osoby, które wydały opinię na jej temat, zajęły różne stanowiska. Psychiatra, który prowadził sprawę, opowiadał się za umieszczeniem jej w więzieniu. Podobnego zdania byli kuratorzy i jeden z psychologów. Dwaj inni psycholodzy nie zgodzili się z nimi, lecz zalecali leczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.

Zadanie Sofii polegało na tym, aby doprowadzić do zajęcia wspólnego stanowiska. Domyślała się jednak, że nie będzie to łatwe.

Tyra Mäkelä i jej mąż zostali skazani za zamordowanie swojego jedenastoletniego adoptowanego syna. U chłopca zdiagnozowano zespół łamliwego chromosomu X, który doprowadził do zaburzeń w rozwoju. Symptomy tej choroby są zarówno natury psychicznej, jak i fizycznej. Bezbronny chłopiec padł ich ofiarą. Na myśl o tym, co go spotkało, Sofii zrobiło się przykro.

Rodzina mieszkała w jednorodzinnym domku na wsi. Zabezpieczone ślady wyraźnie wskazywały na okrutne praktyki, którym Mäkelowie poddawali chłopca. W jego płucach i żołądku znaleziono ekskrementy, a na całym ciele ślady przypalania papierosami i bicia kablem od odkurzacza.

Ciało znaleziono w lesie w pobliżu domu.

Media nagłośniły sprawę głównie ze względu na to, że w zbrodnię była zamieszana matka chłopca. Opinia publiczna, do której przyłączyli się także znani politycy i dziennikarze, domagała się surowej kary dla sprawców. Sugerowano, aby Tyrę skazać na pobyt w więzieniu dla kobiet w Hinsebergu na jak najdłuższy czas.

Sofia wiedziała, że skierowanie Tyry do zamkniętego zakładu psychiatrycznego oznacza, iż spędzi w izolacji więcej czasu, niż gdyby trafiła do więzienia.

Czy w chwili popełnienia zbrodni Tyra Mäkelä była poczytalna? Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że torturowała chłopca co najmniej przez trzy lata.

Problemy prawdziwych ludzi, pomyślała Sofia.

Wypunktowała sobie trzy grupy spraw, o których postanowiła porozmawiać ze skazaną. Chwilę potem wyrwała ją z tych rozważań Carolina Glanz, która weszła do gabinetu. Była ubrana w krótką czerwoną lakierowaną spódniczkę, czarną skórzaną kurtkę i czerwone buty za kolana.

Szpital w Huddinge

Sofia przyjechała do Huddinge po wpół do jedenastej. Samochód zaparkowała przed głównym wejściem do szpitala.

Cały kompleks był wyłożony szaroniebieskimi płytami i wyraźnie kontrastował z okolicznymi domami, które były pomalowane na różne kolory. Podobno w czasie drugiej wojny światowej miało to utrudnić ewentualne zbombardowanie szpitala przez lotnictwo. Chodziło o stworzenie iluzji, że budynek szpitala to jezioro, a stojące wokół domy to pola uprawne i łąki.

Sofia wstąpiła do kawiarni, kupiła kawę, kanapkę i gazety i poszła w stronę wejścia.

Cenne rzeczy zamknęła w szafce na klucz, przekroczyła bramkę z detektorem metalu i pomaszerowała dalej długim korytarzem. Minęła oddział 113, skąd dochodziły odgłosy walki i kłótni. Trzymano na nim same ciężkie przypadki – pacjentów, którzy zostaną później przewiezieni do szpitala psychiatrycznego w Säterze, Karsudden, Skogome albo do jednego z zakładów na prowincji.

Weszła na oddział 112 i skierowała się do pokoju rozmów psychologów z pacjentami. Zerknąwszy na zegarek, stwierdziła, że zjawiła się kwadrans za wcześnie.

Zamknęła za sobą drzwi, usiadła przy stole i zaczęła przeglądać pierwsze strony gazet.

MAKABRYCZNE ZNALEZISKO

W CENTRUM SZTOKHOLMU!

MUMIA ZNALEZIONA W KRZAKACH!

Ugryzła kanapkę i napiła się gorącej kawy. Na placu Thorildsplan znaleziono zmumifikowane zwłoki małego chłopca.

Martwe dzieci, pomyślała.

Autor artykułu porównywał tę zbrodnię z przypadkiem małżeństwa Mäkelä. Sofia poczuła nagle ucisk w piersiach.

Kiedy zjadła kanapkę i wypiła kawę, ktoś zapukał do drzwi.

– Proszę – powiedziała.

W drzwiach stanął potężnie zbudowany pielęgniarz.

– Cześć, Sofia.

– Cześć, KG. Wszystko w porządku?

– Tak, chociaż przed chwilą ogłoszono alarm w palarni. Musieliśmy uspokoić wariata, który rzucał krzesłami. Prawdziwy gnojek, ma na sumieniu niejeden grzech.

– Wiem, przed chwilą tamtędy przechodziłam i słyszałam jakieś zamieszanie.

– Mam tu tę tam, z którą chcesz pogadać – powiedział pielęgniarz, wskazując przez ramię za siebie.

Sofii nie podobał się żargon używany przez pielęgniarzy. Wprawdzie chodziło o groźnych przestępców, ale nie widziała powodu, by traktować ich tak obraźliwie i upokarzająco.

– Wprowadź ją i zostaw nas same.

Tvålpalatset

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Monumentet

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Instytut Patologii

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Most Centralny

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Monumentet

Dostępne w wersji pełnej

Wtedy

Dostępne w wersji pełnej

Szpital w Huddinge

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Pociąg X2000

Dostępne w wersji pełnej

Okolice Svartsjö

Dostępne w wersji pełnej

Instytut Patologii

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Szpital w Huddinge

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Salon

Dostępne w wersji pełnej

Harvest Home

Dostępne w wersji pełnej

Ulica Bondegatan

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Monumentet

Dostępne w wersji pełnej

Drzwi

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Restauracja Indira

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Kuchnia

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Danvikstull

Dostępne w wersji pełnej

Instytut Patologii

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Hammarbyhöjden

Dostępne w wersji pełnej

Kärrtorp

Dostępne w wersji pełnej

Plastik

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Monumentet

Dostępne w wersji pełnej

Droga

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Kompleks sportowy w Zinkensdamm

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Dzielnica Monumentet

Dostępne w wersji pełnej

Instytut Patologii

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Tvålpalatset

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Ulica Allhelgonagatan

Dostępne w wersji pełnej

Wcześniej, ulica Borgmästargatan

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Grisslinge

Dostępne w wersji pełnej

Grisslinge

Dostępne w wersji pełnej

Dawniej

Dostępne w wersji pełnej

Grisslinge

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Hammarby, miasto nad morzem

Dostępne w wersji pełnej

Skanstull

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Sztokholm

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Komenda policji w Kronobergu

Dostępne w wersji pełnej

Park Vita Bergen

Dostępne w wersji pełnej

Gamla Enskede

Dostępne w wersji pełnej

Kaplica Świętego Krzyża

Dostępne w wersji pełnej

Wieża swobodnego spadania

Dostępne w wersji pełnej

Obłęd

Spis treści

Karta tytułowa

Dedykacja

Motto

Dom

Gamla Enskede

Plac Thorildsplan

Lotnisko

Plac Thorildsplan

Komenda policji w Kronobergu

Instytut patologii

Komenda policji w Kronobergu

Tvålpalatset

Szpital w Huddinge

Tvålpalatset

Dawniej

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Park Vita Bergen

Dzielnica Monumentet

Tvålpalatset

Dawniej

Gamla Enskede

Instytut Patologii

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Most Centralny

Tvålpalatset

Dzielnica Monumentet

Wtedy

Szpital w Huddinge

Dawniej

Pociąg X2000

Okolice Svartsjö

Instytut Patologii

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Szpital w Huddinge

Tvålpalatset

Dawniej

Salon

Harvest Home

Ulica Bondegatan

Dzielnica Monumentet

Drzwi

Komenda policji w Kronobergu

Restauracja Indira

Dawniej

Kuchnia

Dzielnica Danvikstull

Instytut Patologii

Gamla Enskede

Komenda policji w Kronobergu

Hammarbyhöjden

Kärrtorp

Plastik

Gamla Enskede

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Komenda policji w Kronobergu

Tvålpalatset

Dzielnica Monumentet

Droga

Komenda policji w Kronobergu

Tvålpalatset

Kompleks sportowy w Zinkensdamm

Dawniej

Komenda policji w Kronobergu

Dzielnica Monumentet

Instytut Patologii

Komenda policji w Kronobergu

Tvålpalatset

Tvålpalatset

Gamla Enskede

Park Vita Bergen

Dawniej

Gamla Enskede

Ulica Allhelgonagatan

Wcześniej, ulica Borgmästargatan

Komenda policji w Kronobergu

Park Vita Bergen

Park Vita Bergen

Grisslinge

Grisslinge

Dawniej

Grisslinge

Komenda policji w Kronobergu

Gamla Enskede

Hammarby, miasto nad morzem

Skanstull

Park Vita Bergen

Sztokholm

Park Vita Bergen

Komenda policji w Kronobergu

Park Vita Bergen

Gamla Enskede

Kaplica Świętego Krzyża

Wieża swobodnego spadania

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału:

KRÅKFLICKAN

Copyright © Erik Axl Sund 2010.

Published by agreement with Salomonsson Agency

Copyright © 2014 for the Polish edition by Wydawnictwo Sonia Draga

Copyright © 2014 for the Polish translation by Wydawnictwo Sonia Draga

Projekt graficzny okładki: Mariusz Banachowicz

Redakcja: Bożena Sęk

Korekta: Aneta Iwan, Iwona Wyrwisz

ISBN: 978-83-7508-890-8

WYDAWNICTWO SONIA DRAGA Sp. z o. o.

Pl. Grunwaldzki 8-10, 40-127 Katowice

tel. 32 782 64 77, fax 32 253 77 28

e-mail: info@soniadraga.pl

www.soniadraga.pl

www.facebook.com/wydawnictwoSoniaDraga

E-wydanie 2014

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl