Tytuł oryginału:

THE JANSON DIRECTIVE

Copyright © Myn Pyn LLC 2002

All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2012

Polish translation copyright © Agata Karolak 2012

Redakcja: Michał Andrzejewski

Ilustracja na okładce: ostill/Shutterstock

Projekt graficzny okładki i serii: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7659-483-5

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

2012. Wydanie elektroniczne

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Łatwo jest mu rozdawać dary. Nawet gdyby żył wiecznie, nie rozdałby wszystkich, gdyż posiadł skarb Nibelungów.

Pieśń o Nibelungach
Ok. 1200 r.

Prolog

8°37'N, 88°22'E

Ocean Indyjski,

450 km na wschód od Sri Lanki

północno-zachodnia Anura

Noc była uciążliwa. Powietrze, rozgrzane do temperatury ciała, stało martwe. Wcześniej tego wieczoru padał lekki, orzeźwiający deszcz, ale teraz wszystko zdawało się promieniować ciepłem, nawet srebrzysty półksiężyc, co jakiś czas muskany pasmem chmur. Dżungla zionęła gorącym, wilgotnym oddechem przyczajonego drapieżnika.

Shyam poruszył się niespokojnie na płóciennym krześle. Zdawał sobie sprawę, że na wyspie Anura o tej porze roku była to całkiem zwyczajna noc – z początkiem pory monsunowej w dusznym powietrzu zawsze kłębiły się złe przeczucia. Tymczasem jednak panował spokój, zakłócany jedynie brzęczeniem wiecznie zajętych komarów. O wpół do drugiej nad ranem Shyam obliczył, że pełni służbę na posterunku od czterech i pół godziny. Przez ten czas punkt kontrolny minęło dokładnie siedem pojazdów. Punkt kontrolny tworzyły dwa równoległe rzędy zasieków z drutu kolczastego, które ustawiono na drodze po obu jej stronach w odległości dwudziestu pięciu metrów od siebie. Shyam i Arjun, wartownicy pierwszej linii, siedzieli przed drewnianą przydrożną budką. Ponoć po drugiej stronie wzgórza pełniło służbę dwóch innych wartowników, ale panująca tam od kilku godzin cisza wskazywała na to, że drzemią, podobnie jak reszta żołnierzy w prowizorycznych koszarach kilkaset metrów dalej. Mimo złowieszczych ostrzeżeń przełożonych ostatnie dni i noce wypełniała beznadziejna nuda. Północno-zachodnia prowincja Kenna była słabo zaludniona nawet w najlepszych czasach, a obecne z pewnością się do nich nie zaliczały.

Wraz z lekką bryzą napłynął cichy odgłos silnika, niczym bzyczenie owada.

Shyam podniósł się powoli. Dźwięk się przybliżał.

– Arjun! – zawołał śpiewnym głosem. – Arju-un? Samochód.

Arjun obrócił głowę, tak że strzyknęło mu w karku.

– O tej porze?

Potarł oczy. W wilgotnym powietrzu pot oblepiał mu skórę jak ropa.

Pośród ciemności na wpół zalesionego terenu Shyam dostrzegł światła reflektorów. Oprócz silnika na zwiększonych obrotach dało się słyszeć głośne okrzyki euforii.

– Cholerne wiejskie dzieciaki – burknął Arjun.

Ale Shyam był gotów ochoczo powitać każdego, kto przerwałby monotonię. Od tygodnia pełnił nocne warty na posterunku drogowym w Kandar i wiele go to kosztowało. Naturalnie, ich przełożony z kamienną twarzą bardzo się starał podkreślić, jak ważne, jak zasadnicze, jak żywotne znaczenie ma ta służba. Punkt kontrolny w Kandar znajdował się na drodze z Kamiennego Pałacu, gdzie rząd zwołał jakieś tajne posiedzenie, wobec czego podjęto nadzwyczajne środki ostrożności. Była to praktycznie jedyna droga łącząca pałac z opanowanym przez rebeliantów obszarem położonym nieco dalej na północ. Jednakże partyzanci z Frontu Wyzwolenia Kagama wiedzieli o punktach kontrolnych i trzymali się od nich z daleka. Podobnie jak wszyscy inni: w okresie między kampaniami rebeliantów i sił rządowych ponad połowa wieśniaków z północy opuściła prowincję. A ci, którzy zostali w Kenna, mieli mało pieniędzy, przez co wartownicy nie mogli właściwie liczyć na „napiwki”. Nigdy nic się nie działo i portfel świecił pustkami. Czyżby Shyam tak bardzo zgrzeszył w poprzednim wcieleniu?

Wkrótce dojrzał ciężarówkę. W szoferce siedziało dwóch młodych mężczyzn z nagimi torsami. Dach był opuszczony. Jeden z chłopaków wstał. Zaczął wznosić gromkie okrzyki, oblewając się spienionym piwem z puszki. Ciężarówka – prawdopodobnie załadowana kurakkan, plonami jakiegoś biednego farmera – wzięła zakręt z prędkością ponad stu trzydziestu kilometrów na godzinę. Na więcej nie pozwalał jęczący silnik. Amerykańska muzyka rockowa płynąca z jednej z popularnych stacji radiowych nadających na wyspie grzmiała na cały regulator.

Wesołe okrzyki i pohukiwania rozbrzmiewały echem pośród nocy. Jak wataha pijanych hien, pomyślał smutno Shyam. Amatorzy przejażdżki kradzionym samochodem, bez grosza przy duszy. Młodzi, pijani, mieli wszystko w nosie. Ale rano to się zmieni. Ostatnim razem, kilka dni wcześniej, nazajutrz po podobnym incydencie, do właściciela ciężarówki przyszli zawstydzeni rodzice chłopaków. Zwrócili samochód, którym przywieźli mnóstwo buszli kurakkan, w ramach rekompensaty za wyrządzone szkody. A dzieciaki, no cóż… Nawet siadając na miękkim fotelu samochodowym krzywiły się z bólu.

Shyam wyszedł na drogę z karabinem pod pachą. Ciężarówka pruła przed siebie. Wartownik cofnął się – głupotą byłoby ryzykować, goście wyglądali na pijanych w trupa. Któryś wyrzucił w powietrze puszkę piwa. Spadła z hukiem na ziemię – sądząc po odgłosie, była pełna.

Ciężarówka ominęła pierwszy rząd zasieków, potem drugi i pomknęła dalej.

– Niech Sziwa rozerwie ich na strzępy – mruknął Arjun. Przeczesał krótkimi palcami gęste, czarne włosy. – Nawet nie musimy łączyć się przez radio. Te dzieciaki słychać na kilometr.

– Co powinniśmy zrobić? – spytał Shyam.

Nie byli policjantami z drogówki, a przepisy nie pozwalały im strzelać tak po prostu do każdego pojazdu, który nie zatrzymał się do kontroli.

– To tylko wiejskie chłopaki. Banda wieśniaków.

– Hej – żachnął się Shyam. – Ja też jestem ze wsi. – Dotknął naszywki na koszuli khaki: ARA, Armia Republiki Anury. – Nie mam tego wytatuowanego. Odsłużę dwa lata i wracam na rolę.

– Teraz tak mówisz. Mój wujek ma dyplom college’u. W służbie cywilnej od dziesięciu lat. Zarabia połowę tego co my.

– Jasne, sam jesteś wart fortunę – stwierdził Shyam z sarkazmem.

– Chodzi o to, żeby wykorzystać swoją szansę. – Arjun pstryknął kciukiem w puszkę leżącą na drodze. – Wygląda na to, że jest pełna. No i właśnie o to chodzi. Trzeba się posilić, przyjacielu.

– Arjun – zaprotestował jego towarzysz. – Mamy być razem na służbie, wiesz o tym? We dwóch, tak?

– Spokojnie, stary. – Tamten wyszczerzył zęby w uśmiechu. – Podzielę się z tobą.

Gdy ciężarówka odjechała od blokady na kilometr, kierowca zwolnił, a chłopak, który przez cały czas wszystko uważnie obserwował, usiadł, wytarł się ręcznikiem, włożył czarny podkoszulek i zapiął pasy. Lepkie piwo cuchnęło obrzydliwie w dusznym powietrzu. Obaj partyzanci mieli poważne miny.

Na płaskiej ławce za nimi siedział starszy mężczyzna. Spocone czoło oblepiały czarne loki, wąsy błyszczały w świetle księżyca. Kiedy mijali z łoskotem punkt kontrolny, oficer FWK leżał niewidoczny na brzuchu. Teraz nacisnął przycisk krótkofalówki – starej, ale solidnej – i burknął jakieś polecenie.

Tylne drzwi platformy otworzyły się z metalicznym skrzypnięciem; siedzący w środku uzbrojeni mężczyźni mogli wreszcie zaczerpnąć powietrza.

• • •

Nadmorskie wzgórze miało wiele nazw i wiele znaczeń. Hindusi nazywali je Sivanolipatha Malai, ślad Sziwy, aby uwypuklić jego prawdziwe znaczenie. Buddyści określali je mianem Sri Pada, ślad Buddy, ponieważ wierzyli, że stworzył je Budda, odciskając w tym miejscu ślad lewej stopy, gdy podróżował na wyspę. Dla muzułmanów było to Adam Malai, Wzgórze Adama: w dziesiątym wieku arabscy kupcy utrzymywali, że Adam, kiedy został wygnany z raju, zatrzymał się tutaj i stał na jednej nodze tak długo, aż Bóg w końcu uwierzył w jego skruchę. Kolonialni suwereni – najpierw Portugalczycy, a potem Holendrzy – przypisywali temu miejscu znaczenie bardziej praktyczne, aniżeli duchowe: nadmorskie wzniesienie okazało się idealnym miejscem na fortecę, skąd konną artylerię można było skierować przeciwko wrogim okrętom wojennym. Pierwszą twierdzę wzniesiono na wzgórzu w siedemnastym wieku. W kolejnych stuleciach wielokrotnie ją przebudowywano, przy czym nikt nie zwracał uwagi na niewielkie pobliskie świątynie, które teraz miały posłużyć armii Proroka za przystanki na drodze do ostatecznego zwycięstwa.

W zwykłych okolicznościach jej przywódca, człowiek nazywany Kalifem, nigdy nie wystawiałby się na zamęt i nieprzewidywalność zbrojnej potyczki. Ale to nie była zwykła noc. Ta noc miała zmienić bieg historii. Jak mogłoby go zabraknąć? Zresztą wiedział, że jego decyzja, aby dołączyć do swoich ludzi na polu bitwy, znacznie podniosła ich morale. Towarzyszący mu mężni Kagama pragnęli, by stał się świadkiem ich bohaterstwa lub, gdyby los tak zdarzył, ich męczeństwa. Patrzyli na jego twarz, na subtelne, hebanowe rysy, mocno zarysowaną szczękę, i widzieli nie tylko pomazańca Proroka mającego ich poprowadzić ku wolności, ale też człowieka, który dla potomności spisze ich czyny w księdze życia.

Tak więc Kalif czuwał wraz ze swoim oddziałem na starannie wybranym górskim przyczółku. Czuł twardą, mokrą ziemię pod cienkimi podeszwami butów, ale Kamienny Pałac – a dokładniej główne wejście do pałacu – widział stąd jak na dłoni. Ogromna wschodnia ściana z wapienia, omszałe kamienie i szeroka, świeżo pomalowana brama kąpały się w świetle lamp, wbitych w ziemię w kilkumetrowych odstępach. Migotały. Przyzywały.

„Możecie dziś w nocy zginąć i wasi zwolennicy także”, oznajmił Kalif członkom swojej grupy kilka godzin wcześniej. „Jeśli tak się stanie, wasze męczeństwo zostanie zapamiętane – na zawsze! Wasze dzieci i wasi rodzice zostaną uświęceni przez pokrewieństwo z wami. Powstaną sanktuaria poświęcone waszej pamięci! Pielgrzymi przybędą do miejsc waszego urodzenia. Będziecie zawsze pamiętani i czczeni jako ojcowie naszego narodu”.

Byli ludźmi pełnymi wiary, zapału i męstwa. Zachód ich lekceważył, z upodobaniem nazywając terrorystami. Terroryści! Dla Zachodu, pierwotnego źródła terroru, to określenie stanowiło cyniczną wymówkę. Kalif pogardzał tyranami Anury, lecz czystą nienawiścią darzył tych ludzi Zachodu, którzy wspierali ich rządy. Anurowie przynajmniej rozumieli, że uzurpacja władzy kosztuje. Rebelianci nieraz już dostali nauczkę, płacąc za to własną krwią. Ale ludzie Zachodu dotąd pozostawali bezkarni. Może teraz to się zmieni.

Zlustrował wzrokiem zbocze i poczuł w sercu nadzieję – nie tylko dla siebie i swoich zwolenników, ale dla całej wyspy. Anura. Kiedy przywrócą jej dawne znaczenie, stanie się niepokonana. Skały, drzewa i porośnięte winoroślą pagórki zdawały się go ponaglać.

Matka Anura zrehabilituje swoich obrońców.

Wieki temu turyści odwiedzający wyspę musieli uciekać się do poezji, żeby oddać piękno jej przyrody. Wkrótce jednak kolonialne zapędy, podsycane przez zawiść i chciwość, narzuciły jej swoją ponurą logikę: zachowamy to, co zachwyca, zmonopolizujemy to, co zniewala. Anura stała się nagrodą, o którą walczyły wielkie morskie imperia Zachodu. Wokół gajów, gdzie uprawiano rośliny na przyprawy korzenne, wyrosły parapety murów obronnych. Na plażach, pośród wielkich muszli, spoczywały kule armatnie. To Zachód zapoczątkował na wyspie rozlew krwi, który rozprzestrzenił się niczym trujący chwast, karmiony niesprawiedliwością.

Cóż oni ci uczynili, matko Anuro?

Przy herbacie i kanapkach zachodni dyplomaci ustalali beztrosko granice, wywołując wrzawę wśród milionów ludzi, traktując atlas świata niczym dziecięcy blok rysunkowy.

Niepodległość, tak o tym mówili! Było to jedno z wielkich kłamstw dwudziestego wieku. Nawet reżim użył siły przeciw ludowi Kagama, co z jego strony wywołało kolejne akty przemocy. Za każdym razem, gdy zamachowiec samobójca zgładził ministra hinduskiego rządu, zachodnie media rozprawiały o „bezsensownych zabójstwach”, ale Kalif i jego ludzie wiedzieli, że nie ma innej drogi. Najbardziej nagłośnioną falę zamachów bombowych – kiedy w stolicy, w mieście Caligo, rzekomo zginęli cywile – on sam zaplanował osobiście. Dzięki niemu ich furgonetki stały się praktycznie niewidzialne: zostały oklejone podrobionymi nalepkami wszechobecnej międzynarodowej firmy kurierskiej. Cóż za banalny podstęp! Wypełnione nawozami sztucznymi, które nasączono olejem napędowym, pojazdy kurierskie dostarczyły śmierć. W minionym dziesięcioleciu ta fala zamachów spotkała się z największym potępieniem na całym świecie – osobliwa hipokryzja, zważywszy, że jedynie wypowiedzieli wojnę podżegaczom wojennym.

Radiooperator wyszeptał mu coś do ucha. Baza w Kaffra została zniszczona, system łączności nie działał. Nawet gdyby wieść o tym jakoś się jednak rozeszła, strażnicy z Kamiennego Pałacu nie mogli liczyć na wsparcie. Trzydzieści sekund później radiooperator miał do przekazania kolejną informację: potwierdzenie, że druga baza wojskowa została opanowana przez ludność. Kontrolowali teraz dwie główne drogi. Kalif poczuł ciarki na plecach: za kilka godzin wyrwą całą prowincję Kenna z despotycznego uścisku śmierci. Przejmą władzę. Wyzwolenie zaświeci nad horyzontem wraz ze słońcem.

Nic jednak nie było ważniejsze od przejęcia Kamiennego Pałacu, Steenpalais. Nic. Pośrednik mocno to podkreślał, a dotychczas Pośrednik miał rację we wszystkim, poczynając od wagi swojego udziału w tym przedsięwzięciu. Spełniał obietnice – spełniał je nawet z nawiązką. Hojnie, wręcz rozrzutnie, wspomagał ich uzbrojeniem i, co równie ważne, informacjami. Nigdy nie zawiódł Kalifa, a on sam nigdy nie zawiedzie jego. Przeciwnicy Kalifa dysponowali swoimi źródłami, poplecznikami i dobroczyńcami. Czemu on nie miałby mieć własnych?

– Jeszcze zimne! – zawołał radośnie Arjun, podnosząc puszkę.

Z zewnątrz była nawet oszroniona. Przycisnął ją do policzka, mrucząc z rozkoszą. Jego palce zostawiały ślady na zmrożonej powłoce, błyszczącej wesoło w żółtym, zimnym świetle posterunku.

– I naprawdę jest pełna? – spytał z powątpiewaniem Shyam.

– Nieotwarta – odparł Arjun. – Ciężka od zdrowego napitku. – Faktycznie, wydała mu się nadspodziewanie ciężka. – Odlejemy łyk dla przodków. Kilka długich haustów dla mnie i parę kropli dla ciebie. Wiem, że nie lubisz piwa.

Arjun grubymi palcami wymacał uszko i pociągnął mocno.

Stłumiony trzask detonatora, jak ze strzelającej zabawki, z której wysypuje się confetti, rozległ się milisekundy przed wybuchem. Dość, by wartownik jeszcze pomyślał, że ktoś spłatał mu figla, a Shyam, że jego podejrzenia – chociaż pozostały na nie całkiem świadomym poziomie osobliwego niepokoju – były uzasadnione. Kiedy wybuchło trzysta pięćdziesiąt gramów plastiku, obaj nie myśleli już nic.

Po druzgocącej eksplozji światła i dźwięku natychmiast pojawiła się ogromna kula niszczycielskiego ognia. Fala uderzeniowa odrzuciła zasieki i drewnianą budkę wartowniczą. Dwaj wartownicy, mający pełnić służbę po drugiej stronie punktu kontrolnego, nawet nie zdążyli się obudzić. Pod wpływem temperatury czerwona, laterytowa ziemia w jednej chwili pokryła się szklistą skorupą barwy obsydianu. A potem, równie nagle, jak nastąpiła eksplozja, ogłuszający hałas i oślepiające światło zniknęły, niczym bańka mydlana. Siła zniszczenia zadziałała krótko, lecz skutecznie.

Kwadrans później, gdy konwój ciężarówek przykrytych plandekami mijał pozostałości po punkcie kontrolnym, żaden podstęp nie był już konieczny.

Zakrawało na ironię losu, z czego zresztą Kalif zdawał sobie sprawę, że tylko jego przeciwnicy w pełni zrozumieją, jak pomysłowo zaplanowano ten szturm przed świtem. Na ziemi mgła wojny przesłoni to, co rzucałoby się w oczy z daleka: serię precyzyjnie skoordynowanych ataków. Kalif wiedział, że za dzień lub dwa analitycy w amerykańskich agencjach szpiegowskich zaczną bacznie wpatrywać się w obrazy z satelity, na których schemat ich działań będzie wyraźny jak wykres w podręczniku. Zwycięstwo Kalifa zapoczątkuje legendę; jego dług wobec Pośrednika – który sam przy tym obstawał – pozostanie sprawą między nim i Allahem.

Ktoś podał mu lornetkę. Zlustrował wzrokiem straż honorową, stojącą w szyku przed główną bramą.

Była jedynie ludzkim ornamentem. Strażnicy przypominali ułożone w harmonijkę papierowe lalki. Kolejny przykład głupoty elitarystycznego rządu. Nocna iluminacja kompleksu sprawiała, że stanowili łatwy cel, podczas gdy sami nie widzieli nic w otaczającej ich ciemności.

Straż honorowa reprezentowała elitę ARA – w większości tych, którzy mieli krewnych na wysokich stanowiskach, dobrze wychowanych karierowiczów dbających o higienę i prasujących w kant spodnie od munduru. Sama śmietanka, pomyślał Kalif z mieszaniną ironii i pogardy. Showmani, nie wojownicy. Obserwował przez lornetkę siedmiu mężczyzn: każdy z nich nosił na ramieniu karabin, który w tej pozycji powinien robić wrażenie na postronnych, za to był kompletnie bezużyteczny. Nawet nie showmani. Marionetki.

Operator radiostacji dał mu znak skinieniem głowy: dowódca plutonu znalazł się na wyznaczonym miejscu. Miał uniemożliwić zajęcie pozycji przez skoszarowanych żołnierzy. Członek świty Kalifa podał mu broń. Był to jedynie rytuał, ustanowiony przez niego samego, ale rytuały służą władzy. Dlatego też Kalif postanowił oddać pierwszy strzał – z tego samego karabinu, z którego pół wieku wcześniej wielki bojownik o niepodległość zastrzelił holenderskiego gubernatora generalnego. Karabin, powtarzalny Mauser M24 z celownikiem optycznym, został gruntownie wyremontowany i starannie przystrzelany. Gdy Kalif odwinął spowijający go jedwab, karabin rozbłysnął niczym miecz Saladyna.

Wziął na cel pierwszego ze strażników i częściowo wypuścił powietrze z płuc, tak że krzyż nitek znalazł się pośrodku pokrytej wstęgami piersi mężczyzny. Nacisnął spust i bacznie obserwował, jak na twarzy żołnierza pojawiają się kolejno: zaskoczenie, ból, otumanienie. U góry tułowia, po prawej stronie, rozkwitła owalna plamka czerwieni, niczym kwiat w butonierce.

Inni członkowie oddziału Kalifa dołączyli do niego, wystrzeliwując grad dobrze wycelowanych pocisków. Jak marionetki pozbawione sznurków siedmiu oficerów padło bezwładnie na ziemię.

Kalif zaśmiał się wbrew sobie. Ich śmierć nie miała w sobie majestatu. Wydawała się równie absurdalna jak tyrania, której służyli. Ta tyrania teraz znajdzie się w defensywie.

No cóż. Lepiej, żeby do wschodu słońca wszyscy przedstawiciele rządu Anury pozostający jeszcze w prowincji podarli mundury na strzępy, w przeciwnym razie zostaną poćwiartowani przez wrogi tłum.

Kenna nie będzie już częścią pozbawionej legitymacji republiki Anury. Kenna stanie się jego władztwem.

Zaczęło się.

Wiedział, że słuszność jest po jego stronie, ta niezaprzeczalna prawda przeszyła go jak błyskawica: jedyną odpowiedzią na przemoc jest jeszcze większa przemoc.

Wielu polegnie w kolejnych minutach i będą to szczęśliwcy. Pozostał jednak w Kamiennym Pałacu ktoś, kogo nie zabiją – jeszcze nie. Wyjątkowy człowiek. Człowiek, który przybył na wyspę, żeby negocjować pokój. Człowiek potężny, szanowany przez miliony, a jednak agent neokolonializmu. Tak więc należało mu się specjalne traktowanie. Ten wielki człowiek, wielki „mediator” wszystkich narodów – jak chciały zachodnie media – nie stanie się ofiarą potyczek wojennych. Nie zostanie zastrzelony.

Potraktują go w sposób naprawdę wyjątkowy.

A potem zetną mu głowę jak pospolitemu przestępcy, którym był w istocie.

Rewolucja będzie karmić się jego krwią!

CZĘŚĆ PIERWSZA

Rozdział 1

Światowa centrala Harnett Corporation zajmowała dwa ostatnie piętra eleganckiego wieżowca z czarnego szkła na Dearborn Street w samym sercu Chicago. Harnett była międzynarodową firmą budowlaną, lecz nie taką, która wznosiła drapacze chmur w amerykańskich metropoliach. Większość projektów realizowała poza granicami Stanów Zjednoczonych; wraz z większymi korporacjami, takimi jak Bechtel, Vivendi i Suez Lyonnaise des Eaux, budowała zapory, oczyszczalnie ścieków, elektrownie gazowe – mało efektowne, ale istotne elementy infrastruktury. Tego typu projekty stanowiły wyzwanie raczej z punktu widzenia inżynierii budownictwa wodnego i lądowego niż estetyki, przy czym wymagały umiejętności poruszania się w niestabilnej strefie pomiędzy sektorami publicznym i prywatnym. Kraje Trzeciego Świata, zmuszane przez Bank Światowy i Międzynarodowy Fundusz Walutowy do wyprzedaży majątku publicznego, stale ogłaszały przetargi na budowę systemów łączności, instalacji wodnych i linii energetycznych, kolei i kopalni. Wraz ze zmianą własności pojawiało się zapotrzebowanie na nowe inwestycje, a firmy z zawężoną specjalizacją, takie jak Harnett Corporation, mogły się usamodzielnić.

– Do Rossa Harnetta – rzucił mężczyzna do recepcjonisty.

– Paul Janson.

Recepcjonista, młody mężczyzna z rudymi włosami i piegowatą twarzą, skinął głową i powiadomił gabinet prezesa. Zerknął na gościa bez większego zainteresowania. Jeszcze jeden biały w średnim wieku, z żółtym krawatem. Nic ciekawego.

Dla Jansona było powodem do dumy, że rzadko zwracał na siebie uwagę. Z wyjątkiem mocnej, atletycznej budowy, niczym się nie wyróżniał – wydawał się całkowicie nijaki. Pomarszczone czoło i krótko przystrzyżone, siwe włosy sprawiały, że wyglądał na swoje pięćdziesiąt lat. Czy to na Wall Street, czy na giełdzie paryskiej, potrafił stać się niewidzialny. Nawet wytworny, szyty na miarę garnitur z szarej wełny czesankowej stanowił doskonały kamuflaż – równie skuteczny w dżungli korporacyjnej, jak zielono-czarna farba, którą malował twarz w prawdziwej dżungli w Wietnamie. Tylko wprawny obserwator zauważyłby pod marynarką nie tradycyjne poduszki, lecz silne ramiona. I tylko ktoś, kto spędził z nim trochę czasu, dostrzegłby bystre spojrzenie szaroniebieskich oczu i nieco ironiczny wyraz twarzy.

– To chwilę potrwa – poinformował go recepcjonista obojętnym tonem.

Janson oddalił się, żeby rzucić okiem na galerię zdjęć w holu. Wynikało z nich, że Harnett Corporation buduje obecnie sieć instalacji wodno-kanalizacyjnych w Boliwii, zapory w Wenezueli, mosty w Saskatchewan, elektrownie w Egipcie. Fotografie ukazywały dobrze prosperującą firmę budowlaną. Rzeczywiście, prosperowała – przynajmniej do niedawna.

Wiceprezes przedsiębiorstwa, Steven Burt, uważał, że powinno być o wiele lepiej. Występujące ostatnio tendencje zniżkowe wzbudziły jego podejrzenia, wobec czego nakłonił Paula Jansona, żeby spotkał się z Rossem Harnettem, prezesem i dyrektorem generalnym. Janson miał wątpliwości, czy przyjąć kolejne zlecenie: wprawdzie dopiero od pięciu lat był konsultantem do spraw bezpieczeństwa korporacyjnego, ale od razu zdobył sobie reputację niezwykle skutecznego i dyskretnego, co oznaczało, że zapotrzebowanie na jego usługi wykraczało zarówno poza jego możliwości czasowe, jak i zakres zainteresowań. Tego zadania w ogóle nie brałby pod uwagę, gdyby w dawnych latach nie przyjaźnił się ze Stevenem Burtem. Burt, podobnie jak on, miał drugie życie, które zostawił za sobą, wkraczając do świata cywilów. Janson nie chciał go zawieść. Przynajmniej umówił się na spotkanie.

Zastępczyni Harnetta, kordialna, trzydziestoparoletnia kobieta, wkroczyła energicznie do holu, po czym zaprowadziła go do gabinetu szefa. Było to nowoczesne, proste w stylu wnętrze z oknami od podłogi do sufitu, wychodzącymi na południe i na wschód. Popołudniowe słońce przenikało chłodną poświatą przez polaryzowane szkło ścian budynku. Sam prezes siedział za biurkiem, rozmawiał przez telefon. Kobieta przystanęła w progu z pytającym spojrzeniem. Harnett władczym ruchem ręki nakazał Jansonowi, żeby usiadł.

– Wobec tego pozostaje nam negocjować kontrakty z Ingersoll-Rand – mówił do słuchawki. Był ubrany w jasnoniebieską koszulę z monogramem i białym kołnierzykiem; podwinięte rękawy ukazywały grube przedramiona. – Jeśli nie zaproponują cen, jakie obiecali, powiemy im, że możemy kupić części gdzie indziej. Pieprzyć ich. Kontrakt unieważniony.

Gość usiadł naprzeciwko w czarnym, skórzanym fotelu, nieco niższym od fotela Harnetta – tani chwyt teatralny, który, zdaniem Jansona, był raczej oznaką braku pewności siebie niż autorytetu. Spojrzał wymownie na zegarek, przełknął irytację i rozejrzał się wokół. Z położonego na dwudziestym siódmym piętrze narożnego gabinetu prezesa roztaczał się piękny widok na jezioro Michigan i centrum Chicago. Wysoki fotel, wysokie piętro: Harnett dawał jasno do zrozumienia, że wspiął się na wyżyny.

Niski, potężnie zbudowany, miał posturę byczka i chropawy głos. Podobno szczycił się tym, że regularnie odwiedza bieżące inwestycje i rozmawia z brygadzistami, jakby był jednym z nich. Niewątpliwie emanował dumą człowieka, który zaczynał od samego dołu, by ostatecznie, w rezultacie ciężkiej pracy, znaleźć się w tym oto narożnym gabinecie. Ale nie całkiem tak było.

Janson wiedział, że Harnett zrobił dyplom na Wydziale Zarządzania Northwestern University i miał opinię specjalisty przede wszystkim w inżynierii finansowej, nie budowlanej. Stworzył Harnett Corporation, przejmując jej filie w czasie, gdy odczuwały brak gotówki i mógł je nabyć po mocno zaniżonej cenie. Ponieważ, jak odkrył, branża budowlana w dużym stopniu cechuje się sezonowością, obrót akcjami w odpowiednim momencie pomógł mu stworzyć stosunkowo niewielkim kosztem – firmę dysponującą dużą gotówką.

W końcu Harnett odłożył słuchawkę i przez chwilę, w milczeniu, przyglądał się gościowi.

– Stevie mówi, że ma pan doskonałą reputację – stwierdził znudzonym tonem. – Być może znam niektórych z pana klientów. Z kim pan pracował?

Paul spojrzał na niego, lekko zdziwiony. Chyba nie przyszedł tu na rozmowę kwalifikacyjną?

– Większość osób, które zgadzam się przyjąć – urwał dla podkreślenia swoich słów – przyjmuję z polecenia innych moich klientów.

Było aż nazbyt oczywiste, że to nie Janson miał przedstawiać referencje i rekomendacje, tylko osoba zainteresowana jego usługami.

– Moi klienci – podjął – mogą, w pewnych okolicznościach, dyskutować o mojej pracy z innymi klientami. Osobiście preferuję zasadę poufności.

– Jak ten drewniany Indianin? – Harnett był wyraźnie poirytowany.

– Przepraszam?

– To ja przepraszam, ponieważ doskonale zdaję sobie sprawę, że obaj tylko tracimy czas. Pan jest zajętym człowiekiem, ja jestem zajętym człowiekiem, żaden z nas nie ma czasu na takie bzdury. Stevie wbił sobie do głowy, że nasza łódka przecieka i nabiera wody, ale to nieprawda. W tym biznesie tak już jest. Przeżywa się wzloty i upadki. Stevie nie ma dość doświadczenia, by to zrozumieć. Sam stworzyłem tę firmę. Wiem, co się dzieje w każdym biurze i na każdej budowie w dwudziestu czterech krajach. Pytanie brzmi, czy w ogóle potrzebujemy konsultanta w zakresie bezpieczeństwa korporacyjnego. A o panu, jak dotąd, słyszałem jedynie, że jest pan drogi. Osobiście jestem zwolennikiem oszczędności. Budżet ustalany od zera to dla mnie sprawa priorytetowa. Nie wiem, czy pan rozumie, o czym mówię. Wydatek każdego centa musi się zwrócić. Jeśli nie spodziewamy się zysków, nie wchodzimy w to. Akurat ten sekret chętnie panu wyjawię. – Harnett rozparł się w fotelu niczym pasza w oczekiwaniu na służącego z herbatą. – Ale może spróbuje pan nakłonić mnie do zmiany zdania. To tyle ja, teraz z przyjemnością posłucham.

Janson uśmiechnął się blado. Będzie musiał przeprosić Stevena Burta – wątpił, czy ktokolwiek przychylnie nastawiony nazwałby go „Steviem” – ale widział wyraźnie, że nie dogada się z Harnettem. Przyjmował tylko nieliczne z ofert, jakie mu proponowano, a ta z pewnością nie była mu do niczego potrzebna. Należy jak najprędzej się z tego wyplątać.

– Naprawdę nie wiem, co powiedzieć, panie Harnett. Odnoszę wrażenie, że z pana punktu widzenia wszystko jest pod kontrolą.

Gospodarz pokiwał głową bez uśmiechu, uznając to za stwierdzenie oczywistości.

– Trzymam wszystko silną ręką, panie Janson – oznajmił z zadowoleniem, nieco protekcjonalnie. – Nasze inwestycje na całym świecie są cholernie dobrze chronione, zawsze tak było i nigdy nie mieliśmy z tym problemu. Żadnych przecieków, zdrad, nawet żadnej poważnej kradzieży. A ja chyba najlepiej wiem, o czym mówię, zgodzi się pan ze mną?

– Oczywiście. Dyrektor generalny, który nie wie, co się dzieje w jego własnej firmie, w gruncie rzeczy nie ma nic do powiedzenia – odparł ze spokojem.

– Właśnie – zgodził się Harnett. – Właśnie tak. – Zawiesił wzrok na interkomie konsoli telefonicznej. – Proszę posłuchać. Ma pan świetne rekomendacje… Stevie wspominał o panu w samych superlatywach i z pewnością jest pan dobry w swoim fachu. Miło, że pan do nas wpadł, i raz jeszcze przepraszam, że jedynie zmarnowaliśmy pana czas.

Paul odnotował użycie „my” i jego ewidentny podtekst: przykro mi, że członek naszej wyższej kadry kierowniczej przysporzył kłopotu nam obu. Bez wątpienia Steven Burt zostanie za to zrugany. Janson zdecydował, że jednak powie parę słów na pożegnanie, choćby przez wzgląd na przyjaciela.

– Nic nie szkodzi – odezwał się, wstając. Uścisnął prezesowi dłoń nad biurkiem. – Cieszę się, że wszystko jest w idealnym porządku. – Przekrzywił głowę i dodał, jakby od niechcenia: – A właśnie, jeśli chodzi o tę „ściśle tajną” ofertę, którą złożyliście w przetargu w Urugwaju…

– Co pan wie na ten temat?

Harnett nagle bacznie mu się przyjrzał. Najwyraźniej Janson uderzył w czułą strunę.

– Dziewięćdziesiąt trzy miliony pięćset czterdzieści tysięcy, zgadza się?

Prezes poczerwieniał na twarzy.

– Chwileczkę. Zatwierdziłem ją dopiero wczoraj rano. Skąd pan, do cholery…

– Na pana miejscu martwiłbym się raczej, że wasz francuski konkurent, Suez Lyonnaise, też zna tę kwotę. Zapewne dowie się pan wkrótce, że ich oferta będzie niższa dokładnie o dwa procent.

– Co takiego?! – wybuchnął wściekle. – Steve Burt to panu powiedział?

– Steven Burt nie przekazywał mi żadnych informacji. Zresztą, pracuje w dziale eksploatacji, nie w księgowości czy w dziale handlowym. Mógł w ogóle znać szczegóły oferty?

Gospodarz zamrugał oczami.

– Nie – stwierdził po chwili milczenia. – Nie mógł o niczym wiedzieć. Cholera jasna, nikt nie mógł wiedzieć. Nasi księgowi wysłali ofertę zakodowanym e-mailem do ministerstwa w Urugwaju.

– A jednak ludzie dowiadują się o takich rzeczach. Bo nie pierwszy raz w tym roku zostaniecie minimalnie przelicytowani, prawda? W minionych dziewięciu miesiącach wykiwali was już kilkanaście razy. Jedenaście z waszych piętnastu ofert przepadło. Jak słusznie pan zauważył, w tej branży są wzloty i upadki.

Harnettowi płonęły policzki, ale Janson mówił dalej tonem koleżeńskiej pogawędki.

– W przypadku Vancouver chodziło o coś innego. Inżynierowie z ratusza donieśli, że znaleźli zmiękczacze w cemencie używanym do konstrukcji ścian palowych. Jest łatwiejszy w odlewaniu, ale osłabia wewnętrzną strukturę. Oczywiście, to nie wasza wina – specyfikacje były w porządku. Skąd mogliście wiedzieć, że podwykonawca przekupił waszego inspektora budowlanego, żeby sfałszował raport? Jakaś płotka bierze marne pięć tysięcy dolarów łapówki, a wy zostajecie na lodzie, bo sprzątają wam sprzed nosa projekt wart sto milionów. Zabawne, prawda? Z drugiej strony, wyszło jeszcze gorzej, kiedy sami próbowaliście zrobić lewy interes. Jeśli zastanawiał się pan, co poszło źle w La Paz…

– Tak? – niecierpliwie dopytywał Harnett. Stał teraz nienaturalnie sztywno, jak słup soli.

– Powiedzmy, że Raffy znowu namieszał. Wasz kierownik uwierzył mu, kiedy Rafael Nunez obiecał, że łapówka dotrze wprost do rąk ministra spraw wewnętrznych. Naturalnie, nigdy nie dotarła. Wybraliście nieodpowiedniego pośrednika, po prostu. Raffy Nunez w latach dziewięćdziesiątych wykołował niejedną firmę. Większość waszych konkurentów go przejrzała. Zrywali boki ze śmiechu na widok waszego człowieka, który popijał z Raffym tequilę na kolacji w La Paz Cabana, bo doskonale wiedzieli, co z tego wyniknie. Ale co tam, przynajmniej próbowaliście, tak? Więc co z tego, że w tym roku wasz zysk operacyjny będzie niższy o trzydzieści procent? To przecież tylko pieniądze. Czy nie tak zawsze mówią wasi udziałowcy?

Janson zauważył, że twarz prezesa z zarumienionej robi się trupio blada.

– A właśnie. Nic nie mówili? Prawda jest taka, że większość poważnych udziałowców tylko czeka, aż inna firma – Vivendi, Kendrick, może Bechter – zorganizuje wrogie przejęcie. Zatem spójrzmy na sprawy optymistycznie. Jeżeli postawią na swoim, pozbędzie się pan kłopotu. – Paul udawał, że nie dostrzega, jak Harnett wstrzymuje oddech. – Ale co tu gadać. Z pewnością pan już o tym wie.

Gospodarz wyglądał jak porażony, na granicy histerii; przytłumione promienie słońca, przenikające ogromną połać polaryzowanego szkła, uwydatniały krople zimnego potu na jego czole.

– Niech to szlag – wyszeptał. Spoglądał teraz na gościa wzrokiem, jakim tonący patrzy na tratwę ratunkową. – Proszę podać swoją cenę.

– Nie dosłyszałem?

– Proszę podać swoją cholerną cenę – powtórzył. – Będzie mi pan potrzebny. – Uśmiechnął się, próbując ukryć desperację pod maską jowialności. – Steve Burt mówił mi, że jest pan najlepszy, i miał rację, to oczywiste. Wcześniej tylko się z panem droczyłem. Proszę posłuchać, nie wyjdzie pan z tego pokoju, zanim nie dojdziemy do porozumienia. Jasne? – Na jego koszuli, pod pachami i na kołnierzyku, pojawiły się ciemne plamy potu. – Za chwilę ubijemy interes.

– Nie sądzę – stwierdził Janson uprzejmie. – Rezygnuję z tego zlecenia. To luksus, na jaki mogę sobie pozwolić jako niezależny konsultant: sam decyduję, których klientów przyjąć. Ale proszę mi wierzyć, życzę panu jak najlepiej. Nic tak nie poprawia krążenia jak dobra walka poprzez pełnomocników, prawda?

Harnett wybuchnął udawanym śmiechem i klasnął w dłonie.

– Ma pan klasę – przyznał. – Świetna taktyka negocjacyjna. No dobrze, wygrał pan. Słucham, czego pan żąda?

Janson pokręcił głową z uśmiechem, jakby tamten powiedział coś zabawnego, i skierował się ku drzwiom. Ale zanim wyszedł z gabinetu, przystanął i się odwrócił.

– Powiem panu coś jeszcze, gratis – rzucił. – Pańska żona wie. – Byłoby nietaktem wypowiedzieć na głos imię wenezuelskiej kochanki gospodarza, Janson dodał więc tylko, nie wprost, lecz nie pozostawiając wątpliwości: – O Caracas.

Posłał Harnettowi znaczące spojrzenie: bynajmniej go nie oceniał. Po prostu, jak to w rozmowie dwóch profesjonalistów, zwracał uwagę na potencjalnie drażliwą kwestię.

Policzki prezesa pokryły się drobnymi, czerwonymi plamkami, a on sam sprawiał wrażenie, jakby dostał napadu mdłości. Wyglądał jak mężczyzna, który rozważa rujnujący go rozwód, a na dodatek prawdopodobną przegraną w korporacyjnej walce.

– Mogę zaproponować opcje na zakup akcji! – zawołał.

Jednak Janson już szedł korytarzem do windy. Wcześniej nie przejął go widok tego chwalipięty, doprowadzonego do ostateczności, ale gdy znalazł się w holu na dole, przepełniło go poczucie rozgoryczenia, straconego czasu, ogólnego bezsensu.

Jakiś głos z bardzo daleka – z innego wymiaru – cicho rozbrzmiewał mu w uszach. I to nadaje sens twojemu życiu? Phan Nguyen pytał go o to na tysiąc różnych sposobów. Było to jego ulubione pytanie. Paul nawet teraz widział przed sobą małe, inteligentne oczy, szeroką, ogorzałą twarz, szczupłe, dziecięce ramiona. Wszystko, co dotyczyło Ameryki, wzbudzało ciekawość człowieka przesłuchującego go w Wietnamie – ciekawość, w której fascynacja mieszała się z odrazą. I to nadaje sens twojemu życiu? Pokręcił głową. Niech cię szlag, Nguyen.

Kiedy wsiadł do limuzyny czekającej z włączonym silnikiem przed budynkiem na Dearborn Street, postanowił jechać wprost na lotnisko – miał szansę zdążyć na wcześniejszy lot do Los Angeles. Gdyby tylko mógł równie łatwo zostawić za sobą pytania Nguyena.

• • •

W poczekalni dla członków Klubu Platinum linii Pacifica Airlines na stanowisku odprawy stały dwie kobiety w uniformach o szaroniebieskim odcieniu. Na żakietach widniały epolety, do jakich wszystkie ważniejsze linie lotnicze są tak bardzo przywiązane. W innym miejscu, w innym czasie byłyby oznaką doświadczenia na polu bitewnym.

Jedna z kobiet rozmawiała z krzepkim, przysadzistym mężczyzną w rozpiętej niebieskiej marynarce, z pagerem przypiętym do paska. Janson poznał po błyszczącej metalowej odznace, wyzierającej z wewnętrznej kieszeni płaszcza, że mężczyzna jest inspektorem federalnego zarządu lotnictwa cywilnego. Niewątpliwie korzystał z chwili wytchnienia, żeby zwyczajnie pogawędzić z drugim człowiekiem. Jednak przerwali rozmowę, gdy Paul podszedł do stanowiska.

– Poproszę kartę pokładową – zwróciła się do niego kobieta.

Mocno umalowana twarz miała dawać wrażenie opalenizny, która jednak kończyła się w okolicy podbródka. Miedziane włosy były ewidentnie farbowane.

Paul machnął biletem i plastikową kartą, jaką otrzymywały w nagrodę osoby najczęściej latające liniami Pacifica.

– Witamy w Klubie Platinum linii Pacifica, panie Janson.

Oczy jej błyszczały.

– Damy znać, kiedy tylko zaczną wpuszczać na pokład – wyszeptała cichym, poufałym tonem druga stewardesa (kasztanowe loki, niebieski cień do powiek w odcieniu uniformu). Skinęła w stronę wejścia do luksusowej poczekalni, jakby to były bramy raju. – Tymczasem proszę korzystać z naszej gościnności i się odprężyć.

Na zachętę kiwnęła głową i uśmiechnęła się szeroko. Sam święty Piotr nie byłby bardziej przekonujący.

W niszach takich jak Klub Platinum, ukrytych pośród dźwigarów i belek nośnych przeciążonego lotniska, nowoczesne linie lotnicze próbowały zaspokajać potrzeby podróżnych. W małych miseczkach nie czekały solone orzeszki ziemne, serwowane aux miserables w autokarach, lecz nieco droższe orzechy nerkowca, migdały, orzechy włoskie, pekany. Na granitowym blacie baru z napojami stały kryształowe dzbany, lepkie od nektaru brzoskwiniowego i świeżo wyciskanego soku z pomarańczy. Elegancką wykładzinę z mikrofibry, w charakterystycznym szaroniebieskim odcieniu, ozdabiała biało-granatowa krata. Na okrągłych stolikach, rozstawionych między wielkimi fotelami, leżały starannie złożone egzemplarze „International Herald Tribune”, „USA Today”, „Wall Street Journal” i „Financial Timesa”. Terminal Bloomberga migotał niezrozumiałymi liczbami i wykresami jak lalki w teatrze cieni światowej gospodarki. Przez listewki żaluzji prześwitywał pas kołowania.

Janson przejrzał gazety bez większego zainteresowania. W „Journal”, w dziale poświęconym rynkom, znalazł znajomo brzmiące, patetyczne metafory: katastrofa na Wall Street – masowa wyprzedaż akcji uderza falą w Dow Jonesa. Kolumnę sportową w „USA Today” niemal w całości poświęcono załamaniu się ofensywy Raidersów w obliczu miażdżącego ataku obrony Wikingów. Przez cały czas z niewidocznych głośników płynęła piosenka aktualnej gwiazdy pop z filmowego hitu o legendarnej bitwie drugiej wojny światowej. Ogrom potu i krwi uhonorowano ogromem nakładów finansowych studia i kosztowną grafiką komputerową.

Janson opadł ciężko na obity tkaniną fotel i spojrzał w stronę hotspotu, gdzie menedżerowie produktów i pracownicy odpowiedzialni za klienta wpinali swoje laptopy i przeglądali pocztę od klientów obecnych i potencjalnych, od pracodawców, podwładnych i kochanek, w nieustannym poszukiwaniu nowych płaszczyzn działania. Z teczek wystawały grzbiety książek, rzekomo pełnych marketingowych porad guru takich jak Sun Zi – sztuka wojenna znalazła nowe zastosowanie w przemyśle dóbr konsumpcyjnych. Zamożni, zadowoleni z siebie, niezagrożeni, myślał Janson o otaczających go biznesmenach. Tak bardzo kochali pokój, ale jakże upodobali sobie symbole wojny! Mogli idealizować militaria w poczuciu bezpieczeństwa, podobnie jak idealizuje się drapieżne zwierzęta, które po wypchaniu służą do ozdoby.

Chwilami Paul sam czuł się jak wypchany eksponat na wystawie. Prawie wszystkie drapieżniki znajdowały się obecnie na liście zagrożonych gatunków, wśród nich bielik amerykański, i Janson zdał sobie sprawę, że on także był kiedyś drapieżnikiem – siła agresji przeciwko siłom agresji. Znał ekswojowników, którzy uzależnili się od adrenaliny i ryzyka, a kiedy już nikomu nie byli potrzebni, zmienili się w żołnierzyków. Tropili wrogów w Sierra Madre z markerami do gry w paintball lub co gorsza, sprzedawali się podejrzanym firmom, prowadzącym podejrzane interesy, zwykle w tych częściach świata, gdzie podstawowym prawem pozostawał bakszysz. Janson czuł do nich głęboką pogardę. Mimo to czasem zadawał sobie pytanie, czy specjalistyczna pomoc, jaką oferował amerykańskim przedsiębiorstwom, nie miała być przypadkiem bardziej godną szacunku wersją tego samego.

Prawda wyglądała tak, że był samotny, a samotność doskwierała mu szczególnie w czasie krótkich przerw w napiętym harmonogramie – między odprawą a startem samolotu, w pretensjonalnie zaprojektowanych poczekalniach. Gdy kolejny raz wyląduje, nie powita go nikt, z wyjątkiem szofera w czapce z daszkiem, który przekręci jego nazwisko wypisane na białej, tekturowej tabliczce; zatroskanego klienta z przedsiębiorstwa przemysłu lekkiego z siedzibą w Los Angeles. Na tym teraz polegała jego służba: od jednego biura do drugiego. Nie czekała na niego żona ani dzieci – chociaż kiedyś miał żonę i nadzieję na dziecko, bo Helene była w ciąży, kiedy zginęła. „Jeśli chcesz rozśmieszyć Pana Boga, powiedz mu o swoich planach” – tak mawiał jej dziadek, a jego maksyma okazała się okrutnie prawdziwa.

Janson obrzucił wzrokiem złocistożółte butelki za barem. Ozdobne etykiety stanowiły alibi dla zapomnienia, jakie kryły w środku. Starał się być w formie, trenował obsesyjnie, ale nawet gdy służył w wojsku, pozwalał sobie na łyk lub dwa. Co w tym złego?

– Pan Richard Alexander proszony jest o zgłoszenie się do recepcji – odezwał się przez megafon nosowy głos. – Pasażer Richard Alexander jest proszony o zgłoszenie się do stanowiska linii Pacifica Airlines.

Był to jeden z typowych lotniskowych komunikatów, ale wyrwał Paula z zadumy. W przeszłości nieraz posługiwał się pseudonimem „Richard Alexander”. Odruchowo wyciągnął szyję, rozglądając się wokół. Zwykły przypadek, pomyślał, ale w tej samej chwili zabrzęczała jego komórka, schowana głęboko w górnej kieszeni. Włożył do ucha słuchawkę nokii i nacisnął klawisz.

– Tak?

– Pan Janson? Przepraszam, pan Alexander?

Kobiecy głos, pełen napięcia, rozpaczliwy.

– Kto mówi? – spytał opanowanym tonem. Stres zwykle go paraliżował, przynajmniej z początku. Zamiast pobudzać, uspokajał.

– Panie Janson, proszę. Musimy natychmiast się spotkać, to pilne.

Wymawiała głoski z precyzją typową dla dobrze wykształconych cudzoziemców.

– Proszę o szczegóły.

Chwila milczenia.

– Kiedy się spotkamy.

Janson przerwał połączenie. Poczuł, jak ciarki przeszły mu po plecach. Jednoczesne przywołanie przez megafon i dzwonek telefonu, usilna prośba, by spotkali się natychmiast – ten ktoś niewątpliwie znajdował się blisko. Z niepokojem obserwował podróżnych, zastanawiając się, który z nich postanowił go tutaj odszukać.

Czyżby to była pułapka, zastawiona przez dawnego bezwzględnego wroga? Niejeden zaspokoiłby żądzę zemsty, zadając mu śmierć. Nieliczni może faktycznie mieli powody, żeby się mścić. Mimo wszystko wydawało się to mało prawdopodobne. Nie trafił na pole bitwy. Nie transportował krnąbrnego zbiega z Dardaneli przez Ateny ku oczekującej go fregacie, omijając po drodze wszystkie graniczne punkty kontrolne. Na litość boską, był na lotnisku O’Hare!

Niewykluczone jednak, że właśnie dlatego ktoś wybrał to miejsce na spotkanie. Ludzie zwykle czują się bezpieczni na lotniskach, w otoczeniu wykrywaczy metali i umundurowanych pracowników ochrony. Trzeba niezwykłej przebiegłości, aby wykorzystać tę iluzję bezpieczeństwa. Chociaż na lotnisku, które codziennie obsługiwało prawie dwieście tysięcy pasażerów, bezpieczeństwo rzeczywiście wydawało się iluzją.

Rozważał różne możliwości i wszystkie szybko odrzucał. Przy grubej szybie okiennej przesłoniętej żaluzjami, przez które widać było drogę kołowania, siedziała jasnowłosa kobieta. Najwyraźniej studiowała arkusze kalkulacyjne w laptopie. Zauważył, że ma przy sobie komórkę, niepodłączoną do słuchawek. Inna kobieta, siedząca bliżej wejścia, rozmawiała z mężczyzną noszącym na opalonej dłoni jedynie biały ślad po obrączce. Janson nadal się rozglądał, aż wreszcie ją spostrzegł – kobietę, która przed chwilą do niego dzwoniła.

Pozornie spokojna, siedziała w ciemnym kącie poczekalni – elegancka pani w średnim wieku, z komórką przy uchu. Miała siwe, zniszczone włosy i nosiła granatowy kostium od Chanel z dyskretnymi guzikami z macicy perłowej. To była ona, Janson wiedział, że się nie myli. Ale nie był pewien jej intencji. Zabójczyni, członkini grupy terrorystycznej? Spośród setek możliwości przynajmniej kilka musiał wykluczyć – wymagał tego standardowy protokół taktyczny, który znał na pamięć po latach spędzonych na wojnie.

Zerwał się na równe nogi. Przemieścić się – to podstawowa zasada. Musimy natychmiast się spotkać, to pilne – powiedziała kobieta. Skoro tak, spotkają się na jego warunkach. Ruszył do wyjścia z poczekalni dla VIP-ów, zabierając ze sobą po drodze plastikowy kubeczek na wodę. Przy stanowisku odprawy wyciągnął go przed siebie, jakby był pełen, ziewnął, po czym zamknął oczy i wpadł wprost na przysadzistego inspektora, który cofnął się o kilka kroków.

– Och, przepraszam! – rzucił zażenowany. – Boże! Nie oblałem pana? – Szybko obmacywał dłońmi marynarkę mężczyzny. – Jezu, tak mi przykro! Z całego serca przepraszam!

– Nic się nie stało – odparł mężczyzna z lekkim zniecierpliwieniem. – Następnym razem proszę uważać. Kręci się tutaj mnóstwo ludzi.

– Fakt, można stracić rozeznanie w czasie, ale… Boże, nie wiem, co się ze mną dzieje. – Idealne wcielenie wytrąconego z równowagi pasażera, zmęczonego po długiej podróży samolotem. – Jestem totalnie rozbity.

Gdy opuścił poczekalnię dla VIP-ów i ruszył w stronę Hali B, znów zabrzęczała komórka. Spodziewał się tego.

– To krytyczna sytuacja, z której pan chyba nie zdaje sobie sprawy – zaczęła kobieta.

– Ma pani rację – odburknął. – Nie mam pojęcia, o co chodzi. Zechce to pani wyjaśnić?

W rogu dostrzegł wnękę, oddzieloną stalowymi drzwiami z tabliczką NIEUPOWAŻNIONYM WSTĘP WZBRONIONY.

– Nie mogę – stwierdziła kobieta po chwili przerwy. – Nie przez telefon. Ale jestem na lotnisku i moglibyśmy spotkać się…

– Wobec tego proszę zadzwonić za minutę – rzucił do mikrofonu, przerywając połączenie.

Uderzył nasadą dłoni w poziomą sztabę metalowych drzwi i wszedł do środka. Znalazł się w wąskim pomieszczeniu wypełnionym tablicami rozdzielczymi. Wyświetlacze LCD monitorowały systemy i urządzenia lotniska, które znajdowały się po wschodniej stronie terminalu. Na kołkach wisiały czapki i wiatrówki, przeznaczone do prac na otwartym powietrzu.

Trzej pracownicy linii lotniczych w granatowych, prążkowanych uniformach siedzieli przy kawie wokół stolika ze stali i laminatu. Najwyraźniej przerwał im rozmowę.

– Co pan wyprawia?! – wrzasnął jeden z nich, gdy drzwi zamknęły się za nim z hukiem. – Tu nie wolno wchodzić.

– To nie kibel, do cholery – mruknął drugi.

Janson uśmiechnął się chłodno.

– Nie polubicie mnie, chłopcy. Mam niespodziankę.

– Wyjął odznakę federalnego zarządu lotnictwa cywilnego, którą podwędził przysadzistemu mężczyźnie w poczekalni. – Kolejna inicjatywa w walce z narkotykami. Losowe testy na obecność narkotyków u pracowników transportu powietrznego, że zacytuję ostatnią notatkę służbową w tej sprawie. Musimy pobrać próbki do badania. Przepraszam za kłopot, ale w końcu zarabiacie tutaj grubą kasę, nie?

– Gówno prawda – rzucił z niesmakiem trzeci z mężczyzn. Był prawie łysy, jeśli nie liczyć siwiejącej, zaczesanej do tyłu grzywki. Za uchem miał krótki ołówek.

– Dupy w troki i jazda – warknął Janson. – Tym razem to całkiem nowa procedura. Moja ekipa zebrała się przy wyjściu numer dwa w Hali A. Nie każcie im czekać. Kiedy się niecierpliwią, mogą czasem pomylić próbki, jeśli rozumiecie, o co mi chodzi.

– Gówno prawda – powtórzył łysy.

– Mam napisać w raporcie, że członek Stowarzyszenia Transportu Powietrznego stawiał opór i próbował wymigać się od testu na obecność narkotyków? Lepiej zacznijcie wertować ogłoszenia o pracy, bo wynik może być pozytywny. – Janson złożył ręce na piersi. – No już, zabierajcie się stąd!

– Idę – burknął łysy, teraz już mniej pewny siebie. – Już mnie nie ma.

Poirytowani, niezadowoleni, wszyscy trzej pospiesznie opuścili pomieszczenie, zostawiając na stoliku podkładki i kubki z kawą. Janson wiedział, że minie dobrych dziesięć minut, zanim dotrą do Hali A. Zerknął na zegarek i liczył sekundy. Komórka znów zabrzęczała – kobieta odczekała dokładnie jedną minutę.

– Obok kas biletowych jest restauracja – powiedział Janson. – Tam się spotkamy. Stolik w głębi po lewej. Będę za chwilę.

Zdjął marynarkę, włożył granatową wiatrówkę i czapkę.

Czekał. Kiedy minęło trzydzieści sekund, dostrzegł w hali siwowłosą kobietę.

– Cześć, kochanie! – zawołał.

Jednym sprawnym ruchem otoczył ją ramieniem, zasłonił dłonią usta i wepchnął do opuszczonego teraz pomieszczenia dla personelu. Upewnił się, że nikt nie zarejestrował tego manewru, który trwał może trzy sekundy. A jeśli już – wziąłby go raczej za czuły uścisk.

Zaskoczona kobieta zesztywniała ze strachu, ale nawet nie próbowała krzyczeć. Panowała nad sobą w sposób profesjonalny, co bynajmniej nie uspokoiło Jansona. Gdy zamknęły się za nimi drzwi, szorstkim gestem nakazał jej, żeby usiadła przy laminatowym stoliku.

– Słucham.

Kobieta, osobliwie wytworna w tej surowej przestrzeni, usiadła na jednym z metalowych składanych krzesełek. Paul stał.

– Nie tak sobie pana wyobrażałam – stwierdziła. – Nie wygląda pan jak… – Dostrzegła jego otwarcie wrogie spojrzenie i postanowiła nie kończyć zdania. – Panie Janson, nie mamy czasu do stracenia.

– Nie wyglądam jak kto? – spytał, cedząc słowa przez zęby. – Do cholery, nie znam pani. Pominę też rażące naruszenie protokołu. Nie spytam, skąd ma pani numer mojego telefonu komórkowego i skąd dowiedziała się pani tego, co o mnie wie. Ale zanim zakończymy to spotkanie, lepiej, żebym to ja dowiedział się wszystkiego, co chcę wiedzieć.

Nawet gdyby potrzebowała jego usług jako prywatna klientka, próba kontaktu w miejscu publicznym była całkowicie niestosowna. A odwołując się do jego doświadczeń na polu chwały, choćby dawno minionych, popełniła karygodne nadużycie.

– Ma pan rację, panie Janson – powiedziała. – Rzeczywiście, źle się do tego zabrałam… Musi mi pan wybaczyć…

– Muszę? Można tak domniemywać. – Wciągnął powietrze, rejestrując zapach jej perfum: Jubilee firmy Penhaligon.

Na moment spotkali się wzrokiem. Jansonowi przeszła złość na widok jej twarzy – zmartwionych, ściągniętych ust, spojrzenia szarozielonych oczu, pełnego ponurej determinacji.

– Jak już mówiłam, mamy bardzo mało czasu.

– Ja mam mnóstwo czasu.

– Ale Peter Novak nie.

Peter Novak.

Serce mu skoczyło na dźwięk tego imienia, i pewnie tak miało być. Novak – legendarny węgierski finansista i filantrop. W zeszłym roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za wkład w rozwiązywanie konfliktów na świecie. Był założycielem i dyrektorem naczelnym Fundacji Wolności, która promowała „demokrację kierowaną” – stanowiło to jego wielką pasję – i dysponowała biurami w stolicach całej Europy Wschodniej, a także w innych, mniej rozwiniętych częściach świata. Ale Janson pamiętał Petera Novaka z innego powodu. A powodem tym był jego dług wdzięczności wobec tego człowieka, tak ogromny, że czasem ciążył mu jak brzemię.

– Kim pani jest? – zapytał.

Skierowała na niego spojrzenie szarozielonych oczu.

– Nazywam się Marta Lang i pracuję dla Petera Novaka. Mogłabym pokazać panu wizytówkę, gdyby to miało w czymś pomóc.

Janson powoli pokręcił głową. Na wizytówce widniał zapewne nic nieznaczący tytuł, z którego miało wynikać, że Marta Lang zajmuje ważne stanowisko w Fundacji Wolności. Pracuję dla Petera Novaka – sam sposób, w jaki to powiedziała, uzmysłowił mu, jaki typ reprezentuje. Była osobą do wszystkiego, postacią kluczową, porucznikiem; każdy wielki człowiek miał kogoś takiego. Ludzie tacy jak ona woleli pozostawać w cieniu, a jednak dysponowali wielką, choć nie swoją, władzą. Jej imię i nazwisko, ledwie słyszalny akcent, nie pozostawiały wątpliwości, że pochodzi z Węgier, podobnie jak jej pracodawca.

– Co pani próbuje mi przekazać? – spytał Janson, mrużąc oczy.

– Tylko tyle, że on potrzebuje pomocy. Tak jak pan kiedyś. W Baaqlina.

W jej ustach nazwa tego zakurzonego miasteczka zabrzmiała jak zdanie, akapit, rozdział. Dla Jansona tym właśnie było.

– Nie zapomniałem – mruknął.

– Wobec tego na razie musi pan wiedzieć jedynie, że Peter Novak potrzebuje pana pomocy.

Tych kilka słów wystarczyło. Janson przez chwilę wytrzymał jej spojrzenie.

– Dokąd?

– Proszę wyrzucić swoją kartę pokładową. Nasz samolot czeka na pasie startowym, możemy startować natychmiast.

– Wstała. W swojej desperacji wydawała się dziwnie silna i opanowana. – Musimy iść. Nie chcę się powtarzać, ale nie mamy czasu.

– Ja też wolałbym się nie powtarzać. Dokąd?

– To pytanie do pana.

Rozdział 2

Kiedy wchodził za nią po antypoślizgowych, aluminiowych schodkach na pokład samolotu Novaka – był to Gulfstream V – jego uwagę zwrócił napis na kadłubie, wymalowany białymi pochyłymi literami, które błyszczały na tle powłoki w kolorze indygo: Sok kicsi sokra megy. Węgierskie słowa, dla niego niezrozumiałe.

Na pasie startowym panował niemiłosierny hałas, huk wlotów powietrza nakładał się na niski, basowy ryk rur wydechowych. Gdy jednak zamknęły się za nimi drzwi, zapanowała całkowita cisza, jakby znaleźli się w kabinie dźwiękoszczelnej.

Wnętrze samolotu było urządzone elegancko, lecz bez przepychu, jak przystało na człowieka, który nie musiał dbać o cenę, ale nie dbał też o luksusy. Dominował kolor rdzawoczerwony. Duże, obite skórą fotele klubowe ustawiono pojedynczo po obu stronach korytarza, niektóre naprzeciwko siebie, przedzielone niskimi stolikami przyśrubowanymi do podłogi. Czwórka mężczyzn i kobiet z ponurymi minami, najpewniej współpracowników Marty Lang, już siedziała z tyłu maszyny.

Marta dała mu znak, żeby zajął miejsce naprzeciw niej, z przodu kabiny pasażerskiej, po czym podniosła słuchawkę telefonu wewnętrznego i wymówiła cicho parę słów. Ledwie słychać było wycie silnika, który zwiększał obroty, w miarę jak samolot kołował po pasie. Izolacja akustyczna spisywała się na medal. Obita materiałem przegroda oddzielała ich od kabiny pilota.

– Ten napis na kadłubie… Co to znaczy?

– „Z drobiazgów może powstać coś wielkiego”. To węgierskie powiedzenie ludowe i ulubione motto Petera Novaka. Na pewno rozumie pan dlaczego.

– Nie zapomniał, skąd pochodzi.

– Cokolwiek by mówić, to dzięki węgierskiej ojczyźnie jest tym, kim jest. A Peter nie zapomina o swoich długach.

Wymowne spojrzenie.

– Ja też nie.

– Wiem o tym. Właśnie dlatego możemy na panu polegać.

– Jeśli Peter ma dla mnie zadanie, chciałbym zapoznać się z nim jak najszybciej. I wolałbym, żeby osobiście wprowadził mnie w szczegóły.

– Na razie muszę panu wystarczyć. Jestem wicedyrektorką fundacji, pracuję z nim od wielu lat.

– Nie podaję w wątpliwość pani absolutnej lojalności wobec szefa – stwierdził Janson ozięble. – Ludzie Novaka… są z tego znani.

Kilka rzędów dalej jej pracownicy pochylali się nad mapami i wykresami. O co tu chodziło? Ogarniał go coraz większy niepokój.

– Rozumiem, co pan do mnie mówi, a także czego przez grzeczność pan nie mówi. Zdaję sobie sprawę, że osoby takie jak ja postrzega się czasem jako zauroczonych przywódcą, żarliwych wyznawców. Proszę mi wierzyć: żadne z nas nie ma złudzeń. Peter Novak jest tylko śmiertelnikiem. Wiemy o tym lepiej niż ktokolwiek inny. Nie jesteśmy wyznawcami kultu. To raczej powołanie. Proszę sobie wyobrazić, że najbogatszy znany panu człowiek jest jednocześnie najmądrzejszym znanym panu człowiekiem, do tego nadzwyczaj dobrym człowiekiem. Dlaczego jesteśmy wobec niego lojalni? Bo on naprawdę się przejmuje, w sposób niemal nadludzki. Mówiąc po prostu: ten świat go obchodzi. Chciałby zostawić go lepszym, niż go zastał. Można dopatrywać się w tym próżności, ale jeśli tak, to obyśmy mieli więcej tak próżnych ludzi. Z podobną wizją.

– Komitet noblowski nazwał go „wizjonerem”.

– To słowo, którego używam niechętnie. Dawno się zdewaluowało. Każdy artykuł w „Fortune” ogłasza „wizjonerem” jakiegoś tytana kablówki czy producenta napojów. Ale Fundacja Wolności była wizją Novaka i tylko jego. Wierzył w demokrację bezpośrednią, kiedy to pojęcie wydawało się jedynie mrzonką. Wierzył, że społeczeństwo obywatelskie można odbudować także w tych częściach świata, gdzie osłabił je totalitaryzm i konflikty narodowościowe. Piętnaście lat temu ludzie śmiali się, kiedy mówił o swoich marzeniach. A kto teraz się śmieje? Nikt mu nie pomagał, ani Stany Zjednoczone, ani ONZ, ale to nie miało znaczenia. Zmienił świat.

– Absolutnie – zgodził się Janson poważnie.

– Wasi analitycy z Departamentu Stanu dostawali raporty 0 „odwiecznej wrogości etnicznej”, o konfliktach i sporach granicznych, których nie można rozwiązać i nie ma sensu nawet próbować. Ale on próbował. I bardzo często mu się udawało. Zaprowadził pokój w regionach, gdzie ludzie nawet nie pamiętali, czym jest.

Marta Lang zakrztusiła się i umilkła.

Najwyraźniej nie przywykła do tak emocjonalnych wyznań i Janson postanowił na chwilę jej ulżyć.

– Całkowicie się z panią zgadzam. Pani pracodawca jest człowiekiem walczącym o pokój dla pokoju, o demokrację dla demokracji. To wszystko prawda. Prawdą jest też, że jego prywatna fortuna jest równa PKB wielu krajów, z którymi robi interesy.

Lang pokiwała głową.

– Orwell mawiał, że świętych należy traktować jak winnych, dopóki nie dowiedzie się ich niewinności. Novak już nieraz udowodnił, kim jest. Człowiekiem, który zawsze będzie niósł pomoc ludziom w potrzebie. Trudno byłoby wyobrazić sobie świat bez niego.

Spojrzała na niego zaczerwienionymi oczami.

– Po co tu jestem? Gdzie jest Peter Novak?

Wzięła głęboki oddech, jakby to, co miała powiedzieć, mogło jej sprawić fizyczny ból.

– Został porwany przez rebeliantów Kagama. Musi go pan uwolnić. Nazywacie to, zdaje się, „skrytym wyjściem”. W przeciwnym razie zginie tam, gdzie teraz jest. W Anurze.

Anura. Jeniec Frontu Wyzwolenia Kagamy. Jeszcze jeden powód – główny powód, bez wątpienia – dla którego wybrali właśnie jego. Anura. Miejsce, o którym myślał niemal codziennie od pięciu lat. Jego własne, osobiste piekło.

– Zaczynam rozumieć – powiedział. Zaschło mu w ustach.

– Kilka dni temu Peter Novak przybył na wyspę z zamiarem pośredniczenia w rokowaniach pokojowych między rządem a rebeliantami. Wiele wskazywało, że uda się wynegocjować pokój. Front Wyzwolenia Kagamy uznał mojego szefa za bezstronnego mediatora. Na miejsce spotkania wybrano prowincję Kenna. Delegacja buntowników zgodziła się na wiele postulatów, które wcześniej kategorycznie odrzucała. A trwałe porozumienie w Republice Anury, kładące kres fali terroru, byłoby czymś wspaniałym. Zapewne pan to rozumie.

Janson milczał, ale serce zaczęło mu łomotać.

Ich dom, umeblowany przez ambasadę, znajdował się w Ogrodach Cynamonowych w stołecznym mieście Caligo. Nadal rosło tam wiele drzew, które kiedyś porastały całą wyspę. W lekkim porannym wietrze szeleściły liście i jazgotały ptaki. Jednak tym, co przebudziło go z płytkiego snu, był cichy odgłos kaszlu dobiegający z łazienki, a potem szum wody w kranie. Helene wróciła z łazienki, energicznie szczotkując zęby. „Może powinnaś dzisiaj zostać w domu”, powiedział sennym głosem. Pokręciła głową. „Kochanie, nie bez powodu nazywają to porannymi nudnościami”, odparła z uśmiechem. „Znikają jak poranna rosa”. Zaczęła ubierać się do pracy. Pracowała w ambasadzie. Kiedy się uśmiechała, jaśniała cała jej twarz: usta, policzki, oczy–zwłaszcza oczy… Zalała go fala wspomnień

– Helene, szykująca ubrania do wyjścia do biura, studiująca raporty z Departamentu Stanu. Niebieska płócienna spódnica. Biała jedwabna bluzka. Helene otwiera na oścież okna sypialni, do środka wpada poranne, tropikalne powietrze, przesycone zapachem cynamonu, mango, migdałowców. Jej promienna twarz, zadarty nos, przejrzyste, niebieskie oczy. Gdy noce w Caligo były gorące, chłodziła go swoim ciałem. W porównaniu z jej aksamitną skórą jego własna wydawała się gruba, szorstka, zniszczona. „Weź wolny dzień, najsłodsza”, powiedział, a ona odparła: „Lepiej nie, kochany. Albo za mną zatęsknią, albo wcale, tak czy siak, nie byłoby dobrze”. Pocałowała go w czoło i wyszła. Gdyby tylko z nim została. Gdyby.

Publiczne czyny, prywatne życie – najkrwawsze z rozdroży.

Anura, wyspa na Oceanie Indyjskim, wielkości Wirginii Zachodniej, zamieszkana przez dwanaście milionów ludzi, była obdarzona rzadkim naturalnym pięknem i bogatym dziedzictwem kulturowym. Janson został tam wysłany na osiemnaście miesięcy. Kierował specjalnym oddziałem wywiadowczym, który miał dokonać niezależnej oceny sytuacji politycznej na wyspie, a także ustalić, jakie siły z zewnątrz pomagają wywoływać zamieszki. Przez ostatnie półtorej dekady ten raj paraliżowała jedna z najgroźniejszych organizacji terrorystycznych na świecie, Front Wyzwolenia Kagamy. Tysiące młodych mężczyzn, podległych człowiekowi, którego nazywali Kalifem, nosiło skórzane wisiory z kapsułkami cyjanku, na znak, że są gotowi oddać życie za sprawę. Kalif szczególnie upodobał sobie zamachy samobójcze. Zwłaszcza jeden z nich odcisnął swoje piętno na historii wyspy: kilka lat wcześniej, podczas wiecu premiera Anury, wysadziła się w powietrze samobójczyni, młoda dziewczyna, która miała pod sari ogromną ilość materiałów wybuchowych nafaszerowanych stalowymi kulkami. Zginął premier rządu, a wraz z nim ponad sto przypadkowych osób. A potem w centrum Caligo zaczęły wybuchać furgonetki. Pierwszy z zamachów zniszczył Międzynarodowe Centrum Handlowe Anury. W kolejnym bomba w furgonetce firmy kurierskiej spowodowała śmierć kilkunastu pracowników ambasady amerykańskiej.

Była wśród nich Helene. Jeszcze jedna ofiara bezmyślnej przemocy. A nawet dwie – bo co z dzieckiem, które niebawem miało przyjść na świat?

Sparaliżowany żalem, Janson zażądał dostępu do informacji przechwyconych przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego, łącznie z zapisem rozmów, jakie przywódcy partyzantów prowadzili przez telefon satelitarny. Z nagrań, pospiesznie tłumaczonych na angielski, trudno było odgadnąć słowa czy choćby kontekst, chociaż dialogi wydrukowano czarnym tuszem na białym papierze. Ale jedno nie budziło wątpliwości: triumfalny ton. Zamach bombowy na ambasadę napawał Kalifa szczególną dumą.

Helene, byłaś moim słońcem.

W samolocie Marta położyła mu dłoń na nadgarstku.

– Tak mi przykro, panie Janson. Wiem, jakie to dla pana bolesne.

– Oczywiście – odparł spokojnie. – Właśnie dlatego mnie pani wybrała.

Nie odwróciła wzroku.

– Peter Novak jest w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Konferencja w prowincji Kenna okazała się zwyczajną pułapką.

– Przede wszystkim to było nierozsądne – odburknął.

– Czyżby? Naturalnie, reszta świata dała sobie spokój, z wyjątkiem tych, którzy ukradkiem popierają przemoc. Ale nic tak nie dotyka Petera jak defetyzm.

Janson poczerwieniał ze złości.

– FWK nawoływał do zniszczenia Republiki Anury. FWK wierzy, że przemoc w imię rewolucji jest szlachetna. Jak można negocjować z takimi fanatykami?

– Szczegóły są banalne. Jak zawsze. Plan zakładał ostateczne przekształcenie Anury w republikę federalną, dzięki czemu poszczególne prowincje zyskałyby większą autonomię. Miało to zadośćuczynić żądaniom rebeliantów, którzy mogliby stworzyć autonomiczny rząd, przy czym obywatele Anury mieliby zapewnione prawa obywatelskie. To leżało w interesie obu stron. Było wyjściem rozsądnym. A czasem rozsądek przeważa. Peter nieraz to udowodnił.

– Sam nie wiem, czy to heroizm, czy arogancja.

– Tak łatwo je pomylić?

Janson milczał przez chwilę.

– Po prostu dajcie tym draniom, czego chcą – rzekł w końcu stłumionym głosem.

– Niczego nie chcą – odparła cicho Lang. – Poprosiliśmy, żeby podali cenę za uwolnienie Petera żywego. Zupełnie ich to nie interesuje. Sam pan wie, jak rzadko to się zdarza. To fanatycy. Odpowiadają wciąż tak samo: Peter Novak został skazany na śmierć za zbrodnie przeciw skolonizowanym, od wyroku „nie ma odwołania”. Zna pan sunnicką tradycję świętego dnia Id ul-Kebir?

– Upamiętnia ofiarę Abrahama.

Pokiwała głową.

– Baranek ofiarny. Kalif mówi, że w tym roku uczczą ten dzień ofiarą z Petera Novaka. Zostanie ścięty w Id ul-Kebir. To w ten piątek.

– Ale dlaczego? Na miłość boską, dlaczego?!

– Bo tak – powiedziała Lang. – Bo jest złowrogim agentem neokolonializmu. Tak twierdzi FWK. Bo jeśli to zrobią, świat znów o nich usłyszy, będzie się o nich mówić więcej niż przez piętnaście lat terroru. Bo człowieka, którego nazywają Kalifem, za wcześnie nauczono siadać na nocniku. Kto wie dlaczego, do cholery?! To pytanie zakłada pewien poziom racjonalności, dla terrorystów przecież niedostępny.

– Dobry Boże – westchnął Janson. – Ale jeśli zamierza w ten sposób dodać sobie splendoru, jakkolwiek to wbrew logice, dlaczego dotąd tego nie nagłośnił? Czemu media o tym nie trąbią?

– Jest sprytny. Czeka z upublicznieniem tego wydarzenia do momentu, gdy będzie faktem dokonanym. W ten sposób uniknie międzynarodowych nacisków, interwencji. Zresztą wie, że nie ośmielimy się o tym pisać, bo to wykluczyłoby możliwość jakiegokolwiek porozumienia, choćby w dalekiej przyszłości.

– Dlaczego rząd potężnego kraju miałby interweniować jedynie pod presją? Szczerze mówiąc, nadal nie rozumiem, czemu rozmawia pani o tym ze mną. Sama pani powiedziała: trudno wyobrazić sobie świat bez niego. Przyjmując, że Ameryka jest ostatnim supermocarstwem na ziemi, czemu nie zwrócić się o pomoc do Waszyngtonu?

– To właśnie zrobiliśmy w pierwszej kolejności. Dostarczyli nam informacji. I przepraszali z całego serca, że oficjalnie nie mogą pomóc w żaden inny sposób.

– Zdumiewające. Śmierć Novaka mogłaby zachwiać równowagą w wielu regionach świata, a w Waszyngtonie niczego nie cenią sobie bardziej niż stabilizacji.

– Oprócz życia amerykańskich obywateli. W Departamencie Stanu są przekonani, że w obecnej chwili każda interwencja ze strony USA mogłaby zagrozić dziesiątkom Amerykanów przebywających na terenach okupowanych przez rebeliantów.

Paul milczał przez chwilę. Dobrze znał te kalkulacje. Sam nieraz je przeprowadzał.

– Poza tym, jak wyjaśnili, jest jeszcze parę dodatkowych… komplikacji – Marta wymówiła to słowo z niesmakiem. – Na przykład sojusznicy USA z Arabii Saudyjskiej od lat po cichu popierają FWK. Amerykanie nie podchodzą do tego zbyt entuzjastycznie, ale jeśli nie będą wspierać uciskanych muzułmanów, w tym muzułmańskim bajorku zwanym Oceanem Indyjskim, stracą twarz w stosunkach z pozostałą częścią świata islamskiego. Pozostaje jeszcze kwestia Donny Hedderman.

Janson pokiwał głową.

– Studentka antropologii z Uniwersytetu Columbia. Prowadziła prace badawcze na północnym wschodzie Anury. Co było niemądre i odważne. Porwali ją rebelianci Kagama i osądzili jako agentkę CIA. Co było niemądre i nikczemne.

– Przetrzymywali ją przez dwa miesiące, w całkowitym odosobnieniu. Pomijając gołosłowne deklaracje, rząd USA nie kiwnął palcem w jej sprawie. Nie chcieli „komplikować i tak skomplikowanej sytuacji”.

– Zaczynam rozumieć. Skoro Stany Zjednoczone odmawiają interwencji w sprawie obywatelki amerykańskiej…

– …to jak by to wyglądało, gdyby ratowały węgierskiego miliardera? Właśnie. Nie postawili sprawy tak otwarcie, ale dali do zrozumienia, że o to właśnie chodzi. Z punktu widzenia polityki to „argument nie do obrony”.

– I wtedy wysunęliście oczywiste kontrargumenty…

– Oraz kilka mniej oczywistych. Wypruwaliśmy z siebie żyły. Może zabrzmi to arogancko, ale zwykle stawiamy na swoim. Jednak nie poskutkowało. Ale nie daliśmy za wygraną.

– Niech zgadnę. Odbyliście tak zwaną „szalenie dyskretną rozmowę” – podsumował Janson. – W której padło moje nazwisko.

– Wielokrotnie. Kilku wysoko postawionych urzędników Departamentu Stanui CIA gorąco pana polecało. Nie jest pan już związany z rządem. Jest pan niezależnym agentem i ma pan międzynarodowe powiązania z ludźmi z branży, nawet jeśli obecnie zajmuje się pan czym innym. Według byłych kolegów z Wydziału Operacji Konsularnych Paul Janson „jest najlepszy na świecie w swoim fachu”. Chyba dokładnie tak to ujęli.

– Czas teraźniejszy jest tutaj mylący. A więc wspomnieli, że przeszedłem na emeryturę. Ciekawe, czy powiedzieli dlaczego.

– Najważniejsze, że jest pan teraz agentem niezależnym. Rozstał się pan z Wydziałem Operacji Konsularnych pięć lat temu.

Janson przekrzywił głowę.

– W dość niezręczny sposób. Jakbym pożegnał się z kimś na ulicy, po czym odkrył, że idziemy w tym samym kierunku.

• • •

Zanim odszedł z Wydziału Operacji Konsularnych, musiał odbyć liczne rozmowy, niektóre obyczajne, inne dosyć przykre, jeszcze inne wręcz burzliwe. Najlepiej zapamiętał spotkanie z podsekretarzem stanu Derekiem Collinsem. Oficjalnie Derek był dyrektorem Biura Wywiadu i Badań w Departamencie Stanu; w rzeczywistości kierował jego tajnym oddziałem – Operacji Konsularnych. Paulowi do dziś stawał przed oczami Collins ze znużeniem zdejmujący okulary w czarnych oprawkach i pocierający dłonią grzbiet nosa.

– Żal mi ciebie, Janson – westchnął. – Nigdy nie sądziłem, że to powiem. Byłeś jak maszyna. Miałeś granitową płytę zamiast serca. I nagle mówisz mi, że to, w czym jesteś najlepszy, napawa cię odrazą. Gdzie w tym sens, do cholery? Jesteś jak mistrz cukierniczy, który nagle obwieszcza, że przestał lubić słodycze. Jak pianista, który stwierdza, że nie znosi muzyki. Janson, w używaniu siły jesteś bardzo, bardzo, bardzo dobry. A teraz twierdzisz, że straciłeś na to ochotę.

– Nie spodziewam się, że to zrozumiesz, Collins – odparł. – Powiedzmy, że nie mam już do tego serca.

– Ty w ogóle nie masz serca, Janson. – Collins patrzył na niego lodowato. – Dlatego robisz to, co robisz. Niech to szlag, dlatego jesteś tym, kim jesteś!

– Może. A może nie jestem tym, za kogo mnie uważasz.

Dyrektor parsknął śmiechem.

– Ech, Janson. Nie umiałbym wspiąć się na maszt. Nie potrafię pilotować łodzi patrolowej, a od patrzenia przez noktowizor dostaję choroby morskiej. Za to znam się na ludziach. W tym jestem dobry. Mówisz, że zabijanie budzi w tobie odrazę. A ja ci powiem, co sam odkryjesz pewnego dnia: tylko w ten sposób możesz poczuć, że żyjesz.

Paul pokręcił głową. Wzdrygnął się na tę myśl i przypomniał sobie, dlaczego musi odejść, dlaczego powinien był odejść dawno temu.

– Jaki człowiek… – zaczął, po czym urwał, ogarnięty odrazą. Wziął głęboki oddech. – Jaki człowiek musi zabijać, żeby czuć, że żyje?

Wzrok Collinsa zdawał się przeszywać go na wskroś.

– Powinienem cię zapytać o to samo.

• • •

Teraz, w prywatnym samolocie Novaka, Paul dopytywał:

– Jak dużo o mnie wiecie?

– Słusznie pan przypuszczał, panie Janson: pana byli pracodawcy wyjaśnili nam, że ma pan parę niedokończonych spraw z Kagama.

– Tak to nazwali? „Niedokończone sprawy”?

Lang przytaknęła.

Strzępy ubrań, odłamki kości, urwane kończyny, odrzucone siłą wybuchu. Tyle zostało z jego ukochanej. Reszta: „skolektywizowana”, jak napisał w ponurych słowach amerykański ekspert w dziedzinie medycyny sądowej. Komunia śmierci i zniszczenia, krew i części ciała ofiar nierozpoznawalne, nie do odróżnienia. Czemu? W imię czego?

– Przyjmijmy – powiedział Janson po chwili milczenia. – Mało znają się na poezji.

– Wiedzieli także, że pana nazwisko nie będzie dla nas obce.

– Baaqlina.

– Chodźmy. – Marta Lang wstała. – Przedstawię pana moim ludziom. Ich zadaniem jest pomagać panu na wszystkie możliwe sposoby. Jeśli będzie pan potrzebował jakichkolwiek informacji, dostarczą ich panu lub dowiedzą się, jak je zdobyć. Mamy akta z danymi, przechwyconymi przez wywiad, i wszystkie istotne informacje, jakie udało nam się zebrać w tym krótkim czasie. Mapy, wykresy, plany budynków. Wszystko do pana dyspozycji.

– Jeszcze jedno – wtrącił Janson. – Znam powody, dla których zwróciła się pani o pomoc akurat do mnie, i nie mogę odmówić. Ale czy wzięła pani pod uwagę, że z tych samych powodów jestem najmniej odpowiednią osobą do tego zadania?

Marta Lang spojrzała na niego spokojnie, ale nie odpowiedziała.

• • •

Kalif, wystrojony w śnieżnobiałe szaty, przeszedł przez Wielką Salę – duże atrium na drugim piętrze we wschodnim skrzydle Kamiennego Pałacu. Wszystkie ślady po krwawej jatce usunięto. No, prawie wszystkie. Misterny wzór geometryczny na podłodze wyłożonej płytkami ceramicznymi oszpecały jedynie niewielkie rdzawe plamy na fugach, gdzie krew pozostała zbyt długo.

Zajął miejsce u szczytu długiego na dziewięć metrów stołu. Czekała na niego herbata z upraw w prowincji Kenna. Po bokach stali członkowie osobistej ochrony, oddani mu, prości mężczyźni o bacznym spojrzeniu, którzy służyli mu od lat. Delegaci Kagama – siedmiu uczestników negocjacji, zwołanych przez Petera Novaka – zostali już wezwani i mieli zjawić się lada chwila. Wszyscy dobrze się spisali. Zasygnalizowali zmęczenie walką, świadomość „nowych realiów” i uśpili czujność tego wścibskiego magnata i przedstawicieli rządu gadką o „ustępstwach” i „kompromisie”. Wszystko poszło zgodnie z planem dzięki siedmiu wiarygodnym, starszym członkom Kagama. Każdy z nich cieszył się poparciem ruchu jako potencjalny rzecznik Kalifa. I dlatego mieli mu wyświadczyć jeszcze jedną, ostatnią przysługę.

– Sahib, delegaci już są – poinformował go młody posłaniec, wstydliwie spuszczając wzrok. – Wobec tego zostań i patrz uważnie, żebyś mógł opowiedzieć innym, co zaszło w tej pięknej sali – odrzekł Kalif.

Był to w istocie rozkaz i musiał być ściśle wykonany.

W drugim końcu Wielkiej Sali rozsunęły się szerokie, mahoniowe drzwi i siedmiu mężczyzn weszło gęsiego do środka. Z wypiekami na twarzy, w pogodnych nastrojach, najwyraźniej oczekiwali, że Kalif okaże im swoją wdzięczność.

– Miło mi widzieć przed sobą ludzi, którzy tak wprawnie negocjowali z przedstawicielami Republiki Anury – powiedział Kalif głośno i wyraźnie. Wstał. – Szacowni reprezentanci Frontu Wyzwolenia Kagamy.

Siedmiu mężczyzn skłoniło się pokornie.

– To był nasz obowiązek – odezwał się najstarszy. Miał siwe włosy, lecz jego oczy błyszczały. Niecierpliwie, z drżącymi ustami wyczekiwał pochwał. – To ty jesteś architektem naszych losów. Spełniliśmy jedynie twoje majestatyczne…

– Cisza! – przerwał mu Kalif. – Szacowni członkowie Frontu Wyzwolenia Kagamy, którzy zawiedli pokładane w nich zaufanie! – Zerknął na członków swojej świty. – Patrzcie, jak ci zdrajcy uśmiechają się i mizdrzą przede mną, przed nami wszystkimi. Nie mają wstydu. Sprzedaliby nasz los za miskę soczewicy! Nigdy nie byli upoważnieni do zrobienia tego, co próbowali zrobić. Pachołki republikańskich ciemiężców, odszczepieńcy, zdrajcy sprawy, która w oczach Allaha jest święta. Każda chwila, gdy oddychają na tej ziemi, jest obrazą dla Proroka, salla Allah u alihi wa sallam.

Zakrzywionym palcem wskazującym dał znak członkom swojej straży, by postępowali zgodnie z instrukcjami.

Repliki i protesty zaskoczonych delegatów przerwała seria z karabinu. Padali na ziemię w spazmatycznych drgawkach. Na białych tunikach rozkwitały plamy jaskrawej czerwieni. Gdy odgłos wystrzałów rozbrzmiewał pośród sali głośnym rata-tata– tat, niczym odświętne petardy, kilku delegatów, zanim wyzionęło ducha, wrzasnęło z przerażenia, upadając do przodu jeden na drugiego.

Kalif był zawiedziony – krzyczeli ze strachu jak dziewczynki. Tacy dobrzy ludzie. Czemu nie potrafili umrzeć z godnością? Klepnął w ramię jednego ze służących.

– Mustafa, dopilnuj, by bezzwłocznie uprzątnięto ten bałagan.

Zdążyli się już przekonać, że krew, niewytarta od razu, zostaje na fugach. Kalif i jego zastępcy byli teraz panami pałacu; musieli dbać o jego utrzymanie.

– Tak jest – odparł młody mężczyzna, kłaniając się nisko. Dotknął palcami skórzanego wisiora. – Niezawodnie.

Kalif zwrócił się z kolei do najstarszego członka swojej świty – zaufanego człowieka, który zawsze na bieżąco o wszystkim go informował.

– Jak się ma nasz baranek ofiarny?

– Sahib?

– Jak czuje się więzień w swojej nowej kwaterze?

– Nie najlepiej.

– Ma żyć! – stwierdził Kalif surowo. – Cały i zdrowy.

– Odstawił na bok filiżankę z herbatą. – Jeśli umrze przedwcześnie, nie będziemy mogli go ściąć w najbliższy piątek. Byłbym niepocieszony.

– Zajmiemy się nim. Ceremonia odbędzie się zgodnie z planem. W najdrobniejszych szczegółach.

Rzeczy pozornie mało znaczące jednak miały znaczenie, jak śmierć mało znaczących delegatów. Czy ci mężczyźni rozumieli, jaką misję wypełniają, umierając? Czy byli wdzięczni za miłość, która objawiła się gradem pocisków? Kalif odczuwał wobec nich prawdziwą wdzięczność, wdzięczność za ich ofiarę. Tej ofiary nie dało się dłużej odkładać, ponieważ FWK już wysłał komunikat potępiający negocjacje jako spisek przeciw Kagama i nazywał uczestników konferencji zdrajcami. Delegatów trzeba było zastrzelić choćby po to, by komunikat brzmiał wiarygodnie. Kalif nie mógł im tego wyjaśnić wcześniej, ale miał nadzieję, że przynajmniej niektórzy domyślili się wszystkiego w chwili śmierci.

Wszystko ze sobą współgrało. Egzekucja Petera Novaka i eliminacja negocjatorów umacniały Kagama na drodze do pełnego, bezwarunkowego zwycięstwa. I pozwalały zastopować wszelkich zagranicznych intruzów – agentów neokolonializmu w humanitarnych przebraniach – którzy mogliby apelować do „bardziej umiarkowanych”, do „pragmatyków”, osłabiając żarliwość sprawiedliwych. Takie półśrodki, kompromisy, granie na zwłokę obrażały samego Proroka! Obrażały tysiące Kagama, poległych w walce. Żadnych targów. Tylko głowy zdrajców.

A wówczas świat zrozumie, że Front Wyzwolenia Kagama trzeba traktować serio, honorować jego żądania, bać się jego słów.

Rozlew krwi. Ofiara z żywej legendy. Jak inaczej zmusić do słuchania głuchy świat?

Wiedział, że wśród Kagama wieści dotrą do tych, co trzeba. Światowe media to co innego. Dla znudzonych odbiorców z Zachodu liczyła się przede wszystkim rozrywka. Cóż, Kagama nie prowadzili swojej walki o niepodległość dla rozrywki. Kalif znał sposób myślenia ludzi Zachodu, ponieważ kiedyś żył wśród nich. Większość jego zwolenników stanowili słabo wykształceni mężczyźni, którzy lemiesze wymieniali na miecze; żaden z nich nigdy nie podróżował samolotem i mało wiedzieli o świecie poza tym, co mogli usłyszeć w mocno cenzurowanych stacjach radiowych w języku Kagama.

Kalif szanował ich czystość, ale jego własne doświadczenia sięgały daleko głębiej i nie bez powodu: trzeba było narzędzi mistrza, żeby dom mistrza zburzyć. Gdy zakończył naukę w college’u Uniwersytetu Hyderabad, przez kolejne dwa lata studiował inżynierię w College Park, w Maryland. Znalazł się – jak z upodobaniem powtarzał – w jądrze ciemności. Lata spędzone w Stanach Zjednoczonych nauczyły Kalifa – Ahmada Tabariego, tak się wówczas nazywał – jak ludzie Zachodu postrzegają resztę świata. Poznał mężczyzn i kobiety, którzy dorastali w rodzinach dzierżących władzę i przywileje. Walczyli przede wszystkim o pilota do telewizora, a jedynym niebezpieczeństwem, jakie im groziło, była nuda. Dla nich miejsca takie jak Anura, Sri Lanka, Liban, Kaszmir czy Birma zostały spłaszczone do jednowymiarowej metafory, symbolu bezcelowej rzezi prymitywnych społeczeństw. Za każdym razem Zachód był „nieświadomy”. Nieświadomy współudziału, nieświadomy faktu, że w porównaniu z jego własnym barbarzyństwem każde inne wydawało się nic nieznaczące.

Ludzie Zachodu! Wiedział, że dla wielu jego zwolenników pozostawali abstrakcją – jak duchy czy wręcz demony. Ale nie dla Kalifa. Poznał ich od podszewki. Zapamiętał ich zapach. Na przykład znudzonej żony prodziekana, z którą zaznajomił się na studiach. Po spotkaniu, zorganizowanym dla zagranicznych studentów, wyciągała od niego opowieści o ubóstwie, a kiedy mówił, rumieniła się i wybałuszała oczy. Była dobrze po trzydziestce. Znudzona blondynka. W swoim wygodnym życiu dusiła się jak w klatce. Zaczęło się od pogawędki przy miseczce ponczu, następnego dnia nalegała na kawę, potem na coś więcej. Podniecały ją jego opowieści o prześladowaniach, o niedopałkach gaszonych na jego nagiej piersi. Niewątpliwie podniecała ją egzotyka, chociaż przyznawała się tylko do fascynacji jego „intensywnością”. Kiedy wspomniał, że kiedyś przystawiono mu do genitaliów elektrody, wyglądała na przerażoną i podnieconą jednocześnie. Czy spowodowało to jakieś trwałe efekty? – spytała poważnie. Rozbawiła go jej źle udawana ciekawość. Zaproponował, żeby sama się przekonała. Jej komiczny mąż z cuchnącym oddechem, stawiający stopy palcami do środka, miał wrócić dopiero za kilka godzin.

Tamtego popołudnia Ahmad odmówił salat, rytualną modlitwę, z jej sokami na palcach. Poszewka na poduszkę posłużyła mu za dywanik modlitewny.

Następne tygodnie były niczym intensywny kurs zachodnich obyczajów, który okazał się równie cenny jak wszystko inne, czego nauczył się w Maryland. Jego kolejne kochanki nie wiedziały o sobie nawzajem. Mówiły z lekceważeniem o swoim wygodnym życiu, ale żadnej nie przyszłoby do głowy, żeby porzucić pozłacaną klatkę. Zepsute białe suki! Zerkały jednym okiem na migoczące niebieskawą poświatą ekrany telewizorów i oglądały wydarzenia dnia, trzepocząc dłońmi, żeby lakier na paznokciach szybciej wysechł. Nigdy nie działo się nic, czego amerykańska telewizja nie sprowadziłaby do trwającego ćwierć minuty skrótu wiadomości ze świata: migawki chaosu nikły pośród materiałów o najmodniejszych dietach, zagrożeniach dla zwierząt domowych i drogich zabawkach dla małych dzieci, które po połknięciu mogły okazać się niebezpieczne. Jakże bogaty był Zachód w dobra materialne i jak ubogi duchowo! Ameryka miała być światłem przewodnim dla innych narodów? Jeśli tak, było to światło prowadzące statki na mieliznę!

Dwudziestoczteroletni absolwent studiów wyższych wrócił do rodzinnego kraju z poczuciem, że czas nagli i trzeba działać.

Niesprawiedliwość trwała już tak długo i stawała się coraz głębsza. A jedyną odpowiedzią na przemoc – wciąż to podkreślał – musiała być jeszcze większa przemoc.

• • •

Janson spędził następną godzinę, przeglądając akta. Wysłuchał też krótkich wystąpień czworga współpracowników Marty Lang. Większość materiałów świetnie znał, niektóre z analiz wręcz odwoływały się do jego własnych raportów z Caligo, składanych ponad pięć lat temu. Przedwczoraj w nocy rebelianci opanowali bazy wojskowe, minęli punkty kontrolne i praktycznie przejęli kontrolę nad prowincją Kenna. Najwyraźniej wszystko to zostało wcześniej starannie zaplanowane, łącznie z naciskami, żeby spotkanie na szczycie odbyło się właśnie tu. W najnowszym komunikacie dla swoich zwolenników FWK oficjalnie odciął się od delegatów na konferencję, nazywając ich zdrajcami, którzy działali bez upoważnienia. Oczywiście było to kłamstwo, jedno z wielu.

Pojawiło się jednak parę nowych szczegółów. Ahmad Tabari, człowiek nazywany Kalifem, w ciągu ostatnich kilku lat zyskał powszechne poparcie. Jak się okazało, niektóre z jego programów żywnościowych zjednały mu sympatyków nawet wśród hinduskich chłopów. Nadali mu przydomek „Likwidator” – nie ze względu na skłonność do mordowania cywilów, ale dlatego że zapoczątkował kampanię na rzecz zwalczania szkodników. W rejonach kontrolowanych przez FWK podjęto radykalne środki przeciw miejscowym szczurom, bandicota bengalensis, szkodnikom niszczącym zboża i drób. W rzeczywistości motywem kampanii Tabariego był pewien stary przesąd. W klanie Tabarich – wielopokoleniowej rodzinie jego ojca – szczur symbolizował śmierć. Bez względu na to, ilu wersetów Koranu Ahmad Tabari nauczył się na pamięć, to pierwotne tabu odcisnęło się w sposób trwały na jego psychice.

Jednakże to kwestie praktyczne, a nie sfera psychologiczna, przykuły uwagę Jansona. Przez kolejne dwie godziny przypatrywał się uważnie szczegółowym mapom topograficznym, ziarnistym zdjęciom satelitarnym wieloetapowego ataku rebeliantów i starym planom dawnej, kolonialnej siedziby gubernatora generalnego, a jeszcze wcześniej fortecy – budowli na Wzgórzu Adama, nazwanej przez Holendrów Steenpaleis, Kamiennym Pałacem.

Raz po raz spoglądał na rzuty pionowe wzniesienia i Kamiennego Pałacu, analizował zarówno widok z góry, jak i plany strukturalne budynku. Jeden wniosek nie budził wątpliwości. Jeśli rząd Stanów Zjednoczonych odmówił wysłania oddziałów SEALs, w grę wchodziły nie tylko względy polityczne. Główny powód był taki, że jakakolwiek akcja bezpośrednia musiała zakończyć się klęską.

Współpracownicy Lang wiedzieli o tym. Mieli to wypisane na twarzach: ta misja po prostu nie mogła się powieść. Ale, jak się zdawało, nikt nie chciał powiedzieć tego wprost Marcie Lang. Lub może jej powiedziano, ale nie chciała przyjąć tego do wiadomości. Najwyraźniej sądziła, że Peter Novak jest człowiekiem, za którego warto oddać życie. Sama tak by zrobiła. A osoby takie jak ona skłonne były poświęcić także życie innych ludzi. Czy nie miała racji? Amerykanie nieraz umierali w imię wątpliwych korzyści – po raz dziesiąty stawiając most nad Dak Nghe, niszczony za każdym razem, zanim jeszcze nastał poranek. Peter Novak był wielkim człowiekiem. Wielu zawdzięczało mu życie. Wśród nich Janson, chociaż starał się o tym nie pamiętać.

Jeśli ludzie nie chcieli ryzykować, ratując takiego apostoła oświecenia, to jak to się miało do ideałów pokoju i demokracji, którym Novak poświęcił całe swoje życie?

Nagle się wyprostował. Jednak dostrzegł pewne wyjście.

– Będziemy potrzebowali samolotów, łodzi, a przede wszystkim odpowiednich agentów – oznajmił Marcie Lang. Zmienił się ton jego głosu: już się nie wahał, teraz wydawał rozkazy. Wstał i w milczeniu chodził tam i z powrotem. Rozstrzygającym czynnikiem mieli być ludzie, nie sprzęt.

Marta Lang spojrzała wyczekująco na współpracowników.

Przynajmniej przez chwilę nie było w jej wzroku ponurego wyrazu rezygnacji.

– Mam na myśli doborowy zespół specjalistów – sprecyzował. – Najlepszych w swoim fachu. Nie ma czasu na szkolenia. To muszą być ludzie uczestniczący wcześniej w podobnych misjach. Ludzie, z którymi pracowałem i którym mogę zaufać. – Wyświetliła mu się w głowie galeria postaci. Od razu dokonał w myślach wyboru: zostało czterech. Z każdym z nich pracował w przeszłości. Do wszystkich miał bezgraniczne zaufanie. Wszyscy zawdzięczali mu życie i z pewnością pamiętali o długu honorowym. I żaden z nich – akurat tak się złożyło – nie był obywatelem amerykańskim. W Departamencie Stanu mogli odetchnąć. Podał Lang listę. Czterech mężczyzn z czterech różnych krajów.

Nagle uderzył w blat stolika.

– Chryste! – niemal krzyknął. – Zapomniałem. Trzeba wykreślić ostatnie nazwisko. Sean Hennessy.

– Nie żyje?

– Żyje. Za kratkami. W więzieniu Jej Królewskiej Mości. Wormwood Scrubs. Aresztowany parę miesięcy temu pod zarzutem posiadania broni. Podejrzewali, że jest w IRA.

– A jest?

– Tak się składa, że nie. Wystąpił z IRA, kiedy skończył szesnaście lat. Ale żandarmeria wojskowa zachowała jego nazwisko w aktach radykałów. Pracował dla Sandline Ltd. Dbał o bezpieczeństwo w Republice Konga, gdzie wydobywali tantalit.

– I najlepiej wypełni zadanie, które chce mu pan powierzyć?

– Skłamałbym, mówiąc, że jest inaczej.

Lang wystukała jakiś numer w urządzeniu wyglądającym jak miniaturowa centrala telefoniczna, i przystawiła do ucha słuchawkę.

– Mówi Marta Lang. – Wymawiała słowa z dobitną precyzją. – Marta Lang. Proszę o weryfikację.

Minęło sześćdziesiąt długich sekund. W końcu znów się odezwała.

– Z panem Richardem proszę.

Wybrany numer z pewnością nie należał do tych w powszechnym obiegu. Ktokolwiek odebrał telefon, musiał automatycznie zakładać, że chodzi o sytuację nadzwyczajną – wyjaśnienia były tu zbędne. Weryfikacja bez wątpienia obejmowała zarówno analizę głosu, jak i sygnału telefonu, przyznawanego przez Amerykański Urząd Normalizacyjny każdej linii telefonicznej w całej Ameryce Północnej, łącznie z tymi, które wykorzystywały połączenia satelitarne.

– Panie Richardzie – powiedziała Lang głosem już mniej lodowatym. – Mam tutaj nazwisko więźnia Jej Królewskiej Mości. Sean, S-E-A-N, Hennessy, podwójne „n”, podwójne „s”. Prawdopodobnie zatrzymany przez służbę bezpieczeństwa przed trzema miesiącami. Status: oskarżony, nie skazany, czeka na proces.

Spojrzała pytająco na Jansona, jakby prosiła o potwierdzenie. Skinął głową.

– Trzeba będzie natychmiast go zwolnić. Ma polecieć do… – urwała, jakby zmieniła zdanie. – Na lotnisku Gatwick czeka nasz samolot. Dopilnujcie, żeby Hennessy jak najszybciej znalazł się na pokładzie. Proszę o telefon za czterdzieści pięć minut. Z informacją o przewidywanym czasie przybycia.

Janson pokręcił głową ze zdumieniem. Tajemniczy „pan Richard” – to musiał być Richard Whitehead, dyrektor brytyjskiego Wydziału Śledztw Specjalnych. Jednak największe wrażenie zrobił na nim chłodny, rozkazujący ton głosu Marty Lang. Whitehead miał oddzwonić. Nie po to, by powiadomić ją, czy jej prośba zostanie uwzględniona, ale kiedy zostanie spełniona. Jako bezpośrednia zastępczyni Novaka najwyraźniej była dobrze znana przedstawicielom światowych elit politycznych. Podczas gdy on rozważał przewagę rebeliantów z Anury, ludzie Novaka najwyraźniej sami radzili sobie całkiem nieźle.

Jego podziw wzbudziła także instynktowna dbałość Lang o bezpieczeństwo operacji. Nie ujawniła portu przeznaczenia.

Samolot Fundacji Wolności na lotnisku Gatwick musiał tylko przedstawić przybliżony plan lotu. Dopiero gdy wejdzie w międzynarodowy korytarz powietrzny, pilot pozna cel podróży wyznaczony przez Jansona: archipelag Nikobary.

Z pomocą jednego ze współpracowników Lang, mężczyzny, który nazywał się Gerald Hochschild i de facto pełnił obowiązki oficera logistyki, Janson przeglądał listę niezbędnego sprzętu wojskowego. W odpowiedzi na zamówienia Hochschild nie odpowiadał „tak” lub „nie”, mówił tylko: dwanaście godzin, cztery godziny, dwadzieścia godzin. Czas potrzebny na znalezienie i transport towaru na Nikobary.

To wszystko wydaje się zbyt proste, myślał Janson. Po chwili zrozumiał dlaczego. Kiedy grupy obrony praw człowieka organizowały konferencje, na których omawiano problem handlu bronią strzelecką w Sierra Leone czy handel helikopterami bojowymi z Kazachstanem, fundacja Novaka stosowała metody bezpośrednie, żeby wyeliminować z rynku niszczycielski sprzęt: zwyczajnie go przejmowała. Jak potwierdził Hochschild, kiedy jakiś model wycofywano z produkcji – kupowała go Fundacja Wolności. Był składowany i ostatecznie przetwarzany jako złom, bądź też – w przypadku pojazdów wojskowych – przystosowywany do potrzeb cywilów.

Trzydzieści minut później zamigotała zielona dioda w telefonie. Marta Lang podniosła słuchawkę.

– Jest w drodze? W jakim stanie? – Umilkła, po czym powiedziała: – W takim razie planujemy start za niespełna godzinę. – Ściszyła głos. – Jesteś kochany. Z całego serca dziękujemy. Naprawdę. Obiecaj, że pozdrowisz Gillian, dobrze? Brakowało nam ciebie w Davos. Peter nie omieszkał wspomnieć o tym premierowi! Tak. Tak. Wkrótce to nadrobimy.

Ta kobieta niejedno potrafi, pomyślał Paul z podziwem.

– Jest realna szansa, że pan Hennessy zdąży na spotkanie – oznajmiła Marta, odkładając słuchawkę.

– Chylę czoła – odparł po prostu Janson.

Słońce za oknami wyglądało jak złota kula, otulona poduszkami z białych, puszystych chmur. Lecieli na zachód i czas nadążał za nimi. Kiedy Lang spojrzała na zegarek, nie patrzyła tylko na godzinę. Sprawdzała, ile czasu zostało Peterowi Novakowi. Napotkała wzrok Jansona i milczała chwilę, zanim powiedziała:

– Cokolwiek się stanie, dziękuję.

– Za co? – zdziwił się.

– Podarował nam pan coś niezwykle cennego – odparła. – Podarował nam pan nadzieję.

Paul zaczął mamrotać coś o realiach, małych szansach, czarnych scenariuszach, ale zamilkł. Szanował szlachetny pragmatyzm. Na tym etapie misji bezpodstawna nadzieja była lepsza niż żadna.

Rozdział 3

Wspominał wydarzenia sprzed trzydziestu lat, ale równie dobrze mogły dotyczyć wczorajszego dnia. Nocami wracały do niego w snach – zawsze przed akcją, napędzane tłumionym lękiem – a chociaż zaczynały się i kończyły w różnych momentach, to pochodziły jakby z tej samej, ustawicznie obracającej się taśmy.

Baza w dżungli. W bazie biuro. W biurze biurko. Na biurku kartka papieru.

Planowany na ten dzień ogień nękający i zaporowy.

Możliwy atak rakietowy Wietkongu, współrzędne terenu AT384341, między 02.00 a 03.00.

Spotkanie kadry politycznej Wietkongu, wioska Loc Ninh, BT415341, godzina 22.00.

Próba infiltracji ze strony Wietkongu, poniżej rzeki Go Noi, AT404052, między 23.00 a 01.00.

Sterta mocno sfatygowanych świstków na biurku komandora podporucznika Alana Demaresta zawierała mnóstwo podobnych doniesień. Dostarczali ich informatorzy armii Republiki Wietnamu, która następnie przekazywała je amerykańskiemu Dowództwu Pomocy Wojskowej. Zarówno informatorzy, jak i sporządzone przez nich raporty oznaczane były literą i cyfrą, zależnie od stopnia ich wiarygodności. Większość dostawała sygnaturę F/6: wiarygodność agenta nieokreślona, wiarygodność informacji nieokreślona.

„Nieokreślona”. Udany eufemizm. Doniesienia pochodziły od podwójnych agentów, sympatyków Wietkongu, płatnych informatorów, a czasem po prostu od samych wieśniaków, którzy mieli rachunki do wyrównania i wymyślili łatwy sposób, żeby ktoś za nich zniszczył poletko ryżowe sąsiada.

– I to ma być dla nas podstawa do użycia ognia artyleryjskiego – burknął Demarest do Jansona i Maguire’a.

– Wszystko to brednie. W Hanoi jakieś żółtki w okularach napisały to, żeby zamydlić nam oczy, i podesłały tym gryzipiórkom z Dowództwa. To jest, proszę panów, marnotrawstwo artylerii. Wiecie, skąd wiem? – Podniósł do góry cienki świstek i pomachał nim w powietrzu jak flagą. – Na tym papierze nie ma śladów krwi.

Z małych głośników magnetofonu 8-ścieżkowego – który Demarest darzył szczególną namiętnością – płynęły dźwięki dwunastowiecznego chorału.

– Przyprowadźcie mi pieprzonego kuriera Wietkongu – ciągnął z nachmurzoną miną. – Nie, przyprowadźcie równy tuzin. Jeśli będą mieli przy sobie papiery, przynieście je mnie. Poświadczone krwią Wietkongu. Udowodnijcie mi, że „wywiad wojskowy” to nie sprzeczność sama w sobie!

Tego wieczoru w sześciu wskoczyli do środka używanej przez Navy SEALs łodzi szturmowo-desantowej z włókna szklanego i popłynęli ciepłą, płytką rzeką Ham Luong. Wiosłowali w mulistej wodzie przez dwieście metrów, aż przybili do brzegu wyspy w kształcie gruszki. „Macie wrócić z jeńcami albo wcale”, powiedział im dowódca. Przy odrobinie szczęścia to mogło się udać: wiadomo było, że wyspę Noc Lo kontroluje Wietkong. Tyle że ostatnio szczęście rzadko im dopisywało.

Wszyscy założyli na siebie czarne piżamy, jak ich wrogowie. Żadnych identyfikatorów. Nic nie zdradzało ich stopnia, oddziału, faktu, że służyli w Navy SEALs, ani nawet bardziej istotnej informacji, że należeli do drużyny Diabłów Demaresta. Przez dwie godziny przedzierali się przez gęste zarośla wyspy, czujni na każdą oznakę obecności wroga – dźwięki, ślady stóp, zapach sosu nuoc cham, który Wietnamczycy dodawali do potraw.

Podzielili się na trzy pary: dwóch na przedzie, w odległości mniej więcej dziesięciu metrów; dwóch z tyłu, jako tylna straż, obsługująca ciężki ukaem M60 – w razie czego mieli zapewnić ochronę.

Janson znajdował się na czele patrolu, razem z Hardawayem, wysokim, grubokościstym mężczyzną o ciemnej skórze i szeroko rozstawionych oczach, z gładko wygoloną czaszką. Za sześćdziesiąt dni Hardaway miał zakończyć służbę i nie mógł się doczekać, kiedy wreszcie wróci do Stanów. Miesiąc wcześniej podarł rozkładówkę świerszczyka na równe kwadraty, które ponumerował. Codziennie odhaczał jeden kwadrat. Gdy wszystkie będą już zaznaczone, zamierzał zabrać ze sobą do domu dziewczynę z rozkładówki i wymienić ją na prawdziwą. W każdym razie tak wyglądał jego plan.

Tymczasem przeszli trzysta metrów w głąb lądu. Hardaway podniósł z ziemi dziwny przedmiot, zrobiony z gumy wyciętej z opony oraz płótna, i pokazał go Jansonowi z pytającym spojrzeniem. Był to but do chodzenia po błocie. Drobni partyzanci Wietkongu przemykali się w nich po bagnistym terenie, nie zostawiając śladów. Czy któryś z nich zgubił go niedawno?

Janson zarządził trzydzieści sekund ciszy. Wszyscy zamarli na swoich pozycjach, czujni na każdy nietypowy dźwięk. Wyspa Noc Lo znajdowała się w samym środku strefy ognia, gdzie wolno było strzelać bez ograniczeń o każdej porze dnia i nocy. Zewsząd dobiegały stłumione odgłosy wystrzałów z baterii armatnich, moździerze grzmiały co pół sekundy. Z dala od zarośli, nad horyzontem, rozbłyskało białe światło. Ale po trzydziestu sekundach wydawało się pewne, że w najbliższej okolicy nic się nie dzieje.

– Wiesz, o czym czasem myślę, kiedy słyszę ogień z moździerzy? – spytał Hardaway. – Jak chór klaszcze w moim kościele. Jest w tym coś nabożnego.

– Jak ostatnie namaszczenie. Tak by powiedział Maguire – odparł Janson cicho. Zawsze bardzo lubił Hardawaya, ale tego wieczoru przyjaciel wydawał się wyjątkowo roztargniony.

– Nie bez powodu nazwali go Kościołem Świętości. Przyjedź do Jacksonville, zabiorę cię na mszę w niedzielę. – Hardaway skłonił się i zaczął klaskać rytmicznie. – Chwalmy Pana, chwalmy Pana…

– Hardaway – upomniał go Janson, kładąc dłoń na taśmie z nabojami.

Trzask karabinu uświadomił im, że wróg odkrył ich obecność. Musieli dać nura na ziemię i natychmiast zmienić pozycję.

Hardaway jednak nie zdążył. Z jego szyi trysnął mały gejzer krwi. Zatoczył się parę metrów do przodu, jak sprinter, który minął linię mety. Potem upadł.

Podczas gdy pociski z karabinu maszynowego Maguire’a przelatywały nad ich głowami, Janson doczołgał się do Hardawaya. Kula przeszyła szyję w pobliżu prawego ramienia. Janson ułożył ostrożnie głowę przyjaciela; uciskał obiema rękami pulsującą ranę, rozpaczliwie próbując zatamować krwawienie.

– Chwalmy Pana – powiedział ranny słabym głosem.

Uciskanie nie pomagało. Janson poczuł, że jego koszula robi się ciepła i mokra. Po chwili zrozumiał dlaczego. Na karku Hardawaya, niebezpiecznie blisko kręgosłupa, odkrył wylot rany, z którego sączyła się jasna krew tętnicza.

W nagłym przypływie siły ranny oderwał dłonie Jansona od swojej szyi.

– Zostaw mnie, Paul. – Chciał krzyknąć, ale zabrzmiało to jak ciche chrypienie. – Zostaw mnie!

Odczołgał się kawałek i podniósł, podpierając się ramionami. Obracał głową, próbując wypatrzeć między drzewami sylwetki agresorów.

W tej samej chwili pocisk uderzył go w brzuch, powalając na ziemię. Janson zobaczył rozerwane wnętrzności. Bez szans na ratunek. Stracił jednego z ludzi. Ilu jeszcze?

Wczołgał się za ciernisty krzak.

To była cholerna zasadzka!

Ci z Wietkongu na nich czekali.

Z wściekłością ustawił celownik i zaczął przeszukiwać pobliskie moczary i palmy. Dostrzegł trzech partyzantów, biegli ścieżką wprost na niego.

Atakują? Nie, raczej nie. Było bardziej prawdopodobne, że ostrzał z karabinu maszynowego M60 zmusił ich do zmiany pozycji. Kilka sekund później usłyszał tuż obok uderzenia kul o ziemię.

Psiakrew! Niemożliwe, żeby użyli takiej siły ognia i strzelali tak celnie, chyba że dostali cynk o planowanej akcji. Ale skąd?

Przesuwał szybko celownik karabinu, ogniskując go w różnych miejscach. Tam: chata na palach. A tuż za nią partyzant Wietkongu, celujący w niego z chińskiego AK-47. Drobny, wprawny mężczyzna, prawdopodobnie to właśnie on trafił Hardawaya.

W świetle księżyca dojrzał oczy mężczyzny, a poniżej wylot lufy karabinu. Wiedział, że obaj widzą się nawzajem. Kałasznikow może nie jest precyzyjny, ale za to pociski powodują większe obrażenia. Zobaczył, że partyzant opiera kolbę na ramieniu, szykując się do wystrzelenia serii, i w tej samej chwili umiejscowił krzyż celowniczy na jego torsie. W ciągu paru sekund jeden z nich miał zginąć.

Świat Jansona skurczył się do trzech elementów: palca, spustu, siatki nitek. W tym momencie tylko to się liczyło, tylko tyle potrzebował.

Podwójne stuknięcie – dwa starannie wymierzone strzały – i drobny mężczyzna z karabinkiem automatycznym runął na twarz.

Pytanie, ilu jeszcze ich było.

– Wyciągnijcie nas stąd, do cholery! – wrzasnął przez radio do bazy. – Potrzebujemy wsparcia! Przyślijcie łódź desantową! Przyślijcie, kurwa, cokolwiek! Byle szybko!

– Chwileczkę – rzucił operator radiostacji. Janson usłyszał w radiu głos dowódcy. – Trzymasz się, synu? – spytał Demarest.

– Spodziewali się nas, panie komandorze! – krzyknął Janson.

Po chwili głos Demaresta znów zatrzeszczał w słuchawkach.

– Oczywiście.

– Co?!

– Potraktuj to jako test, synu. Ten test pokaże, którzy z moich ludzi mają to, czego trzeba. – Jansonowi wydawało się, że słyszy w tle dźwięki chorału. – Chyba nie chcesz mi się poskarżyć na Wietkong? To tylko banda wyrośniętych dzieciaków w piżamach.

Mimo dokuczliwego tropikalnego upału Jansona przeszedł zimny dreszcz.

– Skąd wiedzieli, panie komandorze?

– Jeśli chciałeś się przekonać, jak dobrze strzelasz do celów z papieru, należało zostać w bazie w Little Creek.

– Ale Hardaway…

– Był słaby – przerwał mu komandor. – Oblał test.

• • •

„Był słaby” – słyszał w głowie głos Alana Demaresta. Ale on, Janson, nie będzie słaby. Otworzył oczy i wzdrygnął się. Samolot wylądował na wysypanym tłuczniem prowizorycznym pasie do lądowania.

Wyspa Katczal wiele lat temu została uznana przez indyjską marynarkę wojenną za obszar zamknięty. Stanowiła część strefy bezpieczeństwa, obejmującą większość archipelagu Nikobarów. Później, gdy zmieniono jej status, stała się punktem wymiany handlowej. Mango, papaje, duryn – samoloty PRC-101 i C-130 bez przerwy lądowały na tym owalnym, spalonym słońcem skrawku lądu. Janson wiedział, że jest to jedno z niewielu miejsc na świecie, gdzie nikt nawet nie mrugnie na widok nagłego pojawienia się pojazdów wojskowych i uzbrojenia.

Nikt też nie przestrzegał przepisów kontroli granicznej. Prosto z samolotu Janson pojechał jeepem do kompleksu na zachodnim brzegu. Jego ekipa pewnie już się zbierała: w burozielonym baraku z blachy falistej, wspartym na łukowatych, stalowych żebrach. Podłoga i fundamenty były z betonu, wnętrze wyłożono prasowanym drewnem. Do baraku przylegał niewielki magazyn z prefabrykatów. Fundacja Wolności miała dyskretne biuro regionalne w Rangunie, mogła więc przysłać zawczasu ludzi, którzy przyszykowali miejsce na spotkanie.

Niewiele się zmieniło, odkąd Janson ostatnio urządził tu bazę operacyjną. Wynajmowany przez niego barak był jednym z wielu na wyspie, postawionych przez indyjskie wojsko, a obecnie porzuconych bądź przeznaczonych na cele handlowe.

Theo Katsaris już dotarł na miejsce, Paul dostrzegł go, gdy zaparkował samochód. Objęli się serdecznie. Katsaris, obywatel Grecji i jego protegowany, był prawdopodobnie najlepszym z tajnych agentów, z jakimi kiedykolwiek pracował. Janson miał jedynie zastrzeżenia do jego tolerancji – a ściślej mówiąc apetytu – na ryzyko. Pamiętał wielu śmiałków z czasów, gdy służył w Navy SEALs, znał ten typ: zwykle pochodzili z dotkniętych kryzysem miasteczek w centralnych i północno-wschodnich stanach USA, gdzie ich przyjaciele i rodzice wiedli życie bez perspektyw. Byli gotowi zrobić wszystko, byle uchronić się przed odbijaniem karty zegarowej w fabryce nitów – na przykład przedłużyć służbę na terenach kontrolowanych przez Wietkong. Ale Katsaris miał wiele powodów, by żyć, w tym niezwykle piękną żonę. Nie można go było nie lubić. Wiódł wspaniałe życie, ale nie przywiązywał do tego większej wagi. Sama jego obecność podnosiła morale, wszyscy dobrze się czuli w jego towarzystwie. Miał pogodną aurę człowieka, któremu nic złego nie może się stać.

Manuel Honwana pracował w pobliskim hangarze, stawił się natychmiast, gdy usłyszał, że Janson jest na miejscu. Kiedyś służył w siłach powietrznych Mozambiku w stopniu pułkownika. Szkolił się w Rosji i był niezrównany w niskich lotach nad górzystym, tropikalnym terenem. Pogodnie apolityczny, miał niesamowite doświadczenie w walce ze świetnie ukrytymi partyzantami. Na jego korzyść przemawiał także fakt, że nieraz robił wypady rozklekotanym gratem – na nic innego nie było stać jego biednego kraju. Większość młodych amerykańskich lotników wychowała się na PlayStation. Wspomagała ich cyfrowa awionika, na którą szły miliony dolarów. W rezultacie ich instynkt ulegał atrofii – byli jedynie strażnikami maszyny, bardziej technikami systemu informatycznego niż pilotami. Janson natomiast potrzebował prawdziwego pilota. Honwana potrafił gołymi rękami złożyć silnik MIG-a, używając jedynie szwajcarskiego scyzoryka, ponieważ zdarzało się, że nie miał innego wyjścia. Dobrze, gdy dysponowali potrzebnymi narzędziami. Ale nie przejmował się, gdy ichnie było. Lądowanie awaryjne nie stanowiło dla niego problemu: w misjach, w których brał udział i którymi dowodził, rzadko trafiało się porządne lądowisko.

Na koniec zjawił się Finn Andressen, Norweg, eksoficer norweskich sił zbrojnych szczycący się dyplomem z geologii i wyostrzonym instynktem oceny terenu. Projektował systemy bezpieczeństwa dla kompanii węglowych na całym świecie. Przybył na miejsce w ciągu godziny, wyprzedzając nieco Seana Hennessy’ego, wszechstronnego Irlandczyka, którego nic nie było w stanie wyprowadzić z równowagi. Na przywitanie jedni serdecznie poklepali się po ramionach, inni po prostu podali sobie ręce, zależnie od temperamentu.

Janson objaśnił im plan ataku, przedstawiając go najpierw w ogólnym zarysie, a następnie omawiając szczegóły i alternatywne rozwiązania. Gdy mężczyźni przyswajali sobie podział ról, słońce poczerwieniało, powiększyło się i zawisło nisko nad horyzontem, jakby stawało się coraz cięższe, by w końcu pod własnym ciężarem opaść ku morzu. Dla nich było niczym olbrzymia klepsydra, odliczająca czas, którego zostało tak niewiele.

Podzielili się na pary, żeby doprecyzować plan, konfrontując teorię z rzeczywistością. Honwana i Andressen, pochyleni nad składaną drewnianą ławeczką, analizowali mapy prądów powietrznych i oceanicznych. Janson i Katsaris studiowali model Steenpalais, Kamiennego Pałacu, wykonany z plasteliny.

Tymczasem Sean Hennessy słuchał pozostałych, podciągając się na belce nośnej – była to jedna z jego niewielu rozrywek w więzieniu Wormwood Scrubs. Paul zerknął na niego. Czy da sobie radę? Nie miał powodu sądzić inaczej. Nawet jeśli Irlandczyk był bledszy niż zwykle, jego kondycja fizyczna robiła wrażenie. Janson poddał go obmyślonej na poczekaniu próbie terenowej i z zadowoleniem stwierdził, że Hennessy wciąż ma doskonały refleks.

– Zdajesz sobie sprawę – zwrócił się Andressen do Jansona, na chwilę odrywając się od map – że w samym Kamiennym Pałacu będzie co najmniej stu żołnierzy? Jesteś pewien, że mamy dość ludzi?

– Więcej niż dość – odparł. – Gdybym potrzebował pięciuset Gurkhów, poprosiłbym o nich. Poprosiłem o tylu ludzi, ilu potrzebuję. Jeśli trzeba by ich mniej, wziąłbym mniej. Im mniej ludzi, tym mniej komplikacji.

Janson odłożył model pałacu, by przyjrzeć się niezwykle szczegółowym planom, powstałym w rezultacie ogromnego wysiłku. Przygotował je w ciągu ostatnich czterdziestu ośmiu godzin zespół inżynierów i architektów powołany przez Fundację Wolności. Eksperci wysłuchali obszernych relacji dawnych gości pałacu. Obejrzeli też mnóstwo historycznych fotografii i współczesnych zdjęć satelitarnych. Skonsultowano się także z archiwum kolonialnym w Holandii. Mimo że plany przygotowano w wielkim pośpiechu, ludzie Novaka twierdzili, że w odniesieniu do większości szczegółów są „całkiem dokładne”. Jednocześnie jednak przestrzegli, że pewne detale, związane z rzadko wykorzystywanymi częściami pałacu, są „mniej pewne”, a analiza niektórych materiałów opiera się na domniemaniach i jest „niepewna”.

„Mniej pewne”, „niepewne” – zdaniem Jansona te słowa padały zbyt często.

Jednak czy było inne wyjście? Mapy i modele – to wszystko, czym dysponowali. Rezydencja holenderskiego gubernatora generalnego została przerobiona z dawnej fortecy położonej na wzgórzu, dziewięćdziesiąt metrów nad powierzchnią oceanu. Mury z wapienia, grube na półtora metra, miały wytrzymać kule armatnie z portugalskich okrętów wojennych sprzed wieków. Te od strony morza miały parapety, z których strzelano do wrogich szkunerów i korwet.

Wszyscy zebrani w blaszanym baraku wiedzieli dokładnie, 0 co idzie gra. Zdawali sobie sprawę, jakie przeszkody muszą pokonać, aby udaremnić zamiary Kalifa. Ich własna śmierć, gdyby nie uratowali Novaka, poszłaby na marne.

Przyszedł czas na odprawę. Janson wstał – napięcie nerwowe nie pozwalało mu siedzieć.

– Dobra, teraz Andressen – zakomenderował. – Kwestia terenu.

Rudobrody Skandynaw zaczął przewracać duże, ponumerowane arkusze z mapami wzniesienia, zatrzymując długi palec wskazujący na charakterystycznych punktach. Następnie powędrował palcem po masywie, nad którym górował wysoki na prawie trzy tysiące metrów szczyt Pikuru Takala, 1 dalej, ku płaskowyżom utworzonym z łupków i gnejsów. Zwrócił też uwagę na wiatry monsunowe wiejące z południowego zachodu. Na koniec postukał w powiększony obraz Wzgórza Adama i powiedział:

– Te obszary odzyskali niedawno. Nie ma mowy o zaawansowanym monitoringu. Ale ukształtowanie terenu, stanowiące naturalną osłonę, może stanowić nie lada problem.

– Proponowany tor lotu?

– Nad dżunglą Nikala. Jeśli Nawałnik Burzowy jest gotów. Nawałnik Burzowy – w pełni zasłużone przezwisko Honwany, nadane mu dla uhonorowania jego umiejętności pilotażu. Potrafił przelatywać tuż nad ziemią, tak jak nawałnik burzowy, gatunek ptaka oceanicznego, przelatuje nad powierzchnią morza, sprawiając wrażenie, jakby biegał po wodzie.

– Nawałnik jest gotów – oznajmił Honwana. Rozchylił usta, ukazując zęby w kolorze kości słoniowej. Nie był to jednak uśmiech.

– Pamiętajcie – ciągnął Andressen – jeśli zaczekamy do czwartej rano, niemal na pewno znajdziemy się w gęstej pokrywie chmur. Tak byłoby najlepiej ze względów bezpieczeństwa.

– Mamy skakać z dużej wysokości przez gęstą pokrywę chmur? – spytał Hennessy. – Na ślepo?

– Na wiarę – odparł Skandynaw. – To będzie akt wiary. Jak przyjęcie sakramentu.

– Begorrah, na Boga, myślałem, że to operacja dla komandosów, nie dla kamikaze – wtrącił Hennessy. – Powiedz, Paul, co za cholerny idiota skoczy w takich warunkach?

Irlandczyk spojrzał na towarzyszy, autentycznie zatroskany.

Janson zerknął na Katsarisa.

– Ty – wskazał na Greka. – I ja.

Katsaris przyglądał mu się w milczeniu przez kilka sekund.

– Jakoś to przeżyję.

– Oby Bóg cię wysłuchał – skwitował Hennessy.

Rozdział 4

Pakowanie własnego spadochronu: to był niemal rytuał, wojskowy zabobon. Po ukończeniu szkolenia każdy miał ten nawyk tak zakorzeniony jak szczotkowanie zębów czy mycie rąk.

Janson i Katsaris udali się do przyległego magazynu, żeby poczynić stosowne przygotowania. Zaczęli od rozłożenia czaszy wraz z linkami na szerokiej betonowej podłodze. Następnie spryskali silikonem linkę wyzwalającą, zawleczkę zamykającą pokrowiec i slajder. Kolejne czynności wykonywali na pamięć. Czarna czasza była wykonana z całkowicie nieprzewiewnego nylonu. Janson przeturlał się po niej, żeby wypchnąć maksymalną ilość powietrza. Wyprostował linki statecznika, po czym złożył rozpłaszczoną czaszę, tak by otwierała się w odpowiednim porządku, i upewnił się, że linki pozostały na zewnątrz powłok. Na koniec upchnął spadochron w czarnym pokrowcu z siatki nylonowej, wyciskając pozostałe powietrze, i wsunął klamrę w metalowy pierścień wzmacniający.

Katsaris miał zręczniejsze palce i uwinął się dwa razy szybciej.

Odwrócił się do Jansona.

– Zróbmy szybką inspekcję broni – powiedział. – Chodźmy przyjrzeć się tym gratom.

Założeniem pracy w zespole było, że każdy podejmuje osobiste ryzyko, aby zmniejszyć ryzyko, jakie ponosi inny. Etos równości miał decydujące znaczenie: faworyzowanie kogokolwiek mogło go zniszczyć. Dlatego, kiedy spotykali się w grupie, Janson przybierał wobec towarzyszy ton jednocześnie szorstki i przyjacielski. Ale nawet w ramach elity tworzy się inna elita – nawet w najwęższym gronie tych najlepszych zawsze jest jeden wybraniec, złoty chłopak.

Kiedyś był nim Janson, niemal trzydzieści lat temu. Minęło zaledwie kilka tygodni, odkąd zjawił się w bazie szkoleniowej Navy SEALs w Little Creek, gdy Alan Demarest wybrał go spośród szeregowców, odbywających kurs. Odtąd przenoszono go do coraz bardziej elitarnych jednostek bojowych, gdzie uczestniczył w coraz bardziej morderczych ćwiczeniach. Grupy kursantów były coraz mniejsze – kolejni jego koledzy wycofywali się, załamani wyczerpującym programem treningów – aż w końcu Demarest wyznaczył mu zajęcia indywidualne.

Twoje palce to broń! Muszą być swobodne. Połowa inteligencji wojownika znajduje się w jego rękach.

Nie ściskaj żyły, ściskaj nerw! Zapamiętaj punkty nerwowe, tak żebyś potrafił odnajdywać je palcami, nie oczami. Nie patrz – musisz je wyczuć!

Zauważyłem twój hełm nad granią. Kurwa, nie żyjesz!

Nie widzisz wyjścia? Spójrz na to inaczej. Zobacz dwa białe łabędzie zamiast jednego czarnego. Zobacz kawałek tortu zamiast tortu, w którym brakuje kawałka. Odróżniaj figurę od tła. Uruchom wyobraźnię, dzieciaku, ona cię wyzwoli. Sama siła ognia nie wystarczy. Musisz wymyślić wyjście.

Tak! Zmień myśliwego w ofiarę! Dobrze!

I tak legendarny wojownik stworzył swojego następcę. Kiedy Janson po raz pierwszy spotkał Theo Katsarisa, lata temu, wiedział–po prostu wiedział, tak jak Demarest musiał wiedzieć, gdy poznał Jansona.

Ale nawet gdyby Katsaris nie był tak niezwykle uzdolniony, umacniane przez lata więzy lojalności znaczyły więcej niż równość w boju, a przyjaźń Jansona wykraczała daleko poza kontekst misji komandoskiej. Składały się na nią wspólne wspomnienia i wzajemna wdzięczność. Prowadzili głębokie i szczere rozmowy, chociaż nie w obecności innych.

Poszli na drugi koniec magazynu, gdzie wcześniej tego dnia wyładowano broń dostarczoną przez Fundację. Katsaris szybkimi ruchami rozmontowywał i składał wybrane egzemplarze krótkiej i długiej broni palnej. Upewniał się, że wszystkie części są naoliwione, ale nie nadmiernie – palący się smar mógłby wytworzyć smugi dymu, zdradzając ich pozycję. Sprawdził, czy tłumiki zostały dobrze dokręcone. Gwinty powinny trzymać mocno, ale nie za mocno. Magazynki muszą łatwo się wsuwać, pokonując tylko nieznaczny opór, żeby były pewnie osadzone. Jeśli kolba broni jest składana, tak jak w MP5K, powinna się łatwo składać.

– Wiesz, dlaczego to robię – odezwał się Janson.

– Z dwóch powodów – powiedział Katsaris. – Z dwóch powodów, dla których zapewne nie powinieneś tego robić.

Mówiąc, wciąż pracował, a stukot i trzask metalu stanowiły rytmiczny kontrapunkt dla ich rozmowy.

– Na moim miejscu…?

– Postąpiłbym dokładnie tak samo – odparł Katsaris. Przystawił do nosa zbytnio nasmarowaną komorę zamkową karabinka automatycznego. – Wojskowe skrzydło Harakat al-Muqaama al-Islamiya nigdy nie zwracało skradzionego mienia.

Skradzionego mienia: zakładników, zwłaszcza tych, których podejrzewano o współpracę z amerykańskim wywiadem. Siedem lat temu, w Baaqlina, w Libanie, Janson został schwytany przez grupę ekstremistów. Porywacze z początku sądzili, że pojmali amerykańskiego biznesmena owianego legendą. Jednak nagłe zainteresowanie osób z najwyższego szczebla wzbudziło ich podejrzenia. Negocjacje szybko się załamały w wyniku utarczek między poszczególnymi frakcjami. Tylko interwencja osób trzecich – Fundacji Wolności, jak się później okazało – zmusiła porywaczy do zmiany planów. Wypuścili go po dwunastu dniach.

– Z tego co wiemy, Novak nie miał z tym nic wspólnego. Nawet nie słyszał o całej tej historii – mówił Katsaris. – Ale to jego fundacja. Ergo, zawdzięczasz mu życie. Więc ta pani zaczepia cię i mówi: czas spłacić dług za Baaqlinę. Musiałeś się zgodzić.

– Czytasz we mnie jak w otwartej książce – podsumował Janson, marszcząc się w uśmiechu.

– Jasne, tyle że w zakodowanej. Zdradź mi jedno. Jak często myślisz o Helene?

Piwne oczy wojownika patrzyły na Jansona z niezwykłą łagodnością.

– Codziennie.

– Było w niej coś magicznego, prawda? Zawsze wydawała się taka wolna.

– Wolna duchem – zgodził się Janson. – Moje przeciwieństwo, pod każdym względem.

Katsaris wysunął szczotkę z lufy. Sprawdził, czy nie ma wżerów, nagaru bądź innych usterek. Spojrzał Jansonowi prosto w oczy.

– Kiedyś coś mi powiedziałeś, Paul. Wiele lat temu. Teraz ci to powtórzę. – Położył mu dłoń na ramieniu. – Nie ma zemsty. Nie na tym świecie. To tylko bajka. W naszym świecie następuje atak, po nim odwet i kolejny odwet. Ale zemsta w czystej postaci, która pozwala wyrównać rachunki, nie istnieje.

– Wiem.

– Helene nie żyje, Paul.

– No co ty! Pewnie dlatego nie odbiera moich telefonów.

Udawana powaga niezbyt dobrze maskowała jego ból.

Katsaris nie spuszczał z niego wzroku, ale mocniej ścisnął go za ramię.

– Nic, nic ci jej nie przywróci. Rób co chcesz z fanatykami Kagama, ale pamiętaj o tym.

– To stało się pięć lat temu – mruknął Janson.

– Naprawdę czujesz, że minęło już pięć lat?

– Pamiętam, jakby to było wczoraj – wyszeptał.

To nie była rozmowa dowódcy z podwładnym. To była rozmowa z najbliższym mu na świecie człowiekiem, któremu nie potrafiłby skłamać. Odetchnął głęboko.

– Boisz się, że wpadnę w szał i ześlę gniew boży na terrorystów? Zabójców mojej żony?

– Nie – odparł Katsaris. – Boję się, że w głębi duszy chcesz wyrównać rachunki i oddać cześć Helene, pozwalając im się zabić.

Janson gwałtownie pokręcił głową, chociaż zastanawiał się, czy w tym, co powiedział Katsaris, nie było nieco prawdy.

– Nikt dzisiaj nie zginie – orzekł.

Obaj wiedzieli, że jest to raczej rytualne zapewnienie niż realna ocena prawdopodobieństwa.

– Paradoksalne jest to, że Helene zawsze darzyła Kagama prawdziwą sympatią – rzekł Janson po chwili. – Nie terrorystów, nie FWK, oczywiście, ale zwykłych Kagama, którzy znaleźli się pośród tego wszystkiego. Gdyby żyła, pewnie pomagałaby Novakowi w jego wysiłkach na rzecz pokoju. Kalif to arcymanipulator, ale jego racją bytu są uzasadnione żale, którymi może manipulować.

– Jeśli jesteśmy tu po to, żeby zajmować się inżynierią społeczną, to mamy niewłaściwy sprzęt. – Theo przesunął paznokciem kciuka po nożu bojowym, sprawdzając jego ostrość. – Poza tym Peter Novak już tego próbował i sam widzisz, jakie są efekty. Trzeba to załatwić szybko. Wchodzimy, wychodzimy.

Paul pokiwał głową.

– O ile wszystko pójdzie dobrze, spędzimy na Anurze nie więcej niż sto minut. Z drugiej strony, jeśli masz mieć do czynienia z tymi ludźmi, może powinieneś wiedzieć o nich więcej.

– Gdyby do tego doszło – odparł ponuro Katsaris – spieprzy się wszystko, co może się spieprzyć.

• • •

– Chętnie zakręcę tą ślicznotką – cmoknął z podziwem Honwana.

Razem z Jansonem i Hennessym stali w posępnym hangarze. Wcześniej rozmawiali w oślepiającym słońcu i teraz z trudem przyzwyczajali wzrok do panującego mroku.

BA609 był zmiennopłatem, przystosowanym do lądowania na pokładach okrętów. Podobnie jak amerykański osprey, miał obracające się na końcach skrzydeł silniki, umożliwiające pionowy start i lądowanie. Gdy silniki znajdowały się w pozycji poziomej, zachowywał się jak klasyczny samolot. Konsorcjum Bell/Augusta zbudowało kadłub tego modelu nie z metalu, lecz z kompozytu szklano-epoksydowego. W rezultacie powstał nadzwyczaj lekki statek powietrzny, który na litrze paliwa mógł polecieć cztery razy dalej niż konwencjonalne samoloty. Jego wielofunkcyjność miała w istotny sposób przyczynić się do powodzenia misji.

Honwana przejechał palcami po nieodblaskowej powłoce.

– Piękna rzecz.

– Niewidzialna, jeśli bogowie nam dopomogą – dodał Janson.

– Ja pomodlę się do przodków – stwierdził pilot z przekąsem. Szkolony w Moskwie zatwardziały ateista nie był przychylnie nastawiony ani do tubylczych wierzeń, ani do szerzonych przez misjonarzy form kultu.

– Bak jest pełny. Jeśli nie przytyłeś, odkąd ostatnio pracowaliśmy razem, paliwa powinno wystarczyć na lot tam i z powrotem.

– Czyli jesteśmy bez zapasu. To znaczy… w razie czego. – Mozambijczyk patrzył na niego poważnie.

– Nie mamy wyboru. Nie ja o tym decyduję. Można powiedzieć, że to FWK dyktuje warunki. Ja tylko improwizuję, najlepiej, jak potrafię. Nie dysponujemy dobrze przemyślanym planem awaryjnym. To bardziej coś w stylu: „Hej, chłopaki, zaczynamy przedstawienie”.

– Mickey Rooney i Judy Garland w stodole – wtrącił Hennessy posępnie. – Pełnej materiałów wybuchowych.

• • •

Północne brzegi Anury zwężały się jak walentynkowe serduszko. Wschodni płat porastała słabo zaludniona dżungla Nikala. Honwana leciał pionowzlotem nisko nad ziemią. Gdy znaleźli się nad morzem, maszyna wzbiła się w górę, przechylając się prawie o czterdzieści stopni.

Mimo osobliwej trajektorii lotu Honwana pilotował maszynę nadzwyczaj płynnie, wykorzystując kierunek wiatru i prąd wstępujący. Od strony silników, ustawionych teraz poziomo, dobiegał miarowy dźwięk, coś pomiędzy buczeniem a wyciem.

Andressen i Hennessy towarzyszyli w kabinie Honwanie jako część załogi odpowiedzialna za nawigację. Dwaj spadochroniarze, oddzieleni przegrodą, siedzieli na ławkach z tyłu kadłuba. Naradzali się, ustalając ostatnie szczegóły.

Po półgodzinie lotu Katsaris sprawdził czas na wstrząsoodpornym zegarku firmy Breitling, po czym połknął sto miligramów provigilu, aby oszukać swój rytm okołodobowy i zachować czujność mimo późnej pory. W przeciwieństwie do pochodnych amfetaminy provigil nie wywoływał nadmiernego pobudzenia i przesadnej pewności siebie. Do strefy zrzutu pozostały jeszcze dwie godziny. Provigil powinien działać najsilniej podczas samej operacji. Następnie Katsaris połknął jeszcze jedną małą tabletkę mającą hamować potliwość.

Skinął w stronę dwóch grubych rur z czarnego aluminium, które Janson trzymał przy uchu.

– I to ma załatwić sprawę? – spytał.

– Och tak. Pod warunkiem że gaz nie wycieknie. Te małe cudeńka będą tryskać energią. Jak ty.

Katsaris uniósł w górę listek provigilu.

– Chcesz?

Paul pokręcił głową. Grek wiedział, co robi, ale Janson zdawał sobie sprawę, że leki mogą u różnych ludzi wywoływać nieprzewidziane skutki uboczne, i wolał nie przyjmować substancji, z którymi nie miał wcześniej do czynienia.

– Powiedz mi lepiej, Theo – zaczął, odkładając na bok cylindry i przerzucając papiery – jak się miewa twoja stara?

Teraz, kiedy byli sami, znów zwracał się do przyjaciela po imieniu.

– Moja stara? Wie, że tak ją nazywasz?

– Hej, ja pierwszy ją poznałem. Piękna Marina.

Katsaris zaśmiał się.

– Nie masz pojęcia, jak piękna. Bo teraz po prostu promienieje!

Zaakcentował ostatnie słowo.

– Chwila. Chyba nie chcesz powiedzieć…?

– To dopiero początek. Pierwszy trymestr. Trochę porannych nudności. Ale poza tym czuje się świetnie.

Janson przypomniał sobie Helene i poczuł dojmujący ucisk w piersiach.

– Ładna z nas para, no nie? – spytał Katsaris z udawaną butą, ale była to bezsporna prawda.

Theo i Marina Katsaris wyglądali jak wybrańcy bogów – stanowili doskonałe okazy śródziemnomorskiej siły i symetrii. Janson zapamiętał tydzień, który spędził z nimi w Mykonos, a zwłaszcza jedno wyjątkowe popołudnie, kiedy natknęli się na władczą dyrektorkę paryskiego domu mody, poszukującą do sesji zdjęciowej sugestywnej kombinacji skąpych kostiumów kąpielowych, białego piasku i lazurowego morza. Francuzka była przekonana, że Theo i Marina to modele, i chciała wiedzieć, z jakiej są agencji. Idealnie białe zęby, nieskazitelna, oliwkowa cera, lśniące czarne włosy – fakt, że dzięki tym cechom nie zaistnieli w jakimś handlowym przedsięwzięciu, uznała za marnotrawną obojętność wobec drogocennych zasobów naturalnych.

– A więc będziesz ojcem – stwierdził Janson. Szybko opuścił go początkowy entuzjazm.

– Chyba niezbyt się cieszysz – zauważył Katsaris.

Paul milczał przez chwilę.

– Powinieneś był mi powiedzieć.

– Czemu? To Marina jest w ciąży.

– Dobrze wiesz czemu.

– Chcieliśmy cię poinformować. Mieliśmy nadzieję, że zgodzisz się być ojcem chrzestnym.

Janson poczuł autentyczne przerażenie.

– Powinieneś był powiedzieć mi wcześniej.

Theo wzruszył ramionami.

– Uważasz, że przyszły ojciec nie powinien ryzykować. A ja myślę, Paul, że za bardzo się przejmujesz. Na razie żyję. I zdaję sobie sprawę z zagrożenia.

– Ja nie zdaję sobie sprawy z zagrożenia, do cholery! O to właśnie chodzi. Nie mam nad tym kontroli.

– Nie chcesz, żebym osierocił swoje dziecko. Wyobraź sobie, że ja też. Będę ojcem, jestem z tego powodu bardzo, bardzo szczęśliwy. Ale to nie zmieni mojego podejścia do życia. Jestem, kim jestem. Marina o tym wie. Ty o tym wiesz, dlatego mnie wybrałeś.

– Nie jestem pewien, czy wybrałbym cię, gdybym wiedział…

– Nie teraz. Wtedy. W Epidaurus.