Tytuł oryginału: MIENTRAS DUERMES

Copyright © Alberto Marini 2011

All rights reserved

Published by arrangement with Random House Mondadori S.A., Barcelona

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2012

Polish translation copyright © Jerzy Żebrowski 2012

Ilustracja na okładce z filmu Słodkich snów dzięki uprzejmości

Kino Świat Sp. z o.o.

Redakcja: Beata Słama

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

Skład: Laguna

ISBN 978-83-7659-451-4

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

2012. Wydanie elektroniczne

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o. o.

Prolog

Z pewnością często słyszeliście dyskusje, a może nawet braliście w nich udział, na temat tego, czy należy oglądać filmową adaptację powieści, zanim się ją przeczyta. Albo czy w ogóle oglądać, kiedy przeczytaliśmy powieść i nam się spodobała. A może czytać ją ponownie po obejrzeniu filmu albo porównywać obie wersje…

Niniejsza powieść daje tej dyskusji zastrzyk energii i podsuwa nowe możliwości, ponieważ zainspirowała filmową adaptację, zanim została napisana. Albo książka i film zainspirowały się wzajemnie. Albo zainspirowało je coś innego. Kto to wie? I choć może wydawać się, że było inaczej, sprawa jest raczej jasna.

Najpierw był scenariusz. Wpadł mi w ręce przypadkiem, lecz zanim skończyłem go czytać, wiedziałem, że klamka zapadła: musiałem nakręcić ten film. I to szybko.

Od pierwszej chwili zafascynowała mnie ta perwersyjna i pokrętna historia, utkana tak błyskotliwie, że wplątuje czytelnika w sieć zła, zanim on to sobie uświadomi. Fabuła pełna fascynujących i subtelnych postaci, niewiarygodnie przewrotne i okrutne zachowanie głównego bohatera, hipnotyzującego i niepokojącego, który na długo pozostaje w naszej pamięci i w sercu. Mistrzowski pokaz suspensu.

Był to dla mnie znajomy teren, lecz zarazem obszar nieprzyjazny i nieznany. Człowiek nikczemny i obłąkany, jak setki słynnych psychopatów, ale mający zupełnie inną osobowość i sposób działania.

Nie chodzi o zabijanie, torturowanie czy choćby policzkowanie kogokolwiek. Nasz człowiek nawet nie dotyka swoich ofiar. Jego okrucieństwo jest o wiele bardziej wyrafinowane, o wiele subtelniejsze, bardziej realne. I jakby skądś znane.

I na tym polega pułapka. Bohater okazuje się tak znajomy, że czytelnik usprawiedliwia jego okrucieństwo, niemal je popiera. Nowością jest jego ogromna oryginalność. Co w istocie sprawia, że jest przerażający.

Nie miałem wątpliwości. Pochłonąłem scenariusz i w ciągu kilku dni scenarzysta i ja zabraliśmy się do pracy nad filmem. Staraliśmy się przeniknąć do duszy tej złowrogiej, lecz fascynującej postaci. Stworzyć bliski nam mikrokosmos, w którym zło i przewrotność mogłyby znaleźć sprzyjające środowisko.

Wkrótce jednak zdaliśmy sobie sprawę, że dysponujemy zbyt obszernym materiałem wyjściowym w stosunku do możliwości filmu, który mieliśmy nakręcić. Język kina jest szczególny, czasem nawet kapryśny. Ma określone wymagania. Tak więc stopniowo, w miarę, jak film przybierał formę i zaczynał żyć własnym życiem, byliśmy zmuszeni zrezygnować z niektórych pomysłów i wątków scenariusza. Na przykład przenieśliśmy akcję z Nowego Jorku do Barcelony, która znajdowała się bliżej, i z osobistych względów było mi o wiele wygodniej tam właśnie przystąpić do produkcji i kręcenia filmu. To zmusiło nas do zmiany niektórych postaci, pewnych wątków, otoczenia i zachowań bohaterów.

Trzeba było zrezygnować z wielu niezwykłych i błyskotliwych pomysłów. Jak zawsze w takich przypadkach, zaczęło to być frustrujące i bolesne, szczególnie dla scenarzysty.

Przypuszczalnie więc pomysł napisania powieści pojawił się właśnie w tym momencie. Film miał powstać niezależnie, począć się, urodzić i zaistnieć za sprawą jego twórców, jak zawsze dzieje się z filmami.

Genialna koncepcja kiełkująca w umyśle Alberta Mariniego zaowocowała powieścią, którą macie w rękach. Jest obszerniejsza niż scenariusz i nakręcony na jego podstawie film, wzbogaca go, tworzy nowe niuanse i subtelne wątki. Jest, może niezamierzenie, tym, czym film nigdy nie mógłby się stać.

Pozwólcie, że na tym nowym etapie dyskusji na temat powieści i filmów oraz ich adaptacji udzielę wam wskazówki, jak najlepiej postąpić: obejrzyjcie film i przeczytajcie powieść (scenariusz możecie sobie darować), w dowolnej kolejności, bo jest bez znaczenia, od czego zaczniecie i ile razy to zrobicie.

Tak czy inaczej, wpadniecie w niewidzialną sieć naszego bohatera. Co do tego nie ma wątpliwości.

JAUME BALAGUERÓ

1

Natarczywy dźwięk budzika w ręcznym zegarku. Nieregularny dyskretny ton, ledwo słyszalny, ale wystarczający, by Cillian otworzył oczy i zerwał się gwałtownie.

Szybko wyłączył budzik. W pokoju znów zapadła cisza, zakłócana tylko oddechem Cilliana i nieco cichszym, trochę szybszym oddechem za jego plecami.

Trzymając rękę na zegarku, odwrócił tylko głowę, by nie obudzić śpiącej dziewczyny. Spała głęboko, z twarzą przykrytą kręconymi rudymi włosami. Spojrzał na jej piersi, poruszające się rytmicznie, i na lekko otwarte usta. Nie oddychała przez nos, ale na szczęście nie chrapała.

Cillian leżał na kołdrze, w spodniach od piżamy i podkoszulku. Zawsze tak postępował, czekając, aż nadejdzie.

I nadszedł, niezawodnie jak każdego ranka. Ten lęk, który ogarniał go kilka sekund po przebudzeniu, uciskając pierś i prawie odbierając oddech, pojawił się, nieuchronny i przeraźliwy jak zawsze.

Cillian przewrócił się na plecy, wbijając wzrok w sufit i kurczowo zaciskając ręce na pościeli. Oddychał szybko, szybko też biło jego serce, co dało się zauważyć na skroniach i na szyi. Zaschło mu w ustach. Brakowało powietrza. Powietrza.

Zerwał się zdyszany, jakby chciał pozostawić to uczucie w łóżku, obok rudej dziewczyny. Na moment mu ulżyło. Po chwili lęk wróci, jeszcze silniejszy. Zostało mu niewiele czasu. Oddychał głęboko, by odzyskać równowagę. Pościelił swoją stronę łóżka cicho i starannie. Przybliżył twarz do jej policzka i musnął wargami włosy koloru miedzi, szepcząc: „Do widzenia, Claro, moja maleńka”.

Wyszedł boso z sypialni.

Zegarek na nocnej szafce rudowłosej pokazywał 4.30 rano. Na tej samej szafce stała jej fotografia w objęciach mężczyzny, którym nie był Cillian.

Przeszedł korytarzem do pokoju gościnnego. Tam, na komodzie, leżał jego wytarty plecak. Sprawdził, czy czarny notes nadal jest w środku. Zabrał swoje rzeczy i chcąc jak najszybciej opuścić to miejsce, poszedł do salonu.

Telewizor, włączony od poprzedniego wieczoru, miał wyciszony dźwięk. Na podłodze obok kanapy stał talerz z resztkami sałatki owocowej. Cillian zastanawiał się, czy go sprzątnąć, ale rozważywszy potencjalne konsekwencje, postanowił zostawić go tam, gdzie był.

W piżamie i boso otworzył powoli drzwi i wyszedłszy, zamknął je cicho za sobą.

Gdy jechał do góry windą, spojrzał zmęczony na swoje idealne stopy, białe, z zadbanymi paznokciami. Był to chyba jedyny szczegół jego ciała bliski doskonałości. Przejrzał się w lustrze. Blada twarz, podkrążone oczy, wyraz nieustannego zmęczenia, który sprawiał, że choć Cillian miał trzydzieści lat, wyglądał na więcej. Ale nie przejmował się tym.

Winda dojechała na ostatnie, dwudzieste piętro. Od celu dzieliła go jedna kondygnacja.

Otworzył metalowe drzwi i powiew mroźnego zimowego powietrza obudził go natychmiast jak smagnięcie biczem. Skulił się. Na dworze było kilka stopni poniżej zera. Podłogę pokrywała cieniutka warstwa śniegu.

Przeszedł szybko przez taras na dachu, starając się maksymalnie skrócić katusze, jakie powodował kontakt bosych stóp z lodowatą powierzchnią. Poślizgnął się kilka razy, zanim dotarł do balustrady.

Z kominów budynku wydobywały się spirale gęstego dymu.

Chwycił się jednego z metalowych słupów podtrzymujących zbiornik z wodą i stanął bez wahania na krawędzi balustrady. Zachowując chwiejną równowagę, wychylił się nad otchłanią. Ulica, znajdująca się sześćdziesiąt metrów niżej, była pusta. Ten niewielki fragment miasta, które nigdy nie zasypia, jeszcze spał. Na pokrytym śniegiem chodniku rzucał się w oczy czerwony samochód, zaparkowany dokładnie poniżej miejsca, w którym stał Cillian.

Patrzył na wszystko, co go otaczało. Dwie ulice dalej, na zachód, widniała ogromna ciemna plama Central Parku. Po lewej wiecznie palące się światła centrum. Na tle nieba rysowały się najbardziej charakterystyczne dla miasta sylwetki wieżowców. Typowy widok z pocztówki dla turystów, który jednak wciąż przykuwał jego uwagę.

Podmuch wiatru sprawił, że Cillian zachwiał się i wrócił do rzeczywistości. Nadeszła ta chwila. Nie było sensu dłużej czekać. Zziębnięte dłonie i stopy nie zapewniały już bezpieczeństwa. Było zbyt zimno, nawet dla kogoś, kto zamierzał umrzeć.

Zaczął rozmyślać: Powody, aby wrócić do łóżka… Pierwsze dwa wymienił bez wysiłku: Jest zimno, mam dobrą pracę… Z trzecim było trochę trudniej – a zawsze musiał mieć co najmniej trzy: zacząłem właśnie z Clarą…, i zaraz potem znalazł czwarty: mojej matce będzie wstyd rozpoznawać zmasakrowane zwłoki syna leżące na chodniku, w piżamie, obok plecaka z brudną bielizną…

Postawił plecak na podłodze tarasu. W ten sposób problem brudnej bielizny został rozwiązany.

Kontynuował: Powody, aby skoczyć. Tych zwykle nie brakowało: moja matka zasługuje na cierpienie, praca to tylko praca, z Clarą nie robię postępów, jest zbyt zimno.

Mógł wymieniać dalej, ale już wystarczyło. Szala wyraźnie przechylała się na jedną stronę.

Puścił słup i rozpostarł ramiona. Zdecydował się. Wysunął prawą nogę do przodu, w kierunku otchłani. Pożegnał się z Central Parkiem, z Empire State Building, z tarasem i śniegiem. Zrobił wielki krok.

Gdy się pochylił, w jego umyśle pojawił się pewien obraz: uśmiechnięta twarz Clary, rudej dziewczyny, obok której się obudził.

Nagle zmienił plany. Starał się odzyskać równowagę. Sięgnął prawą ręką do tyłu, by chwycić metalowy słup, ale mu się to nie udało. Był już za bardzo pochylony do przodu. Druga noga straciła oparcie. Gdy zaczął spadać, zdołał odwrócić się twarzą do budynku. W samą porę, by nie stracić drugiej szansy. Udało mu się złapać metalowych prętów balustrady. Poczuł gwałtowne szarpnięcie i przestał spadać.

Jego nogi zawisły w powietrzu. Trzymał się życia tylko zdrętwiałymi z zimna rękami. Znów przed jego oczami pojawiła się, wbrew jego woli, uśmiechnięta twarz Clary. Znalazł wystarczająco dużo siły, by unieść jedną nogę i oprzeć stopę o niewielki gzyms okalający taras. Musiał zgiąć ręce i się dźwignąć. Odszukał w pamięci wspomnienie chwili, gdy dziewczyna była bardzo szczęśliwa. Zacisnął zęby, zamieniając złość w energię. Uczynił jeszcze jeden wysiłek, by napiąć mięśnie i wrócić na drugą stronę balustrady.

Upadł na taras, wyczerpany, ale bez szwanku. Dyszał, spoglądając w szare niebo. Clara jest warta zachodu. W tym momencie był tego pewny bardziej niż kiedykolwiek. Clara stanowiła wystarczający powód, by żyć.

Wróciwszy do windy, znów przyjrzał się sobie w lustrze.

Stopy miał fioletowe z zimna. Czuł niekontrolowane drżenie zaczerwienionych dłoni. Ratując się przed upadkiem, zdarł sobie skórę. Serdeczny palec prawej ręki krwawił przy paznokciu.

Nadal miał przyspieszony oddech. W jego twarzy, wciąż zarumienionej, wyróżniały się oczy: wytrzeszczone, szalone, ale niezwykle bystre. Zdobył się na cień uśmiechu, co zaledwie kilka minut temu wydałoby mu się niemożliwe.

Wszedł do eleganckiego holu, gdzie znajdowała się stróżówka, jeszcze pusta. Było cicho i spokojnie. Pozostała mu jedna kondygnacja, by dotrzeć do trzewi budynku.

Otworzył drzwi wiodące do piwnicy i przy akompaniamencie dudnienia kotłów parowych zszedł po długich i wąskich schodach.

Ruszył podziemnym korytarzem. Na suficie widać było plątaninę rur biegnących z różnych miejsc i łączących się w jednym punkcie.

Minął pralnię, oświetloną tylko czerwonymi światełkami pralek, czekających na uruchomienie, a następnie drzwi do kotłowni, gdzie dochodziły wszystkie rury.

Zmierzał do ostatniego pomieszczenia na końcu korytarza.

Wszedł do swojego studia. Łóżko było pościelone. Pomieszczenie o powierzchni dwudziestu metrów kwadratowych, pomimo ograniczonych rozmiarów, było gustownie umeblowane, wręcz przytulne. Problem stanowił brak naturalnego światła i sufitu. U góry biegły dwie hałaśliwe i nieestetyczne rury, wychodzące z łazienki i znikające za ścianą, w kotłowni.

Przestrzeń była równo podzielona na dwie strefy. Z jednej strony stało jednoosobowe łóżko i szafa z ciemnego drewna, z drugiej ustawiona przed telewizorem dwuosobowa kanapa z brązowego aksamitu. Dalej znajdowała się niewielka kuchnia z jednopalnikową kuchenką i starą lodówką. Łazienka, naprzeciwko drzwi wejściowych, była w swej prostocie wzorcowym przykładem praktycyzmu w urządzaniu wnętrz: na powierzchni najwyżej dwóch metrów kwadratowych współistniały godnie sedes, umywalka i prysznic.

Zdjął szybko piżamę, wciąż zimną z powodu wyprawy na taras, i wszedł pod strumień gorącej wody. Wyszorował energicznie całe ciało i wreszcie się odprężył. Poranny atak lęku został opanowany i pokonany. Kąpiel pod prysznicem stanowiła najlepszy moment dnia. Zawsze tak było, gdy udawało mu się przedłużyć życie o kolejną dobę.

Z pewnością żaden z lokatorów budynku nie zdawał sobie sprawy, co działo się każdego ranka w głowie Cilliana. Rytuał ten powtarzał się w różnych wersjach o wiele wcześniej, niż wprowadził się do tego domu. W istocie grywał w tę rosyjską ruletkę już gdy miał siedemnaście lat. Co rano decydował, czy warto przeżyć kolejny dzień.

Od siedemnastego roku życia do wstawania rano skłaniała go jedynie świadomość, że w każdej chwili może ze sobą skończyć. Jego przyszłość ograniczała się do dwudziestu czterech godzin, do ciągłego poszukiwania powodów, dla których warto rozpoczynać kolejne odliczanie. Dobrze wiedział, że gdy jego życie okaże się zbyt stresujące, zbyt puste, po prostu nieznośne, położy mu kres. I nie będzie więcej udręki, pustki, niczego. To zależało od niego, wyłącznie od niego.

Ponad pół godziny stał pod strumieniem wody. Skóra jego dłoni, teraz zaczerwienionych od gorąca, zaczynała pękać. Dość tej kąpieli.

Ubrał się obok łóżka. Nic w jego wyglądzie nie wskazywało na to, jakie przeżywa katusze. Wydawał się zwyczajnym facetem, nieszczególnie interesującym, raczej spokojnym.

Włożył białą koszulę i czarne spodnie z szarym lampasem, buty z czarnej skóry, a na koniec czarną marynarkę z szarymi guzikami i czapkę do kompletu.

Cillian miał wtedy trzydzieści lat, trzy miesiące i sześć dni… Do tej pory udało mu się przeżyć samego siebie.

2

Elegancki w służbowym uniformie wszedł do holu budynku i zabrał się do rutynowych czynności: otworzywszy stróżówkę, położył długopis i czarny notes na niewielkim drewnianym stoliku.

Potem wyszedł otworzyć żelazną kratę. Pręty były zamarznięte i z trudem je odblokował. Wymiótł sprzed drzwi śnieżny puch. Gdyby któryś z lokatorów się poślizgnął, on miałby problemy. Był skrupulatny, nie pozostawiał niczego przypadkowi.

Nagle rozległ się łoskot.

Przypominało to błyskawicę, którą zdołał dostrzec tylko kątem oka. Coś uderzyło z całą siłą o chodnik kilka metrów od niego. Było to potężne, twarde i głuche uderzenie. Cillian cofnął się o krok, zaszokowany. Miotła wysunęła mu się z rąk.

Na ulicy leżał człowiek, twarzą do ziemi, nie dając znaku życia. Uderzenie było zbyt silne, by można mieć nadzieję, że przeżył. Wokół zwłok rozlewała się szybko kałuża ciemnoczerwonej krwi, mieszając się ze śniegiem.

Cillian wychylił się przez drzwi. Zmarły miał na sobie takie same spodnie od piżamy i taki sam podkoszulek, jak Cillian na dachu. Kilka centymetrów od jego stóp leżał plecak, identyczny jak Cilliana, z którego wystawały wymięte ubrania i sportowe buty.

Cillian podniósł miotłę z zamkniętymi oczami. Gdy je otworzył, na chodniku nie było nikogo. Ani śladu zwłok i plecaka. Śnieg znów lśnił nieskazitelną bielą. To były halucynacje. Owoc jego twórczej i żywej wyobraźni. A ta z kolei stanowiła wytwór świadomości, która z czasem stawała się coraz bardziej wymagająca i coraz trudniej było ją usatysfakcjonować.

Był świadomy tego, że z coraz większym trudem znajduje powody, by żyć. Że jego nocna gra w rosyjską ruletkę na dachu zaczyna być coraz bardziej ryzykowna. Że za każdym razem wychyla się coraz bardziej w stronę otchłani. Że wkrótce nie będzie już odwrotu i jego matka będzie musiała wsiąść do taksówki w środku nocy, aby rozpoznać zmasakrowane zwłoki swojego marnotrawnego syna.

6.25 rano. Zaczyna się ruch w windach. Budynek wreszcie się budzi.

Cillian otrząsnął się z letargu i wrócił do stróżówki. Usiadł za stołem, przesunął dłońmi po służbowej koszuli i poprawił czapkę, gotowy do nowego dnia pracy.

Lokatorzy budynku wychodzili w określonej kolejności.

Najpierw biznesmeni, zdecydowanym krokiem, zawsze w ciemnych garniturach i z nieodłącznymi brązowymi walizeczkami. Potem pojawiali się rodzice odprowadzający dzieci do szkoły. Po nich zaczynały wychodzić latynoskie służące pracujące w różnych apartamentach, a później mężatki, które nie pracowały, i emeryci. Te pierwsze, eleganckie i wymalowane, w ogóle nie odzywały się do konsjerża, ci drudzy pod byle pretekstem dawali mu puszkę piwa.

Ale jest dopiero 7.30. Czas na rodziców z ich potomstwem.

Otworzyły się drzwi windy i wysiadł z niej mężczyzna z dwiema latoroślami: dziewięcioletnim chłopcem i jego siostrą, dwunastoletnią Ursulą. Wraz z matką, która wychodziła pół godziny później, tworzyli szczęśliwą rodzinę z apartamentu 8B.

Ojciec pozdrowił Cilliana skinieniem głowy i ruszył szybko do wyjścia. Podążał za nim synek, jeszcze na wpół śpiący. Biedaczek nie wydawał się zbyt rozgarnięty, szczególnie w porównaniu ze swoją siostrą. Idąca obok niego Ursula, z zawsze żywymi, spoglądającymi czujnie oczami, sprawiała wrażenie bardzo bystrej. Szła powoli, wbijając wzrok w Cilliana i dziwnie się uśmiechając. Jadła czekoladowe ciastko.

Upewniwszy się, że ojciec na nią nie patrzy, wciąż szelmowsko uśmiechnięta, rozgniotła ciastko na ścianie, pozostawiając na marmurze ogromną plamę. Potem pokazała Cillianowi język i wybiegła na dwór, za ojcem i bratem.

Cillianowi nawet nie drgnęła powieka. Zaczekał, aż cała trójka zniknie mu z oczu, i spokojnie, nie okazując emocji, otworzył szafę wmurowaną w ścianę za stróżówką i wyjął z niej szmatę i wiadro. Drobny akt wandalizmu dziewczynki najwyraźniej go nie poruszył. Przyjął go z taką samą rezygnacją, z jaką przyjmuje się coś tak nieuchronnego, jak opad śniegu.

– Masz je?

Podniósł wzrok zaskoczony. Ursula wróciła. Stała przed stróżówką, wyciągając do niego rękę i patrząc na ulicę.

– No, pospiesz się.

Cillian się nie ruszył, chciał odgadnąć, o co dziewczynce chodzi, zanim spełni jej żądanie. Wydawało się, że jest zdenerwowana tym, iż zaraz może pojawić się jej ojciec, trwała jednak w wyzywającej pozie.

– Nie powinieneś narażać mnie na stratę czasu – syknęła.

Konsjerż wyjął z kieszeni portfel i z taką samą jak wcześniej rezygnacją wyjął z niego kilka banknotów. Dziewczynka spojrzała chciwie na pieniądze i wyrwała mu je z ręki na chwilę przed tym, nim jej ojciec zajrzał przez drzwi.

– Ursulo! Idziesz czy nie?

Ursula odwróciła się plecami do drzwi, ukrywając przed ojcem osiemdziesiąt dolarów. Powoli wsunęła rękę do kieszeni płaszcza, schowała pieniądze i wyjęła szalik.

– Jest tutaj, znalazł go Cillian – powiedziała, pokazując szal ojcu. Spojrzała na konsjerża, oczekując, że potwierdzi jej słowa.

I Cillian potwierdził.

– Leżał w windzie.

Ojciec przypomniał córce z wyrzutem, która jest godzina. Spóźnią się. Dziewczynka szepnęła do Cilliana: „masz szczęście”, i wybiegła.

Nietrudno było usunąć czekoladę z marmuru. Cillian zmył ją szmatą i gorącą wodą. Tymczasem w windach nadal panował ruch. Przyszła kolej na panią Norman, smutny przykład samotnej kobiety. Ekscentrycznie ubrana, przesadnie ekstrawertyczna, była po prostu żałosna. Wysiadła z windy, pchając dziecinny wózek, w którym woziła swoje dwie najmniejsze suczki. Trzecia, zmaltretowana, przywiązana do wózka paskiem, podążała za tym ekstrawaganckim orszakiem, jak zawsze spoglądając smętnie.

Cillian podniósł się i podszedł do szklanych drzwi wychodzących na ulicę. Pani Norman rozmawiała ze swoimi suczkami tylko w obecności innych, jakby chciała się popisać.

– Chodźcie, dziewczynki, nie ociągajcie się.

– Dzień dobry, pani Norman.

– Dzień dobry, mój drogi. Jak tam pogoda?

Co rano prowadzili niemal identyczną rozmowę. Ale należało to do jego obowiązków i Cillian się z nich wywiązywał.

– Bardzo zimno, niestety.

Wówczas pani Norman pytała zwykle:

– Czy uważasz, że dziewczynki są wystarczająco ciepło ubrane?

Spojrzał z poważną miną na trzy suczki. Każda miała sweterek i dziwaczną, ale markową czapeczkę.

– Chyba Celine ma za bardzo odkryty brzuszek, nie sądzi pani?

Pani Norman sprawdziła to, bardzo zatroskana.

– Ejże, panienko! – zganiła suczkę. – Co to za pokazywanie pępka, hm? – Staruszka zapięła psu kamizelkę.

– Co pomyślą o tobie ludzie, bezwstydnico? – Spojrzała na Cilliana. – Jest bardzo zarozumiała i nie lubi obcisłej odzieży. A odkąd przychodzi do parku ten nowy spaniel, nie sposób nad nią zapanować. I pomyśleć, że przez fatalny zwyczaj biegania półnago w zeszłym tygodniu chorowała na żołądek. Ale niczego jej to nie nauczyło. Nic nie pomaga.

Cillian próbował zaskoczyć panią Norman radą, bo jak dotąd nie udzielał jej rad.

– Może gdybyście wychodziły trochę później, pogoda byłaby bardziej sprzyjająca…

Ale pani Norman miała już na to odpowiedź:

– Powiem ci coś w tajemnicy, mój drogi. Jak wiesz, mówimy o sobie „dziewczyny”, ale mamy już swoje lata.

– Cillian starał się udawać zdziwienie, choć słowa pani Norman nie były dla niego żadną rewelacją. Staruszka ciągnęła: – Aretha nie wytrzymuje długo rano. Nie wiem, czy mnie rozumiesz… problemy starości.

Cillian nie omieszkał skorzystać z okazji:

– A zatem już was nie zatrzymuję.

Otworzył drzwi i do holu wdarł się podmuch mroźnego powietrza. Pani Norman miałaby ochotę pogawędzić jeszcze kilka minut, ale nie pozostawało jej nic innego, jak wyjść na niepogodę.

O ósmej Cillian opuszczał zwykle stróżówkę, aby w budce na rogu kupić sobie śniadanie, podwójną kawę i pączka, a także wegetariańską kanapkę i napój chłodzący na obiad. Nie zwykł zmieniać jadłospisu, dobrze wiedział, co lubi.

Wrócił do stróżówki o 8.20, z dużym zapasem czasu. Wreszcie o 8.30 otworzyły się drzwi windy i hol zalał głośny śmiech. Cillian sprawdził godzinę na ręcznym zegarku. Clara, dziewczyna o rudych włosach, szła jak co rano do pracy.

Jak to się często zdarzało, wyszła z windy, rozmawiając przez telefon. Najwyraźniej była w trakcie nieco frywolnej pogawędki z przyjaciółką, gdyż co chwilę wybuchała śmiechem. Nie przeszkodziło jej to jednak posłać Cillianowi szczerego, ciepłego uśmiechu.

Cillian trzymał się dyskretnie kilka metrów od niej, ale obserwował ją. Była wesołą dziewczyną, miała pozytywny stosunek do siebie i innych. Jej nieustanny dobry humor sprawiał, że emanowała pogodą ducha i witalnością.

Wreszcie skończyła rozmawiać.

– Dzień dobry, Cillianie!

Podszedł do niej.

– Dzień dobry.

Chciał jej coś powiedzieć, czymś się z nią podzielić, ale niefortunny powrót pani Norman i jej dziewczynek pokrzyżował mu plany. Staruszka zastukała w szklane drzwi, aby Cillian jej otworzył. Niechętnie poszedł to zrobić.

Tymczasem Clara kończyła się ubierać. Naciągnęła czapkę na gęste włosy i zaczęła zakładać szkarłatne wełniane rękawiczki, ale przez pomyłkę wsunęła prawą na lewą rękę i musiała zacząć od nowa. Była trochę niezdarna niemal we wszystkim, co robiła. Ale każdy jej to wybaczał.

– Któregoś dnia wszystkie cztery zamarzniemy na ulicy – oznajmiła pani Norman, wchodząc z wózkiem i suczkami.

Cillian zauważył z odrazą, że w kącikach ust ma zamarzniętą ślinę.

– Jak się pani czuje, pani Norman? – zapytała z uśmiechem Clara.

– Zimno mi, moja droga. To nie jest miasto dla staruszek.

– Pani nie jest staruszką, pani Norman. Oby moja matka była tak aktywna i żywotna jak pani – pocieszyła ją Clara.

Pani Norman uśmiechnęła się z wdzięcznością.

Cillian zaczął zbliżać się do Clary, ale ich intymne tête-à-tête było zagrożone. W obecności innych lokatorów zachowywał pozory, jakby musiał ukrywać przed światem, że z nią sypia.

Dziewczyna nadal się ubierała.

– Ale dlaczego wychodzi pani tak wcześnie? Później nie jest aż tak zimno… – zwróciła się do pani Norman.

Cillian uśmiechnął się, słysząc, że Clara zadała to samo pytanie co on. Pomyślał, że łączy ich coraz więcej.

Pani Norman z kolei miała już przećwiczoną odpowiedź:

– Powiem ci coś w tajemnicy, moja droga. Biedna Aretha, kiedy budzi się rano, długo nie wytrzymuje. Nie wiem, czy mnie rozumiesz. To problemy naszego wieku.

Lokatorka z apartamentu 8A spojrzała odruchowo na przegub, ale nie miała zegarka. Popatrzyła więc na zegarek Cilliana.

– Już za dwadzieścia dziewiąta? – Nie czekała na odpowiedź. – Dzisiaj mnie zabiją. – Zapięła pospiesznie pasek i pożegnała się. Ale dotarłszy do drzwi, przystanęła.

– Jeszcze jedno, Cillianie… – Przez chwilę obawiał się, że powie mu coś, czego nie chce usłyszeć. Ale tak się nie stało.

– Zatkał mi się zlew w kuchni, mógłbyś tam zajrzeć?

– Na pewno wpadnę po południu.

– Wielkie dzięki, Cillianie. Miłego dnia, pani Norman. Clara zanurzyła się w mroźnym powietrzu. Nie spostrzegła, że rozwiązał jej się pasek od płaszcza i ciągnie się po zaśnieżonym chodniku.

– To urocza i dobrze wychowana dziewczyna – powiedziała pani Norman, wchodząc do windy z suczkami.

– Chyba nie zrozumiała, że ja też mam problemy z pęcherzem… Co za wstyd. Będę musiała wyjaśnić to…

Drzwi windy się zamknęły i w holu zrobiło się cicho. Cillian wrócił do stróżówki.

O 10.30 przyszedł listonosz z listami dla lokatorów. Był to wysoki i kościsty Afroamerykanin, bez względu na pogodę zawsze jeździł na rowerze. Zjawiał się punktualnie jak w zegarku, co Cillian bardzo cenił. Nie był zbyt rozmowny, ale też Cillian nie robił nic, by przełamać lody. Tak więc żaden z nich nie wiedział, jak nazywa się drugi, ani ich to nie interesowało. Utrzymywali tylko taki kontakt, jakiego wymagały ich profesje. Listonosz się witał, Cillian mu odpowiadał, listonosz wręczał przesyłki i mówili sobie „do widzenia”.

Cillian wkładał listy do poszczególnych przegródek, gdy z windy wyszła jedna z latynoskich służących, pchając wózek z dość sponiewieranym staruszkiem.

Jedno z kółek wózka zaklinowało się w drzwiach windy. Kobieta próbowała uwolnić je silnymi szarpnięciami, podczas gdy biedny staruszek najwyraźniej nie wiedział, co się dzieje. Znosił w milczeniu te wstrząsy, patrząc tępym wzrokiem.

Cillian nie ruszył się, by im pomóc. Nadal rozdzielał pocztę, mimo że służąca zawołała:

– Halo, proszę pana, może mi pan pomóc?!

Ale Cillian był myślami gdzie indziej. Przyglądał się uważnie żółtej kopercie z drogiego papieru. List był adresowany do pana Samuelsona, lokatora z apartamentu 2D. Jego nazwisko i adres zostały starannie wykaligrafowane.

Kobieta zaklęła po hiszpańsku: jQue te den, cabrón!, i uwolniła wózek silnym pchnięciem.

Wyprostowała staruszka na wózku, bo zsunął się na lewo, i wyszła obrażona na ulicę, nawet nie spojrzawszy na Cilliana.

– Miłego dnia! – zawołał Cillian, gdy wychodzili na mróz.

Ta koperta przykuła jego uwagę. Rozważył dwie możliwości i w końcu nie umieścił listu w przegródce, lecz w szufladzie stróżówki.

I wówczas coś zobaczył. Na podłodze obok jednej z wind leżał wisiorek. Złoty łańcuszek z posrebrzaną szkatułką. Otworzywszy ją, ujrzał zdjęcie latynoskiej służącej z dwójką małych dzieci. Najwyraźniej wisiorek spadł jej, gdy szarpała się z wózkiem.

Schował go do kieszeni i usiadł w stróżówce. Potrafił z łatwością pomieścić w głowie wiele informacji, ale co najmniej raz dziennie musiał je uporządkować, by mieć wszystko czarno na białym. Wziął długopis i otworzył czarny notes. Jego strony były wypełnione liczbami i kodami. Zanotował godziny wyjścia lokatorów z każdego piętra: apartament 5A o 6.45; 3B o 7.10; 8B o 7.30, i tak dalej. W sumie dotyczyło to ponad dwudziestu mieszkań. Pamiętał wszystko bardzo dokładnie. Kiedy doszedł do numeru 8A, przerwał na chwilę. Clara miała osobną stronę, zarezerwowaną tylko dla niej, z mnóstwem szczegółów na temat jej wyjść, powrotów, godzin kolacji oraz indywidualnych uwag. Zanotował: Clara o 8.30. I dodał: bez zegarka. Potem zrobił notatki na temat lokatorów, którzy wychodzili później.

Nadeszła pora przerwy na lunch. Zgodnie z kontraktem mógł opuścić stróżówkę na pół godziny, zawsze jednak jadał na miejscu. Zakładał słuchawki, włączał muzykę i odcinał się od świata.

Zmęczenie zmogło go w ciągu kilku minut. Brak snu wpływał na niego w dziwny sposób: czuł się tak, jakby miał pełny żołądek. Nie zjadłszy nawet połowy kanapki, zasnął z głową na czarnym notesie.

Rzadko pamiętał, co mu się śni. Czasem nawet wątpił, czy w ogóle miewa jakieś sny. Ze względu na tryb życia, jaki prowadził, przywykł niewiele spać. Ale gdy już zasypiał, zapadał w głęboki sen.

Zerwał się nagle, słysząc głuche uderzenie tuż koło swojej głowy. Obudziłoby go nawet zwykłe brzęczenie owada, a od tego łoskotu aż dzwoniło mu w uchu. Otworzył oczy zdezorientowany i zdążył zobaczyć tylko sylwetkę człowieka, który wychodził na ulicę.

Był to niemal na pewno lokator z apartamentu 10B, stary zgryźliwy wdowiec. Prawdopodobnie uderzył pięścią w stół, gdyż drażniło go, że konsjerż śpi w godzinach pracy. Cillian spojrzał na zegarek. W istocie, już dawno minęło pół godziny przeznaczone na odpoczynek.

Pięć minut później ucieszył się, że go obudzono. Wychodziła lokatorka z apartamentu 5B. To był prawdziwy spektakl. Ta czterdziestoletnia bezdzietna kobieta, mająca za sobą trzy małżeństwa, olśniewała urodą. Tego popołudnia pod rozpiętym płaszczem od Valentina – dwurzędowym, z zielonej skóry – miała efektowną minispódniczkę i bluzkę ze sweterkiem od Jenni Kayne, podkreślającą jej kształty. Torebka typu Messenger od Fendiego i duże okulary od Chanel dopełniały tego eleganckiego zestawu marek.

Stanowiła wyjątek od reguły.

– Chcę cię prosić o przysługę – odezwała się, patrząc na

Cilliana niebieskimi oczami. Ta stylowa elegancka kobieta nigdy nie wychodziła bez pożegnania. Rozmawiała z nim, i to z własnej inicjatywy. Była nieco wyniosła, zdawała sobie sprawę, jak działa na mężczyzn, i wiedziała, że kobiecie o takiej prezencji i takich oczach nikt nie odmówi pomocy, o cokolwiek by poprosiła. – Malarze skończyli pracę i w mieszkaniu okropnie czuć farbą… Zostawiłam otwarte okna, żeby się wietrzyło. Ale gdyby zaczął padać deszcz albo śnieg, mógłbyś tam podejść i je zamknąć?

– Proszę się nie martwić – odparł Cillian, zdając sobie sprawę, że jest zdenerwowany w obecności tej kobiety, której zdjęcie mogłoby zdobić okładkę każdego czasopisma dla mężczyzn. – Jak… jak wygląda apartament? – wyjąkał.

– Fantastycznie! – odparła z entuzjazmem. – Teraz wiem, że warto było przeżyć to piekło! – I ku zdumieniu Cilliana dodała: – Kiedy przywiozą meble, zaproszę cię na herbatę i wszystko ci pokażę. – Otworzyła drzwi na ulicę i zanim wyszła, spojrzała na niego raz jeszcze i dodała:

– Liczę na ciebie w sprawie okien.

Obserwował, jak podniosła rękę i natychmiast zatrzymały się dwie taksówki. Taksówkarze sprzeczali się, który ma ją zabrać. Cillian, wciąż zaskoczony zaproszeniem, powtarzał w myślach to, co powiedziała. Czy istnieje choć nikła nadzieja, że ona go kokietuje? Pozostawił to pytanie bez odpowiedzi. Był jednak pewny, że z tego coś będzie. „Chyba jest szansa”, powiedział do siebie.

– Mamy problem!

Cillian się odwrócił i zobaczył panią Norman. Wciąż miał w oczach widok lokatorki z apartamentu 5B i staruszka wydała mu się w tym momencie bardziej żałosna niż kiedykolwiek.

– Z pewnością go rozwiążemy – powiedział Cillian.

– Chyba już ci wspominałam o dzisiejszym wieczorze, prawda?

Była to klasyczna sztuczka, by sprowokować pytanie Cilliana, bo nie miał zielonego pojęcia, co ma się wydarzyć.

– Obawiam się, że nie, ale może zawodzi mnie pamięć…

– Przyjęcie, Cillianie, przyjęcie. I powiem ci tylko tyle: w Plaza. Nie muszę wymieniać osób, które wezmą w nim udział…

– Oczywiście, nie ma potrzeby – przerwał jej bez cienia ironii.

– Jak wiesz, nie przepadam za tymi przyjęciami…

– Cillianowi pozostało tylko przytaknąć. – Ale zaprosiła mnie serdeczna przyjaciółka i nie mogę biedaczki zawieść. Nie wybaczyłaby mi tego.

– To bardzo ładnie z pani strony.

– Tak, ale problem polega na tym, że przyjęcie zaczyna się o siedemnastej… – Kobieta zamilkła, oczekując, że Cillian domyśli się, o co chodzi, on jednak nadal jej się przyglądał, jakby niczego nie rozumiał. – O siedemnastej, Cillianie… A o osiemnastej dziewczynki muszą jeść.

– To prawda, nie skojarzyłem.

– Wiesz, weterynarz był w tej kwestii stanowczy. W ich wieku muszą przestrzegać godzin posiłków. Zwłaszcza Celine, z powodu problemów z bezsennością.

Cillian był niemal pewny, że przyjęcie w Plaza to wymysł. Pani Norman potrafiła się wystroić, złapać taksówkę tak, by widziało to możliwie wielu lokatorów, i zaszyć się w jakiejś kawiarni, aby spędzić tam samotnie tyle czasu, ile miał trwać rzekomy bankiet.

– Proszę się nie martwić, zajmę się tym – odparł mimo wszystko.

– Jesteś skarbem, wiesz? Ale pamiętaj, proszę, o właściwych porcjach i specjalnym jedzeniu dla Arethy.

Cillian nie pierwszy raz podejmował się tego zadania.

– Tak, pani Norman. Jedzenie z niebieskiej saszetki jest dla Celine i Barbary, dla Celiny najwyżej dwie miarki. Zielona saszetka dla Arethy, tylko jedna miarka.

– Jesteś prawdziwym skarbem, mówiłam ci to już kiedyś?

– Cillian zdobył się na uprzejmy uśmiech. – Aha, przyrządziłam pudding. Zostawię ci porcję na stole.

– Dziś wieczorem jestem umówiony – odparł natychmiast Cillian. Dopiero gdy to powiedział, zdał sobie sprawę, jaką reakcję mogą wywołać jego słowa. I tak się stało.

Pani Norman otworzyła szeroko oczy.

– Ooo… Nie mów mi, że masz narzeczoną… Poważnie, Cillianie? Przedstawisz mi ją?

– To nie narzeczona, pani Norman, tylko koledzy z uniwersytetu.

Ale było już za późno, antenki tej zawodowej plotkary zdążyły się wysunąć.

– Na pewno nie chodzi o dziewczynę? – drążyła.

– Na pewno, pani Norman. Gdybym miał narzeczoną, pani pierwsza by się o tym dowiedziała – odparł Cillian stanowczo.

Ale panią Norman nie tak łatwo było przekonać.

– Nie wierzę ci. Widać po twoich oczach, że chodzi o dziewczynę. – Cillian pomyślał, że w sumie staruszka ma rację, ale w życiu by nie podejrzewała, o którą. – Ale nie będę się gniewała. Powodzenia z twoją sekretną miłością…

– Posłała mu pocałunek i ruszyła w kierunku windy.

– Muszę już iść. Potrzebuję co najmniej dwóch godzin, żeby doprowadzić do porządku to zgrzybiałe ciało.

– Do widzenia, pani Norman.

Popołudnie minęło monotonnie, jak każde, aż przyszła latynoska służąca. Cillian słuchał muzyki przez słuchawki, gdy zobaczył, jak wchodzi z posępną miną i wzrokiem utkwionym w ziemi. Była zapłakana. Przemierzywszy cały hol, podeszła do Cilliana i spytała go o coś. Cillian nie wyłączył odtwarzacza, więc nie usłyszał ani słowa, ale pokręcił głową, nadając twarzy poważny wyraz. Służąca przyłożyła dłonie do policzków i wyszła na ulicę.

Wreszcie minęła osiemnasta. Jego praca kończyła się, gdy przychodzili sprzątacze, którzy na dwie godziny przejmowali rządy w budynku i wszystko pucowali.

Korzystając z kluczyka, który zawsze nosił na szyi, otworzył zamek ukrytej pod stołem metalowej kasetki.

Wewnątrz znajdowały się klucze do wszystkich apartamentów. Wyjął komplety do mieszkań 5B, 3A i 8A. Zabrał swoje rzeczy i pozostawiając wszystko w porządku, zamknął stróżówkę.

Wróciwszy do swojego studia w piwnicy, wziął prysznic – szybszy niż rano, ale niezbędny. Miał jeszcze dużo do zrobienia.

Stojąc w kalesonach przed lustrem, spryskał każdy centymetr skóry bezwonnym dezodorantem. Jego oczy znów nabrały blasku, jak po porannej próbie samobójstwa.

Wziął dwie prezerwatywy i wsunął je do kieszeni spodni.

Otworzywszy lodówkę, wyjął pojemnik z gotową żywnością i włożył go do plecaka razem ze spodniami od piżamy, czystym podkoszulkiem i kalesonami.

Opuścił studio o 19.10, z plecakiem i skrzynką z narzędziami.

Najpierw złożył wizytę w wyremontowanym niedawno apartamencie 5B. Brak mebli w salonie i nowy parkiet – „z trzech warstw litego dębu”, jak oznajmiła właścicielka – sprawiały wrażenie, że jest przestronny i wytworny. Na dworze zaczynały wirować pojedyncze płatki śniegu. Cillian zdjął buty, żeby nie porysować parkietu, i poszedł zamknąć okna.

Wszedł do sypialni, dużej i pustej. Nie mógł oprzeć się pokusie, by otworzyć szafę. Bardziej niż nieskończona kolekcja stylowej markowej odzieży jego uwagę przyciągnęło stojące na podłodze pudło, do którego kobieta włożyła najwyraźniej zawartość nocnej szafki. Podnieciło go odkrycie, że oprócz budzika, lekarstw pierwszej potrzeby i futerału od Prady na okulary do czytania, leży tam tubka ze środkiem nawilżającym. Kobieta była rozwódką, co nie znaczyło, że nie utrzymywała kontaktów seksualnych.

Czekało go tam jednak konkretne zadanie do wykonania, a nie miał zbyt dużo czasu. Poszedł ze skrzynką narzędzi do kuchni. Była to, jakżeby inaczej, kuchnia włoska, specjalnie zaprojektowana. Kuchenka znajdowała się pośrodku, pod ogromnym okapem z miedzi. Z jednej strony był barek z dwoma czerwonymi taboretami, z drugiej – wbudowane w ścianę i przykryte blatem z ciemnego drewna sprzęty gospodarstwa domowego.

Zmywarka do naczyń stała między lodówką i piekarnikiem. Potrzebował trochę czasu, by ją wymontować i wysunąć. Wyjął ze skrzynki niezbędne narzędzia i zabrał się do pracy. Poszło mu to sprawnie. W ciągu pół godziny skończył i wstawił zmywarkę na miejsce.

Potem przeszedł do apartamentu pani Norman, pod numerem 3B. Mieszkanie odzwierciedlało osobowość jego właścicielki. Salon był zastawiony meblami i przeładowany ozdobami, co osoba wyrażająca się subtelnie nazwałaby kiczem, a bardziej szczera i bezpośrednia – brakiem gustu. Psy wybiegły mu na spotkanie i uczciły jego przybycie, przenikliwie szczekając i merdając zapamiętale rachitycznymi ogonkami.

Tu nie interesowała go sypialnia. Przeszedł przez salon i skierował się do kuchni. Pani Norman zewsząd mu się przyglądała. Jej wizerunki znajdowały się w każdym zakątku mieszkania. Były to na ogół fotografie z młodości albo portrety rodzinne. Oglądając je, można było dowiedzieć się sporo ojej życiu. Była jedynaczką z arystokratycznej rodziny, uczyła się w drogich prywatnych szkołach. Niemal na wszystkich zdjęciach była wystrojona, z pewnością zawsze nieco bardziej, niż wymagały tego okoliczności. Bez wątpienia każde ujęcie poprzedzało żmudne i precyzyjne pozowanie. Fotografiom brakowało naturalności. I niemal wszystkie, z powodu nadmiernego przepychu, wydawały się groteskowe. Najwyraźniej, z wyjątkiem ojca lub jakiegoś sędziwego przyjaciela, nie było w jej życiu żadnego mężczyzny. Na telewizorze królowało zdjęcie psów: Barbary, Celine, Arethy i czwartego psiaka, oprawione w efektowną srebrną ramkę z motywami roślinnymi.

Na stole pani Norman zostawiła pudding z adnotacją: Dla naszego drogiego przyjaciela Cilliana. Na kartce widniał jej podpis i imiona trzech suczek. Cillian powąchał pudding bez szczególnego zainteresowania, podczas gdy suczki biegały wokół niego i szczekały, wyczuwając kolację.

Wiedział dokładnie, gdzie co się znajduje. Jedzenie dla psów było pod zlewozmywakiem. Wyjął tylko niebieską torebkę. W kącie obok stołu stały trzy miski z imionami suczek.

Rozdzielił jedzenie, nie zwracając uwagi na wielkość porcji. Każda suczka dostała swoją rację, wystarczającą, by zabrudzić miskę. Po kilku sekundach, zanim Cillian zdążył włożyć torbę pod zlew, pożarły już wszystko.

Wykonawszy swoje zadanie, skierował się do drzwi, gotów wyjść i dokończyć obchód budynku, gdy nagle zobaczył błagalne spojrzenia suczek. Nadal były głodne. Skorygował plan.

Wziął pudding i rozdzielił go na trzy miski. Suczki z wdzięcznością rzuciły się najedzenie. Zaczekał, aż skończą, by mieć pewność, że nie zostawią w miskach śladów deseru, po czym napisał na kartce liścik do staruszki i jej piesków z podziękowaniem za tak miłą niespodziankę.

Pozostała mu jeszcze ostatnia wizyta, zanim pójdzie do mieszkania Clary. Z powodu psów był trochę spóźniony, ale wpadał każdego popołudnia do państwa Lorenzo, nawet w weekendy, i nie zamierzał ich zawieść.

Aby wejść do apartamentu 6C, nie potrzebował kluczy, bo zawsze ktoś tam był. Otworzył mu signor Giovanni, drobny miły człowieczek.

– Wejdź, Cillianie. Co możemy ci zaproponować?

Jego żona krzątała się w kuchni, przygotowując kolację.

Bez względu na porę dnia zawsze tam była.

– Cześć, Cillianie! – zawołała. – Masz ochotę na kawę?

– Może kieliszeczek grappy? – zasugerował jej mąż.

Jak zawsze Cillian uprzejmie odmówił. Przyszedł w konkretnym celu.

– Nie mam dziś za dużo czasu – wyjaśnił. – Mogę do niego pójść?

– Nie wiesz, co tracisz – odparł signor Giovanni, mając na myśli likier, i towarzysząc mu do pokoju Alessandra, jedynego spośród ich trzech synów, który nadal z nimi mieszkał.

Najmłodszy Lorenzo nie miał wyboru. Z powodu drobnej, lecz fatalnej w skutkach chwili nieuwagi podczas uprawiania nocą miejskiego parkouru, obudził się w szpitalu Mount Sinai bez czucia w nogach i rękach i bez możliwości poruszania ustami. W istocie nie mógł również zamykać lewego oka, ale z tego zdał sobie sprawę później. Upadek, którego w ogóle nie pamiętał, spowodował złamanie miednicy i obu kości udowych, a także uraz czaszkowo-mózgowy, będący z kolei przyczyną całkowitego paraliżu twarzy, rąk i nóg.

Ostatnią rzeczą, jaką pamiętał, były krzyki przyjaciół, zachęcające go do skoku z dachu na dach budynku na East Side. Nie chodziło o brawurę, lecz o filozofię życia. Alessandro był traceurem, zapalonym entuzjastą sztuki parkouru, łączącej uprawianie sportu z głoszeniem idei swobodnego i ciągłego ruchu, aby przemieszczać się i pokonywać, możliwie szybko i zręcznie, wszelkie przeszkody: mury, ogrodzenia, rowy, dachy i balkony. Robił to setki razy: z przyjaciółmi, z dziewczyną i sam. Z dewizą „żyć i przetrwać” zawsze parł do przodu i nic nie mogło go powstrzymać.

Teraz jednak Alessandro leżał w łóżku i wyglądał jak szkielet. Jego przyjaciele natomiast wciąż się przemieszczali i pokonywali przeszkody. Już go nie odwiedzali.

Lista objawów pourazowych była okrutnie długa: do początkowej utraty masy mięśniowej doszła utrata kontroli nad zwieraczami. Z powodu dysfagii karmiono go przez gumową rurkę, która doprowadzała roztarty pokarm bezpośrednio do gardła. Ciągłe zaparcia zwalczano lekarstwami i upokarzającymi masażami brzucha, które robiła mu z poświęceniem co rano jego matka. Na razie potrzebował tlenu tylko nocą, na wszelki wypadek. Ciężka dyzartria pozbawiła go łączności ze światem. Mimo sugestii lekarzy państwo Lorenzo nie zdecydowali się na zakup komputera z czytnikiem optycznym. Przeżywali katusze, przyzwyczajając się do telefonu komórkowego, i perspektywa zmagania się z komputerem, by syn mógł wydusić dwa słowa, przerastała ich.

Nie doszło, jak na ironię, do dysfunkcji seksualnej, co w pewnym sensie pogarszało jeszcze jego i tak trudne położenie.

Lekarze pocieszali go: istnieje szansa przynajmniej częściowej rehabilitacji. I rzeczywiście, w ciągu ostatnich dwóch lat odzyskał zdolność zamykania lewego oka i poruszania mięśniami twarzy. Nic więcej.

Dwudziestotrzyletni Alessandro uświadomił sobie pewnej nocy, że oto ulatują z wiatrem jego studia, dziewczyna i całe życie. Wszelkie próby podniesienia go na duchu, podejmowane przez rodziców, rodzeństwo i przyjaciół, nic nie dawały. Jedyną osobą, która potrafiła wyciągnąć go z łóżka i zmotywować do tego, by wykonywał bolesne ćwiczenia nóg, był Cillian.

Poznali się, gdy Cillian dowiedział się o sytuacji Alessandra z plotek pani Norman. Jego uwagę zwrócił sposób, w jaki staruszka zdefiniowała parkour: „To ta moda szalonej młodzieży na skakanie z dachów”. Zapragnął natychmiast poznać kogoś, kto tak jak on balansował nad przepaścią. Pomyślał, że musi istnieć jakaś więź między nim i tym chłopakiem z apartamentu 6C. Chciał go poznać.

Poszedł do państwa Lorenzo i powiedział im, że był kiedyś pielęgniarzem i może robić z Alessandrem ćwiczenia fizjoterapeutyczne. Staruszkowie byli wdzięczni za jego ofertę, ale sądzili, że syn ją odrzuci, podobnie jak wszystko inne. Spędziwszy z chłopakiem pół godziny, Cillian spowodował to, czego rodzina Lorenzo nie zdołała osiągnąć przez dwa lata. Od tamtej pory widywali się codziennie. I ku zdumieniu rodziców Cillian i sparaliżowany chłopiec dobrze się rozumieli.

Jak zawsze signor Giovanni i pani Esther pozwolili im ćwiczyć przy zamkniętych drzwiach. Cillian ściągnął z Alessandra pościel i pomógł mu stanąć obok łóżka, podtrzymując go. W pokoju stał przyrząd do rehabilitacji, ogromny i skomplikowany, składający się dwóch bocznych sztab i ruchomego bieżnika. Ale Cillian go nie używał. Kiedy wydawało mu się, że Alessandro utrzymuje równowagę, puścił go i powiedział zachęcająco:

– Zobaczmy, jakie zrobimy dziś postępy.

Podszedł do okna, by stamtąd obserwować ćwiczenie. Alessandro zacisnął zęby, oczy nabiegły mu krwią, twarz płonęła, a wszystkie mięśnie zaczęły drżeć. Z ogromnym wysiłkiem zdołał przesunąć prawą nogę najwyżej o pięć centymetrów.

– Bardzo dobrze! Zobaczmy teraz, jak radzisz sobie z drugą.

Sesja trwała nieco ponad dwadzieścia minut, Alessandro był wykończony.

Rodzice chłopca odprowadzili Cilliana do drzwi i znów zaproponowali mu coś do picia. Ale on jak zawsze odmówił. Tego wieczoru się spieszył.

Kiedy otworzył drzwi apartamentu 8A, było parę minut po dwudziestej pierwszej. Ryzykowna pora. Zanim zamknął za sobą drzwi, rzucił dyskretnie okiem na wizjer mieszkania 8B. Widać w nim było światło. Chyba tym razem nikt go nie szpieguje.

Zamknął drzwi. Był to apartament Clary, mieszkanie, które opuścił o świcie. Wchodziło się tam wprost do salonu, gdzie stała wygodna kanapa i plazmowy telewizor. Pod ścianą za nim stał elegancki drewniany regał wypełniony książkami. W głębi znajdowała się przestronna kuchnia. Krótki korytarz prowadził do sypialni i łazienki.

W mieszkaniu panował lekki nieporządek. Między kanapą a telewizorem stała rozłożona deska do prasowania, z boku kosz ubrań.

Cillian zdjął buty, włożył je do plecaka i poszedł boso do pokoju gościnnego.

Clara wykorzystywała ten pokój, z komputerem i stolikiem, jako biuro. Stało tam również łóżko zawalone pudłami i odzieżą na inne pory roku. Ścienna szafa służyła za skład rupieci.

Cillian wszedł na krzesło i otworzył najwyższą część szafy. Były tam jego rzeczy: neseser z tubką pasty do zębów, maszynką do golenia i prawie pustym dezodorantem, który zastąpił nowym. Na górnej półce znajdowała się jego odzież, na przykład wełniany sweter na najzimniejsze noce i grube skarpetki. Wyjął z plecaka kalesony i położył je obok ubrania.

Spojrzał na zegarek: 21.10.

Wszedł do sypialni, w której obudził się tego ranka. Clara pościeliła łóżko. Włączył radio i położył się na kapie, patrząc na zegarek.

– Nie spóźnij się, Claro – wyszeptał.

Leżąc na plecach, przymknął oczy. Pokój wypełniała delikatna muzyka.

3

Zegarek na jego ręce pokazywał godzinę 21.45. Cillian wciąż leżał na łóżku, spokojny i czujny.

Jego dziewczyna się spóźniała. Szkoda, że nie został kwadrans dłużej z nieszczęsnym Alessandrem. Chłopak tego potrzebował. Ponieważ mieli mało czasu na rehabilitację, Lorenzo musiał ćwiczyć tak intensywnie, że sięgało to niemal granic ludzkiej wytrzymałości. Pomyślał, że następnego dnia – jeśli będzie następny dzień – spędzi w mieszkaniu 6C dwa razy więcej czasu.

Usłyszał chrobot klucza w zamku. Clara nareszcie wróciła.

Cillian wyłączył radio, podniósł się zwinnie i wygładził ręką kapę, by pozostała taka, jaką ją zastał. Potem wsunął się z plecakiem pod łóżko.

Otworzyły się drzwi wejściowe. W salonie zapaliło się światło.

Między podłogą a materacem było około trzydziestu centymetrów wolnej przestrzeni. Cillian mógł się tam w miarę swobodnie poruszać. Było mu nawet wygodnie.

W dolnej części materaca, na wysokości twarzy, znalazł rozcięcie w materiale. Wymacał łatę. Przeciął ostrożnie nić i odszukał w lateksie materaca okrągłą dziurę o średnicy dziesięciu centymetrów.

Włożył rękę do środka i wyjął stamtąd lancet.

Z salonu dobiegł stukot obcasów dziewczyny, która kręciła się po domu. Otworzyła i zamknęła drzwi lodówki.

Kolejne kroki. Nastawiła telewizor na kanał z wideoklipami. W apartamencie zagrzmiał głos didżeja. Obcasy przestały stukać.

Cillian się odprężył. Położył lancet na podłodze. Lubisz, żeby na ciebie czekano, Claro, pomyślał.

Ale wkrótce w sypialni zapaliło się światło i Clara weszła jak powiew wiatru, boso, bezgłośnie. Cillian widział jej stopy w niewielkiej odległości od swojej twarzy. Instynktownie sięgnął po lancet.

Dziewczyna podeszła do łóżka. Szukała czegoś w szufladzie szafki nocnej.

Zsunęła spódniczkę, pozwalając jej opaść na podłogę, i podeszła do szafy. Cillian musiał wyciągnąć szyję, by ją widzieć.

Rozległ się brzęk uderzających o siebie metalowych wieszaków. Zapewne szukała czegoś wygodniejszego, by się przebrać. Nie widział, co wybrała. Stwierdził tylko, że zamknęła szafę i wróciła do salonu.

Światło w sypialni zgasło.

Ścisnął mocno lancet. Zamknął oczy i leżał spokojnie, nie zmieniając pozycji. Jeśli wszystko pójdzie jak zawsze, będzie musiał czekać jeszcze dość długo. Mimo zmęczenia nie mógł sobie pozwolić na sen. To nie było bezpieczne. Postanowił wykorzystać ten czas na planowanie strategii. Pozostało niewiele godzin do kolejnej sesji rosyjskiej ruletki na dachu. Musi poczynić postępy z Clarą. W przeciwnym razie jego matkę obudzi rano policjant.

Z salonu słychać było, jak Clara szykuje kolację przy włączonym telewizorze.

Cillian z trudem się koncentrował. Co zrobi z nią za kilka minut?

Wiedział tylko, że nie może leżeć całą noc pod łóżkiem. Aby poszukać natchnienia, powtórzył sobie powody, dla których się tam znalazł.

Tak wiele razy w życiu tracił nadzieję, był gotowy do wykonania wielkiego skoku. Ale przekonał się, że często, gdy wydawało się, iż już nic nie stanie między nim a rzeką, pociągiem czy trotuarem, ludzie dostarczali mu niespodziewanych powodów, by znów zapragnął żyć.

Zawsze, od dzieciństwa, cieszył się cudzym nieszczęściem. Spektakularny upadek kolegi, który powybijał sobie zęby, bawiąc się na podwórku, upokarzająca dwója z testu otrzymana przez szkolnego kumpla, nagła śmierć ulubionego zwierzaka, dziadka lub brata przyjaciela wyzwalały w nim nieodmiennie spontaniczny, intensywny i zdrowy przypływ życiowej energii.

Pod tym względem nie czuł się inny niż wszyscy. Wbrew panującej hipokryzji zdawał sobie sprawę, że cudze niepowodzenia są dla wielu ludzi źródłem radości. To naturalne. Tak przecież było, gdy jego koledzy z uniwersytetu świętowali porażki Los Angeles Lakers, gdy jego kuzynka zaprosiła na drinka koleżanki, by oblać nieudane małżeństwo swojego byłego męża, i gdy pani Norman cieszyła się, że przyjęcie u jej przyjaciółki Rose okazało się totalną katastrofą.

Wierzył, że od innych odróżnia go to, iż zracjonalizował tę cechę ludzkiej natury i przekształcił ją w życiową filozofię. Nauczył się, że życie ma sens tylko wtedy, gdy można się napawać cudzym cierpieniem.

Jego poszukiwanie motywacji do życia koncentrowało się na wynajdowaniu sposobów, jak kogoś zasmucić. Tego dnia powodem, by żyć, była Clara. Miał zaledwie pięć godzin, by zrobić dziewczynie jakąś przykrość.

Ale co może jej zrobić?

Wrócił myślami do nocy, gdy jego życie się zmieniło. Do czegoś, co przydarzyło mu się przed ponad dziesięciu laty, gdy nie pracował jeszcze jako konsjerż.

Wtedy także była zima. Cillian stał na starym wiszącym moście w pobliżu swojego rodzinnego miasteczka, kilka mil od Talequah w stanie Oklahoma. Samotny człowiek na moście w nocy. Klasyczny scenariusz samobójstwa.

Wtedy właśnie odkrył, że istnieje coś bardziej motywującego niż zabawa w decydowanie jak Bóg o własnym życiu.

Wszedł na barierkę. W dole toczyła czarne wody rzeka Illinois, gotowa go przyjąć. Chwilę przedtem znalazł dwa powody, aby pozostać przy życiu, i ponad pięć, by skoczyć. Był zdecydowany, ale nagle odkrył, że nie jest sam.

Zbliżał się do niego jakiś człowiek w dresie, który uprawiał jogging na szosie. Cillian przysiadł na barierce, udając, że podziwia brzydki krajobraz.

Biegacz znalazł się przy nim. Wymienili spojrzenia. Cillianowi wydawało się, że sportowiec przejrzał jego zamiary, ale się nie zatrzymał. Przebiegł na drugą stronę.

Cillian znów skoncentrował się na zadaniu, które go tam przywiodło. Przerwał mu jednak odgłos brutalnego uderzenia.

Zdążył odwrócić się na czas, by zobaczyć samochód, który – potrąciwszy biegacza – pędził teraz krajową drogą równoległą do rzeki. Człowiek w dresie leżał na jezdni.

Cillian podbiegł do niego. Biegacz był ciężko ranny. Z ucha leciała mu krew i nie mógł poruszać nogami. Miał drgawki. Na widok Cilliana odżyła w nim nadzieja. Wskazał swoją komórkę. Leżała na ziemi, dwa metry dalej, poza zasięgiem jego ręki. „Proszę zadzwonić po pomoc”, zdołał wyszeptać.

Cillian spojrzał na most, na ulicę, którą przyszedł, i na szosę. Nie było tam nikogo.

„Proszę… ambulans.” Komórka nadal leżała na środku jezdni. „Błagam pana… ambulans.” To były ostatnie zrozumiałe słowa, które wypowiedział tamten mężczyzna.

Cillian usiadł na krawężniku i przyglądał się człowiekowi w dresie, leżącemu w ogromnej kałuży krwi.

Nocny biegacz wpatrywał się w niego, a Cillian milczał. Wreszcie ranny wydał ostatnie tchnienie.

Cillian był w euforii. Jeszcze przez chwilę siedział na chodniku, nie rozumiejąc, dlaczego czuje się tak wspaniale.

W połowie drogi do domu, mijając porośnięte krzakami pola, nagle zdał sobie sprawę, że zapomniał o moście i swoich samobójczych zamiarach. Zdarzyło mu się to po raz pierwszy.

Tej nocy nie zmrużył oka, a o świcie doznał objawienia: istnieje coś bardziej motywującego niż zabawa w decydowanie niczym Bóg o własnym życiu. Sprawowanie kontroli nad życiem innych daje większe możliwości.

Decydowanie o życiu i śmierci, o szczęściu i cierpieniu drugiego człowieka wyzwoliło w nim przypływ witalnej energii, jakiego nigdy przedtem nie doświadczył.

Doszedł do wniosku, że warto żyć, gdy można kontrolować cudze cierpienie. Panowanie nad życiem innych stanowiło wystarczający motyw, by nadal egzystować.

Od tamtej nocy jego szanse przetrwania znacznie wzrosły: gra toczyła się nie tylko o jedno życie, lecz o żywoty tysięcy ludzi, którzy go otaczali. Otwierały się nowe horyzonty.

I od tamtej nocy, ciągle zagrożony samobójstwem, zajął się odkrywaniem nowych sposobów odgrywania roli Boga w życiu tych, których miał wokół siebie.

Śmierć biegacza podsunęła mu jeszcze jeden pomysł. Dźwięczały mu w głowie jego ostatnie błagalne słowa: „Proszę… ambulans. Proszę… ambulans. Proszę… ambulans.”.

Jeszcze w tym samym tygodniu zapisał się na kurs dla wolontariuszy i wkrótce zaczął pracować jako sanitariusz, jeżdżąc karetką, w jednym z największych szpitali stanowych.

Jego strategia była prosta: robić coś przeciwnego, niż powinien. Krótko mówiąc: nie robić nic. Najlepszy efekt osiągnął, gdy pewien dwunastoletni chłopak uległ poważnemu wypadkowi na deskorolce.

Cillian i jego kolega dotarli na miejsce w ciągu paru minut. Chłopak miał otwarte złamanie kości w nodze i krwiaka w głowie. Piszczel wystawała kilka centymetrów ze spodni. Cillian nigdy nie widział, by ktoś tak bardzo cierpiał. Matka nieszczęsnego chłopca była bezradna wobec jego bólu.

Położyli dzieciaka na noszach i wsunęli do karetki. Partner Cilliana usiadł za kierownicą, on został z tyłu, z matką i rannym chłopcem. Widział cierpienie w najczystszej postaci: fizyczny ból chłopaka i psychiczne katusze matki.

Matka błagała go, jakby naprawdę był Bogiem: „Boże, Boże, ocal moje dziecko, błagam… błagam”. I postąpił jak Bóg.

Powinien był wstrzyknąć chłopcu dawkę morfiny, aby złagodzić nieco ból, ale zrobił mu zastrzyk ze zwykłej soli fizjologicznej, który nie przyniósł żadnego skutku. Chłopak nadal kwilił jak prosię i tracił mnóstwo krwi. Cillian nie opatrzył rany jak należało. Matka wybuchnęła histerycznym płaczem, a chłopak zemdlał z bólu, zanim dotarli do szpitala. Cillianowi jednak wystarczyło, że wytrzymał tak długo. Dwa dni później dowiedział się, że niestety chłopiec przeżył. Ale tych dziesięć minut cierpienia, które Cillian dzielił z nim i jego matką, znaczyło tak wiele.

Nigdy nie udało mu się powtórzyć czegoś takiego. Po pewnym czasie znużyła go praca w karetce. Tak naprawdę było to czekanie na to, by wypadek pijanego kierowcy, czyjaś nieostrożność albo choroba pozwoliły mu przejąć kontrolę nad cudzym życiem. Wydawało mu się jednak, że ogranicza to jego boską moc. Stracił motywację. Ale wtedy znalazł lepszą pracę.

I oto był tutaj. Konsjerż luksusowego budynku w Nowym Jorku, obdarzany zaufaniem garstki lokatorów, nad którymi miał pełną władzę.

Ale co ma zrobić Clarze?

Gdy spojrzał na zegarek, była 23.40. W pogrążonym w półmroku apartamencie panowała cisza. Clara zgasiła światło w salonie. Cillian starał się wychwycić najdrobniejsze choćby oznaki życia, ale słyszał tylko dialogi z westernu, odgłosy wystrzałów i bijatyki. Dziwne. Clara nie ogląda takich filmów. Nie wkurzaj mnie, pomyślał. Chyba nie zasnęłaś przed telewizorem?

Wychynął spod łóżka. Widział tylko korytarz, wysunął więc najpierw głowę, a potem tułów. W ten sposób poszerzył swoje pole widzenia, ale i tak nie dostrzegł dziewczyny.

Wysunął się cały i ostrożnie wstał. Miał świadomość, że to bardzo ryzykowne. Clara może być w którejkolwiek części mieszkania. Jeśli ją zaskoczy, jeśli spotkają się twarzą w twarz, skończy się zabawa i konsekwencje będą do przewidzenia. Cillian zacisnął lancet w prawej ręce.