O książce

Czterej przyjaciele – Henry, Pete, Jonesy i Beaver – jak co roku w listopadzie wybierają się na polowanie w lasach północnego Maine. Kilka wspólnie spędzonych dni ma ich oderwać od problemów, których z pewnością żadnemu nie brakuje – jeden zmaga się z uzależnieniem od alkoholu, drugiego nękają myśli samobójcze, trzeci tylko pozornie doszedł do siebie po ciężkim wypadku, a czwarty nie radzi sobie z kobietami.

Kłopoty zaczynają się w chwili, gdy pod dach swojej chaty przyjmują błąkającego się po lesie mężczyznę – zdezorientowanego, zachowującego się jak autystyczne dziecko i niewątpliwie bardzo chorego. Tymczasem na niebie pojawiają się tajemnicze kręgi świetlne, zwierzęta masowo uciekają, słychać dziwne głosy, a przelatujący nad lasem wojskowy śmigłowiec niesie wieść, że teren został objęty kwarantanną.

Potem jest już tylko gorzej, a wrogami są nie tylko obcy – coraz groźniejsi w miarę nabierana ludzkich cech – ale i ci, którzy na zlecenie władz szykują ostateczne rozwiązanie.

Nadzieją może być tylko Duddits, uratowany niegdyś przez czterech nastolatków chłopiec z zespołem Downa – teraz dorosły mężczyzna – który przez lata spajał ich przyjaźń.

STEPHEN KING

Wybitny amerykański pisarz, nazywany Królem Horroru, został w 2003 r. uhonorowany prestiżową nagrodą literacką National Book. Debiutował pod koniec lat sześćdziesiątych, ale światową sławę przyniosła mu wydana w 1973 r. powieść Carrie. Kolejne utwory – powieści, zbiory opowiadań, komiksy, scenariusze filmowe i sztuki teatralne – opublikowano w setkach milionów egzemplarzy i przełożono na kilkadziesiąt języków. Są wśród nich tak znane książki, jak: Lśnienie, Sklepik z marzeniami, Christine, Zielona Mila, Desperacja, Komórka, Ręka mistrza, Pod kopułą, Czarna bezgwiezdna noc, To, Cujo, Pan Mercedes i ośmiotomowy cykl fantasy Mroczna Wieża.

Proza Kinga należy do najczęściej ekranizowanych, a wśród reżyserów, którzy podejmowali się tego zadania, znaleźli się Brian de Palma, Stanley Kubrick czy David Cronenberg.

www.stephenking.com
www.stephenking.pl

Tego autora w Wydawnictwie Albatros

ROSE MADDER
DOLORES CLAIBORNE
GRA GERALDA
DESPERACJA
REGULATORZY
SKLEPIK Z MARZENIAMI
BEZSENNOŚĆ
ZIELONA MILA
MARZENIA I KOSZMARY
KOMÓRKA
4 PO PÓŁNOCY
CHUDSZY
TO
BASTION
OCZY SMOKA
PO ZACHODZIE SŁOŃCA
CZTERY PORY ROKU
UCIEKINIER
CZARNA BEZGWIEZDNA NOC
CUJO
PODPALACZKA
ROK WILKOŁAKA
MROCZNA POŁOWA
WOREK KOŚCI
DZIEWCZYNA, KTÓRA KOCHAŁA
TOMA GORDONA
NOCNA ZMIANA
ŁOWCA SNÓW
OSTATNI BASTION BARTA DAWESA
BLAZE
PAN MERCEDES

Saga MROCZNA WIEŻA

ROLAND
POWOŁANIE TRÓJKI
ZIEMIE JAŁOWE
CZARNOKSIĘŻNIK I KRYSZTAŁ
WIATR PRZEZ DZIURKĘ OD KLUCZA
WILKI Z CALLA
PIEŚŃ SUSANNAH
MROCZNA WIEŻA

Powieści graficzne MROCZNA WIEŻA

NARODZINY REWOLWEROWCA
DŁUGA DROGA DO DOMU
ZDRADA
UPADEK GILEAD
BITWA O JERICHO HILL
POCZĄTEK PODRÓŻY

Wyłącznie jako audiobook i e-book

Stephen King, Joe Hill
W WYSOKIEJ TRAWIE

Stephen King, Stewart O’Nan
TWARZ W TŁUMIE

Tytuł oryginału:
DREAMCATCHER

Copyright © Stephen King 2001
All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz s.c. 2014

Polish translation copyright © Robert Lipski 2014

Redakcja: Marta Bogacka

Ilustracja na okładce: Dariusz Kocurek

Projekt graficzny okładki: Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz s.c.

ISBN 978-83-7985-091-4

Wydawca
WYDAWNICTWO ALBATROS ANDRZEJ KURYŁOWICZ S.C.
Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa
www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Przygotowanie wydania elektronicznego: 88em

Ta książka jest dla Susan Moldow i Nan Graham

Na początek wiadomości

Z „East Oregonian”, 25 czerwca 1947 r.

PILOT CYWILNY ZAOBSERWOWAŁ
„LATAJĄCE TALERZE”
Kenneth Arnold donosi o dziewięciu obiektach w kształcie dysku.
„Były lśniące, srebrzyste, poruszały się niesamowicie szybko”.

Z „Daily Record”, Roswell, 8 lipca 1947 r.

SIŁY POWIETRZNE PRZECHWYCIŁY
„LATAJĄCY SPODEK”
NA RANCZU NIEDALEKO ROSWELL
Funkcjonariusze wywiadu zbierają pozostałości
uszkodzonego pojazdu.

Z „Daily Record”, Roswell, 9 lipca 1947 r.

SIŁY POWIETRZNE OGŁOSIŁY, ŻE „LATAJĄCY
TALERZ” BYŁ BALONEM METEOROLOGICZNYM

Z „Daily Tribune”, Chicago, 1 sierpnia 1947 r.

SIŁY POWIETRZNE STANÓW ZJEDNOCZONYCH
NIE POTRAFIĄ WYJAŚNIĆ ODKRYCIA ARNOLDA
Od pierwszego zdarzenia przyjęto 850 zgłoszeń.

Z „Daily Record”, Roswell, 19 października 1947 r.

„KOSMICZNE ZBOŻE” TO OSZUSTWO,
TWIERDZI ROZGNIEWANY FARMER
Andrew Hoxon zaprzecza związkom tajemniczego
zjawiska z „latającymi talerzami”.
Uważa, że czerwone zboże to „zwykły psikus”.

Z „Courier Journala”, Kentucky, 8 stycznia 1948 r.

KAPITAN LOTNICTWA GINIE W POŚCIGU ZA UFO
Ostatni komunikat Mantella: „Jest metaliczny i naprawdę olbrzymi”.
Siły powietrzne milczą.

Z brazylijskiego „Nacionala”, 8 marca 1957 r.

DZIWNY OBŁY POJAZD ROZBIŁ SIĘ W MATO GROSSO!
Dwie przerażone kobiety z okolicy Ponto Poran komentują:
„Ze środka dochodziły jakieś popiskiwania”.

Z brazylijskiego „Nacionala”, 12 marca 1957 r.

KOSZMAR W MATO GROSSO!
Doniesienia o „Szarakach” z wielkimi czarnymi oczami.
Uczeni drwią, a zgłoszeń wciąż przybywa!
NA WIOSKI PADŁ BLADY STRACH!

Z „Oklahomana”, 12 maja 1965 r.

POLICJANT Z DROGÓWKI STRZELA DO UFO
Twierdzi, że latający talerz unosił się 12 metrów nad szosą nr 9. Obsługa radaru z pobliskiej bazy sił powietrznych potwierdza obserwację.

Z „Oklahomana”, 2 czerwca 1965 r.

„KOSMICZNE ZBOŻE” TO OSZUSTWO,
TWIERDZI PRZEDSTAWICIEL ZWIĄZKU FARMERÓW
„Czerwone Chwasty” to jego zdaniem dzieło nastolatków
z farbą w sprayu.

Z portlandzkiego „Press-Heralda”, Maine, 14 września 1965 r.

ROŚNIE LICZBA ŚWIADKÓW UFO W NEW HAMPSHIRE
Coraz więcej doniesień w okolicy Exeter.
Niektórzy obawiają się inwazji obcych.

Z manchesterskiego „Union-Leadera”, New Hampshire, 19 września 1965 r.

ZAOBSERWOWANY W POBLIŻU EXETER
OGROMNY OBIEKT TO ZŁUDZENIE OPTYCZNE
Śledczy Sił Powietrznych USA kwestionują doniesienie
funkcjonariusza policji drogowej.
Sierżant Cleland nie daje się przekonać:
„Wiem, co widziałem”.

Z manchesterskiego „Union-Leadera”, New Hampshire, 30 września 1965 r.

EPIDEMIA ZATRUĆ POKARMOWYCH
W PLAISTOW POZOSTAJE ZAGADKĄ
Ponad 300 chorych, większość wraca do zdrowia.
Śledczy z Wydziału ds. Żywności i Leków uważa,
że przyczyną zatrucia mogła być skażona woda
w studniach.

Z „Journala”, Michigan, 9 października 1965 r.

GERALD FORD WZYWA DO WSZCZĘCIA ŚLEDZTWA
W SPRAWIE UFO
Przywódca Partii Republikańskiej uważa, że źródło „świateł
nad Michigan” może być pozaziemskie.

Z „Timesa”, Los Angeles, 19 listopada 1978 r.

NAUKOWCY Z CALTECHU DONOSZĄ
O ZAOBSERWOWANYM NAD PUSTYNIĄ MOJAVE
OGROMNYM OBIEKCIE W KSZTAŁCIE DYSKU.
Tickman: „Otaczały go małe, bardzo jasne światełka”.
Morales: „Zauważyłem czerwone pasma, które wyglądały
jak anielskie włosy”.

Z „Timesa”, Nowy Jork, 24 listopada 1978 r.

POLICJA STANOWA I ŚLEDCZY Z SIŁ POWIETRZNYCH USA
NIE ZNALEŹLI NA PUSTYNI MOJAVE
„ANIELSKICH WŁOSÓW”.
Tickman i Morales pomyślnie przeszli test
na wykrywaczu kłamstw. Oszustwo wykluczono.

Z „Timesa”, Nowy Jork, 16 sierpnia 1980 r.

„PORWANI” PRZEZ OBCYCH SĄ PEWNI SWEGO
Psycholodzy podważają autentyczność rysunków,
mających przedstawiać „Szaraków”.

Z „Wall Street Journala”, 9 lutego 1985 r.

CARL SAGAN: NIE JESTEŚMY SAMI
Znany uczony potwierdza, że wierzy w istnienie kosmitów.
Jak mówi: „Szanse, że w kosmosie istnieją
inne inteligentne formy życia, są ogromne”.

Z „Sun”, Phoenix, 14 marca 1997 r.

OLBRZYMIE UFO ZAOBSERWOWANO W POBLIŻU
PRESCOTT. DZIESIĄTKI ŚWIADKÓW DONOSZĄ
O „OBIEKCIE W KSZTAŁCIE BUMERANGU”
Bazę sił powietrznych w Luke zalewają zgłoszenia.

Z „Sun”, Phoenix, 20 marca 1997 r.

„ŚWIATŁA NAD PHOENIX” POZOSTAJĄ ZAGADKĄ
Zdjęcia nie zostały spreparowane, twierdzi ekspert.
Śledczy sił powietrznych milczą.

Z „Weekly”, Paulden, Arizona, 9 kwietnia 1997 r.

EPIDEMIA ZATRUĆ POKARMOWYCH
WCIĄŻ NIEWYJAŚNIONA
Zgłoszenia o „Czerwonej trawie” oficjalnie uznano za oszustwo.

Z „Daily News”, Derry, Maine, 15 maja 2000 r.

ZNÓW ZAOBSERWOWANO ZAGADKOWE ŚWIATŁA
NAD JEFFERSON TRACT
Zarządca osady Kineo Town: „Nie wiem, co to jest, ale nadal się pojawiają”.

NDSS

Ten skrót stał się ich mottem, ale Jonesy za cholerę nie potrafił sobie przypomnieć, który z nich go wymyślił. „Zemsta jest rozkoszą bogów” — to było jego. „Ja cię pierdzielę” i parę innych, jeszcze barwniejszych bon motów wywodziło się od Beavera. Henry nauczył ich, że „karma zawsze wraca”, przepadał za takim szajsem w stylu zen, nawet kiedy byli jeszcze dzieciakami. Ale NDSS, co z NDSS? Kto to wymyślił?

Nieważne. Najważniejsze było to, że wierzyli w pierwszą połowę motta, kiedy było ich czterech; w całość, gdy było ich pięciu; drugą połowę, gdy znów została ich czwórka.

Kiedy znów było ich czterech, dni stały się mroczniejsze. To były dni z rodzaju „ja cię pierdzielę”. Rozumieli to, choć nie wiedzieli, dlaczego tak się działo. Podejrzewali, że coś jest z nimi nie tak, a przynajmniej, że coś się zmieniło, ale nie mieli pojęcia co. Wiedzieli, że są osaczeni, nie potrafili jednak określić, jak do tego doszło. A wszystko to na długo przed światłami na niebie. Przed McCarthym i Becky Shue.

NDSS. Czasami to tylko słowa. A kiedy indziej nie wierzysz już w nic, prócz ciemności. I jak wtedy miałbyś sobie radzić?

1988: Nawet Beaver miewa gorsze dni

Powiedzieć, że małżeństwo Beavera się nie ułożyło, to tak jakby powiedzieć, że start promu kosmicznego Challenger nie całkiem się udał. Związek Joego „Beavera” Clarendona i Laurie Sue Kenopensky przetrwał nieco ponad osiem miesięcy i łubudu, posypał się z hukiem i został po nim tylko cholerny bałagan.

Beav jest zasadniczo pogodnym facetem, każdy jego kumpel wam to powie, ale właśnie nadeszły dla niego naprawdę trudne chwile. Nie widuje się z przyjaciółmi (a przynajmniej z tymi, których uważa za swoich prawdziwych przyjaciół), jeżeli nie liczyć jednego tygodnia w listopadzie, kiedy spotykają się jak co roku, a w listopadzie zeszłego roku on i Laurie Sue byli jeszcze razem. Ich związek już się sypał, ale nadal byli razem. Teraz spędza sporo czasu — dobrze wie, że zdecydowanie za dużo — w tawernach w okolicy Starego Portu w Portlandzie: w Porthole, Seaman’s Club, Free Street Club. Za dużo pije, popala za dużo trawki, a rano nie może patrzeć na swoje odbicie w lustrze: odwraca spojrzenie i zaczerwienionymi oczami spogląda w bok, myśląc sobie: Muszę przestać przesiadywać w knajpach, bo niedługo skończę jak Pete. Chryste Panie na bananie.

Koniec z klubami, z imprezowaniem, świetny pomysł, bez dwóch zdań, ale zaraz znów się tam pojawia, cmoknijcie mnie w gwizdek i co u was słychać. W ten czwartek trafia do Free Street, w ręku ma piwo, w kieszeni skręta, a z szafy grającej dochodzą dźwięki jakiegoś przeboju instrumentalnego, który brzmi jak The Ventures. Nie pamięta tytułu tego szlagiera sprzed lat. Ale zna go, od czasu rozwodu często słucha stacji radiowej z Portlandu nadającej stare złote przeboje. Działają na niego kojąco. A te nowe kawałki… Laurie Sue znała i lubiła wiele z nich, ale Beaver za nimi nie przepada.

We Free Street jest prawie pusto, paru klientów przy barze i drugie tyle w głębi sali, przy stole bilardowym. Beaver i jego trzech kumpli siedzą przy stoliku, popijając kuflowego millera i grając w karty starą wysłużoną talią, żeby ustalić, kto płaci za kolejkę. Co to za utwór, z tymi charakterystycznymi gitarami? Out of Limits? Telstar? Nie, w Telstar jest syntezator, a tu go brak. W sumie co to kogo obchodzi?

Tamci trzej rozmawiają o Jacksonie Browne, który występował wczoraj wieczorem w Civic Center i dał naprawdę świetny występ, a przynajmniej tak twierdzi George Pelsen, który był na koncercie.

— Opowiem wam o czymś jeszcze, co było zajebiste — mówi George, spoglądając na nich świdrującym wzrokiem. Wysuwa do przodu podbródek i odwraca głowę, by pokazać im wszystkim czerwony ślad z boku szyi. — Wiecie, co to jest?

— Malinka, no nie? — odzywa się dość nieśmiało Kent Astor.

— Pewno że tak — potwierdza George. — Po koncercie pokręciłem się z chłopakami przy wyjściu ze sceny. Liczyłem, że uda mi się zdobyć autograf Jacksona. Albo, czy ja wiem, może Davida Lindleya. Jest spoko.

Kent i Sean Robideau zgadzają się, że Lindley jest spoko — na pewno żaden z niego bóg gitary, co to, to nie (bogiem gitary jest Mark Knopfler z Dire Straits, Angus Young z AC/DC no i, ma się rozumieć, Clapton), ale w sumie jest całkiem niezły. Świetnie improwizuje, no i te jego dredy. Aż do ramion.

Beaver nie włącza się do dyskusji. Pragnie tylko się stąd wydostać, wyrwać się z tego zatęchłego żałosnego baru i odetchnąć świeżym powietrzem. Wie, co zamierza powiedzieć George, i wie, że tamten kłamie.

Ona wcale nie miała na imię Chantay, nie wiesz, jak się nazywała. Przeszła obok, jakby w ogóle cię tam nie było, kim zresztą mógłbyś być dla takiej dziewczyny jak ona, kolejnym długowłosym robotnikiem z kolejnego robotniczego miasteczka w Nowej Anglii. Wsiadła razem z kapelą do autokaru i tyle ją widziałeś. Znikła raz na zawsze z twojego pieprzonego nudnego życia. The Chantays to nazwa zespołu, którego właśnie słuchamy, nie Mar-Kets, nie BarKays, ale właśnie Chantays, tytuł utworu to Pipeline, a ten znak na twojej szyi to nie malinka tylko ślad po maszynce do golenia.

Tak właśnie myśli Beaver i nagle słyszy płacz. Nie w knajpie, lecz w swoim umyśle. Płacz z przeszłości. Ten szloch wdziera się do głowy niczym odłamki szkła i do diabła, ja cię pierdzielę, niech ktoś coś zrobi, żeby on w końcu przestał płakać.

To ja sprawiłem, że przestał, myśli Beaver. To byłem ja. Sprawiłem, że się uspokoił. Przytuliłem go, a potem mu zaśpiewałem.

Tymczasem George Pelsen opowiada im o tym, jak drzwi w końcu się otworzyły, ale nie pojawił się w nich Jackson Browne, ani nawet David Lindley, tylko trzy dziewczęta z chórku, Randi, Susi i Chantay. Seksowne, wysokie i takie apetyczne.

— Rany! — woła Sean, wywracając oczami. Jest niskim, korpulentnym facetem, którego erotyczne podboje sprowadzają się do niezbyt częstych wyjazdów do Bostonu, gdzie gapi się na striptizerki w Foxy Lady i kelnerki w Hooters.

— Rany, skubana Chantay. — Wykonuje ręką gest, jakby się onanizował. Przynajmniej w tej kwestii wygląda na prawdziwego specjalistę, myśli Beaver.

— No i do nich zagadnąłem… a konkretnie do niej, do Chantay, i spytałem, czy nie chciałaby zobaczyć, jak wygląda nocne życie w Portlandzie. A potem…

Beav wyjmuje z kieszonki wykałaczkę i wsuwa ją do ust, a wszystko wokół cichnie. W jednej chwili nic nie jest dla niego ważniejsze niż ta wykałaczka. Ani stojące przed nim piwo, ani skręt w kieszeni, ani tym bardziej kompletnie zmyślona historyjka George’a Pelsena o tym, jak on i mityczna Chantay wylądowali na tylnej kanapie jego pick-upa. Dzięki Bogu wóz miał mocne resory, gdy się autko me kolebie, wiedz że jestem w siódmym niebie. To wszystko jedna wielka ściema, myśli Beaver i nagle ogarnia go głęboki smutek, większy nawet niż wtedy, gdy Laurie Sue spakowała swoje rzeczy i wyprowadziła się do matki. To ani trochę do niego nie pasuje i nagle jedyne, czego pragnie, to wyrwać się stąd, wypełnić płuca chłodnym powietrzem o posmaku soli morskiej i znaleźć telefon. Chce zadzwonić do Jonesy’ego albo do Henry’ego, nieważne do którego, i powiedzieć: „Hej, stary, co u ciebie?”, na co któryś z nich odpowiedziałby: „No wiesz, Beav, NDSS. Żadnego odbijania piłki, żadnej gry”.

Wstaje.

— A ty co? — pyta George. Beaver chodził z George’em do Westbrook Junior College i wtedy wydawał się w porządku, ale to było bardzo dawno temu. — Dokąd się wybierasz?

— Idę się odlać — odpowiada Beaver, przesuwając wykałaczkę z jednego kącika ust w drugi.

— Lepiej się streszczaj i wracaj tu w trymiga, bo zaraz będzie najlepsze — mówi George, a Beaver myśli: majtki z rozcięciem. O rany, dziś to stare dziwne odczucie jest wyjątkowo silne, może to ciśnienie albo coś takiego.

Zniżając głos, George mówi dalej:

— Kiedy zadarłem jej spódniczkę…

— Wiem, wiem, okazało się że miała na sobie majtki z rozcięciem — dopowiada Beaver. Dostrzega w oczach George’a zdumienie, prawie szok, ale nie zwraca na to uwagi. — Marzę, żeby o tym usłyszeć.

Odchodzi, zmierzając w stronę męskiej toalety, skąd bije woń moczu i środka do dezynfekcji, mija ją, przechodzi obok damskiej toalety i drzwi z napisem BIURO, po czym wymyka się na zewnątrz, w zacisze wąskiej alejki. Niebo jest białe, zanosi się na deszcz, ale powietrze wydaje się cudowne. Naprawdę cudowne. Napełnia nim płuca i raz jeszcze w jego myślach pojawia się tamto hasło. Żadnego odbijania piłki. Żadnej gry. Uśmiecha się pod nosem.

Maszeruje dziesięć minut, żując wykałaczkę, i czeka, aż przejaśni mu się w głowie. W którymś momencie — nie wie, kiedy konkretnie — wyrzuca skręta, którego miał w kieszeni. A potem dzwoni do Henry’ego z automatu w Joe’s Smoke Shop, przy Monument Square. Spodziewa się sekretarki automatycznej, Henry powinien być jeszcze w szkole, ale okazuje się że wcale nie, bo oto odbiera telefon już po drugim sygnale.

— Co u ciebie, stary? — pyta Beaver.

— Przecież wiesz — odpowiada Henry. — Nowy dzień, stary szajs. A u ciebie, Beav?

Beaver zamyka oczy. Przez chwilę wszystko znów jest w porządku, a w każdym razie na tyle, na ile to możliwe w tym zafajdanym świecie.

— Tak samo, kolego — odpowiada. — Dokładnie tak samo.

1993: Pete pomaga damie w opałach

Pete siedzi za biurkiem, w salonie samochodowym Macdonald Motors w Bridgton, obracając między palcami breloczek do kluczy. Na breloczku widnieją cztery niebieskie wypukłe litery: NASA.

Marzenia starzeją się szybciej niż marzyciele — to bolesna prawda, którą Pete odkrył z upływem lat. Jednak te drugie umierają wyjątkowo niechętnie, pojękując z cicha gdzieś z tyłu głowy. Upłynęło sporo czasu, odkąd Pete sypiał w pokoju o ścianach oblepionych zdjęciami rakiet Apollo i Saturn, astronautów, kosmicznych spacerów (EVA¹, dla tych, którzy wiedzą, o co chodzi), kapsuł o powłokach osmalonych i stopionych przez żar podczas ponownego wejścia w atmosferę oraz LEM-ów, lądowników księżycowych, Voyagerów, a także jednym, przedstawiającym lśniący dysk unoszący się nad autostradą międzystanową nr 80 i ludzi stojących na pasie awaryjnym, którzy osłaniając oczy dłońmi, patrzą w górę. Napis pod zdjęciem brzmi następująco: „Obiekt ten, sfotografowany w pobliżu Arvada w Kolorado w roku 1971, wciąż pozostaje niewyjaśnioną zagadką. To prawdziwe UFO”.

Naprawdę sporo czasu.

A jednak udało mu się spędzić jeden z dwóch tygodni tegorocznego urlopu w Waszyngtonie, gdzie codziennie chodził do Smithsonian i przechadzał się wśród eksponatów z pełnym rozmarzenia i uśmiechem zadumy na twarzy. Większość czasu spędził, gapiąc się na księżycowe skały i myśląc: Te kamienie pochodzą z miejsca, gdzie niebo jest zawsze czarne, a wokoło panuje niczym niezmącona cisza. Neil Armstrong i Buzz Aldrin zabrali ze sobą dwadzieścia kilogramów obcego świata i teraz jest on tutaj.

A on jest tu. Siedzi za biurkiem, w dniu, w którym nie sprzedał ani jednego auta (kiedy pada, ludzie nie kupują samochodów, a w tej części świata od rana siąpi deszcz), obraca między palcami breloczek z logo NASA i wlepia wzrok w zegar. Popołudniami czas płynie wolniej, a gdy dochodzi piąta, wlecze się naprawdę niemiłosiernie. O piątej przyjdzie pora na pierwsze tego dnia piwo, nie wcześniej. Gdybyś pił za dnia, jak alkoholicy, być może musiałbyś zauważyć, że pijesz za dużo. Ale jeśli potrafisz zaczekać… zwyczajnie siedzieć, obracając w palcach breloczek na klucze, i czekać…

Tak jak na pierwsze tego dnia piwo, Pete czeka na nadejście listopada. Wypad do Waszyngtonu w kwietniu był naprawdę udany, a księżycowe skały niesamowite (wciąż na samą myśl o nich zapiera mu dech), ale pojechał tam sam. A to już nie było takie fajne. W listopadzie, kiedy weźmie drugi tydzień należnego urlopu, będzie z Henrym, Jonesym i Beaverem. I wtedy też będzie mógł napić się za dnia. Kiedy jesteś w lesie i wybierasz się z kumplami na polowanie, nie ma nic złego w tym, że się napijesz. To w pewnym sensie tradycja. To…

Drzwi otwierają się i do salonu wchodzi niebrzydka brunetka. Ma jakieś metr siedemdziesiąt pięć wzrostu (a Pete lubi wysokie kobiety) i około trzydziestu lat. Obrzuca przelotnym spojrzeniem stojące tu samochody (najatrakcyjniejszy wydaje się nowy model thunderbirda w kolorze burgunda, choć explorer niewiele mu ustępuje), ale już na pierwszy rzut oka widać, że nie zamierza żadnego kupić. Dostrzega Pete’a i rusza w jego stronę. Pete wstaje, upuszcza breloczek z logo NASA na suszkę na blacie biurka i wychodzi kobiecie naprzeciw, żeby powitać ją w drzwiach swojego biura. Uśmiecha się do niej promiennie, angażując cały swój urok osobisty — możesz mi zaufać, dziecinko — i wyciąga rękę na powitanie. Ręka kobiety jest chłodna, uścisk dłoni zdecydowany, ale widać, że coś ją niepokoi.

— Pewnie i tak nic z tego nie wyjdzie — mówi.

— Nie należy zaczynać w ten sposób rozmowy ze sprzedawcą aut — mówi Pete. — Lubimy wyzwania. Nazywam się Pete Moore.

— Dzień dobry — odpowiada kobieta, ale nie zdradza swego imienia, które brzmi Trish. — Jestem umówiona we Fryeburgu, dokładnie za… — spogląda na zegar, który Pete obserwuje z taką uwagą przez całe popołudnie — …czterdzieści pięć minut. Spotykam się z klientem, który chce kupić dom, a ja znalazłam mu coś odpowiedniego, no i mam szansę na sporą prowizję, tylko że…

Jej oczy wypełniają się łzami, przełyka ślinę, żeby rozluźnić ściśnięte gardło i wydobyć z siebie głos — …zgubiłam kluczyki, ot co! Posiałam gdzieś cholerne kluczyki do samochodu!

Otwiera torebkę i zaczyna w niej grzebać.

Ale mam dowód rejestracyjny… i inne dokumenty… są tu wszystkie dane, jakich potrzeba. Pomyślałam, że może zrobiłby mi pan nowy komplet, żebym zdążyła na spotkanie. To może być dla mnie najlepsza transakcja w tym roku, panie… — Zapomniała. Nie ma jej tego za złe. Nazwisko Moore jest równie pospolite jak Smith czy Jones. Poza tym jest zdenerwowana. To z powodu kluczyków. Miał ze sto razy do czynienia z podobną sytuacją.

— Moore. Ale proszę mówić mi Pete.

— Pomoże mi pan, panie Moore? Może jest tu ktoś inny, kto mógłby mi pomóc?

Stary Johnny Damon z pewnością chętnie by jej pomógł, ale i tak nie zdążyłaby na spotkanie do Fryeburga.

— Oczywiście możemy dorobić dla pani nowe kluczyki, ale to potrwa co najmniej dobę, a może nawet dwie — mówi.

Kobieta patrzy na niego wilgotnymi od łez, brązowymi oczami, a z jej ust wyrywa się zbolały krzyk: „Niech to szlag!”. Pete’owi przychodzi do głowy dziwna myśl, że ta kobieta przypomina mu kogoś, kogo znał dawno temu. Nie za dobrze, nie znali jej zbyt dobrze, a jednak wystarczająco, żeby uratować jej życie. Nazywała się Josie Rinkenhauer.

— Wiedziałam! — mówi Trish, nie próbując już ukryć drżenia głosu. — A niech to, po prostu wiedziałam!

Odwraca się do niego i zaczyna płakać.

Pete podchodzi i kładzie rękę na jej ramieniu.

— Proszę zaczekać, Trish. Proszę chwilę zaczekać.

Popełnia błąd, zwracając się do niej po imieniu, bo przecież mu się nie przedstawiła, ale jest tak roztrzęsiona, że tego nie zauważa, więc wszystko jest w porządku.

— Skąd pani przyjechała? — pyta. — Bo nie jesteś z Bridgton, prawda?

— Nie, mamy biuro w Westbrook. Dennison Real Estate. To ta firma z latarnią morską.

Pete kiwa głową, jakby to mu coś mówiło.

— Stamtąd przyjechałam. Zatrzymałam się tylko przy aptece, żeby kupić aspirynę, bo przed dużą prezentacją… zawsze mam migrenę. To przez stres. Ależ dudni mi w głowie…

Pete kiwa głową ze współczuciem. Wie o tym co nieco. Oczywiście na ogół w jego przypadku problemem jest piwo, a nie stres, ale tak czy inaczej dobrze wie, o czym mowa.

— Miałam trochę czasu, więc zajrzałam do małej kafejki obok apteki, żeby napić się kawy… no wie pan, podobno kofeina pomaga…

Pete znów kiwa głową. Wprawdzie to Henry jest psychiatrą, ale jak Pete wielokrotnie mu powtarzał, żeby być dobrym sprzedawcą, trzeba wiedzieć, jak działa ludzki umysł. Z zadowoleniem stwierdza, że jego nowa znajoma trochę się uspokoiła. To dobrze. Wydaje mu się, że zdoła jej pomóc, jeśli tylko mu pozwoli. Czuje, że to osobliwe doznanie znów tylko czeka, żeby się pojawić. Lubi je. W sumie to nic wielkiego, nie przysporzy mu fortuny, ale tak czy inaczej naprawdę je lubi.

— Zajrzałam też do Ronny’ego, po drugiej stronie ulicy. Kupiłam apaszkę… no wie pan, przez ten deszcz… — Dotyka dłonią włosów. — Potem poszłam do auta. I okazało się, że nie mam tych przeklętych kluczyków. Wróciłam po kolei do sklepu, kafejki i apteki, ale nigdzie ich nie ma! A teraz nie zdążę na spotkanie!

W jej głosie znów pojawia się nuta niepokoju. Spogląda na zegar. Dla niego czas płynie w ślimaczym tempie, dla niej gna jak oszalały. Na tym polega różnica między ludźmi, konstatuje Pete. A w każdym razie jedna z nich.

— Proszę się uspokoić — mówi. — Niech pani się uspokoi choć na chwilę i uważnie mnie posłucha. Pójdziemy razem do apteki i poszukamy pani kluczyków.

— Nie ma ich tam! Zajrzałam na półkę, z której wzięłam aspirynę i pytałam sprzedawczynię…

— Nie zaszkodzi sprawdzić raz jeszcze. — Prowadzi ją w stronę drzwi, popychając ją lekko przed sobą. Podoba mu się zapach jej perfum, a jeszcze bardziej podobają mu się jej włosy. A skoro wyglądają tak ładnie w deszczowy dzień, to jak muszą wyglądać, kiedy świeci słońce?

— Moje spotkanie…

— Ma pani jeszcze czterdzieści minut. O tej porze roku, kiedy już nie ma turystów, powinna pani dotrzeć do Fryeburga w dwadzieścia minut. Dziesięć minut poświęcimy na szukanie pani kluczyków, a jak ich nie znajdziemy, sam panią odwiozę.

Kobieta patrzy na niego nieufnie, z powątpiewaniem.

On spogląda ponad jej ramieniem, w stronę biura.

— Dick! — woła. — Hej, Dickie M.!

Dick Macdonald unosi wzrok znad pliku faktur.

— Powiedz tej pani, że nie ma czego się obawiać i w razie potrzeby odwiozę ją bezpiecznie do Fryeburga.

— Och, naprawdę nic pani nie grozi — zapewnia Dick. — Nie jest zboczeńcem ani nie prowadzi jak wariat. Najwyżej spróbuje pani sprzedać samochód.

— Mnie trudno coś wcisnąć — odpowiada kobieta, uśmiechając się pod nosem. — Ale zawsze może pan próbować szczęścia.

— Zastąpisz mnie pod telefonem, Dick? — pyta Pete.

— No nie wiem, lekko nie będzie. Przy takiej pogodzie, jak sam wiesz, klienci walą drzwiami i oknami.

Pete i brunetka — Trish — przechodzą na drugą stronę ulicy i docierają do oddalonej o kilkanaście metrów Main Street. Apteka mieści się w drugim budynku po lewej. Mżawka przybiera na sile, zmieniając się niemalże w solidny deszcz. Kobieta zarzuca na głowę nową chustkę i spogląda na Pete’a, który ma gołą głowę. — Zmoknie pan.

— Pochodzę z północy stanu — odpowiada. — Tam rodzą się prawdziwi twardziele.

— Myśli pan, że naprawdę zdoła je odnaleźć? — pyta kobieta.

Pete wzrusza ramionami.

— Może. Jestem niezły w znajdowaniu różnych rzeczy. Zawsze byłem.

— Wie pan coś, o czym ja nie wiem?

Żadnego odbijania piłki, żadnej gry, myśli. To wszystko, co wiem.

— Nie — odpowiada. — Jeszcze nie.

Wchodzą do apteki, a dzwonek nad drzwiami brzęczy. Dziewczyna za ladą unosi wzrok znad czasopisma. O trzeciej dwadzieścia w to późne wrześniowe popołudnie w aptece nie ma żywego ducha poza ich trojgiem i panem Dillerem przy stanowisku z lekami na receptę.

— Cześć, Pete — mówi sprzedawczyni.

— Czołem, Cathy, co u ciebie?

— Sam wiesz, stara bieda. — Spogląda na brunetkę. — Bardzo mi przykro, proszę pani. Sprawdziłam jeszcze raz, ale ich nie znalazłam.

— Nie szkodzi — Trish posyła jej wątły uśmiech. — Ten dżentelmen zgodził się zawieźć mnie na spotkanie.

— No cóż — odpowiada Cathy. — Pete jest w porządku, ale raczej nie nazwałabym go dżentelmenem…

— Uważaj, co mówisz, moja droga — ostrzega z uśmiechem Pete. — Bo wylądujesz w sieciówce na stacji benzynowej w Naples.

Patrzy na zegarek. Dla niego także czas zaczął przyspieszać. No i dobrze, to miła odmiana.

Spogląda na Trish.

— To tutaj przyszła pani najpierw. Po tabletki.

— Zgadza się. Kupiłam anacin. Ale miałam jeszcze trochę wolnego czasu, więc…

— Wiem, poszła pani na kawę do Christie’s, a później do Renny’s po drugiej stronie ulicy.

— Tak.

— Popiła pani aspirynę gorącą kawą?

— Nie. Miałam w aucie butelkę wody mineralnej. — Trish wskazuje ręką przez szybę na zielonego taurusa. — Ale sprawdziłam na fotelu, panie… Pete. W stacyjce też ich nie zostawiłam. — Posyła mu zniecierpliwione spojrzenie, które mówi: „Wiem, co teraz myślisz: głupia baba”.

— Jeszcze jedno pytanie. Jak znajdę pani kluczyki, wybierze się pani ze mną na kolację? Moglibyśmy się spotkać w West Wharf. To po drodze… pomiędzy Bridgton a…

— Wiem, gdzie jest West Wharf — mówi kobieta, nieco rozbawiona, pomimo niepokoju. Przy ladzie Cathy nawet nie próbuje udawać, że czyta czasopismo. Zresztą to, co się dzieje, jest znacznie ciekawsze niż „Redbook”. — A skąd pan wie, że nie jestem mężatką?

— Nie nosi pani obrączki — odpowiada skwapliwie, choć nawet nie popatrzył na jej dłonie, a w każdym razie nie miał okazji dobrze im się przyjrzeć. — Poza tym proponuję tylko smażone małże, sałatkę coleslaw i ciasto z truskawkami, a nie związek na całe życie.

Kobieta patrzy na zegar.

— Pete… panie Moore… obawiam się, że w tej chwili nie w głowie mi flirtowanie. Jeżeli zechce mnie pan podwieźć, chętnie wybiorę się z panem na kolację. Ale…

— To mi wystarczy — odpowiada. — Ale coś mi mówi, że będzie pani prowadzić swój własny samochód, więc spotkajmy się na miejscu. Może być wpół do szóstej?

— Oczywiście, ale…

— Doskonale. — Pete jest uszczęśliwiony. To dobrze. W ostatnich latach nie czuł się zbyt szczęśliwy i w sumie nie wie nawet dlaczego. Z powodu zbyt wielu długich zakrapianych wieczorów w knajpach przy szosie numer trzysta dwa, pomiędzy Bridgton a North Conway? Tak, ale czy to wszystko? Może nie, ale nie czas się nad tym zastanawiać. Ta kobieta ma bardzo ważne spotkanie. Jeżeli zdąży dotrzeć na miejsce i sprzeda ten dom, kto wie, może szczęście uśmiechnie się także do Pete’a Moore’a? A jeśli nawet nie, przynajmniej jej pomoże. Ma przeczucie, że da radę.

— Zrobię coś dziwnego — mówi. — Ale proszę się nie niepokoić, dobrze? To tylko taka mała sztuczka, jak przyłożenie palca pod nos, żeby powstrzymać kichnięcie, albo uderzenie się w czoło, żeby przypomnieć sobie czyjeś nazwisko. W porządku?

— Chyba tak — odpowiada kobieta, ale minę ma nietęgą.

Pete zamyka oczy, unosi dłoń zaciśniętą luźno w pięść na wysokość twarzy, a potem prostuje palec wskazujący. I zaczyna poruszać nim z boku na bok.

Trish zerka na Cathy. Ta wzrusza ramionami, jakby chciała powiedzieć: „A kto go tam wie?”.

— Panie Moore? — W głosie Trish pobrzmiewa niepewność. — Panie Moore, może powinnam…

Pete otwiera oczy, bierze głęboki oddech i opuszcza rękę. Patrzy w stronę drzwi, za kobietę.

— Dobrze — mówi. — A więc weszła pani tutaj… — Jego wzrok przesuwa się, jakby śledził jej wizytę w aptece. — I podeszła pani do lady… — Przenosi wzrok w tę stronę. — Przypuszczam, że zapytała pani, gdzie znajdzie aspirynę albo coś w tym rodzaju.

— Tak…

— Ale kupiła pani coś jeszcze. — Widzi go, przy regale ze słodyczami, wyraźny, jasnożółty ślad, jak odcisk ręki. — Snickersa?

— Moundsa. — W jej brązowych oczach pojawia się zdumienie i niedowierzanie. — Skąd pan wiedział?

— Najpierw poszła pani po batoniki, a potem po aspirynę… — Spogląda teraz w głąb drugiej alejki między regałami. — Na koniec pani zapłaciła i wyszła… Wyjdźmy na chwilę na zewnątrz, dobrze? Na razie, Cathy.

Cathy tylko kiwa głową i patrzy na niego szeroko otwartymi oczami.

Pete wychodzi na zewnątrz, nie zważając na dźwięk dzwonka ani na deszcz, który teraz leje jak z cebra. Na chodniku wciąż widać żółte ślady, ale szybko blakną. Deszcz zmywa je z chodnika. Ale on je widzi i to go cieszy. Znów czuje to osobliwe kliknięcie gdzieś w swoim wnętrzu. Cudowne. To linia. Tyle czasu minęło, odkąd widział ją równie wyraźnie.

— Z powrotem do auta — mówi do siebie. — Żeby popić aspirynę wod…

Wolno przechodzi przez chodnik w stronę taurusa. Kobieta idzie za nim, wydaje się bardziej zaniepokojona niż wcześniej. Jest nieomal przerażona.

— Otworzyła pani drzwi… Miała pani torebkę… kluczyki… aspirynę… batonik… przekładała pani to wszystko z jednej ręki do drugiej… i wtedy…

Schyla się, zanurza rękę aż po nadgarstek w wodzie płynącej w rynsztoku przy krawężniku i nagle coś znajduje. Wykonuje szarmancki gest, jak iluzjonista prezentujący sztuczkę. W słabym świetle dnia kluczyki połyskują srebrzyście.

— …upuściła pani kluczyki.

W pierwszej chwili nie odbiera ich od niego. Patrzy tylko, z rozdziawionymi ustami, jakby na jej oczach dokonał iście czarnoksięskiej sztuczki (mającej być może jakiś związek z prawdziwą czarną magią, kto to wie?).

— Śmiało — mówi do niej, a uśmiech znika powoli z jego ust. — Proszę je wziąć. Nie ma w tym nic niezwykłego. Zwyczajna dedukcja, nic więcej. Jestem w tym niezły. I powinna pani mieć mnie przy sobie, gdy zgubi pani drogę w nieznanej okolicy. Świetnie potrafię odnajdywać drogę, to mój największy atut.

Dopiero teraz odbiera od niego kluczyki. Szybko, żeby nawet przypadkiem nie dotknąć jego palców, a on już wie, że się z nim nie spotka. Nie potrzeba żadnego szczególnego daru, żeby się tego domyślić — wystarczyło spojrzeć jej w oczy i dostrzec strach zamiast wdzięczności.

— Dziękuję… bardzo panu dziękuję… Naprawdę. — Cofa się o krok, żeby zachować dystans.

— Nie ma o czym mówić. Tylko proszę pamiętać. West Wharf, o wpół do szóstej. Najlepsze smażone małże w tej części stanu. — Stara się podtrzymywać iluzję. Czasami tak trzeba, niezależnie od tego, co czujesz. I choć to popołudnie utraciło sporo ze swojego wcześniejszego uroku, Pete nadal ma powody do zadowolenia, bo przecież zobaczył linię, a to zawsze wprawia go w dobry nastrój. Może to tylko mało istotna sztuczka, ale tak czy owak dobrze, że ją zna.

— Wpół do szóstej — powtarza kobieta, ale otwierając drzwi, spogląda na niego z ukosa jak na psa, który może ukąsić, gdyby tylko zerwał się z łańcucha. Cieszy się, że nie musi jechać z nim do Fryeburga. Pete i bez jasnowidzenia zdaje sobie z tego sprawę.

Stoi w strugach deszczu, patrząc jak kobieta wyprowadza wóz z miejsca, gdzie zaparkowała, i żegna ją typowym dla handlarza samochodów, energicznym machaniem ręki. W odpowiedzi ona wykonuje prawie niedostrzegalny gest, poruszając palcami. I oczywiście, kiedy on zjawia się w West Wharf (kwadrans po piątej, ot tak, na wszelki wypadek), nie ma jej i nie pojawia się tam nawet godzinę później. Mimo to Pete czeka na nią jeszcze jakiś czas, siedząc przy barze i sącząc piwo, a przy okazji obserwuje samochody mknące trzystadwójką. Odnosi wrażenie, że ją dostrzega, jak przejeżdża tą drogą o piątej czterdzieści, nie zwalniając ani na moment. Zielony taurus mignął mu w strugach ulewnego deszczu; zielony taurus, który mógł ciągnąć za sobą blady żółtawy nimb, rozpływający się w gęstniejącej szarówce.

Nowy dzień, stary szajs, myśli, jednak cała radość, jaką odczuwał, znika i powraca smutek, ten smutek, który wydaje mu się czymś, na co zasługuje, jak cena nie do końca zapomnianej zdrady. Zapala papierosa — dawno temu, kiedy był nastolatkiem, lubił udawać, że pali, ale teraz już nie musi udawać — i zamawia kolejne piwo.

Milt podaje mu je, ale mówi: „Powinieneś coś wrzucić na ruszt”.

Pete zamawia porcję małży i nawet zjada parę sztuk, z sosem tatarskim, wypijając przy okazji jeszcze dwa piwa, a potem, zanim przeniesie się do innej knajpy, gdzie nie znają go tak dobrze jak tu, próbuje zadzwonić do Jonesy’ego do Massachusetts. Jednak Jonesy i Carla najwyraźniej wybrali się gdzieś razem, bo telefon odbiera opiekunka do dziecka, która pyta go, czy chciałby zostawić wiadomość.

Pete już ma odpowiedzieć że nie, ale nieoczekiwanie zmienia zamiar.

— Proszę mu powiedzieć, że dzwonił Pete. I że powiedział NDSS.

— N… D… S… S… — Zapisuje. — Czy on będzie wiedział, co…

— O tak — odpowiada Pete. — Na pewno będzie wiedział.

Do północy upija się w sztok w spelunie w New Hampshire, Muddy Rudder, a może Ruddy Mother, próbuje wmówić jakiejś laluni, równie pijanej jak on, że będzie pierwszym człowiekiem, który postawi stopę na Marsie. Choć ona tylko kiwa głową i potakuje raz po raz, on wie, że zależy jej wyłącznie na tym, aby przed zamknięciem wypić jeszcze jedną kawę z brandy. No i dobrze. To nie ma znaczenia. Jutro obudzi się z bolącą głową, ale i tak pojedzie do pracy i może nawet uda mu się sprzedać samochód, a może nie. Tak czy owak, życie potoczy się dalej. Może nawet sprzeda thunderbirda, tego w kolorze burgunda, żegnaj, moja piękna. Kiedyś wszystko było inne, teraz jest takie samo. Mimo to sądzi, że da sobie radę, dla niego najważniejsza jest zasada NDSS, i co mu zrobią? Dorastasz, stajesz się mężczyzną i musisz pogodzić się z tym, że dostajesz mniej, niż się spodziewałeś; odkrywasz, że maszyna do spełniania marzeń ma kartkę z napisem NIE DZIAŁA.

W listopadzie wybierze się z kumplami na polowanie i to jest coś, na co warto czekać… na to i może też na soczystego lodzika od tej podpitej uszminkowanej laluni w jego aucie. Oczekiwać czegoś więcej, to jak prosić się o rozczarowanie.

Marzenia są dla dzieciaków.

1998: Henry przyjmuje kozetkowego pacjenta

W gabinecie panuje półmrok. Henry zawsze reguluje oświetlenie, kiedy gości pacjentów. Co ciekawe, mało kto zwraca na nie uwagę. Zdaniem Henry’ego to dlatego, że ich umysły są spowite mrokiem. Przyjmuje zwłaszcza neurotyków (w lasach aż się od nich roi, jak powiedział kiedyś Jonesy’emu, kiedy byli akurat, ha, ha, w lesie) i jego zdaniem, skądinąd niepopartym naukowo, ich problemy są jak polaryzujące tarcze oddzielające ich od reszty świata. W miarę jak neuroza się pogłębia, gęstnieje także mrok w ich wnętrzu. Względem pacjentów odczuwa nieco zdystansowane współczucie. Czasami jest mu ich szkoda. Niektórzy — tych jest zaledwie garstka — zwyczajnie go irytują. Barry Newman do nich właśnie należy.

Pacjenci, którzy po raz pierwszy przestępują próg gabinetu Henry’ego, stają z miejsca przed wyborem, choć w większości nie zdają sobie z tego sprawy. Po wejściu do środka widzą miły (choć tonący w półmroku) pokój z kominkiem po lewej. Kominek jest wyposażony w imitację bierwion — drewno opałowe stylizowane na brzozę tak naprawdę jest ze stali — i cztery przemyślnie rozmieszczone z tyłu gazowe palniki. Obok kominka stoi wielki fotel, w którym zawsze siada Henry. Nad fotelem wisi doskonała reprodukcja Nagietków van Gogha (Henry w rozmowach z kolegami mawia zwykle, że każdy psychiatra powinien mieć w gabinecie przynajmniej jednego van Gogha). Po drugiej stronie pokoju stoi fotel i kozetka.

Henry’ego zawsze frapuje, co wybierze nowy pacjent. Pracuje w zawodzie dostatecznie długo, by wiedzieć, że ten pierwszy wybór określa zachowanie pacjenta podczas kolejnych wizyt. To materiał na poważną pracę naukową. Henry wie o tym, ale nie potrafi sformułować właściwej tezy. A poza tym ostatnio coraz mniej interesują go prace naukowe, czasopisma branżowe, zjazdy i wykłady. Kiedyś się liczyły, ale to się zmieniło. Mniej sypia, mniej je, rzadziej się śmieje. Mrok — ten polaryzujący filtr — wniknął także do jego życia, a Henry niespecjalnie się tym przejął. Blask już tak nie razi.

Barry Newman od początku był pacjentem kozetkowym, a Henry ani przez chwilę nie sądził, że ma to związek ze stanem psychicznym Barry’ego. Po prostu na kozetce jest wygodniej, choć niekiedy Henry musi pomóc mu wstać, kiedy minie przeznaczone na wizytę pięćdziesiąt minut. Barry Newman ma metr sześćdziesiąt osiem wzrostu i waży sto dziewięćdziesiąt kilo. Dlatego właśnie wybrał kozetkę.

Podczas każdej sesji wygłasza długie monologi, w których relacjonuje swoje kulinarne przygody z całego tygodnia. Nie żeby Barry miał wyrafinowany gust, nic z tych rzeczy. Jest wręcz przeciwnie. Barry pochłania wszystko, co znajdzie się w jego zasięgu. Jest niczym maszyna do pochłaniania. A jego pamięć w tej kwestii wydaje się niemalże pamięcią ejdetyczną. Jedzenie jest dla niego tym, czym dla Pete’a, kumpla Henry’ego, jest geografia i orientacja w terenie.

Henry już prawie zrezygnował z prób odciągnięcia Barry’ego od drzew i pokazania mu lasu z szerszej perspektywy. Po części dlatego, że pacjent przejawia łagodną, choć niewzruszoną determinację, jeżeli chodzi o tematykę rozmów — chce mówić wyłącznie o jedzeniu i konkretnych potrawach — po części zaś dlatego, że Henry nie lubi Barry’ego. Nigdy za nim nie przepadał. Rodzice Barry’ego nie żyją. Ojciec odszedł, kiedy Barry miał szesnaście lat, matka — gdy miał dwadzieścia dwa. Zostawili mu spory majątek, ale przejdzie on na własność Barry’ego dopiero wtedy, kiedy ten skończy trzydzieści lat. O ile nie zrezygnuje z terapii. W przeciwnym razie pieniądze będą zarządzane przez fundusz, dopóki Barry nie przekroczy pięćdziesiątki.

Henry wątpi, czy pacjent dożyje pięćdziesięciu lat. Ciśnienie krwi Barry’ego (o czym wspominał Henry’emu z niejaką dumą) wynosi sto dziewięćdziesiąt na sto czterdzieści.

Poziom cholesterolu osiągnął dwieście dziewięćdziesiąt, to istna żyła złota lipidów.

Jestem chodzącym udarem mózgu, chodzącym zawałem serca, powiedział Henry’emu któregoś razu, z niewzruszoną powagą, jakby wyznawał tę bolesną, trudną prawdę, w głębi duszy wiedząc, że taki koniec na pewno go nie spotka, bo dla niego jest przewidziane coś całkiem innego.

— Zjadłem na lunch w Burger Kingu dwa podwójne burgery — mówi teraz. — Przepadam za nimi, bo ser w nich jest zawsze gorący.

Jego mięsiste wargi, zaskakująco małe jak na tak ogromnego mężczyznę, jak u ryby, napinają się i drżą leciutko, jakby czuły właśnie smak tego nadzwyczajnego gorącego sera.

— Wypiłem też koktajl mleczny, a w drodze do domu zjadłem kilka babeczek. Uciąłem sobie drzemkę, a potem odgrzałem w mikrofalówce paczkę mrożonych gofrów Eggo. — Palce lizać! — woła na całe gardło, a potem zaczyna się śmiać.

To śmiech człowieka, który wspomina coś szczególnie przyjemnego: urzekający zachód słońca, dotyk jędrnej kobiecej piersi przez materiał jedwabnej bluzki (choć Henry podejrzewa, że Barry nie miał okazji tego doświadczyć), albo ciepło piasku na plaży.

— Większość ludzi odgrzewa je w tosterze — ciągnie Barry. — Ale moim zdaniem robią się wtedy zbyt chrupiące. Z mikrofalówki są gorące i mięciutkie. Gorące… i mięciutkie. — Oblizuje swoje rybie wargi. — Miałem lekkie wyrzuty sumienia, że spałaszowałem całą paczkę.

Dodaje te słowa nieomal mimochodem, jakby przypomniał sobie, że Henry przecież tu nad nim pracuje. Dorzuca tego rodzaju uwagę cztery czy pięć razy przy każdej sesji… i zaraz znów wraca do tematu jedzenia.

Barry jest teraz przy wtorkowym wieczorze. Ponieważ jest piątek, zostało mu jeszcze do zrelacjonowania sporo posiłków i przekąsek. Henry zaczyna błądzić gdzieś myślami. Barry to jego ostatni pacjent tego dnia. Kiedy tylko Barry zakończy swoją kaloryczną inwentaryzację, Henry wróci do mieszkania, żeby się spakować. Jutro o szóstej rano wstanie, a między siódmą i ósmą wpadnie po niego Jonesy. Wsadzą rzeczy do starego scouta, którego Henry nie pozbył się tylko przez wzgląd na ich jesienne polowania, a o wpół do dziewiątej wyruszą we dwóch na północ. Po drodze wpadną jeszcze po Pete’a do Bridgton i po Beavera, który wciąż mieszka niedaleko Derry. Przed wieczorem dotrą do Dziury w Ścianie, przy Jefferson Tract, będą rżnąć w karty i wsłuchiwać się w odgłosy wiatru hulającego wokół chatki. Ich broń znajdzie się w kącie kuchni, a legitymacje myśliwskie zawisną na haczyku na tylnych drzwiach.

Znów będzie z przyjaciółmi, jakby był z powrotem w domu. Na tydzień ten polaryzujący filtr utraci moc. Będą rozmawiać o starych dobrych czasach, śmiać się z barwnych inwektyw Beavera, a jeśli któryś z nich zdoła przy okazji ustrzelić jelenia, to jeszcze lepiej. Razem nadal są świetni. Razem mogą pokonać czas.

Gdzieś tam w tle Newman wciąż paple. Opowiada o żeberkach z grilla z tłuczonymi ziemniakami i gotowaną kukurydzą, obficie polaną masłem, o torcie czekoladowym, miseczce pepsi coli z pływającymi w niej czterema gałkami lodów kakaowych, o jajecznicy, jajkach sadzonych, jajkach na miękko, jajkach na twardo…

Henry kiwa głową wtedy, kiedy trzeba, ale puszcza słowa pacjenta mimo uszu. To umiejętność, jakiej nabywa każdy psychiatra.

Nie ulega wątpliwości, że Henry i jego kumple mają sporo problemów. Beaver nie radzi sobie w związkach, Pete za dużo pije (o wiele za dużo, zdaniem Henry’ego), Jonesy i Carla byli o włos od rozwodu, a Henry boryka się z depresją, która wydaje mu się tyleż kusząca, co nieprzyjemna. A więc tak, mają swoje problemy, bez dwóch zdań. Jednak razem są nadal świetni, wciąż potrafią pokazać, na co ich stać, a od jutra wieczorem znów będą razem. W tym roku przez osiem dni. To dobrze.

— Wiem, że nie powinienem, ale rano naprawdę muszę. Może to przez niski poziom cukru we krwi. Tak czy owak, zjadłem resztę ciasta, które miałem w lodówce, a potem wsiadłem do auta i pojechałem do Dunkin’ Donuts, gdzie kupiłem tuzin pączków z jabłkiem i cztery…

Henry wciąż myśli o dorocznym wypadzie na polowanie, który czeka go już jutro, i nie zdaje sobie sprawy z tego, co mówi.

— Może się kompulsywne objadasz, Barry, bo uważasz, że zabiłeś swoją matkę. Myślisz, że może tak być?

Potok słów pacjenta urywa się. Henry unosi wzrok i widzi Barry’ego Newmana wpatrującego się w niego wybałuszonymi oczami, które wreszcie widać w jego nalanej twarzy. I choć Henry wie, że powinien przestać, w ogóle nie powinien był tego mówić, i że to nie ma nic wspólnego z terapią, nie chce przestać. Może ma to związek z kumplami, o których wciąż myśli, a może z widokiem oszołomionego Barry’ego i bladością jego policzków. Henry’ego najbardziej drażni, że Barry wydaje się zadowolony z siebie. Nie odczuwa wewnętrznej potrzeby zmiany swojego autodestrukcyjnego zachowania ani odnalezienia jego źródła.

— Naprawdę wierzysz, że ją zabiłeś, prawda? — pyta Henry. Mówi spokojnym, niemal obojętnym tonem.

— Ja… ja nigdy… to oburzające…

— Wołała cię, raz po raz, bez końca, narzekała na bóle w piersi, ale przecież ciągle narzekała, prawda? Tydzień w tydzień. A może nawet dzień w dzień. Wołała cię: „Barry, zadzwoń do doktora Withersa! Barry, wezwij karetkę! Barry, zadzwoń na pogotowie!”.

Nigdy nie rozmawiali o rodzicach Barry’ego. Na swój miękki, tłusty, niewzruszony sposób Barry na to nie pozwalał. Mówił parę słów na ich temat, ale zaraz — rach, ciach — przechodził do opowieści o jagnięcinie z rusztu, smażonych kurczakach albo pieczonej kaczce w sosie pomarańczowym. Wracał do inwentaryzacji. Dlatego Henry nie wie nic o rodzicach Barry’ego, a już na pewno nie o dniu, kiedy jego matka umierała, spadając z łóżka i sikając na dywan, przez cały czas wołając syna — sto czterdzieści kilo i tak odrażająco tłusta — na próżno bez końca wołając syna. Henry nie może o tym wiedzieć, bo mu o tym nie powiedziano, a jednak wie. I Barry był wtedy szczuplejszy. Ważył niecałe dziewięćdziesiąt kilo.

U Henry’ego to odpowiednik linii. Widzenia linii. Henry nie widział jej od dobrych pięciu lat (choć czasami pojawia się we śnie) i myślał, że już mu się to nie przydarzy, ale znowu się stało.

— Siedziałeś przed telewizorem, słuchając, jak cię woła — mówi. — Oglądałeś talk show Ricki Lake i jadłeś, co? Sernik? Lody? Nie wiem dokładnie. Ale nie zwracałeś uwagi na jej wrzaski.

— Przestań!

— Nie przejmowałeś się jej wołaniem, bo niby czemu? Przez całe życie ta hipochondryczka podnosiła fałszywe alarmy. Nie jesteś głupi i wiesz, że tak właśnie było. Takie rzeczy się zdarzają. Też doskonale o tym wiesz. Obsadziłeś się w swojej własnej małej sztuce Tennesse Williamsa, bo uwielbiasz jeść. Ale wiesz co, Barry? Jedzenie naprawdę cię zabije. W głębi duszy w to nie wierzysz, ale tak właśnie będzie. Twoje serce już teraz bije jak pochowana żywcem ofiara przedwczesnego pogrzebu, tłukąca pięściami w wieko trumny. Jak to będzie, kiedy przytyjesz jeszcze ze trzydzieści, czterdzieści kilo?

— Dość…

— Gdy się przewrócisz, Barry, to będzie, jakby się zawaliła wieża Babel na pustyni. Ludzie będą mówić o tym latami. Człowieku, naczynia pospadają z półek…

— Przestań! — Barry siada, tym razem bez pomocy Henry’ego. Jest śmiertelnie blady, ma tylko niewielkie rumieńce na policzkach.

— Kawa powylewa się z filiżanek, a ty popuścisz w gacie, tak jak ona…

— Przestań! — krzyczy Barry Newman. — Przestań, ty potworze!

Ale Henry nie przestaje. Nie może przestać. Widzi linię, a jak się ją widzi, nie można nagle przestać jej widzieć.

— Chyba że ockniesz się w końcu z tego snu, który cię zabija. Bo widzisz, Barry…

Ale Barry nie widzi ani wcale nie chce zobaczyć.

Dociera do drzwi, otwiera je i po chwili już go nie ma. Kołysząca się góra cielska o rozdygotanych pośladkach opuszcza w popłochu gabinet.

W pierwszej chwili Henry siedzi w bezruchu, wsłuchując się w grzmiące odgłosy jednoosobowego, spłoszonego stada bizonów, jakim stał się Barry Newman. Poczekalnia jest pusta, Henry nie ma sekretarki, a po nagłym wyjściu Barry’ego tydzień pracy można wreszcie uznać za zakończony. No i dobrze. To były ciężkie dni. Podchodzi do kozetki i kładzie się na niej.

— Doktorze — mówi. — Narobiłem niezłego bigosu.

— Jak to się stało, Henry?

— Powiedziałem pacjentowi prawdę.

— Czy prawda nie powinna nas wyzwolić, Henry?

— Nie — odpowiada sam sobie, wlepiając wzrok w sufit. — Ani trochę.

— Zamknij oczy, Henry.

— Dobrze, doktorze.

Zamyka oczy. Pokój zastępuje ciemność. To dobrze. Ciemność stała się jego przyjacielem. Jutro spotka się ze swoimi przyjaciółmi (a w każdym razie z trzema spośród nich) i światło znów stanie się mile widziane. Ale teraz… póki co…

— Doktorze?

— Tak, Henry.

— To typowy przypadek nowego dnia i starego szajsu. Wie pan o tym?

— Co to oznacza, Henry? Co to oznacza dla ciebie?

— Wszystko — odpowiada, nie otwierając oczu, po czym dodaje: — Nic. — Ale to kłamstwo. Nie pierwsze, jakie tutaj padło.

Leży na kozetce, z zamkniętymi oczami i dłońmi splecionymi na piersi, a kilka chwil później zasypia.

Następnego dnia cała czwórka pojedzie do Dziury w Ścianie i spędzi tam osiem wspaniałych dni. Wspaniałe wyprawy myśliwskie już wkrótce dobiegną końca, zostało ich ledwie kilka, ale rzecz jasna oni o tym nie wiedzą. Od prawdziwej ciemności dzieli ich jeszcze kilka lat, ona jednak nadchodzi.

Nadchodzi ciemność.

2001: Jonesy spotyka się ze studentem

Nie potrafimy przewidzieć dni, które odmienią nasze życie. Może to i dobrze. W dniu, który diametralne odmieni jego życie, Jonesy siedzi w swoim gabinecie na drugim piętrze John Jay College, patrząc przez okno na widoczny przez nie maleńki fragment Bostonu. Myśli, jak bardzo mylił się T.S. Eliot, nazywając kwiecień najokrutniejszym miesiącem w roku tylko dlatego, że pewien wędrowny cieśla z Nazaretu rzekomo dał się wtedy ukrzyżować za podżeganie do buntu. Każdy mieszkaniec Bostonu wie doskonale, że to marzec jest najokrutniejszym miesiącem — daje kilka złudnych dni nadziei, a następnie z iście diaboliczną satysfakcją szykuje człowiekowi jedną nieprzyjemną niespodziankę po drugiej. Dziś jest jeden z tych zwodniczych dni, kiedy może się wydawać, że wiosna tuż-tuż, i Jonesy zamierza wybrać się na spacer, kiedy tylko upora się z przykrymi obowiązkami, od których nie zdoła się wymigać. Oczywiście Jonesy nie zdaje sobie sprawy, że przykry obowiązek to błahostka w porównaniu z tym, co jeszcze dziś go czeka nie ma pojęcia, że mocno poobijany wyląduje w szpitalu, walcząc o życie.

Nowy dzień, stary szajs. Ale ten szajs będzie naprawdę zupełnie inny.

Wtedy dzwoni telefon, on szybko odbiera, przepełniony złudną nadzieją, że to może Defuniak, który chce odwołać spotkanie o jedenastej. Zwęszył pismo nosem, myśli Jonesy, i w sumie to całkiem możliwe. Zwykle to studenci umawiają się na spotkanie z wykładowcą. Kiedy dzieciak dostaje wiadomość, że nauczyciel wzywa go na rozmowę… cóż, nie trzeba być geniuszem, aby zorientować się w czym rzecz.

— Słucham, tu Jones — mówi.

— Cześć, Jonesy, jak leci?

Rozpoznałby ten głos wszędzie.

— Henry! Hej! Świetnie. Wszystko doskonale!

Tak naprawdę wcale nie jest świetnie, zwłaszcza że za kwadrans ma trudną rozmowę z Defuniakiem, ale przecież wszystko jest względne, czyż nie? W porównaniu z tym, co go czeka za dwanaście godzin, kiedy podłączony do tych wszystkich popiskujących maszyn będzie miał za sobą operację i w niedalekiej przyszłości trzy kolejne, można powiedzieć, że Jonesy na razie ma się jak pączek w maśle.

— Miło mi to słyszeć.

Jonesy mógł wychwycić wahanie w głosie Henry’ego, ale raczej po prostu je wyczuł w inny, mniej oczywisty sposób.

— Henry? Co się stało?

Cisza. Jonesy już ma powtórzyć pytanie, kiedy przyjaciel odpowiada.

— Wczoraj zmarł mój pacjent. Przypadkiem zauważyłem nekrolog w gazecie. Nazywał się Barry Newman. — Henry milknie na chwilę. — Był kozetkowym pacjentem.

Jonesy nie wie, co to oznacza, ale czuje, że jego stary przyjaciel jest mocno przybity. Po prostu to wie.

— Samobójstwo?

— Atak serca. W wieku dwudziestu dziewięciu lat. Sam wykopał sobie grób, łyżką i widelcem.

— Przykro mi.

— Nie był moim pacjentem od blisko trzech lat. Nieźle go wystraszyłem. To był… jeden z tych epizodów. Wiesz, o czym mówię?

Jonesy się domyśla.

— O linii?

Henry wzdycha. Jonesy odnosi wrażenie, jakby tamten westchnął raczej z ulgą niż z głębokim żalem.

— Tak. Powiedziałem mu całą prawdę, bez owijania w bawełnę. Zwiał, aż się za nim kurzyło.

— To nie czyni cię odpowiedzialnym za jego zawał.

— Może masz rację, ale i tak źle się z tym wszystkim czuję. — Chwila ciszy. A potem z lekką nutą rozbawienia: — Czy to nie brzmi jak cytat z piosenki Jima Croce’a? Na pewno wszystko u ciebie w porządku, Jonesy?

— U mnie? Tak, czemu pytasz?

— Nie wiem — odpowiada Henry. — Ale… myślałem o tobie, odkąd sięgnąłem po gazetę i zobaczyłem nekrolog ze zdjęciem Barry’ego. Uważaj na siebie.

Jonesy czuje nagle chłód przejmujący go do szpiku kości — tych samych kości, które już wkrótce zostaną pogruchotane.

— O czym ty mówisz? O co ci chodzi?

— Sam nie wiem — odpowiada Henry. — Może to nic takiego. A może…

— To znowu linia? — Jonesy jest coraz bardziej zaniepokojony. Obraca się wraz z fotelem w stronę okna i patrzy przez szybę na rozjaśniony wiosennym słońcem pejzaż. Przychodzi mu na myśl, że może ten Defuniak jest jakiś pokręcony, może nosi przy sobie pistolet (ma w kieszeni klamkę, jak to określają niektórzy autorzy kryminałów, które Jonesy lubi czytać w wolnych chwilach), a Henry w jakiś sposób to wychwycił?

— Nie wiem. Pewnie to z powodu zdjęcia i nekrologu Barry’ego w gazecie. Ale mimo wszystko uważaj na siebie, przynajmniej przez jakiś czas, dobrze?

— Jasne… Będę uważał. Nie ma sprawy.

— To dobrze.

— A u ciebie wszystko gra?

— Pewnie że tak.

Jonesy jednak nie wierzy Henry’emu. Już ma coś powiedzieć, gdy nagle z tyłu za nim rozlega się ciche chrząknięcie i Jonesy uświadamia sobie, że to pewnie Defuniak.

— No dobra — mówi, obracając się na fotelu. Rzeczywiście, w drzwiach stoi jego gość z godziny jedenastej, ale wcale nie wygląda groźnie: to tylko nastolatek w przydużym wełnianym płaszczu, zbyt ciepłym na tę pogodę. Wydaje się chudy i niedożywiony, ma kolczyk w uchu i nastroszoną punkową fryzurę, parę kosmyków włosów opada mu na oczy. — Henry, wybacz, mam spotkanie. Oddzwonię…

— Nie, nie musisz. Naprawdę.

— Jesteś pewien?

— Tak. Ale jest coś jeszcze. Masz pół minuty?

— Jasne. — Unosi palec wskazujący, zerkając na Defuniaka, a chłopak bez słowa kiwa głową. Stoi i czeka cierpliwie, aż Jonesy wskaże mu krzesło stojące przy biurku w tym małym gabinecie, jedyne poza tym, na którym siedzi, niezawalone książkami. Defuniak z wahaniem podchodzi do krzesła i na nim siada. Jonesy rzuca do słuchawki: — Mów.

— Myślę, że powinniśmy wybrać się do Derry. Taki mały wypad, tylko ty i ja. Odwiedzić naszego starego przyjaciela.

— Masz na myśli… — Nie chce jednak wymienić tego dziecinnie brzmiącego imienia, gdy w gabinecie jest obcy.

Nie musi, robi to za niego Henry. Kiedyś było ich czterech, potem przez pewien czas pięciu, a teraz znowu czterech. Ale ten piąty tak naprawdę nigdy ich nie opuścił. Henry wymawia jego imię, imię chłopca, który jak za sprawą czarów wciąż pozostaje chłopcem. W jego przypadku niepokój Henry’ego łatwiej wyjaśnić. Nie chodzi o nic konkretnego, mówi Jonesy’emu, po prostu ma przeczucie, że staremu przyjacielowi dobrze zrobią ich odwiedziny.

— Rozmawiałeś z jego matką? — spytał Jonesy.

— Myślę, że będzie lepiej, jeśli, no wiesz… po prostu tam zajrzymy. Masz plany na ten weekend? Albo następny?

Jonesy nie musi nawet sprawdzać. Weekend zaczyna się pojutrze. W sobotę po południu ma zebranie rady pedagogicznej, ale bez trudu powinien się z niego wymigać.

— W ten weekend jestem wolny — odpowiada. — Może wpadnę do ciebie w sobotę? O dziesiątej?

— Doskonale — Henry znów wydaje się rozluźniony, taki jak dawniej. Jonesy zaczyna się uspokajać. — Na pewno?

— Skoro uważasz, że powinniśmy odwiedzić… — Jonesy przerywa na chwilę. — …Douglasa, to pewnie masz rację. Upłynęło sporo czasu.

— Masz gościa, tak?

— Uhm.

— Dobra. To czekam na ciebie w sobotę, o dziesiątej. Może pojedziemy scoutem. Przydałoby się trochę go rozgrzać. Co ty na to?

— Jestem za.

Henry się śmieje.

— Carla wciąż przygotowuje ci lunche, Jonesy?

— A jakże — Jonesy zerka na swoją aktówkę.

— Z czym masz dzisiaj kanapki? Z tuńczykiem?

— Z sałatką jajeczną.

— Mmm… pychota. Dobra. Będę już kończył. NDSS?

— NDSS — odpowiada Jonesy. Nie wymienia przy obcym imienia starego przyjaciela, ale NDSS może powiedzieć. — Zdzwonimy się…

— I bądź ostrożny. Mówię serio. — Napięcie w głosie Henry’ego jest aż nadto wyraźne i zdecydowanie niepokojące. Ale zanim Jonesy zdąży odpowiedzieć (a tak naprawdę co miałby powiedzieć, gdy Defuniak siedzi tuż obok, obserwując go i przysłuchując się rozmowie?), Henry już się rozłącza.

Jonesy przez chwilę patrzy w zamyśleniu na telefon, po czym odkłada słuchawkę na widełki. Następnie zagląda do swojego biurowego kalendarza, skreśla widniejący przy sobocie wpis „Przyjęcie u dziekana Jacobsona” i w to miejsce wpisuje „Wykręcić się, wyjazd z Henrym do Derry. Spotkanie z D.”. Ale te plany nie zostaną zrealizowane. W sobotę będzie zajęty czymś zupełnie innym niż myślenie o Derry i starych przyjaciołach.

Jonesy bierze głęboki wdech i wypuszcza powietrze, po czym przenosi wzrok na swojego wystraszonego gościa. Dzieciak wierci się nerwowo na siedzeniu. Jonesy uważa, że domyśla się, w jakiej sprawie go wezwano.

— No dobrze, panie Defuniak — mówi. — Z tego, co wyczytałem w pańskich aktach, pochodzi pan z Maine.

— Ee… tak. Konkretnie z Pittsfield. Ja…

— Z pańskich akt wynika również, że ma pan stypendium i jak dotąd świetnie pan sobie radził.

Dzieciak jest bardziej niż zaniepokojony. Wydaje się bliski łez. Boże, ależ to trudne. Jonesy nigdy dotąd nie oskarżył studenta o oszustwo, ale zapewne to nie ostatni raz. Ma jedynie nadzieję, że nie będzie się to zdarzać zbyt często. Bo to naprawdę trudne, Beaver nazwałby taką sytuację przerąbaną.

— Panie Defuniak… Davidzie… wiesz, co się dzieje ze stypendium studenta, który zostanie przyłapany na oszustwie? A konkretnie na ściąganiu podczas egzaminu semestralnego?

Dzieciak podrywa się gwałtownie, jakby jakiś dowcipniś podłożył mu na krześle elektrody podłączone do akumulatora i właśnie włączył prąd, porażając jego kościsty tyłek. Usta chłopaka drżą, a po jego nieogolonym policzku spływa pierwsza łza.

— Powiem ci — mówi Jonesy. — Takie stypendium wyparowuje. Po prostu znika. Trzask, prask i nagle go nie ma.

— Ja… ja…

Na biurku Jonesy’ego leży teczka. Otwiera ją i wyjmuje test z historii Europy, jeden z tych koszmarków wielokrotnego wyboru, na który w swej bezbrzeżnej nieroztropności zdecydował się wydział edukacji. U góry na kartce ołówkiem IBM (zaznaczajcie wybrane odpowiedzi wyraźnie i zdecydowanie, jeżeli musicie coś wymazać, zróbcie to dokładnie) napisano DAVID DEFUNIAK.

— Zapoznałem się z twoimi dotychczasowymi osiągnięciami, Davidzie, przeczytałem twoją pracę o fundamentalizmie w średniowiecznej Francji, rzuciłem też okiem na twoje notatki. Nie jesteś może orłem, ale radziłeś sobie całkiem nieźle. Zdaję sobie sprawę, że chodziło ci w tym przypadku tylko o zaliczenie. Interesują cię całkiem inne przedmioty, mam rację?

Defuniak kiwa głową bez słowa. Na jego policzku w promieniach marcowego słońca błyszczą łzy.

Na skraju biurka stoi pudełko chusteczek higienicznych. Jonesy rzuca je chłopakowi, a ten chwyta je pomimo zdenerwowania. Niezły refleks. Kiedy masz dziewiętnaście lat, wszystkie połączenia nerwowe działają jak należy, wszystkie elementy funkcjonują bez zarzutu.

Niech pan trochę poczeka, panie Defuniak, myśli Jonesy. Ja mam zaledwie trzydzieści siedem lat, a już niektóre obwody coraz bardziej mi szwankują.

— Może jednak zasługujesz na drugą szansę — mówi Jonesy. Powoli, z rozmysłem zaczyna miąć w dłoniach piątkową pracę Defuniaka. Zgniata ją w małą kulkę.

— Może tuż przed sesją zachorowałeś i w ogóle nie przystąpiłeś do egzaminu.

— Rozchorowałem się — mówi z przejęciem Defuniak. — Chyba złapałem grypę!

— Wobec tego może powinienem zadać ci pracę do domu, skoro nie mogłeś przystąpić do testu jak twoi koledzy. O ile tego chcesz. Chcesz tego, Davidzie?

— Oczywiście — odpowiada chłopak, gorączkowo wycierając twarz paroma chusteczkami naraz. Przynajmniej nie próbował żałosnej linii obrony, że Jonesy nie potrafi udowodnić mu oszustwa, że zgłosi sprawę do samorządu studenckiego i tak dalej. Płacze tylko i choć to przykry widok, to również dobry znak — ma dziewiętnaście lat, niewiele, lecz większość jego rówieśników nie pamięta już, czym jest sumienie. Defuniak wydaje się szczery i być może w jego wnętrzu kryje się prawdziwy mężczyzna, którym nadal ma szansę się stać. — Tak, oczywiście że tak.

— Chyba rozumiesz, że jeśli coś takiego się powtórzy…

— Nie powtórzy się… — odpowiada z przejęciem chłopak. — Na pewno się nie powtórzy, profesorze Jones.

Choć Jonesy’emu nie przysługuje tytuł profesora, nie poprawia studenta. Bo przecież któregoś dnia zostanie profesorem Jonesem. Oby tak było, możliwie jak najszybciej, ma przecież z żoną kilkoro dzieci i jeśli wkrótce nie dostanie potężnego zastrzyku gotówki, najlepiej w formie podwyżki, ciężko im będzie związać koniec z końcem. A już teraz nie jest im lekko.

— Mam nadzieję — mówi. — Napisz pracę na trzy tysiące słów o następstwach normańskiego podboju, dobrze, Davidzie? Podaj źródła, przypisy możesz sobie darować. Praca ma być bez zadęcia, ale z jasno zarysowaną tezą. Chcę ją dostać do przyszłego poniedziałku. Rozumiemy się?

— Tak. Oczywiście, panie profesorze.

— No to ruszaj i bierz się zaraz do roboty. — Wskazuje na mocno sfatygowane trampki Defuniaka. — A następnym razem zamiast piwa kup sobie nowe buty. Nie chciałbym, żebyś znów nabawił się grypy.

Defuniak podchodzi do drzwi i nagle się odwraca. Chce już wyjść z gabinetu, zanim pan Jones zmieni zdanie, ale przecież jest tylko dziewiętnastolatkiem. W dodatku bardzo ciekawskim.

— Ale skąd pan wiedział? Przecież nawet pana przy tym nie było. Podczas testu pilnował nas jakiś starszy student…

— Po prostu wiem i musi ci to wystarczyć — odpowiada krótko Jonesy. — Zmykaj, synu. Napisz dobrą pracę. Zachowaj stypendium. Ja też jestem z Maine, konkretnie z Derry, i znam Pittsfield. Lepiej się stamtąd wywodzić, niż być zmuszonym do powrotu.

— To prawda — zgadza się Defuniak. — Dziękuję. Dziękuję, że dał mi pan szansę.

— Tylko zamknij za sobą drzwi.

Defuniak, który pieniądze na trampki wyda wcale nie na piwo, ale na bukiet kwiatów dla Jonesy’ego, leżącego w szpitalu, wychodzi i posłusznie zamyka za sobą drzwi. Jonesy odwraca się i znów wygląda przez okno. Słoneczny dzień wydaje się zdradliwy, ale kuszący. A ponieważ sprawa z Defuniakiem poszła lepiej, niż się spodziewał, postanawia wybrać się na spacer, zanim pogodne niebo zasnują chmury zwiastujące zmianę pogody — a może nawet śnieżycę. Zamierzał zjeść lunch w swoim gabinecie, ale teraz przychodzi mu do głowy całkiem nowy pomysł. To najgorszy pomysł w całym jego życiu — ale naturalnie Jonesy tego nie wie. Zamierza wziąć teczkę, egzemplarz „Boston Phoenixa” i przespacerować się przez rzekę do Cambridge. Usiądzie na ławeczce i wygrzewając się w słońcu, zje kanapkę z sałatką jajeczną.

Wstaje, by włożyć teczkę Defuniaka do szuflady oznaczonej literami DF. Chłopak zapytał go, skąd wiedział, a Jonesy uważa, że to dobre pytanie. Wyborne pytanie. Odpowiedź jest następująca: wiedział, bo po prostu… czasami wie takie rzeczy. Oto cała prawda. Nie ma nic oprócz tego.

Gdyby ktoś przyłożył mu do skroni pistolet, powiedziałby, że dowiedział się podczas pierwszych zajęć w nowym semestrze, po sesji egzaminacyjnej, kiedy w umyśle Davida Defuniaka jak gdyby błyskał raz po raz czerwony neon poczucia winy: OSZUST OSZUST OSZUST.

Ale to przecież bzdura, nie umie czytać w myślach. Nigdy tego nie potrafił. Nigdy, przenigdy. Owszem, czasami zdarza mu się widzieć różne rzeczy, w jego głowie pojawiają się przebłyski — w ten sposób dowiedział się o problemach swojej żony z pigułkami i być może w ten sam sposób zrozumiał, że Henry ma depresję, kiedy usłyszał w słuchawce jego głos (otóż to, usłyszałem to w jego głosie i tyle), ale takie rzeczy ostatnio mu się nie zdarzały. Nie przydarzyło mu się nic naprawdę dziwnego od tamtej sprawy z Josie Rinkenhauer. Może kiedyś miał dar i może to coś ciągnęło się za nim w późnym dzieciństwie i w okresie dojrzewania, ale teraz już się skończyło. Dawno temu. Odeszło na zawsze. Albo prawie odeszło.

Prawie.

Zakreśla słowa „Wyjazd do Derry” w biurowym kalendarzu i sięga po teczkę. W tej samej chwili nowa myśl przychodzi mu do głowy, nagła, bezsensowna, ale bardzo potężna. „Uważaj na Pana Szarego”.

Zatrzymuje się z jedną ręką na klamce. To był jego własny głos, bez dwóch zdań.

— No co? — zwraca się do pustego pokoju.

Nic.

Jonesy wychodzi z gabinetu, zamyka drzwi i sprawdza, czy dobrze się zatrzasnęły. W rogu korkowej tablicy z rozkładem zajęć wiszącej na drzwiach jego gabinetu przypięto białą niedużą karteczkę. Zdejmuje ją z tablicy i odwraca. Jest tam wydrukowany napis: „Wracam o pierwszej — do tego czasu jestem historią”. Przypina ją z powrotem do korkowej tablicy zdecydowanym ruchem, ale miną prawie dwa miesiące, zanim Jonesy znów wejdzie do tego pokoju i zobaczy biurowy kalendarz otwarty na dniu świętego Patryka.

Uważaj na siebie, powiedział Henry, ale Jonesy nie myśli o tym, żeby mieć się na baczności. Myśli o ciepłych promieniach marcowego słońca. Myśli o kanapce, którą wkrótce spałaszuje. I o dziewczynach, na które będzie mógł się pogapić, o ich krótkich spódniczkach, i o tym, że marcowe wiatry są dość porywiste. Myśli o wielu różnych rzeczach, ale nie o tym, że powinien uważać na Pana Szarego.

To błąd. Jeden z takich, które na zawsze odmieniają ludzkie życie.

CZĘŚĆ PIERWSZA
RAK

Budzę się w sen, budzę się nieśpiesznie

Los swój wyczuwam w tym, co mi niestraszne

Dokąd iść, dowiem się idąc — nie wcześniej²

Theodore Roethke

ROZDZIAŁ PIERWSZY
McCARTHY

1

Jonesy omal nie zastrzelił człowieka, który wyłonił się spomiędzy drzew. Jak niewiele brakowało? Pół kilograma nacisku na język spustowy garanda, może nawet ćwierć. Później, w przebłysku świadomości, który niekiedy pojawia się w ogarniętym zgrozą umyśle, pożałował, że nie strzelił od razu, zanim spostrzegł pomarańczową czapkę i kamizelkę.

Śmierć McCarthy’emu nie przyniosłaby większej szkody, a wręcz przeciwnie, mogłaby tylko pomóc. Zabijając McCarthy’ego, mógłby uratować ich wszystkich.

2

Pete i Henry pojechali do najbliższego sklepu wielobranżowego Gosselin’s Market po zapas chleba, konserw i piwa, czyli tego, co najważniejsze. Mieli tyle, żeby wystarczyło na dwa najbliższe dni, ale w radiu zapowiadano śnieżycę. Henry zdążył już ustrzelić całkiem pokaźną łanię, a zdaniem Jonesy’ego Pete’owi bardziej zależało na browarze niż na upolowaniu czegokolwiek. Dla Pete’a Moore’a łowiectwo było czymś w rodzaju hobby, piwo zaś stało się religią. Beaver wciąż krążył po lesie, ale Jonesy nie wychwycił odgłosów strzałów, które dobiegłyby z odległości mniejszej niż osiem kilometrów, domyślał się więc, że Beav, podobnie jak on, wciąż czekał.

Ambonę zbudowano na starym klonie, około siedemdziesięciu metrów od obozowiska, i właśnie tam siedział Jonesy, popijając kawę i czytając kryminał Roberta Parkera, kiedy usłyszał kroki i odłożył na bok termos oraz książkę. Kiedyś, wiele lat temu, mógłby w przypływie podniecenia rozlać kawę, ale to już przeszłość. Teraz poświęcił nawet kilka chwil, aby porządnie dokręcić w termosie jasnoczerwoną nakrętkę.

Przyjeżdżali tu we czwórkę na polowanie, zawsze w pierwszym tygodniu listopada, od dwudziestu sześciu lat, jeżeli liczyć od samego początku, kiedy jeszcze przywoził ich tu tato Beavera. A jednak Jonesy dotąd nigdy nie polował z ambony. Żaden z nich nie polował w ten sposób, to za bardzo ograniczało pole działania. Tym razem jednak Jonesy wybrał stacjonarne stanowisko łowieckie. Pozostałym wydawało się, że wiedzą dlaczego, ale znali jedynie część prawdy.

W połowie marca 2001 roku, kiedy Jonesy przechodził przez ulicę w Cambridge, niedaleko college’u Johna Jaya, gdzie wykładał, potrącił go samochód. Miał pękniętą czaszkę, złamane dwa żebra i zmiażdżoną kość biodrową, którą zastąpiono protezą z teflonu i metalu. Mężczyzna, który go potrącił, emerytowany wykładowca historii na Uniwersytecie Bostońskim, był, zdaniem jego adwokata, poważnie chory, we wczesnym stadium Alzheimera, i bardziej niż na karę zasługiwał na współczucie. Jakże często, pomyślał Jonesy, kiedy opadnie kurz, nie ma winnego, którego można by ukarać. A gdyby nawet był, czy to by coś zmieniło? Trzeba przeżyć tę resztę życia, która jeszcze została, i pocieszać się, tak jak słyszał codziennie od różnych osób (przynajmniej dopóki wypadek nie poszedł w zapomnienie), że przecież mogło być gorzej.

A mogło. Miał twardą czaszkę i pęknięcie szybko się zrosło. Nie pamiętał tego, co się z nim działo na godzinę, półtorej przed wypadkiem na Harvard Square, ale poza tym tryby w jego mózgu działały bez zarzutu. Żebra zagoiły się w miesiąc. Najgorzej było z biodrem, ale do października poruszał się już bez kul i teraz jedynym widocznym skutkiem zdarzenia było utykanie, które stawało się wyraźniejsze pod koniec dnia.

Pete, Henry i Beav uważali, że to właśnie przez biodro i tylko przez nie wybrał ambonę, zamiast krążyć po wilgotnym, chłodnym lesie. Lecz choć biodro z pewnością stanowiło istotny powód decyzji, były jeszcze inne. Jonesy nie powiedział przyjaciołom, że już wcale nie miał ochoty zabijać jeleni. To by ich wprawiło w konsternację. Nawet jego samego to zastanawiało. W jego życiu pojawiło się coś nowego, czego nawet się nie spodziewał, dopóki nie wszedł jedenastego listopada na platformę na drzewie i nie wyjął garanda z pokrowca. Nie żeby polowanie zaczęło go mierzić, nic z tych rzeczy, ale po prostu nie miał na nie ochoty. Tamtego słonecznego marcowego dnia Jonesy otarł się o śmierć i nie chciał znowu się z nią stykać, nawet gdyby to on miał zabijać.

3

Zaskoczyło go, że wciąż lubił obozowanie w lesie, może nawet bardziej niż dotychczas. Wieczorne rozmowy o książkach, polityce, aferze, w którą wmieszali się jako dzieciaki, o planach na przyszłość. Byli po trzydziestce, wciąż na tyle młodzi, aby mieć sporo planów, a łącząca ich więź nadal była mocna.

Dni też były przyjemne — godziny, które spędził samotnie na ambonie. Miał śpiwór, do którego wpełzał po pas, kiedy zaczynał marznąć, miał też książkę i walkmana. Po pierwszym dniu przestał słuchać walkmana, bo odkrył, że o wiele bardziej podoba mu się muzyka puszczy — jedwabisty szum wiatru pośród sosen, odgłosy wron. Trochę czytał, pił kawę, wracał do lektury, a kiedy musiał, wypełzał ze śpiwora (czerwonego jak światło stopu) i odlewał się poza krawędź platformy. Miał liczną rodzinę i spore grono przyjaciół. Był towarzyski, lubił swoich krewnych i znajomych (nie mówiąc o studentach, którzy tłumnie do niego lgnęli) i potrafił odpowiednio równoważyć te relacje. Dopiero tu, w lesie, na ambonie, uświadomił sobie, ile zalet ma cisza, że jest ich naprawdę mnóstwo. To było jak spotkanie ze starym przyjacielem, którego nie widział od lat.

— Na pewno chcesz tam siedzieć, stary? — zapytał go wczoraj rano Henry. — Możesz wybrać się ze mną. Obiecuję, że nie sforsujesz tej swojej nogi.

— Daj mu spokój — odezwał się Pete. — On lubi tam przesiadywać. No nie, Jonesy?

— Mniej więcej — odparł, nie wdając się w dalsze dywagacje, ani, co istotniejsze, nie wyjaśniając, że faktycznie lubił tam przesiadywać. Pewnych rzeczy po prostu się nie mówi, nawet przyjaciołom. A zdarza się, że oni i tak doskonale wiedzą.

— Wiesz co — powiedział Beaver, włożył do ust koniec ołówka i przygryzał go raz po raz. Uwielbiał to robić, ten nawyk towarzyszył mu od pierwszej klasy podstawówki. — Przywykłem już, że kiedy tu wracam, widzę go, jak tam siedzi, wysoko na drzewie. To mi się podoba. Kojarzysz mi się z marynarzem, czuwającym na bocianim gnieździe, jak w tych powieściach marynistycznych o Hornblowerze. Masz wszystko na oku, czujnie obserwujesz i wszystko gra.

— Statek na horyzoncie — powiedział Jonesy, a inni się zaśmiali, ale Jonesy wiedział, o co chodziło Beaverowi. Czuł to. Mieć wszystko na oku i wypatrywać statków, rekinów albo Bóg wie czego. Gdy schodził, biodro zawsze dawało mu się we znaki, a plecak ciążył niemiłosiernie, i choć czuł się powolny i niezdarny, pokonując kolejne drewniane szczeble przybite do pnia klonu, wszystko grało. Było dobrze. Wszystko się zmieniało, ale jedynie głupiec mógł uważać, że zmieniało się na gorsze.

Tak przynajmniej wówczas uważał.

4

Gdy usłyszał szelest w gęstwinie i cichy trzask pękającej gałązki, które nieodmiennie kojarzyły mu się z nadchodzącym jeleniem, Jonesy przypomniał sobie słowa ojca: „Nie nakłonisz szczęścia, żeby ci sprzyjało”. Lindsay Jones był typowym nieudacznikiem i niewiele z tego, co mówił, warte było zapamiętania, jednak te słowa należały do nielicznych, które zawierały jakąś głębię, i co więcej, miały się właśnie potwierdzić. Jonesy zamierzał kończyć polowanie, kiedy nagle dostrzegł, że sunie w jego stronę jeleń, sądząc po odgłosach, ogromny byk, może nawet wysoki jak człowiek.

Jonesy’emu nawet przez chwilę nie zaświtało w głowie, że to faktycznie mógłby być człowiek. W tej okolicy prawie nie było ludzi, najbliższe większe miasto, Rangely, znajdowało się siedemdziesiąt kilometrów na północ, a od innych myśliwych polujących w puszczy dzieliły go co najmniej dwie godziny marszu. Najbliższa utwardzona droga wiodąca do Gosselin’s Market (piwo, przynęty, alkohole, kupony loteryjne) była ponad dwadzieścia kilometrów stąd.

Cóż, pomyślał, przecież niczego oficjalnie nie obiecywałem, nie składałem żadnych ślubów i w ogóle.

Owszem, niczego nie obiecywał. Możliwe, że za rok w listopadzie usadowi się na ambonie z aparatem fotograficznym zamiast karabinu, ale to będzie dopiero za rok, a teraz zamiast nikona miał pod ręką garanda.

Nie zamierzał zaglądać darowanemu jeleniowi w zęby.

Dokręcił czerwoną nakrętkę termosu z kawą i odstawił go na bok. Następnie zsunął śpiwór z dolnej połowy ciała jak wielką, zszytą z kawałków skarpetę (krzywiąc się przy tym, bo znów poczuł ćmiący ból w biodrze) i sięgnął po karabin. Nie musiał wprowadzać naboju do komory, czemu towarzyszyłby głośny metaliczny szczęk, który mógłby spłoszyć jelenia — stare nawyki ciężko wykorzenić, toteż broń była gotowa do strzału, gdy tylko Jonesy stanął pewnie na nogach i jednym ruchem kciuka zwolnił dźwigienkę bezpiecznika. Znajomy moment dzikiej euforii już się nie pojawił, ale jego organizm i tak zareagował — tętno przyspieszyło, co przyjął z wyraźnym zadowoleniem. Od czasu wypadku chętnie odnotowywał tego typu reakcje — zupełnie jakby teraz było ich dwóch, ten pierwszy, młodszy, z czasów zanim wpadł pod samochód, i drugi, starszy ostrożniejszy, ten, który odzyskał przytomność w szpitalu na OIOM-ie.

O ile odzyskaniem świadomości można nazwać to powolne, leniwe, otępiałe od leków przebudzenie. Niekiedy wciąż jeszcze słyszał głos, nieznany, ale nienależący do niego, wołający: „Błagam, już dość, nie zniosę tego dłużej, dajcie mi zastrzyk, gdzie jest Marcy? Chcę Marcy!”. Myśli o nim jak o głosie śmierci, o którą otarł się na ulicy i która, kiedy jej się wymknął, zjawiła się w szpitalu, żeby dokończyć robotę; o śmierci pod postacią mężczyzny (a może kobiety, nie potrafił tego stwierdzić) cierpiącego straszliwe katusze, kogoś, kto wzywał Marcy, ale tak naprawdę miał na myśli Jonesy’ego.

Ta myśl odeszła — wszystkie dziwaczne myśli, nawiedzające go w szpitalu, w końcu go opuściły, ale pozostał po nich pewien ślad. Między innymi to była ostrożność. Nie pamiętał, że Henry zadzwonił i radził mu na siebie uważać (a Henry mu o tym nie przypomniał), ale od tamtej pory Jonesy naprawdę miał się na baczności. Stał się ostrożny. Bo może istotnie śmierć krążyła gdzieś w pobliżu i możliwe, że niekiedy nawoływała go po imieniu.

Ale co tam, było, minęło. To wszystko przeszłość. Otarł się o śmierć i przeżył, a jeśli śmierć miała dziś przyjść, to tylko po jelenia (Jonesy miał nadzieję, że po byka), który zapuścił się zbyt daleko w niewłaściwym kierunku. Szelest wśród gęstwiny i trzaski łamanych gałązek zbliżały się ku niemu od południowego zachodu, co oznaczało, że nie będzie musiał strzelać zza pnia klonu — to dobrze — i że ofiara go nie zwietrzy, bo nie znajdował się względem niej pod wiatr. To jeszcze lepiej. Większość liści klonu opadła, dzięki czemu miał dobry, choć nie doskonały widok pomiędzy gałęziami drzewa i mógł odpowiednio wycelować. Uniósł garanda, przyłożył kolbę do ramienia i zaczął składać się do strzału.

McCarthy’ego ocaliło to, że Jonesy utracił zapał do łowiectwa. A omal nie zabiło go coś, co George Kilroy, przyjaciel ojca Jonesy’ego, określał „zmąconym wzrokiem”. Zmącony wzrok, zdaniem Kilroya, był rodzajem „gorączki łowieckiej” i przypuszczalnie drugą pod względem częstotliwości występowania przyczyną wypadków na polowaniu. „Pierwszą jest alkohol”, mawiał George Kilroy. I jak ojciec Jonesy’ego, Kilroy wiedział, o czym mówi. „Pierwszą jest zawsze alkohol”.

Kilroy twierdził, że ofiary „zmąconego wzroku” z takim samym zdumieniem odkrywały, że oddały strzał do płotu, przejeżdżającego auta, ściany stodoły lub innego członka myśliwskiej braci (zdarzało się, że owym pechowym uczestnikiem polowania okazywał się ich współmałżonek, rodzeństwo, a nawet dziecko). „Ale przecież dobrze widziałem!”, twierdzili uparcie i zdaniem Kilroya większość z nich pomyślnie przeszłaby badanie z wykrywaczem kłamstw, przynajmniej w tej kwestii. Zobaczyli jelenia, niedźwiedzia, wilka lub kuropatwę podrywającą się do lotu wśród wysokich traw. Zobaczyli — i basta.

Zdaniem Kilroya wszyscy ci myśliwi byli przepełnieni pragnieniem oddania strzału — chcieli mieć to już za sobą, w ten czy inny sposób. Podszyte niepokojem pragnienie stawało się tak silne, że mózg przekonywał oko, że dostrzega coś, co wcale jeszcze nie było widoczne, aby w ten sposób rozładować napięcie w ciele. Oto cała prawda o „zmąconym wzroku”. I choć Jonesy nie czuł żadnego niepokoju — ręce mu się nie trzęsły, kiedy zamykał termos — musiał później przyznać przed samym sobą, że i on najprawdopodobniej padł ofiarą tej dolegliwości.

Przez chwilę wyraźnie widział potężnego byka na końcu tunelu ze splecionych poskręcanych gałęzi, równie wyraźnie jak każdego z szesnastu jeleni (sześciu byków i dziesięciu łań), które upolował podczas wcześniejszych wypadów do Dziury w Ścianie. Ujrzał jego brązowy łeb i jedno oko, tak ciemne, że prawie czarne, niczym aksamitna poduszka na biżuterię, a nawet fragment poroża.

Strzelaj! Zawołał jakiś głos w jego wnętrzu — to był tamten Jonesy sprzed wypadku, jeszcze cały. Odzywał się częściej w ostatnim miesiącu czy dwóch, w miarę jak on zbliżał się do nieomal mitycznego stanu, który ludzie nigdy niepotrąceni przez samochód w błogiej nieświadomości określali „całkowitym wyzdrowieniem”, nigdy jednak nie rozbrzmiewał równie głośno jak teraz. To był rozkaz, nawoływanie.

I jego palec naprawdę zacisnął się na spuście. Zabrakło jeszcze nacisku rzędu pół kilograma (może nawet ćwierć), ale polecenie zostało wykonane. Głos, który go powstrzymał, należał do tego drugiego Jonesy’ego, tego, co ocknął się w szpitalu, nafaszerowany lekami, zdezorientowany i obolały, niepewny niczego poza tym, że ktoś chciał coś przerwać, nie mógł już czegoś znieść, przynajmniej bez zastrzyku, i ten ktoś chciał Marcy.

Nie, jeszcze nie — zaczekaj, popatrz, powiedział ten nowy, ostrożny Jonesy, a on go usłuchał. Zastygł w bezruchu, opierając niemal cały ciężar ciała na wysuniętej do przodu zdrowej nodze, z karabinem uniesionym do strzału i lufą wetkniętą pomiędzy gałęzie, lekko pochyloną pod kątem trzydziestu pięciu stopni.

Właśnie wtedy z białego nieba posypały się pierwsze płatki śniegu, a Jonesy spostrzegł jasnopomarańczową pionową linię poniżej łba jelenia — zupełnie jakby śnieg ją nagle wyczarował. Przez moment jego percepcja była całkiem zaburzona i to, co widział ponad lufą karabinu, stało się bezładną plątaniną kolorów i kształtów, jak farby zlewające się ze sobą na palecie malarza. Nie było jelenia ani człowieka, ani nawet lasu, tylko zagadkowa, nieuporządkowana mieszana czerni, oranżu i brązów.

Potem pojawiło się jeszcze więcej pomarańczowego, i nagle z chaosu poczęły wyłaniać się kształty: to była czapka, taka z opuszczanymi klapkami na uszy. Przyjezdni spoza stanu kupowali je u L.L. Beana po czterdzieści cztery dolary za sztukę, a w środku każda miała metkę z napisem WYPRODUKOWANO W USA. Można też było kupić taką w sklepie wielobranżowym Gosselina za siedem dolców. Na metce czapki od Gosselina był napis: WYPRODUKOWANO W BANGLADESZU.

Ta czapka sprawiła, że w jednej chwili wszystko stało się aż nadto — przeraźliwie wręcz — wyraźne: brązowy łeb jelenia okazał się przodem wełnianej kurtki, czarne jedwabiste oko byka stało się guzikiem, a poroże gałęziami, nawiasem mówiąc, należącymi do tego samego drzewa, na którym stał. Mężczyzna był nieroztropny (żeby nie powiedzieć szalony), skoro do lasu założył brązową kurtkę, niemniej Jonesy nie potrafił pojąć, dlaczego on sam popełnił błąd, którego konsekwencje mogły okazać się fatalne. Bo przecież ten facet miał na sobie również pomarańczową czapkę, zgadza się? I pomarańczową odblaskową kamizelkę, narzuconą na brązową kurtkę. Ten facet… był o krok od śmierci. Dzieliło go od niej jakieś pół kilograma nacisku palca na spust. Może mniej.

I wtedy to sobie uświadomił, tak dobitnie, że na moment poczuł się, jakby coś wyrzuciło go z jego własnego ciała. Przez jedną przerażającą, gorzką chwilę, której nigdy nie zapomni, nie był ani Jonesym Numer Jeden, tym pewnym siebie Jonesym sprzed wypadku, ani Jonesym Numer Dwa, bardziej zachowawczym rehabilitantem, który większość czasu spędził w uciążliwym stanie fizycznego dyskomfortu i psychicznego zamętu. W tej chwili był jakimś inny Jonesym, niewidzialną obecnością patrzącą na strzelca stojącego na ambonie. Strzelec miał krótkie włosy, które już zaczynały siwieć, drobne zmarszczki wokół ust i kilkudniowy szpakowaty zarost na zapadniętych policzkach. Strzelec był bliski naciśnięcia spustu. Śnieg wirował i tańczył wokół jego głowy, osiadał na wypuszczonej na spodnie flanelowej koszuli, a on był o włos od zastrzelenia mężczyzny w pomarańczowej czapce i kamizelce, takich samych, jakie miałby on sam, gdyby poszedł z Beaverem w las, zamiast zasadzić się na zwierzynę na ambonie.

Wrócił do siebie z głośnym, niemal słyszalnym łupnięciem, tak jak kierowca opadający na siedzenie po tym, jak jego wóz z dużą prędkością wjechał na paskudną muldę. Ze zgrozą stwierdził, że wciąż podąża garandem za mężczyzną, aby nadal mieć go na muszce, jakby jakiś uparty aligator w jego mózgu nie chciał pogodzić się z myślą, że człowiek w brązowej kurtce wcale nie jest zwierzyną. Najgorsze było to, że nie potrafił rozluźnić palca przyciśniętego do spustu. Przez jedną lub dwie mrożące krew w żyłach sekundy miał wrażenie, że naciska na spust coraz mocniej i już tylko kilka dekagramów dzieli go od popełnienia największej życiowej pomyłki. Później przyznał uczciwie przed samym sobą, że to było złudzenie, podobne do tego, kiedy siedzisz w stojącym samochodzie, kątem oka dostrzegasz przejeżdżający wolno z boku pojazd i masz wrażenie, że się cofasz.

Był jak sparaliżowany, ale to wydawało się jeszcze gorsze, to było istne piekło. Jonesy, za dużo myślisz, mawiał Pete, kiedy zauważał, że Jonesy wlepia wzrok w przestrzeń, wyłączając się z rozmowy, i zapewne miało to oznaczać: Jonesy, za dużo sobie wyobrażasz, co było zdecydowanie bliższe prawdy. Teraz też na pewno za dużo sobie wyobrażał, kiedy tak stał na platformie wśród padającego śniegu, ze zwichrzonymi włosami i palcem przyciśniętym do spustu garanda — nie zwiększając nacisku, czego się w pierwszej chwili obawiał, ale także go nie zmniejszając. Facet był tuż pod nim, celownik karabinu skoncentrował się na czubku pomarańczowej czapki, jego życie zawisło na niewidzialnym włosku rozciągniętym pomiędzy wylotem lufy garanda a tą czapką, myślał zapewne o wymianie samochodu na nowy, o tym, że zdradził żonę, albo może o zakupie kucyka dla najstarszej córki (później Jonesy nabrał przekonania graniczącego z pewnością, że McCarthy nie myślał o żadnej z tych rzeczy, ale oczywiście nie było to wtedy, na platformie, kiedy jego palec wskazujący dociskał spust broni) i nie wiedział, tak jak Jonesy, kiedy tamtego marcowego dnia stał przy przejściu przez ulicę, w Cambridge, z teczką w jednej ręce i egzemplarzem „Boston Phoenixa” pod pachą, że śmierć jest tuż obok, być może nawet śmierć przez duże Ś, przemykająca spiesznie postać, jak z wczesnego filmu Ingmara Bergmana, ukrywająca jakieś narzędzia w fałdach zgrzebnej szaty. Być może nożyczki. Albo skalpel.

A najgorsze jest to, że ten człowiek by nie zginął, a w każdym razie nie na miejscu. Upadłby i leżał tam, wrzeszcząc, tak jak Jonesy leżał i wył na ulicy. Nie pamiętał, że krzyczał, ale oczywiście tak właśnie było: powiedziano mu o tym, a on nie miał podstaw, żeby w to nie wierzyć. Wył na całe gardło, aż do ochrypnięcia. A gdyby mężczyzna w brązowej kurtce i pomarańczowej czapce zaczął wołać Marcy? Oczywiście nie zrobiłby tego — to wykluczone — ale umysł Jonesy’ego mógłby zinterpretować jego krzyki jako wołanie Marcy. Jeżeli istniało coś takiego jak „zmącony umysł” — jeżeli mógł patrzeć na faceta w brązowej kurtce i widzieć łeb jelenia — to na pewno istniał też słuchowy odpowiednik tej iluzji. Usłyszeć krzyki mężczyzny i mieć świadomość odpowiedzialności za jego ból i cierpienie… Boże święty, nie! A jego palec wskazujący wciąż nie chciał się rozluźnić.

To, co sprawiło, że otrząsnął się z chwilowego odrętwienia, było zarazem proste i nieoczekiwane: około dziesięciu kroków od pnia drzewa, na którym był Jonesy, mężczyzna w brązowej kurtce nagle się przewrócił. Jonesy usłyszał jego przepełnione bólem i zdziwieniem westchnienie — brzmiało trochę jak „auć!” — a palec wskazujący niemal bezwiednie ześlizgnął się ze spustu.

Mężczyzna upadł na kolana, podpierając się brązowymi rękami o ziemię (nosił brązowe rękawiczki, kolejny błąd, równie dobrze mógłby przyczepić sobie na plecach kartkę z napisem ZASTRZELCIE MNIE, skonstatował Jonesy), którą zaczęła już przykrywać warstewka białego puchu. Kiedy znowu się podniósł, zaczął mówić pełnym zdumienia, przerażonym głosem. Jonesy w pierwszej chwili nie zorientował się, że tamten płakał.

— O rany, o rany — powtarzał mężczyzna, próbując podźwignąć się do pionu. Zakołysał się jak pijany. Jonesy wiedział, że w lasach byli inni myśliwi, mężczyźni, którzy znalazłszy się na weekend albo dłużej z dala od swoich rodzin, robili różne głupstwa. Jednym z najczęstszych takich głupstewek było zaglądanie do butelki o dziesiątej rano. Jednak Jonesy nie uważał, aby ten facet był pijany. Nie miał podstaw, by tak sądzić, jedynie przeczucie.

— O rany, o rany, o rany. — A kiedy mężczyzna znów ruszył naprzód, powiedział: — Śnieg. Teraz jeszcze zaczął sypać śnieg, o rany…

Pierwszych parę kroków było chwiejnych i niepewnych. Jonesy już zaczynał myśleć, że tym razem przeczucie go zawiodło i facet jest jednak wstawiony, nagle jednak nieznajomy przestał się zataczać i jego krok stał się zdecydowany. Raz po raz drapał się po prawym policzku.

Przeszedł pod amboną i przez chwilę był tylko pomarańczowym kołem czapki z dwoma brązowymi ramionami po bokach. Jego głos się poniósł, płynny i pełen łez, głównie „O rany!” z dorzucanym od czasu do czasu „O Boże!”. Teraz jeszcze ten śnieg, na dokładkę.

Jonesy wciąż stał na platformie, patrząc, jak mężczyzna znika pod amboną, by po chwili wyłonić się po drugiej stronie. Odruchowo odwrócił się na pięcie, aby nie stracić obcego z oczu — i równie odruchowo opuścił karabin, zaciągając dźwigienkę bezpiecznika.

Jonesy nie zawołał do niego i chyba wiedział dlaczego — obudziło się w nim poczucie winy. Bał się, że mężczyzna na dole spojrzy na niego i dostrzeże prawdę w jego oczach, nawet pomimo łez i prószącego coraz bardziej śniegu; bał się, że mężczyzna zorientuje się, że Jonesy czatował na ambonie z wycelowanym w niego karabinem i że o mało go nie zabił.

Dwadzieścia kroków od drzewa nieznajomy zatrzymał się i po prostu tam stał, unosząc dłoń w brązowej rękawiczce do czoła, aby osłonić oczy przed padającym śniegiem. Jonesy zorientował się, że tamten spostrzegł Dziurę w Ścianie. Chyba uznał, że znalazł się na właściwej ścieżce. „O rany!” i „O Boże!” ucichły, a mężczyzna potruchtał tam, skąd dobiegały odgłosy generatora, kołysząc się przy tym z boku na bok jak marynarz na pokładzie okrętu. Jonesy słyszał cichy, urywany oddech nieznajomego, który pobiegł w stronę masywnej chaty w lesie, z wąską smużką dymu unoszącą się z komina i niemal natychmiast rozpływającą się wśród wirującego śniegu.

Jonesy zaczął schodzić po stopniach przybitych do pnia klonu, przewiesiwszy sobie karabin przez ramię (nie spodziewał się, że ze strony tamtego mogło mu grozić niebezpieczeństwo, nie wtedy). Po prostu nie chciał zostawiać garanda, który był doskonałym karabinem, na ambonie, na śniegu. Jego biodro znów zaczęło sztywnieć i zanim zszedł z platformy, mężczyzna, którego omal nie zastrzelił, dotarł już prawie do drzwi chaty. A drzwi — rzecz jasna, były otwarte.

Tu, w leśnych ostępach, nikt nie zamykał drzwi na klucz.

5

Mniej więcej trzy metry przed granitową płytą, która pełniła w Dziurze w Ścianie funkcję frontowego tarasu, mężczyzna w brązowej kurtce i pomarańczowej czapce znów się przewrócił. Czapka spadła mu z głowy, ukazując pozlepiane od potu strąki rzedniejących brązowych włosów. Przyklęknął na chwilę na jednym kolanie, z opuszczoną głową. Jonesy słyszał jego szorstki, ochrypły, przyspieszony oddech.

Mężczyzna podniósł czapkę i kiedy włożył ją na głowę, Jonesy zawołał do niego na powitanie.

Nieznajomy podźwignął się chwiejnie na nogi i odwrócił niepewnie. W pierwszej chwili Jonesy odniósł wrażenie, że tamten ma wyjątkowo pociągłe oblicze — wyglądało naprawdę nieludzko. Kiedy jednak podszedł bliżej, lekko utykając (to dobrze, że nie miał większych problemów z nogą, bo grunt pod stopami robił się coraz bardziej śliski i zdradliwy), zdał sobie sprawę, że to było tylko złudzenie — twarz nieznajomego nie była wcale nieludzko pociągła, facet był po prostu śmiertelnie przerażony i bardzo, ale to bardzo blady. Na jego policzku, w który się drapał, była wyraźna jasnoczerwona plama. Kiedy zobaczył Jonesy’ego podchodzącego ku niemu, na jego twarzy odmalowała się głęboka, nieskrywana ulga. Jonesy omal nie parsknął śmiechem, gdy przypomniał sobie, jak stojąc na ambonie, zamartwiał się, że obcy spojrzy mu w oczy i wyczyta z nich prawdę. Ten facet nie byłby w stanie wyczytać niczego z jego oczu i najwyraźniej nie dbał o to, skąd wziął się Jonesy ani co tu robił. Wyglądał, jakby miał ochotę wziąć Jonesy’ego w ramiona i obsypać gorącymi pocałunkami.

— Dzięki Bogu! — zawołał. Wyciągnął rękę do Jonesy’ego i zaczął brnąć po świeżym śniegu w jego stronę. — Rany… dzięki Bogu. Zgubiłem się. Błąkam się po tych lasach od wczoraj i już myślałem że przyjdzie mi tu umrzeć… że… że…

Poślizgnął się, a Jonesy złapał go za ramiona. Był postawny, wyższy od Jonesy’ego, który mierzył metr osiemdziesiąt pięć wzrostu, i na dodatek szerszy od niego w barach. Mimo to w pierwszej chwili Jonesy odniósł wrażenie, że tamten jest lekki jak piórko, jakby strach w jakiś sposób wydrążył jego ciało i uczynił je lekkim jak strąk wilczomlecza.

— Spokojnie, chłopie — rzucił Jonesy. — Już wszystko dobrze, jesteś bezpieczny. Wejdźmy do środka, żebyś się ogrzał, co ty na to?

Jak na zawołanie, gdy padło słowo „ogrzać”, mężczyzna zaczął szczękać zębami.

— J-jasne. — Spróbował się uśmiechnąć, ale bez większego powodzenia. Jonesy’ego znów zaskoczyła nieludzka bladość jego skóry. Owszem, było dość zimno, co najmniej sześć stopni na minusie, ale policzki mężczyzny miały odcień popiołu i ołowiu. Jedynymi wyrazistymi barwami na jego twarzy była czerwień dziwnego śladu na policzku i ciemne, niemal granatowe sińce pod oczami.

Jonesy objął go ramieniem, gdy nagle ogarnęła go troska i wręcz absurdalna sympatia do tego nieznajomego człowieka, tak silna, że mogła niemal równać się z pierwszym szkolnym zauroczeniem niejaką Mary Jo Martineau w białej bluzeczce bez rękawów i w prostej bawełnianej spódnicy do kolan. Teraz był już absolutnie pewien, że tamten nie pił — to strach (i być może również wyczerpanie), a nie wódka, sprawił, że słaniał się na nogach. Jednak w jego oddechu dało się wyczuć jakąś woń — przypominała banany. Jonesy’emu kojarzyła się też z eterem, który wlewał do gaźnika swojej pierwszej bryki — forda z czasów wojny wietnamskiej — żeby móc ją odpalić w mroźny poranek.

— To jak, wejdziesz do środka?

— Taa. Zi-zimno… Dzięki Bogu, że się pan napatoczył. Czy to…

— Moja chata? Nie, kolegi.

Jonesy otworzył bejcowane dębowe drzwi i pomógł nieznajomemu przestąpić próg. Mężczyzna, poczuwszy podmuch cieplejszego powietrza, aż westchnął przeciągle, a na jego policzkach pojawiły się delikatne rumieńce. Jonesy odetchnął z ulgą, gdy na własne oczy przekonał się, że w żyłach tamtego pozostało jeszcze trochę krwi.

6

Jak na chatkę w leśnych ostępach Dziura w Ścianie była naprawdę wspaniałym miejscem. Wchodziło się wprost do olbrzymiej izby na parterze, kuchni, jadalni i pokoju dziennego w jednym, dalej były jeszcze dwie sypialnie i trzecia na piętrze, które zarazem było poddaszem. Wielką izbę przepełniał aromat sosnowego drewna i ciepły blask bejcowanych belek. Na podłodze leżał indiański dywanik, a na ścianie wisiał kilim, rękodzieło Micmaków, przedstawiający chude jak patyki postacie wojowników walczących z wielkim niedźwiedziem. Prosty dębowy stół, na tyle długi, by pomieścić osiem osób, wyznaczał obszar jadalni. W kuchni stał opalany drewnem piec, w głównej izbie zaś był kominek: kiedy w jednym i w drugim buzował ogień, w chacie robiło się piekielnie gorąco, nawet jeśli na zewnątrz panowały siarczyste mrozy. Prawie całą zachodnią ścianę zajmowało duże okno, przez które rozciągał się widok na długi, stromy stok opadający ku zachodowi. W latach siedemdziesiątych zdarzył się wielki pożar lasu i można było ujrzeć w oddali, wyłaniające się spośród wirującego śniegu, czarne poskręcane pnie spalonych drzew. Jonesy, Pete, Henry i Beav nazywali to zbocze Wąwozem, tak samo jak nazywał je ojciec Beavera i jego przyjaciele.

— O Boże, dzięki Ci, Boże… i panu też dziękuję — rzekł mężczyzna, a kiedy Jonesy się uśmiechnął, bo to były szczere, gorące podziękowania, mężczyzna zaśmiał się ochryple, jakby chciał powiedzieć, że tak, zdawał sobie sprawę, że mogło to zabrzmieć zabawnie, ale nic na to nie mógł poradzić. Zaczął oddychać głęboko i przez parę chwil wyglądał jak jeden z tych ekspertów od ćwiczeń, którzy mają swoje programy w płatnych telewizjach kablowych. Mówił przy każdym wydechu. — Boże, naprawdę myślałem, że zeszłej nocy już będzie po mnie… było tak zimno… i ta wilgoć w powietrzu… pamiętam to… pamiętam, że myślałem, o rany, o Boże, co będzie, jak spadnie śnieg… zacząłem kasłać i nie mogłem przestać… coś się pojawiło, a ja pomyślałem że powinienem przestać kasłać, bo jeśli to niedźwiedź czy coś… i jeżeli go rozdrażnię, nie daj Boże, to… no wie pan… ale nie mogłem się uspokoić i po jakimś czasie… poszło sobie…

— Widział pan w nocy niedźwiedzia? — Jonesy był podekscytowany i przerażony zarazem. Słyszał, że tu są niedźwiedzie. Stary Gosselin i jego kumple ze sklepu uwielbiali opowiadać historyjki o niedźwiedziach, zwłaszcza przyjezdnym spoza stanu. Jednak na samą myśl o tym, że ten biedny człowiek, samotny i zagubiony, natknął się w nocy na grasującego w okolicy niedźwiedzia, Jonesy poczuł, że oblewa go zimny pot. Tak jakby słuchał żeglarskich opowieści o morskim potworze.

— Nie wiem, co to było — rzekł mężczyzna i nagle zerknął na niego z ukosa. To szelmowskie spojrzenie ani trochę nie spodobało się Jonesy’emu, który, co gorsza, nie potrafił go rozszyfrować. — Nie mogłem się przyjrzeć, bo wtedy już się nie błyskało.

— W dodatku wcześniej się błyskało? Ejże! — Gdyby nie to, że facet wyglądał naprawdę marnie, Jonesy z pewnością uznałby, że go nabiera. Prawdę mówiąc, i tak powoli zaczynał skłaniać się ku temu przekonaniu.

— No, wie pan, błyskało się, jak to czasem przed burzą — rzekł mężczyzna. Jonesy odniósł wrażenie, jakby tamten mówił całkiem szczerze. Mężczyzna podrapał się po zaczerwienionym śladzie na policzku, który mógł być odmrożeniem. — Zimą to się czasem zdarza, zwykle tak się właśnie błyska, przed burzą.

— I widział pan to wszystko? Wczoraj w nocy?

— Tak mi się zdaje. — Mężczyzna jeszcze raz zerknął na niego z ukosa, lecz tym razem już bez szelmowskiego, chytrego uśmieszku, a Jonesy uznał, że wcześniej chyba mu się tylko zdawało. Teraz widział jedynie skrajne wyczerpanie. — Wszystko mi się miesza… odkąd się zgubiłem, boli mnie brzuch… zawsze mnie boli, kiedy się zlęknę… mam tak już od dzieciństwa.

I rzeczywiście, był teraz jak dziecko, kiedy tak się rozglądał bez cienia zażenowania, skonstatował Jonesy. Zaprowadził go do kanapy stojącej przed kominkiem, a mężczyzna nie stawiał oporu. Kiedy się zlęknę. Powiedział: „kiedy się zlęknę”, a nie „kiedy się przestraszę”. Powiedział to jak dziecko.

— Proszę zdjąć kurtkę — rzekł Jonesy, a tamten najpierw rozpiął guziki, a potem sięgnął do znajdującego się pod nimi suwaka. Jonesy znów sobie przypomniał, jak przez pomyłkę wziął jeden z tych guzików za oko jelenia i omal nie wpakował temu facetowi kulki.

Gość rozpiął suwak do połowy i nagle coś się zacięło, jeden ze złotych ząbków eklera zahaczył o materiał. Mężczyzna zamarł w bezruchu, a wyraz jego twarzy mógł świadczyć o tym, że zetknął się z czymś podobnym po raz pierwszy w życiu. Kiedy Jonesy wyciągnął dłonie w stronę suwaka, mężczyzna opuścił ręce do boków i nie próbował ingerować niczym pierwszoklasista pozwalający, aby nauczyciel włożył mu buciki jak należy albo pomógł założyć kurtkę odwróconą na lewą stronę.

Jonesy uwolnił złote ząbki suwaka z podwiniętej zaszewki i rozpiął kurtkę do końca. Za oknem w zachodniej ścianie Wąwóz powoli stawał się niewidoczny, choć wciąż jeszcze można było dostrzec czarne koślawe kształty drzew. Przyjeżdżali tu od blisko trzydziestu lat, polowali rok w rok, niemal nieprzerwanie od trzech dekad i jak dotąd ani razu nie spotkało ich nic poważniejszego niż drobna śnieżna zadymka. Wszystko wskazywało jednak, że to już wkrótce się zmieni, choć z drugiej strony, kto wie? Czasy były takie, że prezenterzy pogody w telewizji i w radiu traktowali najlżejszy śnieg jak zapowiedź zbliżającej się nieuchronnie kolejnej epoki lodowcowej.

Przez chwilę mężczyzna po prostu stał w rozpiętej kurtce, a na polakierowanej podłodze z desek wokół jego stóp formowały się coraz większe kałuże wody z roztopionego śniegu. Facet gapił się na belki i krokwie z rozdziawionymi ustami i rzeczywiście wyglądał jak wyrośnięty sześciolatek… albo jak Duddits. Nieomal można było zacząć szukać wzrokiem przypiętych do mankietów kurtki rękawiczek z jednym palcem. Mężczyzna zdjął kurtkę tak, jak zrobiłoby to dziecko, poruszając energicznie barkami i ramionami i zrzucając ją na podłogę. Gdyby Jonesy nie zdążył jej złapać, wylądowałaby w kałuży roztopionego śniegu.

— A to co?

Przez chwilę Jonesy nie miał pojęcia, o co tamten zapytał, zaraz jednak, podążając za jego spojrzeniem, odnalazł zwieszającą się z belki ażurową, misternie plecioną konstrukcję. Była kolorowa — czerwono-zielona, z delikatnymi żółtawymi wstawkami i wyglądała trochę jak pajęczyna.

— To łapacz snów — odparł Jonesy. — Taki indiański talizman. Ma zdaje się powstrzymywać koszmary czy coś takiego.

— To pańskie?

Jonesy nie wiedział, czy chodziło mu o chatkę (może gość wcześniej go nie słuchał), czy tylko o łapacz snów, ale w obu przypadkach odpowiedź była taka sama — Nie. Kolegi. Przyjeżdżamy tu co roku na polowanie.

— Ilu was jest? — Mężczyzna dygotał; krzyżując ramiona na piersiach i zaciskając dłonie na łokciach, patrzył, jak Jonesy odwiesza jego kurtkę na kołku przy drzwiach.

— Czterech. Beaver wybrał się właśnie na polowanie, to jego chata. Może niedługo wróci, skoro zaczął sypać śnieg. Pete i Henry pojechali do sklepu.

— Do Gosselina? O tym sklepie pan mówi?

— Uhm. Niech pan usiądzie.

Jonesy podprowadził tamtego do długiej, staroświeckiej, segmentowanej kanapy. Takie meble wyszły z mody wiele lat temu, ale kanapa nie cuchnęła za bardzo i nic się w niej nie zalęgło. Styl i dobry gust niewiele znaczyły w Dziurze w Ścianie.

— Proszę tu zostać — powiedział, pozostawiając rozdygotanego mężczyznę siedzącego na kanapie, ze złączonymi dłońmi wciśniętymi pomiędzy kolana. Dżinsy nieznajomego wydawały się mocno opięte, więc być może miał pod nimi kalesony, lecz mimo to trząsł się jak osika. Ciepło panujące w chacie sprawiło, że zaczął nabierać kolorów i o ile wcześniej wyglądał jak trup, teraz przypominał raczej cierpiącego na dyfteryt.

Pete i Henry zajmowali wspólnie większą z dwóch sypialni na parterze. Jonesy wszedł do środka, otworzył stojący na lewo od drzwi kufer z cedrowego drewna i wyjął jeden z dwóch ciepłych koców. Przechodząc przez główną izbę w stronę kanapy, na której siedział rozdygotany mężczyzna, Jonesy uświadomił sobie, że nie zadał tamtemu najbardziej podstawowego pytania, o którym nie zapomniałby nawet sześciolatek niepotrafiący rozpiąć samodzielnie suwaka.

Otuliwszy mężczyznę kocem, zapytał:

— Jak się pan nazywa? — I uświadomił sobie, że prawie to wiedział. McCoy? McCann?

Mężczyzna, którego Jonesy niedawno o mały włos nie zabił, popatrzył na niego, otulając się kocem po samą szyję. Brązowe sińce pod jego oczami zaczęły nabierać ciemniejszego, fioletowego odcienia.

— McCarthy — odparł. — Richard McCarthy. — Jego dłoń, zadziwiająco pulchna i biała, gdy ściągnął z niej rękawiczkę, wysunęła się spod koca niczym nieśmiałe zwierzątko.

— A pan…?

— Gary Jones — powiedział i podał mu rękę, tę samą, której palec wskazujący jeszcze niedawno omal nie nacisnął spustu karabinu. — Ale ludzie mówią mi po prostu Jonesy.

— Dziękuję, Jonesy. — McCarthy popatrzył na niego z nieskrywaną wdzięcznością. — Chyba uratował mi pan życie.

— Ee tam, nie ma o czym gadać — mruknął Jonesy. Znów zatrzymał wzrok na czerwonej plamie na policzku tamtego. Wyglądała jak odmrożenie. Tak, to z pewnością nie mogło być nic innego, jak właśnie odmrożenie.

ROZDZIAŁ DRUGI
BEAVER

1

— Wie pan, że nie można stąd zadzwonić? — rzekł Jonesy. — Nie doprowadzono tu linii telefonicznej. Prąd mamy z niedużego generatora i to by było tyle.

McCarthy, okutany kocem aż po szyję, pokiwał głową.

— Słyszałem generator, ale wie pan, jak to jest, kiedy się zabłądzi, dźwięki bywają mylące. Czasami masz wrażenie, że dźwięk dochodzi z prawej albo z lewej, a po chwili wydaje ci się, że jednak z tyłu za tobą i powinieneś zawrócić.

Jonesy pokiwał głową, choć wcale nie wiedział, o co tamtemu chodziło. Pomijając tydzień czy dwa tuż po wypadku, kiedy błąkał się w oparach leków i bólu, nigdy się nie zgubił.

— Zastanawiam się, co najlepiej w tej sytuacji zrobić — powiedział Jonesy. — Chyba trzeba będzie pana odwieźć, kiedy wrócą Pete i Henry. Ile osób liczy pańska grupa?

McCarthy się zamyślił. To i ten niepewny, kołyszący krok upewniły Jonesy’ego, że ten człowiek jest w silnym szoku. Zdumiewało go, że jedna samotna noc w lesie doprowadziła McCarthy’ego do takiego stanu, i zastanawiał się, czy on sam zareagowałby podobnie.

— Cztery — odparł McCarthy po dłuższym namyśle. — Tyle samo co pańska. Polowaliśmy w parach. Byłem z moim kumplem, Steve’em Otisem. Jest prawnikiem, tak jak ja. Ze Skowhegan. Wszyscy jesteśmy ze Skowhegan i ten tydzień dla nas… to grubsza sprawa.

Jonesy pokiwał głową i uśmiechnął się.

— Tak. Dla nas też.

— Tak czy siak, musiałem się od nich odłączyć. — McCarthy pokręcił głową. — Sam nie wiem, słyszałem Steve’a gdzieś po prawej, co chwilę widziałem jego kamizelkę błyskającą między drzewami, aż tu nagle… nie wiem. Chyba musiałem się zamyślić… w lesie nietrudno się zadumać i ani się obejrzałem, jak zostałem sam. Wydaje mi się, że próbowałem zawrócić po swoich śladach, ale się ściemniło i… — Znów pokręcił głową. — Wszystko mi się miesza, tylko jednego jestem pewien. Było nas czworo. Ja i Steve, i Nat Roper z siostrą, Becky.

— Na pewno nielicho się o pana martwią.

McCarthy w pierwszej chwili wydawał się zaskoczony, a potem jakby się zasępił. Chyba wcześniej w ogóle o tym nie pomyślał.

— Tak, z pewnością. Jasne że tak. O rany, o rety.

Jonesy z trudem powstrzymywał uśmiech. Zachowaniem i sposobem mówienia McCarthy przypominał mu postać z filmu Fargo.

— Dlatego lepiej będzie, jak pana odwieziemy. Oczywiście, jeżeli…

— Nie chciałbym sprawiać kłopotu…

— Nie ma sprawy. Jak mówię, że pana odwieziemy, to odwieziemy. Jeżeli pogoda na to pozwoli. Bo wygląda na to, że idzie śnieżyca.

— No, raczej — burknął z rozgoryczeniem McCarthy. — Szkoda, że spece od pogody nie potrafili tego przewidzieć. Mają te cholerne satelity, radary i Bóg wie co jeszcze. To tyle w kwestii umiarkowanego ochłodzenia i względnie dobrej pogody, no nie?

Jonesy spojrzał z zakłopotaniem na mężczyznę okutanego w koc; widać było tylko jego zaczerwienioną twarz i rzednące brązowe włosy. Prognozy, które słyszał on, Pete, Henry i Beaver, już od dwóch dni zapowiadały obfite opady śniegu. Niektórzy synoptycy, zapewne dla asekuracji, twierdzili, że śnieg może zmienić się w deszcz, ale facet z rozgłośni w Castle Rock (WCAS była jedyną stacją, jaka tu odbierała, chociaż sygnał był słaby i niewyraźny) mówił, że nadciąga front burzowy i że w krótkim czasie może spaść nawet do dwudziestu centymetrów śniegu. Jeżeli temperatury się utrzymają, mogą nadejść kolejne śnieżyce, wraz z silnymi wiatrami o kierunku północno-wschodnim. Jonesy nie miał pojęcia, jakiej stacji słuchał McCarthy, ale na pewno nie była to WCAS. Gość miał pomieszane w głowie, bez dwóch zdań, i skądinąd trudno było się temu dziwić.

— Wie pan co, mogę odgrzać trochę zupy. Zgłodniał pan, panie McCarthy?

Tamten uśmiechnął się z wdzięcznością.

— Jeszcze jak — odparł. — W nocy i rano bardzo mnie bolał brzuch, ale teraz już czuję się lepiej.

— To przez stres — stwierdził Jonesy. — Ja porzygałbym się jak kot, a może nawet sfajdał w gacie.

— Ja nie zwymiotowałem — mruknął McCarthy. — Jestem tego prawie pewien, chociaż… — Znów pokręcił głową, jakby to stało się dla niego czymś w rodzaju tiku. — W sumie to nie wiem. Wszystko mi się miesza, jak w jakimś koszmarze.

— Koszmar już się skończył — zapewnił Jonesy. Poczuł się trochę niezręcznie, mówiąc takie frazesy, ale czuł, że tamten potrzebuje uspokojenia.

— To dobrze — powiedział McCarthy. — Dziękuję. I chętnie zjem trochę zupy.

— Jest pomidorowa, rosół i chyba puszka gulaszu. Na co ma pan ochotę?

— Na rosół — odrzekł McCarthy. — Moja mama zawsze mówiła, że rosół jest najlepszy na wszelkie dolegliwości.

Uśmiechnął się, a Jonesy starał się zachować pokerową twarz. Zęby McCarthy’ego były nadzwyczaj białe i równe, pewnie miał koronki. Przemawiał za tym również jego wiek — musiał mieć około czterdziestu pięciu lat. Jednak brakowało mu co najmniej czterech zębów, dwóch górnych kłów (ojciec Jonesy’ego nazywał je „wampirzymi zębami”) i dwóch przednich u dołu. Jonesy wiedział jedno: McCarthy nie zdawał sobie sprawy, że stracił zęby. Nikt, komu brakuje czterech zębów z przodu, nie mógłby tak się szczerzyć, zwłaszcza w takich okolicznościach. Przynajmniej się tak wydawało Jonesy’emu. Poczuł nagle nieprzyjemny ucisk w dołku, jak sygnał telefonu znikąd. Odwrócił się w stronę kuchni, żeby McCarthy nie zdążył dostrzec zmiany na jego twarzy, i nie zaczął się zastanawiać, co się stało.

— Porcja rosołu, już się robi. Zje pan do tego parę grzanek z serem?

— Jeżeli to nie kłopot. No i mów mi Richard, dobrze? Albo jeszcze lepiej Rick. Kiedy ktoś ratuje mi życie, chcę jak najszybciej być z nim po imieniu.

Jasne, Rick. Lepiej wstaw sobie te zęby, zanim wygłosisz w sądzie mowę do przysięgłych.

Wrażenie, że coś jest nie tak, wciąż nie dawało mu spokoju. To było takie kliknięcie jak wtedy, gdy prawie odgadł nazwisko McCarthy’ego. Nie zdążył pożałować, że go nie zastrzelił, kiedy miał po temu okazję, ale już teraz w głębi duszy pragnął gorąco, żeby ten dziwny człowiek nigdy więcej nie pojawił się w jego życiu.

2

Postawił zupę na kuchence i właśnie zabrał się do przygotowywania grzanek z serem, kiedy pojawił się pierwszy podmuch potężnego wiatru — cała chata zatrzęsła się w posadach, a wokół niej zawirowały tumany śniegu. Przez chwilę nie było widać nawet czarnych poskręcanych drzew w Wąwozie, a za oknem zapanowała śnieżna biel, jakby ustawiono tam wielki kinowy ekran. Jonesy po raz pierwszy zaczął się poważnie niepokoić, nie tylko o Pete’a i Henry’ego, którzy zapewne wracali właśnie ze sklepu scoutem Devlina, ale także o Beavera. Można by stwierdzić, że jeśli ktokolwiek znał te lasy jak własną kieszeń, to właśnie Beaver, ale przy takiej pogodzie lepiej nie obstawiać zakładów — to kolejne powiedzonko jego ojca nieudacznika. Było całkiem niezłe, choć nie tak dobre jak: „Nie zmusisz szczęścia, żeby ci dopisało”. Odgłos generatora mógł pomóc Beaverowi w znalezieniu drogi, ale jak zauważył McCarthy, dźwięki bywają mylące. Zwłaszcza gdy zrywał się silny wiatr, tak jak teraz.

Mama nauczyła go tych paru rzeczy, które potrafił zrobić w kuchni, między innymi były to grzanki z serem. Najpierw daj kapkę mysztardy — Janet Jones zawsze mówiła „mysztarda” zamiast „musztarda” — a potem posmaruj masłem chleb, broń Boże patelnię. Jak posmarujesz patelnię, wyjdzie ci smażony na maśle chleb z serem. Nigdy nie potrafił zrozumieć, co to za różnica, czy posmaruje masłem chleb, czy patelnię, ale zawsze robił tak, jak go nauczyła matka, choć było z tym o wiele więcej zachodu, bo gdy smarował grzankę masłem od góry, chleb mocno podpiekał się od spodu. Również z powodu matki zawsze zdejmował kalosze tuż za progiem, bo „odciskały się stopy”. Nie miał pojęcia, o co chodziło matce, kiedy tak mówiła, ale nawet dziś, gdy zbliżał się do czterdziestki, zdejmował buty, kiedy tylko przestąpił próg, żeby „stopy się nie odciskały”.

— Sam też chyba się skuszę — powiedział i położył kromki na patelni, masłem do dołu. Zupa zaczęła się już gotować, w powietrzu rozeszła się aromatyczna woń rosołu, ten zapach przynosił pocieszenie.

— Dobra myśl. Mam nadzieję, że twoi przyjaciele dotrą tu bezpiecznie.

— Taa — mruknął Jonesy. Zamieszał zupę. — Gdzie właściwie obozujecie?

— Kiedyś polowaliśmy na Mars Hill i obozowaliśmy w chatce wujka Nata i Becky, ale dwa lata temu jakiś kretyn puścił ją z dymem. Inspektor, który badał pogorzelisko, stwierdził, że w grę wchodził alkohol, a pożar zaczął się od zwykłego papierosa.

— Tak bywa. — Jonesy pokiwał głową.

— Ubezpieczyciel wypłacił forsę, ale nie mieliśmy gdzie obozować. Już myślałem, że postawimy krzyżyk na naszych wypadach, ale Steve znalazł nam miłą chatkę w Kineo. To nawet nie jest miasteczko, tylko mała osada przy Jefferson Tract, nazywa się Kineo, a w każdym razie tak ją nazywa tych parę osób, które tam mieszkają. Wiesz, o czym mówię?

— Wiem — odparł Jonesy, choć z trudem wydobył głos ze ściśniętego gardła. Nagle znów odebrał ten dziwny sygnał telefonu znikąd. Dziura w Ścianie znajdowała się około trzydziestu kilometrów na wschód od sklepu Gosselina. Osada Kineo była od tego sklepu oddalona o czterdzieści pięć kilometrów na zachód. Łącznie to jakieś siedemdziesiąt pięć kilometrów. Czy miał uwierzyć, że facet siedzący na kanapie i okutany po szyję w koc przeszedł na piechotę siedemdziesiąt pięć kilometrów, odkąd wczoraj po południu zabłądził w lesie? To jakiś absurd. Niemożliwe, aby zdołał tego dokonać.

— Pachnie smakowicie — zauważył McCarthy.

I rzeczywiście tak było, ale Jonesy nagle zupełnie stracił apetyt.

3

Szedł właśnie z jedzeniem w stronę kanapy, gdy usłyszał tupanie stóp otrzepywanych ze śniegu na kamiennej płycie za drzwiami. Chwilę później otworzyły się drzwi i do środka wszedł Beaver. Wokół jego nóg zatańczyły w powietrzu wirujące płatki śniegu.

— Chryste Panie na bananie — rzucił Beaver. Pete sporządził kiedyś listę powiedzonek przyjaciela i „Chryste Panie na bananie” znajdowało się na jej szczycie obok „kurdebalans” i „cmoknij mnie w gwizdek”. Powiedzonka Beavera były trochę zen, a trochę bluźniercze. — Już myślałem, że przyjdzie mi nocować pod chmurką, ale wtedy zobaczyłem światło. — Beav uniósł obie ręce, rozcapierzając palce. — Ujrzałem światło, o Panie, tak właśnie, chwalmy Pa… — I w tej samej chwili szkła jego okularów odparowały, a Beaver zobaczył nieznajomego na kanapie. Wolno opuścił ręce i uśmiechnął się. Między innymi dlatego Jonesy go uwielbiał i to od czasów podstawówki. Beaver bywał nieznośny i trudno go było nazwać tytanem intelektu, ale miał jedną nader pozytywną cechę: na każdą nieplanowaną i zaskakującą sytuację zamiast irytacją reagował uśmiechem.

— Cześć — powiedział. — Jestem Joe Clarendon. A ty jak się nazywasz?

— Rick McCarthy — odrzekł gość, wstając. Koc zsunął się z jego ciała, a Jonesy zwrócił uwagę na pokaźny kałdun napinający materiał swetra. Cóż, pomyślał, w sumie nic w tym dziwnego, to dolegliwość mężczyzn w średnim wieku, która uśmierci miliony w ciągu najbliższych dwudziestu paru lat.

McCarthy wyciągnął rękę i postąpił krok naprzód, ale omal się nie przewrócił o leżący na podłodze koc. Gdyby Jonesy go nie złapał i nie przytrzymał za rękę, McCarthy pewnie runąłby na podłogę, demolując przy okazji niewielki stolik, na którym stał ciepły posiłek. Jonesy’ego ponownie zdumiała dziwna niezdarność tego mężczyzny, przywodząca mu na myśl jego samego minionej wiosny, kiedy na nowo uczył się chodzić. Przyjrzał się uważniej zaczerwienieniu na policzku obcego i zaraz tego pożałował. To wcale nie było odmrożenie. Wyglądało raczej jak narośl lub znamię, z którego wyrastały krótkie, szorstkie włoski.

— Nie tak nerwowo — rzekł Beaver, postępując naprzód. Ujął dłoń McCarthy’ego i tak energicznie nią potrząsnął, że Jonesy przez chwilę był pewien, że McCarthy wyląduje jednak na tym nieszczęsnym stoliku. Ucieszył się, kiedy Beav, mierzący dokładnie metr siedemdziesiąt pięć centymetrów wzrostu i ze śniegiem topniejącym w czarnych, długich jak u hipisa włosach, cofnął się o dwa kroki. Beav wciąż się uśmiechał, i to nawet szerzej niż dotychczas. Z długimi do ramion włosami i w okularach z grubymi szkłami wyglądał jak matematyczny geniusz albo może seryjny morderca. Tak naprawdę był stolarzem.

— Rick ma za sobą ciężką przeprawę — powiedział Jonesy. — Wczoraj zabłądził i spędził całą noc w lesie.

Beaver wciąż się uśmiechał, ale na jego twarzy pojawił się wyraz zatroskania. Jonesy domyślał się, co teraz nastąpi, i chciał wyciszyć przyjaciela — coś mu mówiło, że McCarthy jest wierzący i powiedzonka Beava mogą obrazić jego uczucia religijne, ale oczywiście uciszyć Joego to mniej więcej tak, jak zatrzymać wichurę.

— O żesz ty w dupę! — zawołał. — Ja pierdzielę, to niesamowite! Usiądź. Jedz. Ty też, Jonesy.

— Nie — odparł Jonesy — ty usiądź i zjedz. To ty dopiero co wróciłeś z zimna.

— Na pewno?

— Tak. Zrobię sobie jajecznicę. Niech Rick opowie ci resztę tej historii. — Może ty zrozumiesz z niej coś więcej, dorzucił w myślach.

— Dobra — Beaver zdjął kurtkę (czerwoną) i kamizelkę (rzecz jasna, pomarańczową). Już miał ją rzucić na sąg drewna opałowego, gdy nagle zmienił zdanie. — Chwila, chwila, mam tu coś, co może ci się przydać. — Wsunął dłoń do kieszeni kurtki i wyjął z niej książkę w broszurowym wydaniu, z obtartym grzbietem, ale poza tym w całkiem niezłym stanie. Na okładce były tańczące diabliki z widłami. Małe grzeszki Roberta Parkera. Tę właśnie książkę Jonesy czytał na ambonie.

Beav podał mu ją z uśmiechem.

— Zostawiłeś śpiwór, ale pomyślałem, że i tak nie zmrużysz oka, dopóki się nie dowiesz, kto zabił.

— Nie musiałeś tam włazić — powiedział Jonesy, ale był na swój sposób poruszony uczynkiem Beavera, który wracając pośród śnieżnej zadymki, nie mógł dostrzec, czy Jonesy wciąż jeszcze siedzi na ambonie. Mógł do niego zawołać, ale Beavowi to by nie wystarczyło, musiał wszystko zobaczyć na własne oczy.

— Nie ma sprawy — odparł Beav i usiadł obok McCarthy’ego, patrzył teraz na niego jak na zwierzątko należące do nowego, zgoła egzotycznego gatunku.

— No to dziękuję — powiedział Jonesy. — Zjedz grzankę. Ja zrobię jajecznicę. — Już miał się oddalić, ale nagle przystanął. — A co z Pete’em i Henrym? Myślisz, że zdołają wrócić bezpiecznie?

Beav otworzył usta, ale zanim zdążył odpowiedzieć, podmuch wiatru znów uderzył w chatę z taką siłą, że drewniane ściany zaskrzypiały, a z poddasza dobiegło głośne zawodzenie wichury.

— Ee, przecież tylko trochę poprószyło — rzekł Beaver, kiedy wiatr nieco ucichł. — Dotrą tutaj. Inna sprawa, czy się stąd wydostaniemy, jak nadejdzie wielka śnieżyca z północy. Zaczął pałaszować grzankę. Jonesy poszedł do kuchni, żeby zrobić jajecznicę i podgrzać jeszcze jedną puszkę zupy. Był spokojniejszy o McCarthy’ego, teraz kiedy wrócił Beaver. Prawda była taka, że w obecności Beavera zawsze czuł się pewniej. To dziwne, ale prawdziwe.