Tytuł oryginału:

ON PEUT SE DIRE AU REVOIR PLUSIEURS FOIS

Copyright © Editions Robert Laffont S.A., Paris 2011

All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2012

Polish translation copyright © Wiktoria Melech 2012

Redakcja: Joanna Morawska

Ilustracja na okładce: Russell Shively/Shutterstock

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

Skład: Laguna

ISBN 978-83-7659-497-2

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

2012. Wydanie elektroniczne

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Konwersja do formatu MOBI: Virtualo Sp. z o.o.
virtualo.eu

Dedykacja

Książka ta jest dedykowana onkologom, którzy wspaniałomyślnie poświęcili mi swój czas, wiedzę i okazali wsparcie od momentu, gdy przypadkowo, dziewiętnaście lat temu, odkryto u mnie nowotwór.

Jest także dedykowana wszystkim moim pacjentom, którzy przeszli przez podobne doświadczenia. Pokazali mi drogę wewnętrznej siły, odwagi i determinacji.

Dedykuję ją również moim trojgu dzieciom: Sachy (który ma szesnaście lat), Charliemu (który ma dwa lata) i Annie (która ma sześć miesięcy). Będę bardzo zawiedziony, nie mogąc im towarzyszyć w odkrywaniu życia. Mam nadzieję, że pozytywnie wpłynąłem na ich losy. Chcę także wierzyć, że będą umieli przechować to w sercach i odwołać się do tego w obliczu życiowych wyzwań.

Maj 2011

CZĘŚĆ PIERWSZA

Test rowerowy

Tego dnia, po opuszczeniu centrum radiologii, wróciłem do domu na rowerze. Uwielbiałem zawsze jazdę na rowerze po Paryżu i wspominam tę przejażdżkę jako szczęśliwy czas. Oczywiście po tym, co właśnie usłyszałem, o wiele rozsądniej byłoby wrócić taksówką, ponieważ nierówności w jezdni nie były wskazane w mojej sytuacji. Jednak zwłaszcza po tej wiadomości odczuwałem potrzebę świeżego powietrza.

Było to 16 czerwca ubiegłego roku. Zrobiono mi rezonans magnetyczny i jego wynik nie był zachwycający. Zdjęcia pokazały nabrzmiałą od naczyń krwionośnych ogromną gulę, która zajęła w prawym płacie czołowym wolne miejsce pozostałe po dwóch operacjach, jakie przeszedłem wiele lat temu. Mój lekarz onkolog wahał się, nie sądził, żeby był to nawrót guza. Raczej wyjątkowy obrzęk mózgu powstały z pewnym opóźnieniem w reakcji na wcześniejszą radioterapię. Nie był jednak tego pewien. Należało poczekać na opinię radiologa, który miał wrócić dopiero za kilkanaście dni.

Guz czy obrzęk mózgu, to coś, co rozwijało się w moim prawym płacie czołowym, stanowiło oczywiście bezpośrednie zagrożenie dla życia. Wziąwszy pod uwagę jego rozmiar i ciśnienie, jakie wywołał w mózgu, wystarczyłaby najmniejsza zmiana ciśnienia na zewnątrz wskutek jakiegoś wstrząsu czy uderzenia, żebym umarł albo został inwalidą. I pomyśleć, że z tym odbezpieczonym granatem w czaszce wróciłem właśnie z trzydniowej podróży do Stanów Zjednoczonych. Każda dziura w powietrzu mogła oznaczać mój koniec.

Wychodząc z centrum radiologii, zadzwoniłem do żony. Powiedziałem jej: „Nie jest dobrze”. I rozpłakałem się. Usłyszałem, że i ona wybucha płaczem na drugim końcu linii telefonicznej. Czułem się rozbity. Z takim ciężarem na duszy nie byłbym w stanie jechać przez miasto zamknięty w samochodzie. Wsiadłem więc na rower, doskonale zdając sobie sprawę z ryzyka, jakie podejmowałem.

Gdy opowiadam o tym moim przyjaciołom, patrzą na mnie z minami wyrażającymi całkowite niezrozumienie. Wiedzą, że nie poddałem się rozpaczy, że nie straciłem odwagi. Dlaczego w takim razie wystawiłem się na tak ogromne ryzyko? Czy na jeden moment uległem chęci popełnienia samobójstwa? A może „romantycznej” idei nagłej śmierci na ulicach Paryża? Czy zawładnęła mną pokusa natychmiastowej ucieczki przed wielomiesięcznym cierpieniem i strachem?

Na ogół odpowiadam im, żartując: „Nie mogłem zostawić tam roweru. Za bardzo mi na nim zależy. Przecież to mój Tornado. Czy można sobie wyobrazić, że Zorro porzuciłby swojego wiernego rumaka w byle jakim miejscu?”. A prawda jest taka, że mimo tego, co powiedział onkolog, mimo tego, że chciałem mu wierzyć, obawiałem się najgorszego. Zostałem przyparty do muru.

Nagle poczułem, że muszę wypróbować moją odwagę. Przekonać się, czy w obliczu tej decydującej walki potrafię zmobilizować tyle sił, ile podczas dwóch poprzednich operacji. Mając dwadzieścia lat więcej i guz w głowie – jeśli okaże się, że tam jest – będę potrzebował całej siły woli i zimnej krwi.

I chociaż mogło się to wydać szalone i nierozsądne, rowerowy test spełnił swoje zadanie: zrozumiałem, że moja chęć życia pozostała niezmieniona, a wraz z nią także determinacja. Pojąłem, że nie opuszczę rąk, nie poddam się.

Ogromne zmęczenie

Niepokojące sygnały zaczęły pojawiać się w maju, półtora miesiąca przed tym, zanim zrobiono mi rezonans magnetyczny. Zauważyłem w ubiegłych tygodniach, że uginają mi się nogi, jakbym nagle tracił w nich siłę. Pamiętam dokładnie chwilę, kiedy szukając jakiejś książki na półce w gabinecie, niespodzianie upadłem na kolana. Bez żadnego ostrzegawczego znaku.

Kilka dni potem przyjąłem u siebie dziennikarkę ze stacji M6, która chciała przeprowadzić ze mną wywiad na temat Bernarda Giraudeau. Dowiedziałem się od niej, że znajdował się w bardzo złym stanie. Byłem bardzo zdenerwowany, odpowiadając na jej pytania.

Kiedy skończyliśmy rozmowę, wstałem, żeby ją odprowadzić. Gdy żegnaliśmy się, runąłem jak długi i pociągnąłem ją za sobą. Kamera spadła na mnie, przewrócił się niski stolik ze wszystkim, co na nim stało – dzbankiem z herbatą, filiżankami. Dziennikarka krzyknęła: „Na pomoc, na pomoc!”, alarmując całe biuro, podczas gdy ja leżałem na podłodze. Było to dość krępujące. Dziennikarka nie kryła strachu. Wyobraziłem sobie, jak myśli: „Mój Boże! Drugi Bernard Giraudeau!”. Próbowałem ją uspokoić. „Niedawno wróciłem ze Stanów Zjednoczonych, jestem w świetnej formie. Po prostu kręci mi się w głowie od kilku dni. Proszę się nie niepokoić. Nic mi nie będzie”.

Te symptomy nie pasowały tak naprawdę do problemów neurologicznych ani do nawrotu guza. Nie zapaliła się żadna czerwona lampka ostrzegająca przed guzem. Ostatnie badanie mózgu w styczniu niczego nie wykazało. Następne było przewidziane na lipiec. Zanalizowawszy różne przyczyny, doszedłem do wniosku, że moje osłabienie wynikało z anemii. Połknąłem dużo pastylek ibuprofenu, żeby usunąć ból w plecach, pomyślałem więc, że zapewne zwiększona dawka tego leku spowodowała owrzodzenie przewodu pokarmowego i krwawienie, a w konsekwencji anemię i zawroty głowy. Postanowiłem zrobić jak najszybciej badania kontrolne.

W tym czasie nieustannie dokądś jeździłem w związku z publikacją książki Antyrak. Nowy styl życia. Udzielałem wywiadów, brałem udział w audycjach radiowych i telewizyjnych, zwłaszcza w Ameryce, gdzie moja książka została przyjęta z wielkim zainteresowaniem. Przypisywałem więc zmęczenie powtarzającym się lotom ze zmianą czasu i stresowi towarzyszącemu publicznym wystąpieniom.

Niedługo po wywiadzie dla M6, chociaż nie czułem się najlepiej, musiałem odbyć nagłą podróż do Detroit z powodu ważnej audycji telewizyjnej nadawanej na kanale państwowym. Kiedy wszedłem do studia, byłem blady jak ściana. Powiedziałem do specjalistki od makijażu: „Musi pani coś ze mną zrobić”. Odpowiedziała na to: „Proszę się nie martwić, będzie pan wyglądał jak brzoskwinia”. Przez dwie godziny na planie trzymałem się bardzo dzielnie – uśmiechałem się, udawałem, że jestem zadowolony i dobrze się czuję, i rzeczywiście wyglądałem jak brzoskwinia. Potem, goniąc resztkami sił, wróciłem prosto do hotelu i położyłem się spać, bo nazajutrz rano miałem znowu lecieć samolotem.

Przebudzenie okazało się jeszcze bardziej przykre, to uczucie potęgował przejmujący ból głowy. Z dużym trudem wstałem, ubrałem się i zjadłem śniadanie. W drodze na lotnisko musiałem wstąpić do apteki, żeby kupić paracetamol. Szukając leku, przewróciłem się z hałasem na półkę, zrzucając całą jej zawartość na podłogę. Personel pomógł mi stanąć na nogi. Namawiano mnie, bym pozwolił zawieźć się do szpitala. Nie chciałem jednak spóźnić się na samolot i wróciłem do taksówki.

Niewątpliwie działo się ze mną coś złego. Z taksówki zadzwoniłem do znajomego w Paryżu, żeby załatwił mi natychmiastowe badanie metodą rezonansu magnetycznego. Skontaktowałem się również z matką i poprosiłem, by przyjechała po mnie na lotnisko w Roissy. Chwiałem się na nogach i czułem, że nie dam rady wrócić do domu sam. Na lotnisku w Detroit przewróciłem się jeszcze kilka razy.

Spis treści

- Dedykacja

- CZĘŚĆ PIERWSZA

- Test rowerowy

- Ogromne zmęczenie

- Poważny problem

- Kolonia w łóżku

- Powrót do akwarium

- Wampir z Louvain

- Zimny prysznic

- Pięćdziesiąt lat: słoń, czaszka i wiatr

- CZĘŚĆ DRUGA

- „Wszystko po to, żeby tak się stało?”

- Co zostało z idei Antyraka?

- Wewnętrzny spokój

- Kolejność priorytetów

- Umieć przejść

- W dolinie cieni

- Niczego nie żałuję

- Ćwiczenie odwagi

- Towarzysze walki

- Zalecenie – śmiech i medytacja

- Kultywować wdzięczność

- Cenne momenty

- Próba Lourdes

- Dotknąć tabu

- Radosny testament

- Duch Emily

- Białe światło

- O miłości

- Interakcje życiowe

- Pieszczota wiatru

- Epilog

- Przypisy