Wydanie elektroniczne

MICHAEL CONNELLY

Czołowy amerykański autor powieści kryminalnych. Studiował dziennikarstwo na University of Florida; tam też uległ fascynacji prozą Raymonda Chandlera. Po studiach pracował jako reporter specjalizujący się w sprawach kryminalnych. W 1992 ukazała się jego pierwsza książka Czarne echo, która zdobyła prestiżową Nagrodę Edgara Allana Poe w kategorii debiutu. Łącznie Connelly napisał ponad 20 powieści, m.in. Poeta, Wydział spraw zamkniętych, Krwawa profesja (sfilmowana przez Clinta Eastwooda), Prawnik z lincolna, Oskarżyciel, Piąty świadek, The Drop, The Black Box i The Gods of Guilt. Pisarz jest laureatem wszystkich najważniejszych nagród przyznawanych w uprawianym przez niego gatunku literackim, zarówno krajowych jak zagranicznych: Anthony Award, Macavity Award, Shamus Award, Nero Award i wielu innych. W latach 2003–2004 pełnił funkcję prezesa stowarzyszenia Mystery Writers of America.

www.michaelconnelly.com

Tego autora

STRACH NA WRÓBLE

TELEFON

Mickey Haller

PRAWNIK Z LINCOLNA

OŁOWIANY WYROK

OSKARŻYCIEL

PIĄTY ŚWIADEK

BOGOWIE WINY

Harry Bosch

WYDZIAŁ SPRAW ZAMKNIĘTYCH

DZIEWIĘĆ SMOKÓW

UPADEK

CZARNE PUDEŁKO

Tytuł oryginału:

THE REVERSAL

Copyright © Hieronymus Inc. 2010

All rights reserved

Published by arrangement with Little, Brown & Co., New York, USA

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2013

Polish translation copyright © Łukasz Praski 2013

Redakcja: Piotr Chojnacki

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-107-3

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Dla Shannon Byrne
z gorącymi podziękowaniami

CZĘŚĆ I
Parada sprawcy

Rozdział 1

Wtorek, 9 lutego, 13.43

Kiedy ostatni raz jadłem w Water Grill, siedziałem naprzeciwko klienta, który z zimną krwią i premedytacją zamordował żonę i jej kochanka, strzelając im w twarze. Chciał nie tylko, żebym bronił go na rozprawie, ale w pełni oczyścił go z zarzutów i przywrócił mu dobre imię. Tym razem siedziałem w towarzystwie człowieka, wobec którego musiałem zachować jeszcze większą ostrożność. Jadłem lunch z Gabrielem Williamsem, prokuratorem okręgowym Los Angeles.

Było rześkie zimowe popołudnie. Siedziałem przy stoliku z Williamsem i jego zaufanym szefem personelu – czyli doradcą politycznym – Joem Ridellem. Umówiliśmy się na 14.30, gdy prawnicy pracujący w sądzie powinni już wrócić do sądów karnych, więc prokurator nie musiał się obawiać, że afiszuje się z przedstawicielem ciemnej strony mocy. Czyli ze mną, Mickeyem Hallerem, obrońcą potępionych.

Water Grill doskonale nadawał się na lunch. Dobra kuchnia i atmosfera, stoliki odpowiednio od siebie oddzielone, by pozwolić na spokojną prywatną rozmowę, oraz karta win, którą trudno byłoby przebić innym restauracjom w centrum. Należał do tych lokali, w których nie zdejmuje się marynarki, a kelner kładzie gościom czarne serwetki na kolanach, by nie musieli się sami fatygować. Zespół prokuratorski zamówił martini na koszt podatnika, ja natomiast pozostałem przy darmowej wodzie. Williams potrzebował dwóch łyków ginu i jednej oliwki, zanim nawiązał do powodu naszej potajemnej schadzki na oczach wszystkich.

– Mickey, mam dla ciebie propozycję.

Skinąłem głową. Tyle już powiedział mi Ridell, kiedy zadzwonił rano, by umówić się ze mną na lunch. Zgodziłem się na spotkanie, a potem sam złapałem za telefon. Starałem się dowiedzieć, cóż to może być za propozycja. Nawet moja pierwsza żona, która pracowała w prokuraturze okręgowej, nie wiedziała, o co chodzi.

– Zamieniam się w słuch – powiedziałem. – Nie co dzień dostaje się propozycję od prokuratora okręgowego. Wiem, że nie ma związku z żadnym z moich klientów. nie zasługiwaliby na uwagę kogoś tak wysoko postawionego. Zresztą w tym momencie prowadzę tylko kilka spraw. Mam mały zastój.

– Masz rację – odparł Williams. – Nie chodzi o żadnego z twoich klientów. Mam sprawę i chciałbym, żebyś ją wziął.

Znów skinąłem głową. Teraz rozumiałem. Wszyscy nienawidzą adwokata, dopóki sami go nie potrzebują. Nie wiedziałem, czy Williams ma dzieci, ale zapewne sprawdził mnie starannie, wiedział więc, że nie zajmuję się przestępczością nieletnich. Przypuszczałem, że to raczej żona. Prawdopodobnie kradzież w sklepie albo jazda po spożyciu, które próbował zatuszować.

– Kogo zgarnęli? – spytałem.

Williams zerknął na Ridella i wymienili między sobą uśmiechy.

– Nie, nic takiego – rzekł Williams. – Proponuję ci coś innego. Chciałbym cię zatrudnić, Mickey. Chcę, żebyś popracował dla prokuratury okręgowej.

Po telefonie Ridella kłębiło mi się w głowie mnóstwo myśli, ale ani przez moment nie wyobrażałem sobie, że mógłbym zostać zatrudniony jako oskarżyciel. Od ponad dwudziestu lat byłem pełnoprawnym członkiem korporacji adwokackiej. W tym czasie prokuratorzy i policjanci zaczęli budzić we mnie podejrzenia, może nie takie jak członkowie gangów z Nickerson Gardens, ale na tyle poważne, by wykluczyć możliwość wstąpienia w ich szeregi. Mówiąc wprost, nigdy by mnie nie chcieli, a ja nie chciałbym ich. Z wyjątkiem mojej byłej żony i przyrodniego brata, który był detektywem w policji Los Angeles, odmówiłbym każdemu z nich. Zwłaszcza Williamsowi. Był przede wszystkim politykiem, a dopiero potem prokuratorem. Przez to wydawał się jeszcze bardziej niebezpieczny. Wprawdzie na samym początku kariery prawniczej zaliczył krótki epizod w roli oskarżyciela, ale przez dwie dekady specjalizował się w obronie praw obywatelskich i na stanowisko prokuratora okręgowego kandydował jako człowiek z zewnątrz, zdobywając je na fali nastrojów antypolicyjnych i antyprokuratorskich. Od chwili gdy serwetka wylądowała mi na kolanach, zachowywałem najwyższą ostrożność.

– Pracować dla was? – spytałem. – Co właściwie miałbym robić?

– Wystąpić w roli oskarżyciela specjalnego. Jednorazowo. Chcę, żebyś poprowadził sprawę Jasona Jessupa.

Patrzyłem na niego przez dłuższą chwilę. W pierwszym momencie myślałem, że wybuchnę gromkim śmiechem. To chyba jakiś sprytnie zaaranżowany żart. Zaraz jednak zrozumiałem, że to niemożliwe. Nikogo nie zabiera się do Water Grill, żeby opowiadać dowcipy.

– Mam oskarżać Jessupa? Z tego, co słyszałem, nie ma go o co oskarżać. Sprawa jest załatwiona i przyklepana. Nie ma tu nic więcej do roboty.

Williams pokręcił głową, jak gdyby zamierzał przekonać o czymś nie mnie, ale samego siebie.

– W przyszły wtorek jest rocznica morderstwa – powiedział. – Zapowiem wtedy, że zamierzamy wnieść o ponowne rozpatrzenie sprawy Jessupa. I chciałbym, żebyś na konferencji prasowej stał obok mnie.

Wyprostowałem się na krześle i spojrzałem na nich. Przez dużą część swojego dorosłego życia rozglądałem się po salach rozpraw, starając się wyczytać coś z twarzy przysięgłych, sędziów, świadków i prokuratorów. Nabrałem w tym nawet chyba niezłej wprawy. Przy tym stoliku jednak, patrząc na miny Williamsa i jego przybocznego, nie mogłem nic odgadnąć.

Jason Jessup został skazany za zamordowanie dziecka i spędził w więzieniu dwadzieścia cztery lata. Przed miesiącem Sąd Najwyższy Kalifornii uchylił wyrok i odesłał sprawę z powrotem do okręgu Los Angeles, aby przeprowadzono powtórny proces albo oddalono zarzuty. Uchylenie wyroku nastąpiło po trwającej dwa dziesięciolecia batalii prawnej, którą toczył przede wszystkim sam Jessup ze swojej celi. Samozwańczy prawnik pisał apelacje, wnioski, skargi i wszelkie inne formy protestu, jakie zdołał zredagować, niczego jednak nie wskórał w sądach stanowych i federalnych. Wreszcie udało mu się zwrócić na siebie uwagę organizacji prawniczej pod nazwą Genetyka w Służbie Sprawiedliwości, która w jego imieniu zajęła się sprawą i ostatecznie doprowadziła do wykonania badań genetycznych nasienia znalezionego na sukience dziewczynki, za której uduszenie skazano Jessupa.

Jessup dostał wyrok, zanim zaczęto wykorzystywać analizę DNA w postępowaniach karnych. Badanie wykonane po tylu latach wykazało, że nasienie znalezione na sukience nie pochodziło od Jessupa, ale od nieznanej osoby. Mimo że sądy wielokrotnie podtrzymywały wyrok skazujący Jessupa, nowa informacja przechyliła szalę na jego korzyść. Stanowy sąd najwyższy, powołując się na wyniki analizy DNA i inne sprzeczności w materiale dowodowym oraz protokole rozprawy, uchylił wyrok.

Tyle mniej więcej wiedziałem o sprawie Jessupa, a moje informacje w większości pochodziły z gazet i plotek krążących w korytarzach sądowych. Nie znałem całego orzeczenia sądowego, ale czytałem fragmenty w „Los Angeles Times” i wiedziałem, że to druzgocąca decyzja, potwierdzająca zapewnienia Jessupa o własnej niewinności i liczne przypadki łamania zasad przez policję i prokuraturę podczas śledztwa. Muszę przyznać, że jako adwokat bez przykrości obserwowałem, jak po orzeczeniu sądu prasa miesza z błotem prokuraturę okręgową. Można to nazwać Schadenfreude przegranego. Nie miało znaczenia, że to nie moja sprawa ani że obecne szefostwo w okręgowej nie miało nic wspólnego z dochodzeniem z 1986 roku, ale obrona tak rzadko odnosi zwycięstwa, że sukces innych i porażka establishmentu zawsze wywołują powszechną radość.

Decyzja sądu najwyższego zapadła w zeszłym tygodniu. Rozpoczęło się odliczanie sześćdziesięciu dni, w ciągu których prokuratura okręgowa będzie musiała doprowadzić do powtórnego procesu albo zwolnić Jessupa. Wydawało się, że od orzeczenia nie było dnia, by Jessup nie pojawił się w wiadomościach telewizyjnych. Udzielał mnóstwa wywiadów w San Quentin, telefonicznie i osobiście, utrzymując, że jest niewinny, i rozprawiając się z policją i prokuraturą, przez które trafił za kratki. Zyskał w niedoli wsparcie kilku hollywoodzkich gwiazd oraz zawodowych sportowców, zdążył też założyć już sprawę cywilną przeciwko miastu i okręgowi, domagając się milionowych odszkodowań za lata bezpodstawnego pozbawienia wolności. Podczas nieprzerwanego cyklu swoich występów w mediach miał stałe grono wiernych słuchaczy i wykorzystywał je, aby wykreować się na bohatera ludowego. Wszystko wskazywało na to, że gdy wreszcie wyjdzie z więzienia, sam zostanie celebrytą.

Znając tak niewiele szczegółów sprawy, miałem wrażenie, że to niewinny człowiek, którego przez ćwierć wieku poddawano torturom, dlatego w pełni zasługuje na wszystko, co uda mu się za to uzyskać. Wiedziałem jednak na tyle dużo, by rozumieć, że jeżeli ślad DNA utorował Jessupowi drogę do wolności, to sprawa jest przegrana, a pomysł powtórnego procesu wydaje się aktem politycznego masochizmu, o jaki trudno byłoby posądzać tak tęgie mózgi jak Williams i Ridell.

Chyba że…

– Wiecie coś, czego ja nie wiem? – zapytałem. – I czego nie wie „Los Angeles Times”?

Williams uśmiechnął się z wyższością i pochylił się nad stołem, żeby odpowiedzieć.

– Jessup z pomocą Genetyki ustalił tylko tyle, że na sukience ofiary nie było jego DNA – powiedział. – Jako wnioskodawca nie miał prawa ustalić, od kogo pochodził ślad.

– Czyli sprawdziliście próbkę w bazach danych.

Williams przytaknął.

– Sprawdziliśmy. I znaleźliśmy.

Nie dodał niczego więcej.

– No więc kto to był?

– Nie dowiesz się, jeżeli nie zechcesz włączyć się do sprawy. W przeciwnym razie ta informacja musi pozostać poufna. Powiem tylko, że moim zdaniem nasze wnioski pozwolą w czasie procesu zneutralizować kwestię DNA, nie podważając reszty sprawy i wszystkich wcześniejszych dowodów. Za pierwszym razem badanie genetyczne nie było konieczne, żeby go skazać. Teraz też nie będzie potrzebne. Tak jak w osiemdziesiątym szóstym uważamy, że Jessup jest winien przestępstwa i nie dopełniłbym swoich obowiązków, gdybym go nie oskarżał, bez względu na szanse wyroku skazującego, skutki polityczne i publiczny odbiór sprawy.

Mówił jak do kamery, nie do mnie.

– Czemu więc sam go nie skarżysz? – spytałem. – Dlaczego przychodzisz z tym do mnie? Masz do dyspozycji trzystu zdolnych prawników. Na przykład pewna osoba, którą trzymasz w biurze w Van Nuys, bez namysłu przyjęłaby tę sprawę. Po co przychodzisz do mnie?

– Bo z oskarżeniem nie może wystąpić prokuratura okręgowa. Na pewno czytałeś albo słyszałeś o zarzutach. Sprawa jest nieczysta i nie ma żadnego znaczenia, że nie pracuje u mnie już ani jeden prawnik z tamtych czasów. Muszę wystawić kogoś z zewnątrz, niezależną osobę. Kogoś…

– Po to jest prokurator generalny – przerwałem mu. – Jeżeli potrzebujesz niezależnego oskarżyciela, zgłaszasz się do niego.

Nadepnąłem mu na odcisk i wiedzieli o tym wszyscy przy stole. Gabriel Williams za nic w świecie nie zwróciłby się do prokuratora generalnego z prośbą o interwencję. Przekroczyłby w ten sposób polityczne zasieki. Stanowisko prokuratora generalnego Kalifornii było wybieralne i wszyscy znawcy sceny politycznej w mieście byli przekonani, że to będzie następny przystanek Williamsa na drodze do rezydencji gubernatora lub na inny niebotyczny szczyt. Ostatnią rzeczą, jakiej pragnąłby Williams, było oddanie potencjalnemu rywalowi sprawy, nawet tak dawnej, którą ten mógłby wykorzystać przeciwko niemu. W polityce, w sądzie, w życiu nikt nie daje przeciwnikowi do ręki pałki, którą sam może dostać po łbie.

– Nie zamierzamy iść z tą sprawą do generalnego – oznajmił rzeczowym tonem Williams. – Dlatego właśnie jesteś mi potrzebny, Mickey. Jesteś znanym i szanowanym obrońcą. Moim zdaniem opinia publiczna będzie skłonna uznać twoją niezależność i dlatego uwierzy i przyjmie do wiadomości wyrok skazujący w tej sprawie, do którego doprowadzisz.

Kiedy patrzyłem na Williamsa, zjawił się kelner, żeby przyjąć od nas zamówienie. Nie odrywając ode mnie wzroku, prokurator kazał mu odejść.

– Nie bardzo interesuję się sprawą – powiedziałem. – Kto broni Jessupa? Byłoby mi trudno stawać do walki z dobrze znanym kolegą.

– W tym momencie ma tylko prawnika z Genetyki i reprezentanta w procesie cywilnym. Nie wynajął obrońcy, bo naprawdę spodziewa się wycofania wszystkich zarzutów.

Skinąłem głową, odnotowując pokonanie następnej przeszkody.

– Ale czeka go niespodzianka – ciągnął Williams. – Będzie miał nowy proces. Jessup to zrobił, Mickey, niech ci to wystarczy. Dziewczynka nie żyje i to dość dla każdego oskarżyciela. Weź to. Zrób coś dla społeczeństwa i dla siebie. Kto wie, może ci się nawet spodobać i będziesz chciał zostać po naszej stronie. Jeżeli tak, na pewno weźmiemy pod uwagę taką możliwość.

Wbiłem wzrok w obrus, zastanawiając się nad jego ostatnimi słowami. Przez chwilę mimowolnie wyobraziłem sobie swoją córkę siedzącą na sali rozpraw i przyglądającą się, jak występuję w imieniu oskarżenia zamiast obrony. Williams wciąż mówił, nieświadomy, że już podjąłem decyzję.

– Oczywiście nie mogę zapłacić według twoich stawek, ale jeżeli przyjmiesz sprawę, nie sądzę, żebyś zrobił to dla pieniędzy. Dostaniesz biuro i sekretarkę. Dostaniesz wszelką pomoc techniczną, jakiej będziesz potrzebował. Samych najlepszych…

– Nie chcę biura w prokuraturze. Wolałbym działać samodzielnie. Muszę być absolutnie niezależny. Koniec z lunchami. Wydamy wspólny komunikat, a potem dajesz mi spokój. Sam decyduję, jak poprowadzić sprawę.

– Zgoda. Korzystaj z własnego biura, pod warunkiem, że nie będziesz w nim trzymał dowodów. I oczywiście sam będziesz podejmował decyzje.

– Jeżeli się zgodzę, sam wybiorę współpracownika i własnego detektywa z policji. Ludzi, którym mogę zaufać.

– Myślisz o kimś ode mnie czy z zewnątrz?

– Będzie mi potrzebny ktoś od ciebie.

– Masz na myśli swoją byłą żonę, jak sądzę?

– Zgadza się… jeżeli zgodzi się przyjąć propozycję. I gdyby udało się nam doprowadzić do skazania, zabierzesz ją z Van Nuys i przeniesiesz do pracy nad poważnymi przestępstwami w centrali, gdzie jest jej miejsce.

– Łatwo powiedzieć…

– To są moje warunki. Przyjmujesz albo nie.

Williams zerknął na Ridella, a jego przyboczny niemal niedostrzegalnie kiwnął głową.

– No dobrze – rzekł Williams, znów spoglądając na mnie. – Wobec tego chyba przyjmuję. Wygrasz i ją przenoszę. Umowa stoi.

Wyciągnął rękę nad stołem i uścisnąłem ją. Uśmiechnął się, nie odpowiedziałem jednak tym samym.

– Mickey Haller w imieniu stanu Kalifornia – powiedział.

– Całkiem ładnie brzmi.

„W imieniu stanu Kalifornia”. Powinno mi to sprawić przyjemność. Powinienem się czuć, jak gdybym brał udział w czymś słusznym i szlachetnym. Towarzyszyło mi jednak tylko uczucie, jakbym przekroczył jakąś granicę wytyczoną przez samego siebie.

– Świetnie – powiedziałem.

Rozdział 2

Piątek, 12 lutego, 10.00

W recepcji prokuratury okręgowej na osiemnastym piętrze budynku sądów karnych Harry Bosch podał swoje nazwisko i dodał, że jest umówiony na dziesiątą z prokuratorem okręgowym Gabrielem Williamsem.

– Pańskie spotkanie jest w sali konferencyjnej A – poinformowała go recepcjonistka, zerknąwszy na ekran komputera. – Proszę przejść przez te drzwi, skręcić w prawo i dojść do końca korytarza. Potem znów w prawo i sala konferencyjna A będzie po lewej. Zobaczy pan napis na drzwiach. Już na pana czekają.

Rozległ się brzęczyk drzwi w wyłożonej drewnem ścianie i Bosch wszedł, zastanawiając się nad faktem, że czeka na niego kilka osób. Od chwili gdy wczoraj po południu dostał wezwanie od asystentki prokuratora, nie umiał odgadnąć, o co chodzi. Po prokuraturze można się spodziewać tajemniczości, ale zwykle jakieś informacje wyciekały. Dotąd nie wiedział nawet, że w spotkaniu weźmie udział więcej osób.

Dzięki wskazówkom Bosch dotarł do drzwi z tabliczką SALA KONFERENCYJNA A, zapukał i usłyszał kobiecy głos:

– Proszę.

Wszedł i ujrzał kobietę siedzącą samotnie na jednym z ośmiu krzeseł przy dużym stole, na którym leżały rozłożone dokumenty, akta i zdjęcia, a obok stał laptop. Wyglądała znajomo, choć Bosch nie potrafił sobie przypomnieć, gdzie mógł ją spotkać. Była atrakcyjną brunetką o lekko kręconych włosach. Kiedy Bosch wszedł, podniosła na niego przenikliwe oczy i obserwowała z sympatycznym, zaciekawionym uśmiechem. Jak gdyby wiedziała coś, czego on nie wiedział. Miała na sobie typowy dla kobiet prokuratorów granatowy kostium z szerokimi ramionami. Mimo że Harry nie pamiętał, gdzie ją widział, przypuszczał, że to zastępczyni prokuratora okręgowego.

– Detektyw Bosch?

– To ja.

– Proszę, niech pan usiądzie.

Bosch odsunął krzesło i usiadł naprzeciwko niej. Na stole dostrzegł fotografię z miejsca zdarzenia, która pokazywała zwłoki dziecka w otwartym pojemniku na śmieci. To była dziewczynka w niebieskiej sukience z długimi rękawami. Miała bose stopy i leżała na kupie gruzu i innych odpadków. Białe obramowanie zdjęcia już pożółkło. Fotografia była stara.

Kobieta przykryła zdjęcie teczką, po czym wyciągnęła rękę nad stołem.

– Nie sądzę, żebyśmy mieli już okazję się poznać – powiedziała. – Nazywam się Maggie McPherson.

Bosch przypominał sobie to nazwisko, ale nie pamiętał, gdzie i w związku z jaką sprawą je słyszał.

– Jestem zastępcą prokuratora okręgowego – ciągnęła – i będę drugim członkiem zespołu oskarżenia w procesie Jasona Jessupa. Szefem zespołu…

– Jasona Jessupa? – przerwał Bosch. – Chcecie mu wytoczyć proces?

– Owszem. Podamy to do wiadomości w przyszłym tygodniu i do tego czasu muszę pana prosić o dyskrecję. Przykro mi, że główny oskarżyciel spóźnia się na nasze spotka…

Drzwi się otworzyły i Bosch odwrócił głowę. Do sali wkroczył Mickey Haller. Bosch zrobił zaskoczoną minę. Nie dlatego, że nie poznał Hallera. Byli przyrodnimi braćmi, więc nie miał kłopotu z rozpoznaniem przybysza. Ale nie spodziewał się Hallera w prokuraturze. Haller był obrońcą w procesach karnych. Pasował do prokuratury jak kot do schroniska dla psów.

– Wiem – powiedział Haller. – Myślisz sobie, co to do diabła ma znaczyć?

Z uśmiechem podszedł do McPherson i zaczął odsuwać krzesło. W tym momencie Bosch przypomniał sobie, skąd zna nazwisko McPherson.

– Wy dwoje… – zaczął. – Byliście małżeństwem, zgadza się?

– Tak jest – odparł Haller. – Osiem cudownych lat.

– I co, twoja była żona oskarża Jessupa, a ty go bronisz? Czy to nie jest konflikt interesów?

Haller rozpromienił się jeszcze bardziej.

– Moglibyśmy mówić o konflikcie, gdybyśmy stawali po przeciwnych stronach, Harry. Ale tak nie jest. Oskarżamy go. Razem. Jestem szefem zespołu, Maggie moim zastępcą. I chcemy, żebyś był naszym śledczym.

Bosch miał w głowie kompletny zamęt.

– Chwileczkę. Przecież nie jesteś prokuratorem. To nie ma…

– Zostałem wyznaczony na niezależnego oskarżyciela, Harry. Wszystko zgodnie z prawem. Nie siedziałbym tu, gdyby było inaczej. Bierzemy Jessupa na muszkę i chcemy, żebyś nam pomógł.

Bosch odsunął krzesło i wolno usiadł.

– Z tego, co słyszałem, w tej sprawie nikt nie może pomóc. Chyba że macie informacje, że Jessup sfałszował badanie DNA.

– Nie, nie mamy takich informacji – odezwała się McPherson. – Zrobiliśmy własny test i identyfikację. Jego wyniki są zgodne z prawdą. Na sukience ofiary nie było DNA Jessupa.

– Ale to wcale nie znaczy, że sprawa jest przegrana – dorzucił szybko Haller.

Bosch spoglądał to na McPherson, to na Hallera. Sprawiał wrażenie, że coś mu umknęło.

– No więc czyje to było DNA? – spytał.

McPherson najpierw zerknęła z ukosa na Hallera i dopiero potem odpowiedziała.

– Ojczyma dziewczynki. Już nie żyje, ale chyba potrafimy wyjaśnić, jak jego nasienie znalazło się na sukience pasierbicy.

Haller gwałtownie nachylił się nad stołem.

– I to wyjaśnienie daje nam szansę na ponowne skazanie Jessupa za morderstwo dziewczynki.

Bosch zastanowił się przez chwilę i w myślach mignęła mu twarzyczka jego córeczki. Wiedział, że pewne odmiany zła należy powstrzymywać bez względu na przeciwności losu. Morderca dziecka znajdował się na szczycie tej listy.

– W porządku – powiedział. – Wchodzę w to.

Rozdział 3

Wtorek, 16 lutego, 13.00

Prokuratura okręgowa miała salę konferencji prasowych, której nie zmodernizowano od czasów, gdy odbywały się tu spotkania na temat sprawy Charlesa Mansona. Wyblakła boazeria i obwisłe flagi w kącie stanowiły tło tysiąca konferencji prasowych i nadawały wszystkim spotkaniom atmosferę zgrzebności, która maskowała prawdziwą władzę i potęgę tej instytucji. Prokurator stanowy nigdy nie stał na straconej pozycji w żadnym przedsięwzięciu, którego się podejmował, mimo to odnosiło się wrażenie, jak gdyby jego biuro miało za mało pieniędzy nawet na farbę do odmalowania sali.

Sceneria świetnie się jednak sprawdziła przy komunikacie o decyzji w sprawie Jessupa. Chyba po raz pierwszy w historii najświętszych sal wymiaru sprawiedliwości prokuratura rzeczywiście mogła stać na straconej pozycji. Decyzja o wszczęciu ponownego postępowania przeciwko Jessupowi niosła ze sobą masę zagrożeń i realne prawdopodobieństwo porażki. Kiedy stałem na sali obok Gabriela Williamsa, przed zwartym frontem kamer, oślepiających świateł i dziennikarzy, w końcu do mnie dotarło, jak straszliwy błąd popełniłem. Decyzja o przyjęciu sprawy, podyktowana chęcią przypochlebienia się córce, byłej żonie i samemu sobie, mogła przynieść katastrofalne skutki. Groziła mi widowiskowa klęska.

Rzadko miałem okazję obserwować taką sytuację na własne oczy. Przedstawiciele mediów zgromadzili się, żeby poinformować swoich widzów o zakończeniu historii. Spodziewano się, iż prokuratura ogłosi, że Jason Jessup nie stanie jeszcze raz przed sądem. Być może prokurator nie zdobędzie się na słowa przeprosin, ale przynajmniej przyzna, że nie było dowodów jego winy. Że nie potwierdziły się zarzuty stawiane człowiekowi, który tyle lat przesiedział za kratami. Sprawa miała zostać zamknięta, a w oczach prawa i opinii publicznej Jessup wreszcie stać się wolnym i niewinnym człowiekiem.

Media rzadko dają się nabrać w komplecie, a gdy tak się zdarzy, zwykle nie reagują zbyt dobrze. Bez wątpienia jednak Williams wystrychnął wszystkich na dudka. Przez cały zeszły tydzień działaliśmy bez rozgłosu, budując zespół i analizując dowody, które były jeszcze dostępne. Nie wyciekła żadna informacja, prawdopodobnie po raz pierwszy w historii siedziby sądów karnych. Kiedy wchodziliśmy na salę, dostrzegłem pierwsze ślady podejrzeń na twarzach dziennikarzy, którzy mnie poznali, ale to Williams zadał nokautujący cios, bez zbędnych ceregieli stając przed pulpitem najeżonym mikrofonami i cyfrowymi dyktafonami.

– Pewnej niedzieli rano dwadzieścia cztery lata temu dwunastoletnia Melissa Landy została uprowadzona z podwórka swojego domu w Hancock Park i brutalnie zamordowana. W toku śledztwa szybko ustalono podejrzanego, Jasona Jessupa. Został aresztowany, uznany za winnego i skazany na dożywotnie więzienie bez prawa do zwolnienia warunkowego. Przed dwoma tygodniami stanowy sąd najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę mojemu urzędowi. Dziś staję przed państwem, by zakomunikować, że prokuratura okręgu Los Angeles ponownie przedstawi Jasonowi Jessupowi akt oskarżenia w związku ze śmiercią Melissy Landy. Zarzuty uprowadzenia i morderstwa są nadal aktualne. Prokuratura zamierza jeszcze raz wnieść sprawę pana Jessupa do sądu i domagać się dla niego jak najsurowszej kary przewidzianej przez prawo.

Zrobił pauzę, by nadać informacji należytej powagi.

– Jak państwu wiadomo, według orzeczenia stanowego sądu najwyższego podczas pierwszego procesu doszło do pewnych uchybień ze strony oskarżenia; oczywiście działo się to ponad dwa dziesięciolecia przed nastaniem obecnej administracji. Aby uniknąć konfliktów politycznych i jakichkolwiek zarzutów o nadużycia w przyszłości, do sprawy tej wyznaczyłem niezależnego oskarżyciela specjalnego. Wiele osób obecnych na sali zna człowieka stojącego po mojej prawej stronie. Michael Haller od dwudziestu lat jest wybitnym obrońcą w Los Angeles. Dał się poznać jako bezstronny i szanowany członek korporacji adwokackiej. Przyjął powierzone mu zadanie i od dziś przejmuje prowadzenie sprawy. Nasz urząd z zasady nie prowadzi rozpraw w mediach, ale pan Haller i ja jesteśmy skłonni odpowiedzieć na kilka pytań, o ile nie będą dotyczyć szczegółów i dowodów w sprawie.

Podniósł się zgiełk głosów wykrzykujących pytania. Williams uniósł dłoń, by uciszyć salę.

– Bardzo proszę pojedynczo. Zacznijmy od pani.

Wskazał na kobietę siedzącą w pierwszym rzędzie. Nie pamiętałem jej nazwiska, wiedziałem jednak, że pracuje w „Timesie”. Williams znał hierarchię ważności.

– Kate Salters z „Timesa” – podpowiedziała usłużnie. – Czy możemy się dowiedzieć, skąd się wzięła decyzja o ponownym oskarżeniu Jasona Jessupa, skoro badanie DNA

oczyściło go z winy?

Przed wejściem na salę Williams oznajmił mi, że sam wygłosi oświadczenie i odpowie na pytania, chyba że będą skierowane bezpośrednio do mnie. Wyraźnie dał do zrozumienia, że to ma być jego show. Postanowiłem jednak od początku dać mu do zrozumienia, że to ma być moja sprawa.

– Ja odpowiem – odezwałem się, pochylając się nad pulpitem i mikrofonami. – Test DNA przeprowadzony przez organizację Genetyka w Służbie Sprawiedliwości dowiódł tylko tego, że płyn ustrojowy znaleziony na ubraniu ofiary nie pochodził od Jasona Jessupa. Nie uwolnił go od zarzutu udziału w przestępstwie. To pewna różnica. Badanie DNA po prostu dało przysięgłym dodatkową informację.

Prostując się, pochwyciłem wzrok Williamsa, który wyraźnie mówił mi „nie właź mi w paradę”.

– Czyje to było DNA? – zawołał ktoś z sali.

Williams szybko się pochylił, żeby udzielić odpowiedzi.

– W tym momencie nie odpowiadamy na pytania o dowody.

– Mickey, dlaczego bierzesz tę sprawę?

Pytanie padło z głębi sali, zza świateł, nie widziałem więc właściciela głosu. Znów przysunąłem się bliżej mikrofonów, zginając się pod takim kątem, że Williams musiał się odrobinę cofnąć.

– Dobre pytanie – powiedziałem. – Dla mnie to na pewno nietypowa sytuacja stawać po drugiej stronie sali rozpraw. Wydaje mi się jednak, że dla tej sprawy warto przekroczyć tę granicę. Jestem urzędnikiem sądowym i mam zaszczyt zaliczać się w poczet członków korporacji adwokackiej Kalifornii. Przysięgamy dążyć do sprawiedliwości, równocześnie przestrzegając konstytucji i prawa federalnego i stanowego. Prawnik ma między innymi obowiązek występowania w słusznej sprawie bez względu na osobiste korzyści. Tu mamy do czynienia z taką sprawą. Ktoś musi się ująć za Melissą Landy. Zapoznałem się z materiałem dowodowym i sądzę, że jestem po właściwej stronie. Może na to wskazywać niezbity dowód i wydaje mi się, że taki dowód istnieje.

Williams położył mi rękę na ramieniu i delikatnie odsunął od statywów z mikrofonami.

– Nie będziemy wchodzić w szczegóły materiału dowodowego i poprzestaniemy na tym – powiedział szybko.

– Jessup spędził już w więzieniu dwadzieścia cztery lata – zauważyła Salters. – Jeżeli nie zostanie skazany za morderstwo pierwszego stopnia, wyjdzie na wolność po zaliczeniu odsiedzianych lat do kary. Panie Williams, czy naprawdę warto poświęcać pieniądze i energię na ponowne oskarżenie tego człowieka?

Zanim skończyła zadawać pytanie, wiedziałem, że ma z Williamsem umowę. Posyłała mu miękkie piłki, które sprawnie odbijał. W wiadomościach o jedenastej i w porannej gazecie mógł sprawiać wrażenie szlachetnego i kompetentnego człowieka. W zamian Salters miała uzyskać dostęp do przecieków na temat dowodów i strategii procesu. W tym momencie postanowiłem, że będzie to tylko moja sprawa, mój proces i moje warunki.

– To nie ma żadnego znaczenia – oznajmiłem głośno, stojąc obok prokuratora.

Oczy wszystkich zwróciły się na mnie. Nawet Williams się odwrócił.

– Mickey, możesz mówić do mikrofonów?

To był ten sam głos zza świateł. Wiedział, że nazywają mnie Mickey. Znów natarłem na mikrofony, odtrącając Williamsa jak skrzydłowy szykujący się do zbiórki.

– Morderstwo dziecka jest przestępstwem, dla którego należy się domagać jak najwyższego wymiaru kary, bez względu na ryzyko. Nikt nie może nam zagwarantować wygranej. Ale nie to leżało u podstaw decyzji. Przeważyły uzasadnione wątpliwości co do winy, które w moim przekonaniu potrafimy rozwiać. Uważamy, że całość materiału dowodowego świadczy, iż ten człowiek popełnił tę straszną zbrodnię, i nie ma znaczenia, ile czasu upłynęło ani ile lat przesiedział w więzieniu. Musi za to odpowiedzieć.

Mam córkę niewiele starszą od Melissy… Ludzie zapominają, że w pierwszym procesie oskarżenie domagało się kary śmierci, ale przysięgli byli przeciw i sędzia wydał wyrok dożywocia. Tak było wtedy, dziś jest inaczej. Jeszcze raz będziemy się domagać kary śmierci.

Willams złapał mnie za ramię i odciągnął od mikrofonów.

– Hm, może nie wyprzedzajmy faktów – wtrącił pospiesznie. – Prokuratura nie podjęła jeszcze decyzji, czy będziemy się domagać kary śmierci. Zajmiemy się tym później. Ale pan Haller poruszył bardzo istotną i smutną kwestię. W naszym społeczeństwie nie ma gorszego przestępstwa od morderstwa dziecka. Musimy zrobić wszystko, co w naszej mocy, aby wymierzyć sprawiedliwość zabójcy Melissy Landy. Dziękuję, że zechcieli nas państwo wysłuchać.

– Chwileczkę – zawołał jakiś dziennikarz z środkowych rzędów. – A co z Jessupem? Kiedy zostanie tu przywieziony na rozprawę?

Williams niedbałym gestem położył dłonie po obu stronach pulpitu, żeby odciąć mnie od mikrofonów.

– Dziś rano pan Jessup został aresztowany przez policję Los Angeles i w tej chwili jest w drodze z San Quentin. Zostanie umieszczony w areszcie w centrum i wtedy rozpocznie się właściwa procedura. Wyrok skazujący uchylono, ale zarzuty pozostają w mocy. W tej chwili nie mamy nic więcej do dodania.

Williams odsunął się i dał mi znak, żebym skierował się w stronę drzwi. Zaczekał, aż znajdę się poza zasięgiem mikrofonów. Potem ruszył za mną i kiedy przechodziliśmy przez próg, szepnął mi do ucha:

– Jeżeli jeszcze raz to zrobisz, z miejsca cię wywalę.

Nie zatrzymując się, odwróciłem głowę, żeby na niego spojrzeć.

– Co zrobię? Odpowiem na któreś z twoich ustawionych pytań?

Znaleźliśmy się w korytarzu. Czekał tu Ridell w towarzystwie rzecznika prasowego prokuratury, niejakiego Fernandeza. Williams poprowadził mnie jednak w drugą stronę. Wciąż mówił do mnie szeptem.

– Wyszedłeś poza scenariusz. Jeszcze raz to zrobisz i się pożegnamy.

Stanąłem i odwróciłem się, a Williams omal na mnie nie wpadł.

– Słuchaj, nie jestem twoją marionetką – powiedziałem.

– Jestem niezależnym zleceniobiorcą, pamiętasz? Jeżeli będziesz mnie traktował inaczej, sam zostaniesz z tym gorącym kartoflem w ręce.

Williams zmierzył mnie wściekłym spojrzeniem. Najwyraźniej go zawiodłem.

– Co to za brednie o karze śmierci? – spytał. – W ogóle nie zaczęliśmy o tym rozmawiać i nie pozwoliłem ci o tym mówić.

Był ode mnie wyższy i potężniejszy. Natarł na mnie całym ciałem, przypierając mnie do ściany.

– Jessup o tym usłyszy i zacznie myśleć – odparłem. – Jeżeli będziemy mieli szczęście, pójdzie na ugodę i sprawa definitywnie się rozwieje, razem z pozwem cywilnym. Zaoszczędzisz mnóstwo forsy. Przecież naprawdę o to chodzi, nie? O pieniądze. Mamy wyrok skazujący, nie ma sprawy cywilnej. Ty i miasto oszczędzacie parę milionów dolców.

– To nie ma z tym nic wspólnego. Chodzi o sprawiedliwość i powinieneś mi mówić o swoich zamiarach, zamiast rzucać szefowi kłody pod nogi.

Fizyczne groźby szybko zaczęły mnie nudzić. Położyłem mu dłoń na piersi i odsunąłem go od siebie.

– Tak się składa, że nie jesteś moim szefem. Nie mam szefa.

– Naprawdę? Mówiłem już, że mogę cię wylać na zbity pysk.

Pokazałem drzwi prowadzące do sali konferencji prasowych.

– Jasne, to będzie świetnie wyglądało, kiedy wywalisz niezależnego oskarżyciela, którego przed chwilą zatrudniłeś. To samo, zdaje się, zrobił Nixon w czasie afery Watergate, nie? I nieźle mu się to przysłużyło, co? Może wrócimy, żeby im o tym powiedzieć? Pewnie zostało jeszcze kilka kamer.

Williams zawahał się, gdyż zdał sobie sprawę ze swojego położenia. Przyparłem go do ściany, nie ruszając się z miejsca. Wiedział, że gdyby mnie zwolnił, wyglądałby jak ostatni osioł bez żadnych szans na wybór. Nachylił się bliżej i jeszcze bardziej zniżając głos, użył najstarszej groźby z podręczników konfrontacji. Byłem na nią przygotowany.

– Odpierdol się ode mnie, Haller.

– W takim razie odpierdol się od mojej sprawy. To nie jest początek kampanii wyborczej i nie chodzi o pieniądze. Chodzi o morderstwo, szefie. Jeżeli chcesz, żeby go skazali, to mi nie przeszkadzaj.

Nazwałem go szefem na odczepnego. Williams zacisnął usta w wąską kreskę i patrzył na mnie przez dłuższą chwilę.

– Czyli się rozumiemy – powiedział wreszcie.

Skinąłem głową.

– Tak, chyba się rozumiemy.

– Zanim porozmawiasz z dziennikarzami o sprawie, najpierw musi to zatwierdzić moje biuro. Zrozumiano?

– Jasne.

Odwrócił się i ruszył w głąb korytarza. Jego świta podążyła za nim. Patrzyłem w ślad za nimi. Prawda była taka, że z całego systemu prawa najbardziej przeszkadzała mi kara śmierci. Żaden mój klient nie został stracony i nie miałem nigdy takiej sprawy. Po prostu wierzyłem, że oświecone społeczeństwo nie zabija swoich członków.

Nie zawahałem się jednak, żeby w sprawie Jessupa zagrać karą śmierci. Stojąc samotnie w korytarzu, pomyślałem, że być może jestem lepszym prokuratorem, niż sobie wyobrażałem.

Rozdział 4

Wtorek, 16 lutego, 14.43

To był zwykle najlepszy moment całej sprawy. Jazda do centrum z siedzącym z tyłu podejrzanym w kajdankach. Nic się nie mogło z tym równać. Oczywiście w perspektywie rysowała się ostateczna nagroda w postaci skazania. Obecność na sali rozpraw w momencie odczytywania wyroku – szok na twarzy skazańca i jego szklane oczy w zderzeniu z rzeczywistością. Ale zawsze lepsza była jazda z zatrzymanym, bardziej bezpośrednia i osobista. Bosch zawsze czerpał z niej przyjemność. Pościg już się zakończył, a sprawa miała stracić zawrotny impet fazy śledztwa, przechodząc w spokojniejsze tempo oskarżenia.

Tym razem jednak było inaczej. Bosch miał za sobą dwa długie dni i nic nie sprawiało mu przyjemności. Razem ze swoim partnerem Davidem Chu przyjechali poprzedniego dnia do Corta Madera i przenocowali w motelu przy autostradzie 101. Rankiem ruszyli do San Quentin, przedstawili sądowy nakaz przekazania im Jasona Jessupa, po czym odebrali więźnia, aby przetransportować go z powrotem do Los Angeles. Siedem godzin w każdą stronę w towarzystwie partnera, który za dużo mówił. Siedem godzin drogi powrotnej z podejrzanym, który mówił zdecydowanie za mało.

Byli już na początku doliny San Fernando i pozostała im godzina jazdy do aresztu miejskiego w centrum Los Angeles. Po tylu godzinach spędzonych za kierownicą Boscha bolały plecy. Rwał go mięsień w prawej łydce od naciskania pedału gazu. Miejski wóz nie miał tempomatu.

Chu proponował, że poprowadzi, ale Bosch się nie zgodził. Jego partner fanatycznie przestrzegał ograniczeń prędkości, nawet na autostradzie. Bosch jeszcze przez godzinę musiałby znosić ból pleców i niepokój wywołany przez przedłużającą się podróż.

Pomijając te niedogodności, jechał w milczeniu, rozmyślając niespokojnie o sprawie, która rozwijała się jak gdyby od tyłu. Pracował nad nią dopiero od kilku dni, nie miał jeszcze okazji zaznajomić się ze wszystkimi faktami, a już wiózł na tylnym siedzeniu skutego podejrzanego. Odnosił wrażenie, jakby śledztwo miało się naprawdę rozpocząć dopiero po aresztowaniu Jessupa.

Spojrzał na zegarek. Konferencja prasowa na pewno się już skończyła. Zgodnie z umową o czwartej miał się spotkać z Hallerem i McPherson, żeby dalej dyskutować o sprawie. Wiedział jednak, że po odwiezieniu Jessupa do aresztu będzie spóźniony. Musiał jeszcze wstąpić do policyjnego archiwum, żeby odebrać czekające na niego dwa pudła.

– Co jest, Harry?

Bosch zerknął na Chu.

– Nic.

Nie zamierzał z nim rozmawiać w obecności podejrzanego. Poza tym pracował z Chu od niecałego roku. Trochę za krótko, żeby Chu nauczył się odczytywać zachowanie Boscha. Harry nie chciał, by jego partner wiedział, że ma rację, domyślając się, że nieswojo się czuje.

Z tyłu przemówił Jessup, odzywając się po raz pierwszy, odkąd poprosił o przystanek pod Stockton, żeby skorzystać z toalety.

– Chodzi o to, że nic na mnie nie ma. Wie, że ta cała sprawa jest niewarta funta kłaków i nie chce przykładać do niej ręki.

Bosch zerknął na Jessupa w lusterku wstecznym. Siedział nieco zgarbiony, ponieważ miał ręce skute kajdankami i przymocowane do łańcucha krępującego mu nogi. Miał ogoloną głowę, zgodnie z więziennym zwyczajem ludzi, którzy chcą zastraszyć innych. Bosch przypuszczał, że w przypadku Jessupa to się chyba sprawdzało.

– Myślałem, że nie chcesz mówić, Jessup. Powołałeś się na swoje prawa.

– Zgadza się. Zamknę się i zaczekam na adwokata.

– Jest w San Francisco, ja bym się tak nie nastawiał na twoim miejscu.

– Ma do kogoś zadzwonić. Genetyka ma swoich ludzi w całym kraju. Byliśmy na to przygotowani.

– Naprawdę? Przygotowani? To znaczy, że spakowałeś rzeczy z celi, bo spodziewałeś się przeniesienia? A może myślałeś, że wracasz do domu?

Jessup nie znalazł odpowiedzi.

Bosch włączył się do ruchu na autostradzie 101, którą mieli przejechać przez przełęcz Cahuenga i Hollywood, by dostać się do centrum.

– Jak to się stało, że trafiłeś pod skrzydła Genetyki w Służbie Sprawiedliwości, Jessup? – spytał, jeszcze raz próbując nawiązać jakiś dialog. – Ty się do nich zgłosiłeś czy oni do ciebie?

– Przez stronę internetową. Przysłałem wniosek i zobaczyli, co się wyrabia w mojej sprawie. Przejęli ją i proszę. Macie zupełnie nasrane w głowach, jeżeli się wam wydaje, że wygracie. Raz już wpakowaliście mnie do pudła, skurwiele. To się więcej nie powtórzy. Za dwa miesiące będzie po wszystkim. Odsiedziałem dwadzieścia cztery lata. Co to są dwa miesiące? Dzięki temu prawa do wydania książki będą cenniejsze. Pewnie powinienem za to podziękować wam i prokuratorowi okręgowemu.

Bosch jeszcze raz zajrzał do lusterka. W innych okolicznościach ucieszyłby się z rozmownego podejrzanego. Na ogół własna gadatliwość prowadziła ich prosto za kratki. Ale Jessup był zbyt inteligentny i ostrożny. Starannie dobierał słowa, unikając tematu samego przestępstwa, i wydawało się mało prawdopodobne, że popełni błąd, który Bosch mógłby wykorzystać.

W lusterku Bosch zobaczył, że Jessup patrzy przez okno. Nie wiadomo, o czym myślał. Jego oczy były martwe. Na jego czyi, tuż nad kołnierzem, Bosch dostrzegł fragment więziennego tatuażu. Wyglądał jak część słowa, choć nie miał pewności.

– Witaj w L.A., Jessup – powiedział Chu, nie oglądając się za siebie. – Szmat czasu, nie?

– Odwal się, cholerny żółtku – odciął się Jessup. – Niedługo to wszystko się skończy i będę mógł iść na plażę. Wezmę deskę i poślizgam się na porządnych falach.

– Nie licz na to, morderco – odrzekł Chu. – Już po tobie. Trzymamy cię za jaja.

Bosch wiedział, że Chu próbuje sprowokować aresztowanego do jakiejś reakcji i pociągnąć go za język. Zrobił to jednak po amatorsku, a Jessup był dla niego za cwany.

Harry’ego zmęczyła ta jałowa wymiana zdań, nawet po sześciu godzinach niemal nieprzerwanego milczenia. Włączył radio i udało mu się złapać końcówkę relacji z konferencji prasowej w prokuraturze okręgowej. Podkręcił głośność, żeby Jessup usłyszał, a Chu się uspokoił.

– Williams i Haller odmówili komentarza na temat dowodów, zasugerowali jednak, że badanie DNA nie zrobiło na nich takiego wrażenia jak na sądzie najwyższym. Haller przyznał, że DNA znalezione na sukience ofiary nie pochodziło od Jessupa, ale powiedział, że wynik badania nie uwalnia go od zarzutu uczestnictwa w zbrodni. Haller jest dobrze znanym adwokatem i po raz pierwszy wystąpi w sprawie o morderstwo w roli oskarżyciela. Dziś rano nie zdradzał żadnego wahania. „Jeszcze raz będziemy się domagać kary śmierci”.

Bosch ściszył radio i zerknął w lusterko. Jessup wciąż patrzył przez okno.

– Co ty na to, Jessup? Chce ci załatwić szprycę do nieba.

– Gnojek tylko pręży muskuły – odrzekł zmęczonym głosem Jessup. – Zresztą w tym stanie nie ma już żadnych egzekucji. Wiesz, co to jest cela śmierci? To znaczy, że masz całą celę tylko dla siebie i ty decydujesz, co leci w telewizji. Masz lepszy dostęp do telefonu, jedzenia, gości. Kurwa, mam nadzieję, że naprawdę będzie chciał kary śmierci. Nieważne. To i tak gówno warte. Wszystko to gówno warte. Chodzi tylko o kasę.

Ostatnie słowa zawisły w powietrzu na dłuższą chwilę, zanim Bosch w końcu połknął haczyk.

– Jaką kasę?

– Moją. Zobaczysz, przyjdą do mnie po ugodę. Tak mi mówił adwokat. Będą chcieli, żebym się zgodził na zaliczenie odsiadki do wyroku i żeby nie musieli mi płacić. Wyłącznie o to chodzi, a wy dwaj jesteście tylko kurierami z przesyłką. Dwa dupki z FedExu.

Bosch milczał. Zastanawiał się, czy to może być prawda. Jessup pozywał miasto i okręg na miliony dolarów. Może rzeczywiście ponowny proces miał być tylko ruchem politycznym, żeby zaoszczędzić pieniądze? Obydwie instytucje miały samoubezpieczenie. Przysięgli uwielbiali wymierzać nieprzyzwoicie wysokie kary bezimiennym korporacjom i urzędom. Hojność ławy przysięgłych, która uwierzyłaby, że prokuratura i policja nieuczciwie uwięziły niewinnego człowieka na dwadzieścia cztery lata, nie miałaby granic. Cios ośmiocyfrowej kary byłby druzgocący dla miejskiej i okręgowej kasy, nawet gdyby chciały się podzielić rachunkiem.

Gdyby jednak udało im się zaszachować Jessupa i nakłonić go do ugody, by w zamian za wolność przyznał się do winy, żadnego procesu nie będzie. Nie będzie też pieniędzy za książkę i film, na które liczył.

– Trzyma się kupy, nie? – dorzucił Jessup.

Zerkając w lusterko, Bosch zorientował się, że Jessup mu się przygląda. Skierował wzrok na drogę. Poczuł, że w kieszeni marynarki wibruje mu telefon. Wyciągnął go.

– Mam odebrać, Harry? – spytał Chu.

W ten sposób przypomniał mu dyskretnie, że rozmowa przez komórkę w czasie jazdy jest zabroniona. Bosch odebrał, nie zwracając na niego uwagi. Dzwonił porucznik Gandle.

– Harry, jesteście niedaleko?

– Zjeżdżamy ze stojedynki.

– To dobrze. Chciałem was tylko uprzedzić. Ustawiają się już przed wejściem do pudła. Przyczesz włosy.

– Rozumiem, ale chyba oddam czas antenowy partnerowi.

Bosch spojrzał na Chu, ale nie wyjaśnił, o co chodzi.

– Wszystko jedno – odparł Gandle. – Co potem?

– Powołał się na prawa, więc tylko go zapuszkujemy. Potem muszę jechać na naradę wojenną z prokuratorami. Mam pytania.

– Harry, mają coś na tego faceta czy nie?

Bosch spojrzał na Jessupa w lusterku. Znów wyglądał przez okno.

– Nie wiem, poruczniku. Powiem, kiedy się dowiem. Kilka minut później podjechali pod tył aresztu. Wzdłuż rampy prowadzącej do wejścia stało kilku operatorów z kamerami. Chu wyprostował się na siedzeniu.

– Parada sprawcy, Harry.

– Tak. Ty go zaprowadź.

– Zróbmy to razem.

– Nie, zostanę.

– Na pewno?

– Na pewno. Tylko nie zapomnij moich kajdanek.

– W porządku, Harry.

Parking był zastawiony furgonetkami ekip telewizyjnych z wysoko umieszczonymi nadajnikami. Zostawili jednak puste miejsce przed rampą. Bosch wjechał tam i zatrzymał samochód.

– No dobra, Jessup, jesteś gotowy? – zapytał Chu. – Pora zacząć sprzedawać bilety.

Jessup nie odpowiedział. Chu otworzył drzwi i wysiadł, po czym otworzył z tyłu Jessupowi.

Chwilę później rozpoczął się spektakl, który Bosch obserwował z wnętrza samochodu.

Rozdział 5

Wtorek, 16 lutego, 16.14

Jako były małżonek Maggie McPherson nigdy nie musiałem stawiać jej czoła na sali sądowej. W wyniku rozpadu naszego małżeństwa powstał konflikt interesów, który nieraz uchronił mnie przed zawodową porażką i upokorzeniem w walce z Maggie. Naprawdę była najlepszym prokuratorem, jakiego zdarzyło mi się spotkać na sali sądowej i nie bez powodu nazywano ją Maggie McPershing.

Teraz po raz pierwszy mieliśmy się znaleźć w jednej drużynie i zasiąść w sądzie przy tym samym stole. Ale okazało się, że w naszej współpracy, która z początku wydawała się takim dobrym pomysłem – nie mówiąc o perspektywie nagrody dla Maggie – coś zaczynało zgrzytać. Maggie kwestionowała swoją funkcję drugiego oskarżyciela. I miała powody. Była zawodowym prokuratorem. Wsadziła za kratki dziesiątki przestępców, od dilerów narkotyków i drobnych złodziejaszków po morderców i gwałcicieli. Ja również uczestniczyłem w dziesiątkach procesów, ale nigdy jako prokurator. Maggie musiałaby wystąpić w roli zastępczyni nowicjusza i nie przypadło jej to do gustu.

Siedzieliśmy w sali konferencyjnej A nad aktami sprawy, które leżały na dużym stole. Choć Williams zgodził się, żebym pracował nad sprawą we własnym biurze, to na razie było to niewykonalne. Nie miałem kancelarii poza domem. Jako biuro najczęściej wykorzystywałem tylne siedzenie w swoim lincolnie Town Car, które nie nadawało się do prowadzenia sprawy „Stan Kalifornia przeciw Jasonowi Jessupowi”. Poleciłem mojej asystentce urządzić tymczasowe biuro w centrum, ale miało to nastąpić dopiero za kilka dni. Tak więc na razie siedzieliśmy w sali konferencyjnej ze spuszczonym wzrokiem i w rosnącym napięciu.

– Maggie – powiedziałem – jeżeli chodzi o oskarżanie przestępców, jestem gotów przyznać, że nie byłbym godzien nosić ci drugiego śniadania. Rzecz jednak w tym, że jeżeli chodzi o politykę i oskarżanie przestępców, góra przydzieliła mi rolę główną. Tak jest i możemy to przyjąć do wiadomości albo nie. Wziąłem tę robotę i poprosiłem, żeby dali mi ciebie. Jeżeli uważasz, że nie możemy…

– Po prostu nie podoba mi się, że od początku do końca mam nosić za tobą teczkę – odrzekła Maggie.

– Nie będziesz nosić żadnej teczki. Słuchaj, konferencje prasowe i pozory to jedno, ale zakładam, że będziemy pracować jak para zmienników. Będziesz miała taki sam udział w śledztwie jak ja, pewnie nawet większy. Na procesie nie powinno być inaczej. Razem przygotujemy i opracujemy strategię. Ale musisz mi trochę zaufać. Wiem, jak się poruszać na sali rozpraw. Po prostu tym razem będę siedział przy drugim stole.

– Tu się właśnie mylisz, Mickey. Jako obrońca masz zobowiązania tylko wobec jednej osoby. Swojego klienta. Kiedy jesteś prokuratorem, reprezentujesz społeczeństwo, a to znacznie większa odpowiedzialność. Dlatego używa się terminu „ciężar dowodu”.

– Wszystko jedno. Jeżeli twierdzisz, że nie powinienem tego robić, nie mnie powinnaś się żalić. Idź do gabinetu swojego szefa i pogadaj z nim. Ale jeżeli mnie wyrzuci, wyrzuci też ciebie i resztę życia spędzisz w Van Nuys. Tego chcesz?

Nie odpowiedziała, co było dla mnie aż nazbyt wymowne.

– No dobrze – rzuciłem. – Spróbujmy przez to przejść, nie skacząc sobie do oczu, zgoda? Pamiętaj, nie zamierzam dopisywać sobie kolejnego wyroku skazującego do CV, żeby mieć szanse na awans. Dla mnie to jednorazowy występ. Czyli oboje chcemy tego samego. Owszem, będziesz mi musiała pomóc. Ale pomożesz też…

Mój telefon zaczął wibrować. Zostawiłem go na stole. Nie poznałem numeru na wyświetlaczu, mimo to odebrałem, żeby przerwać na chwilę rozmowę z Maggie.

– Haller.

– Cześć, Mick, jak się spisałem?

– Kto mówi?

– Trójnóg.

Trójnóg był niezależnym kamerzystą, który sprzedawał materiały miejscowym stacjom informacyjnym, czasem nawet ogólnokrajowym sieciom. Znałem go tak długo, że już nie pamiętałem, jak się naprawdę nazywa.

– Gdzie się spisałeś, Trójnóg? Jestem zajęty.

– Na konferencji prasowej. Ustawiłem ci odpowiedzi.

Uświadomiłem sobie, że to on stał za reflektorami i podrzucał mi pytania.

– Ach, tak, tak, dobrze się spisałeś. Dzięki.

– Będziesz o mnie pamiętał przy tej sprawie, co? Dasz mi cynk, kiedy będzie coś dla mnie? Jakiś materiał na wyłączność.

– Tak, możesz być spokojny, Trójnóg. Zadbam o ciebie. Ale muszę kończyć.

Rozłączyłem się i odłożyłem komórkę. Maggie pisała coś na laptopie. Wyglądało na to, że chwilowe niezadowolenie minęło i nie chciałem znów go wywoływać.

– To był facet pracujący dla stacji informacyjnych. Może się nam kiedyś przydać.

– Żadnych zakulisowych gierek. Oskarżenie obowiązują znacznie wyższe standardy etyki niż obronę.

Pokręciłem głową. Nie mogłem z nią wygrać.

– Bzdura, przecież nie mówię o niczym nie…

Otworzyły się drzwi i wszedł tyłem Harry Bosch. W rękach niósł dwa wielkie pudła.

– Przepraszam za spóźnienie – powiedział.

Postawił kartony na stole. Większy na pewno pochodził z archiwum dowodów. Przypuszczałem, że w mniejszym znajdują się policyjne akta pierwszego śledztwa.

– Trzy dni szukali pudła morderstwa. Stało na regale osiemdziesiąt pięć zamiast osiemdziesiąt sześć.

Spojrzał na mnie, potem na Maggie, potem znów na mnie.

– Co mnie ominęło? Przerwa w naradzie wojennej?

– Rozmawialiśmy o taktyce oskarżenia i okazuje się, że mamy odmienne poglądy.

– Kto by pomyślał?

Usiadł na krześle przy końcu stołu. Widziałem, że miał coś więcej do powiedzenia. Otworzył jedno z pudeł, wyciągnął trzy teczki i położył je na stole. Karton odstawił na podłogę.

– Wiesz, Mick, skoro mowa o różnicach zdań… Zanim wciągnąłeś mnie do tej małej telenoweli, powinieneś chyba najpierw powiedzieć mi o kilku rzeczach.

– Na przykład, Harry?

– Na przykład o tym, że w całej tej cholernej sprawie chodzi o pieniądze, a nie o morderstwo.

– O czym ty mówisz? Jakie pieniądze?

Bosch patrzył na mnie bez słowa.

– Mówisz o procesie Jessupa? – spytałem.

– Zgadza się – odparł. – Miałem dzisiaj ciekawą rozmowę z Jessupem w drodze z San Quentin. Przyszło mi do głowy, że jeżeli go przyciśniemy i pójdzie na ugodę, to odpada pozew przeciwko miastu i okręgowi, bo facet, który przyznaje się do morderstwa, nie będzie mógł wnosić pozwu o fałszywe oskarżenie i skazanie. Chcę wiedzieć, co naprawdę mamy zrobić. Próbujemy postawić podejrzanego o morderstwo przed sądem czy zaoszczędzić miastu i okręgowi parę milionów dolców?

Zauważyłem, jak Maggie się prostuje, zastanawiając się nad tym samym.

– Chyba kpisz sobie ze mnie – powiedziała. – Jeżeli to…

– Zaraz, zaraz – wtrąciłem się. – Nie ma się co emocjonować. Nie sądzę, żeby było tak, jak mówisz. Jasne, też o tym myślałem, ale Williams nie powiedział ani słowa o porozumieniu. Podkreślał, że mamy się przygotować do rozprawy. Prawdę mówiąc, zakłada, że dojdzie do procesu z tego samego powodu, o którym wspomniałeś. Jessup nigdy nie pójdzie na układ za zaliczenie odsiadki ani za nic innego, bo straci szansę na zdobycie fortuny. Nie będzie książki, filmu, żadnego odszkodowania od miasta. Jeżeli zależy mu na pieniądzach, musi iść na proces i wygrać.

Maggie wolno pokiwała głową, jak gdyby rozważała bardzo sensowne przypuszczenie. Bosch wyglądał na zupełnie nieprzekonanego.

– Skąd możesz wiedzieć, co Williams zamierza zrobić? – spytał. – Jesteś człowiekiem z zewnątrz. Sprowadzili cię tu, nakręcili, a potem skierowali we właściwą stronę i usiedli sobie wygodnie, żeby patrzeć, jak ruszasz do ataku.

– Racja – dodała Maggie. – Jessup nie ma nawet obrońcy. Kiedy go dostanie, zaraz zacznie rozmawiać o ugodzie.

Uspokajającym gestem uniosłem ręce.

– Posłuchajcie, dzisiaj na konferencji prasowej rzuciłem hasło, że będziemy się domagać kary śmierci. Chciałem sprawdzić, jak zareaguje Williams. Nie spodziewał się tego i po konferencji przycisnął mnie na korytarzu. Powiedział, że nie jestem od podejmowania takich decyzji. Wyjaśniłem, że to tylko strategia, żeby Jessup zaczął się zastanawiać nad ugodą. I to dało Williamsowi do myślenia. Wcześniej nie przyszło mu to do głowy. Gdyby brał pod uwagę ugodę, żeby uniemożliwić pozew cywilny, na pewno bym się zorientował. Nieźle czytam ludziom w myślach.

Widziałem, że wciąż nie udało mi się rozwiać wątpliwości Boscha.

– Pamiętasz, jak w zeszłym roku w Hongkongu tamci dwaj chcieli cię dorwać w następnym samolocie do Chin? Przejrzałem ich i pokrzyżowałem im plany.

Po wyrazie oczu Boscha zorientowałem się, że ustąpił. Historia z Chin przypomniała mu, że jest moim dłużnikiem i należy mi się spłata.

– No dobrze – powiedział. – To co robimy?

– Zakładamy, że dochodzi do procesu Jessupa. Jak tylko weźmie adwokata, będziemy wiedzieć na pewno. Ale zaczynamy przygotowania już teraz, bo gdybym miał go bronić, naciskałbym na szybki proces. Próbowałbym skrócić prokuraturze czas na przygotowanie i zmusić oskarżenie, żeby odkryło karty.

Sprawdziłem datę na zegarku.

– Jeżeli mam rację, to do rozprawy zostaje nam czterdzieści osiem dni. Czeka nas mnóstwo pracy.

Spojrzeliśmy po sobie i przed kilka chwil siedzieliśmy w milczeniu, a potem oddałem głos Maggie.

– Maggie prawie cały zeszły tydzień spędziła nad aktami oskarżenia. Harry, wiem, że duża część materiałów, które przyniosłeś, będzie się z nimi pokrywać. Może jednak zaczniemy od omówienia rozprawy z osiemdziesiątego szóstego, co? To chyba będzie dobry punkt wyjścia do zastanowienia się, co tym razem trzeba zrobić.

Bosch przyzwalająco skinął głową i Maggie zaczęła. Przysunęła sobie bliżej laptop.

– Najpierw parę podstawowych faktów. Oskarżenie żądało kary śmierci, więc najdłużej ciągnął się wybór przysięgłych. Zajął prawie trzy tygodnie. Sama rozprawa trwała siedem dni, potem przez trzy dni były narady w sprawie wstępnego werdyktu, a przez następne dwa tygodnie posiedzenie w sprawie kary śmierci. Ale siedem dni zeznań i przedstawiania stanowisk stron… trochę krótko jak na morderstwo zagrożone karą śmierci. Wszystko było jasne. A obrona… właściwie nie istniała.

Spojrzała na mnie, jakbym był odpowiedzialny za kiepską obronę oskarżonego, choć w osiemdziesiątym szóstym dopiero studiowałem prawo.

– Kto był jego adwokatem? – spytałem.

– Charles Bernard – odparła. – Sprawdziłam w korporacji. Nie będzie go reprezentował w nowym procesie. Zmarł w dziewięćdziesiątym czwartym. Prokurator Gary Lintz też już od dawna nie żyje.

– Nie pamiętam żadnego z nich. Kto był sędzią?

– Walter Sackville. Dawno przeszedł na emeryturę, ale jeszcze go pamiętam. Surowy.

– Miałem z nim parę spraw – odezwał się Bosch. – Nie dał sobie wciskać kitu przez żadną ze stron.

– Mów dalej – powiedziałem.

– No więc ze strony oskarżenia historia wyglądała tak. Rodzina Landych, czyli ofiara, Melissa, która miała dwanaście lat, jej trzynastoletnia siostra Sarah, matka Regina i ojczym Kensington, mieszkała przy Windsor Boulevard w Hancock Park. Dom stał mniej więcej przecznicę na północ od Wilshire, w pobliżu kościoła Świętej Trójcy Zjednoczonego Kościoła Chrystusa, który w tamtych czasach w niedziele przyciągał na dwa poranne nabożeństwa jakieś sześć tysięcy ludzi. Wierni parkowali samochody w całym Hancock Park, aż wreszcie najeżdżani co niedziela mieszkańcy stracili cierpliwość i poszli ze skargą do ratusza. W weekendy dzielnica stała się strefą parkowania tylko dla mieszkańców. Żeby zaparkować na ulicy, w tym i na Windsor, trzeba było mieć specjalną naklejkę. Dzięki temu wynajęte przez miasto firmy pomocy drogowej w niedzielę rano patrolowały dzielnicę jak rekiny. Odholowywały każdy samochód bez odpowiedniej naklejki. I tu wreszcie pojawia się Jason Jessup, nasz podejrzany.

– Jeździł wozem pomocy drogowej – powiedziałem.

– Otóż to. Był kierowcą w firmie Aardvark Towing. Świetna nazwa, żeby się znaleźć na pierwszym miejscu w książce telefonicznej w czasach, kiedy ludzie jeszcze korzystali z książek telefonicznych.

Zerknąłem na Boscha i z jego reakcji domyśliłem się, że wciąż korzysta z książki telefonicznej zamiast z internetu. Maggie, nie zauważywszy niczego, ciągnęła:

– Rano tego dnia Jessup patrolował Hancock Park. Rodzina Landych akurat budowała basen za domem. Kensington Landy był muzykiem piszącym do filmów i w tym czasie całkiem nieźle mu się powodziło. No więc budowali basen i w ogrodzie za domem wykopano ogromną dziurę, a obok wznosił się gigantyczny kopiec ziemi. Rodzice nie chcieli, żeby dziewczynki się tam bawiły. Uważali, że to niebezpieczne, poza tym tego ranka miały na sobie sukienki do kościoła. Przed domem było duże podwórko. Ojczym pozwolił dziewczynkom pobawić się na dworze przez kilka minut, zanim całą rodziną pójdą do kościoła. Starszej z córek, Sarah, kazano pilnować Melissy.

– Chodzili do Trójcy? – zapytałem.

– Nie, do Najświętszego Serca w Beverly Hills. W każdym razie dzieci spędziły na dworze około piętnastu minut. Matka wciąż była na górze i szykowała się do wyjścia, a ojczym, który miał mieć dziewczynki na oku, oglądał telewizję. Jakąś relację sportową w ESPN czy co tam wtedy oglądano. Zapomniał o dzieciach.

Bosch pokręcił głową. Świetnie wiedziałem, co czuje. Nie oceniał ojca, ale domyślał się, jak to się mogło stać, i rozumiał przerażenie Landych jak każdy rodzic, który wie, ile może kosztować jeden mały błąd.

– W pewnym momencie usłyszał krzyk – ciągnęła Maggie. – Wybiegł z domu i zobaczył na podwórku starszą z dziewczynek, Sarah. Krzyczała, że jakiś mężczyzna zabrał Melissę. Ojczym wybiegł na ulicę i zaczął jej szukać, ale nie było po niej śladu. Po prostu zniknęła.

Moja była żona przerwała na chwilę, żeby się opanować. Każdy z obecnych w sali miał małą córeczkę i rozumiał, jaką wyrwę w życiu wszystkich członków rodziny Landych spowodowało tamto zdarzenie.

– Zawiadomiono policję, która zjawiła się bardzo szybko – podjęła Maggie. – W końcu mieszkali w Hancock Park. Pierwsze komunikaty pojawiły się w ciągu kilku minut. Natychmiast wysłano detektywów na poszukiwania.

– Czyli wszystko zdarzyło się w biały dzień? – zapytał Bosch.

Maggie przytaknęła.

– Około dziesiątej czterdzieści. Rodzina wybierała się do kościoła na jedenastą.

– I nikt inny tego nie widział?

– Nie zapominaj, że to było w Hancock Park. Wysokie żywopłoty, dużo murów, dużo prywatności. Tamtejsi mieszkańcy potrafią odciąć się od świata. Nikt niczego nie widział. Nikt niczego nie słyszał, dopóki Sarah nie zaczęła krzyczeć, ale wtedy już było za późno.

– Dom Landych było otoczony murem czy żywopłotem?

– Od północy i południa był prawie dwumetrowy żywopłot, ale nie od strony ulicy. W śledztwie przyjęto hipotezę, że Jessup przejeżdżał tamtędy swoim wozem holowniczym i zobaczył dziewczynkę samą na podwórku. Uległ impulsowi.

Przez kilka chwil siedzieliśmy w ciszy, rozmyślając o bolesnych kaprysach losu. Obok domu przejeżdża wóz pomocy drogowej. Kierowca zauważa dziewczynkę, samotną i bezbronną. I nagle przychodzi mu do głowy, że może ją bezkarnie porwać.

– No i jak go znaleźli? – spytał w końcu Bosch.

– Detektywi byli na miejscu po niecałej godzinie. Śledztwo prowadził Doral Kloster, jego partner nazywał się Chad Steiner. Sprawdziłam. Steiner nie żyje, a Kloster jest na emeryturze i ma zaawansowane stadium Alzheimera. W niczym nam nie pomoże.

– Niech to szlag – mruknął Bosch.

– W każdym razie szybko zjawili się na miejscu i od razu zabrali do pracy. Przesłuchali Sarah, która im powiedziała, że porywacz był ubrany jak śmieciarz. Potem ustalili, że miał na sobie brudny kombinezon roboczy, taki jakie noszą ekipy oczyszczania miasta. Dziewczynka twierdziła, że słyszała na ulicy śmieciarkę, ale nie widziała jej zza krzaka, gdzie się ukryła przed siostrą, bo bawiły się w chowanego. Rzecz w tym, że to była niedziela. W niedziele nie wywozi się śmieci. Jej ojczym, który to słyszał, skojarzył fakty i wspomniał o pomocy drogowej, która zawsze w niedzielę rano krążyła po ulicy. To ich najlepszy trop. Detektywi robią listę firm wynajętych przez miasto i zaczynają je odwiedzać.

Rejon Wilshire obsługiwały trzy firmy. Jedną z nich był Aardvark. Jadą tam i dowiadują się, że w terenie pracują trzy samochody. Wzywają kierowców i jednym z nich jest Jessup. Pozostali to Derek Wilbern i William Clinton, serio. Policjanci przesłuchują ich, każdego z osobna, ale nie odkrywają nic podejrzanego. Sprawdzają ich. Jessup i Clinton mają czyste konto, ale Wilbern dwa lata wcześniej został aresztowany, chociaż nie skazany, pod zarzutem usiłowania gwałtu. To już by wystarczyło, żeby go zawieźć do centrum na okazanie, ale ciągle nie ma zaginionej dziewczynki, nie ma też czasu na formalności i organizowanie okazania.

– Pewnie zawieźli go do domu Landych – rzekł Bosch. – Nie mieli wyboru. Musieli działać.

– Zgadza się. Ale Kloster wiedział, że stąpa po cienkim lodzie. Mógł nakłonić dziewczynkę do zidentyfikowania Wilberna, ale przegrałby to w sądzie za sugerowanie świadkowi odpowiedzi, za pytania w rodzaju „czy to ten człowiek?”. Dlatego wybrał wyjście najlepsze w tym momencie. Zabrał wszystkich trzech kierowców ubranych w kombinezony do domu Landych. Wszyscy byli biali i mieli po dwadzieścia kilka lat. Wszyscy mieli na sobie firmowe kombinezony. Kloster ze względu na pośpiech złamał procedury, mając nadzieję, że znajdzie żywą dziewczynkę. Sypialnia Sarah Landy była na piętrze od frontu. Kloster zaprowadził dziewczynkę do jej pokoju i kazał spojrzeć przez okno na ulicę. Przez żaluzje. Połączył się przez radio ze swoim partnerem, który wyprowadził tych trzech z radiowozów i ustawił na ulicy. Ale Sarah nie zidentyfikowała Wilberna. Wskazała na Jessupa i powiedziała, że to on.

Maggie przejrzała leżące na stole dokumenty i sprawdziła chronologię śledztwa.

– Identyfikacji dokonano o pierwszej. To naprawdę szybko. Trochę ponad dwie godziny po zniknięciu dziewczynki. Potem zaczęli przyciskać Jessupa, ale nie pisnął ani słowa. Wszystkiego się wyparł. Kiedy nad nim pracowali, dostali telefon. W pojemniku na śmieci za teatrem El Rey na Wilshire znaleziono ciało dziewczynki. Jakieś dziesięć przecznic od Windsor i domu Landych. Później ustalono, że przyczyną śmierci było uduszenie. Nie została zgwałcona, w ustach ani w gardle nie znaleziono spermy.

Na tym Maggie zakończyła streszczenie przebiegu śledztwa. Spojrzała na Boscha, potem na mnie i z powagą pokiwała głową, chwilą ciszy składając hołd zmarłej.

Rozdział 6

Wtorek, 16 lutego, 16.48

Bosch z przyjemnością patrzył na Maggie i słuchał jej. Nie miał wątpliwości, że przejęła się sprawą do głębi. Maggie McPershing. Nic dziwnego, że tak ją nazywano. Co więcej, sama tak o sobie myślała. Współpracował z nią od niecałego tygodnia, ale zrozumiał to w ciągu pierwszej godziny ich znajomości. Posiadła tajemnicę. Nie chodziło o kodeks ani procedury. Nie chodziło o przygotowanie teoretyczne ani strategię. Chodziło o umiejętność oswojenia się z mroczną stroną życia, uświadomienia sobie zła krążącego po świecie i przekucia tej świadomości w swoim wewnętrznym ogniu w potężną i ostrą broń, którą można to zło zwalczać.

Walczyć bezlitośnie.

– Jessup zażądał adwokata i nie składał żadnych zeznań – powiedziała McPherson, kontynuując sprawozdanie. – Oskarżenie początkowo oparto na identyfikacji przez starszą siostrę i dowodach znalezionych w samochodzie Jessupa. W szparze tylnego siedzenia były trzy kosmyki włosów ofiary. Tam ją prawdopodobnie udusił.

– Na dziewczynce nie znaleziono żadnych śladów? – zapytał Bosch. – Nic pochodzącego od Jessupa albo wozu?

– Nic, co nadawałoby się dla sądu. DNA odkryto dwa dni później, podczas oględzin jej sukienki. Ściśle mówiąc, sukienka należała do starszej dziewczynki. Tego dnia pożyczyła ją młodszej. Na rąbku była odrobina spermy. Zbadano grupę krwi, ale oczywiście w tamtych czasach organa ścigania nie korzystały jeszcze z badań DNA. Ustalono, że nasienie pochodziło od mężczyzny z grupą krwi A Rh plus, drugą pod względem powszechności. Ma ją trzydzieści cztery procent populacji. Jessup też ją miał, ale znaczyło to tylko tyle, że był w kręgu podejrzanych. Prokurator postanowił nie powoływać się na to w sądzie, bo dałby obronie okazję do zasugerowania przysięgłym, że krąg potencjalnych sprawców obejmuje ponad milion mężczyzn w samym okręgu Los Angeles.

Bosch zauważył, że znów posłała spojrzenie byłemu mężowi. Jak gdyby odpowiadał za wszystkie sztuczki adwokatów zaciemniające sprawy w każdym sądzie. Harry zaczynał rozumieć, dlaczego ich małżeństwo się rozpadło.

– Niesamowite, jaką przeszliśmy drogę – zauważył Haller. – Teraz samo DNA wystarczy, żeby znaleźć sprawcę i postawić zarzuty.

– Idźmy dalej – powiedziała McPherson. – Oskarżenie miało naocznego świadka i włosy ofiary. Mogło też wskazać okazję do popełnienia zbrodni: Jessup znał okolicę i pracował tam tego ranka, gdy doszło do morderstwa. Jeżeli chodzi o motyw, po zbadaniu przeszłości Jessupa okazało się, że znęcał się nad nim ojciec, a on sam zdradzał psychopatyczne zachowania. Dużo z tych faktów wyszło na jaw w trakcie posiedzenia w sprawie kary śmierci. Ale… powiem to, zanim z tym wyskoczysz, Haller. nie miał na koncie wyroków za żadne przestępstwa.

– I to nie była napaść na tle seksualnym? – odezwał się Bosch.

– Nie było śladów penetracji ani gwałtu. Ale niewątpliwie zbrodnia miała motyw seksualny. Jeżeli nie liczyć spermy, to było klasyczne przestępstwo z dominacją w tle. Sprawca na chwilę zdobył władzę w świecie, w którym w jego odczuciu bardzo niewiele od niego zależało. Działał pod wpływem impulsu. W śledztwie uznano spermę na sukience za element tej samej układanki. Przyjęto hipotezę, że zabił dziewczynkę, a potem się onanizował i posprzątał po sobie, ale przez nieuwagę zostawił kropelkę spermy na ubraniu. Jej kształt wskazywał, że pochodziła z przeniesienia. To nie była plama, ale odrobinka wtarta w tkaninę.

– Niedawna identyfikacja DNA pozwala to wyjaśnić – powiedział Haller.

– Być może – odrzekła McPherson. – Ale o nowych dowodach porozmawiamy później. Teraz mówię tylko o tym, co mieli i co wiedzieli w osiemdziesiątym szóstym.

– W porządku. Mów dalej.

– To tyle, jeżeli chodzi o dowody, ale nie o oskarżenie. Dwa miesiące przed rozprawą zadzwonił do nich człowiek siedzący w celi obok Jessupa w areszcie okręgowym. Nazywał się…

– Więzienni donosiciele – wtrącił Haller. – Nigdy nie spotkałem żadnego, który by mówił prawdę. Ale nigdy nie spotkałem prokuratora, który by nie korzystał z ich pomocy.

– Mogę kontynuować? – fuknęła z oburzeniem McPherson.

– Proszę – odparł Haller.

– Felix Turner, recydywista skazywany za przestępstwa narkotykowe. Tak często trafiał do okręgowego, że zrobili z niego pomocnika strażników, bo znał codzienne funkcjonowanie aresztu równie dobrze, jak zastępcy szeryfa. Roznosił posiłki więźniom na szczególnie strzeżonym oddziale.

Powiedział ekipie śledczej, że Jessup podał mu szczegóły, które mógł znać tylko morderca. Został przesłuchany i rzeczywiście wiedział o szczegółach przestępstwa, których nie ujawniono. Na przykład, że ofiara nie miała butów, że nie została zgwałcona i że sprawca wytarł się w jej sukienkę.

– Czyli uwierzyli mu i zrobili z niego gwiazdę i głównego świadka – podsumował Haller.

– Uwierzyli mu i powołali go na świadka w procesie. Nie na gwiazdę. Ale jego zeznanie było istotne. Mimo to cztery lata później w „Timesie” na pierwszej stronie ukazał się demaskatorski artykuł o zawodowym donosicielu więziennym Feliksie „Sypaczu” Turnerze, który w ciągu siedmiu lat zeznawał na korzyść oskarżenia w szesnastu sprawach w zamian za znaczne skrócenie wyroków oraz inne korzyści w rodzaju pojedynczych cel, dobrych zajęć w więzieniu i dużych ilości papierosów.

Bosch przypomniał sobie ten skandal, który na początku lat dziewięćdziesiątych zachwiał prokuraturą i doprowadził do zmian w powoływaniu informatorów z więzienia na świadków w procesach karnych. Był to jeden z licznych ciosów, jakie w tamtej dekadzie spadły na miejscowe organa ścigania.

– Dziennikarskie śledztwo skompromitowało Turnera. Napisano, że korzystał z usług prywatnego detektywa z zewnątrz, który zbierał informacje i dostarczał mu za kratki. Jak zapewne pamiętacie, to zdarzenie zmieniło nasze podejście do informacji pochodzących z więzień.

– Za mało – wtrącił Haller. – Nie przestaliście korzystać z donosicieli z więzień, a powinniście.

– Czy możemy się skupić na bieżącej sprawie? – spytała McPherson, wyraźnie znużona czupurnością Hallera.

– Jasne – odparł Haller. – Skupmy się.

– No więc kiedy „Times” to opublikował, Jessup został już dawno skazany i siedział w San Quentin. Oczywiście złożył wniosek o apelację, powołując się na naruszenie zasad przez policję i prokuraturę. Nic nie wskórał, bo instancje zgodnie stwierdzały, że choć powołanie Turnera na świadka było jawnym nadużyciem, to jego zeznanie nie mogło wpłynąć na przysięgłych i skłonić ich do zmiany werdyktu. Pozostałe dowody w zupełności wystarczyły do skazania.

– I na tym się skończyło – powiedział Haller. – Sprawę odfajkowano.

– Warto zauważyć, że rok po ukazaniu się artykułu w „Timesie” Felixa Turnera znaleziono zamordowanego w West Hollywood – dodała McPherson. – Sprawcy nie wykryto.

– Moim zdaniem sam sobie zasłużył – rzekł Haller.

Po tych słowach dyskusja się urwała. Bosch wykorzystał chwilę ciszy, by wrócić do dowodów i zadać kilka pytań, które chodziły mu po głowie.

– Mamy dostęp do włosów znalezionych w samochodzie?

McPherson potrzebowała chwili, żeby zapomnieć o Feliksie Turnerze i skupić się na dowodach.

– Tak, ciągle je mamy – powiedziała. – Sprawa ma dwadzieścia cztery lata, ale wciąż jest możliwość przeprowadzenia ponownego procesu. Tu właśnie pomógł nam Jessup i jego akcja prawna z więzienia. Ciągle składał wnioski i odwołania. Dlatego dowodów w sprawie nie zniszczono. Dzięki temu udało mu się w końcu doprowadzić do analizy DNA próbki wyciętej z sukienki, ale nadal mamy wszystkie dowody procesowe i będziemy mogli je wykorzystać. Od początku utrzymywał, że włosy podrzuciła mu policja.

– Nie sądzę, żeby linia obrony w nowym procesie znacznie się różniła od tego, co się pojawiło w pierwszej rozprawie i jego wnioskach o apelację – powiedział Haller. – Dziewczynka zidentyfikowała go, bo jej to zasugerowano, a potem już robili wszystko, żeby jak najszybciej zapadł wyrok. Wobec dotkliwego braku dowodów rzeczowych policja podrzuciła w jego wozie pomocy drogowej włosy ofiary. W osiemdziesiątym szóstym taka historia nie wypadła za dobrze przed ławą przysięgłych, ale to było jeszcze przed Rodneyem Kingiem i zamieszkami w dziewięćdziesiątym drugim, przed sprawą O.J. Simpsona, przed skandalem w sekcji Rampart i innymi kontrowersjami, które od tego czasu wstrząsały policją. Dzisiaj prawdopodobnie wypadnie całkiem nieźle.

– No więc jakie mamy szanse? – zapytał Bosch.

Haller spojrzał na siedzącą naprzeciw niego McPherson.

– Patrząc na to, co wiemy w tym momencie – powiedział – wydaje mi się, że miałbym większe szanse, gdybym siedział po drugiej stronie sali rozpraw.

Bosch zobaczył, jak McPherson pociemniały oczy.

– W takim razie może tam wrócisz.

Haller przecząco pokręcił głową.

– Nie, zawarłem umowę. Być może złą, ale jej dotrzymam. Poza tym rzadko mam okazję być po stronie siły i racji. Mogę się do tego przyzwyczaić… nawet jeśli sprawa jest z góry skazana na niepowodzenie.

Posłał uśmiech byłej żonie, która go jednak nie odwzajemniła.

– Co z siostrą? – spytał Bosch.

McPherson skierowała na niego wzrok.

– Ze świadkiem? To nasz drugi kłopot. Jeżeli żyje, ma teraz trzydzieści siedem lat. Mamy kłopot z jej odnalezieniem. Rodzice nie mogą nam pomóc. Jej prawdziwy ojciec zmarł, gdy miała siedem lat. Matka popełniła samobójstwo na grobie jej siostry trzy lata po morderstwie. A ojczym piciem zniszczył sobie wątrobę i sześć lat temu zmarł, czekając na przeszczep. Jeden z naszych śledczych próbował szukać czegoś w bazach danych, ale ślad Sarah Landy urywa się w San Francisco mniej więcej w tym samym czasie, gdy umarł jej ojczym. Została zwolniona z nadzoru sądowego, na który ją skazano za wykroczenie narkotykowe. Sprawdziliśmy, że dwa razy wychodziła za mąż i dwa razy się rozwiodła, i była wielokrotnie aresztowana za narkotyki i drobne przestępstwa. A potem, jak wspomniałam, zniknęła z radarów. Albo zmarła, albo weszła na drogę cnoty. Jeżeli nawet zmieniła imię i nazwisko, to gdyby znowu ją zatrzymano w ciągu ostatnich sześciu lat, zostałaby zidentyfikowana na podstawie odcisków palców. Ale nie ma śladu.

– Bez niej chyba nie mamy na czym zbudować oskarżenia – powiedział Haller. – Potrzebujemy żywej osoby, która wskazałaby Jossupa palcem i potwierdziła, że naprawdę zrobił to dwadzieścia cztery lata temu.

– Zgadzam się – przytaknęła McPherson. – Kluczowym elementem jest Sarah. Przysięgli muszą usłyszeć kobietę, która nie popełniła błędu, gdy była dziewczynką. Muszą usłyszeć, że wtedy była pewna i jest pewna teraz. Jeżeli jej nie znajdziemy i nie przekonamy, żeby stanęła przed sądem, zostaną nam tylko włosy ofiary. Obrona będzie miała wynik testu DNA, który przebije wszystko.

– I rozerwą nas na strzępy – rzekł Haller.

McPherson nie odpowiedziała, lecz nie musiała nic dodawać.

– Nie martwcie się – powiedział Bosch. – Znajdę ją.

Prawnicy spojrzeli na niego. To nie była pora na czcze przechwałki. Bosch mówił serio.

– Jeżeli żyje, znajdę ją – dorzucił.

– Świetnie – odparł Haller. – To będzie twoje najważniejsze zadanie.

Bosch wyciągnął pęk kluczy i otworzył przypięty do niego scyzoryk. Rozciął nim czerwoną plombę na kartonie z dowodami. Nie miał pojęcia, co w nim jest. Dowody przedstawione w procesie dwadzieścia cztery lata temu wciąż były w posiadaniu prokuratury okręgowej. Pudło musiało zawierać inne dowody, które nie pojawiły się na rozprawie.

Bosch nałożył lateksowe rękawiczki wyciągnięte z kieszeni i otworzył karton. Na wierzchu leżała papierowa torba z sukienką ofiary. Nie spodziewał się tego. Przypuszczał, że sukienkę pokazano przed sądem, choćby po to, by wzbudzić odruch współczucia u przysięgłych.

Po otwarciu torby w sali rozeszła się woń stęchlizny. Bosch uniósł sukienkę, trzymając ją za ramiona. Wszyscy troje milczeli. Detektyw miał w rękach sukienkę, w którą była ubrana mała dziewczynka, gdy została zamordowana. Niebieską z granatową kokardą z przodu. U dołu wycięto kwadrat o boku około piętnastu centymetrów, tam gdzie znaleziono plamkę spermy.

– Skąd się to tutaj wzięło? – zapytał Bosch. – Nie dołączono jej do dowodów w procesie?

Haller się nie odzywał. McPherson nachyliła się i uważnie przyjrzała sukience, zastanawiając się nad odpowiedzią.

– Chyba… z powodu tego wycięcia. Gdyby pokazano ją w sądzie, obrona na pewno zapytałaby o wycięcie. Wtedy pojawiłaby się kwestia oznaczenia grupy krwi. Oskarżenie wolało jej nie poruszać podczas prezentacji dowodów. Pewnie wybrali zdjęcia z miejsca zdarzenia, na których było widać dziewczynkę w sukience. Samą sukienkę zostawili obronie, która nie włączyła jej do dowodów.

Bosch złożył sukienkę i położył na stole. W kartonie była też para czarnych lakierków. Wydawały mu się bardzo małe i smutne. W drugiej papierowej torbie znajdowała się bielizna i skarpetki ofiary. Z dołączonego protokołu badań laboratoryjnych wynikało, że na tych częściach garderoby szukano śladów płynów ustrojowych oraz włosów i włókien, ale niczego takiego nie znaleziono.

Na dnie kartonu spoczywała foliowa torebka z wisiorkiem na srebrnym łańcuszku. Bosch obejrzał go przez plastik i zobaczył, że na wisiorku jest Kubuś Puchatek. Obok była jeszcze torebka z bransoletką z błękitnych koralików na gumce.

– To wszystko – powiedział.

– Powinniśmy zlecić nowe badanie kryminalistyczne – powiedziała McPherson. – Nigdy nie wiadomo. Technika bardzo się rozwinęła w ciągu ostatnich dwudziestu czterech lat.

– Załatwię to – obiecał Bosch.

– Przy okazji, gdzie znaleziono te buty? – spytała McPherson. – Na zdjęciach z miejsca zdarzenia ofiara była boso.

Bosch zerknął do protokołu oględzin rzeczy osobistych, przyklejonego do wewnętrznej strony pokrywki kartonu.

– Zgodnie z tym znaleziono je pod ciałem. Pewnie zsunęły się w samochodzie, kiedy ją dusił. Morderca najpierw wrzucił do pojemnika buty, a potem ciało.

Obrazy wywołane przez przedmioty w kartonie wprawiły zespół oskarżenia w zdecydowanie ponury nastrój. Bosch ostrożnie zaczął wszystko wkładać z powrotem do pudła. Jako ostatnią włożył torebkę z łańcuszkiem.

– Ile lat miała wasza córka, kiedy przestał ją interesować Kubuś Puchatek? – zapytał.

Haller i McPherson spojrzeli po sobie. Haller oddał głos byłej żonie.

– Pięć czy sześć – powiedziała. – Dlaczego pytasz?

– Moja chyba też. Ale ta dwunastolatka nosiła go na łańcuszku. Ciekawe dlaczego.

– Może ze względu na to, skąd go miała – podsunął Haller. – Hayley, nasza córka, ciągle nosi bransoletkę, którą jej dałem pięć lat temu.

McPherson miała minę, jak gdyby kwestionowała jego słowa.

– Nie zawsze – dodał szybko Haller. – Ale się zdarza. Czasem ma ją, kiedy po nią przyjeżdżam. Może dostała ten wisiorek od swojego prawdziwego ojca tuż przed jego śmiercią.

Laptop McPherson wydał cichy sygnał i prokurator sprawdziła pocztę. Przez chwilę patrzyła na ekran.

– E-mail od Johna Rivasa, który bierze udział w popołudniowych posiedzeniach wstępnych w wydziale sto. Jessup ma już obrońcę i John pracuje nad tym, żeby jego sprawa weszła na wokandę i rozpatrzono wniosek o kaucję. Przyjedzie ostatnim transportem z aresztu miejskiego.

– Kto jest obrońcą? – spytał Haller.

– Ucieszysz się. Łebski Clive Royce wziął tę sprawę pro bono. Przekazała mu ją Genetyka w Służbie Sprawiedliwości.

Bosch znał to nazwisko. Royce prowadził głośne sprawy i był ulubieńcem mediów, który nie przegapił żadnej okazji, by stanąć przed kamerą i powiedzieć rzeczy, o których nie wolno mu było mówić przed sądem.

– Jasne, że wziął ją pro bono – odparł Haller. – Potem to sobie odbije. Clive’owi zależy tylko na nagłówkach i występach w wiadomościach.

– Nigdy nie stawałam przeciwko niemu – powiedziała McPherson. – Nie mogę się doczekać.

– Jessup jest na wokandzie?

– Jeszcze nie. Ale Royce rozmawia z asystentką sędziego. Rivas chce wiedzieć, czy ma się tym zająć. Będzie przeciwny kaucji.

– Nie, sami to załatwimy – oznajmił Haller. – Chodźmy.

McPherson zamknęła laptop w tym samym momencie, gdy Bosch zamknął karton z dowodami.

– Chcesz jechać? – zapytał go Haller. – Będziesz się mógł przyjrzeć wrogowi.

– Właśnie spędziłem z nim siedem godzin, nie pamiętasz?

– Chyba nie chodzi mu o Jessupa – wtrąciła McPherson. Bosch skinął głową.

– Nie, dziękuję. Zawiozę to do kryminalistyki i zacznę tropić naszego świadka. Dam wam znać, kiedy znajdę Sarah.