Wydanie elektroniczne

O książce

Akcja futurystycznych thrillerów Pera Wahlöö Morderstwo na 31 piętrze i Stalowy Skok, których bohaterem jest doświadczony życiem komisarz policji Jensen, rozgrywa się w bliżej nieokreślonym kraju rządzonym przez koalicję prawicowych partii. Władza, niemal całkowicie kontrolująca media, zajmuje się głównie propagandą sukcesu i uszczęśliwianiem obywateli na siłę. Pijaństwo (nawet we własnym domu) podlega surowym karom. Wszelkie konflikty są wyciszane, krytyka i przestępczość praktycznie nie istnieją, przyrost naturalny jest ujemny, zaś ludność – w sensie społecznym całkowicie zdezintegrowana – pogrążona w permanentnej depresji. Starsze dzielnice miast, porzucone przez większość mieszkańców, uległy degradacji i zamieniają się w wysypiska. Obie książki przenika ponura atmosfera twórczości George’a Orwella (Roku 1984 w szczególności), Franza Kafki i wczesnych powieści Grahama Greene’a.

Terrorysta grozi wysadzeniem w powietrze wieżowca będącego siedzibą największego (jedynego) koncernu wydawniczego w kraju, zalewającego rynek dziesiątkami milionów egzemplarzy swoich publikacji tygodniowo. Bomba – podłożona rzekomo w odwecie za popełnioną przez wydawcę zbrodnię – ma wybuchnąć dokładnie o godzinie 14:00. Budynek zostaje ewakuowany, lecz alarm okazuje się fałszywy. Sprawą zajmuje się komisarz Jensen, który ma siedem dni na złapanie anonimowego sprawcy. Śledztwo od początku napotyka na silny opór ze strony zarządu firmy, wydającego się mieć jakiś interes w ukryciu prawdy. Idąc tropem listu z pogróżkami, Jensen przesłuchuje byłych pracowników, którzy – bez wyjątku – odeszli w przedziwnych okolicznościach. Na jaw wychodzą szokujące fakty: na stanowiskach kierowniczych w koncernie zatrudniono półanalfabetów, zaś dziennikarze mają zakaz prezentowania jakichkolwiek krytycznych opinii i rzetelnych danych na temat sytuacji w państwie. Jaką zbrodnię miał na myśli autor listu? Komisarz dowiaduje o istnieniu „działu specjalnego” na 31 piętrze wieżowca – jedynej komórki firmy, która nie została ewakuowana na czas zagrożenia bombowego. Jaką pełni rolę? Czym się zajmuje? Kim są zatrudnione w niej osoby? Odpowiedzi na te pytania mogłyby ocalić życie wielu ludzi…

PER WAHLÖÖ

(1926-1975)

Pisarz i dziennikarz szwedzki uważany przez krytyków za „ojca skandynawskiej powieści kryminalnej” (wśród autorów zainspirowanych jego twórczością wymienia się m.in. Henninga Mankelia, Jo Nesbø i Stiega Larssona). Po ukończeniu studiów na Lunds Universitet rozpoczął pracę jako reporter kryminalny; równolegle mocno angażował się w działalność lewicową. Jego debiutem literackim była powieść Himmelsgeten z 1959. Potem powstały m.in. Ciężarówka, Morderstwo na 31 piętrze i Stalowy Skok. Przełożony na 35 języków cykl dziesięciu powieści z komisarzem Martinem Beckiem z wydziału zabójstw sztokholmskiej policji, które w latach 1965-1975 Wahlöö napisał wspólnie z partnerką życiową Maj Sjöwall, przyniósł obojgu światową sławę. Czwarty tytuł z tej serii – Śmiejący się policjant – zdobył prestiżową w tej kategorii literatury Nagrodę Edgara Allana Poego jako najlepsza powieść roku. Twórczość pisarza doczekała się licznych adaptacji filmowych i telewizyjnych.

Tego autora

MORDERSTWO NA 31 PIĘTRZE

STALOWY SKOK

Tytuł oryginału:

MORD PÅ 31: A VÅNINGEN

Copyright © Per Wahlöö 1964

All rights reserved

Published by arrangement with Salomonsson Agency, Sweden

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2013

Polish translation copyright © Wojciech Łygaś 2013

Redakcja: Barbara Nowak

Ilustracja na okładce: italianphoto/Shutterstock

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-193-6

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- O książce

- O autorze

- Tego autora

- Dedykacja

- 1

- 2

- 3

- 4

- 5

- 6

- 7

- 8

- 9

- 10

- 11

- 12

- 13

- 14

- 15

- 16

- 17

- 18

- 19

- 20

- 21

- 22

- 23

- 24

- 25

- 26

- 27

- 28

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Tobie, Maj

1

Alarm ogłoszono dokładnie o godzinie 13.02. Komendant policji osobiście zadzwonił do szesnastego komisariatu i półtorej minuty później w pomieszczeniach dyżurnych i biurowych na parterze włączyły się syreny. Kiedy komisarz Jensen wyszedł ze swojego pokoju i zszedł na dół, wciąż było je słychać. Jensen zatrzymał się na ostatnim, dolnym stopniu spiralnych schodów i rozejrzał po całym komisariacie. Potem poprawił krawat i poszedł do samochodu.

W południe na ulicach panował już duży ruch. Domy wznosiły się nad falą pojazdów jak potężne kolumnady ze szkła i betonu. W całym tym świecie bezdusznych fasad ludzie idący chodnikiem sprawiali wrażenie bezdomnych i niezadowolonych. Mieli na sobie eleganckie ubrania, ale niewiele się od siebie różnili. Poza tym wszystkim się spieszyło. Tłoczyli się w kolejkach albo stali nieporadnie przed sygnalizacją świetlną lub przed błyszczącymi od chromu fast foodami. Ciągle się rozglądali, zwracając baczną uwagę na teczki i torebki.

Przez ciżbę samochodów próbowały się przedrzeć radiowozy z włączonymi syrenami i kogutami.

Komisarz Jensen jechał pierwszym samochodem. Był to granatowy, seryjny pojazd z siedzeniami z tworzyw sztucznych. Za nim jechał szary mikrobus z zakratowanymi okienkami w tylnych drzwiach i migającą lampą na dachu.

W krótkofalówce rozległ się głos komendanta policji.

– Jensen?

– Tak.

– Gdzie jesteście?

– Na wysokości siedziby związków zawodowych.

– Jedziecie na sygnale?

– Tak.

– Wyłączcie go, jak będziecie przejeżdżać przez rynek.

– Jest duży ruch.

– Nic na to nie poradzę. Nie wolno wam zwracać na siebie uwagi.

– Może pan być spokojny. Zawsze mam na względzie społeczeństwo i ludzi na ulicach.

– Rozumiem. Jesteście w mundurach?

– Nie.

– To dobrze. Jakich macie ludzi?

– Jednego ode mnie i czterech po cywilnemu. W patrolu dziewięciu ludzi z policji porządkowej. W mundurach.

– W budynku albo bezpośrednio przed nim powinni się pojawić tylko ci po cywilnemu. Połowę grupy operacyjnej wyślijcie trzysta metrów dalej, zanim tam dojedziecie. Potem ich ominiecie i zaparkujecie w bezpiecznej odległości.

– Zrozumiałem.

– Zamknijcie główną ulicę i przecznice.

– Zrozumiałem.

– Jeśli ktoś będzie pytał dlaczego, powiedzcie, że to z powodu pilnych prac drogowych. Na przykład…

Komendant zamilkł na chwilę.

– Na przykład pęknięcie rury ciepłowniczej.

– No właśnie.

W słuchawce rozległy się trzaski.

– Jensen?

– Tak.

– Wie pan, w jakiej formie należy się do nich zwracać?

– W jakiej formie?

– Myślałem, że wszyscy wiedzą. Nie wolno wam nazywać żadnego z nich dyrektorem.

– Zrozumiałem.

– Są bardzo wrażliwi pod tym względem.

– Rozumiem.

– Nie muszę chyba przypominać, że to zadanie… delikatnej natury?

– Nie.

I znowu zakłócenia w słuchawce. Tym razem to raczej westchnienie, głębokie i metaliczne.

– Gdzie jesteście teraz?

– Na południowej pierzei rynku. Przed pomnikiem robotników.

– Wyłączcie syreny.

– Potwierdzam.

– Zwiększcie odległość między samochodami.

– Potwierdzam.

– Wysyłam do was dodatkowe patrole, jako wzmocnienie. Podjadą na parking. Może je pan wykorzystać w razie potrzeby.

– Zrozumiałem.

– Gdzie teraz jesteście?

– Na północnej pierzei rynku. Widzę już tamten budynek.

Ulica była szeroka i prosta. Miała sześć pasów z wąską białą wysepką pośrodku. Za wysokim stalowym ogrodzeniem wzdłuż zachodniej strony znajdowało się zbocze, a poniżej rozciągnięta na dużej długości baza samochodów ciężarowych z setkami magazynów i ramp, przed którymi stały w kolejce biało-czerwone ciężarówki. Wszędzie kręcili się ludzie. Byli to głównie pracownicy magazynów i kierowcy ubrani w białe bluzy i czerwone czapki z daszkiem.

Ulica ciągnęła się wzdłuż grzbietu wzgórza i prowadziła w górę. Jej wschodnia krawędź graniczyła z granitową ścianą wyłożoną cementem. Ściana była jasnoniebieska, z pionowymi, pordzewiałymi od stali zbrojeniowej brzegami. Nad wzgórzem widać było rzadkie korony drzew z pozbawionymi liści gałęziami. Jeśli ktoś stał na dole, z powodu drzew nie mógł widzieć budynków. Jensen wiedział jednak, że taka zabudowa w tym miejscu istnieje i jak wygląda. Znajdował się tam szpital dla osób chorych psychicznie.

W swoim najwyższym punkcie ulica dochodziła do wzgórza, sięgając grzbietu, gdzie lekko skręcała w prawo. Właśnie tam stał budynek, do którego jechali. Należał do najwyższych w okolicy, a dzięki położeniu był widoczny z każdego punktu miasta. Bez względu na to, gdzie kto się znajdował, widział ponad sobą szczyt wieżowca. Gmach stanowił końcowy punkt drogi dojazdowej.

Budynek miał kwadratową podstawę i liczył trzydzieści pięter. Na każdej ścianie znajdowało się czterysta pięćdziesiąt okien. Fasadę zdobił biały zegar z czerwoną wskazówką. Gmach wyłożony był okładziną ze szklanych płyt. Od dołu płyty miały kolor granatowy, a im wyżej, tym kolor stawał się jaśniejszy.

Jensen spoglądał na budynek przez szybę samochodu. Miał wrażenie, że wieżowiec wystrzeliwuje ponad ziemię niczym potężna kolumna wbijająca się w zimne, bezchmurne wiosenne niebo. W dalszym ciągu trzymał słuchawkę przy uchu. Pochylił się i spojrzał przed siebie. Budynek robił się coraz większy i zajmował już całe pole widzenia.

– Jensen?

– Tak?

– Ufam panu. Musi pan ocenić sytuację we właściwy sposób.

Nastąpiła przerwa i w słuchawce rozległy się trzaski. Po chwili komendant powiedział z wahaniem:

– Bez odbioru.

2

Podłogę na osiemnastym piętrze pokrywały jasnoniebieskie dywany. W gablotach stały dwa duże modele statków, a w lobby fotele i stolik w kształcie nerki.

W pokoju ze szklanymi ścianami siedziały trzy kobiety. Widać było, że nie mają co robić. Jedna z nich spojrzała przelotnie na Jensena i spytała:

– O co chodzi?

– Nazywam się Jensen. To pilna sprawa.

– Naprawdę?

Kobieta wstała bez pośpiechu i z wyuczoną nonszalancją podeszła bliżej lekkim krokiem. Otworzyła drzwi i powiedziała:

– Przyszedł pan, który nazywa się Jensen.

Miała zgrabne nogi, wąską talię i była dość niedbale ubrana.

W drzwiach pojawiła się następna kobieta. Wyglądała na starszą od pierwszej, ale niewiele. Miała blond włosy, jasną cerę i określając ogólnie, antyseptyczny wygląd.

Nie patrząc na swoją asystentkę, powiedziała:

– Bardzo proszę. Czekaliśmy na pana.

Narożny pokój miał sześć okien. Widać z nich było miasto. Nierzeczywiste i pozbawione życia, jak modele na mapie topograficznej. Chociaż świeciło słońce, widok był wspaniały, a powietrze przejrzyste i rześkie. Pokój pomalowano na czyste, mocne kolory. Ściany były bardzo jasne, podobnie jak wykładzina podłogowa i meble ze stalowych rurek.

W gablocie między oknami stały chromowane puchary z wygrawerowanymi na nich dębowymi wieńcami i czarne drewniane podstawki. Większość z nich zdobiły figurki nagich łuczników albo orłów z rozpostartymi skrzydłami.

Na biurku ustawiono: wewnętrzny telefon, wielką popielniczkę z nierdzewnej stali i figurkę kobry z białej kości.

Nad gablotą unosiła się biało-czerwona flaga na chromowanej nóżce, a pod biurkiem widać było parę jasnożółtych sandałów oraz pusty kosz na papiery z lekkiego metalu.

Na środku pokoju, na stole, leżał list. Priorytet. W pokoju znajdowało się dwóch mężczyzn.

Pierwszy z nich stał przy krótszej krawędzi stołu i czubkami palców dotykał wypolerowanej powierzchni blatu. Był ubrany w granatowy garnitur, czarne, ręcznie szyte buty, białą koszulę i srebrnoszary jedwabny krawat.

Miał płaską twarz, na której rysował się usłużny wyraz, włosy porządnie uczesane, spojrzenie przypominające wyraz oczu psa. Nosił okulary z rogowymi oprawkami. Jensen często widział takie twarze, zwłaszcza w telewizji.

Drugi mężczyzna wyglądał na młodszego, miał na sobie skarpetki w żółto-białe prążki, jasnobrązowe spodnie z terylenu i niezapiętą białą koszulę niewłożoną w spodnie. Klęczał na krześle przed jednym z okien, z brodą wspartą na dłoniach, łokciami opierał się o biały, marmurowy parapet. Miał jasne włosy, niebieskie oczy, na nogach same skarpetki bez butów.

Jensen pokazał odznakę służbową i podszedł do biurka.

– Czy to pan jest dyrektorem wydawnictwa?

Mężczyzna w jedwabnym krawacie zaprzeczył ruchem głowy i odsunął się od stołu, wykonując przy tym lekki skłon i szybki gest w stronę okna. Z jego uśmiechu trudno było cokolwiek wyczytać.

Mężczyzna przy oknie zsunął się z krzesła i ruszył na palcach przez pokój. Podał Jensenowi dłoń, uścisnął ją krótko i energicznie i wskazał na stół.

– Tam – powiedział.

Na stole leżała zwykła biała koperta z trzema znaczkami. W lewym dolnym rogu widać było czerwoną naklejkę, co oznaczało, że list nadano jako priorytet. W środku koperty znajdował się arkusz papieru złożony na czworo. Zarówno adres, jak i treść listu sporządzono z naklejonych liter, prawdopodobnie wyciętych z gazety.

Papier był dobrej jakości, format dość nietypowy. Jensen ujął kartkę w czubki palców i przeczytał treść listu:

za to że z waszego rozkazu popełniono zbrodnię w budynku podłożono ładunek wybuchowy na zapalnik czasowy wybuchnie ona dokładnie o czternastej dwudziestego trzeciego marca niech ratują się niewinni…

– To chyba jakaś wariatka – rzucił blondyn. – Po prostu chora umysłowo.

– Tak, właśnie do takiego wniosku doszliśmy – wtrącił mężczyzna w jedwabnym krawacie.

– Niewykluczone, że to jakiś paskudny żart – ciągnął blondyn.

– Pozbawiony smaku.

– Tak, oczywiście, można odnieść takie wrażenie – dodał mężczyzna w krawacie.

Blondyn rzucił mu obojętne spojrzenie i powiedział:

– To zastępca dyrektora wydawnictwa. – Zrobił krótką przerwę i dodał: – Mój najbliższy współpracownik.

Na twarzy przedstawionego mężczyzny pojawił się szeroki uśmiech. Skłonił głowę. Być może chciał się w ten sposób przywitać z Jensenem, ale niewykluczone, że spuścił wzrok z innego powodu. Na przykład z powodu nieśmiałości, aby okazać szacunek albo dumę.

– Mamy dziewięćdziesięciu ośmiu dyrektorów – oznajmił blondyn.

Komisarz Jensen spojrzał na zegarek. 13.19.

– Pan dyrektor wydawnictwa użył określenia „wariatka”. Czy coś wskazuje na to, że autorem listu jest kobieta?

– Wszyscy mówią do mnie najczęściej „panie redaktorze”. Po prostu – powiedział blondyn. Przeszedł człapiącym krokiem wokół stołu, usiadł na krześle i przełożył prawą nogę przez oparcie. – Nie – wyjaśnił.

– Oczywiście, że nie. Tak mi się jakoś powiedziało. Ktoś przecież musiał napisać ten list.

– No właśnie – powiedział zastępca dyrektora wydawnictwa.

– Ciekawe kto – zastanawiał się blondyn.

Uśmiech znikł mu z twarzy, a w jego miejsce pojawiły się głębokie zmarszczki.

Przełożył nad oparciem krzesła także lewą nogę. Jensen znowu spojrzał na zegarek. 13.21.

– Wszyscy muszą opuścić budynek – powiedział.

– Opuścić budynek? To niemożliwe. To oznacza wstrzymanie produkcji. Może nawet na dwie godziny. Czy pan zdaje sobie sprawę z konsekwencji? Czy ma pan pojęcie, jakie to są koszty?

Zastępca dyrektora kopnął krzesło i patrzył wyzywającym wzrokiem na swojego najbliższego współpracownika. Zmarszczył czoło i mrucząc coś do siebie, zaczął liczyć na palcach. Ten, który chciał, aby nazywać go redaktorem, spojrzał na niego chłodnym wzrokiem i odchylił się do tyłu.

– Co najmniej siedemset pięćdziesiąt tysięcy koron – oświadczył. – Rozumie pan? Siedemset pięćdziesiąt tysięcy. Przynajmniej. Może nawet dwa razy więcej.

Jensen ponownie przeczytał list i spojrzał na zegarek. 13.23.

Redaktor mówił dalej:

– Wydajemy sto czterdzieści osiem czasopism. Produkcja odbywa się w tym budynku. Ich łączny nakład wynosi ponad dwadzieścia jeden milionów egzemplarzy. Co tydzień. Nie ma nic ważniejszego niż ich wydrukowanie i rozwiezienie na czas. – Kiedy to mówił, twarz mu się zmieniła. Oczy rozbłysły jasnym blaskiem. – Ludzie czekają na swoje gazety w całym naszym kraju, w każdym domu. Księżniczki na dworze i żony pracowników leśnych, wybitni przedstawiciele elit, prześladowani i poniżani, jeśli w ogóle tacy są. Wszyscy. – Po krótkiej przerwie dodał: – No i małe dzieci. Wszystkie małe dzieci.

– Co pan ma na myśli?

– Dziewięćdziesiąt osiem tytułów to czasopisma dla młodszych dzieci.

– Komiksy – sprecyzował zastępca dyrektora.

Blondyn rzucił mu niechętne spojrzenie i znowu zmienił mu się wyraz twarzy. Z irytacją kopnął krzesło i utkwił wzrok w Jensenie.

– No więc, panie komisarzu?

– Z całym szacunkiem dla pana opinii, uważam jednak, że wszystkich należy ewakuować – odparł Jensen.

– Czy tylko tyle ma pan do powiedzenia? Przy okazji, czym zajmują się pana ludzie?

– Szukają bomby.

– Jeśli bomba rzeczywiście tu jest, na pewno ją znajdą?

– To specjaliści, ale mają niewiele czasu. Taki ładunek trudno znaleźć. Może być ukryty wszędzie. W momencie gdy moi ludzie na coś natrafią, od razu mnie poinformują.

– Mają jeszcze czterdzieści pięć minut.

Jensen spojrzał na zegarek.

– Trzydzieści pięć. Jeśli znajdą ładunek, będą potrzebować trochę czasu na jego rozbrojenie.

– A jeśli bomby nie ma?

– Mimo wszystko muszę zarządzić ewakuację.

– Nawet jeśli ryzyko wydaje się niewielkie?

– Tak. Całkiem możliwe, że to czcza groźba i nic się nie zdarzy. Niestety, nie brakuje przykładów na to, że może być odwrotnie.

– Skąd te przykłady?

– Z historii przestępczości. – Jensen splótł dłonie na plecach. – To moja własna opinia, opinia fachowca – powiedział.

Redaktor spojrzał na niego przeciągle.

– A ile musielibyśmy zapłacić, gdyby pański osąd okazał się inny? – spytał.

Jensen popatrzył na niego wzrokiem wskazującym na to, że nie zrozumiał pytania. Mężczyzna siedzący przy stole wyglądał na zrezygnowanego.

– To był żart – odparł ponurym tonem.

Spuścił nogi, obrócił się na krześle w prawą stronę, położył ręce na blacie biurka i oparł czoło o lewą, zaciśniętą dłoń. Nagle gwałtownie się wyprostował.

– Muszę się poradzić kuzyna – powiedział i wcisnął jeden z klawiszy wewnętrznego telefonu.

Jensen spojrzał na zegarek. 13.27.

Mężczyzna w jedwabnym krawacie przesunął się bezszelestnie, stanął obok niego i szepnął:

– Będzie rozmawiał z szefem, najważniejszym szefem całego trustu, prezesem koncernu.

Redaktor mruknął coś do słuchawki. W pewnej chwili spojrzał na nich ostrym wzrokiem. Nacisnął kolejny klawisz i pochylił się w stronę mikrofonu. W krótkich, suchych słowach zwrócił się do swojego rozmówcy, którym był administrator budynku:

– Panie dyrektorze, proszę obliczyć, ile potrwa szybka ewakuacja budynku. Odpowiedzi oczekuję najpóźniej za trzy minuty. Proszę zadzwonić na moją bezpośrednią linię.

Do pokoju wszedł prezes firmy. Podobnie jak jego kuzyn jasnowłosy, ale barczysty i starszy od niego mniej więcej o dziesięć lat. Miał spokojny, poważny wyraz twarzy, trzymał się prosto. Ubrany był w brązowy garnitur, niewyszukany, ale pasujący do stanowiska. Mówił głębokim, przytłumionym głosem.

– Ile lat ma ta nowa? – spytał, wskazując głową w stronę drzwi.

– Szesnaście.

– O…

Zastępca dyrektora stanął koło gabloty. Można było odnieść wrażenie, że stoi na palcach, chociaż było to tylko złudzenie.

– Ten pan jest z policji – powiedział redaktor.

– Przywiózł ludzi, którzy szukają bomby, ale nie mogą nic znaleźć. Twierdzi, że musimy ewakuować ludzi.

Prezes podszedł do okna i wyglądał przez nie, zachowując spokój.

– Już wiosna – rzucił. – Jest tak ładnie.

W pokoju zapadła kompletna cisza. Jensen spojrzał na zegarek. 13.29.

– Przestawcie wszystkie nasze samochody – polecił prezes prawie niezauważalnym ruchem warg.

Zastępca dyrektora rzucił się w stronę drzwi.

– Stoją zbyt blisko budynku – dodał łagodnie prezes.

– Ależ ładna pogoda.

Przez trzydzieści sekund w pokoju panowała cisza. W pewnej chwili rozległ się jakiś dźwięk i na aparacie telefonicznym zapaliła się lampka.

– Słucham – powiedział redaktor.

– Osiemnaście do dwudziestu minut z wykorzystaniem schodów, wind okrężnych i szybkich wind automatycznych.

– Czy wszystko zostało uwzględnione?

– Z wyjątkiem trzydziestego pierwszego.

– Trzydziestego pierwszego… Aha.

– Jeśli uwzględnimy także ten dział, wszystko potrwa znacznie dłużej.

Ostatnie zdanie zostało wypowiedziane mniej pewnym tonem.

– Kręte schody są ciasne – dodał mężczyzna.

– Wiem.

Koniec rozmowy. Cisza. 13.31.

Jensen podszedł do jednego z okien. Na samym dole widział parking i szeroką, sześciopasmową ulicę, która była teraz pusta. Obserwował, jak w odległości około czterystu metrów od budynku jego ludzie blokują ulicę żółtymi pachołkami. Ktoś kierował ruch w boczną drogę. Mimo że patrzył z dużej wysokości, Jensen rozpoznał zielone mundury policji i białe naramienniki drogówki.

Z parkingu wyjechały dwa duże samochody i skierowały się na południe. Zaraz za nimi jechał trzeci samochód, biały. Należał do zastępcy dyrektora.

Mężczyzna w jedwabnym krawacie odwrócił się w stronę pokoju i stanął przy ścianie. Miał zatroskany uśmiech, głowę opuścił jakby w zamyśleniu.

– Ile pięter ma budynek? – spytał Jensen.

– Trzydzieści nad powierzchnią ziemi – odparł redaktor. – Plus cztery pod ziemią. Zazwyczaj podajemy, że trzydzieści.

– Wydawało mi się, że wspomniał pan coś o trzydziestym pierwszym piętrze?

– Chyba się przejęzyczyłem.

– Ile osób zatrudniacie?

– Tutaj? W tym budynku?

– Tak.

– Cztery tysiące sto osób w głównym budynku i około dwóch tysięcy w aneksie.

– To znaczy łącznie ponad sześć tysięcy ludzi?

– Tak.

– Nalegam, aby zostali ewakuowani.

Cisza. Redaktor zrobił kolejny obrót na krześle.

Prezes stał z rękami w kieszeni i wyglądał przez okno. Po chwili odwrócił się powoli w stronę Jensena. Na jego twarzy pojawił się wyraz powagi.

– Czy pan naprawdę uważa, że w budynku jest bomba?

– Musimy przynajmniej wziąć taką ewentualność pod uwagę.

– Jest pan komisarzem policji?

– Tak.

– Czy ma pan jakieś doświadczenie, jeśli chodzi o tego rodzaju sprawy?

Jensen przez chwilę się zastanawiał.

– Ta sprawa jest szczególna. Z praktyki wiem, że to, co znajduje się w anonimowych listach, w osiemdziesięciu przypadkach na sto… w znanych mi sprawach stało się faktem.

– Czy to wyliczenie statystyczne?

– Tak.

– Czy pan wie, ile taka ewakuacja będzie nas kosztować?

– Tak.

– Nasza firma od trzydziestu lat boryka się z poważnymi problemami finansowymi. Straty rosną z roku na rok. Niestety, to dane statystyczne. Tylko dzięki wielkiemu osobistemu zaangażowaniu możemy w dalszym ciągu wydawać nasze czasopisma.

W jego głosie pojawił się nowy ton, pełen goryczy i skargi.

Jensen nie odpowiedział. 13.34.

– Nasza działalność ma charakter społeczny. Nie jesteśmy biznesmenami. Jesteśmy wydawcami książek.

Mówiąc to, wyjrzał przez okno.

– Jest tak ładnie – mruknął. – Dzisiaj, kiedy szedłem przez park, widziałem pierwsze rozkwitłe kwiaty. Przebiśniegi i ranniki zimowe. Czy lubi pan przebywać na świeżym powietrzu?

Prezes znowu odwrócił się w stronę Jensena.

– Czy zdaje pan sobie sprawę, czego pan od nas żąda? Koszty ewakuacji ludzi będą wysokie. Działamy pod presją. Także w sferze prywatnej. Po ostatnim sprawozdaniu rocznym podjęliśmy na przykład decyzję, że będziemy kupować dla firmy tylko duże pudełka zapałek. To jedynie drobny przykład.

– Duże pudełka zapałek?

– Tak, ze względów finansowych. Musimy oszczędzać na wszystkim. Większe opakowania oznaczają niższy koszt jednostkowy. To czysta ekonomia.

Redaktor usiadł na biurku, oparł nogi o poręcz krzesła i spojrzał na swojego kuzyna.

– Byłaby to czysta ekonomia, gdyby tu rzeczywiście podłożono bombę – powiedział. – Budynek robi się za mały.

Prezes spojrzał na niego z rozrzewnieniem.

– Ubezpieczenie wszystko pokryje – rzekł redaktor.

– A kto pokryje koszty firm ubezpieczeniowych?

– Banki.

– A koszty banków?

Redaktor nie odpowiedział. Prezes znowu skupił uwagę na Jensenie.

– Domyślam się, że obowiązuje pana tajemnica służbowa?

– Oczywiście.

– Skierował tu pana komendant policji. Mam nadzieję, że wiedział, co robi?

Jensen nie znalazł odpowiedzi na to pytanie.

– Mam też nadzieję, że nie wysłał pan do budynku umundurowanych policjantów?

– Nie.

Redaktor podciągnął nogi na biurko, a potem je skrzyżował.

Jensen spojrzał na zegarek. 13.36.

– Jeśli w budynku rzeczywiście jest bomba – zaczął redaktor. – Sześć tysięcy ludzi… niech mi pan powie, ile będzie ofiar? W ujęciu procentowym.

– Ofiar w ujęciu procentowym?

– Tak. Mówię o stratach w ludziach.

– Tego nie da się wyliczyć.

Redaktor mruknął coś, ale chyba tylko do siebie.

– Ktoś mógłby nam potem zarzucić, że pozwoliliśmy im wylecieć w powietrze z premedytacją. To prestiżowa sprawa – rzekł Jensen.

– Czy zastanawiałeś się nad utratą prestiżu? – redaktor spytał kuzyna.

Prezes spoglądał na miasto zamglonymi, szaroniebieskimi oczami. Na niebie leciał jakiś odrzutowiec i rysował wzory.

– Zaczynamy ewakuację – zdecydował.

Jensen zapisał godzinę. 13.38.

Redaktor położył dłoń na wewnętrznym telefonie. Podsunął słuchawkę do ust. Mówił wyraźnym, poważnym głosem.

– Ćwiczenia przeciwpożarowe. Proszę przystąpić do szybkiej ewakuacji. Budynek należy opuścić w ciągu osiemnastu minut. Nie dotyczy to działu specjalnego. Proszę zacząć w ciągu półtorej minuty od tej chwili.

Czerwona lampka zgasła. Redaktor wstał i powiedział wyjaśniającym tonem:

– Dla osób pracujących na trzydziestym pierwszym piętrze lepiej będzie, jeśli zostaną na swoich stanowiskach, niż gdyby zaczęły schodzić po schodach. W chwili gdy ostatnia winda zjedzie na parter, zostanie odcięty prąd.

– Ciekawe, kto nam tak źle życzy – rzucił prezes zatroskanym tonem i wyszedł.

Redaktor zaczął wkładać sandały.

Jensen opuścił pokój razem z zastępcą.

Kiedy drzwi się za nimi zamknęły, zastępcy zrzedła mina. Twarz mu stężała, oczy zrobiły się czujne. Przechodząc przez sekretariat, Jensen odniósł wrażenie, że siedzące tam młode kobiety, które wciąż nie miały żadnego zajęcia, kulą się nad biurkami.

Gdy Jensen wyszedł z windy i znalazł się w lobby, była dokładnie 13.40. Dał znać swoim ludziom, żeby poszli za nim, i ruszył w kierunku drzwi wyjściowych. Policjanci opuścili budynek.

Wśród betonowych ścian rozbrzmiewał głos dobiegający z głośników.