Wydanie elektroniczne

ROBERT LUDLUM

(1927-2001). Amerykański aktor, producent teatralny i pisarz. W latach 1945-47 służył w piechocie morskiej. W 1951 ukończył Wesleyan University. Od najmłodszych lat pasjonował się aktorstwem. W wieku 16 lat po raz pierwszy wystąpił w sztuce na Broadwayu. W latach 50-tych zagrał w ponad 200 filmach telewizyjnych; był producentem około 300 przedstawień teatralnych. Jako pisarz zadebiutował późno – mając 41 lat – powieścią Dziedzictwo Scarlattich. Odrzucona początkowo przez 10 wydawców stała się bestsellerem i zainicjowała oszałamiającą karierę literacką najbardziej znanego współczesnego twórcy thrillerów spiskowych. Łączna sprzedaż książek Ludluma przekroczyła 300 milionów egzemplarzy w 32 językach. Za życia pisarza ukazały się 24 powieści; po jego śmierci – kilkanaście następnych, z których większość powstała na podstawie pozostawionych przez niego notatek i szkiców, przy współpracy takich autorów jak Patrick Larkin, James Cobb, Eric Van Lustbader i Paul Garrison. Do najbardziej znanych thrillerów Ludluma należą m.in.: Testament Matarese’a, Tożsamość Bourne’a, Krucjata Bourne’a, Mozaika Parsifala, Strażnicy Apokalipsy i Klątwa Prometeusza. Wiele z nich zostało zekranizowanych – jako seriale telewizyjne lub pełnometrażowe filmy kinowe.

Tego autora

RĘKOPIS CHANCELLORA

PROTOKÓŁ SIGMY

KLĄTWA PROMETEUSZA

PIEKŁO ARKTYKI

CZWARTA RZESZA

KRYPTONIM IKAR

STRAŻNICY APOKALIPSY

MOZAIKA PARSIFALA

IMPERIUM AKWITANII

STRATEGIA BANCROFTA

ILUZJA SKORPIONA

TOŻSAMOŚĆ AMBLERA

Jason Bourne

TOŻSAMOŚĆ BOURNE’A

KRUCJATA BOURNE’A

ULTIMATUM BOURNE’A

DZIEDZICTWO BOURNE’A

SANKCJA BOURNE’A

MISTYFIKACJA BOURNE’A

CEL BOURNE’A

ŚWIAT BOURNE’A

IMPERATYW BOURNE’A

Dynastia Matarese

TESTAMENT MATARESE’A

SPADKOBIERCY MATARESE’A

Paul Janson

DYREKTYWA JANSONA

ODYSEJA JANSONA

DYLEMAT JANSONA

Tytuł oryginału:

THE MATARESE CIRCLE

Copyright © Robert Ludlum 1979

All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2010

Polish translation copyright © Robert Waliś 2010

Redakcja: Jacek Ring

Ilustracja na okładce: Jacek Kopalski

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7885-071-7

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

- O autorze

- Tego autora

- Dedykacja

- Część pierwsza

- Rozdział 1

- Rozdział 2

- Rozdział 3

- Rozdział 4

- Rozdział 5

- Rozdział 6

- Rozdział 7

- Rozdział 8

- Rozdział 9

- Rozdział 10

- Rozdział 11

- Część druga

- Rozdział 12

- Rozdział 13

- Rozdział 14

- Rozdział 15

- Rozdział 16

- Rozdział 17

- Rozdział 18

- Rozdział 19

- Rozdział 20

- Rozdział 21

- Rozdział 22

- Rozdział 23

- Rozdział 24

- Rozdział 25

- Rozdział 26

- Rozdział 27

- Część trzecia

- Rozdział 28

- Rozdział 29

- Rozdział 30

- Rozdział 31

- Rozdział 32

- Rozdział 33

- Rozdział 34

- Rozdział 35

- Rozdział 36

- Rozdział 37

- Epilog

- Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Dla Jonathana

z miłością i głębokim szacunkiem

Część pierwsza

Rozdział 1

Idą ze Wschodu Trzej Królowie,

Z daleka niosą dary tobie…

Zespół kolędników tłoczył się na rogu ulicy, przytupując i wymachując rękami, a młode głosy przenikały zimne nocne powietrze wśród ostrych dźwięków klaksonów i policyjnych gwizdków oraz monotonnej, metalicznie brzmiącej świątecznej muzyki dobiegającej z głośników umieszczonych w sklepowych witrynach. Gęste opady śniegu blokowały ruch i sprawiały, że hordy klientów, którzy w ostatniej chwili wybrali się na zakupy, musiały osłaniać oczy. Mimo to udawało im się schodzić sobie nawzajem z drogi, jak również omijać gwałtownie ruszające samochody i zaspy rozmokłego śniegu. Opony kręciły się w miejscu na mokrych ulicach, autobusy pełzły naprzód, doprowadzając pasażerów do furii ciągłym ruszaniem i hamowaniem, a dzwonki na strojach Świętych Mikołajów nawet na chwilę nie przerywały daremnego brzęczenia.

Przez pola, góry,

Wrzooo-so-wiii-ska…

Ciemny cadillac sedan skręcił za róg i powoli minął kolędników. Główny śpiewak, ubrany w kostium mający przypominać strój Boba Cratchita z Opowieści wigilijnej Dickensa, podszedł do prawego tylnego okna i wyciągnął dłoń w rękawiczce, zbliżając wykrzywioną śpiewem twarz do szyby.

Ku gwieździe, co świeci na nieee-bie…

Wściekły kierowca zatrąbił i odpędził żebrzącego kolędnika, ale pasażer na tylnym siedzeniu, siwy mężczyzna w średnim wieku, sięgnął do kieszeni płaszcza i wyjął kilka banknotów. Wcisnął guzik; tylna szyba się opuściła i mężczyzna wetknął pieniądze w wyciągniętą dłoń.

– Niech panu Bóg błogosławi – zawołał kolędnik. – Dziękuję w imieniu Klubu Młodzieżowego z Pięćdziesiątej Wschodniej. Wesołych Świąt, proszę pana!

Słowa te brzmiałyby bardziej przekonująco, gdyby nie odór whisky wydobywający się z jego ust.

– Wesołych Świąt – odpowiedział pasażer, guzikiem zamykając okno, by przerwać rozmowę.

Pomiędzy samochodami na chwilę pojawiła się luka. Cadillac wystrzelił do przodu, lecz już po dziesięciu metrach musiał ostro zahamować, ślizgając się po jezdni. Kierowca mocno chwycił kierownicę; ten gest zastąpił głośne przekleństwo.

– Spokojnie, majorze – odezwał się siwy pasażer tonem zarazem współczującym, jak i rozkazującym. – Denerwowanie się niczego nie rozwiąże; nie sprawi, że szybciej dotrzemy do celu.

– Ma pan rację, generale – odpowiedział kierowca z udawanym szacunkiem. Zazwyczaj nie musiał udawać, ale dziś wieczór, podczas tego konkretnego wyjazdu, było inaczej. Mniejsza o brak umiaru generała, ale trzeba nie lada tupetu, by oczekiwać od kogoś dyspozycyjności w Wigilię. Zwłaszcza w celu pojechania wynajętym, cywilnym samochodem do Nowego Jorku, by generał mógł się zabawić. Major mógł sobie wyobrazić tuzin możliwych do przyjęcia powodów, by tego wieczoru pełnić służbę, ale to nie był jeden z nich.

Burdel. Nie ubierając tego w piękne słowa, właśnie o to chodziło. Przewodniczący Kolegium Szefów Połączonych Sztabów jechał do burdelu w wigilijny wieczór! A skoro będzie się bawił, to potrzebuje swego najbardziej zaufanego pomocnika, który posprząta bałagan, gdy już będzie po wszystkim. Posprząta, poukłada, zaopiekuje się nim do rana w jakimś mało znanym motelu i zadba, by nikt się nie dowiedział, na czym polegała zabawa ani kto narobił bałaganu. Jutrzejszego południa zaś przewodniczący ponownie wcieli się w rolę surowego dowódcy i zacznie wydawać rozkazy, a ten wieczór i bałagan odejdą w zapomnienie.

Przez ostatnie trzy lata major często uczestniczył w takich wyprawach – po raz pierwszy już następnego dnia po objęciu przez generała jego wysokiego stanowiska – ale zawsze organizowano je po okresach wzmożonej aktywności w Pentagonie lub chwilach narodowego kryzysu, gdy generał wykazywał się profesjonalizmem. Nigdy w taki wieczór jak dziś. Nigdy w Wigilię, na Boga! Gdyby chodziło o kogokolwiek innego niż generał Anthony Blackburn, major mógłby odmówić, argumentując, że nawet rodzina niższego rangą wojskowego kieruje się świątecznymi priorytetami.

Jednak major nigdy by się nie sprzeciwił niczemu, co dotyczyło generała. Gdyż przed laty „Szalony Anthony” Blackburn wyniósł pewnego załamanego młodego porucznika z północnowietnamskiego obozu jenieckiego, uwolnił go od tortur oraz głodu i przez dżunglę dowlókł do amerykańskich pozycji. Ten porucznik był dziś majorem, starszym adiutantem przewodniczącego Kolegium Szefów Połączonych Sztabów.

Wojskowi często pletli banały o oficerach, za którymi poszliby do piekła. Cóż, major był w piekle z Szalonym Anthonym Blackburnem i wróciłby tam natychmiast, wystarczyło, by generał strzelił palcami.

Dotarli do Park Avenue i skręcili na północ. Panował tu mniejszy tłok niż na drodze przecinającej miasto, co nie dziwiło w lepszej dzielnicy. Jeszcze piętnaście przecznic; kamienica mieściła się przy Siedemdziesiątej Pierwszej Ulicy, pomiędzy Park i Madison.

Starszy adiutant przewodniczącego Kolegium Szefów Połączonych Sztabów zaparkuje cadillaca na wcześniej przygotowanym miejscu przed budynkiem i będzie patrzył, jak generał wysiada z samochodu i wspina się po schodach do zaryglowanych drzwi wejściowych. Major niczego nie powie, ale gdy będzie czekał, ogarnie go smutek.

Aż w końcu, trzy i pół albo cztery godziny później, smukła kobieta – ubrana w czarną jedwabną suknię i naszyjnik-obrożę z brylantami – otworzy drzwi i zapali światło przed wejściem. Dla majora będzie to sygnał, by wszedł i odebrał swojego pasażera.

• • •

– Witaj, Tony! – Kobieta przemierzyła słabo oświetlony przedpokój i pocałowała generała w policzek. – Jak się miewasz, kochanie? – spytała, nachylając się ku niemu i wodząc palcami po naszyjniku.

– Jestem spięty – odpowiedział Blackburn, wysuwając ręce z rękawów cywilnego płaszcza, który przytrzymywała pokojówka ubrana w mundurek. Popatrzył na dziewczynę; była nowa i śliczna.

Kobieta zauważyła jego spojrzenie.

– Ona jeszcze nie jest dla ciebie gotowa, kochanie – skomentowała, ujmując go pod rękę. – Może za miesiąc albo dwa. Chodź ze mną, zobaczymy, co da się zrobić z tym napięciem. Mamy wszystko, czego potrzebujesz. Najszlachetniejszy haszysz z Ankary, absynt z najlepszej destylarni w Marsylii i dokładnie to, co przepisał lekarz, z naszego specjalnego katalogu. Przy okazji, jak się miewa twoja żona?

– Jest spięta – cicho odpowiedział generał. – Kazała cię pozdrowić.

– Również przekaż jej moje serdeczne pozdrowienia.

Udali się sklepionym przejściem do dużego pokoju oświetlonego łagodnym, wielokolorowym światłem padającym z ukrytych lamp; na suficie i ścianach obracały się okręgi w kolorze błękitu, fuksji i bursztynu. Kobieta znów się odezwała.

– Mam pewną dziewczynę, chciałabym, żeby dołączyła do ciebie i twojej stałej towarzyszki. Jest wprost dla ciebie stworzona, kochanie. Nie wierzyłam własnym uszom, gdy z nią rozmawiałam; to niesamowite. Dopiero co przyjechała do mnie z Aten. Będziesz nią zachwycony.

• • •

Anthony Blackburn leżał nagi na olbrzymim łożu, a drobne lampki punktowe świeciły na niego z lustrzanego sufitu pokrytego niebieskim szkłem. Aromatyczne warstwy haszyszowego dymu wisiały nieruchomo w zaciemnionym pokoju; na stoliku przy łóżku stały trzy szklaneczki z czystym absyntem. Ciało generała pokrywały smugi i okręgi namalowane akwarelami, wszechobecne ślady palców, falliczne strzałki wskazujące na jego krocze. Jądra i wzwiedziony penis były pomalowane na czerwono, klatka piersiowa na czarno, co pasowało do zmierzwionych włosów na piersi, sutki zaś na niebiesko i łączyła je prosta kreska w cielistym kolorze. Generał jęczał i rzucał głową w seksualnym zapomnieniu, gdy jego towarzyszki się nim zajmowały.

Dwie nagie kobiety na zmianę masowały go i rozprowadzały po jego wijącym się ciele gęstą farbę w kulkach. Gdy jedna kręciła piersiami po jego poruszającej się twarzy, druga obejmowała dłonią jego genitalia, postękując zmysłowo przy każdym ruchu, wydając udawane, zduszone okrzyki szczytowania, gdy generał zbliżał się do orgazmu – umiejętnie powstrzymywanego przez profesjonalistkę.

Dziewczyna o kasztanowych włosach, która siedziała przy jego twarzy, zdyszanym głosem szeptała do niego niezrozumiałe zdania po grecku. Na chwilę się odsunęła, by wziąć szklaneczkę ze stołu; przytrzymała głowę Blackburna i wylała mu na usta gęsty płyn. Uśmiechnęła się do swojej towarzyszki, która mrugnęła do niej, trzymając w dłoni pomalowany na czerwono członek Blackburna.

Nagle Greczynka ześlizgnęła się z łóżka, wskazując drzwi łazienki. Jej koleżanka pokiwała głową i przesunęła lewą rękę ku głowie generała, wkładając mu palce do ust, by ukryć chwilową nieobecność towarzyszki. Kobieta o kasztanowych włosach przeszła po czarnym dywanie i zniknęła w łazience. W pokoju rozbrzmiewały jęki generała wijącego się w euforii.

Po trzydziestu sekundach Greczynka wyszła z łazienki, ale już nie była naga. Miała na sobie ciemny tweedowy płaszcz z kapturem zakrywającym włosy. Przez chwilę stała w cieniu, po czym podeszła do najbliższego okna i delikatnie odsunęła ciężkie zasłony.

Dźwięk rozbijanego szkła wypełnił pokój, a gwałtowny podmuch wiatru wydął zasłony. W oknie pojawiła się sylwetka barczystego, krępego mężczyzny, który kopnięciem roztrzaskał szybę i wskoczył do środka; na głowie miał kominiarkę, a w dłoni trzymał pistolet.

Dziewczyna na łóżku błyskawicznie się odwróciła i wrzasnęła przerażona, gdy zabójca wycelował broń i pociągnął za spust. Tłumik uciszył huk wystrzału; dziewczyna osunęła się na obscenicznie pomalowane ciało Anthony’ego Blackburna. Mężczyzna podszedł do łóżka. Generał uniósł głowę, próbując skupić wzrok przesłonięty narkotyczną mgiełką; miał rozbiegane spojrzenie i wydawał gardłowe dźwięki. Zabójca ponownie wystrzelił. Strzelał raz za razem; pociski wbijały się w szyję, klatkę piersiową i krocze Blackburna, a tryskająca krew mieszała się z połyskującą różnokolorową farbą.

Skinął na dziewczynę z Aten; podbiegła do drzwi, otworzyła je i powiedziała po grecku:

– Jest na dole w pokoju z obracającymi się światłami. Ma na sobie długą czerwoną sukienkę i brylanty na szyi.

Mężczyzna ponownie skinął głową i razem pośpiesznie wyszli na korytarz.

• • •

Majora wyrwały z zamyślenia niespodziewane odgłosy, które dobiegały z wnętrza kamienicy. Nadstawił ucha, wstrzymując oddech.

Były to jakieś piski… wrzaski… ludzie krzyczeli.

Podniósł wzrok na budynek; ciężkie drzwi gwałtownie się otworzyły i po schodach zbiegły dwie postacie, mężczyzna i kobieta. To, co zobaczył potem, sprawiło, że poczuł w żołądku potężne ukłucie bólu: mężczyzna wpychał pistolet za pasek.

Mój Boże!

Major szybko sięgnął pod siedzenie, gdzie trzymał wojskowy pistolet automatyczny, i wyskoczył z samochodu. Wbiegł po schodach i wpadł do przedpokoju. Z drugiej strony sklepionego przejścia dobiegały coraz głośniejsze krzyki; ludzie biegali po schodach w górę i w dół.

Wpadł do dużego pokoju z szaleńczo wirującymi kolorowymi światłami. Na podłodze zobaczył postać smukłej kobiety z brylantami wokół szyi. Zamiast czoła miała krwawą miazgę; została zastrzelona.

Chryste!

– Gdzie on jest?! – zawołał.

– Na górze! – wrzasnęła jakaś dziewczyna skulona w rogu.

Zawrócił spanikowany i popędził z powrotem do zdobionych schodów. Przeskakując po trzy stopnie, minął telefon stojący na małym stoliku na półpiętrze; ten obraz utkwił mu w pamięci. Wiedział, dokąd iść; generał zawsze korzystał z tego samego pokoju. Skręcił w wąski korytarz, dotarł do drzwi i wskoczył do środka.

Jezu! To, co zobaczył, przekroczyło jego najgorsze wyobrażenia i przyćmiło wszystko, co do tej pory widział. Nagi Blackburn pokryty krwią i obscenicznymi malunkami, martwa dziewczyna leżąca z twarzą na jego genitaliach. Obraz piekła, jeśli piekło może być tak straszne.

Major nie wiedział, w jaki sposób udało mu się zapanować nad sobą, ale to zrobił. Zatrzasnął drzwi i stanął na korytarzu z uniesionym pistoletem. Złapał za rękę kobietę, która biegła w stronę schodów, i zawołał:

– Rób, co mówię, albo cię zabiję! Tam jest telefon. Zadzwoń pod numer, który ci podam! Powiedz do słuchawki to, co ci przekażę, dokładnie, co do słowa! – Brutalnie popchnął dziewczynę w stronę telefonu w przedpokoju.

• • •

Prezydent Stanów Zjednoczonych z ponurą miną wszedł do Gabinetu Owalnego i zbliżył się do swojego biurka. Stali już przy nim sekretarz stanu i dyrektor Centralnej Agencji Wywiadowczej.

– Znam fakty – powiedział prezydent ostro, w charakterystyczny sposób przeciągając samogłoski – i robi mi się od nich niedobrze. Teraz powiedzcie, jakie podjęliście działania.

Dyrektor CIA wystąpił o krok naprzód.

– Współpracujemy z nowojorskim wydziałem zabójstw. Poniekąd mieliśmy szczęście, ponieważ adiutant generała stał przy drzwiach i groził śmiercią każdemu, kto próbował wyjść. Nasi ludzie pierwsi przybyli na miejsce zdarzenia. Wyczyścili je najlepiej, jak mogli.

– To jest kosmetyka, do cholery – odparł prezydent. – Zapewne konieczna, ale nie to mnie interesuje. Jakie macie pomysły? Czy to było jedno z tych dziwacznych, perwersyjnych nowojorskich morderstw, czy może coś innego?

– Według mojej oceny – odpowiedział dyrektor – coś innego. Wczoraj wieczorem powiedziałem to samo Paulowi. To był dokładnie przemyślany i zaplanowany zamach. Błyskotliwie przeprowadzony. Zabito nawet właścicielkę przybytku, która jako jedyna mogła rzucić światło na tę sprawę.

– Kto za tym stoi?

– Podejrzewam, że KGB. Pociski wystrzelono z radzieckiego pistoletu automatycznego Graz-Burja, ich ulubionej broni.

– Muszę zaprotestować, panie prezydencie – odezwał się sekretarz stanu. – Nie mogę się zgodzić z wnioskiem Jima; owszem, skorzystano z nietypowej broni, ale można ją kupić w Europie. Dziś rano rozmawiałem przez godzinę z radzieckim ambasadorem. Był równie wstrząśnięty jak my. Nie tylko wykluczył jakikolwiek udział strony radzieckiej, ale zgodnie z prawdą zauważył, że generał Blackburn był znacznie wygodniejszy dla Rosjan niż każdy z jego potencjalnych następców.

– KGB – przerwał mu dyrektor – często stoi w opozycji do korpusu dyplomatycznego Kremla.

– Tak jak CIA w stosunku do naszej administracji?

– Nie bardziej niż wasze Operacje Konsularne, Paul – odparował dyrektor.

– Niech to szlag! – wybuchnął prezydent. – Niepotrzebne mi wasze przepychanki. Chcę faktów. Ty pierwszy, Jim. Skoro jesteś taki pewny siebie, to mów, co odkryliście.

– Bardzo dużo. – Dyrektor otworzył teczkę, którą trzymał w dłoni, wyjął kartkę i położył ją przed prezydentem. – Cofnęliśmy się o piętnaście lat i wprowadziliśmy do komputerów wszystko, czego się dowiedzieliśmy o wczorajszym wieczorze. Wzięliśmy pod lupę dane dotyczące metod działania, miejsca akcji, sposobu ucieczki, synchronizacji i pracy zespołowej. Zestawiliśmy je z każdym znanym zamachem przeprowadzonym przez KGB w tym okresie. Otrzymaliśmy trzy sylwetki. Trzech najbardziej nieuchwytnych i skutecznych zabójców, jacy pracują dla radzieckiego wywiadu. Oczywiście zawsze działają pod przykrywką, ale każdy z nich to zabójca. Na liście są uporządkowani według kompetencji.

Prezydent uważnie przyjrzał się trzem nazwiskom.

Taleniekow, Wasilij. Ostatnie odnotowane miejsce pobytu:

południowo-zachodnia część sektora radzieckiego.

Kryłowicz, Nikołaj. Ostatnie odnotowane miejsce pobytu:

Moskwa, służba w WKR – kontrwywiadzie wojskowym.

Żukowski, Gieorgij. Ostatnie odnotowane miejsce pobytu:

Berlin Wschodni, attaché w ambasadzie.

Sekretarz stanu był pobudzony; nie potrafił usiedzieć cicho.

– Panie prezydencie, tego rodzaju spekulacje, oparte w najlepszym wypadku na najszerszym zakresie zmiennych, mogą jedynie prowadzić do konfrontacji. To nie czas na stosowanie takich metod.

– Zaraz, poczekaj chwilę, Paul – odpowiedział prezydent. – Prosiłem o fakty i nie obchodzi mnie, czy to właściwy moment na konfrontację. Zabito przewodniczącego Kolegium Szefów Połączonych Sztabów. Być może w życiu prywatnym był z niego kawał chorego sukinsyna, ale był też cholernie dobrym żołnierzem. Jeśli Ruscy zorganizowali na niego zamach, chcę o tym wiedzieć. – Prezydent odłożył kartkę na biurko, nie spuszczając wzroku z sekretarza. – Poza tym – dodał – dopóki nie dowiemy się więcej, nie dojdzie do żadnej konfrontacji. Jestem pewien, że Jim zachował wszystko w ścisłej tajemnicy.

– Oczywiście – odrzekł dyrektor CIA.

Ktoś gwałtownie zapukał do drzwi Gabinetu Owalnego. Starszy doradca prezydenta wszedł, nie czekając na odpowiedź.

– Panie prezydencie, premier Związku Radzieckiego jest na czerwonej linii. Potwierdziliśmy autentyczność transmisji.

– Dziękuję – odpowiedział prezydent, sięgając po telefon, który stał za jego fotelem. – Panie premierze? Tu prezydent.

Rosjanin mówił gwałtownie, pośpiesznie, a po pierwszej pauzie tłumacz przełożył jego słowa. Potem, jak było przyjęte, radziecki tłumacz umilkł i odezwał sięjego amerykański kolega:

– Zgadza się, panie prezydencie.

Czteroosobowa rozmowa trwała dalej.

– Panie prezydencie – powiedział premier – głęboko zasmuciła mnie śmierć… a raczej zamordowanie generała Anthony’ego Blackburna. Był dobrym żołnierzem, który nienawidził wojny, podobnie jak my dwaj. Cieszył się tutaj szacunkiem, a jego siła i spojrzenie na globalne problemy pozytywnie wpływały na naszych wojskowych przywódców. To bolesny cios.

– Dziękuję, panie premierze. Nas również zasmuciła jego śmierć. Morderstwo. Nie potrafimy go wyjaśnić.

– Właśnie z tego powodu dzwonię, panie prezydencie. Musicie mieć świadomość, że odpowiedzialnym przywódcom Związku Radzieckiego w żadnym wypadku nie zależało na śmierci… zamordowaniu… generała Blackburna. Jeśli wolno mi tak powiedzieć, podobne sugestie byłyby bardzo niepożądane. Czy wyrażam się jasno, panie prezydencie?

– Wydaje mi się, że tak, panie premierze, i ponownie dziękuję. Ale, jeśli mogę, czyżby sugerował pan możliwość istnienia „nieodpowiedzialnych” przywódców?

– W waszym senacie również są osoby, które pragnęłyby zbombardować Ukrainę. Takich idiotów się ignoruje, zresztą całkiem słusznie.

– W takim razie chyba umykają mi niuanse pana wypowiedzi, panie premierze.

– Wyrażę się jaśniej. Wasza Centralna Agencja Wywiadowcza podała trzy nazwiska, które według niej mogą mieć związek ze śmiercią generała Blackburna. Nie mają, panie prezydencie. Daję panu słowo honoru. Są to odpowiedzialni ludzie, pozostający pod ścisłą kontrolą swoich przełożonych. Tak się składa, że jeden z nich, Żukowski, przed tygodniem trafił do szpitala. Inny, Kryłowicz, od jedenastu miesięcy stacjonuje na granicy z Mandżurią. Natomiast cieszący się powszechnym szacunkiem Taleniekow praktycznie przeszedł na emeryturę. Obecnie przebywa w Moskwie.

Prezydent na chwilę oderwał się od rozmowy i popatrzył na dyrektora CIA.

– Dziękuję za wyjaśnienie, panie premierze, a także za dokładne informacje. Rozumiem, że nie było panu łatwo do mnie zadzwonić. Wywiad radziecki zasługuje na uznanie.

– Tak samo jak wasz. W dzisiejszych czasach jest mniej tajemnic; niektórzy twierdzą, że to dobrze. Rozważyłem wszystkie za i przeciw i uznałem, że muszę się z panem skontaktować. Nie jesteśmy w to zamieszani, panie prezydencie.

– Wierzę panu. Zastanawiam się, kto w takim razie za tym stoi.

– To mnie niepokoi, panie prezydencie. Myślę, że obaj powinniśmy poznać odpowiedź.

Rozdział 2

– Dmitriju Juriju Jurijewiczu! – przyjaźnie ryknęła piersiasta kobieta, zbliżając się do łóżka z tacą, na której niosła śniadanie. – To pierwszy poranek naszych wakacji. Śnieg leży na ziemi, słońce go roztapia, a zanim wódka wywietrzeje ci z głowy, las znów się zazieleni!

Mężczyzna wcisnął twarz w poduszkę, po czym przetoczył się na plecy. Otworzył oczy i zaraz zamrugał, oszołomiony bielą pokoju. Za dużymi oknami daczy gałęzie drzew uginały się pod ciężarem śniegu.

Jurijewicz uśmiechnął się do żony, dotykając palcami rzadkiej brody, bardziej siwej niż brązowej.

– Wczoraj wieczorem chyba się poparzyłem! – powiedział.

– Prawie! – roześmiała się kobieta. – Na szczęście nasz syn odziedziczył po mnie chłopski instynkt. Kiedy widzi ogień, nie traci czasu na analizowanie, co się pali, tylko bierze się do gaszenia!

– Pamiętam, że na mnie skoczył.

– Jeszcze jak. – Żona Jurijewicza postawiła tacę na łóżku, odpychając nogi męża, żeby zrobić sobie miejsce. Usiadła i dotknęła jego czoła. – Masz gorączkę, ale przeżyjesz, mój kozaku.

– Daj mi papierosa.

– Najpierw sok owocowy. Jesteś bardzo ważnym człowiekiem; w kredensie masz pełno puszek z sokiem. Nasz porucznik mówi, że to pewnie do gaszenia papierosów, które przypalają ci brodę.

– Żołnierska mentalność nigdy nie zmieni się na lepsze. My, naukowcy, to rozumiemy. Sok jest tam po to, by go mieszać z wódką. – Dmitrij Jurijewicz ponownie się uśmiechnął, nie bez smutku. – Dasz mi papierosa, kochanie? Może nawet pozwolę ci go zapalić.

– Jesteś niemożliwy! – Wzięła paczkę z nocnego stolika, wytrząsnęła jednego papierosa i wsadziła go mężowi między zęby. – Nie oddychaj, kiedy zapalę zapałkę. Oboje wylecimy w powietrze, a ja zostanę pochowana w niesławie jako zabójczyni najwybitniejszego radzieckiego fizyka jądrowego.

– Moja praca mnie przeżyje; chcę być pochowany pośród dymu. – Jurijewicz zaciągnął się papierosem, gdy żona przytknęła do niego zapałkę. – Jak się dziś czuje nasz syn?

– W porządku. Wstał wcześnie, żeby naoliwić broń. Jego goście pojawią się mniej więcej za godzinę. Polowanie zaczyna się około południa.

– O Boże, zupełnie zapomniałem – zawołał Jurijewicz, siadając i opierając się o poduszkę. – Naprawdę muszę jechać?

– Stanowicie jeden zespół. Nie pamiętasz, jak przy kolacji opowiadałeś wszystkim, że ojciec i syn przywiozą do domu największą zwierzynę?

Dmitrij się skrzywił.

– Przemawiało przeze mnie sumienie. Te wszystkie lata spędzone w laboratorium, podczas gdy on dorastał za moimi plecami.

Jego żona się uśmiechnęła.

– Dobrze ci zrobi, jak się trochę przewietrzysz. A teraz dokończ papierosa, zjedz śniadanie i ubierz się.

– Wiesz co? – Jurijewicz wziął żonę za rękę. – Dopiero teraz zaczyna to do mnie docierać. Rzeczywiście jesteśmy na wakacjach. Nie pamiętam, kiedy ostatnio nam się to przydarzyło.

– Chyba nigdy. Nie znam nikogo, kto pracowałby ciężej od ciebie.

Wzruszył ramionami.

– To miło ze strony wojska, że dali naszemu synowi przepustkę.

– Poprosił o nią. Chciał być z tobą.

– W takim razie to miło z jego strony. Kocham go, chociaż prawie nie znam.

– Wszyscy mówią, że to dobry oficer. Możesz być z niego dumny.

– Och, jestem, oczywiście. Tylko nie wiem, o czym mam z nim rozmawiać. Tak niewiele nas łączy. Wczoraj wieczorem wódka ułatwiła mi zadanie.

– Nie widzieliście się prawie od dwóch lat.

– Miałem dużo pracy, każdy o tym wie.

– Jesteś naukowcem. – Żona ścisnęła rękę Dmitrija. – Ale nie dzisiaj. Nie przez kolejne trzy tygodnie! Żadnych laboratoriów, żadnych tablic, żadnych całonocnych sesji z podekscytowanymi młodymi wykładowcami i studentami, którzy pragną oznajmić całemu światu, że pracowali z wielkim Jurijewiczem. – Wyjęła mu papierosa z ust i zgniotła w popielniczce. – Zjedz śniadanie i ubierz się. Zimowe polowanie doskonale ci zrobi.

– Ależ droga kobieto – ze śmiechem zaprotestował Dmitrij – ono zapewne mnie zabije. Nie strzelałem od ponad dwudziestu lat!

• • •

Porucznik Nikołaj Jurijewicz brnął przez głęboki śnieg w stronę starego budynku, który kiedyś pełnił funkcję stajni przy daczy. Odwrócił się i obejrzał na potężną trzypiętrową rezydencję. Lśniła w porannym słońcu, niewielki alabastrowy pałac wybudowany w alabastrowym wąwozie wykrojonym z pokrytego śniegiem lasu.

W Moskwie bardzo ceniono jego ojca. Wszyscy chcieli słuchać o wielkim Jurijewiczu, genialnym, wybuchowym człowieku, którego nazwiska bali się przywódcy zachodniego świata. Mówiono, że Dmitrij Jurij Jurijewicz nosi w głowie plany tuzina taktycznych rodzajów broni atomowej, a pozostawiony samotnie w składzie amunicji połączonym z laboratorium mógłby zbudować bombę, która zniszczy Wielki Londyn, cały Waszyngton i większą część Pekinu.

Oto wielki Jurijewicz, człowiek niewrażliwy na krytykę i dyscyplinę, mimo że czasem nie potrafił powściągnąć słów i czynów. Jednak nigdy nie kwestionowano jego oddania ojczyźnie. Dmitrij Jurijewicz był piątym dzieckiem zubożałych chłopów z Kurowa. Bez pomocy państwa wędrowałby dziś za mułem na polu jakiegoś arystokraty. Nie, był komunistą pełną gębą, choć jak wszyscy wybitni ludzie nie miał cierpliwości do biurokracji. Otwarcie mówił o trudnościach, jakie napotykał, lecz nigdy z tego powodu nie przywołano go do porządku.

Właśnie dlatego tak wielu chciało go poznać. Nikołaj podejrzewał, że ludzie wierzyli, iż znajomość z wielkim Jurijewiczem pozwoli im skorzystać z jego nietykalności.

Porucznik wiedział, że właśnie tak wyglądały sprawy dzisiaj, i nie czuł się z tym komfortowo. „Goście”, którzy już zmierzali do daczy ojca, praktycznie sami się wprosili. Jednym z nich był dowódca batalionu Nikołaja w Wilnie; drugiego Nikołaj nawet nie znał. Przyjaciel dowódcy pochodzący z Moskwy, ktoś, kto według dowódcy mógł załatwić młodemu porucznikowi lepszy przydział. Nikołaj nie dbał o takie korzyści; przede wszystkim był sobą, dopiero później synem swojego ojca. Sam sobie poradzi; to dla niego bardzo ważne. Jednak nie mógł odmówić swojemu przełożonemu, bo jeśli w armii radzieckiej był człowiek, który zasługiwał na odrobinę „nietykalności”, to był nim właśnie pułkownik Janek Drigorin.

Drigorin przeciwstawił się korupcji, która szerzyła się wśród oficerskich elit. Kurorty nad Morzem Czarnym opłacane ze sprzeniewierzonych funduszy, magazyny wypełnione kontrabandą, kobiety przewożone wojskowymi samolotami wbrew wszelkim przepisom.

Został odizolowany przez Moskwę, zesłany do Wilna, gdzie miał zgnić pośród miernoty. Dziś dwudziestojednoletni porucznik Nikołaj Jurijewicz piastował odpowiedzialne, choć mało ważne stanowisko, Drigorin zaś był przykładem wybitnie utalentowanego oficera skazanego na zapomnienie w mało ważnym okręgu. Skoro taki człowiek zechciał spędzić dzień w towarzystwie jego ojca, Nikołaj nie mógł się sprzeciwić. Zresztą pułkownik był uroczy; młodzieniec zastanawiał się tylko, jaki jest drugi z gości.

Dotarł do stajni i otworzył duże drzwi prowadzące do korytarza między boksami. Zawiasy zostały naoliwione, więc stare drzwi poruszyły się bezszelestnie. Przeszedł wzdłuż utrzymanych w nieskazitelnej czystości zagród, w których kiedyś trzymano najlepsze rasowe konie, i spróbował sobie wyobrazić tamtą Rosję. Niemal słyszał rżenie ognistych ogierów, niecierpliwe szuranie kopyt, głosy myśliwych czekających, by wyruszyć na pola.

Tamta Rosja musiała być wyjątkowa. Jeśli nie wędrowało się za mułem.

Dotarł do końca długiego korytarza, gdzie znajdowały się kolejne szerokie drzwi. Otworzył je i ponownie wyszedł na śnieg. Coś w oddali przyciągnęło jego wzrok; coś, co wydawało się nie na miejscu.

Zza rogu pojemnika na zboże wyłaniały się ślady, które następnie skręcały w stronę lasu. To mogły być odciski butów. Jednak dwaj służący, których Moskwa oddelegowała do pracy w daczy, nie opuszczali rezydencji, a stróże pilnujący terenu przebywali w swoich barakach przy drodze.

Nikołaj pomyślał, że poranne słońce mogło wytopić w śniegu dowolne kształty, a oślepiające światło potrafi oszukać oczy. To z pewnością tropy jakiegoś zwierzęcia, które szukało pożywienia. Porucznik uśmiechnął się do siebie na myśl o leśnym zwierzęciu szukającym zboża w tym zadbanym relikcie, którym były stajnie przy wielkiej daczy. Zwierzęta się nie zmieniły, ale Rosja tak.

Zerknął na zegarek; najwyższy czas wracać do domu. Wkrótce przybędą goście.

• • •

Wszystko szło tak gładko, że Nikołaj ledwie potrafił w to uwierzyć. Nie czuli żadnego skrępowania, w dużej mierze dzięki jego ojcu i człowiekowi z Moskwy. Pułkownik Drigorin początkowo wydawał się spięty – jak dowódca, który narzuca się dobrze znanemu lub ustosunkowanemu podwładnemu – ale Jurij Jurijewicz nie zamierzał na to pozwolić. Wystąpił wobec przełożonego Nikołaja w roli podenerwowanego – chociaż słynnego – ojca, którego interesuje tylko poprawienie sytuacji syna. Nikołaja to bawiło; ojciec zachowywał się w tak przewidywalny sposób. Podano wódkę, sok owocowy oraz kawę, a Nikołaj zwracał baczną uwagę na papierosy.

Miłą niespodzianką okazał się moskiewski przyjaciel pułkownika, Brunow, wysoki rangą działacz partyjny z Komitetu Planowania Wojskowo-Przemysłowego. Wkrótce okazało się, że Brunow i ojciec Nikołaja nie tylko mają wspólnych znajomych, lecz łączy ich nieprzychylna postawa wobec moskiewskiej biurokracji – co w naturalny sposób dotyczyło także wielu ze wspomnianych wspólnych znajomych. Nie trzeba było długo czekać na wybuchy śmiechu, gdyż każdy z buntowników usiłował prześcignąć drugiego w zjadliwych komentarzach wymierzonych w jakiegoś komisarza-który-ma-głowę-pustą-jak-kabina-pogłosowa albo ekonomistę-który-nie-umie-utrzymać-w-kieszeni-choćby-jednego-rubla.

– Jesteśmy podli, Brunow! – ryknął ojciec Nikołaja, a jego oczy wesoło rozbłysły.

– Co prawda, to prawda, Dmitriju Jurijewiczu! – zgodził się mężczyzna z Moskwy. – Szkoda, żeśmy tacy dokładni.

– Ale miej się na baczności, jesteśmy wśród żołnierzy. Doniosą na nas!

– Wtedy wstrzymam im wypłaty, a wy zaprojektujecie bombę, która przedwcześnie wybuchnie.

Dmitrij Jurijewicz na krótką chwilę przestał się śmiać.

– Chciałbym, żeby nie było potrzeby budowania takiej, która zadziała poprawnie.

– A ja chciałbym, żeby nie żądali takich wysokich wynagrodzeń.

– Wystarczy – rzekł Jurijewicz. – Strażnicy terenu mówią, że to doskonałe miejsce do polowań. Mój syn obiecał, że będzie na mnie uważał, a ja obiecałem, że ustrzelę największą zwierzynę.

A więc chodź, mamy wszystko, czego może ci brakować. Buty, futra… wódkę.

– Nie podczas strzelania, ojcze.

– Na Boga, rzeczywiście czegoś go nauczyłeś. – Jurijewicz uśmiechnął się do pułkownika. – Tak się składa, panowie, że nie pozwolę wam dzisiaj odjechać. Oczywiście zostaniecie na noc. Moskwa jest hojna; mamy pieczone mięsa i świeże warzywa, Lenin jeden wie, skąd się wzięły…

– I kilka flaszek wódki, jeśli się nie mylę.

– Nie flaszek, Brunow. Skrzynek! Widzę to w twoich oczach. Obaj zrobimy sobie wakacje. Zostaniesz.

– Zostanę – odrzekł człowiek z Moskwy.

• • •

W lesie rozległy się wibrujące w uszach odgłosy strzałów. Spłoszyły zimowe ptaki, których piski i bicie skrzydeł stanowiły dudniącą kodę dla ech wystrzałów. Nikołaj usłyszał także podekscytowane głosy, ale dobiegały z tak daleka, że ich nie rozumiał. Odwrócił się do ojca.

– Jeśli coś ustrzelili, powinni zagwizdać w ciągu minuty – oznajmił, kierując lufę broni w stronę pokrytej śniegiem ziemi.

– To skandal! – odpowiedział Jurijewicz z udawanym gniewem. – Strażnicy przysięgli mi, co prawda nieoficjalnie, że cała zwierzyna znajduje się w tej części lasu. W pobliżu jeziora. Tam miało niczego nie być! Właśnie dlatego nalegałem, by tam poszli…

– Ty stary draniu – odrzekł syn, uważnie przyglądając się broni ojca. – Odbezpieczyłeś karabin. Dlaczego?

– Wydawało mi się, że słyszę jakiś szelest. Chciałem być gotowy.

– Z całym szacunkiem, ojcze, ale zabezpiecz broń. Poczekaj, aż zobaczysz to, co usłyszałeś.

– Z całym szacunkiem, mój żołnierzu, ale wtedy będę miał wystarczająco dużo roboty. – Jurijewicz zauważył troskę w oczach syna. – Choć po zastanowieniu muszę ci przyznać rację. Gdybym upadł, karabin by wystrzelił. Wiem coś o tym.

– Dziękuję – odrzekł porucznik, po czym gwałtownie się odwrócił. Ojciec miał rację; coś szeleściło za ich plecami. Chrzęst konara, trzask gałązki. Również odbezpieczył broń.

– Co to takiego? – spytał Dmitrij Jurijewicz podekscytowanym głosem.

– Ciii – szepnął Nikołaj, wpatrując się w otaczające ich postrzępione korytarze bieli.

Niczego nie zobaczył. Ponownie z trzaskiem zabezpieczył karabin.

– Więc ty też to słyszałeś? – spytał Dmitrij. – Nie tylko moje pięćdziesięciopięcioletnie uszy?

– Spadło dużo śniegu – zasugerował syn. – Gałęzie pękają pod jego ciężarem. Właśnie to usłyszeliśmy.

– No cóż, za to na pewno nie usłyszeliśmy gwizdnięcia – odparł Jurijewicz. – Niczego nie ustrzelili!

Rozległy się trzy kolejne, jeszcze odleglejsze strzały.

– Coś zobaczyli – rzekł porucznik. – Może teraz usłyszymy gwizd…

I nagle usłyszeli. Dźwięk. Jednak nie gwizd, ale długi rozpaczliwy krzyk, słaby, lecz charakterystyczny. Zdecydowanie przerażający. Po nim zabrzmiał kolejny, jeszcze bardziej histeryczny.

– Mój Boże, co tam się stało? – Jurijewicz złapał syna za ramię.

– Nie…

Jego odpowiedź przerwał trzeci krzyk, przeszywający i straszliwy.

– Zostań tutaj! – wrzasnął porucznik do ojca. – Idę do nich.

– Pójdę za tobą – odparł Jurijewicz. – Pośpiesz się, ale uważaj!

Nikołaj popędził poprzez śnieg w kierunku źródła krzyków. Wypełniały już cały las. Co prawda stały się mniej przenikliwe, ale przez to wydawały się bardziej bolesne. Karabinem torował sobie drogę między grubymi gałęziami, wyrzucając spod butów fontanny śniegu. Bolały go nogi, a lodowate powietrze rozdymało mu płuca; łzy zmęczenia przesłaniały wzrok.

Najpierw usłyszał ryki, a potem zobaczył to, czego najbardziej się obawiał i czego nie chciał ujrzeć żaden myśliwy.

Olbrzymi niedźwiedź o przerażającym pysku pokrytym krwią brał odwet na tych, którzy go zranili. Szarpał, rozdzierał i ciął pazurami swoich wrogów.

Nikołaj uniósł karabin i zaczął strzelać, aż w komorze zabrakło pocisków.

Wielki niedźwiedź upadł. Żołnierz podbiegł do dwóch mężczyzn, a gdy na nich popatrzył, zamarł ze zgrozy.

Gość z Moskwy nie żył, zwierz rozdarł mu gardło, tak że zakrwawiona głowa ledwie trzymała się ciała. Drigorin był bliski śmierci, a Nikołaj wiedział, że jeśli mężczyzna nie umrze w ciągu najbliższych sekund, to on przeładuje broń i go zastrzeli.

Pułkownik nie miał twarzy; po prostu zniknęła. To, co żołnierz zobaczył na jej miejscu, na zawsze odcisnęło mu się w pamięci.

Jak? Jak to się mogło stać?

Potem porucznik przeniósł wzrok na prawą rękę Drigorina i przeżył niewyobrażalny szok.

Od łokcia w dół ręka była zmasakrowana w sposób, który nie pozostawiał wątpliwości co do źródła obrażeń: pociski dużego kalibru.

Ręka pułkownika, w której trzymał broń, została odstrzelona!

Nikołaj podbiegł do trupa Brunowa i go odwrócił.

Przedramię Brunowa było nietknięte, ale jego lewa dłoń została rozerwana, pozostał po niej tylko poszarpany krwawy zarys i paski kości. Lewa dłoń. Nikołaj Jurijewicz przypomniał sobie poranek; kawa, sok owocowy, wódka i papierosy.

Człowiek z Moskwy był leworęczny.

Brunow i Drigorin zostali pozbawieni możliwości obrony przez strzelca, który wiedział, co znajduje się na ich drodze.

Nikołaj ostrożnie wstał, dopuszczając do głosu swoją naturę żołnierza, rozglądał się za niewidocznym wrogiem, którego z całego serca pragnął odnaleźć i zabić. Powrócił myślą do śladów widzianych za stajniami. Nie były to tropy zwierzęcia, które szukało pożywienia, ale odciski butów plugawego zabójcy.

Kto to był? I dlaczego to zrobił?

Porucznik dostrzegł błysk światła. Promień słońca odbił się od broni.

Ruszył w prawo, po czym gwałtownie obrócił się w lewo i rzucił na ziemię, przetaczając za pień dębu. Wymienił pusty magazynek na nowy. Mrużąc oczy, zerknął w kierunku źródła błysku. Znajdowało się wysoko na sośnie.

Jakaś postać siedziała okrakiem na dwóch konarach piętnaście metrów nad ziemią, trzymając karabin z lunetą. Zabójca miał na sobie śnieżnobiałą parkę z białym futrzanym kapturem, a twarz zasłaniały mu szerokie, czarne okulary przeciwsłoneczne.

Nikołaj prawie zwymiotował z wściekłości i obrzydzenia. Mężczyzna się uśmiechał i porucznik wiedział, że uśmiecha się do niego.

Z furią uniósł karabin. Oślepiła go eksplozja śniegu, której towarzyszył głośny huk potężnej broni. Po chwili padł kolejny strzał; pocisk z głuchym odgłosem uderzył w drzewo ponad głową młodzieńca. Nikołaj głębiej schował się za pniem.

Kolejny strzał, tym razem oddany niedaleko i nie przez zabójcę na sośnie.

– Nikołaju!

Jego umysł rozpadł się na kawałki. Pozostała tylko wściekłość. Głos, który wykrzyczał jego imię, należał do jego ojca.

– Nikołaju!

Następny strzał. Żołnierz zerwał się z ziemi, wypalił w kierunku drzewa, po czym pomknął po śniegu.

Na jego piersi pojawiło się lodowate rozcięcie. Niczego nie słyszał ani nie czuł, dopóki nie zauważył, że jego twarz zrobiła się zimna.

• • •

Premier Związku Radzieckiego oparł dłonie na blacie długiego stołu, który stał pod oknem wychodzącym na Kreml. Pochylił się i przyjrzał zdjęciom; jego duża chłopska twarz obwisła z wyczerpania, a w oczach pojawiły się gniew i szok.

– Straszne – wyszeptał. – To straszne, że ci ludzie umarli w taki sposób. Przynajmniej Jurijewiczowi tego oszczędzono; stracił życie, ale nie spotkał go taki koniec.

Po drugiej stronie pokoju, przy innym stole, siedzieli dwaj mężczyźni i kobieta o surowych twarzach, którzy uważnie wpatrywali się w premiera. Przed każdym z nich leżała brązowa teczka i było oczywiste, że nie mogą się doczekać dalszej części konferencji. Jednak wiedzieli, że nie warto naciskać premiera ani przeszkadzać mu, gdy nad czymś się zastanawia; taki przejaw zniecierpliwienia mógł go rozgniewać. Spośród osób zgromadzonych w pokoju premier dysponował najbystrzejszym umysłem, jednak rozważał wszystkie kwestie wyjątkowo nieśpiesznie, nawet biorąc pod uwagę ich złożoność. Musiał przetrwać w świecie, gdzie przeżywają tylko najbardziej przebiegli i subtelni.

Strach był bronią, z której korzystał z niezwykłą wprawą.

Wstał, z obrzydzeniem odsuwając od siebie zdjęcia, po czym podszedł do stołu konferencyjnego.

– Wszystkie elektrownie atomowe zostały postawione w stan najwyższej gotowości, a nasze okręty podwodne zajmują pozycje bojowe – oznajmił. – Przekażcie te informacje wszystkim ambasadom. Użyjcie szyfrów, które złamał Waszyngton.

Jeden z mężczyzn siedzących przy stole pochylił się do przodu. Był to dyplomata, starszy od premiera, zapewne jego długoletni współpracownik, sojusznik, który mógł sobie pozwolić na większą swobodę wypowiedzi niż pozostała dwójka.

– Towarzysz premier podejmuje ryzyko. Nie jestem pewien, czy to dobry pomysł. Nie możemy być pewni reakcji. Amerykański ambasador był zaszokowany. Znam go; nie udawał.

– W takim razie nie został odpowiednio poinformowany – grzecznie odpowiedział drugi z mężczyzn. – W imieniu kontrwywiadu mogę potwierdzić, że jesteśmy pewni. Zidentyfikowano pociski i łuski; siedem milimetrów, wyżłobienia mające spowodować implozję, charakterystyczne oznaczenia kalibru. Wystrzelono je z browninga magnum, model czwarty. Czego jeszcze potrzeba?

– Znacznie więcej. Taką broń nietrudno zdobyć, a wątpię, by amerykański zabójca pozostawił po sobie wizytówkę.

– To niewykluczone, jeśli akurat z taką bronią był najlepiej zaznajomiony. Odkryliśmy pewną prawidłowość. – Mężczyzna z kontrwywiadu odwrócił się w kierunku kobiety w średnim wieku, której twarz przypominała granitową rzeźbę. – Towarzyszka dyrektor może nam to dokładniej objaśnić.

Kobieta otworzyła teczkę i przejrzała pierwszą stronę. Potem przewróciła kartkę i odezwała się do premiera, unikając wzroku dyplomaty.

– Jak towarzysz premier wie, było dwóch zabójców, prawdopodobnie mężczyzn. Jeden musiał być strzelcem o wyjątkowych umiejętnościach i koordynacji, drugi niewątpliwie również, lecz był także specjalistą od elektronicznej inwigilacji. W stajniach znaleźliśmy wskazówki: ślady po wspornikach, odciski po przyssawkach, ślady butów prowadzące do niczym nieprzesłoniętych punktów obserwacyjnych, które sugerują, że wszystkie rozmowy w daczy były podsłuchiwane.

– Takim rzeczami zajmuje się CIA, towarzyszko – przerwał premier.

– Albo Operacje Konsularne, towarzyszu premierze – odparła kobieta. – Warto o tym pamiętać.

– Ach tak – zgodził się premier. – Ta mała banda „negocjatorów” z Departamentu Stanu.

– A dlaczego nie Chińczycy z Tao-pan? – poważnie odezwał się dyplomata. – To jedni z najskuteczniejszych zabójców na świecie. Chiny miały więcej powodów, by obawiać się Jurijewicza, niż ktokolwiek inny.

– Fizjonomia ich wyklucza – sprzeciwił się mężczyzna z kontrwywiadu. – Gdyby któregoś złapano, to nawet jeśli zażyłby cyjanek, Pekin byłby skończony.

– Wróćmy do tej prawidłowości, którą znaleźliście – przerwał mu premier.

Kobieta kontynuowała.

– Wprowadziliśmy wszystko do komputerów KGB, skupiając się na pracownikach amerykańskiego wywiadu, o których wiemy, że przeniknęli do Związku Radzieckiego, płynnie mówią po rosyjsku i są zabójcami. Otrzymaliśmy cztery nazwiska. Oto one, towarzyszu premierze. Trzy osoby z Centralnej Agencji Wywiadowczej i jedna z Operacji Konsularnych w Departamencie Stanu. – Podała kartkę mężczyźnie z kontrwywiadu, a ten wstał i zaniósł ją premierowi.

Premier popatrzył na nazwiska.

Scofield, Brandon Alan. Departament Stanu, Operacje Konsularne. Odpowiedzialny za zamachy w Pradze, Atenach, Paryżu, Monachium. Podejrzewany o działalność w Moskwie. Odpowiedzialny za ponad dwadzieścia werbunków.

Randolph, David. Centralna Agencja Wywiadowcza. Przykrywka: kierownik ds. importu w zachodnioberlińskiej filii Dynamax Corporation. Wszystkie fazy działalności sabotażowej. Odpowiedzialny za udział w wysadzeniu hydroelektrowni w Kazaniu i Tagile.

Saltzman, George Robert. Centralna Agencja Wywiadowcza. Przez sześć lat działał jako kurier i zabójca w Wientianie pod przykrywką AID. Specjalista od krajów Orientu. Obecnie – od pięciu tygodni – w Taszkiencie. Przykrywka: australijski imigrant, kierownik sprzedaży z Perth Radar Corporation.

Bergstrom, Edward. Centralna Agencja Wywiadowcza…

– Towarzyszu premierze – wtrącił się mężczyzna z kontrwywiadu. – Moja współpracowniczka zamierzała wyjaśnić, że nazwiska zostały uporządkowane pod względem ważności. Według naszej opinii okoliczności usidlenia i egzekucji Dmitrija Jurijewicza wyraźnie wskazują na udział pierwszej osoby z listy.

– Tego Scofielda?

– Tak, towarzyszu premierze. Zniknął przed miesiącem w Marsylii. Narobił nam więcej szkód i uniemożliwił większą liczbę operacji niż jakikolwiek amerykański agent od końca wojny.

– Naprawdę?

– Tak jest. – Mężczyzna z kontrwywiadu na chwilę umilkł, po czym odezwał się z wahaniem, jakby nie chciał czegoś powiedzieć, ale wiedział, że musi. – Jego żona została zabita dziesięć lat temu. W Berlinie Wschodnim. Od tamtej pory zachowuje się jak szaleniec.

– W Berlinie Wschodnim?

– To była pułapka. KGB.

Na biurku premiera zadzwonił telefon. Premier szybko do niego podszedł i odebrał.

Dzwonił prezydent Stanów Zjednoczonych. Tłumacze byli na linii; zabrali się do pracy.

– Panie premierze, z żalem usłyszeliśmy o śmierci… straszliwym morderstwie wybitnego naukowca. A także o koszmarze, który spotkał jego przyjaciół.

– Doceniamy pana słowa, panie prezydencie, ale jak pan dobrze wie, te zgony i koszmar zostały zaplanowane. Jestem wdzięczny za wyrazy współczucia, lecz zastanawiam się, czy przypadkiem nie czuje pan ulgi, że Związek Radziecki stracił jednego z czołowych fizyków jądrowych.

– Nie czuję ulgi, panie premierze. Jego geniusz był ponad dzielącymi nas granicami i różnicą zdań. Był obywatelem wszystkich narodów.

– A jednak zdecydował się zostać częścią jednego narodu, nieprawdaż? Przyznam szczerze, że wątpliwości nie pozwalają mi zapomnieć o dzielących nas różnicach. Raczej zmuszają mnie do bacznego rozglądania się na boki.

– W takim razie, jeśli wolno mi to powiedzieć, panie premierze, tropi pan zjawy.

– I być może je wytropiłem, panie prezydencie. Weszliśmy w posiadanie bardzo niepokojących dowodów. Na tyle niepokojących, że muszę…

– Proszę mi wybaczyć – wszedł mu w słowo prezydent Stanów Zjednoczonych. – To właśnie wasze dowody skłoniły mnie do wykonania tego telefonu, choć byłem temu bardzo niechętny. KGB popełniło wielki błąd. A dokładniej mówiąc, cztery błędy.

– Cztery?

– Tak, panie premierze. Konkretnie chodzi o nazwiska Scofield, Randolph, Saltzman i Bergstrom. Żaden z nich nie był w to zamieszany, panie premierze.

– Zadziwia mnie pan, panie prezydencie.

– Nie bardziej niż pan mnie zadziwił w zeszłym tygodniu. W dzisiejszych czasach jest mniej tajemnic, pamięta pan?

– Słowa nic nie kosztują, a my mamy mocne dowody.

– Najwyraźniej właśnie tak to zaplanowano. Pozwoli pan, że wyjaśnię. Dwaj spośród trzech wymienionych agentów CIA już zakończyli czynną służbę. Randolph i Bergstrom obecnie pracują za biurkiem w Waszyngtonie. Z kolei pan Saltzman przebywa w szpitalu w Taszkiencie; zdiagnozowano u niego raka. – Prezydent zrobił pauzę.

– Pozostaje jeszcze jedno nazwisko, czyż nie? – odezwał się premier. – Wasz człowiek z niesławnych Operacji Konsularnych. Bezbarwny w dyplomatycznych kręgach, ale wśród nas cieszący się złą sławą.

– To najbardziej bolesna część mojego wyjaśnienia. Otóż jest nie do pomyślenia, by pan Scofield mógł być w to zamieszany. Szczerze mówiąc, jego zaangażowanie jest mniej prawdopodobne niż pozostałych. Mówię to panu, ponieważ teraz nie ma to już znaczenia.

– Słowa niewiele kosztują…

– A więc wyjaśnię wszystko ze szczegółami. Przez ostatnie kilka lat z wielką wnikliwością gromadzono akta dotyczące doktora Jurijewicza, dodawano nowe informacje niemal codziennie, a z pewnością każdego miesiąca. W ocenie niektórych osób nadszedł czas, by przedstawić Dmitrijowi Jurijewiczowi konkretne propozycje.

– Co takiego?

– Tak, panie premierze. Werbunek. Dwaj mężczyźni, którzy wybrali się do daczy, by skontaktować się z doktorem Jurijewiczem, działali w naszym imieniu. Ich koordynatorem był Scofield. To była jego operacja.

Premier Związku Radzieckiego popatrzył w głąb pokoju na stertę zdjęć leżącą na stole.

– Dziękuję panu za szczerość – rzekł cicho.

– Niech się pan bacznie rozgląda.

– Tak zrobię.

– Obaj powinniśmy.

Rozdział 3

Późnopopołudniowe słońce przypominało ognistą kulę; jego oślepiająco drżące promienie odbijały się od wód kanału. Przechodnie tłumnie wędrujący na zachód amsterdamską Kalverstraat mrużyli oczy i pośpiesznie przemykali chodnikami, wdzięczni za lutowe słońce i podmuchy wiatru znad niezliczonych kanałów wypływających z rzeki Amstel. Luty zbyt często przynosił mgłę i deszcz, wszechobecną wilgoć; tego dnia było inaczej, więc mieszkańcy najważniejszego miasta portowego nad Morzem Północnym wydawali się upojeni czystym przenikliwym powietrzem ogrzewanym przez słońce.

Jednak jeden mężczyzna nie czuł upojenia. Nie był także mieszkańcem tego miasta i nie przebywał na ulicy. Brandon Alan Scofield, specjalny attaché w Operacjach Konsularnych w amerykańskim Departamencie Stanu, stał przy oknie cztery piętra ponad kanałem i Kalverstraat, skąd przez lornetkę obserwował tłum, a w zasadzie chodnik wokół przeszklonej budki telefonicznej, która odbijała ostre światło słońca. Krzywił się od tego blasku, ale na jego bladej napiętej twarzy o ostrych rysach próżno było szukać śladów witalności. Miał niestarannie uczesane jasnobrązowe włosy przetykane pasemkami siwizny.

Bez przerwy zmieniał ostrość w lornetce, przeklinając światło i szybkie ruchy na dole. Pod jego zmęczonymi oczami widniały ciemne worki wywołane brakiem snu, za który odpowiadało tak wiele spraw, że Scofield wolał o nich nie myśleć. Miał zadanie do wykonania i jako zawodowiec nie mógł sobie pozwolić na dekoncentrację.

W pokoju przebywali jeszcze dwaj mężczyźni. Łysiejący technik siedział przy stole, na którym stał rozmontowany telefon połączony kablami z magnetofonem; słuchawka została zdjęta z widełek. Gdzieś pod ulicami, w centrali telefonicznej, dokonano odpowiednich przygotowań; była to jedyna forma współpracy ze strony amsterdamskiej policji, w ramach długu wdzięczności, o którego spłatę poprosił specjalny attaché z Departamentu Stanu. Trzeci mężczyzna w pomieszczeniu był młodszy od pozostałych dwóch, miał trzydzieści kilka lat, emanował energią, a w jego oczach nie było zmęczenia. Jeśli nawet na twarzy dało się wyczytać napięcie, to świadczyło ono o fascynacji i żądzy krwi. Był uzbrojony w kamerę z filmem o dużej czułości ustawioną na trójnogu i wyposażoną w teleobiektyw. Wolałby inną broń.

Przez przyciemniane szkła lornetki Scofield dojrzał jakąś postać na ulicy. Przystanęła przy budce telefonicznej i ta chwila wahania sprawiła, że została zepchnięta przez tłum na bok chodnika, przed lśniące szkło, zasłaniając swoim ciałem jego blask, tak że cel otoczyła aureola słonecznego światła. Byłoby wygodniej dla wszystkich, gdyby udało się usunąć cel właśnie w tym miejscu. Karabin o dużej mocy skalibrowany na siedemdziesiąt metrów powinien załatwić sprawę, a mężczyzna w oknie mógłby pociągnąć za spust. Często tak robił w przeszłości. Jednak tym razem nie wygoda była najważniejsza. Należało dać komuś lekcję, a ten ktoś musiał ją zrozumieć, to zaś wymagało zgrania w czasie kilku istotnych czynników. Nauczyciele i uczniowie musieli zrozumieć swoje role. W przeciwnym razie egzekucja będzie pozbawiona sensu.

Obserwowaną postacią był starszy mężczyzna zbliżający się do siedemdziesiątki. Miał na sobie zmięte ubranie, gruby płaszcz z postawionym kołnierzem, który chronił go przed chłodem, i podniszczony kapelusz nasunięty na czoło. Jego wystraszoną twarz pokrywał szorstki zarost; był uciekinierem, a dla Amerykanina, który obserwował go przez lornetkę, nie było niczego równie strasznego i bolesnego jak widok zaszczutego staruszka. Może nie licząc zaszczutej staruszki. Bywał świadkiem obu takich sytuacji. Zdecydowanie zbyt często.

Scofield zerknął na zegarek.

– Zaczynaj – powiedział do technika przy stole. Potem odwrócił się do młodzieńca, który stał obok. – Gotowy?

– Tak – odburknął mężczyzna. – Namierzyłem sukinsyna. Waszyngton miał rację, a ty to udowodniłeś.

– Jeszcze nie jestem pewien, co udowodniłem. Chciałbym, żeby tak było. Kiedy wejdzie do budki, uchwyć jego usta.

– Jasne.

Technik wykręcił ustalony numer i wcisnął przyciski na magnetofonie. Szybko wstał z krzesła i podał Scofieldowi pojedynczą słuchawkę i mikrofon zamocowane na półkolistym pałąku.

– Dzwoni – oznajmił.

– Wiem. Patrzy przez szybę. Nie wie, czy chce to usłyszeć. To mnie martwi.

– Rusz się, sukinsynu! – warknął młodzieniec z kamerą.

– Ruszy się – uspokoił go Scofield, mocno trzymając w dłoniach lornetkę i słuchawkę. – Boi się. Każde pół sekundy to dla niego wieczność, choć nie wiem dlaczego… No, otwiera drzwi. Wszyscy cicho. – Scofield przez chwilę patrzył przez lornetkę i słuchał, po czym cicho odezwał się do mikrofonu. – Dobryj dien, prijatiel…

Rozmowa, przeprowadzona w całości po rosyjsku, trwała osiemnaście sekund.

– Do swidanija – rzekł Scofield, po czym dodał: – Zawtra noczju. Na mostu. – Dalej trzymał słuchawkę przy uchu i obserwował wystraszonego mężczyznę na dole. W końcu cel zniknął w tłumie; mechanizm kamery się zatrzymał, a specjalny attaché odłożył lornetkę i podał słuchawkę z mikrofonem technikowi. – Udało ci się wszystko zarejestrować? – spytał.

– Wystarczająco wyraźnie, żeby sporządzić spektrogram – odpowiedział łysiejący operator, sprawdzając wskaźniki.

– A tobie? – Scofield zwrócił się do młodzieńca z kamerą.

– Gdybym lepiej znał język, sam mógłbym czytać z ruchu warg.

– Dobrze. Zrobią to inni, którzy wszystko zrozumieją.

– Scofield sięgnął do kieszeni, wyjął mały notatnik oprawiony w skórę i zaczął pisać. – Zabierz taśmę i kliszę do ambasady. Od razu obie skopiuj i wywołaj zdjęcia. Dostarcz mi miniatury; tutaj masz szczegóły.

– Wybacz, Bray – odparł technik i zerknął na Scofielda, zwijając kabel telefoniczny. – Nie wolno mi się do nich zbliżyć na odległość mniejszą niż pięć przecznic; dobrze o tym wiesz.

– Mówię do Harry’ego – odrzekł Scofield, odwracając głowę w stronę młodszego z mężczyzn. Wyrwał kartkę z notatnika. – Kiedy zostaną sporządzone miniatury, włóż je do wodoodpornego pojemnika. Powlekanego, na tyle mocnego, żeby wytrzymał tydzień w wodzie.

– Bray – odezwał się młodzieniec, podnosząc kartkę. – Wyłapałem mniej więcej co trzecie słowo z tego, co mówiłeś przez telefon.

– Robisz postępy – przerwał mu Scofield, ponownie podchodząc do okna i lornetki. – Kiedy już będziesz wyłapywał wszystko, zgłosimy cię do awansu.

– Ten mężczyzna chciał się spotkać dziś w nocy – ciągnął Harry. – Odmówiłeś.

– Zgadza się – odparł Scofield, unosząc lornetkę do oczu i skupiając się na oknie.

– Polecono nam, żebyśmy przechwycili go jak najszybciej. Zaszyfrowany komunikat nie pozostawiał wątpliwości. Żadnej straty czasu.

– Czas jest względny, czyż nie? Kiedy staruszek usłyszał dzwonek telefonu, każda sekunda była dla niego niczym nieznośna minuta. Dla nas godzina może stać się dniem. Chryste, w Waszyngtonie dni zazwyczaj odmierza się latami.

– To żadna odpowiedź – drążył Harry, spoglądając na notatkę. – Możemy zmniejszyć i zapakować zdjęcia w ciągu czterdziestu pięciu minut. Moglibyśmy spotkać się z nim dzisiaj. Dlaczego tego nie zrobimy?

– Jest paskudna pogoda – odpowiedział Scofield, nie odrywając lornetki od oczu.

– Pogoda jest idealna. Ani jednej chmurki.

– Właśnie o tym mówię. Paskudna. Bezchmurna noc oznacza, że mnóstwo ludzi będzie spacerowało nad kanałami; nie robią tego, kiedy jest brzydko. Na jutro zapowiedziano deszcz.

– Bray, powiedz temu pajacowi, żeby się zamknął! – zawołał technik siedzący przy stole.

– Słyszałeś, co powiedział – rzekł Scofield, skupiając wzrok na iglicach budynków. – Właśnie straciłeś awans. Twoja skandaliczna sugestia, że zamierzamy wyrządzić celowi krzywdę, obraża naszych przyjaciół w Firmie.

Młodszy mężczyzna się skrzywił. Zasłużył na krytykę.

– Przepraszam. Ale to i tak nie ma sensu. Według zaszyfrowanej wiadomości to sprawa priorytetowa; powinniśmy go przechwycić jeszcze dzisiejszej nocy.

Scofield opuścił lornetkę i spojrzał na Harry’ego.

– Powiem ci, co ma sens – odrzekł. – Więcej sensu niż te pierdoły, które ktoś wyczytał na opakowaniu płatków śniadaniowych. Ten człowiek jest przerażony. Nie spał od kilku dni. Jest na granicy załamania nerwowego, a ja chcę się dowiedzieć dlaczego.

– Może być wiele powodów – odparł młodzieniec. – Jest stary. Niedoświadczony. Może myśli, że siedzimy mu na karku i lada chwila zostanie złapany. Co za różnica?

– Zależy od niej ludzkie życie.

– Daj spokój, Bray, przynajmniej ty nie opowiadaj takich rzeczy. To ruska zaraza; podwójny agent.

– Chcę być pewien.

– A ja chcę się stąd wydostać – wtrącił się technik, podając Scofieldowi rolkę taśmy i zabierając swoją maszynę. – Powiedz temu pajacowi, że nigdy się nie spotkaliśmy.

– Dzięki, panie bezimienny. Mam u ciebie dług.

Mężczyzna z CIA skinął głową Brayowi i wyszedł, unikając wszelkiego kontaktu z jego współpracownikiem.

– Nie było tutaj nikogo poza nami, Harry – rzekł Scofield, gdy zamknęły się drzwi. – Rozumiesz to, prawda?

– To kawał drania…

– Który mógłby założyć podsłuch w toalecie w Białym Domu, jeśli już tego nie zrobił – odparł Bray, rzucając Harry’emu taśmę. – Dostarcz nasze niezamówione obciążające materiały do ambasady. Wyjmij film i zostaw tutaj kamerę.

Harry nie dał się zbyć; złapał rolkę taśmy, ale nie podszedł do kamery.

– Ja też biorę w tym udział. Zaszyfrowana wiadomość była skierowana do nas obu. Chcę poznać odpowiedzi, na wypadek gdyby zadawano mi pytania, na wypadek gdyby coś się wydarzyło do rana.

– Jeśli Waszyngton się nie myli, nic się nie wydarzy. Już ci mówiłem. Chcę być pewien.

– Czego jeszcze potrzebujesz? Cel uważa, że właśnie skontaktował się z amsterdamską komórką KGB! Sam to zaaranżowałeś. Udowodniłeś!

Scofield przez chwilę przyglądał się swojemu współpracownikowi, po czym odwrócił się i podszedł do okna.

– Wiesz co, Harry? Całe twoje szkolenie, wszystko, co słyszysz, wszystkie doświadczenia, które gromadzisz, nie mogą zająć miejsca podstawowej zasady. – Podniósł lornetkę i skupił wzrok na odległym punkcie ponad linią horyzontu. – Naucz się myśleć tak, jak myśli wróg. Nie tak, jak chciałbyś, aby myślał, ale jak naprawdę myśli. To nie jest łatwe; łatwe jest tylko oszukiwanie samego siebie.

– Na litość boską, co to ma wspólnego z czymkolwiek?! – wybuchnął poirytowany młodzieniec. – Przecież mamy dowód!

– Czyżby? Jak powiedziałeś, nasz zdrajca skontaktował się ze swoimi ludźmi. Oto gołąbek, który odnalazł drogę do Matki Rosji. Jest bezpieczny: wymknął się niebezpieczeństwu.

– Owszem, właśnie tak myśli!

– Więc dlaczego jest nieszczęśliwy? – spytał Bray Scofield, kierując lornetkę w stronę kanału.

• • •

Mgła i deszcz wypełniały amsterdamską obietnicę zimy. Nocne niebo stanowiło nieprzeniknioną powłokę o krawędziach upstrzonych połyskującymi światłami miasta. Na moście nie było spacerowiczów, kanałem nie pływały łodzie; w górze wirowały kłęby mgły – dowód na to, że wiatry znad Morza Północnego bez przeszkód wędrowały na południe. Była trzecia nad ranem.

Scofield oparł się o żelazną barierkę wiekowego kamiennego mostu. W lewej dłoni trzymał małe radio tranzystorowe – nie służyło mu do komunikacji werbalnej, jedynie do odbierania sygnałów. Prawą dłoń trzymał w kieszeni płaszcza przeciwdeszczowego, a wyprostowanymi palcami dotykał lufy pistoletu automatycznego kalibru.22, niewiele większego od pistoletu startowego i znacznie cichszego. Broń strzelała szybko, miała mały rozrzut i była niemal niesłyszalna pośród nocnych odgłosów.

Dwieście metrów dalej młody pomocnik Braya stał ukryty w jednej z bram przy Sarphatistraat. Cel musiał go minąć w drodze na most; nie było innej trasy. Kiedy stary Rosjanin to zrobi, Harry naciśnie guzik swojego nadajnika, wysyłając sygnał. Egzekucja się rozpocznie; ofiara pokona ostatnie sto metrów, docierając do połowy długości mostu, gdzie powita ją jej osobisty kat, który schowa wodoodporny pojemnik do płaszcza ofiary i wykona wyznaczone zadanie.

Za dzień lub dwa dni pojemnik trafi do amsterdamskiej komórki KGB. Taśma zostanie przesłuchana, a film dokładnie obejrzany. Uczniowie otrzymają kolejną lekcję.

Oczywiście ją zignorują, tak jak wszystkie poprzednie lekcje. Daremny trud, pomyślał Scofield. Niekończące się próżne działania, które za każdym razem coraz bardziej otępiają zmysły.

Co za różnica? Bystre pytanie zadane przez gorliwego, choć niezbyt bystrego młodego kolegę.

Żadna, Harry. Absolutnie żadna. Już nie.

Jednak tej nocy Bray miał wątpliwości. Nie czuł rozterek moralnych; już dawno zastąpił moralność praktycznością. Jeśli coś działa, jest moralne, jeśli nie, jest niepraktyczne, a zatem niemoralne. Tej nocy Scofielda dręczyły wątpliwości mające źródło właśnie w tej utylitarnej filozofii. Czy egzekucja jest praktyczna? Czy to najlepsza lekcja, jaką mogą przekazać, najbardziej korzystne wyjście? Czy jest warta ryzyka i skutków, jakie spowoduje śmierć staruszka, który przez całe dorosłe życie zajmował się inżynierią kosmiczną?

Pozornie nasuwała mu się odpowiedź twierdząca. Sześć lat temu radziecki inżynier zdezerterował podczas międzynarodowej wystawy kosmologicznej w Paryżu. Poprosił o azyl i go otrzymał; powitano go z otwartymi rękami w kosmologicznym bractwie w Houston, zapewniono pracę, dom i ochronę. Jednak nie uznawano go za szczególnie cenny nabytek. Rosjanie żartowali z jego ideologicznego skrzywienia, sugerując, że jego talent mogą bardziej docenić mniej wymagające kapitalistyczne laboratoria. Nagle został zapomniany.

Aż w końcu, osiem miesięcy temu, odkryto, że radzieckie stacje obserwacyjne z niepokojącą częstotliwością łączą się z siecią amerykańskich satelitów, zmniejszając wartość zdjęć wywiadowczych za pomocą wyszukanego naziemnego kamuflażu. Zupełnie jakby Rosjanie z wyprzedzeniem znali większość orbitalnych trajektorii.

Tak było w istocie. Złapano trop; prowadził do zapomnianego człowieka w Houston. Dalszy ciąg był względnie prosty. W Amsterdamie zwołano techniczną konferencję dotyczącą wąskiej specjalizacji zapomnianego człowieka; przywieziono go rządowym samolotem, a resztę pozostawiono w rękach specjalisty: Brandona Scofielda, specjalnego attaché z Operacji Konsularnych.

Scofield dużo wcześniej złamał szyfry i metody kontaktu amsterdamskiej komórki KGB. Gdy je uruchomił, reakcja celu nieco go zaskoczyła; to właśnie ona teraz nie dawała mu spokoju. Staruszek wcale nie wyraził ulgi, gdy otrzymał wezwanie. Po sześciu latach balansowania na krawędzi miał pełne prawo spodziewać się przyjęcia z honorami, wdzięczności swojego rządu i ostatnich lat życia spędzonych w komforcie. Cholera, nie tylko spodziewać. Bray sam to sugerował w ich szyfrowanych rozmowach.

Jednak stary Rosjanin nie był szczęśliwy. Wydawało się, że w Houston nie nawiązał żadnych poważniejszych osobistych relacji. Scofield poprosił o szczegółowe akta celu, tak dokładne, że odnotowywały nawet godziny wypróżnień. W Houston nic się nie wydarzyło; mężczyzna był kretem i zachowywał się jak kret. To także niepokoiło Braya. Szpieg nigdy nie postępuje w taki sposób.

Coś jest nie w porządku. A jednak mają dowody na dwulicowość celu. Muszą wysłać wyraźną wiadomość.

Z odbiornika w jego dłoni dobiegł krótki ostry jęk. Powtórzył się trzy sekundy później; Scofield potwierdził odbiór sygnału przyciśnięciem guzika. Schował urządzenie do kieszeni i czekał.

Minęła niecała minuta; zobaczył postać staruszka wyłaniającą się zza zasłony mgły i deszczu, niepokojąco podświetloną od tyłu przez uliczną latarnię. Cel poruszał się z wahaniem, a jednocześnie z bolesną determinacją, jakby zmierzał na spotkanie, którego pożądał, lecz którym się brzydził. To rzeczywiście bez sensu.

Bray zerknął w prawo. Tak jak się spodziewał, o tej porze ulica była pusta, podobnie jak cała dzielnica. Odwrócił się w lewo i ruszył w górę rampy prowadzącej na środek mostu, podczas gdy stary Rosjanin znajdował się po przeciwnej stronie. Scofield trzymał się w cieniu, co nie było trudne, gdyż pierwsze trzy latarnie ponad lewą barierką zostały zgaszone.

Deszcz bębnił o stary bruk. Po drugiej stronie mostu staruszek stał z rękami na barierce, wpatrując się w wodę. Scofield zszedł z chodnika i podszedł do mężczyzny od tyłu. Odgłosy ulewy zagłuszyły jego kroki. W lewej kieszeni płaszcza przeciwdeszczowego zacisnął dłoń na okrągłym pojemniku o średnicy pięciu i grubości dwóch centymetrów, pokrytym wodoodpornym plastikiem. Na ściankach znajdowała się substancja chemiczna, która po zanurzeniu w wodzie w ciągu trzydziestu sekund zamieniała się w klej; pojemnik utknie w miejscu, w którym się go pozostawi, dopóki ktoś go nie odetnie. Wewnątrz znajdowały się dowody: rolka filmu i rolka magnetycznej taśmy. Obie może przebadać amsterdamska komórka KGB.

– Płochaja nocz, starik – odezwał się Bray za plecami Rosjanina, jednocześnie wyjmując pistolet z kieszeni.

Staruszek odwrócił się wystraszony.

– Dlaczego się ze mną skontaktowaliście, towarzyszu? – spytał po rosyjsku. – Coś się stało…? – Zauważył broń i umilkł. Po chwili znów się odezwał, a w jego głosie w miejsce strachu pojawił się osobliwy spokój. – Widzę, że tak, i już nie mam dla was wartości. No dalej, towarzyszu. Wyrządzicie mi olbrzymią przysługę.

Scofield popatrzył na starca, w jego przenikliwie patrzące oczy, w których nie dostrzegł lęku. Już kiedyś widział takie spojrzenie. Odpowiedział po angielsku.

– Napracował się pan przez te sześć lat. Niestety nie wyświadczył nam pan żadnych przysług. Spodziewaliśmy się po panu większej wdzięczności.

Rosjanin pokiwał głową.

– Amerykanie. Tak podejrzewałem. Pośpiesznie zwołana konferencja w Amsterdamie dotycząca zagadnień, które bez trudu można omówić w Houston. Potajemne wypuszczenie mnie z kraju i przydzielenie ochrony; nie do końca skutecznej, gdy już znaleźliśmy się na miejscu. Ale miał pan wszystkie kody, znał wszystkie hasła. A pana rosyjski jest idealny, prijatiel.

– Na tym polega moja praca. A na czym polegała pańska?

– Zna pan odpowiedź. Dlatego pan tutaj jest…

– Chcę wiedzieć dlaczego.

Staruszek uśmiechnął się ponuro.

– O nie. Nie dowie się pan niczego ponad to, co udało się panu odkryć. Widzi pan, ja mówiłem poważnie. Wyrządzi mi pan przysługę. Jest pan moim listok.

– Rozwiązaniem czego?

– Przykro mi.

Bray uniósł pistolet; niewielka lufa zalśniła w deszczu. Rosjanin popatrzył na broń i głęboko odetchnął. Strach ponownie zagościł w jego oczach, lecz staruszek się nie zawahał ani nie odezwał. Nagle Scofield podniósł broń i przyłożył stalową lufę pod jego lewe oko. Rosjanin zadrżał, ale nadal milczał.

Brayowi zrobiło się niedobrze.

Co za różnica?

Żadna, Harry. Absolutnie żadna. Już nie.

Należy dać komuś lekcję…

Opuścił pistolet.

– Wynoś się – powiedział.

– Co…?

– Słyszałeś. Wynoś się. KGB ma bazę na giełdzie diamentów przy Tolstraat. Przykrywką jest chasydzka firma Diamant Bruusteen. Spadaj.

– Nie rozumiem – odrzekł Rosjanin ledwie słyszalnym głosem. – Czy to kolejna sztuczka?

– Niech to szlag! – wrzasnął Bray, teraz już dygocząc. – Wynoś się stąd!

Staruszek stracił równowagę i przytrzymał się barierki.

Niezdarnie się cofnął, po czym puścił się biegiem poprzez deszcz.

– Scofield! – zawołał Harry. Stał przy zachodnim krańcu mostu, dokładnie na drodze Rosjanina. – Scofield, na litość boską!

– Puść go! – krzyknął Bray.

Albo się spóźnił, albo jego słowa zagłuszyło dudnienie deszczu; nie wiedział, jak było naprawdę. Usłyszał trzy stłumione ostre wystrzały i z obrzydzeniem patrzył, jak staruszek chwyta się za głowę i pada na barierkę.

Harry był zawodowcem. Podtrzymał ciało, wystrzelił ostatni pocisk w szyję, po czym jednym ruchem przerzucił trupa ponad barierką do kanału.

Co za różnica?

Absolutnie żadna. Już nie.

Scofield odwrócił się i ruszył w stronę wschodniego końca mostu. Schował broń do kieszeni; wydawała się ciężka.

Poprzez odgłosy deszczu usłyszał szybko zbliżające się kroki. Czuł się potwornie zmęczony i nie chciał ich słyszeć. Podobnie jak ostrego głosu Harry’ego.

– Bray, co tam się stało, do diabła? Prawie nam uciekł.

– Ale mu się nie udało – odparł Scofield, przyśpieszając kroku. – Postarałeś się o to.

– Żebyś wiedział! Na Boga, co się z tobą dzieje? – Młodszy mężczyzna szedł po lewej stronie Braya. Gdy opuścił wzrok na jego rękę, zobaczył krawędź wodoodpornego pojemnika. – Jezu! Nie włożyłeś mu go do kieszeni!

– Co? – Dopiero po chwili Bray zrozumiał, o czym mówi Harry. Podniósł rękę, popatrzył na niewielki okrągły pojemnik, po czym cisnął go za barierkę.

– Co ty wyprawiasz?

– Idź do diabła – cicho odpowiedział Scofield.

Harry się zatrzymał, Bray szedł dalej. Po kilku sekundach młodzieniec dogonił Scofielda i chwycił go za krawędź płaszcza.

– Chryste Panie! Ty mu pozwoliłeś uciec!

– Zabierz ręce.

– Nie, do cholery! Nie możesz…

Więcej nie zdążył powiedzieć. Bray błyskawicznie uniósł prawą dłoń, chwycił młodszego mężczyznę za odsłonięty kciuk i szarpnął nim w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

Harry wrzasnął; Scofield złamał mu palec.

– Idź do diabła – powtórzył. Ruszył i zszedł z mostu.

• • •

Kryjówka znajdowała się niedaleko Rosengracht, spotkanie miało się odbyć na pierwszym piętrze. W salonie grzał kominek, który dodatkowo umożliwiał niszczenie ewentualnych notatek. Z Waszyngtonu przyleciał urzędnik Departamentu Stanu; chciał przesłuchać Scofielda w Amsterdamie, na wypadek gdyby pewne okoliczności dało się wyjaśnić tylko na miejscu zdarzenia. Zrozumienie tego, co się stało, było niezwykle istotne, zwłaszcza gdy w grę wchodził ktoś taki jak Brandon Scofield. Był najlepszy w swojej branży, zawsze zachowywał zimną krew; stanowił jeden z największych atutów amerykańskiego środowiska wywiadowczego, był weteranem, od dwudziestu dwóch lat brał udział w najbardziej skomplikowanych „negocjacjach”, jakie można sobie wyobrazić. Należało się z nim obchodzić delikatnie… przyjechać do źródła, zamiast wzywać go na podstawie skargi złożonej przez podwładnego. Był zawodowcem, więc coś musiało się stać.

Bray to rozumiał i ten układ go bawił. Harry został zabrany z Amsterdamu następnego ranka, uniemożliwiono mu spotkanie ze Scofieldem. Nieliczni pracownicy ambasady, którzy z pewnością wiedzieli o incydencie, traktowali Braya tak, jakby nic się nie wydarzyło. Zasugerowano mu, by wziął kilka dni wolnego; z Waszyngtonu już leci człowiek, który chce z nim porozmawiać o jakimś problemie w Pradze. Tak głosiła zaszyfrowana wiadomość. Czy Praga nie jest jego dawnym terenem łowieckim?

Oczywiście to przykrywka. I to niezbyt dobra. Scofield wiedział, że teraz każdy jego ruch w Amsterdamie jest bacznie obserwowany, zapewne przez zespoły ludzi z Firmy. Gdyby pojawił się na giełdzie diamentów przy Tolstraat, niewątpliwie zostałby zastrzelony.

Do kryjówki wpuściła go pokojówka w trudnym do ustalenia wieku, przekonana, że stary dom należy do emerytowanego małżeństwa, które tam mieszkało i jej płaciło. Scofield powiedział, że jest umówiony z właścicielem i jego prawnikiem. Pokojówka skinęła głową i wprowadziła go po schodach do salonu na pierwszym piętrze.

Czekał tam starszy pan, ale nie było człowieka z Departamentu Stanu. Gdy pokojówka zamknęła drzwi, właściciel powiedział:

– Poczekam kilka minut, a potem wrócę do swojego pokoju. Jeśli będą panowie czegoś potrzebowali, wystarczy nacisnąć guzik na telefonie; na górze rozlegnie się dzwonek.

– Dziękuję – odparł Scofield, spoglądając na Holendra i przypominając sobie staruszka na moście. – Mój współpracownik niedługo powinien się zjawić. Nie będziemy niczego potrzebowali.

Mężczyzna pokiwał głową i wyszedł. Bray wędrował po pokoju, w roztargnieniu dotykając książek na półkach. Zauważył, że nawet nie próbuje czytać tytułów; tak naprawdę wcale ich nie widział. A potem dotarło do niego, że niczego nie czuje, ani zimna, ani ciepła, nawet gniewu czy zrezygnowania. Nie czuł niczego. Jakby tkwił wewnątrz obłoku pary, otępiały, z uśpionymi zmysłami. Zastanawiał się, co powie człowiekowi, który pokonał ponad pięć i pół tysiąca kilometrów, by się z nim spotkać.

Nie dbał o to.

Usłyszał kroki na schodach za drzwiami. Najwyraźniej pokojówka została odprawiona przez człowieka znającego dom. Drzwi się otworzyły i wszedł człowiek z Departamentu Stanu.

Scofield go znał. Był to strateg od tajnych operacji z wydziału planowania i rozwoju. Mniej więcej w wieku Scofielda, ale szczuplejszy, trochę niższy i pełen wyuczonego entuzjazmu, którego nie czuł, ale który, jak miał nadzieję, maskował jego ambicję. Nieskutecznie.

– Bray, jak się masz, staruszku? – odezwał się, prawie krzycząc, po czym entuzjastycznie wyciągnął rękę i jeszcze bardziej entuzjastycznie ścisnął dłoń Scofielda. – Boże, minęły chyba ze dwa lata. Mam ci sporo do opowiedzenia!

– Naprawdę?

– Pewnie! – rzucił entuzjastycznie. – Pojechałem do Cambridge z okazji dwudziestej rocznicy i oczywiście wpadłem na całą masę twoich znajomych. Widzisz, stary, spiłem się i zapomniałem, komu i jakie kłamstwa opowiadałem na twój temat! Chryste Panie, powiedziałem, że jesteś analitykiem w branży importowej na Półwyspie Malajskim, językoznawcą na Nowej Gwinei, podsekretarzem w Canberze. Było przezabawnie. Nie mogłem sobie przypomnieć, tak się zaprawiłem.

– Dlaczego ktoś miałby cię o mnie pytać, Charlie?

– No cóż, wiedzieli, że obaj pracujemy w Departamencie Stanu; poza tym byliśmy przyjaciółmi, każdy o tym wiedział.

– Daj spokój. Nigdy nie byliśmy przyjaciółmi. Podejrzewam, że nie lubisz mnie równie mocno, jak ja ciebie. No i nigdy w życiu nie widziałem cię pijanego.

Mężczyzna z Departamentu Stanu znieruchomiał; entuzjastyczny uśmiech powoli zniknął z jego ust.

– Chcesz to rozegrać na ostro?

– Chcę to rozegrać szczerze.

– Co się stało?

– Gdzie? Kiedy? W Harvardzie?

– Wiesz, o czym mówię. Tamtej nocy. Co się wydarzyło tamtej nocy?

– To wy mi powiedzcie. Puściliście to w ruch, uruchomiliście mechanizm.

– Odkryliśmy niebezpieczny przeciek. Schemat wieloletniej aktywności szpiegowskiej, która zmniejszała skuteczność naszych działań wywiadowczych do tego stopnia, że stały się kpiną. Potrzebowaliśmy potwierdzenia, a ty je nam zapewniłeś. Wiedziałeś, co należy zrobić, ale się wycofałeś.

– Wycofałem się – potwierdził Scofield.

– A kiedy twój współpracownik ci to wytknął, zrobiłeś mu krzywdę. Swojemu człowiekowi!

– Owszem. Na waszym miejscu bym się go pozbył. Przenieście go do Chile; tam już dużo więcej nie spieprzycie.

– Słucham?

– Z drugiej strony wiem, że tego nie zrobisz. On cię za bardzo przypomina, Charlie. Nigdy się nie uczy. Miej się na baczności. Pewnego dnia zabierze ci robotę.

– Upiłeś się?

– Przykro mi, ale nie. Rozważałem to, ale dokucza mi lekka zgaga. Oczywiście gdybym wiedział, że przyślą ciebie, mógłbym zawalczyć i spróbować. Rzecz jasna ze względu na dawne czasy.

– Skoro nie jesteś pijany, to brakuje ci piątej klepki.

– Urwała się na zakręcie, za bardzo mnie rozpędziliście.

– Banialuki!

– Charlie, cóż za staromodne wyrażenie. Dzisiaj mówi się „brednie”, chociaż ja wolę „pierdoły”…

– Wystarczy! Twoje działanie, a raczej brak działań, udaremniło ważną akcję kontrwywiadowczą.

– Teraz to ty przestań opowiadać banialuki! – ryknął Bray, groźnie zbliżając się do Charliego. – Usłyszałem od ciebie już wszystko, co chciałem! Niczego nie udaremniłem. Ty to zrobiłeś! Ty i cała reszta drani w Departamencie. Znaleźliście namiastkę przecieku w swoim cholernym sicie, więc musieliście go zatkać trupem. Potem mogliście pójść do Komisji Czterdziestej i pochwalić się tamtym draniom, jacy jesteście skuteczni.

– O czym ty mówisz?

– Ten staruszek pracował dla nas. Dotarli do niego, ale pracował dla nas.

– Co to znaczy „dotarli”?

– Nie jestem pewien; chciałbym to wiedzieć. Coś pominięto w jego aktach. Może żonę, która wcale nie umarła, tylko się ukrywała. Albo wnuki, o których nikomu nie chciało się wspomnieć. Nie wiem, ale to prawda. Zakładnicy, Charlie! Właśnie dlatego zrobił to, co zrobił. A ja byłem dla niego jak listok.

– Co to znaczy?

– Na Boga, naucz się wreszcie rosyjskiego. Masz być specjalistą.

– Nie chrzań mi tu o języku, jestem specjalistą. Nie ma żadnych dowodów na poparcie teorii szantażu. Cel nigdy nie wspominał o żadnej rodzinie. Był oddanym agentem radzieckiego wywiadu.

– Dowodów? Daj spokój, Charlie, nawet ty masz więcej rozsądku. Skoro był na tyle dobry, by dopuścić się zdrady, to z pewnością potrafił ukryć to, co miało pozostać w ukryciu. Podejrzewam, że w tym wypadku kluczowe było wyczucie czasu i to ono go zawiodło. Jego sekret… lub sekrety… został odkryty.

Dotarli do niego; wszystko jest w jego aktach. Żył w nietypowy sposób, nawet jak na nietypowego człowieka.

– Odrzuciliśmy to podejście – wyjaśnił Charlie z naciskiem. – Był ekscentrykiem.

Scofield umilkł i wbił wzrok w rozmówcę.

– Odrzuciliście?… Ekscentrykiem? Niech was szlag, a więc wiedzieliście. Mogliście to wykorzystać, powiedzieć mu cokolwiek chcieliście. Ale nie, zależało wam na szybkim rozwiązaniu, aby przełożeni zobaczyli, jacy jesteście skuteczni. Mogliście go wykorzystać zamiast zabijać! Tylko nie wiedzieliście, w jaki sposób, więc trzymaliście język za zębami i wezwaliście katów.

– To niedorzeczne. Nie możesz w żaden sposób udowodnić, że ktoś do niego dotarł.

– Udowodnić? Nie muszę tego udowadniać, ja to wiem.

– Skąd?

– Widziałem to w jego oczach, sukinsynu.

Człowiek z Departamentu Stanu na chwilę umilkł, po czym odezwał się cicho:

– Jesteś przemęczony, Bray. Powinieneś odpocząć.

– Na emeryturze czy w trumnie? – spytał Scofield.

Rozdział 4

Gdy Taleniekow wyszedł z restauracji, lodowaty wiatr wzbił z chodnika tumany śniegu z taką siłą, że na chwilę przesłoniły światło latarni. Zapowiadała się kolejna mroźna noc. Według prognozy pogody w Radiu Moskwa temperatura miała spaść do minus ośmiu stopni Celsjusza.

Jednak rano przestał padać śnieg i pasy startowe w porcie lotniczym Szeremietiewo były czyste, a w tej chwili tylko to interesowało Wasilija Taleniekowa. Lot numer 85 linii Air France do Paryża rozpoczął się przed dziesięcioma minutami. Na pokładzie znajdował się Żyd, który miał dwie godziny później wylecieć z Aerofłotem do Aten.

Gdyby pojawił się w terminalu Aerofłotu, nie wyleciałby do Grecji, lecz został zaproszony do pokoju, gdzie czekałby na niego zespół agentów Wojennoj Kontrrazwiedki, którzy wcieliliby w życie swój niedorzeczny plan.

To głupota, pomyślał Taleniekow, skręcając w prawo, zasłaniając szyję kołnierzem płaszcza i naciągając czapkę głębiej na czoło. Głupota, gdyż WKR niczego by nie osiągnęła, jedynie całkowicie się skompromitowała. Nikogo by nie oszukała, a już z pewnością nie tych, którym pragnęła zaimponować.

Spokorniały dysydent! Czyżby młodzi fanatycy z WKR czerpali inspirację z humorystycznej literatury? Gdzie są starsi i mądrzejsi, gdy głupcy wpadają na takie pomysły?

Kiedy Wasilij usłyszał o ich planie, parsknął śmiechem. Zamierzali wszcząć krótką, ale intensywną kampanię mającą na celu odparcie syjonistycznych zarzutów i pokazanie ludziom na Zachodzie, że nie wszyscy Żydzi w Związku Radzieckim są jednomyślni.

Żydowski literat zaistniał w amerykańskiej – a dokładnie nowojorskiej – prasie. Wziął udział w spotkaniu z pewnym senatorem szukającym głosów trzynaście tysięcy kilometrów od swego okręgu wyborczego. Jednak ostatecznie okazał się miernym pisarzem, który ponadto przynosił wstyd swoim współwyznawcom.

Nie tylko kompletnie się nie nadawał do tego celu, ale powodzenie innej operacji wymagało wydania mu zgody na opuszczenie Związku Radzieckiego. Dzięki niemu Rosjanie zamierzali dotrzeć do senatora w Nowym Jorku. Senator uległ sugestii, że to jego znajomość z attaché w konsulacie skłoniła radziecki urząd imigracyjny do wydania wizy. Wykorzysta ten incydent do swoich celów, a wtedy będą mieli na niego haczyk. Jeszcze kilka takich haczyków, a niewygodna relacja pomiędzy senatorem a jego „znajomymi” w strukturach radzieckiej władzy stanie się faktem, co może się okazać przydatne. Żyd musi opuścić Moskwę dziś wieczorem. Za trzy dni na lotnisku Kennedy’ego odbędzie się powitalna konferencja zorganizowana przez senatora.

Jednak młodzi agresywni myśliciele w WKR byli nieugięci. Pisarz miał zostać zatrzymany i przewieziony do Łubianki, gdzie rozpocząłby się proces jego przemiany. Nikt spoza WKR nie mógł się dowiedzieć o operacji; jej powodzenie wymagało nagłego zniknięcia celu i zachowania całkowitej tajemnicy. Obiektowi zamierzano podać substancje chemiczne, przygotowując go do innego rodzaju konferencji, podczas której miał wyjawić, że izraelscy terroryści zapowiedzieli odwet na jego rodzinie w Tel Awiwie, jeśli nie zastosuje się do ich poleceń i nie będzie publicznie błagał o możliwość opuszczenia Związku Radzieckiego.

Był to niedorzeczny plan i Wasilij nie omieszkał tego powiedzieć swojemu kontaktowi w WKR, ale poinformowano go w zaufaniu, że nawet niezwykły Taleniekow nie może stanąć na drodze Grupie Dziewiątej z Wojennoj Kontrrazwiedki. Cóż to za Grupa Dziewiąta, na wszystkich zdetronizowanych carów?

To nowa grupa, wyjaśnił jego znajomy. Następczyni niesławnego Smiersza NKWD. Jednostki radzieckiego wywiadu, której działanie w całości podporządkowano łamaniu ludzkich umysłów i woli za pomocą wymuszeń, tortur oraz najstraszliwszej z metod – zabijania ludzi na oczach ich najbliższych.

Zabijanie nie było obce Wasilijowi Taleniekowowi, jednak ten rodzaj egzekucji przyprawiał go o mdłości. Owszem, groźba takiego zabójstwa często okazywała się użyteczna, ale nie sam czyn. Państwo tego nie wymagało, jedynie sadyści. Jeśli rzeczywiście istnieli następcy Smiersza, to Wasilij da im znać, z kim muszą się liczyć w szerszych kręgach KGB. Z „niezwykłym Taleniekowem”. Nauczą się nie sprzeciwiać człowiekowi, który spędził dwadzieścia pięć lat, podróżując po całej Europie w służbie państwa.

Dwadzieścia pięć lat. Minęło ćwierć wieku od chwili, gdy dwudziestojednoletni utalentowany językowo student został zabrany z Uniwersytetu Leningradzkiego i posłany do Moskwy na trzyletnie intensywne szkolenie. Młodzieńcowi wyrwanemu ze spokojnego nauczycielskiego socjalistycznego domu, w którym karmił się książkami i muzyką, trudno było uwierzyć w ten nowy świat spisków i przemocy, składający się z szyfrów, kodów i agresji, w którym uczono go wszelkich form inwigilacji i sabotażu, szpiegostwa i odbierania życia – nie morderstwa; tego określenia nie używano.

Mógłby sobie nie poradzić, gdyby nie pewne wydarzenie, które zmieniło jego życie i dało mu motywację do ciężkiej pracy. Wszystko za sprawą bestii – amerykańskich bestii.

Został wysłany do Berlina Wschodniego, gdzie w ramach ćwiczeń miał badać taktykę tajnych operacji w szczytowym okresie zimnej wojny. Związał się z młodą kobietą, Niemką, która żarliwie wierzyła w marksizm i została zwerbowana przez KGB. Pełniła tak nieistotną funkcję, że jej nazwisko nawet nie znalazło się na liście płac; organizowała demonstracje, za co każdorazowo płacono jej po kilka marek z funduszy na bieżące wydatki. Była studentką, u której żarliwość przekonań przewyższała wiedzę, fanatyczką o szalonym spojrzeniu, która uważała się za kogoś w rodzaju Joanny d’Arc. Jednak Wasilij ją pokochał.

Mieszkali razem przez kilka tygodni i był to wspaniały czas, wypełniony emocjami i niecierpliwą młodzieńczą miłością. Aż pewnego dnia została posłana na drugą stronę, przez przejście graniczne „Kazimierz”. Chodziło o drobiazg, zorganizowanie demonstracji na rogu Kurfürstendamm. Dziecko stanęło na czele innych dzieci. Powtarzali słowa, które ledwie rozumieli, i podejmowali zobowiązania, których nie mieli szansy udźwignąć. Nieistotny rytuał. Pozbawiony znaczenia.

Ale nie dla bestii z sekcji G2 Amerykańskich Wojsk Okupacyjnych, którzy napuścili na nią inne bestie.

Jej ciało odesłano karawanem. Posiniaczona twarz niemal uniemożliwiała rozpoznanie, porozrywane ciało znaczyły plamy krwi zaschniętej na czerwony pył. Lekarze potwierdzili najgorsze. Została wielokrotnie zgwałcona, także analnie.

Do jej ramienia przybito gwoździem kartkę ze słowami: „Wydupczymy was tak samo jak ją, komuchy”.

Bestie!

Amerykańskie bestie, które kupiły sobie zwycięstwo, nie oddając ani jednego strzału na własnej ziemi, których potęga opierała się na niczym nieskrępowanym przemyśle czerpiącym niewyobrażalne zyski z rzezi prowadzonej za granicą, które wysyłały puszki z jedzeniem do głodnych dzieci, by zrekompensować im inne potrzeby. Bestie zdarzają się we wszystkich armiach, lecz Amerykanie byli najbardziej brutalni, a jednocześnie kreowali się na prawych. Ci świętoszkowaci zawsze są najgorsi.

Taleniekow wrócił do Moskwy, nie mogąc zapomnieć o potwornej śmierci dziewczyny. Kimkolwiek był do tej pory, teraz się zmienił. W opinii wielu stał się najlepszy w swoim fachu i nikt nie mógł marzyć o tym, by mu dorównać. Ujrzał wroga i jego zepsucie. Jednak ten wróg dysponował niewyobrażalnymi możliwościami, niewiarygodnym bogactwem; dlatego należało go przewyższyć w tym, czego nie da się kupić. Nauczyć się myśleć tak jak on, a następnie go przechytrzyć. Wasilij to zrozumiał; stał się mistrzem strategii i kontrstrategii, autorem niespodziewanych pułapek, zaskakującym zabójcą w promieniach porannego słońca na zatłoczonych rogach ulic.

Śmierć na Unter den Linden o siedemnastej. W godzinie największego ruchu.

To także było jego dzieło. Pomścił zamordowanie dziewczyny po kilku latach, gdy jako dyrektor operacji KGB w Berlinie Wschodnim przeciągnął żonę amerykańskiego zabójcy na drugą stronę granicy. Została rozjechana samochodem – czysto, umiejętnie, bez zbędnego bólu; była to znacznie bardziej litościwa śmierć niż ta, którą bestie zadały cztery lata wcześniej.

Pokiwał głową z uznaniem, gdy dowiedział się o egzekucji, jednak nie czuł radości. Wiedział, co czuje mąż ofiary, i choć ten na to zasłużył, Taleniekow nie był szczęśliwy. Ponieważ zdawał sobie sprawę, że mężczyzna nie spocznie, dopóki się nie zemści.

Tak też się stało. Trzy lata później w Pradze.

Brat.

Gdzie obecnie przebywa przeklęty Scofield? – zastanawiał się Wasilij. Dla niego też minęło prawie ćwierć wieku. Nie da się zaprzeczyć, że obaj dobrze służyli swojej sprawie. Jednak Amerykanin miał więcej szczęścia; w Waszyngtonie wszystko jest mniej skomplikowane, wewnętrzni wrogowie wyraźniej zdefiniowani. Znienawidzony Scofield nie musi mieć do czynienia z fanatycznymi amatorami z Grupy Dziewiątej WKR. Co prawda w Departamencie Stanu również nie brakuje szaleńców, ale Wasilij musiał przyznać, że stosuje się tam bardziej rygorystyczną kontrolę. Za kilka lat Scofield, jeśli przeżyje w Europie, przejdzie na emeryturę w jakimś odległym zakątku świata i będzie hodował kurczaki, uprawiał pomarańcze albo pił, żeby zapomnieć. Nie musiał sobie zaprzątać głowy tym, jak przetrwać w Waszyngtonie, może się skupić na Europie.

Taleniekow musiał się martwić tym, jak przetrwać w Moskwie.

Dużo się zmieniło przez te ćwierć wieku. On także się zmienił; dzisiejsza noc była tego dowodem, ale nie jedynym. Potajemnie pokrzyżował plany innej jednostce wywiadowczej. Nie zrobiłby tego pięć czy nawet dwa lata temu. Kiedyś spotkałby się ze strategami tej jednostki i stanowczo się im sprzeciwił jako zawodowiec. Był ekspertem i według jego opinii specjalisty operacja nie tylko została błędnie zaplanowana, ale utrudniała wykonanie innego, bardziej istotnego zadania.

Obecnie już nie działał w taki sposób. Nie zdarzyło mu się to w ciągu ostatnich dwóch lat, które spędził na stanowisku dyrektora Sektorów Południowo-Zachodnich. Podejmował własne decyzje, nie dbając o reakcje cholernych głupców, którzy wiedzieli znacznie mniej od niego. Te reakcje wywoływały coraz większe poruszenie w Moskwie. W końcu poruszenie ustąpiło miejsca poważnym skargom i został odwołany do Kremla, gdzie dostał pracę za biurkiem, która nie wymagała od niego planowania strategii, a jedynie zajmowania się tak abstrakcyjnymi działaniami jak szukanie haczyków na amerykańskiego polityka.

Taleniekow wiedział, że popadł w niełaskę. To była tylko kwestia czasu. Jak dużo mu go zostało? Czy przydzielą mu niewielkie gospodarstwo na północ od Grasnowa i rozkażą zająć się uprawą ziemi i pilnować własnego nosa? A może szaleńcy nawet to mu uniemożliwią, uznając, że „niezwykły Taleniekow” jest zbyt niebezpieczny?

Wędrując ulicą, Wasilij poczuł się zmęczony. Nawet nienawiść do Amerykanina, który zabił jego brata, przygasła wraz z innymi uczuciami. Już prawie niczego nie czuł.

Burza śnieżna zmieniła się w zamieć, rozpętała się wichura, która na całym placu Czerwonym wyrzucała w niebo białe fontanny. Do rana śnieg zasypie Mauzoleum Lenina. Taleniekow pozwalał, by zamarzające drobinki masowały mu twarz, gdy brnął pod wiatr w stronę swojego mieszkania. KGB wykazało się uprzejmością i Taleniekow zamieszkał dziesięć minut od swojego biura na placu Dzierżyńskiego, trzy przecznice od Kremla. Choć może nie była to kwestia uprzejmości, lecz mniej szlachetnych i znacznie praktyczniejszych pobudek: jego mieszkanie znajdowało się o dziesięć minut piechotą od centrum kryzysowego, trzy minuty jazdy szybkim samochodem.

Wszedł na klatkę swojego budynku i strząsając śnieg z butów, zamknął ciężkie drzwi, odgradzając się od ostrych odgłosów wiatru. Jak zwykle zajrzał do skrzynki pocztowej na ścianie i jak zwykle niczego nie znalazł. Był to rytuał, nic nieznaczący nawyk, na przestrzeni lat sprawdzał wiele skrzynek w różnych budynkach.

Otrzymywał pocztę jedynie za granicą, gdzie mieszkał pod dziwnymi nazwiskami, głęboko zakonspirowany. Wtedy korespondencja była szyfrowana, a znaczenie tekstu niezwiązane ze słowami widniejącymi na papierze. Jednak czasami te słowa były ciepłe i przyjacielskie i Taleniekow przez chwilę mógł udawać, że są szczere. Tylko przez chwilę; udawanie nie miało sensu. Chyba że rozpracowywało się wroga.

Ruszył w górę wąskich schodów, rozdrażniony przyćmionym blaskiem słabych żarówek. Mógł się założyć, że planiści z moskiewskiej Elektriczeskoj nie mieszkają w takich budynkach.

Nagle usłyszał skrzypnięcie. Nie było to trzeszczenie budynku pod wpływem mrozu i wichury, ale dźwięk wywołany przez człowieka przestępującego z nogi na nogę na drewnianej podłodze. Dzięki doskonale wyćwiczonemu słuchowi błyskawicznie ocenił odległość. Odgłos nie dobiegł z najbliższego półpiętra, tylko z wyższej części schodów. Jego mieszkanie znajdowało się na następnym piętrze; ktoś na niego czekał. Być może zastawił pułapkę, czekając, aż agent wejdzie do domu, gdzie będzie miał odciętą drogę ucieczki.

Wasilij niezakłóconym rytmem wspinał się po schodach. Wieloletnie doświadczenie nauczyło go trzymać takie przedmioty jak klucze czy monety w kieszeniach po lewej stronie, by prawą ręką zawsze móc błyskawicznie sięgnąć po pistolet lub uderzyć. Odwrócił się, gdy dotarł na półpiętro; od drzwi dzielił go już tylko metr.

Ponownie rozległo się skrzypnięcie: słabe, ledwie słyszalne, zmieszane z odległymi odgłosami wiatru. Ktokolwiek czekał na klatce schodowej, teraz się cofnął, co świadczyło o dwóch rzeczach: po pierwsze, intruz zamierzał poczekać, aż Taleniekow wejdzie do mieszkania, a po drugie, był lekkomyślny lub niedoświadczony, ewentualnie i jedno, i drugie. Nie należy się poruszać tak blisko celu, gdyż powietrze przewodzi drgania.

W lewej dłoni Wasilij trzymał klucz; prawą odpiął guziki płaszcza i chwycił rękojeść pistoletu, który tkwił w odpiętej kaburze na jego piersi. Włożył klucz do zamka, otworzył drzwi, po czym je zatrzasnął i szybko się cofnął, bezszelestnie chowając się w cieniu na schodach. Przywarł do ściany, celując z pistoletu ponad balustradą.

Rozległ się odgłos szybkich kroków i do drzwi podbiegła grubo ubrana postać. W lewej dłoni trzymała jakiś przedmiot, który chwilowo zasłaniała ciałem. Nie było chwili do stracenia. Jeśli był to materiał wybuchowy, to z pewnością wyposażono go w mechanizm zegarowy. Postać uniosła prawą rękę, aby zapukać do drzwi.

– Oprzyj się o drzwi! Trzymaj lewą rękę przed sobą! Pomiędzy brzuchem i drzwiami! Ale już!

– Proszę! – Postać zaczęła się odwracać, ale Taleniekow do niej dopadł i pchnął na płytę drzwi. Był to młody mężczyzna, w zasadzie chłopiec, zaledwie kilkunastoletni. Wysoki jak na swój wiek, ale dziecinna twarz o szeroko otwartych wystraszonych oczach nie pozostawiała wątpliwości.

– Cofnij się, powoli – ostro odezwał się Taleniekow. – Podnieś lewą rękę. Wolno.

Młodzieniec się cofnął i pokazał lewą dłoń; była zaciśnięta w pięść.

– Nie zrobiłem nic złego, proszę pana. Przysięgam! – szepnął łamiącym się głosem.

– Kim jesteś?

– Andriej Daniłowicz, proszę pana. Mieszkam na Czeremuszki.

– Zapuściłeś się daleko od domu – odparł Wasilij. Osiedle, o którym wspomniał młodzieniec, było oddalone o niemal czterdzieści pięć minut marszu na południe od placu Czerwonego. – Mamy paskudną pogodę i kogoś w twoim wieku może aresztować milicja.

– Musiałem tutaj przyjść, proszę pana – odpowiedział Andriej. – Pewien mężczyzna został postrzelony; jest ciężko ranny. Chyba umrze. Mam to panu przekazać. – Otworzył lewą dłoń; trzymał w niej mosiężny wojskowy emblemat oznaczający rangę generała, jednak takiego wzoru nie używano od ponad trzydziestu lat. – Staruszek prosił, żebym podał panu nazwisko Krupski. Aleksiej Krupski. Kazał mi je kilka razy powtórzyć, żebym nie zapomniał. Na Czeremuszki mieszka pod innym nazwiskiem, ale właśnie takie kazał panu podać. Powiedział, że muszę pana do niego przyprowadzić. On umiera!

Słysząc to nazwisko, Taleniekow od razu przypomniał sobie dawne czasy. Aleksiej Krupski! Nie słyszał o nim od lat, zresztą niewielu ludzi w Moskwie chciało o nim pamiętać. Kiedyś

Krupski był najlepszym nauczycielem w KGB, człowiekiem niezmiernie utalentowanym w dziedzinach zabijania i przetrwania, ostatnim z niesławnych istrebiteli, elitarnej grupy wyspecjalizowanych zabójców, którzy wywodzili się z dawnego NKWD, a korzeniami sięgali niemal zapomnianego OGPU.

Jednak Aleksiej Krupski zniknął – podobnie jak wielu innych – co najmniej kilkanaście lat temu. Pojawiły się pogłoski łączące go ze śmiercią Berii i Żurkowa, a nawet z samym Stalinem. Kiedyś w napadzie szału – bądź strachu – Chruszczow zerwał się ze swojego miejsca w prezydium i nazwał Krupskiego oraz jego współpracowników bandą oszalałych zabójców. To nie była prawda; w działaniach istrebiteliej nie było miejsca na szaleństwo; były zbyt metodyczne. Tak czy inaczej pewnego dnia Aleksiej Krupski zniknął z Łubianki.

Pojawiły się także inne plotki, dotyczące dokumentów, które Krupski podobno przygotował i ukrył gdzieś daleko jako gwarancję, że dożyje starości. Powiadano, że te dokumenty obciążają przywódców Kremla, gdyż stanowią rejestr licznych odnotowanych, nieodnotowanych i potajemnych zabójstw. Dlatego podejrzewano, że Aleksiej Krupski dożywa swoich dni w jakimś gospodarstwie na północ od Grasnowa, uprawiając ziemię i trzymając język za zębami.

Był najlepszym nauczycielem, jakiego miał Wasilij; bez cierpliwych nauk starego mistrza Taleniekow zginąłby wiele lat temu.

– Gdzie on jest? – spytał.

– Znieśliśmy go do naszego mieszkania. Tłukł w podłogę, czyli w nasz sufit. Pobiegliśmy na górę i go znaleźliśmy.

– Wy?

– Moja siostra i ja. To porządny człowiek. Zawsze dobrze nas traktował. Nasi rodzice nie żyją. Obawiam się, że on też wkrótce umrze. Proszę, niech się pan pośpieszy!

• • •

Staruszek na łóżku nie przypominał Aleksieja Krupskiego, jakiego zapamiętał Taleniekow. Gdzieś zniknęły krótko przystrzyżone włosy i gładko ogolona twarz, która kiedyś emanowała siłą. Skóra była blada i rozciągnięta, pomarszczona pod siwą brodą, a długie białe włosy przypominały ptasie gniazdo splecione z cienkich, potarganych i rzadkich kosmyków, spomiędzy których wyzierały szare placki skóry. Staruszek umierał i ledwie mógł mówić. Na chwilę odsłonił przykrycie i odsunął zakrwawioną szmatkę od rany postrzałowej.

Nie marnowali czasu na powitania; wystarczyły szacunek i sympatia widoczne w ich oczach.

– Rozszerzyłem źrenice, udając trupa – rzekł Krupski z niewyraźnym uśmiechem. – Myślał, że umarłem. Wykonał zadanie, więc uciekł.

– Kto to był?

– Zawodowy zabójca wysłany przez Korsykanów.

– Korsykanów? Jakich Korsykanów?

Staruszek wziął głęboki oddech, krzywiąc się z bólu i gestem nakazując Wasilijowi, by się zbliżył.

– Umrę w ciągu godziny, ale wcześniej muszę przekazać ci kilka rzeczy. Nikt inny ci tego nie powie; jesteś naszym najlepszym agentem i musisz się o tym dowiedzieć. Dysponujesz wyjątkowymi umiejętnościami, które pozwolą ci się im przeciwstawić. Ty i jeszcze jedna osoba, z drugiej strony. Być może jesteście ostatnią nadzieją.

– O czym ty mówisz?

– Matarezowcy.

– Co takiego?

– Matarezowcy. Oni wiedzą, że ja wiem… co robią, co zamierzają. Tylko ja potrafię ich rozpoznać i nie boję się o nich mówić. Kiedyś zerwałem kontakty, ale zabrakło mi odwagi i ambicji, by ich zdemaskować.

– Nic nie rozumiem.

– Postaram się wyjaśnić. – Krupski na chwilę umilkł, zbierając siły. – Jakiś czas temu generał Blackburn został zabity w Ameryce.

– Tak, wiem. Przewodniczący Kolegium Szefów Połączonych Sztabów. Nie mieliśmy z tym nic wspólnego, Aleksieju.

– Zdajesz sobie sprawę, że to ciebie Amerykanie podejrzewali o przeprowadzenie zamachu?

– Nikt mi o tym nie mówił. To absurd.

– Dziś niewiele ci się mówi, prawda?

– Nie mam zamiaru się oszukiwać, przyjacielu. Poszedłem na ustępstwa. Nie wiem, z czego jeszcze będę musiał zrezygnować. Być może Grasnowo jest już blisko.

– Jeśli na to pozwolą – przerwał mu Krupski.

– Myślę, że tak.

– Mniejsza z tym… W zeszłym miesiącu znany naukowiec Jurijewicz został zamordowany podczas wakacji w Prowasocie, a wraz z nim pułkownik Drigorin oraz Brunow z Planowania Przemysłowego.

– Słyszałem – przytaknął Taleniekow. – Paskudna sprawa.

– Czytałeś raport?

– Jaki raport?

– Sporządzony przez WKR…

– Szaleńców i głupców – przerwał mu Taleniekow.

– Nie zawsze – sprzeciwił się Krupski. – W tym wypadku dysponują konkretnymi faktami, bardzo dokładnymi.

– A cóż to za dokładne fakty?

Krupski z trudem odetchnął i przełknął ślinę.

– Łuski po pociskach, siedmiomilimetrowych, amerykańskiej produkcji. Nosiły oznaczenia browninga magnum. Model czwarty.

– Potężna broń – odparł Taleniekow, kiwając głową. – Bardzo skuteczna. Ale z pewnością nie użyłby jej ktoś wysłany przez Waszyngton.

Wydawało się, że staruszek go nie usłyszał.

– Generała Blackburna zastrzelono z graz-burji.

Wasilij uniósł brwi.

– Ceniona broń, choć trudno dostępna. – Na chwilę umilkł, po czym szybko dodał: – Ale wolę swoją.

– Właśnie. Magnum model czwarty to ulubiona broń kogoś innego.

Taleniekow zesztywniał.

– Czyżby?

– Tak, Wasiliju. WKR wskazała kilka osób, które mogą odpowiadać za śmierć Jurijewicza. Głównym podejrzanym jest człowiek, którego nienawidzisz: Beowulf Agate.

– Brandon Scofield z Operacji Konsularnych – odezwał się Taleniekow monotonnym głosem. – W Pradze posługiwał się kryptonimem Beowulf Agate.

– Tak.

– To jego sprawka?

– Nie. – Staruszek z wysiłkiem uniósł głowę. – Tak samo jak ty nie miałeś nic wspólnego ze śmiercią Blackburna. Nie rozumiesz? Oni wiedzą wszystko; nawet o agentach, którzy się sprawdzili, ale są wypaleni psychicznie. Którzy być może potrzebują jakiegoś znaczącego skalpu. Testują najwyższe szczeble władzy, zanim wykonają ruch.

– Kto? O kim mówisz?

– Matarezowcy. Korsykańska gorączka…

– Co to znaczy?

– Ona się rozprzestrzenia. Zmieniła się i w nowej postaci jest znacznie bardziej śmiercionośna. – Stary istrebitel z powrotem opadł na poduszkę.

– Musisz mówić jaśniej, Aleksieju. Niczego nie rozumiem. Czym jest ta korsykańska gorączka, ci… matarezowcy?

Krupski patrzył na sufit szeroko otwartymi oczami.

– Wszyscy milczą – wyszeptał. – Nikt nie śmie się odezwać. Nasze własne prezydium; angielskie Foreign Office i MI Sześć; francuskie Société Diable d’Etat. No i Amerykanie. Nie można zapomnieć o Amerykanach!… Wszyscy milczą. A przecież wszyscy korzystaliśmy z ich usług! Wszyscy jesteśmy splamieni.

– Splamieni? W jaki sposób? Co próbujesz powiedzieć? Kim, na Boga, są ci matarezowcy?

Staruszek powoli odwrócił głowę; jego usta drżały.

– Niektórzy mówią, że ich historia sięga Sarajewa. Ale podobno mają na koncie także Dollfussa, Bernadotte’a… nawet Trockiego. Wiemy o Stalinie; zleciliśmy jego zabójstwo.

– Stalin? A więc to prawda, co mówiono?

– O tak. Tak samo Beria; za niego też zapłaciliśmy. – Spojrzenie Aleksieja traciło ostrość. – W czterdziestym piątym… świat uwierzył, że Roosevelt doznał potężnego udaru. – Krupski powoli pokręcił głową, ślina zebrała się w kącikach jego ust. – Pewni ludzie ze świata finansów uważali, że jego polityka wobec ZSRR ma katastrofalne skutki gospodarcze. Nie mogli pozwolić, by podejmował kolejne decyzje. Zapłacili i prezydent dostał zastrzyk.

Taleniekow był oszołomiony.

– Chcesz mi powiedzieć, że Roosevelta zabito? Stali za tym ci matarezowcy?

– Tak, zamordowano go, Wasiliju Wasilijewiczu Taleniekowie. To jedna z prawd, o których się nie mówi. Tak wiele… tak wiele lat. Nikt nie śmie rozmawiać o zleceniach, płatnościach. Skutki byłyby katastrofalne… dla rządów na całym świecie.

– Ale dlaczego? Dlaczego korzystano z usług tych matarezowców?

– Ponieważ je oferowali, gwarantując, że nie pozostanie żaden ślad.

– To niedorzeczne! Przecież czasami łapie się zabójców. Ta nazwa nigdy nie padła!

– Ależ, Wasiliju Wasilijewiczu, przecież sam stosowałeś takie metody.

– Co masz na myśli?

– Ty także zabijałeś… i programowałeś zabójców. – W odpowiedzi Taleniekow skinął głową. – Matarezowcy przez lata pozostawali w uśpieniu. Potem wrócili, ale odmienieni. Zaczęli zabijać bez zleceń, bez zapłaty. Bezmyślna, chaotyczna rzeź. Porywali i mordowali wartościowych ludzi; uprowadzali lub wysadzali samoloty; paraliżowali rządy, domagając się okupu w zamian za powstrzymanie się od masowego rozlewu krwi. Ich działania stały się bardziej dopracowane, profesjonalne.

– Mówisz o terrorystach, Aleksieju. Oni nie mają centralnego dowództwa.

Istrebitel ponownie z wysiłkiem uniósł głowę.

– Już nie. To się zmieniło kilka lat temu. Baader-Meinhoff, Czerwone Brygady, Palestyńczycy, afrykańscy szaleńcy… wszystkich przyciągają matarezowcy, którzy bezkarnie zabijają. A teraz, przed wykonaniem swojego najbardziej śmiałego ruchu, próbują wywołać chaos pomiędzy dwoma supermocarstwami. Wszystko w celu przejęcia kontroli nad jednym z nich, a ostatecznie nad obydwoma.

– Skąd możesz mieć pewność?

– Złapano pewnego człowieka z niebieskawą plamą na piersi, żołnierza matarezowców. Podano mu środki chemiczne, z sali kazano wyjść wszystkim poza moim informatorem. Ostrzegłem go.

– Ty?

– Wysłuchaj mnie. Opracowali dokładny harmonogram, ale mówienie o nim wymagałoby przyznania się do przeszłości, a tego nikt nie śmie zrobić! Do Moskwy dobiorą się za pomocą zabójstwa, do Waszyngtonu poprzez polityczne rozgrywki, a w razie konieczności także morderstwo. Jeszcze dwa, najwyżej trzy miesiące; puścili maszynę w ruch. Badają mechanizmy na najwyższych szczeblach władzy, umieszczają tam nieznanych ludzi. Wkrótce przejmą kontrolę, a wtedy zostaniemy pochłonięci, zniszczeni i zniewoleni.

– Gdzie jest ten człowiek?

– Nie żyje. Substancja przestała działać; pod skórę miał wszytą kapsułkę z cyjankiem. Dobrał się do niej, rozdzierając ciało.

– Zabójstwo? Polityczne gry i morderstwo? Mów konkretniej.

Krupski ponownie opadł na poduszkę. Jego oddech stał się płytszy, ale o dziwo głos zabrzmiał bardziej stanowczo.

– Nie ma czasu, ja go nie mam. Ale mam najbardziej wiarygodnego informatora w Moskwie, w całym Związku Radzieckim.

– Wybacz, drogi Aleksieju, kiedyś byłeś najlepszy, ale to już przeszłość. Wszyscy to wiedzą.

– Musisz dotrzeć do Beowulfa Agate – rzekł stary istrebitel, ignorując uwagę Wasilija. – Razem musicie ich znaleźć. Powstrzymać. Zanim jednego z nas zabiorą, a drugiego zniszczą. Ty i Scofield. Jesteście najlepsi, a teraz potrzeba nam najlepszych.

Taleniekow beznamiętnie patrzył na umierającego Krupskiego.

– Nikt nie może tego ode mnie wymagać. Gdybym spotkał Beowulfa Agate, zabiłbym go. On także by mnie zabił, gdyby tylko miał taką możliwość.

– Jesteście nieważni! – Staruszek musiał rozpaczliwie spowolnić oddech, by wciągnąć powietrze do płuc. – Nie macie czasu na myślenie o sobie, nie rozumiesz tego? Oni przeniknęli do naszych tajnych służb, na najwyższe szczeble władzy w obu rządach. Kiedyś wykorzystali was obu i będą to robili bez końca. Wykorzystują tylko najlepszych i zabijają tylko najlepszych! Wy i ludzie do was podobni stanowicie dla nich rozrywkę!

– Masz dowody?

– Można je dostrzec w schemacie ich działania – wyszeptał Krupski. – Zbadałem go i dobrze poznałem.

– Jakim schemacie?

– Pociski z graz-burji w Nowym Jorku; siedmiomilimetrowe łuski z browninga magnum w Prowasocie. W ciągu kilku godzin Moskwa i Waszyngton rzuciły się sobie do gardeł. Właśnie tak działają matarezowcy. Nigdy nie zabijają, nie pozostawiając śladów. a czasami nawet samych zabójców. ale to nie są prawdziwe ślady i prawdziwi zabójcy.

– Zatrzymano ludzi, którzy pociągnęli za spust, Aleksieju.

– Niesłusznie. Na podstawie dowodów dostarczonych przez matarezowców. Zbliża się chaos i przewrót.

– Ale dlaczego?

Krupski odwrócił głowę i skupił wzrok, błagalnie patrząc na Taleniekowa.

– Nie wiem. Widzę schemat, ale nie rozumiem przyczyn. Właśnie to mnie przeraża. Trzeba cofnąć się w czasie, by to zrozumieć. Korzeni matarezowców należy szukać na Korsyce. Szaleniec z Korsyki; od niego się zaczęło. Korsykańska gorączka. Guillaume de Matarese. Był najwyższym kapłanem.

– Kiedy? – spytał Taleniekow. – Jak dawno temu?

– Na początku tego wieku. Guillaume de Matarese i jego rada. Najwyższy kapłan i jego duchowni. Powrócili. Trzeba ich powstrzymać. Musicie to zrobić ty i Scofield!

– Kim oni są? – spytał Wasilij. – Gdzie się znajdują?

– Nikt tego nie wie. – Staruszek tracił głos i siły. – Korsykańska gorączka. Rozprzestrzenia się.

– Aleksieju, posłuchaj – rzekł Taleniekow, zaniepokojony możliwością, której nie mógł zlekceważyć: że umierający tylko fantazjuje. – Kim jest twój wiarygodny informator? Kim jest człowiek najlepiej poinformowany w całej Moskwie, w całym Związku Radzieckim? W jaki sposób zdobyłeś informacje, które mi przekazujesz? Dotyczące zabójstwa Blackburna, raportu WKR o Jurijewiczu? A przede wszystkim tego nieznanego człowieka, który opowiada o harmonogramie?

Mimo że zbliżająca się śmierć mąciła mu myśli, Krupski zrozumiał. Na jego wąskich, bladych ustach pojawił się słaby uśmiech.

– Co kilka dni – odezwał się, z trudem wydobywając z siebie głos – przyjeżdża po mnie kierowca, aby zabrać mnie na przejażdżkę na wieś, a czasami na potajemne spotkanie z kimś innym. To uprzejmość, którą państwo wyświadcza wybranemu emerytowanemu żołnierzowi. Zawsze jestem dobrze poinformowany.

– Nie rozumiem, Aleksieju.

– Premier Związku Radzieckiego jest moim informatorem.

– Premier! Ale dlaczego?

– To mój syn.

Taleniekow poczuł, że przetacza się przez niego lodowata fala. To wyznanie wiele mu wyjaśniło. Krupskiego trzeba traktować poważnie; stary istrebitel miał informacje – amunicję – które umożliwiły mu wyeliminowanie wszystkich stojących jego synowi na drodze do fotela premiera Związku Radzieckiego.

– Spotka się ze mną?

– Nic z tego. Kazałby cię zastrzelić, gdybyś wspomniał przy nim o matarezowcach. Postaraj się zrozumieć, nie miałby innego wyjścia. Ale on wie, że mam rację. Zgadza się ze mną, lecz nigdy tego nie przyzna; nie może sobie na to pozwolić. Zastanawia się, kto znajdzie się na celowniku, on czy amerykański prezydent.

– Rozumiem.

– Zostaw mnie teraz – poprosił umierający Krupski. – Zrób, co musisz, Taleniekow. Nie mam już siły. Skontaktuj się z Beowulfem Agate, znajdź matarezowców. Trzeba ich powstrzymać. Korsykańska gorączka nie może się dalej rozprzestrzeniać.

– Korsykańska gorączka?… Na Korsyce?

– Być może tam znajduje się odpowiedź. Tam należy zacząć. Nazwiska. Pierwsza rada! Wiele lat temu.

Rozdział 5

Z powodu niewydolności serca Robert Winthrop poruszał się na wózku inwalidzkim, jednak w najmniejszym stopniu nie wpływało to na bystrość jego umysłu ani nie skłaniało go do roztrząsania swojej niedołężności; zawsze dostrzegał istotniejsze problemy.