Wydanie elektroniczne

O książce

O książce

Klasyczna XIX-wieczna powieść gotycka Brama Stokera Dracula opowiada o walce dobra ze złem – o grupie ochotników rzucających wyzwanie hrabiemu Draculi, wampirowi z Transylwanii, skąd przenosi się do Anglii w poszukiwaniu nowych ofiar. Książka Karen Essex Zakochany Dracula jest jej uwspółcześnioną wersją, swobodnie naśladującą fabułę poprzednika i odkrywającą przed czytelnikiem erotyczne podteksty oryginalnego dzieła. Mroczną, niesamowitą i urzekającą opowieścią o nieśmiertelnej miłości i o opętaniu.

Londyn, rok 1890. Mina Murray, typowa cnotliwa wiktoriańska heroina o różanych policzkach, staje się obiektem pożądania hrabiego Draculi. Wieczna muza Draculi barwnie opisuje dzieje namiętnego romansu, który łączył ją i hrabiego przez stulecia – od mglistych wybrzeży Tamizy po dzikie, smagane wiatrem wrzosowiska Yorkshire. Wspomina radości i smutki oraz swój bunt przeciwko siłom zła. W wersji Miny ta gotycka opowieść grozy zmienia się w realistyczną wyprawę do ciemnych sypialni wiktoriańskiej Anglii, na okryte mgłą cmentarze i do ponurych zakładów dla obłąkanych, gdzie wychodzą na jaw wstrząsające sekrety. Czas staje w miejscu, gdy bohaterka zostaje porwana do mistycznego wymiaru, przekraczającego zrozumienie zwykłych śmiertelników, gdzie musi wreszcie podjąć decyzję, z którą zwlekała przez prawie tysiąc lat. Po raz pierwszy poznajemy prawdę o jej sekretnej historii i samej naturze wampiryzmu. W naszych oczach Mina staje się współczesną kobietą – zmysłową, bogatą wewnętrznie, dającą się ponieść pożądaniu.

KAREN ESSEX

Pisarka amerykańska. Urodziła się w Nowym Orleanie, studiowała na Tulane University, Vanderbilt University i w Goddard College. Jest autorką pięciu powieści historycznych – Kleopatra, Królowa, Łabędzie Leonarda, Stealing Athena i Zakochany Dracula – przełożonych na 29 języków. Jej eseje i artykuły ukazują się w „Vogue”, „Playboyu”, „L.A. Weekly”, „L.A. Style” i wielu innych periodykach. Współpracuje jako scenarzystka z producentami telewizyjnymi i filmowymi (m.in. z Jamesem Cameronem).

www.karenessex.com

Tytuł oryginału: DRACULA IN LOVE

Copyright © Karen Essex 2010
All rights reserved

Published by arrangement with Doubleday, an imprint of The Knopf Doubleday Publishing Group, a division of Random House Inc.

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz 2014

Polish translation copyright © Danuta Górska 2014

Redakcja: Anna Magierska

Ilustracja na okładce: Richard Jenkins

Projekt graficzny okładki: Andrzej Kuryłowicz

ISBN 978-83-7985-026-6

Wydawca

WYDAWNICTWO ALBATROS A. KURYŁOWICZ

Hlonda 2a/25, 02-972 Warszawa

www.wydawnictwoalbatros.com

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Dla Olivii Fox, dzielnej i zuchwałej

Szukaj magii

Musisz stać się tym, kim jesteś

FRYDERYK NIETZSCHE

Prolog

Każdy ma swoje sekretne życie. Może to tylko cienka pajęczyna myśli i fantazji, utkana w ukrytych zakamarkach umysłu. Albo podejrzane czyny popełniane ukradkiem czy też większe i mniejsze zdrady, które – gdyby wyszły na jaw – mogłyby zaszkodzić twojej reputacji.

W przeciwieństwie do większości ludzi, których życie pozostaje prywatne, moja historia została spisana przez obcego, sprzedana za pieniądze i ofiarowana czytelnikom dla rozrywki. Autor tej fikcji twierdzi, że nie można mu niczego zarzucić, ponieważ jego kroniki są „całkowicie współczesne”. Jednak te „kroniki” to sfałszowane dokumenty, oparte na kłamstwach szajki morderców, usiłujących ukryć swoje podłe zbrodnie.

Prawdziwa historia to nadal sekret – mój sekret – i nie bez powodu. Czytelniku, wkraczasz do świata, który istnieje jednocześnie z twoim własnym. Lecz strzeż się: w tym państwie nie ma żadnych praw i żadnych schludnych formułek, które pozwolą się wznieść ponad kondycję ludzką – lub zniszczyć istoty, które tego dokonały. To tylko pobożne życzenia. Wbrew temu, co opisuje komercyjna literatura, w świecie nadprzyrodzonym religia i nauka są jednakowo bezradne, a czosnek, krzyże i woda święcona – nieważne, ile razy i przez kogo pobłogosławione – do niczego się nie przydają. Prawda jest bardziej mroczna, dziwna i skomplikowana, niż potrafisz sobie wyobrazić. Jak napisał lord Byron: Prawda zawsze jest niezwykła. Niczym poezja! Gdyby wolno było wyrzec ją, jakaż by korzyść wynikła dla dziejów!¹. Na tych stronicach pokażemy, jaka korzyść wynika z mówienia prawdy.

Narażając się na potępienie zarówno ze strony zwykłych śmiertelników, jak i nieśmiertelnych, wyznam teraz, co się wydarzyło w owym dziwnym i doniosłym roku 1890, kiedy zrzuciłam kokon pospolitego życia i przebiłam się przez membranę prozaicznej ziemskiej egzystencji do świata nadnaturalnych cudów. W dzieciństwie nauczyliśmy się bać tego świata – domeny duchów, upiorów i magii – chociaż to raczej świat namacalny pełen jest niewyobrażalnych okropności.

Prawda jest taka, że mniej powinniśmy się obawiać potworów, a bardziej własnego gatunku.

Mina Murray Harker, Londyn, 1897

PS Przenikliwy czytelnik zauważy, że użyłam tutaj tych samych fikcyjnych nazwisk, które występują w tamtej drugiej historii, z wyjątkiem Morrisa Quince’a, który pod żadnym względem nie przypominał stereotypowego amerykańskiego kowboja Quinceya P. Morrisa, oraz doktora von Helsingera, który nie pochodził z Amsterdamu, tylko z Niemiec, przodujących w psychiatrii w naszym stuleciu.

Część pierwsza

LONDYN

Rozdział pierwszy

29 czerwca 1890

Na początku był głos.

Tak się zaczęło tamtego pierwszego wieczoru, od męskiego głosu, który wołał mnie we śnie; bezcielesny głos wślizgujący się w moje sny, głęboki, o niskiej tonacji, zmysłowy pomruk, cichy jęk – głos nabrzmiały obietnicą miłości. Znałam go równie dobrze jak własny, a jednak nie wiedziałam, czy pochodził z mojej głowy, z zewnątrz czy może nie z tej ziemi. Łagodny jak letni wiatr i gładki jak aksamit, wzywał mnie, a ja nie mogłam i nie chciałam mu się oprzeć. Głos miał nade mną władzę.

– Szukałam cię – powiedziałam.

– Nie, szukaliśmy się nawzajem.

Potem pojawiły się ręce, właściwie nie ręce, tylko dotyk – sama esencja dotyku, który pieścił moją twarz, szyję, ramiona, aż przechodziły mnie dreszcze i coś długo uśpionego budziło się we mnie. Miękkie wargi całowały mnie delikatnie, a potem leciutko się odsuwały.

– Chodź, Mino – szeptały wargi i czułam ciepły oddech płynący razem ze słowami. – Wołałaś mnie, prawda?

Ogarnięta przemożnym pragnieniem, żeby poznać właściciela tych warg, dawcę tego dotyku, zanurzyłam się w ciemność. Nie wiedziałam, dokąd idę i czy ktoś mnie prowadzi, wiedziałam jednak, że kiedy wreszcie się połączymy, to będzie jak powrót do domu. Miałam wrażenie, że zawinięto mnie w ciepłe skóry i uniesiono w powietrze. Zmierzając przez ciemność ku nieznanemu, nie tyle leciałam, ile unosiłam się w pustce, podtrzymywana bezpiecznie przez niewidzialną siłę. Coś przypominającego futro łaskotało mnie w podbródek, kark i szyję.

Po podróży trwającej jakby poza czasem moje bose stopy dotknęły omszałej ziemi. Podniecone i tętniące życiem własne ciało wydawało mi się nieznane, prócz serca, które łomotało jak szalone. Reszta zmieniła się w kipiącą masę energii, kiedy biegłam ku rękom i wargom obiecującym dotyk, pocałunki, miłość. Nie widziałam nic, lecz czułam ręce, które ponownie wyłoniły się z ciemności i bardzo czule głaskały mnie po włosach.

Lecz kiedy poddałam się tym rękom i wrażeniom, opadło przepyszne futro, które mnie otulało, i dłonie na moim ciele zrobiły się szorstkie. Nagle nie miałam na sobie futra, tylko coś mokrego. Zaczęłam gwałtownie dygotać. Rozkoszne ciepło znikło i lodowaty podmuch uderzył mnie w twarz. Wilgoć przeniknęła mnie do samej skóry, zmroziła mnie do kości. Ktoś – albo coś, czyżby zwierzę? – podciągnął mi koszulę nad kolana. Jakaś ręka – tak, niewątpliwie ręka, ale nie ta sama, która dotykała mnie przedtem – ręka tak zimna, jakby należała do trupa, przesunęła się ukradkiem po mojej nodze, rozwarła mi uda i znalazła jedyne ciepłe miejsce, które zostało w moim ciele. Zachłysnęłam się i próbowałam krzyknąć, ale głos uwiązł mi w gardle, kiedy lodowate palce dosięgły tego nietykalnego miejsca.

– Tylko cię przygotuję. – Głos brzmiał prostacko i szyderczo, wcale nie jak tamten czuły głos, który odnalazł mnie we śnie.

Wiedziałam, że powinnam się bronić, ale nie czułam własnego ciała. Usiłowałam wierzgać nogami, unieść ramiona, zacisnąć pięści, napiąć mięśnie, żeby walczyć z napastnikiem, lecz siły całkowicie mnie opuściły. Pomyślałam, że już nie żyję, a ten stwór na mnie jest diabłem.

Jednak nie chciałam się poddać. Z pewnością zachowałam jeszcze zdolność myślenia. Otworzyłam usta do krzyku, lecz nie wydobyłam z siebie żadnego dźwięku, nawet wibracji. Zaczerpnęłam tchu i moje nozdrza wypełnił kwaśny smród, od którego mnie zemdliło, ale przynajmniej poczułam, że żyję. Ciepła kropla spadła mi na powiekę, jakby ktoś mnie opluł.

Otworzyłam oczy. Nie śniłam. Nie, napastnik cuchnący zwietrzałym piwem i kapiący mi śliną na twarz był aż nadto realny. Ale gdzie byłam? Kim był ten człowiek, który na siłę rozwierał mi nogi kolanem, ten prostak o szorstkiej, nieogolonej twarzy i wybałuszonych oczach, tak czerwonych, jakby miały spłynąć krwią? Wyciągnął ze mnie lodowaty palec, przyprawiając mnie o wstrząs równie silny jak przy włożeniu, i zaczął gmerać przy guzikach spodni. Przetoczyłam się po mokrej trawie, żeby uciec, on jednak wolną ręką złapał mnie za koszulę pod szyją i przydusił.

– Leż spokojnie, bo pożałujesz – ostrzegł.

Wtedy zrozumiałam, co się dzieje. Pamiętam, że zastanawiałam się, co zrobi mój narzeczony, kiedy mu powiem – jeśli w ogóle mu powiem, jeśli przeżyję, żeby mu powiedzieć – że zostałam zgwałcona, gdy wędrowałam nieprzytomna po nocy. Wyobraziłam sobie, jak Jonathan przyjmuje tę wiadomość, jak blednie, jak odwraca się ode mnie ze wstrętem. Czyż jakikolwiek mężczyzna, nawet tak dobry jak Jonathan, spojrzałby tak samo na kobietę po takiej hańbie? W tamtej chwili pojęłam, że muszę się uwolnić od dręczyciela. Chodziło o moje życie, a nawet coś cenniejszego niż życie – jak myślałam w tamtych niewinnych czasach.

Próbowałam krzyczeć, ale obcy ściskał mnie za gardło. Rozpiął ostatni guzik spodni i jego męskość wyskoczyła na wolność, sztywna, brzydka i czerwona. Zdjął rękę z mojej szyi i zakrył mi usta, ale ugryzłam go z całej siły, mocno, jakby wyrosły mi nowe zęby. Zaklął i cofnął rękę.

– No, teraz naprawdę dostaniesz za swoje – oświadczył, rozchylając mi uda. Zajrzał tam, a potem podniósł na moją twarz świecące czerwone oczy, w których rozbawienie zastąpiło gniew i determinację. – Co to jest? Diabelskie znamię?

Pytał o znamię barwy wina, z dwoma uniesionymi końcami niczym anielskie skrzydła, na wewnętrznej stronie uda. Próbowałam zewrzeć nogi, ale był silniejszy.

– Zadziorna z ciebie dzierlatka.

Zaczęłam wymachiwać rękami i nogami ze wszystkich sił, aż otoczenie się rozmyło i widziałam tylko zadowoloną gębę napastnika migającą na tle ciemnego nieba. Próbowałam wydobyć z siebie głos, bo przeczytałam gdzieś, że najlepszą obroną kobiety w takich sytuacjach jest przenikliwy wrzask. Wreszcie po wielu wysiłkach poczułam, jak drżenie wzbiera w mojej piersi, prześlizguje się przez gardło i wydobywa z ust dźwięk niosący się w zimne nocne powietrze.

– Zabierz ode mnie plugawe łapy! – krzyknęłam, a potem znowu wrzasnęłam.

– Zamknij się, mała dziwko – syknął napastnik i zamierzył się, żeby mnie spoliczkować.

Skuliłam się i cała odwaga uszła ze mnie razem z powietrzem. Ale cios nie padł. Zamiast tego usłyszałam głuche łupnięcie, coś chwyciło napastnika od tyłu i ściągnęło ze mnie.

Zobaczyłam szok i zgrozę na jego twarzy, kiedy został poderwany w górę i ciśnięty na ziemię niczym kupa śmieci.

Usiadłam. Nie widziałam twarzy mojego wybawcy, ale zobaczyłam, że nosił wysoki cylinder dżentelmena i czarną wieczorową pelerynę na podszewce z lśniącej bladoszarej satyny. W ręku trzymał laskę, którą bezlitośnie okładał niedoszłego gwałciciela. Wszystko stało się bardzo szybko, jakby czas przyspieszył. Mój wybawca wirował niczym derwisz i błyskawicznie wymierzał cios za ciosem, aż napastnik legł nieruchomo na ziemi.

Dżentelmen nawet nie spojrzał na bezwładne ciało, tylko nagle stanął przede mną. Czyżbym mrugnęła i nie zauważyła, kiedy się do mnie odwracał? Przez głowę przemknęła mi myśl, że zaatakował mnie diabeł, a ocalił upiór. Rondo cylindra osłaniało mu twarz, która tonęła w cieniu, ponieważ księżyc oświetlał go od tyłu. Co dziwne, wyciągnął do mnie ramiona jak stary przyjaciel. Wydawało mi się, że go znam, ale nie wiedziałam skąd.

W tamtej chwili mogłam tylko podejrzewać, że żywił takie same zamiary jak pierwszy napastnik. Zebrałam wokół siebie koszulę nocną i zaczęłam się odczołgiwać. Laska, którą trzymał w prawej ręce, miała gałkę w kształcie złotego smoczego łba z szeroko otwartą paszczą i wyszczerzonymi długimi, ostrymi kłami. Pełznąc do tyłu na kolanach i łokciach, spodziewałam się, że przybysz rzuci się na mnie, on jednak stał bez ruchu z wyciągniętymi rękami, jakby się poddawał. Był wysoki i na ile mogłam ocenić jego wiek, miał smukłą młodzieńczą sylwetkę, ale postawę dojrzałego mężczyzny. Przez chwilę myślałam, że powinnam wziąć się w garść i podziękować mu, ale miałam świeżo w pamięci artykuły z gazet o dziewczętach uprowadzanych nocą przez dobrze ubranych dżentelmenów. Poczucie zagrożenia w jego obecności znacznie przeważało nad ciekawością, toteż kiedy wreszcie zdołałam się podnieść, rzuciłam się do ucieczki.

Wkrótce zorientowałam się, że znajduję się na brzegu Tamizy, tuż przed świtem; o tej porze świat przybiera osobliwą barwę jakby szarych pereł, a niebo jaśnieje połączonym blaskiem księżyca i brzasku. Chłodne powietrze obmywało mi twarz. Odległy grzmot roztrzaskał ciszę, spadły pierwsze krople deszczu. Nie mogłam się powstrzymać, żeby się nie obejrzeć i sprawdzić, czy mój wybawca mnie nie ściga. Wyglądał tak dobrotliwie, kiedy wyciągał do mnie ramiona, niczym Chrystus błogosławiący swoją trzódkę. Po trosze żałowałam, że nie poszedł za mną, bo nie dowiedziałam się, kim był i co robił o tej porze na pustym nabrzeżu. Ale szybkość i dzikość jego ataku na mojego napastnika sprawiły, że przestałam żałować.

Niepotrzebnie się obawiałam; nie stał już w tym samym miejscu, gdzie go zostawiłam. W oddali dostrzegłam lśniący czarny powóz z niezapalonymi latarniami, zaprzęgnięty w dwa silne czarne konie. Znowu zagrzmiało i błyskawica przemknęła po rozległym niebie. Konie zarżały, jeden stanął dęba, drugi zdawał się wołać ku niebiosom. Próbowałam zobaczyć, czy mój wybawca siedzi w powozie, lecz zaciągnięte zasłony gwarantowały prywatność. Chociaż nie widziałam nikogo na koźle, konie spłoszone kolejnym donośnym grzmotem ruszyły i wielki, lśniący powóz odjechał w rozkwitający blask poranka.

*

Nie wiedziałam, gdzie dokładnie jestem, wiedziałam jednak, że jeśli pójdę z biegiem rzeki, wkrótce dotrę do szkoły, gdzie pracowałam jako zastępczyni dyrektorki, i znajdę się bezpiecznie we własnym mieszkaniu. Musiałam sobie przypomnieć, jak się oddycha, kiedy uciekałam z miejsca mojej niedoszłej hańby. Chociaż było lato, panował przenikliwy chłód. Lekka mżawka jeszcze bardziej potęgowała wrażenie zimna. Biegłam po nabrzeżu, dławiąc się każdym haustem lodowatego powietrza, aż ujrzałam znajomą okolicę i skręciłam nagle w stronę Strandu.

Słyszałam z tyłu turkot kół powozu, ale kiedy się obejrzałam, zobaczyłam tylko pustą ulicę i kilka dorożek ustawionych przed hotelami. Dorożkarze kulili się pod ceratowymi płaszczami chroniącymi od deszczu, pewnie w nadziei, że złapią klientów spieszących na poranne pociągi. Samotny wózek kwiaciarza przejechał obok mnie w drodze na targ, białe lilie drżały w doniczkach i kiwały do mnie, jakby mówiły: „dzień dobry”.

Po tym, jak zmieniało się niebo, oceniłam, że nie minęła jeszcze piąta, pora, kiedy w mieście i w szkole zaczyna się ruch. Musiałam wrócić do mojego pokoju przed tą godziną. Jedynie napadem szaleństwa mogłabym wytłumaczyć dyrektorce, pannie Hadley, tę nocną eskapadę w samej koszuli.

Prawdę mówiąc, sobie też nie potrafiłam tego wyjaśnić. Jak to się stało, że wyszłam z domu w środku nocy i prawie zostałam zgwałcona nad rzeką, a potem uratowana przez świętego lub demona w wieczorowym stroju? Jak obaj ci mężczyźni mnie znaleźli? Pamiętałam wcześniejszy sen, pamiętałam kontrast pomiędzy aksamitnym głosem i czułym dotykiem a brutalnością prostaka, który chciał mnie zniewolić. Może stanowił karę za ten rozkosznie grzeszny sen. Kobieta, która wychodzi z sypialni, nawet bezwiednie, w pogoni za bezcielesnym, uwodzicielskim głosem, z pewnością zasługuje na najgorsze. Jak mogłam tak postąpić, skoro byłam zaręczona z takim wspaniałym człowiekiem jak Jonathan? Paliłam się ze wstydu.

Moje rozmyślania ponownie przerwał wyraźny turkot kół powozu. Spojrzałam w tamtą stronę, ale nie zobaczyłam żadnego nadjeżdżającego pojazdu. Dźwięk, chociaż bez wątpienia realny, wydawał się odległy, jakby dochodził z wnętrza krateru. Złożyłam to na karb dziwacznej akustyki panującej w tym mieście, gdzie niekiedy przypadkowy powiew wiatru przynosił z daleka do naszego salonu miejskie hałasy i urywki rozmów. Nie mogłam jednak pozbyć się wrażenia, że jestem śledzona.

Drżąc, wślizgnęłam się w alejkę biegnącą wzdłuż starego budynku, gdzie mieściła się Szkoła Umiejętności dla Młodych Dam panny Hadley i skąd zapewne wyszłam tą samą drogą. Tylne drzwi nie były zamknięte na klucz; widocznie tak je zostawiłam. Zamknęłam je bardzo ostrożnie i weszłam po tylnych schodach na paluszkach, żeby nie zbudzić żadnej uczennicy albo – co gorsza – samej dyrektorki. Na szczęście sprzątaczki i kucharki nie mieszkały na miejscu i nie przychodziły przed piątą trzydzieści. Po piętnastu latach w tej szkole znałam każdy skrzypiący stopień i niczym dziecko grające w klasy przeskakiwałam lekko przez wszystkie zdradliwe miejsca. Niemal bezgłośnie dotarłam na drugie piętro, gdzie mieszkałam.

Jak tylko zamknęłam za sobą drzwi mojego pokoju, usłyszałam na zewnątrz ten sam stukot kopyt końskich i turkot kół powozu. Znałam okoliczne odgłosy równie dobrze jak bicie własnego serca i wiedziałam, że jest za wcześnie na codziennych dostawców. Obcy pojazd o tej porze wzbudził mój niepokój. Podeszłam do okna i przez mleczną szybę zobaczyłam niknący we mgle tył tego samego lśniącego czarnego powozu.

Z bijącym sercem wrzuciłam przemoczoną koszulę nocną do szuflady mojej komódki i nałożyłam świeżą. Wskoczyłam pod kołdrę i dygotałam w zimnej pościeli. Jako dziecko doświadczałam tego rodzaju tajemniczych, niepokojących epizodów, ale od ostatniego upłynęło ponad piętnaście lat. Miałam teraz dwadzieścia dwa lata i wierzyłam, że całkowicie z nich wyrosłam. Teraz jednak wspomnienia, znowu żywe, powróciły jak fala i sceny z przeszłości rozgrywały się przed moimi oczami niczym w teatrze.

Pamiętałam, że jako całkiem mała dziewczynka, jeszcze w Irlandii, bawiłam się za domkiem rodziców, gdzie przylatywały kolorowe światełka i wiodły mnie do lasu. Tam rozmawiałam ze zwierzętami – z wiewiórkami, ptakami, nawet pszczołami i pająkami – i byłam pewna, że mi odpowiadają, chociaż nie w moim języku. Zwierzyłam się z tego matce, która oświadczyła, że zwierzęta nie umieją mówić i że muszę powściągnąć swoją wyobraźnię, bo wpędzę się w szaleństwo albo jeszcze gorzej. Później tamtego roku zmarł brat mojego dziadka i mama zabrała mnie na pogrzeb. Siedziałam spokojnie obok niej w ławce, kiedy duch zmarłego zbliżył się do mnie i połaskotał mnie pod pachami. Wierciłam się i próbowałam stłumić śmiech. Rozgniewana matka uszczypnęła mnie w ucho i ból pokonał łaskotki, a dziadek zniknął. „Co ty wyprawiasz, niegrzeczna smarkulo?” – skarciła mnie matka. Kiedy jej powiedziałam, że zmarły doprowadził mnie do śmiechu, zadrżała i od tamtej pory traktowała mnie podejrzliwie.

W tym okresie zaczęłam wstawać nocą z łóżka i chodzić we śnie. Rodzice znajdowali mnie w różnych miejscach – siedzącą w ogrodzie, wędrującą nad rzekę, a raz tańczącą w blasku księżyca i śpiewającą piosenkę, jakiej nauczyłam się w kościele. Ojciec, który miał już dość moich nocnych eskapad, zaciągnął mnie za włosy do domu. Wepchnął mnie do sypialni, rzucił na łóżko i zamknął za mną drzwi na klucz. Słyszałam, jak wrzeszczał na matkę, nazywając mnie słowami, które raniły moje uszy, więc nakryłam głowę poduszką i nuciłam do siebie, aż ucichli i mogłam znowu zasnąć.

Nauczyłam się zachowywać ostrożność przy rodzicach, raz jednak popełniłam błąd i poprosiłam ojca, żeby zamilkł, bo aniołowie mówią i chcę ich posłuchać. Pomimo protestów matki ojciec zamknął mnie w pokoju na klucz bez kolacji. Chociaż matka czasami nieśmiało próbowała mnie bronić, zaczęła mnie unikać z własnych powodów. Często słyszałam jej myśli, lecz kiedy o nie pytałam, bardzo się złościła. Niepotrzebnie powiedziała ojcu, że umiem czytać w myślach. Zażądał, żebym się przyznała, jaki zły duch podpowiada mi, o czym myślą inni. Nie potrafiłam tego wyjaśnić, więc dostałam lanie.

Po śmierci ojca, który utonął w rzece, matka spakowała małą czarną walizeczkę z moimi rzeczami i zawiozła mnie pociągiem, promem i następnym pociągiem do Szkoły Umiejętności dla Młodych Dam panny Hadley w Londynie. Miałam siedem lat. Powinnam być wdzięczna, że nie trafiłam do domu poprawczego, na co zasługiwałam, ani do zakładu dla obłąkanych, gdzie wysłałby mnie ojciec – gdyby żył, podkreślała matka – ani do przytułku dla nędzarzy, tylko do miejsca, gdzie z dziewczynek robią młode damy. Poszczęściło mi się, mówiła, bo nagle dostałyśmy trochę pieniędzy po jej zmarłym dziadku, w sam raz na ten cel.

– Jesteś całkiem jak twoja babcia – powiedziała matka – taka sama niespokojna dusza. Z wiekiem zatraciła poczucie moralności. Nie panowała nad swoimi popędami. Chcesz, żeby ludzie tak mówili o tobie?

Nie miałam pojęcia, o co jej chodzi, ale energicznie pokręciłam głową, żeby pokazać, że nie zamierzam zostać taką osobą.

– I bardzo źle skończyła, więc musisz się nauczyć panować nad sobą i zachowywać się stosownie. Jeśli będziesz grzeczna, może pozwolą ci wrócić do domu.

Byłam bardzo grzeczna. Zostałam najlepszą uczennicą i ulubienicą panny Hadley.

– Jeszcze nigdy nie widziałam dziewczynki z taką śliczną cerą i fascynującymi zielonymi oczami – powiedziała mojej matce w dniu naszego przyjazdu.

Wiedziałam, że zrobiłam na niej wrażenie, i zrozumiałam, że mogę to wykorzystać. Słuchałam uważnie wszystkiego, co mówiła zarówno w klasie, jak i poza klasą. Żadna inna uczennica nie przyswajała lekcji z takim zapałem. W dniu rozdania świadectw dyrektorka powiedziała:

– Uczyłam setki dziewcząt, Wilhelmino, lecz żadnej nie traktowałam jak córki, dopóki nie poznałam ciebie.

Podczas mojego pobytu w szkole zmarła moja matka. Kiedy zakończyłam edukację, panna Hadley zatrudniła mnie, żebym uczyła czytania, etykiety i manier dziewczynki w wieku od siedmiu do siedemnastu lat.

Przez cały czas wiedziałam, że pomimo sztywnych i konwencjonalnych pozorów jestem inna, wiedziałam, że jest we mnie coś dzikiego i strasznego, co muszę tłumić za wszelką cenę. Dyrektorka nie miała pojęcia, co wyprawiałam jako dziecko, zanim mnie odesłano z domu. Znała tylko słodką i potulną dziewczynkę, jaką nauczyłam się udawać. Lecz ja wiedziałam, że różnię się od innych dziewcząt, i to na niekorzyść.

*

Próbowałam odpocząć przed nowym dniem, bałam się jednak, że zasnę i ponownie usłyszę ów głos. Wstałam z łóżka, umyłam się i ubrałam w brązową lnianą suknię z koronkowym kołnierzykiem, uniform nauczycielki. Motto naszej szkoły brzmiało: „Dystynkcja ponad wszystko” i dyrektorka starała się stworzyć dystyngowaną, rodzinną atmosferę, sprzyjającą kultywowaniu cnót kobiecych i domowych. Dlatego też uczennice zwracały się do nauczycielek „ciociu”, a mnie nazywały „ciocią Miną”.

Po drastycznych przejściach tej nocy nie umknęła mi ironia faktu, że cały ten dzień zostanie poświęcony na naukę manier i etykiety. Przeznaczono na to jeden dzień w tygodniu, pozostałe zaś podzielono pomiędzy lekcje rysunku, podstaw matematyki, tańca, francuskiego, religii i etyki. Ponieważ dyrektorka uważała się za oświeconą kobietę, od czasu do czasu zapraszała kilku profesorów, żeby wygłosili wykłady z dziedziny historii, geografii i nauk ścisłych. Szkoła miała doskonałą reputację, chociaż krytykowały ją sufrażystki i reformatorki, które oprócz prawa do głosowania żądały dla dziewcząt takiego samego wykształcenia jak dla chłopców.

Szkoła panny Hadley była dla mnie domem i niechętnie słuchałam, kiedy ją krytykowano. Wiedziałam, że właśnie dzięki kobiecym umiejętnościom podbiłam serce mojego narzeczonego, nader obiecującego prawnika. Jako sierota irlandzkiego pochodzenia, pozbawiona wsparcia rodziny, która mogłaby za mnie zaręczyć, nie miałabym szans na zdobycie jego przychylności, gdybym nie nauczyła się zachowywać jak dama. Poza tym było ogólnie wiadome, że nadmiar wykształcenia przeszkadza dziewczynie znaleźć męża. Byłam realistką. Wiedziałam, że nie głosowanie w wyborach czy znajomość greki, tylko małżeństwo z mężczyzną takim jak Jonathan Harker zapewni mi byt i poprawi moją pozycję. Co więcej, ponieważ sama niewiele pamiętałam z rodzinnego życia, zachwycały mnie domowe umiejętności, których uczyłam się w szkole, i nie mogłam się już doczekać własnego domu i rodziny. Czasami podczas lekcji czułam się jak aktorka na scenie i marzyłam, żeby wreszcie mnie obsadzono w roli prawdziwej pani domu.

Tego ranka czułam się jeszcze bardziej jak oszustka, kiedy spoglądałam na moje młode i niewinne uczennice, które wyglądały jak aniołki, ubrane w białe, wykrochmalone fartuszki z powiewnymi rękawkami zmarszczonymi na ramionach. Co by pomyślały, gdyby zobaczyły mnie parę godzin wcześniej, kiedy leżałam pod napastnikiem?

Jak co rano zaczęłyśmy od założenia uczennicom na plecy desek, przypinanych paskami do ramion dla poprawienia postawy. Wszystkie dziewczynki skarżyły się na to, dopóki nie zwróciłam im uwagi, że sama trzymam się prosto, co korzystnie wpływa na figurę i dodaje dystynkcji. Niektóre dziewczęta natychmiast pojęły lekcję i skupiły się na rozwijaniu poczucia gracji, inne natomiast wierciły się, narzekały i szarpały uprzęże.

– Nie ma sensu walczyć z deską, młode damy, ponieważ deska zawsze wygra. Ciocia Mina nie spotkała jeszcze panienki, która potrafi rozbić drewno ramieniem – powiedziałam, wywołując chichoty gorliwych uczennic i szydercze prychnięcia kilku opornych.

– Jak można się przyzwyczaić do tej końskiej uprzęży, ciociu Mino? – Dwunastolatka spojrzała na mnie wyzywająco.

Nie odpowiedziałam i uczennica pomyślała zapewne, że odniosła nade mną drobne zwycięstwo. Ale powodem mojego milczenia była wizja, która mnie nawiedziła, kiedy spojrzałam na upartą twarz dziewczynki. Zobaczyłam siebie w wieku siedmiu lat, kiedy dyrektorka wsuwała mi ramiona do pętli uprzęży. Pamiętałam, że czułam się upokorzona, jakby mnie zakuto w dyby. Deska ciągnęła mi ramiona do tyłu i miałam okropne wrażenie, że zostałam okiełznana i ujarzmiona. Zapałałam gniewem, ukryta we mnie dzika istota chciała się rzucić do tyłu, żeby rozbić drewno o ścianę. Zamierzałam już spróbować, kiedy zobaczyłam mężczyznę stojącego w głębi pokoju. Był wysoki i piękny, miał długie włosy francuskiego dandysa i stosowny strój, w ręku trzymał laskę z gałką w kształcie smoczego łba. Pamiętam, że wydał mi się znajomy i ucieszyłam się na jego widok. Uśmiechnął się do mnie, po czym powoli pogroził mi długim, eleganckim palcem. Ten gest uspokoił mnie i skłonił do posłuszeństwa wobec dyrektorki, żeby później pozwoliła mi porozmawiać z moim gościem.

– Bądź grzeczną dziewczynką – wymówił pełnymi, nienaturalnie czerwonymi wargami.

Usłyszałam jego szept, chociaż nikt inny w pokoju go nie słyszał. Rozluźniłam się, żeby jarzmo ułożyło mi się na plecach, i zaczęłam spacerować jak inne dziewczynki. Chciałam mu pokazać, jaka potrafię być dumna i dystyngowana, jeśli się postaram. Ale gdy tylko skręciłam w jego stronę i podniosłam wzrok, mężczyzna zniknął.

Zagrzebałam to wspomnienie na wiele lat, a teraz nagle powróciło. Czy to był ten sam mężczyzna, czy tylko mi się zdawało? Czy wyobraziłam sobie ich obu? Czyżby znowu prześladowały mnie epizody z mojego nieszczęsnego dzieciństwa? Nie mogłam na to pozwolić, nie teraz, kiedy miałam rozpocząć nowe życie z Jonathanem.

Dziewczynka, która zadała pytanie, patrzyła na mnie i czekała. Minęła dłuższa chwila, zanim zebrałam myśli na tyle, żeby udzielić jej szablonowej odpowiedzi, przeznaczonej dla krnąbrnych uczennic.

– Dziewczęta odesłane do domu ze szkoły są napiętnowane na zawsze i zwykle zostają starymi pannami – ostrzegłam. – Niech to cię zachęci do uczestnictwa w lekcjach.

Słowa wydawały się puste i wymuszone, może jednak ta dziewczynka zrozumie, jak sama zrozumiałam, że uległość wyjdzie jej na korzyść. Nadąsała się – wszystkie się dąsały, przynajmniej przez jakiś czas – potem jednak podjęła spacer po pokoju bez dalszych narzekań; i do końca lekcji duchy mojej przeszłości pozostały bezpiecznie ukryte.

Doznałam ulgi i mogłam się lepiej skupić na lekcji wymowy, do której nauczania miałam szczególne predyspozycje. Szkoła słynęła w całej Anglii z tego, że potrafiła wykorzenić wszelkie ślady wiejskiego akcentu, a dyrektorka przyznawała, że z moim silnym irlandzkim zaciąganiem należałam do najtrudniejszych przypadków.

– Nic tak nie szkodzi matrymonialnym perspektywom jak wymowa zdradzająca prowincjonalne pochodzenie – mawiała do rodziców, kiedy przyjmowała ich córki. – To wstyd i marnotrawstwo, że ojciec wydaje fortunę na suknie dla córki na sezon, ale ani grosza na wygładzenie jej wymowy.

Dzięki jej gorliwym wysiłkom i prawie bez klapsów, jakich nie szczędziła innym uczennicom, miękki, kobiecy, melodyjny głos zastąpił w końcu akcent mojego dzieciństwa. Dyrektorka często stawiała mnie za przykład innym dziewczynkom albo rodzicom, którzy zastanawiali się nad umieszczeniem swoich pociech w szkole.

– Wilhelmina przyszła do nas z głosem pokojówki, a teraz mówi jak angielski anioł – powiadała z dumą. Po czym recytowałam kilka strofek poezji i dygałam, a oni nagradzali mnie oklaskami i uprzejmymi uśmiechami.

Po lekcji wymowy, która minęła bez kłopotów, zajęłyśmy się sztuką epistolografii, tak istotną przy utrzymywaniu stosunków towarzyskich i prowadzeniu domu. Kolejna zasada szkoły głosiła, że dama powinna się wykazywać elokwencją zarówno w mowie, jak i na papierze.

– Listy do dostawców i innych osób z klas niższych należy pisać wyłącznie w trzeciej osobie, żeby zachować stosowny dystans pomiędzy panią a służbą – mówiłam. – Jednak w żadnych okolicznościach nie wolno zapominać o serdeczności. Korespondując na stopie towarzyskiej, musicie pamiętać, że istnieje właściwy sposób przyjęcia zaproszenia i jego odrzucenia. Dama nigdy, przenigdy nie odmawia w sposób protekcjonalny i z wyższością, nawet jeśli dobry smak nie pozwala jej przyjąć zaproszenia.

Kazałam im pisać liściki do wymyślonych przyjaciół, krewnych, służby i sąsiadów, podczas gdy sama usiłowałam nie zasnąć do podwieczorku, kiedy ćwiczyłyśmy nalewanie herbaty, podnoszenie filiżanki bez pobrzękiwania spodeczkiem (kobieta nie powinna grać mężczyźnie na nerwach), siadanie na krześle (gdzie przydawały się lekcje z deską) oraz spuszczanie oczu powoli i z wdziękiem podczas rozmowy z dżentelmenem zamiast strzelania oczami na boki niczym spłoszona pokojówka.

– Dolewamy wrzątku do esencji w dokładnie określonym momencie, którego nie wolno przegapić, prowadząc jałowe salonowe rozmówki.

Te banalne lekcje dobrych obyczajów, powtarzane setki razy od lat, wpłynęły na mnie kojąco, i jednak nie uległam temu, co uważałam za gorszą stronę mojej natury. Pozostałam ciocią Miną Murray, prezydującą w pokoju pełnym dziewcząt, uczącą je towarzyskiego obycia, które niechybnie zaowocuje solidnym małżeństwem.

O piątej po południu uczennice z dziennej szkoły poszły do domu, a nauczycielki i dziewczynki z internatu zjadły wspólnie lekki posiłek o szóstej. Z ulgą odebrałam list od Jonathana, w którym przepraszał, że nieprzewidziane obowiązki związane z nowym klientem zajmą go aż do końca przyszłego tygodnia. Szybko skończyłam kolację, walcząc z opadającymi powiekami, i w pierwszej dogodnej chwili wymknęłam się do swojego pokoju.

Chcąc nie dopuścić do kolejnego incydentu, takiego jak poprzedniej nocy, zabarykadowałam się w pokoju, przysunąwszy komódkę pod drzwi. Otworzyłam szufladę, do której wrzuciłam koszulę nocną, nadal wilgotną, świeżą pamiątkę okropnych przeżyć. Zwinęłam ją i schowałam z powrotem. Miałam nadzieję, że zdążę sprać plamy od trawy, zanim będę musiała wytłumaczyć się z nich praczce albo – co gorsza – dyrektorce.

2 lipca 1890

Powszednie życie toczyło się dalej. Oprócz obowiązków nauczycielki niekiedy pomagałam dawnej szkolnej koleżance Kate Reed, obecnie dziennikarce, w zbieraniu informacji i porządkowaniu notatek. Rodzice wysłali krnąbrną piętnastoletnią Kate do panny Hadley, żeby ją oszlifowała na rynek matrymonialny, lecz osiągnęli skutek wręcz przeciwny, gdyż córka zrobiła się jeszcze bardziej niesubordynowana. Spodziewali się, że po ukończeniu szkoły Kate poświęci się dobroczynności, ona jednak zgłosiła się na praktykę do Jacoba Henry’ego, dziennikarza, którego poznała, kiedy w sekrecie uczęszczała na spotkania fabianów². Towarzyszyła mu prawie przez rok, porządkowała jego zapiski i robiła korektę jego artykułów. W końcu zaczął ją brać na współautorkę, a teraz pisywała artykuły zarówno wspólnie z nim, jak i samodzielnie. Opowiadała, że ona i Jacob są prawdziwymi kumplami, że spotykają się wieczorami i czytają świeżo wydrukowane odbitki jutrzejszych gazet, często „przy piwie i fajkach”. Kate uwielbiała szokować swoim nowatorskim, prowokacyjnym zachowaniem mnie, nauczycielkę manier i etykiety. Raz zaprosiła mnie na jeden z tych wieczorów, kiedy razem z Jacobem oddali do druku obszerny artykuł o przestępstwach przeciwko kobietom. Ale nie podobał mi się wygląd Jacoba, jego palce poplamione atramentem i tytoniem, wiecznie nieogolona twarz i oczy wędrujące po ciele kobiety bez cienia szacunku.

Uczyłam się stenografii i innych biurowych umiejętności, żeby po ślubie przydać się Jonathanowi w kancelarii adwokackiej. Pisałam na maszynie i stenografowałam z szatańską szybkością, więc zaczęłam pomagać Kate, jak ona pomagała Jacobowi. Kilka dni przed incydentem na nabrzeżu poszłam z nią obejrzeć parę tanich kamienic czynszowych, wciśniętych w wąskie, brudne uliczki Bethnal Green i Whitechapel, gdzie mieszkali robotnicy fabryczni.

Razem wchodziłyśmy do nędznych, brudnych nor bez bieżącej wody, gdzie małżeństwa z ośmiorgiem czy dziesięciorgiem dzieci gnieździły się w jednej izbie. Wszędzie wisiało pranie płukane w zanieczyszczonej wodzie Tamizy. Na podwórkach stały cuchnące wygódki. Zawsze byłam obdarzona – albo pokarana – doskonałym węchem, więc mało nie zemdlałam w tych miazmatach ludzkich odchodów, pieluch, wieprzowego gulaszu i potu. Żony, które spotykałyśmy, też pracowały – jako dziewiarki, koronczarki, szwaczki czy praczki – jeszcze młode, lecz o pomarszczonej skórze, ostrych rysach twarzy, palcach powykręcanych jak odnóża kraba i pokrytych odciskami. Kobiety skarżyły się, że choćby nie wiedzieć jak ciężko harowali, one i ich mężowie, ledwie im wystarczało na wyśrubowane czynsze.

Później Kate wprowadziła nas do wytwornych biur właściciela, wykorzystując kobiecy urok nabyty w szkole panny Hadley. I w końcu odkryła swoje zamiary.

– Jak ci ludzie mają utrzymać rodziny, skoro czynsz pochłania dziewięćdziesiąt procent ich zarobków? Pan ich gnębi niskimi płacami i zawyżonymi czynszami. Czy pan nie ma żadnych chrześcijańskich uczuć?

Zakończyłyśmy wywiad w atmosferze oburzenia Kate, ja jednak promieniałam.

– Zmieszałaś tych ludzi z błotem – oświadczyłam. – Jestem z ciebie dumna.

Oczy Kate błyszczały.

– Uwielbiam być w centrum wydarzeń, a nie tylko obserwować z boku. Podejrzewam, że ty też to lubisz, chociaż nigdy się nie przyznasz. – Zawsze skłonna do dramatyzowania Kate miała zwyczaj podkreślać pojedyncze słowa dla większego efektu.

– Obserwowanie ciebie przy pracy to jak oglądanie przedstawienia w teatrze – powiedziałam. – Obserwuję, ale nie czuję potrzeby uczestnictwa. – A potem zastanowiłam się, czy to prawda.

Dzisiaj szłam w ulewnym letnim deszczu do mieszkania Kate przy Fleet Street, mijając gazeciarzy wymachujących wieczornymi wydaniami z entuzjazmem nieumniejszonym przez pogodę oraz innych ulicznych handlarzy oferujących swoje towary. Kate ku rozpaczy jej rodziców mieszkała na drugim piętrze osiemnastowiecznego budynku, nieodnawianego od pięćdziesięciu lat i pilnie wymagającego remontu. Z otwartych drzwi jej pokoju wylewało się na korytarz łagodne żółte światło gazowej lampy. Wsunęłam głowę do środka. Kosmyki jej ciemnoblond włosów wymknęły się z koka niedbale zwiniętego na karku i przebitego ołówkiem. Trzymała w chudych palcach zapałkę, którą właśnie zapaliła papierosa. Zdmuchnęła płomyk i machnęła na mnie zapałką jak magiczną różdżką. Szeroki uśmiech rozjaśnił jej piegowatą twarz.

Objęła mnie długimi rękami, aż poczułam jej szerokie ramiona napierające na moje. Kate była wysoka i koścista, miała ostro wymodelowane kości policzkowe i jeszcze ostrzejsze spojrzenie błękitnych oczu. Dzisiaj nie nosiła gorsetu, zgodnie ze swoimi feministycznymi zasadami.

– Wydawca daje mi całe trzy tysiące słów na artykuł o poziomie wykształcenia dziewcząt w Brytanii, najdłuższy w mojej karierze. Tylko ty, Mino, masz wystarczające talenty organizacyjne, żeby mi pomóc posortować te wszystkie dane – oświadczyła, wskazując ulotki, gazety i czasopisma porozrzucane po pokoju.

– Lepiej zrób herbaty – poprosiłam i uzbroiłam się wewnętrznie przed czekającym mnie zadaniem.

– Już się robi – zapewniła, wskazując parujący imbryk.

– Śliczny dywanik – zauważyłam.

Nigdy jeszcze nie widziałam tego jaskrawego chodnika koloru morskiej wody w abstrakcyjne zawijasy zielone, żółte i czerwone. Pokój wydawał się większy, bo Kate powiesiła mieszek nad kominkiem niczym płaskorzeźbę. Trzy nowe wiklinowe fotele stały wokół drewnianego stołu z kręconymi nogami.

– Prezent od ojca. Wziął się za maszynowo tkane chodniki. Twierdzi, że nowoczesne kobiety mają manię dekorowania wnętrz.

Obejrzałam stosy papierzysk.

– Z jakiego punktu widzenia piszesz? – Przejęłam od Kate nieco dziennikarskiego żargonu i zaczęłam się nim swobodnie posługiwać.

– Chodzi o to, żeby pokazać coraz szerszy zakres dostępnych dla dziewcząt możliwości edukacyjnych, z których powinny korzystać.

– Dziewczęta już z nich korzystają – zauważyłam przebiegle. – Szkoła panny Hadley nie ma wolnych miejsc.

Kate spojrzała na mnie z ukosa.

– Wiedziałaś, że Uniwersytet Londyński przyjmuje teraz kobiety na wszystkie wydziały, włącznie z medycyną? Wyobraź sobie, że kiedyś będzie cię leczyć kobieta!

W sekrecie sama marzyłam o uniwersyteckich studiach i zazdrościłam dziewczętom, przed którymi otwierały się takie możliwości.

Kate wzięła notes i przekartkowała.

– Zaczekaj, aż przeczytasz moje notatki. Wkrótce wszystkie dzieci do lat trzynastu, nawet dziewczynki, otrzymają prawo uczęszczania do szkół… szkół, które zapewnią chłopcom i dziewczynkom takie samo wykształcenie w dziedzinie matematyki, historii i nauk przyrodniczych. Kiedy to nastąpi, powiesz pannie Hadley au revoir w takim języku, który uważa za świadectwo dobrego urodzenia. Będzie musiała się przystosować albo zwinąć interes. – Wydmuchnęła kłąb dymu w powietrze dla podkreślenia swoich słów.

– To będzie bardzo smutny dzień dla każdej dziewczynki, która chce zostać damą – powiedziałam. – Zresztą twoje przepowiednie się nie sprawdzą. Sama królowa jest przeciwna takim rzeczom.

– Nieważne, co sobie myśli ta starucha. Prawa i poglądy bardzo szybko się zmieniają. Jak już zdobędziemy prawo głosu, zmiany nastąpią jeszcze szybciej.

Wyjęłam z torebki egzemplarz „Świata Kobiet” i podałam Kate, dzięki której poznałam to czasopismo.

– Tak samo twierdzi pani Fawcett w artykule o prawach wyborczych dla kobiet – powiedziałam.

Kate i ja pożyczałyśmy sobie numery tego magazynu wydawanego dla kobiet „posiadających wpływy i pozycję” przez pana Oscara Wilde’a. Ja tylko je czytałam, natomiast Kate gorączkowo usiłowała zamieścić swój artykuł na tych łamach.

– Bardzo dobry esej, prawda? – westchnęła Kate. – Szkoda, że nie ja go napisałam.

– Jeszcze bardziej zainteresował mnie felieton o weselach – wyznałam. – W końcu już niedługo zostanę panią Harker. Kate zgasiła niedopałek na delikatnym porcelanowym spodeczku.

– Mówiąc poważnie, Mino, sama wiesz, że masz dryg do pisania. Moim zdaniem ty też powinnaś zostać dziennikarką. – Zanim zdążyłam wyrazić obiekcje, dodała: – Mino, to jest nasz czas. Kocham cię, przyjaciółko, i znam twoje talenty. Nie zmarnuj szans, jakich nigdy jeszcze nie dano przedstawicielkom naszej płci.

Zdumiały mnie jej słowa. Podziwiałam zdolności Kate, ale nigdy nie marzyłam, żeby jej dorównać.

– Jonathan się na to nie zgodzi – zaoponowałam.

– Więc nie powinnaś się zgodzić na Jonathana! – Kate pokręciła głową i wzdrygnęła się lekko, jakby sam pomysł kapitulacji przed mężczyzną doprowadzał ją do szału. Potem zmiękła. – Och, wiem, jest przystojny i inteligentny, ma przed sobą wielką przyszłość i kochasz go, a on cię uwielbia. Ale komu jest potrzebny mąż pan i władca? – Spojrzała na mnie z tym samym psotnym uśmiechem, który pamiętałam ze szkolnych czasów. – Uważam, że nowoczesna kobieta powinna tylko brać sobie kochanków.

– Zapomniałaś o Lizzie Cornwall? Wzięła sobie kochanka, a teraz spędza czas w opiumowych spelunkach na Blue Gate Fields.

Lizzie Cornwall uczyła w szkole panny Hadley, dopóki nie wpadła w oko ojcu jednej z uczennic, który ją namówił, żeby rzuciła posadę. „On mnie umieści w pięknych pokojach” – powiedziała nam Lizzie z roziskrzonymi ciemnymi oczami.

– Zawsze daję jej trochę pieniędzy, kiedy ją spotykam – powiedziała Kate z westchnieniem – ale ona jest głupia. My nie jesteśmy głupie, Mino. Jesteśmy inteligentne i zdolne.

– Lizzie też miała zdolności, a teraz łazi po Strandzie w pożyczonej sukni i rzuca się na każdego przechodzącego mężczyznę. Jest zrujnowana! Nikt jej nie zatrudni, odkąd on ją zostawił. Porzucone kobiety traktuje się gorzej od psów!

– Za bardzo dramatyzujesz, Mino. Gdybyś tak się nie troszczyła o swoją nieposzlakowaną reputację, radziłabym ci zostać aktorką. – Kate zasznurowała usta i przewróciła oczami w tak komiczny sposób, że wybuchnęłam śmiechem. – Istny z ciebie sfinks, Mino Murray – stwierdziła. – Mówisz jedno, ale czasami robisz co innego.

– O co ci chodzi? – zapytałam obronnym tonem.

Kate wstała, żeby poprawić papierowe japońskie lampiony wstawione do orientalnej wazy.

– W zeszłym miesiącu, kiedy Jonathan wyjechał do Exeter, zaraz skorzystałaś z okazji, żeby się wybrać do kabaretu i zobaczyć te nieskromne szansonistki. Masz w sobie jakąś zuchwałość.

Mówiła prawdę: poszłam z nią obejrzeć Kitty Butler i Nan King, dwie artystki kabaretowe, które przebierały się w męskie stroje i śpiewały jak para zakochanych.

– Co by sobie pomyślał Jonathan, gdyby cię zobaczył w takim miejscu, wśród dziewcząt pijących piwo imbirowe i omdlewających z zachwytu?

Dziewczęta na widowni – głównie z klasy robotniczej – zdawały się kompletnie zauroczone dwiema piosenkarkami, jakby nie rozumiały, że dwaj przystojni „młodzieńcy” to w rzeczywistości kobiety. Po przedstawieniu zwróciłam na to uwagę Kate.

– Chodzi o połączenie kobiecej urody i męskiej pewności siebie – wyjaśniła. – Ja też za nimi szaleję!

Chichotałyśmy z tego tak bardzo, że ludzie na ulicy oglądali się za nami.

– Podobało mi się przedstawienie – przyznałam – ale co to ma wspólnego z zuchwałością?

Kate oparła ręce na biodrach.

– Istota, która nazywasz damą, prędzej trupem padnie, niż pójdzie na takie przedstawienie, a już za nic nie przyzna, że jej się podobało, jeśli nie jest dostatecznie zuchwała, żeby wystawić na próbę tolerancję społeczeństwa. Twierdzę, że pod tym mundurkiem panny Hadley i poprawną postawą jesteś nader zuchwałą osóbką. Po prostu jeszcze o tym nie wiesz.

Pracowałyśmy razem przez cały wieczór i Kate zaproponowała, żebyśmy zjadły kolację w pobliskiej restauracji. Klientelę stanowili głównie dziennikarze, którzy nie kładli się do późna, żeby zdążyć z dostarczeniem artykułów do gazet albo przeczytać poranne wydania prosto z maszyn drukarskich. Myślałam, że w lokalu będzie sala dla kobiet, ale nie było, toteż otaczali nas mężczyźni, z których kilku znało Kate. Na szczęście odrzuciła zaproszenia, żeby usiąść przy ich zalanych piwem, zarzuconych gazetami stołach.

W milczeniu kroiłyśmy i przeżuwałyśmy kapłona, każda pogrążona we własnych myślach, kiedy do restauracji wszedł mężczyzna w stroju wieczorowym i rozejrzał się po sali. Zwrócił na mnie uwagę. Wstrzymałam oddech, dopóki nie zdjął kapelusza. Okazał się stary i wcale niepodobny do mojego tajemniczego zbawcy.

– Kate – odezwałam się – czy masz czasami straszne sny?

– Oczywiście, Mino. Każdy miewa koszmary.

– Czy zdarzyło ci się pomylić jawę ze snem? Albo wstać z łóżka we śnie? – Bałam się omawiać ten temat z kimś tak dociekliwym i wścibskim jak Kate, musiałam jednak wiedzieć, czy inni też przeżywali podobne doświadczenia.

– Nie, ale słyszałam o takich rzeczach. To zjawisko nazywa się noktambulizm. Pewien niemiecki uczony, zapomniałam jego nazwiska, badał tę przypadłość i doszedł do wniosku, że cierpią na nią ludzie o nadmiernie wrażliwych zmysłach.

Żołądek mi się ścisnął.

– Jakich zmysłach? Na przykład węchu?

– Tak, albo smaku czy słuchu. Czemu pytasz, kochanie? Kto jak kto, ale ty chyba nie robisz niczego dziwnego po nocach?

Nie czułam się jeszcze gotowa wyznać, co mnie spotkało. Nie chciałam się stać obiektem dociekań Kate, zawodowych czy nie.

– Nie, nie ja. Jedna z dziewcząt w szkole wstaje nocą z łóżka i wychodzi na zewnątrz, ale przysięga, że nie ma pojęcia, jak to się dzieje. – Bez żadnych skrupułów wymyśliłam to kłamstwo, ponieważ wiedziałam, że dyrektorka to ostatnia osoba w Londynie, z którą Kate chciałaby rozmawiać. – Bardzo się tym przejmuje.

– Dziewczyna powinna iść do psychologa. Ci lekarze coraz lepiej rozumieją działanie umysłu podczas snu.

– Przekażę tę radę dyrektorce – obiecałam.

– Coś takiego – zaśmiała się Kate. – Żeby dyrektorka przyjmowała ode mnie rady.

– Ona wie, że pomagam ci w pracy. Chociaż byłaś najmniej potulną uczennicą, zawsze chętnie słucha nowin o tobie.

– Panna Hadley i jej uczennice powinny się cieszyć, że mają ciebie, Mino. Gdybyś była moją nauczycielką, może wyrosłoby ze mnie co innego – powiedziała cierpko Kate.

– Bardzo wątpię – odparłam i obie się roześmiałyśmy.

Kate zapłaciła za kolację pieniędzmi wyjętymi z torebki i przeprowadziła nas przez salę jadalną, uchylając kapelusika przed mężczyznami, jakby była jednym z nich. Poszłyśmy na postój dorożek, gdzie wręczyła dorożkarzowi parę monet i przykazała mu „zawieźć tę damę prosto do domu”. Kiwnął głową i nawet nie spojrzał na nią krzywo, chociaż nie nosiła gorsetu i nikt jej nie towarzyszył o północy. Pocałowałam ją na dobranoc, podziękowałam za szczodrość i wsiadłam do dorożki, zastanawiając się, czy świat rzeczywiście zmienia się na jej modłę, a ja bezpiecznie ukryta u panny Hadley nie zdaję sobie sprawy ze znaczenia tej wielkiej zmiany.

Rozdział drugi

31 marca 1889 i 6 lipca 1890

Nieustraszony czytelniku, zanim przedstawię ci Jonathana Harkera i podejmę dalszą opowieść, chciałabym na krótko cofnąć nas ojeden rok, do wiosny 1889 roku, kiedy dyrektorka postanowiła wynająć piętro w domu przylegającym do szkoły, żeby uzyskać dodatkowe pokoje dla uczennic z internatu. Zwróciła się do dawnego przyjaciela, pana Petera Hawkinsa, prawnika, który miał biura w Londynie i Exeter. Hawkins praktycznie odszedł na emeryturę i przeniósł się do Exeter, więc przysłał swojego młodego siostrzeńca i praktykanta w prawniczym rzemiośle zamieszkałego w Londynie, żeby doradził w tej transakcji. W ten sposób Jonathan wkroczył do naszego życia i do nieco staroświeckiego salonu dyrektorki, gdzie go ujrzałam po raz pierwszy.

Pokój, urządzony jakieś pięćdziesiąt lat wcześniej przez starszą panią Hadley, po której dyrektorka odziedziczyła dom, w niczym nie przypomniał nowoczesnego eklektycznego mieszkania Kate Reed. Meble były ciężkie i ozdobne, w stylu popularnym na początku naszego stulecia. Zgodnie z formalnym charakterem salonu panna Hadley przyjmowała tam rodziców i przyszłe uczennice oraz specjalnych gości, którym podawała herbatę w cienkiej porcelanie na lnianych serwetkach ze skrzyni posagowej jej babki; osobiście nadzorowała krochmalenie, prasowanie i składanie tych serwetek. Zabytkowy belgijski koronkowy obrus w róże z rozłożonymi płatkami nakrywał stolik do herbaty i odsłaniał tylko dolną część jego nóg, które wyglądały jak nogi jakiegoś mahoniowego olbrzyma.

Podczas ich spotkania wsunęłam głowę w drzwi, żeby zapytać o coś dyrektorkę, i Jonathan pochwycił mój wzrok. Spojrzał na mnie dość zuchwale, aż się zarumieniłam. Zanim dyrektorka zdążyła się odezwać, zerwał się na równe nogi i poprosił, żeby go przedstawiono. Dyrektorka posłusznie dokonała prezentacji, a ja dygnęłam lekko, przez cały czas oceniając, jaki wysoki i przystojny jest nasz gość, jaki biały ma kołnierzyk, jaką wykrochmaloną koszulę, jak dobrze skrojony surdut w subtelne welurowe prążki. Miał długie, kształtne dłonie, tak czyste, że białe półksiężyce na końcach paznokci niemal jaśniały. Nie potrafiłam określić koloru jego oczu. Orzechowe z odrobiną bursztynowego odcienia. Najwyraźniej tego ranka ostrzygł się i ogolił u fryzjera. Na stole leżał kapelusz, modny, ale nie śmieszny czy nie męski. Wydawał się nowy.

Jonathan zapytał, jakie przedmioty wykładam, i poinformowano go, że uczę dziewczynki manier, etykiety i czytania. Niezręcznie szukając słów, zdobył się na słaby żart, że wykazuje braki w pierwszych dwóch dziedzinach, ale uważa się za całkiem oczytanego jak na prawnika. Dyrektorka odesłała mnie, ale przedtem spojrzałam mu prosto w oczy i obdarzyłam go uśmiechem.

Następnego dnia dyrektorka zawiadomiła mnie, że pan Harker zaofiarował się wygłosić wykład dla mojej klasy na temat konieczności wyrabiania literackiego gustu. Zjawił się tydzień później z notatkami w ręku. Opowiedział dziewczynkom, że jako uczeń czytał Goethego w przekładzie i dzieła tego poety tak go poruszyły, że postanowił się nauczyć niemieckiego na tyle, by rozkoszować się oryginałem. Miał nadzieję, że chociaż jedna z obecnych tu uczennic rozwinie w sobie taką literacką wrażliwość. Dla tych usposobionych bardziej romantycznie przeczytał wiersz pana Shelleya, zerkając na mnie ukradkiem podczas czytania i gapiąc się bezczelnie, kiedy objaśniał znaczenie wiersza. Wyglądał na bardzo zmęczonego, jakby nie spał przez całą noc, przygotowując swoje wystąpienie. Później przy herbacie wyznał, że rzeczywiście tak zrobił, i zapytał dyrektorkę, czy może nas jeszcze odwiedzić. Panna Hadley odpowiedziała:

– Jeśli pragnie pan odwiedzić Wilhelminę, zgadzam się.

Jonathan wyjąkał krótkie zdanie:

– Tak, właśnie tego pragnę.

Potem wyszedł w takim pośpiechu, że musiał wrócić po kapelusz.

Tak się zaczęły jego zaloty: rok owocnych wizyt, niedzielnych przechadzek i pikników, długich rozmów przy herbacie na interesujące dla obojga tematy, zwieńczonych zaledwie przed kilkoma tygodniami propozycją małżeństwa złożoną dyrektorce, która z radością wyraziła zgodę w moim imieniu.

– Oto idealne ukoronowanie wszystkiego, czego cię nauczyłam, Wilhelmino. Będziemy za tobą bardzo tęsknić, ale twój sukces jest inspiracją dla uczennic i wspaniałą reklamą dla szkoły. Cieszę się jak matka, że przyłożyłam rękę do twego szczęścia, a jeszcze bardziej się cieszę, że nie musisz poślubić kogoś stojącego niżej.

Obie zdawałyśmy sobie sprawę z tego niebezpieczeństwa: dziewczyna z taką jak moja niejasną sytuacją rodzinną miała zwykle do wyboru mezalians albo staropanieństwo. W istocie pan Hawkins, który wychował Jonathana po śmierci jego rodziców podczas epidemii, wyraził lekką konsternację z mojego powodu. Na pewno uważał mnie za łowczynię fortuny. Ze swoją dobrą prezencją, wykształceniem i świetlaną przyszłością Jonathan mógł wybierać spośród wielu dziewcząt z najlepszych rodzin. Wyjaśnił jednak wujowi, że od razu oprócz romantycznego zauroczenia zbliżyło nas wspólne sieroctwo. Oboje znaliśmy samotność, jakiej doświadcza tylko dziecko pozbawione rodziców, i oboje pragnęliśmy stworzyć rodzinny dom, za którym tak tęskniliśmy w dzieciństwie. Po długim podwieczorku z panną Hadley, poddawszy mnie przesłuchaniu, pan Hawkins dał nam swoje błogosławieństwo.

– Proszę mi wybaczyć ostrożność w tej materii, panno Murray – powiedział do mnie. – Jonathan jest moim krewnym, wasalem i dziedzicem. Całkowicie przekonałem się co do pani charakteru i jestem pewien, że będzie pani dla niego cudowną żoną i wierną towarzyszką życia.

W takich chwilach, kiedy siedziałam obok Jonathana, popijając herbatę i prowadząc swobodną pogawędkę, dziękowałam swojemu szczęśliwemu losowi. W przeciwieństwie do Kate nie obracałam się „w centrum wydarzeń”, gdzie mogłam spotkać odpowiedniego partnera, ani nie miałam rodziny, która znalazłaby dla mnie doskonałą partię. Moja najdroższa przyjaciółka Lucy, młodsza ode mnie o rok, odrzuciła już tuzin propozycji małżeństwa od mężczyzn, których zawsze próbowała odsyłać do mnie. Oni jednak, kiedy Lucy im odmówiła, po prostu uderzali w konkury do innych dziedziczek, mniej pięknych i zamożnych, dopóki nie znaleźli takiej, która przyjęła ich oświadczyny.

Jonathan był ponad to wszystko. Był dobrym, porządnym, uczciwym człowiekiem, miał otwarty umysł i szerokie horyzonty. Cenił miłość wyżej niż majątek i chociaż był męski i opiekuńczy, zachęcał mnie również do czytania książek i gazet, żeby dyskutować ze mną o literaturze, co zawsze sprawiało mi przyjemność, oraz omawiać bieżące wydarzenia, które – muszę przyznać – dzięki niemu i Kate wydawały mi się coraz bardziej interesujące.

Dzisiaj wszedł do tego samego salonu i zdjął kapelusz gestem, który mogę określić tylko jako teatralny. Pocałował mnie w usta – intymność, na którą nam pozwalano od czasu zaręczyn.

– Nie pożałuje pani dnia, kiedy zgodziła się pani mnie poślubić, panno Murray.

– Ani przez chwilę tak nie myślałam, panie Harker – odparłam, wciąż stojąc na palcach w nadziei, że Jonathan jeszcze raz mnie pocałuje. Nadal obejmowałam go za szyję, rozkoszując się szerokością jego ramion.

– Naprawdę, Mino, zdarzyło się coś niezwykłego. Pewien hrabia należący do austriackiej arystokracji zlecił naszej firmie przeprowadzenie zakupu sporej posiadłości w Londynie. Mój wuj jest zajęty porządkowaniem majoratu na dwóch wiejskich posiadłościach i przekazał mi całą tę transakcję.

W oczach Jonathana, dzisiaj miodowobrązowych, pojawił się nowy błysk. Twarz miał zaróżowioną z entuzjazmu i od upału wczesnego lata.

– Po długiej korespondencji hrabia bardzo stanowczo poprosił, żeby wuj przysłał mnie jako swojego osobistego emisariusza. Wyjeżdżam na kilka dni do księstwa Styrii.

Pragnęłam dzielić zapał Jonathana, lecz zrozumiałam tylko, że interesy każą mu opuścić kraj i zostawić mnie samą.

– Nie pojmujesz, Mino? Przypadnie mi pokaźna premia. Będziemy mieli ładną sumkę na początek małżeństwa, wystarczającą, żeby wydzierżawić jeden z tych wiejskich domków w Pimlico, które tak ci się spodobały.

Ze zdumienia zakryłam ręką usta gestem, jaki nie przystoi damie, ale nie mogłam się opanować.

– Mówisz poważnie, Jonathanie? – zapytałam. – Nie żartowałbyś ze mnie w takiej ważnej sprawie?

Spędziłam wiele godzin, wyobrażając sobie państwa Harkerów w jednym z tych nowiutkich domków, z przytulnym salonem, dwiema sypialniami, jadalnią, kuchnią i ubikacją.

Widząc, że jestem uszczęśliwiona, Jonathan chwycił mnie w talii i zakręcił dookoła.

– Panie Harker! Pan się zapomina! – droczyłam się z nim.

– O nie, Mino, kiedy wreszcie do tego dojdzie, to będzie znacznie bardziej interesujące!

Od czasu naszych oficjalnych zaręczyn Jonathan zaczął robić aluzje do uciech małżeńskiego łoża, co oczywiście podniecało mnie i jednocześnie krępowało.

Nalałam herbaty i usiadłam. Jonathan usiadł obok na krześle, które przysunął bliżej.

– Jak mógłbym z ciebie żartować, Mino? Jestem szczęśliwy, kiedy ty jesteś szczęśliwa. Posłałem po prospekt tej nieruchomości. Po zakończeniu interesów z hrabią będę bardziej niż gotów negocjować dzierżawę. W naszym pierwszym domu będą dwie sypialnie. Myślisz, że Quentin zgodzi się dzielić pokój z małą Maggie przez kilka pierwszych lat?

Jonathan i ja bez końca rozmawialiśmy o dzieciach, które będziemy mieli, wybieraliśmy im imiona, opisywaliśmy ich wygląd i wyobrażaliśmy sobie ich pierwsze lata.

– Ale mała Maggie może się zjawić pierwsza. Będziemy musieli ją zapytać, czy przyjmie młodszego braciszka do swojego pokoju.

– Maggie nie jest samolubnym dzieckiem – oświadczył Jonathan, uśmiechając się szeroko na myśl o swojej przyszłej córce. – Z radością przyjmie do siebie brata pod warunkiem, że potraktuje z szacunkiem lalki, które dostała od tatusia. Wiesz, Mino, że już jedną dla niej kupiłem.

– Kupiłeś lalkę dla Maggie? – zdziwiłam się.

Jonathan się zarumienił.

– Wczoraj poszedłem do sklepu i znalazłem cały dział z zabawkami dla dzieci! Wyobraź sobie! Kupiłem laleczkę dla Maggie i mały drewniany pociąg dla Quentina.

Zapiszczałam z zachwytu, kiedy pomyślałam, jak bardzo Jonathan będzie kochał nasze przyszłe dzieci.

– Pewnie uważasz mnie za głupca – powiedział.

– Uważam cię za najcudowniejszego człowieka pod słońcem! – Nachyliłam się i pocałowałam go delikatnie w usta.

Jonathan sięgnął do kieszeni i wyjął małe pudełeczko ze sklepu jubilerskiego, które mi wręczył. Tak rzadko dostawałam prezenty, że nie wiedziałam, ile powinnam odczekać, zanim je otworzę.

– No, śmiało – zachęcił mnie z uśmiechem. – Pudełko to jeszcze nie prezent, Mino.

Otworzyłam je powoli. W środku na zielonym aksamicie spoczywało filigranowe złote serduszko na łańcuszku, z przyczepionym złotym kluczykiem jako amuletem. Serduszko oraz kluczyk zdobiły małe ametysty. Wyjęłam je z pudełeczka i uniosłam w powietrze. W moich oczach małe kamyczki błyszczały oślepiająco jak brylanty.

– To klucz do mojego serca, Mino, które już jest twoje. – Wyjął mi naszyjnik z ręki i zapiął na szyi.

– Jest piękny, Jonathanie. To będzie mój skarb – zapewniłam i przycisnęłam naszyjnik do piersi.

– Od dawna chciałem ci coś dać, ale nie wiedziałem, czy to wypada. Dzisiaj już nie mogłem się powstrzymać. Kupowałem prezenty dla rodziny i trochę mnie poniosło. – Jonathan sięgnął do drugiej kieszeni, wyjął notesik oprawny w skórę. – Nabyłem też po jednym takim dla ciebie i dla siebie. Jutro wyjeżdżam w podróż, ale chciałbym, żebyśmy zapisywali wszystkie nasze myśli i przeżycia, a po powrocie przeczytamy swoje dzienniki i to nam wynagrodzi czas rozłąki.

– Co za uroczy pomysł – stwierdziłam, głaszcząc gładką brązową skórę.

– Pomiędzy mężem i żoną nie może być sekretów. Musimy dzielić nasze najskrytsze myśli. W ten sposób małżeństwo zachowuje świeżość i wigor. – Jonathan czytał poradniki małżeńskie, odkąd ogłosiliśmy nasze zaręczyny.

Każda kobieta instynktownie cenzuruje swoje myśli, zanim je wyjawi mężczyźnie, mężowi czy nie. Mężczyźni z pewnością postępują tak samo, rozmawiając z kobietami. Jednak wzruszyła mnie szczerość słów Jonathana, więc postanowiłam mu się zwierzyć przynajmniej z cząstki moich niedawnych przeżyć.

– Czy dzielenie się najskrytszymi myślami dotyczy również snów? – zapytałam.

Jonathan się zarumienił.

– Nie panujemy nad snami, Mino.

– Ostatnio mam niepokojące sny – wyznałam. – Przerażające sny, w których ludzie robią mi złe rzeczy, krzywdzą mnie.

Ponownie wziął mnie za rękę.

– Droga Mino, któż chciałby cię skrzywdzić, nawet we śnie?

– Śniło mi się, że napadł na mnie jakiś mężczyzna.

Odczekał chwilę, a potem puścił moją rękę. Wziął łyk herbaty.

– Właśnie tego się bałem. Przecież sama mi mówiłaś, że Kate Reed zabrała cię do tych okropnych czynszówek w najgorszej części miasta, a potem zaciągnęła cię do biura człowieka, który zbudował te czynszówki, żeby się z nim wykłócać.

– Tak, ale…

– Czy nie uważasz, że to niebezpieczne dla kobiety biegać po najplugawszych dzielnicach Londynu, a potem wykłócać się z ludźmi, którzy je budują?

– Tak, oczywiście, ale to Kate się wykłóca. Ja siedzę cicho jak myszka.

– Ale w tamtej okolicy roi się od kryminalistów. Mogło cię spotkać coś złego. Nie rozumiesz, Mino? Wyprawy z Kate do tych podejrzanych dzielnic wywołują u ciebie koszmary. Psychiatrzy mówią teraz, że sny są odbiciem naszych lęków. Jeśli przebywasz w strasznych miejscach i spotykasz strasznych ludzi, to logiczne, że śni ci się, iż na ciebie napadają.

Jonathan uważał się za człowieka na wskroś nowoczesnego, obznajomionego ze wszystkimi nowymi trendami w medycynie, przemyśle i naukach przyrodniczych, zwłaszcza z teorią pana Darwina o ewolucji człowieka.

– Ale to sny są niepokojące – zaprotestowałam. – Przeżycia na jawie wcale takie nie były.

– Twoja podświadomość przesłała ci ten sen jako ostrzeżenie, żebyś więcej tego nie robiła. – Wziął obie moje dłonie i ucałował. – Po ślubie wszystkie złe sny znikną. Wygnam je z naszego królestwa, księżniczko!

Troska Jonathana o moje dobre samopoczucie zawsze działała jak balsam na rany, które wyniosłam z dzieciństwa. Czy ktoś kiedyś tak dbał o mnie? A jednak nie chciałam, żeby przedwcześnie ograniczono moje kontakty z Kate.

– Zawrzyjmy układ – zaproponowałam. – Jeśli obiecam unikać niebezpiecznych sytuacji, czy pozwolisz mi pomagać Kate, dopóki się nie pobierzemy? Później będę zbyt zajęta urządzaniem domu. Poza tym nauczyłam się stenografii i pisania na maszynie tylko dla ciebie i tym właśnie zamierzam się zajmować, przynajmniej dopóki nie urodzi nam się pierwsze dziecko.

Napięte mięśnie jego twarzy rozluźniły się w szerokim, chłopięcym uśmiechu.

– To rozumiem – pochwalił mnie.

– Kocham pański uśmiech, panie Harker, i zrobię wszystko, żeby go zatrzymać na pana twarzy – powiedziałam, głaszcząc go po policzku.

– Ale nie będzie między nami żadnych sekretów, Mino? Nawet jeśli z winy panny Kate Reed spotkają cię jakieś złe przygody?

– Nie, kochany, przyrzekam – zapewniłam, zastanawiając się, jak dotrzymam swojej części umowy, jeśli przytrafi mi się kolejny dziwny epizod. – Żadnych sekretów.

22 lipca 1890

Jonathana nie było już od dwóch tygodni i semestr szkolny się kończył, kiedy Kate poprosiła, żebym jej towarzyszyła przy nowym zadaniu. Godfrey i Louise Gummlerowie, małżeństwo spirytystów i fotografów, zdobyli ostatnio popularność w Londynie i prosperowali tam, gdzie wiele innych osób utrzymujących, że fotografują duchy, zostało już zdemaskowanych i wygnanych. Fotograf prasowy, znajomy Kate, obejrzał ich zdjęcia, na których za plecami klientów unosiły się duchy, i podejrzewał, że stosowali wyrafinowaną technikę podwójnej ekspozycji, żeby osiągnąć ten efekt. W Paryżu pewien fotograf duchów wykorzystujący tę samą technikę niedawno stanął przed sądem i został skazany. Gummlerowie słono sobie liczyli za swoje usługi, toteż Kate i Jacob, zawsze gotowi zdemaskować oszustów, nie mogli się już doczekać, żeby ujawnić prawdę.

Kate namówiła ojca, żeby dał jej pieniądze na zakup wytwornej sukni żałobnej, ponieważ zamierzała udawać pogrążoną w żałobie matkę.

– Przypuszczam, że będziesz mogła założyć ją jeszcze raz po mojej śmierci – powiedział, wręczając jej pieniądze. – Twoja matka się ucieszy, że tak ładnie się ubrałaś.

Tego wieczoru wyglądała pięknie i smutno w zwojach czarnej jedwabnej mory. Z pewnością chciała, żeby Gummlerowie wzięli ją za kobietę zamożną, dojrzałą do oskubania ze znacznej sumki. Albo też w sekrecie lubiła kosztowne jedwabne stroje, chociaż nie mogła się do tego przyznać ze względu na swoje zasady. Jacob nosił ciemny garnitur, który nabył przed laty, by robić reportaże dla gazet z pogrzebów ważnych osobistości. Nie dorównywał wyglądem „żonie”, ale bogaci mężczyźni często nie przejmują się ubiorem. Znalazł jednak sposób, żeby usunąć z palców zastarzałe plamy atramentu.

Ja odgrywałam rolę matki chrzestnej ich fikcyjnego zmarłego dziecka. Nie miałam żałobnej sukni, Kate jednak zapewniła mnie, że całkowicie wystarczy ciemny uniform nauczycielki. Nałożyłam krótki bawełniany żakiecik, żeby poprawić styl, lecz Kate kazała mi go zdjąć, bo jej zdaniem zanadto rozjaśniał mój wygląd. Zarzuciła mi na ramiona szorstki szal z czarnej wełny i cofnęła się o krok, by ocenić efekt. Odwróciłam się do lustra.

– Wyglądam jak twoja uboga krewna – oceniłam.

– Właśnie o to chodzi, Mino. Powinnaś wyglądać możliwie żałośnie, co z twoją śliczną twarzą i idealną kremową cerą, jaśniejącą jak biała róża w blasku księżyca, i tymi dwoma szmaragdami, których używasz jako oczu, jest raczej trudne.

Salon Gummlerów przypominał wystawę frędzli. Prawie na wszystkich meblach udrapowano kwieciste hiszpańskie szale. Pani Gummler, kobieta w średnim wieku, miała czerwone smugi różu na policzkach i puder w bruzdach biegnących od nozdrzy do ust. Godfrey Gummler najwyraźniej zebrał wszystkie włosy z głowy i przeniósł na twarz. Był łysy jak kolano, ale nosił długie, krzaczaste bokobrody i szeroką brodę, jakie stały się popularne wiele lat temu po wojnie krymskiej.

Honorowe miejsce w pokoju zajmowała skrzynka aparatu fotograficznego, również nakryta hiszpańskim szalem. Pani Gummler objęła Kate ramieniem, kiedy wprowadzała nas do środka.

– Moja droga, byłam wzruszona pani listem. Tragiczne! Znaleźć dzieciątko martwe w kołysce! Odebrane bez ostrzeżenia, bez choroby, bez żadnych zrozumiałych przyczyn! – Nazwała Jacoba i mnie „aniołami miłosierdzia, które stoją u boku tej uroczej damy w potrzebie”. – Jakże jest szczęśliwa, że ma przy sobie dwoje wiernych przyjaciół. – Po czym zwróciła się do całej naszej trójki: – Proszę usiąść.

Kate usiadła cicho przy stole. Pani Gummler nalała trzy filiżanki herbaty i postawiła spodeczki na koronkowych serwetkach, żeby chronić szal na blacie.

– Najpierw wezwiemy ducha pani kochanego synka – oznajmiła pani Gummler. – Po nawiązaniu stabilnego połączenia mój mąż zrobi zdjęcie. Jak widzicie na ścianach, w przeszłości odnieśliśmy liczne sukcesy, pomagając żywym ponownie połączyć się ze zmarłymi.

Na ścianach salonu wisiały oprawione fotografie żywych klientów Gummlerów. Wszyscy siedzieli w tym pokoju i za każdym unosiła się jakaś widmowa postać. Portrety pokrywały ścianę powyżej boazerii aż do kwiecistej tapetowej listwy pod sufitem. Duchy się różniły; niektóre wyglądały identycznie jak klient, co oznaczało, jak wyjaśniła pani Gummler, że aparat uchwycił obraz ciała eterycznego albo wyższej jaźni badanego, inne natomiast stanowiły odrębne byty.

– Oto pan Joseph Lansbury ze swoją ukochaną matką – odezwał się Godfrey.

Joseph Lansbury wyglądał na dystyngowanego mężczyznę po czterdziestce; duch jego matki był matroną w białym czepcu i białej sukni z koronkowym kołnierzem. Innych sfotografowano z duchami niemowląt w ubrankach do chrztu albo starszymi duchami w staroświeckich strojach. Niektóre zjawy miały postać aniołów albo w kilku przypadkach zwykłych smug światła, ledwie przypominających duchy.

– Same duchy powiedziały nam, w jaki sposób powstają fotografie – ciągnął Godfrey. – Objawiają się, łącząc swoją sferę z naszą. Wtedy wytwarza się mieszana aura. Kiedy promienie światła przechodzą przez tę hybrydową atmosferę, załamują się i rzucają obrazy duchów na płytkę.

– To bardzo interesujące i całkiem naukowe wyjaśnienie – zauważył Jacob.

– Tylko cienka zasłona oddziela panią od dziecka, pani Reed. Niewidzialna zasłona utkana z mgły. Proszę mi wierzyć, on jest tuż po drugiej stronie. Jak ma na imię nasz skarb?

Kate, która najwyraźniej powinna występować na scenie, uroniła samotną łzę i szepnęła:

– Simon. Po dziadku.

Jacob dotknął jej ręki. Cóż to byli za aktorzy! Ja siedziałam cichutko, popijałam herbatę i starałam się przybrać możliwie smętny wyraz twarz. Godfrey chodził po pokoju, zapalając świece. Przykręcił lampy gazowe po obu stronach kominka.

– Simon. Ślicznie. A więc zaczynamy – ogłosiła pani Gummler.

– Czy powinniśmy wszyscy wziąć się za ręce? – zapytał Jacob.

– Nie, nie potrzebujemy żadnych takich bzdur – odparła.

Wzniosła ręce do sufitu, wywróciła oczy i zawołała głosem z głębi piersi, oktawę niższym od jej zwykłego głosu:

– Wzywam ciała niebieskie i aniołów wysokiej rangi, aby przysłały duszę małego Simona Reeda! Simonie Reed, wzywa cię matka! Jeśli mały Simon dokonał już przejścia i zasiada w niebiosach z Bogiem, poproście Wszechmocnego, by użyczył jego duszy na krótką chwilę dla pocieszenia zbolałej matki. Wypuśćcie go z wieczności! O święci Michale, Zofielu, Urielu, Gabrielu i Afrielu, obrońco dzieci, usłyszcie moje błagania i odpowiedzcie!

Oczy miała zamknięte i kołysała się lekko, czekając na odpowiedź z zaświatów. Rozejrzałam się po pokoju. Wszyscy mieli zamknięte oczy. W migotliwym blasku świec fotografie na ścianach wyglądały jeszcze bardziej niesamowicie. Ale nic się nie działo.

– Simonie Reed, twoja matka, ojciec i matka chrzestna wołają do ciebie. O duchowe matki, uwolnijcie to dziecko, aby przyszło do nas, a my odeślemy je wam, żeby spoczywało przez wieczność na waszym świętym łonie.

Nagle oddech medium się zmienił. Zaczęła szybko dyszeć, jakby miała atak astmy. Potem rzuciła się do tyłu na krześle, jakby coś ją uderzyło.

– Inna obecność weszła do pokoju – oznajmiła, otwierając oczy i patrząc prosto na mnie. – Czy jest ktoś ci bliski i drogi, kto przebywa w świecie ducha?

Wydawała się przekonująco wystraszona, ale jednocześnie podniecona. Albo dorównywała talentem aktorce Ellen Terry, albo naprawdę poczuła coś, czego nie zauważył nikt inny.

Spojrzałam na nią pytająco.

– Czy zmarł ktoś z twoich bliskich? – zapytała.

– Ależ tak, wszyscy – odpowiedziałam.

Jacob parsknął śmiechem. Kate otworzyła oczy i zmierzyła mnie gniewnym spojrzeniem.

– My z pewnością żyjemy, Wilhelmino.

– T-tak, oczywiście – wyjąkałam. – Może to matka chce się ze mną skontaktować.

– Nie, stanowczo to mężczyzna próbuje nawiązać kontakt.

– Nie mam pojęcia, kto to jest – powiedziałam.

Miałam nadzieję, że to nie mój ojciec. Ostatnim razem, kiedy go widziałam, bił mnie i wyzywał okropnymi słowami. Nie chciałam, żeby pojawił się w tym salonie, żeby wtargnął do nowego życia, które sobie zbudowałam, i mówił rzeczy, które zdyskredytują mnie w oczach Kate.

– Może to Simon – podsunęła Kate.

– Tak, och, tak, wyczuwam również małego Simona. Tak, czuję go. Och, co za słodkie maleństwo. On ma wiadomość dla pani, pani Reed. – Pani Gummler mocniej zacisnęła powieki, jakby usiłowała kogoś usłyszeć. Potem przemówiła wysokim, delikatnym głosikiem, naśladując małe dziecko: – Jestem tu, mamo. Nie odszedłem od ciebie. Po prostu Bóg chciał mnie mieć przy sobie.

– Och! – wykrzyknęła Kate.

– Zróbmy zdjęcie, dopóki dziecko jest z nami – zaproponował Godfrey, wstając od stołu. Po obu stronach kominka zapalił lampy, które zastąpiły łagodniejszy blask świec. – Musimy mieć dostatecznie mocne światło, żeby zrobić zdjęcie, ale nie tak mocne, żeby przepłoszyć ducha – wyjaśnił. – Trzeba zachować delikatną równowagę.

Postawił przed kominkiem krzesło z wysokim oparciem w jakobińskim stylu i posadził na nim Kate.

– Teraz pani Gummler, jeśli łaska.

Pani Gummler wstała z krzesła i zarzuciła z powrotem na szyję rąbek szala, który osunął się z ramienia. Podeszła do aparatu fotograficznego i wyciągnęła nad nim rękę.

– To pobudza proces – oznajmiła, zataczając dłonią kręgi nad aparatem.

– W jakiej pozycji mam siedzieć? – zapytała Kate.

– Proszę wyciągnąć ręce, jakby chciała pani objąć synka – polecił Godfrey.

Kate posłuchała i siedziała całkiem nieruchomo, kiedy Godfrey robił zdjęcie.

Pani Gummler przyłożyła rękę do piersi i odetchnęła głęboko z taką miną, jakby zaraz miała zemdleć. Odwróciła się do mnie.

– Ktoś próbuje skontaktować się z panią i jest bardzo natarczywy. Zrobić pani zdjęcie, moja droga?

Stanowczo pokręciłam głową.

– Proszę nie odtrącać duchów, które przybyły do pani – zażądała. – To je obraża. Staram się stworzyć w moim salonie przyjazne środowisko dla tych po drugiej stronie. Niech pani nie niszczy moich wysiłków swoim sceptycyzmem.

– Nie jestem sceptyczna – odparłam. – Po prostu nie stać mnie na wasze ceny.

– Ależ, Wilhelmino, zapłacimy za twoje zdjęcie – oświadczyła wspaniałomyślnie Kate. – Może mały Simon chciałby mieć zdjęcie ze swoją ciocią Miną – dodała, żartobliwie podkreślając przydomek, który mi nadały uczennice.

– Tak, Wilhelmino, pozwól, że to zrobimy dla ciebie – podchwycił Jacob. Pewnie on i Kate chcieli zebrać więcej dowodów do swojego artykułu.

– Ale pan Gummler już zabrał aparat – zaoponowałam.