365 DNI KREATYWNEJ ZABAWY

DLA DZIECI DWULETNICH I STARSZYCH

SHEILA ELLISON
JUDITH GRAY

Przełożył: Piotr Szymor

Opisane zabawy muszą odbywać się pod należytą opieką dorosłych, a rodzice i opiekunowie powinni starannie dobrać je do wieku dziecka. Autorzy ani wydawca nie ponoszą odpowiedzialności wobec żadnej osoby ani instytucji za jakiekolwiek nieszczęśliwe wypadki czy zniszczenia, bezpośrednio lub pośrednio powstałe wskutek informacji zawartych w niniejszej książce.

Tytuł oryginału: 365 Days of Creative Play for Children 2 Yrs.&Up

Copyright © As in the original English language edition. Originally published in the United States by Sourcebooks, Inc. www.sourcebooks.com.

Copyright © for Polish edition by Wydawnictwo Buchmann, 2018

Copyright © for the Polish translation by Wydawnictwo W.A.B., 2003

Wydanie III

Warszawa 2018

Spis treści

Dedykacja

Wstęp

Aby zabawa była swobodna i bezpieczna:

Materiały i narzędzia

1. Wełniany piesek

2. Wieczorne rytuały

3. Kartoflane rzeźby

4. Spacerowa kolekcja

5. Projektant ogrodów

6. Dotykanie piasku

7. Autobusem, statkiem, pociągiem

8. Chodnikowe malunki

9. Wąż perkusista

10. Moje drzewko i ja

11. Kraina duchów

12. Wiersz do tańca

13. Nasza własna plastelina

14. Dobre myśli

15. Kulki maślane własnej roboty

16. Piaskowe wzgórze

17. Skarbonka z drobniakami

18. Jakie to zwierzę?

19. Obserwacje Obserwacje

20. Szczotkowanie liści

21. Własne piosenki

22. Przepyszne słoneczniki

23. Mały listonosz

24. Rytmiczny marsz

25. Gipsowe rączki

26. Skarby natury

27. Małe co nieco z suszonych jabłek

28. Refleksy barwnych kamyków

29. Arcydzieło w dziurki

30. Piankowe szaleństwo

31. Odwiedziny w gospodarstwie

32. Kompozycja z zasuszonych kwiatów

33. Gorące rytmy

34. Ogród do jedzenia

35. Pudełko pełne skarbów

36. Słowa i ruch

37. Rzeźba – cylinder

38. Koperty z odzysku

39. Pyszne obrazki

40. Błoto do zabawy

41. Papierowe ludziki

42. Ślizgawka

43. Wodne eksperymenty

44. Ozdobne mydełko

45. Papierowy tamburyn

46. Jarzynowa puszcza

47. Zabawa w przebieranki

48. Roztańczona twarz

49. Biała, puszysta głowa

50. Ozdobne serwetniki

51. Słodkie kuleczki

52. Nasz domowy robaczek

53. Kolorowy papier sznurkowy

54. Latające talerze

55. Eksperymenty z wodą

56. Dzieło w dwóch egzemplarzach

57. Ręczne dzwoneczki

58. Popcorn z własnego ogrodu

59. Dzień nad jeziorem

60. Taniec sztucznych ogni

61. Mały architekt

62. Zbieramy surowce wtórne

63. Niezwykły słoik

64. Jesienna zabawa

65. Pudełko do robótek

66. Żaba goni kijankę

67. Klinika dla lalek

68. Kuchenna drukarnia

69. Taniec z orkiestrą

70. Parapetowe uprawy

71. Płócienne skrzydła

72. Mróz i odwilż

73. Czupiradło

74. Warstwa ochronna z kukurydzy

75. Chrupaki warzywiaki

76. Kryształki

77. Gazetowa kompozycja

78. Ojciec Wirgiliusz

79 . Kto się tu schował?

80. Warsztat artysty

81. Melodie świata

82. Kiełki w słoiku

83. Pantomima

84. Taniec w lustrze

85. Mapa z wykałaczek

86. Pudełkowa góra

87. Smakowite stateczki

88. Mały poszukiwacz kamieni

89. Wypieszczony papier do prezentów

90. Berek z cieniem

91. Odwiedziny u strażaków

92. Kontury cienia

93. Instrumenty ścierne

94. Główka pisklęcia

95. Przygody włóczkowej lalki

96. Idzie pies, idzie kot, idzie kaczka

97. Gliniane rzeźby

98. Rodzinne więzi

99. Serek domowej roboty dla dziecka

100. Co szybciej przypłynie?

101. Butelkowy wazon

102. Utrzymać równowagę

103. Poranek w pracy

104. Magiczny rysunek

105. Wiatrowe dzwoneczki

106. Ananasowa plantacja

107. Chmurne skojarzenia

108. Kiwajek-kręciołek

109. Dżdżownica

110. Samowystarczalny hodowca

111. Jeść kolorowo

112. Cienie natury

113. Kompozycja z konturów

114. Znikające przedmioty

115. Lekcja anatomii

116. Własne rysunki do kolorowania

117. Słuchanie świata

118. Czarodziejski liść

119. Magiczna różdżka

120. Taniec z balonem

121. Papierowa biżuteria

122. Zmysł dotyku

123. Chrupiące kulki

124. Piaskowe obrazy

125. Ozdobny gliniany naleśnik

126. Poszukiwacz skarbów

127. Posmakuj i oceń

128. Ozdobne kamienie

129. Dzwoniący bębenek

130. Nasze śliczne petunie

131. Kochane kukiełki

132. Pozycja ropuchy

133. Korona

134. Moi przyjaciele i ja

135. Las patyczków

136. Małe safari

137. Gazetowa kukiełka

138. Żywe zwierciadło

139. Huśtawka nastrojów

140. Maślankowe dzieło

141. Śpiewające gwoździe

142. Ogródek na gąbce

143. Wyprawa na Księżyc

144. Na mostach i w tunelach

145. Gięte ludziki

146. Szmatki-odpadki

147. Wytworny deser

148. Obserwowanie ptaków

149. Roślinne podkładki – prezent od natury

150. Sroczka-złodziejka

151. Dźwięki wokół nas

152. Sztuka ugniatania

153. Bębenkowe echo

154. Wieczne kwiaty

155. Utkać przestrzeń

156. Krokiem słonia

157. Domowy totem

158. Odciski palców

159. Pomidorowe rysunki

160. Wzory kory

161. Maleńki domek

162. Wodą do celu

163. Szaleństwa z tatą

164. Sopelki z kleju

165. Gumowa harfa

166. Awokadowe drzewko

167. Robimy perukę

168. Wyginańce

169. Plażowa kompozycja

170. Czysta plaża

171. Danko pomysłowej babci

172. Owadzie safari

173. Ja i świat

174. Pomysłowy tor przeszkód

175. Tajemnice elektryczności

176. Fantazja z kolorowych liści

177. Świstogwizdy

178. Gaik pomarańczowy

179. Morskie opowieści

180. Wyżej, niżej

181. Elegancki manekin

182. Rodzinna kapsuła czasu

183. Serowe kulki

184. Karmnik dla ptaków

185. Kredkowe kuleczki

186. Na paluszkach

187. Układanka z główek

188. Konfetti w wydmuszkach

189. Mały dobosz

190. Świeżutka pietruszka

191. Nasze cienie

192. Taniec zrośniętych ciał

193. Gąbkowe zabawki

194. Oszczędzamy wodę

195. Arcydzieło mniam, mniam

196. Wspomnienia ze spacerów

197. Układanka ze zwierzaków

198. Dziwne przejażdżki zwierząt

199. Wszystko na opak

200. Lustrzane odbicie

201. Jak brzmi...?

202. Wiosna w doniczce

203. Magiczne obrazki

204. Wijąca się linka

205. Kolorowy łańcuch z papieru

206. Porządki na brzegu

207. Superciasto

208. Boso po kałużach

209. Wydrapana folia

210. Turlanko

211. Zniekształcone koła

212. Kredowe dziełka

213. Bębenki bongo

214. Maleńka szklarnia

215. Lew jak żywy

216. Nogi tańczą

217. Papierowe cegły

218. Ptasie smakołyki

219. Zapach pomarańczy

220. Parada mrówek

221. Łyżkowe ludziki

222. Gra w guziki

223. Porządek wśród kolorów

224. Kredą i krochmalem

225. W rytmie kroków

226. Pan Kartofel

227. Dekoracje

228. Wariackie kroki

229. Mały dekorator

230. Poczęstunek dla robaczków

231. Naleśniki z obrazkami

232. Tęczowy wzornik

233. Korkowe stateczki

234. Plusk i chlup

235. Gdzie znikła woda?

236. Witrażyk

237. Stuku-puku

238. Szczypiorkowy zawrót głowy

239. Indiańscy tkacze

240. Najwspanialszy labirynt

241. Układanka „To ja!”

242. Kocham, wierzę, pragnę

243. Wypchane jabłka

244. Od gąsieniczki do motyla

245. Panna Lalka z torebki

246. Żółwie wyścigi

247. Tajemnice pary wodnej

248. Rozmazaniec

249. Perkusja ze słoików

250. Ciekawskie krokusy

251. Namiot gigant

252. Świat na okrągło

253. Maska z wieszaka

254. Ludzie są dobrzy

255. Karawana

256. Nocna przechadzka

257. Oryginalny balon

258. Pamiętasz...

259. Energia słoneczna

260. Maczanki

261. Zawtórujmy

262. Pachnąca doniczka

263. W cudzej skórze

264. W środku i na zewnątrz

265. Fantazyjny kapelusz

266. Polowanie na pchły

267. Salaterka z lodu

268. Instytut badania deszczu

269. Tekturowe laleczki zdobywają zawód

270. Pajęcza sieć

271. Wyprawka dla niemowlęcia

272. Mydlany obrazek

273. Co słychać w zoo?

274. Maleńka szklarnia

275. Mały pisarz

276. Jestem A lub B, lub C

277. Rejs statku spacerowego

278. Domowy kalendarz

279. Cud-sałatka

280. Dzienniczek meteo

281. Zdjęcie w trójwymiarowej ramie

282. Kulka w grze

283. Co jest w środku?

284. Oryginalny włącznik

285. Nasza własna operetka

286. Nasze rzodkiewki

287. Nowe zakończenia

288. Gdyby zabawki umiały tańczyć

289. Nowe miasto

290. Ciach!

291. Czarno-białe przekąski

292. Trop w trop

293. Piżamka na miarę

294. Przeskoczyć rzekę

295. Język migowy

296. Kopie z rzeczywistości

297. Ze śpiewem na ustach

298. Kwiatowe imię

299. Adaptacja sceniczna

300. Ciała jak rzeźby

301. Wiatraczek

302. Nasza rodzina jest fajna

303. Biżuteria do jedzenia

304. Ocean w butelce

305. Fasolowy kumpel

306. Domki z kart

307. Podróżna układanka

308. Jakie piękne dziecko!

309. Proszę głośniej, proszę ciszej

310. Mała pustynia

311. Szalony kapelusznik

312. Huśtawka i karuzela

313. Korkowe zabawki

314. Śniadanie-niespodzianka

315. Lody na ciepło

316. Podwodny ogród

317. Wyplatanka

318. O czym myślisz?

319. Najprostszy telefon na świecie

320. Słone dzieła

321. Mała orkiestra

322. Marchewkowy koszyczek

323. Pirat i Cyganka

324. Taneczne portrety

325. Mały holownik

326. Podręczna papiernia

327. Malowane ciastka

328. Mowa lasów i łąk

329. Orzechowe skrytki

330. Kręgle inne niż wszystkie

331. Własna waga

332. W pierwszym drugie, w drugim trzecie

333. Mleczna gitara

334. Ogródek dla elfów

335. Pod górkę

336. Zwiewny taniec

337. Gipsoryt

338. Jesteśmy jak drzewo

339. Mozaiki z piekarnika

340. Album małego przyrodnika

341. Witrażyk

342. Bierki

343. Co się tu zmieści?

344. Przycisk z fotografią

345. Muzyka jak malowana

346. Plantacja w koszyku

347. Twarzowe grymasy

348. Sceny z życia klusek

349. Dekoracyjne tło

350. Opiekun rzadkich zwierząt

351. Naszyjniki dla gości

352. W przyjaznym otoczeniu

353. Dziecięca tablica ogłoszeń

354. Domowy baseball

355. Kolorowanie tęczy

356. Artystyczne ciosy

357. Kapslowe kastaniety

358. Kolekcja liści

359. Dla babci i dziadka

360. Wielka bańka, malutka bańka

361. Jacek albo Agatka

362. Jak pomagać innym

363. Kosmiczne ciastka

364. Mój kolorowy kijek

365. Całoroczny bałwanek

O autorkach

Podziękowania

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Naszym matkom, Nancy i Joan, za to, że są kobietami twórczymi i kochającymi przyjaciółkami

Wstęp

Przyszłość naszego dziecka zależy od tego, jakie doświadczenia zgromadzi ono w pierwszych latach życia. Zabawa zapewnia dzieciom przyjemne przeżycia, pozwala im także odczuć smak sukcesu. Twórcze zabawy są niezwykle ważne, wspomagają bowiem rozwój osobowości, wyobraźni, uczą radzenia sobie z wyzwaniami. Ta książka zawiera liczne, starannie dobrane, propozycje twórczych zajęć dla małych dzieci. Przeznaczona jest dla dorosłych – rodziców, opiekunów, nauczycieli – którzy pragną zachęcać dzieci do tego rodzaju zabaw, pomagać im przy nowych wyzwaniach i bawić się razem z nimi.

Proponowane w książce zajęcia, dostosowane do dziecięcych możliwości, zostały podzielone na trzynaście kategorii:

Budowanie; Dźwięki, muzyka; Edukacja; Gry; Ogrodnictwo; Potrawy, gotowanie; Przyroda; Rękodzieło; Rodzina; Sztuka; Środowisko; Taniec; Zabawy teatralne.

Autorki sprawdziły w praktyce wszystkie propozycje, zadbały także, aby żadna z zabaw nie szkodziła środowisku.

Miłej lektury i dobrej zabawy!

Aby zabawa była swobodna i bezpieczna:

– Przykrywaj gazetami miejsca zabaw

– Niebezpieczne przedmioty przechowuj w miejscach niedostępnych dla dzieci, bądź czujna, jeśli znajdą się w zasięgu dziecięcych rączek

– Niech dziecko w czasie zabaw nosi luźne, podniszczone ubranka

– Jeżeli macie zamiar bawić się poza domem, to sprawdź wcześniej, czy teren jest bezpieczny

– Wyjaśnij dziecku, co złego może sobie zrobić, i naucz je, jak unikać takich sytuacji

– Jeśli będziecie przygotowywać jedzenie, to najpierw umyj dziecku rączki

– Po zabawie starannie oczyść wszystkie pędzle i inne narzędzia

– Nie zmuszaj dziecka do udziału w zajęciach

– Baw się razem z dzieckiem

– Przed rozpoczęciem zabawy przeczytaj, co trzeba przygotować i przestudiuj wskazówki

– Planuj zabawy z wyprzedzeniem – przygotowania do nich czasem zajmują kilka dni, a czasem tylko kilka minut

– Pamiętaj, że proces tworzenia jest ważniejszy niż rezultat

– Pozwól dziecku wykazać się inwencją – córka lub syn może mieć własne pomysły

– Miej tę książkę stale pod ręką, możesz ją zabrać na wakacje i kiedy idziecie do krewnych lub przyjaciół

– Weź pod uwagę to, że inni domownicy albo przyjaciele prawdopodobnie z przyjemnością wzięliby udział w waszych zajęciach

– Najważniejsze jest zapewnienie wszystkim bezpiecznej i swobodnej zabawy

Materiały i narzędzia

Do zajęć z działów:

Budowanie; Rękodzieło; Sztuka

kredki zwykłe i świecowe

mazaki, flamastry; farby

brystol

wyciory do fajki

sznurek, szpagat

papierowe kubki, talerze

skrawki tkanin; filc

wstążki, ręczniki, serwetki papierowe

gazety

szpulki po niciach

korki i kapsle do butelek

kleje

torby papierowe

stare pudełka tekturowe

kolorowa kreda

tekturowe pojemniki po jajkach

włóczka

taśma klejąca; gips

stare ubrania

folia aluminiowa; pergamin

nożyczki

plastikowe rurki do napojów

wykałaczki

Potrawy, gotowanie

barwniki spożywcze

miski

płatki śniadaniowe

suszone owoce

desery w proszku

blacha do pieczenia

wałek, garnki

papier do pieczenia

Dźwięki, muzyka; Gry; Zabawy teatralne

prześcieradła

cekiny

zdjęcia rodzinne

ubrania do przebieranek

taśmy i płyty

pudełka tekturowe

piłki

karty do gry

pudełka po żywności

Ogrodnictwo; Przyroda

ziemia doniczkowa

używane doniczki, gliniane albo plastikowe

nasiona

słoiki szklane

patyczki po lodach

narzędzia ogrodowe

świeże warzywa

cebulki kwiatowe

filtry do kawy

1. Wełniany piesek

Przygotuj:

1. kolorową włóczkę

2. papier

3. klej roślinny

4. zdjęcie lub obrazek przedstawiający psa

5. tekturę albo karton

6. tekturowy pojemnik po jajkach

Na kartonie narysuj kontur psiej sylwetki, wzorując się na zdjęciu lub realistycznej ilustracji; im rysunek będzie większy, tym lepiej. Włóczkę potnijcie na nieduże kawałki. W miseczkach pojemnika po jajkach porozkładajcie te kawałki według kolorów – ułatwi to pracę. Potem niech dziecko przykleja pasma włóczki na rysunku psa. Kiedy zwierzę będzie już pokryte pasemkami, narysujcie mu wyraźnie oczy, nos, obrysujcie uszy. Na zakończenie wymyślcie psu imię.

2. Wieczorne rytuały

Chwile poprzedzające pójście do łóżka są bardzo ważne dla każdego dziecka. Wymyślcie rytuał, który będziecie powtarzać co wieczór. Dzięki ustalonym zwyczajom dziecko czuje się bezpieczne, a poza tym ma na co czekać. Niech rytuał zaczyna się na godzinę przed pójściem spać. Oto propozycja: najpierw dwudziestominutowa kąpiel, co najmniej w połowie poświęcona zabawom, potem przez dwadzieścia minut możesz czytać dziecku na głos, przez kolejny kwadrans powspominajcie wszystkie miłe rzeczy, które zdarzyły się w ciągu dnia. Jeżeli odczujecie taką potrzebę, to możecie zakończyć rytuał cichą modlitwą.

3. Kartoflane rzeźby

Przygotuj:

1. torebkę purée ziemniaczanego w proszku

2. dwa jajka

3. blachę do pieczenia

4. kuchenny pędzelek

5. przyrządy do modelowania ciasta

Zróbcie purée wedle wskazówek na opakowaniu, wmieszajcie dwa ubite żółtka. Wyłóżcie masę na natłuszczoną blachę. Pomagając sobie wykałaczkami, łyżeczkami do herbaty, widelcami, patykami po lizakach, formujcie z masy ziemniaczanej zwierzęta, twarze, kształty przypominające roboty. Lekko ubijcie białka i pędzelkiem rozsmarujcie je na kartoflanych rzeźbach. W piekarniku nagrzanym do stu osiemdziesięciu stopni pieczcie wasze dzieła, aż zbrązowieją i zaczną lśnić. Zanim poczęstujecie rodzinę, odstawcie na jakiś czas kartoflane rzeźby, żeby wystygły.

4. Spacerowa kolekcja

Przygotuj:

1. klej i pędzelek

2. gruby karton

Idź z dzieckiem na spacer, zabierzcie klej i pędzelek. Kiedy córka lub syn znajdzie jakiś interesujący przedmiot, przyklejcie go na kartonie. Pozwól dziecku decydować, gdzie przylepiać kolejne znaleziska i co zrobić z „eksponatami”, których nie da się przykleić.

5. Projektant ogrodów

Przygotuj:

1. skrawki tkanin w kwiaty i gładkich

2. kolorowe mazaki

3. czysty papier

4. klej roślinny

5. karton lub tekturę

Najpierw na kwiecistej tkaninie obrysujcie kolorowymi mazakami kontury kwiatów, liści, łodyg, pąków i powycinajcie je. Z gładkiego materiału możecie wyczarować dodatkowe płatki czy liście. Teraz nalepcie wycięte rośliny na papier, będą sztywniejsze. Kiedy klej dokładnie wyschnie, wytnijcie kwiaty podklejone papierem. Potem ułóżcie na kartonie przygotowane elementy tak, aby powstała kolorowa łąka albo ogród. Głównym projektantem niech będzie dziecko.

6. Dotykanie piasku

W piaskownicy lub na plaży niech dziecko schowa dłonie w piasek i spróbuje jedną ręką dotknąć palców drugiej – to trudniejsze, niż mogłoby się wydawać! Teraz powiedz dziecku, żeby jedna jego dłoń uścisnęła drugą. Potem niech dorosły albo inne dziecko zakopie w piasku nogi i spróbuje jedną stopą dotknąć palców drugiej. Jeśli piasek jest wilgotny, to ręce i stopy mogą zacząć kopać tunel, aby doszło do „wielkiego spotkania kończyn”.

Przekład: Piotr Szymor

Redaktor prowadzący: Agnieszka Skowron

Korekta: Anna Stawińska

Opracowanie graficzne: Wayne Johnson (za wydaniem oryginalnym)

Projekt okładki: Bogdan Kuc

Zdjęcie na okładce ©Liderina/shutterstock.com

Skład i łamanie: TYPO

Grupa Wydawnicza Foksal sp. z o.o.

ul. Domaniewska 48, 02-672 Warszawa

tel. 22 826 08 82, 22 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-5578-0

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.