Dane oryginału

Myths of Management: What People Get Wrong About Being the Boss

Copyright © Stefan Stern, Cary Cooper, 2018

This translation of Myths of Management is published by arrangement with Kogan Page.

Projekt okładki i stron tytułowych Barbara Niewiadomska

Fotografia na okładce Eugene Sergeev/123RF oraz Yutthana Teerakarunkar/ EyeEm/Getty Images

Wydawca Bartłomiej Nawrocki

Koordynator ds. redakcji Renata Ziółkowska

Redaktor Magdalena Koperska

Produkcja Mariola Iwona Keppel

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN Marcin Kapusta / konwersja.virtualo.pl

Recenzent dr Piotr Kaczmarek-Kurczak

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2018

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2018 r., (wyd. I)

Warszawa 2018

ISBN 978-83-01-20139-5

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 228

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Pamięci Diany J. Stern (1935–2014),
matki, menadżerki i człowieka

SFDS

Chciałbym zadedykować tę książkę moim dwóm
mentorom zarządzania, których już z nami nie ma:
profesorowi sir Rolandowi Smithowi
oraz profesorowi Fredowi Massarikowi (UCLA)

CLC

Spis treści

Podziękowania

Wprowadzenie

Mit 1. Jest tylko jeden właściwy sposób zarządzania i przewodzenia

Mit 2. Na najwyższych stanowiskach wcale nie jest łatwo

Mit 3. Wydłużone godziny pracy są gwarancją sukcesu

Mit 4. Należy pamiętać, aby nie okazywać wrażliwości lub wątpliwości

Mit 5. Samotność na szczycie

Mit 6. Musicie być najmądrzejsi w całym biurze

Mit 7. Nadszedł kres hierarchii

Mit 8. Grunt to konsekwencja

Mit 9. Zatrudniamy tylko tych, którzy idealnie do nas pasują

Mit 10. Przywództwo jest ważniejsze od zarządzania

Mit 11. Aby zrekrutować najlepszych, trzeba zaoferować im najlepsze pensje

Mit 12. Coroczne oceny pomagają zarządzać wynikami pracowników

Mit 13. Informacje muszą być kontrolowane i ograniczane

Mit 14. …ale przecież kobiety i tak nie są zainteresowane kierowniczymi stanowiskami

Mit 15. Liderem trzeba się urodzić

Mit 16. Pierwsze 100 dni w nowej pracy są decydujące

Mit 17. Musicie wiedzieć o wszystkim, co dzieje się w firmie

Mit 18. Liderzy-bohaterowie mogą samotnie odmienić los całej firmy

Mit 19. Wygrywa szef z najlepszą strategią

Mit 20. Elastyczna praca na wysokich stanowiskach nie jest możliwa

Mit 21. Wynagrodzenie musi być tajemnicą

Mit 22. Psychologia to bzdury, na które nie ma ani miejsca, ani potrzeby

Mit 23. Nadchodzi armia robotów, która zabierze nam pracę

Mit 24. Przywództwo musi mieć charakter transformacyjny

Mit 25. Uległość źródłem sukcesu

Mit 26. Uczucia są dla mięczaków i frajerów

Mit 27. Jeśli chcecie, aby was szanowano, zachowajcie dystans

Mit 28. Bądźcie sobą – grunt to być autentycznym

Mit 29. Data urodzin przesądza o wszystkim

Mit 30. Ludzi motywują pieniądze

Mit 31. Strach działa, a „zaangażowanie” wcale nie jest niezbędne

Mit 32. Uzasadnienie biznesowe zawsze będzie przekonujące

Mit 33. Z firmą wszystko w porządku, mamy tylko kilka czarnych owiec

Mit 34. Zastaliśmy problemy zrodzone z uprzedzeń

Mit 35. Cała władza spoczywa na najwyższych stanowiskach

Mit 36. Ludzie się nauczą, jeśli wszystko im jasno wyjaśnicie

Mit 37. Trzeba na bieżąco śledzić i testować wszystkie trendy w zarządzaniu

Mit 38. Trzeba mówić jak prawdziwy, poważny i dorosły profesjonalista. Żargon to podstawa

Mit 39. Nie można zarządzać ludźmi, jeśli się ich nie widzi

Mit 40. Czy ktoś w ogóle potrzebuje pracowników? Niech żyje ekonomia na żądanie

Mit 41. Ludzie nienawidzą zmian

Mit 42. Big Data to remedium na wszystko

Mit 43. „Odjechane” biuro zwiększy kreatywność pracowników

Mit 44. Są tylko 44 mity

Załączniki. Pogawędki z wybitnymi specjalistami zarządzania

Załącznik 1. Charles Handy

Załącznik 2. Eve Poole

Załącznik 3. Henry Mintzberg

Załącznik 4. Hermina Ibarra

Załącznik 5. Laura Empson

Załącznik 6. Lynda Gratton

Załącznik 7. Margaret Heffernan

Załącznik 8. Rob Goffee i Gareth Jones

Załącznik 9. Tom Peters

Bibliografia

Przypisy

O Autorach

Wprowadzenie

Zarządzanie ma znaczenie. To naprawdę wielka sprawa. Zgoda, czasem trochę nudna – ale zazwyczaj istotna. Musimy brać zarządzanie na poważnie i cały czas nad nim pracować.

Zarządzanie jest wszędzie, nieustannie nas otacza, choć czasem go nie widzimy. Spóźnia się pociąg? Zarządzanie. Przełożono operację? Zarządzanie. Nagła i niespodziewana rezygnacja? Zarządzanie.

Nie wszystko jednak jest takie negatywne. Świetna nowa restauracja? Zarządzanie. Udany test nowego leczenia? Zarządzanie. Sukces sportowy? Zarządzanie. To wszystko zarządzanie, za każdym razem.

W pracy musicie radzić sobie z ludźmi i środkami. Tyle i aż tyle. Jeśli potraficie zarządzać ludźmi i środkami lepiej niż wasi konkurenci, to możecie spać spokojnie. W sektorze publicznym i organizacjach non profit środki mogą być ograniczone, więc sposób, w jaki zarządzacie ludźmi odgrywa jeszcze większą rolę. A już na pewno zadecyduje o tym, czy usługi publiczne będą świadczone odpowiednio, czy nie.

Zarządzanie naprawdę ma znaczenie. Przystosowując do naszych potrzeb znaną opinię Paula Krugmana o wydajności, można powiedzieć, że zarządzanie nie jest wszystkim, ale jest prawie wszystkim. Gdybyście zatem zastanawiali się po co nam kolejna książka o zarządzaniu? – właśnie po to.

O co tyle zamieszania?

Autorzy tej książki trochę już na tym świecie żyją. Wspólnie mamy już około siedemdziesiąt lat doświadczenia w badaniu pracy oraz główkowaniu, jak najlepiej ją wykonywać. Mieliśmy całkiem sporo dobrych i złych szefów, a czasem nawet sami byliśmy za coś odpowiedzialni. Krótko mówiąc – wiemy, o co w tym chodzi. Możemy zatem na samym początku i z pełną odpowiedzialnością oświadczyć, że w tej książce nie znajdziecie żadnych nowych pomysłów.

Dlaczego w ogóle powinniśmy opisać coś nowego? Przecież zarządzanie i przewodzenie znane są już od stuleci. Najbardziej znana oficjalna kodyfikacja praktyk zarządzania w nowoczesnym świecie została spisana ponad 100 lat temu przez F.W. Taylora, który jest autorem metody znanej jako „naukowe zarządzanie”. Kilka dekad później Taiichi Ono opisał przełomowy system produkcyjny Toyoty, dzięki któremu firma stała się jednym z najważniejszych producentów samochodów na świecie. Ponadto, napisano już tyle książek o zarządzaniu…

Technologia zmienia się, koniunktura gospodarcza zatacza koła, i prędko znikają, ale ludzie w gruncie rzeczy pozostają tacy sami. Dostosowujemy się do zmian, a czasem opracowujemy nowy sposób, aby coś wykonać, ale podstawowe elementy pracy – ludzie, zespoły, liderzy, zadania – wciąż będą pełnić swoje funkcje. Strzeżcie się, jeśli ktoś powie wam, że wpadli na nowy, genialny sposób zarządzania ludźmi.

Jak oni zarządzają

W swojej książce Reinventing Management (2010) Julian Birkinshaw, profesor strategii i przedsiębiorczości na London Business School stwierdza, że być może wiele firm ma zdefiniowany model biznesowy, lecz niewiele z nich może pochwalić się modelem zarządzania, który pozwoliłby im dobrze zrozumieć sposób, w jaki chcieliby zarządzać. Niesie to ze sobą kilka łatwych do przewidzenia konsekwencji, ujawnionych przez projekt World Management Survey (rozpoczęty w 2002 r.), który prowadzony jest przez troje profesorów ekonomii: Nicolasa Blooma, Raffaellę Sadunę i Johna Van Reenena.

Przeprowadzone przez nich badanie wykazało, że wiele firm (skupiono się na ponad 8 tysiącach zakładów pracy) przecenia swoje umiejętności w dziedzinie zarządzania. Aż 79% organizacji uważa, że jest powyżej przeciętnej, lecz w rzeczywistości jedynie 15% amerykańskich firm i mniej niż 5% w innych krajach można uznać za liderów zarządzania, jeśli mierzy się ich osiągnięcia skalą praktyk zarządzania nakreśloną przez badaczy. (Dobre wieści są takie, że niektóre konkretne działania, nazywane celami, zachętami czy monitoringiem wykonywane są coraz lepiej).

Wielka Brytania to przykład kraju, który czym prędzej musi podnieść swoją, już od dawna niespecjalnie zadowalającą, wydajność. Jeśli ich wynagrodzenia miałyby się zwiększyć (chyba żaden Brytyjczyk nie miałby nic przeciwko temu), to muszą stać się bardziej produktywni. Oznacza to podniesienie wydajności per capita – czyli wykonywanie efektywniejszej pracy. A to z kolei oznacza, że potrzebują lepszego zarządzania.

Konkluzje? Zarządzanie naprawdę ma znaczenie. I tyle.

Pomysł średniego kalibru

Ta książka, która jest jedną z pozycji w serii mającej na celu obalenie kilku mitów, pozwoliła nam raz jeszcze przyjrzeć się niektórym założeniom, w które szefowie mogą instynktownie wierzyć, a które po prostu są nieprawdziwe. Czy przywództwo jest rzeczywiście ważniejsze od zarządzania? Czy naprawdę trzeba być najmądrzejszą osobą w całym biurze? Czy można zmienić zdanie i zachować przy tym reputację? I tak dalej...

Nie ma tu żadnych przypisów[1], nie ma także ogromnych danych do przetrawienia.

W tej książce nie brakuje faktów, lecz zawarliśmy tu po prostu nasze przemyślenia oparte na latach badań nad zarządzaniem i prób zrozumienia, o co w tym wszystkim chodzi.

Owszem, nie ma tutaj wspaniałego i ekscytującego nowego pomysłu, ale jest przynajmniej jeden całkiem rozsądny pomysł, który trzeba przemyśleć, a mianowicie: przyjmijcie ludzką perspektywę. Jesteśmy przecież ludźmi i jak na razie nie zostaliśmy (i przez długi czas jeszcze nie zostaniemy) zastąpieni nową technologią i nadchodzącą armią robotów. Stanowiska się przekształcają, zmienia się nasze życie zawodowe, ale ludzie nigdzie się nie wybierają, a wraz z nimi pozostaje również kwestia zarządzania.

W zarządzaniu liczą się ludzie i to, co jest z nimi związane: współpraca, zrozumienie, motywowanie, rozwijanie, inspirowanie. Skoro zatem zarządzanie oznacza pracę z ludźmi, to nasze miejsca pracy powinny być bezpieczne i cywilizowane, a pracownicy powinni być tam szanowani i mieć możliwość pracy na najwyższym poziomie. Mamy nadzieję, że jeśli niektórzy czytelnicy się z tym nie zgadzają, to zmienią zdanie po dotarciu do końca książki. A jeśli nie wierzycie nam na słowo, to zajrzyjcie do naszych „pogawędek” (czyli wywiadów), które odbyliśmy z kilkoma z naszych ulubionych specjalistów od zarządzania i które wielokrotnie cytowaliśmy. Całe wywiady znajdują się w Załącznikach na końcu książki.

Zabieramy się do pracy

W animowanym filmie Dzieciak rządzi [ang. The Boss Baby] jest zabawna scena, w której niemowlęta pojawiają się na taśmie produkcyjnej (w końcu to film dla dzieci) i następnie podejmowana jest decyzja o ich dalszym losie. Jeśli połaskotane dziecko śmieje się i gaworzy, to trafia do szczęśliwej i kochającej rodziny. Jeśli nie, wówczas zapala się lampka z napisem „zarząd” i niemowlak wysyłany jest do pracy. (Ten żart skierowany jest raczej do dorosłych towarzyszącym młodszej części widowni).

Jednak wiemy, że coś w tym jest. Słowo „zarząd” wywołuje przygnębienie u zbyt wielu ludzi. Dlaczego słodko-gorzki serial komediowy Biuro [ang. The Office] odniósł tak duży międzynarodowy sukces? Bo wszyscy mieliśmy złych szefów i wszyscy doświadczaliśmy skutków złego zarządzania.

Zanim zaczniemy, oddamy ostatnie słowo naszego wstępu Peterowi Druckerowi, największemu ekspertowi ds. zarządzania. To będzie przestroga przed mitami zarządzania i rada, aby skupić się na tym, co jest naprawdę efektywne: „Tak wiele z tego, co nazywamy zarządzaniem, polega tak właściwie na utrudnianiu ludziom pracy”.

Niech to będzie dla was lekcja.

Przypisy

[1] Oprócz kilku przydatnych przypisów od tłumaczki, która zobowiązuje się nie zanudzać czytelników (przyp. tłum.).