Spis treści

Okładka

Strona tytułowa

Strona redakcyjna

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

Rozdział piętnasty

Rozdział szesnasty

Rozdział siedemnasty

Rozdział osiemnasty

Rozdział dziewiętnasty

Rozdział dwudziesty

Rozdział dwudziesty pierwszy

Rozdział dwudziesty drugi

Rozdział dwudziesty trzeci

Rozdział dwudziesty czwarty

Rozdział dwudziesty piąty

Rozdział dwudziesty szósty

Rozdział dwudziesty siódmy

Rozdział dwudziesty ósmy

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Rozdział trzydziesty

Rozdział trzydziesty pierwszy

Rozdział trzydziesty drugi

Rozdział trzydziesty trzeci

Rozdział trzydziesty czwarty

Rozdział trzydziesty piąty

Rozdział trzydziesty szósty

Rozdział trzydziesty siódmy

Rozdział trzydziesty ósmy

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Rozdział czterdziesty

Rozdział czterdziesty pierwszy

Rozdział czterdziesty drugi

Rozdział czterdziesty trzeci

Epilog

Podziękowania

Pytania do Tracy Rees

Tracy Rees

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki

Tytuł oryginału: FLORENCE GRACE

Redakcja: Beata Kołodziejska

Projekt okładki: Magdalena Zawadzka / Aureusart

Zdjęcie na okładce: © Lee Avison / Trevillion Images

Korekta: Agnieszka Al-Jawahiri

Redaktorka prowadząca: Daria Armańska

Copyright © 2016 Tracy Rees. All rights reserved.

First published in Great Britain in 2016 by Quercus Editions Ltd.

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, 2018

Copyright © for the Polish translation by Tomasz Wyżyński, 2018

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku.

Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN 9788380159464

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o.
ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa
www.czarnaowca.pl
Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl
Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl
Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Moim cudownym rodzicom, jak zawsze z wyrazami miłości, a także wszystkim starym Rillom i kobietom takim jak Lacey, które wypełniły moje życie magią

Rozdział pierwszy

Ten przeklęty kuc znowu mnie zrzucił! Przyszło mi do głowy, że w okręgu West Wivel nie ma chyba drugiej istoty, która byłaby równie złośliwa i przewrotna. Jechałam przez wrzosowiska zaledwie pół godziny, gdy wtem spod kopyt wzbił się w powietrze głupi, przerażony gołąb, potem drugi. Kuc pognał naprzód, a ja wylądowałam w błocie. Patrzyłam na jego kosmaty biały zad znikający w oddali.

– Tchórz! – wrzasnęłam. – Przecież to tylko gołębie!

Nagle znad morza nadpłynęły fale mgły. Wzgórza, kotliny, ścieżki, skały, twarda ziemia i cuchnące mokradła błyskawicznie utonęły w mlecznobiałym tumanie. Tylko ktoś bardzo odważny albo nieostrożny szedłby dalej. Nie uważam się ani za odważną, ani za skłonną do nadmiernego ryzyka, lecz nie miałam czasu czekać, aż mgła się rozwieje. Mogło to nastąpić za kilka minut albo za kilka dni, a ja i tak byłam już spóźniona. W gruncie rzeczy spóźniona o cały dzień.

Nie wiedziałam, dlaczego nie przenocowałam w Truro. Ostatnio nieustannie ulegałam irracjonalnym impulsom – i w konsekwencji wciąż stawałam wobec męczących pytań bez odpowiedzi. Czy na tym polega istota kobiecości? Jeśli tak, wolałabym stać się dorosła kilka lat później, poczekać na ten zaszczyt.

Nie miałam wątpliwości, że znajdę drogę do domu – czułam się na wrzosowiskach jak u siebie, choć nie potrafiłam wyjaśnić tego fenomenu. Jednak lepka, zimna mgła była wyjątkowo nieprzyjemna. Stephen z pewnością powiedziałby, że mnie ostrzegał. Przeklęty, strachliwy kuc! Niech się poślizgnie na kamieniu i złamie kark albo wpadnie do bagna i utonie w gęstej czarnej mazi…

Wściekałam się i szłam naprzód. Miałam trzynaście lat i wiedziałam, że popełniłam błąd. Mimo mgły, błota i widm mogłabym bezpiecznie chodzić po wrzosowiskach przez bardzo długi czas, lecz zdawałam sobie sprawę, że babcia będzie się martwić. Zeszłej nocy po raz pierwszy od śmierci ojca spałam poza domem.

Poprzedniego dnia pojechałam do Truro ze Stephenem i Hestą. Skorzystaliśmy z ekscytującej okazji – przynajmniej tak się nam wtedy wydawało, bo byliśmy młodzi i niedoświadczeni. Dowiedzieliśmy się o niej z wyjątkowo nieprawdopodobnego źródła: od Trudy Penny, mojej dawnej koleżanki ze szkoły, mojego śmiertelnego wroga.

Trudy wysłała mi list! Wprost trudno w to uwierzyć, bo przypuszczam, że żaden z mieszkańców naszej maleńkiej wioski nigdy wcześniej nie dostał listu. Był napisany na białym papierze i przyszedł w kopercie zapieczętowanej woskiem. Brzmiał następująco:

Florrie!

Piątego września tego roku mój wuj i ciotka, państwo Beresfordowie z Truro, urządzają przyjęcie z okazji zaręczyn syna. W związku ze zmianami zachodzącymi w domu brakuje im służby – pora jest niesprzyjająca, mówi ciotka, która zamartwia się tą sprawą. Potrzebują pomocy. Pomyślałam, że Ty i Twoi przyjaciele moglibyście zarobić trochę pieniędzy. Każdy dostałby sześć pensów za dzień pracy. Pomagalibyście gospodyni w domu Beresfordów na Lemon Street. Jeśli jesteście zainteresowani, proszę, dajcie mi znać do końca tygodnia, a ja ich zawiadomię, że przyjedziecie.

Serdeczne pozdrowienia

Trudy

Od razu wiedziałam, że pojadę do Truro. Nie było to jedno z moich przeczuć – nie kierowała mną intuicja – po prostu bardzo tego pragnęłam. Jednak zaaranżowanie wyprawy do miasta wymagało czasu. Hesta i Stephen nie przepadali za przygodami i musiałam długo ich przekonywać: wielokrotnie powtarzałam słowa „sześć pensów”. Babcię, która nie miała nikogo na świecie oprócz mnie, trzeba było jeszcze dłużej przekonywać. Znowu posługiwałam się magicznym zwrotem „sześć pensów”. Cierpliwie rozpraszałam troski i wątpliwości. Wystarczy powiedzieć, że w końcu dopięłam swego. Jeśli upór jest cechą dziedziczną, mam go mnóstwo.

Myślałam, że to krótka przygoda. Gdybym wiedziała, co wyniknie z eleganckiego przyjęcia w Truro, może nigdy bym tam nie pojechała? Lecz i tak nie miałoby to żadnego znaczenia.

Wyruszyliśmy do Truro. Hesta i ja siedziałyśmy na kucu ojca Stephena, a Stephen szedł obok. Bywałam już w miastach – Lostwithiel i Fowey – ale nigdy nie wyobrażałam sobie takiej elegancji i zamożności. Lemon Street w Truro wydawała mi się krainą z baśni! Szeroka ulica była wybrukowana, nie zauważyłam śladów błota. W obie strony jeździły z turkotem wozy, konie, a nawet karety! Spacerowali po niej eleganccy ludzie, uśmiechając się do siebie i wymieniając pozdrowienia. Było miłe, słoneczne popołudnie na początku lata, jakby nawet pogoda sprzyjała wymianie uprzejmości.

Domy, zbudowane z szarego kamienia, łączyły się ze sobą. Nigdy nie powaliłaby ich wichura. Mieszkańcy nie musieli się martwić ulewami. Staliśmy we trójkę na środku ulicy, gapiąc się z otwartymi ustami, aż o mało nie potrącił nas jakiś powóz. Stephen pociągnął nas na trotuar – jeszcze nigdy nie widzieliśmy trotuarów – i po chwili stanęliśmy przed wspaniałym domem. Czuliśmy, że nie możemy tam wejść: byłaby to zbyt wielka śmiałość z naszej strony.

– Trudy Penny mówiła poważnie? – spytała Hesta. – Może stroiła sobie żarty? Pewnie zaraz nas wyrzucą i jeszcze dziś wieczorem wrócimy do Braggenstones.

– Nie możemy tu stać cały dzień – powiedziałam. Puściłam ręce przyjaciół, wspięłam się po schodach i chwyciłam kołatkę w kształcie lwiego łba. Oczywiście powinniśmy iść do tylnego wejścia, lecz nie mieliśmy o tym pojęcia – nigdy wcześniej nie widzieliśmy domu z dwoma wejściami, frontowym i dla służby.

Zaprowadzono nas do kuchni i powiedziano, co mamy robić. Wszyscy traktowali nas dość uprzejmie, a gospodyni była w takiej desperacji, że nie uznała nas za zabłoconych wiejskich obdartusów, tylko za anioły zbawienia.

W ciągu następnych kilku godzin otrzymywaliśmy mnóstwo poleceń, które musieliśmy natychmiast wykonywać, więc nie mieliśmy na nic czasu. Gdyby takie było moje życie, gdybym została służącą w eleganckim domu, chyba nie zniosłabym nieustannych rozkazów. Ale wtedy wszystko wydawało się nowe, ciekawe, niezwykłe – biegałam po kuchni z roziskrzonym wzrokiem, pełna niewyczerpanej energii, zbierając wiele pochwał. Od czasu do czasu zauważałam Hestę. Związała na plecach piękne złociste włosy, a jej drobna twarz wydawała się zrezygnowana i trochę nieszczęśliwa. W domu też bez przerwy jej rozkazywano. Stephena widziałam tylko raz i wyglądał, jakby miał zamęt w głowie.

Ja jednak czułam się szczęśliwa. Było to nowe wyzwanie i dobrze sobie radziłam. Pomagałam, dzięki mnie wszystko szło sprawniej. Czułam się trochę osamotniona i tęskniłam za domem, lecz byłam zachwycona przemianą, którą przeżyłam. Stałam się inną osobą, potrafiłam wypełnić każde polecenie i świetnie przystosowałam się do zupełnie nowego otoczenia. W pewnej chwili gospodyni wsunęła głowę do kuchni i oznajmiła, że zaczęli przybywać goście. Słysząc jej słowa, służące poczuły dreszczyk podniecenia.

Nagle wszystkie zanurzały dłonie w cebrzyku z wodą i przykładały je do zarumienionych policzków, by je ochłodzić. Wsuwały niesforne kosmyki włosów pod czepki i zawoje. Zdjęły fartuchy, wygładziły spódnice. Później służącym pozwolono chodzić w dwu- lub trzyosobowych grupkach do ukrytego zakątka, z którego widać było eleganckich gości przybywających na przyjęcie.

– Chodź, Florrie, nasza kolej – powiedziała po chwili jedna z podkuchennych.

– Ja?! – Byłam zachwycona. Myślałam, że na taką przyjemność mogą liczyć tylko etatowe służące. Podążyłam za Verą korytarzem i weszłyśmy po kilku schodkach prowadzącychdo bocznych drzwi dużej jadalni. Znalazłyśmy się w niszy zasłoniętej ciężkimi, grubymi, fioletowymi kotarami – stał w niej stół z zapasową wazą ponczu, kryształowymi kieliszkami, talerzami z białej porcelany i innymi rzeczami, które mogły się okazać natychmiast potrzebne. Wcisnęłyśmy się do tego zakątka, wyjrzałyśmy zza kotary i zobaczyłyśmy feerię barw i świateł.

Patrzyłam zafascynowana na dżentelmenów składających ukłony przed olśniewającymi damami. Pożerałam wzrokiem różowe, brzoskwiniowe i kremowe suknie. Nigdy nie widziałam takich strojów: nawet ładne pastelowe sukienki mojej nauczycielki wydawały się przy nich skromne. Marzyłam, by ich dotknąć i poczuć aksamitną gładkość tkanin. A klejnoty! Wtedy nie znałam nawet ich nazw. Ciemnozielone, krwistoczerwone i przejrzyste jak rosa w promieniach słońca, wydawały się skarbami z innego świata, którego nie znałam.

Poza tym obserwowałam ludzi! Właśnie oni byli najbardziej fascynujący. Pogarda ukryta za gładką maską grzeczności, złośliwy błysk w oczach układnych młodych dam, powaga dżentelmena z wąsami – mogłabym patrzeć na to całą noc. Kiedy zaczęła grać orkiestra, byłam w siódmym niebie. Dygnięcia i kroki tancerek zmieniających partnerów zupełnie nie przypominały ciężkich tańców wiejskich, na których byłam kilka razy w Boconnoc.

A muzyka! Nie wierzyłam własnym uszom. Jak dotąd mój jedyny kontakt z muzyką polegał na słuchaniu Roda Plovera rzępolącego na skrzypcach, a od czasu do czasu sąsiadów śpiewających dźwięcznymi głosami wiejskie piosenki. Ale niekiedy w moim umyśle pojawiały się dźwięki, których nie potrafiłam opisać – wyższe i niższe nuty, fragmenty muzyki przypominające szum wiatru… Kilka razy próbowałam opowiedzieć o tym Heście, ale marszczyła brwi, nie wiedząc, o co chodzi.

– Co to może być, Hesta?

– To po prostu znowu twoja wyobraźnia. Dziwna z ciebie dziewczyna, Florrie Buckley, ale i tak cię kocham.

Wiedziałam, że to coś ważnego. W jakiś tajemniczy sposób znałam wiele innych rzeczy, których nie potrafiłam wyjaśnić i na które nie miałam dowodów. Tego wieczoru, w ciemnym zakamarku obok wazy z ponczem, po raz pierwszy usłyszałam swoją muzykę w prawdziwym świecie.

– Co to takiego? – spytałam Verę, pociągając ją za rękaw i wyciągając dłoń.

– Po prostu fortepian, dziecko – wyjaśniła.

– For-te-pian… – szepnęłam ze zdumieniem, jakby powiedziała „Elizjum” albo „Olimp”.

Vera musiała zauważyć dziwny wyraz mojej twarzy, bo poklepała mnie po ramieniu i rzekła:

– Zostań tu jeszcze chwilę.

Wkrótce zastąpiła ją inna służąca, która wcisnęła się obok mnie i dyszała ciężko nad moim uchem. Patrzyłyśmy.

Próbowałam dokładnie zapamiętać wszystko, co widziałam, bo nie wyobrażałam sobie, że mogłabym mieć okazję jeszcze raz to zobaczyć. Kiedy spoglądałam na tłum gości, mój wzrok padł na młodego mężczyznę i poczułam lekkie drgnienie serca. Miałam dziwne wrażenie, że gdzieś go już widziałam…

Na początku moją uwagę zwrócił jego dobroduszny
uśmiech. Młodzieniec był przystojny, owszem, miał kędzierzawe jasne włosy o barwie żółtych kwiatów kolcolistu, przejrzyste brązowe oczy przypominające stawy na wrzosowiskach i urodziwą twarz młodego człowieka, który zmienia się w mężczyznę. Wydało mi się to pociągające, bo sama czułam się częściowo dziewczynką, a częściowo kobietą. Promienny uśmiech malujący się na jego twarzy świadczył, że znosi swój pośredni stan znacznie lepiej ode mnie. Cierpliwy wzrok, którym obrzucał po kolei pozostałych gości, jakby naprawdę interesowało go, co mają do powiedzenia, zrobił na mnie duże wrażenie w sali pełnej ludzi maskujących swoje uczucia i zachowujących się oficjalnie. Patrzyłam, jak kilkoro dumnych rodziców przedstawia mu swoje młode córki. W końcu ujął jedną za rękę i poprowadził na parkiet taneczny.

Stłumiłam chichot. Jeszcze nigdy nie widziałam takiej niezgrabnej dziewczyny! A mój bohater, choć dość zręczny, nie był tak doskonałym tancerzem, by zatuszować jej błędy. Niepewnie odtańczyli powolnego walca, wpadając na inne pary i o mało ich nie przewracając. Stwarzali zagrożenie dla pozostałych gości, którzy patrzyli na nich krzywym okiem. Kiedy walc się skończył i orkiestra zagrała skoczną polkę, powinni zrezygnować, lecz zaczęli skakać i podrygiwać z gracją nowo narodzonych cieląt. Zasłoniłam na chwilę oczy, a potem opuściłam rękę i zobaczyłam, jak tracą równowagę. Młoda dama zaplątała się we własnej sukni – było to nieuniknione – i upadła, potrącając trzy krzesła, na których siedziały z poważnymi minami inne młode damy. One również runęły na podłogę.

Już miałam wybuchnąć śmiechem, gdy służąca siedząca ze mną rzuciła się na pomoc. Uznałam, że powinnam zrobić to samo, więc pobiegłam za nią. Do dziewczyny leżącej na podłodze natychmiast podszedł jej ojciec, spojrzał wściekle na młodego człowieka i pomógł córce wstać.

– Pomóż mi, dziewczyno – powiedział do służącej. – Weź ją pod rękę. Chodź, Fanny, oprzyj się na nas. Usiądźmy w jakimś spokojnym miejscu.

Grupka ludzi odeszła, a ja stałam bez celu w sali pełnej eleganckich gości, którzy należeli do innego świata. Zauważyłam jednak kogoś, kto zrobił coś, co sama miałam zamiar zrobić – zanosił się od śmiechu. Był to inny młody człowiek, siedzący w najdalszym rogu sali. Dygotał ze złośliwej wesołości. Uśmiechnęłam się, po czym odwróciłam wzrok.

– Nic się panu nie stało, sir? – spytałam złotowłosego młodzieńca, bo nikt inny tego nie zrobił. Wszyscy zdawali się sądzić, że to on jest odpowiedzialny za katastrofę.

– Doprawdy, Sandersonie! – mruknęło kilku tęgich dżentelmenów.

– Sandersonie, powinieneś bardziej uważać! – powtarzały z wyrzutem damy.

Nie wydawało się to sprawiedliwe. Spojrzał na mnie z wielkim zdumieniem, ale zanim zdążył odpowiedzieć, zabrała go groźna kobieta o długich czarnych włosach. Matka? Nie dostrzegłam podobieństwa, a jednak odnosiła się do niego bardzo apodyktycznie. Skorzystałam z okazji, że nikt nie zwraca na mnie uwagi, i wślizgnęłam się z powrotem za kotarę, skąd dalej obserwowałam salę.

Kilka tańców później pomyślałam, że naprawdę powinnam wracać do kuchni, gdy wtem zauważyłam pechowego Sandersona stojącego samotnie obok mojej niszy. Pod wpływem szaleńczego impulsu uniosłam kotarę i syknęłam na niego. Spojrzał ze zdumieniem w moją stronę, ja zaś zaprosiłam go gestem do środka. Rozejrzał się szybko, wszedł za kotarę, a ja pozwoliłam jej opaść, zasłaniając nas przed wzrokiem gości.

– Dzień dobry! – powiedziałam, zadowolona z sukcesu. Kiedy miałam sześć lat, Stephen oświadczył mi się w kurniku. To było jeszcze lepsze.

– Dzień dobry! – odparł wyjątkowo grzecznym tonem. Z daleka wydawał się młodszy, spostrzegłam, że jest prawie dorosły. Uświadomiłam sobie, że nie powinnam go zaczepiać.

– Widziałam upadek pana narzeczonej – odezwałam się. Może nie była to najbardziej taktowna uwaga.

Zarumienił się jak wiejski parobek.

– Nie jest moją narzeczoną, tylko przyjaciółką rodziny. Obawiam się, że nie jestem mistrzem polki.

– Phi! To jej wina. Tańczyła jak cielę. I tak długo udawało się panu nie dopuścić, by się wywaliła. Dlaczego wszyscy pana za to winią? Dlaczego nie ją?

– To bardziej dżentelmeńskie. Nie wolno przyznawać, że młode damy mogą mieć jakiekolwiek wady.

– Naprawdę? – Byłam zaintrygowana. – Przecież to głupie, nie? Jasne, że młode damy mają wady. Są ludźmi jak wszyscy. Ja sama mam mnóstwo wad.

Wydawał się jednocześnie rozbawiony i zmieszany.

– Och, jestem pewien, że to nieprawda.

– Ależ tak! Mnóstwo! – Umilkłam, zdając sobie sprawę, że nie prezentuję się w najkorzystniejszym świetle. – Naturalnie wiele rzeczy idzie mi całkiem nieźle.

– Jestem tego pewien. Na przykład jakie?

– Na przykład czytanie. Czytam bardzo dobrze. I umiem pisać. Potrafię robić lekarstwa z dzikich kwiatów, znam przepisy i zaklęcia.

Ostatnie słowa nie były zupełnie zgodne z prawdą, ale chciałam zaimponować temu miłemu, przyjemnie pachnącemu młodemu człowiekowi.

– Zaklęcia! Wielkie nieba! Jakie to niezwykłe! – Obrzucił mnie nieco nerwowym wzrokiem, lecz znów uśmiechnął się dobrodusznie.

– Miałby pan ochotę na poncz, sir? – spytałam, byle tylko sobie nie poszedł. Wskazałam zapasową wazę na stole i nalałam mu kieliszek, nim zdążył odpowiedzieć.

– Dziękuję. – Wziął go i wyjrzał zza kotary. – Mój Boże, znakomita kryjówka, prawda?

– Owszem. Tak naprawdę powinnam już wracać. Pozwolili mi przyjść i popatrzeć, ale chyba nie tak długo.

– Pracujesz u Beresfordów?

– Och nie, sir. Mieszkam w Braggenstones.

– Bragg…?

– Na pewno nie zna pan tej wioski. Leży na pustkowiu. Po prostu pomagam przez jeden wieczór. Jeszcze nigdy nie byłam w takim domu.

– I podoba ci się?

– Bardzo, sir. Mieszka pan w Truro?

– W Londynie. Przyjechałem tu z ciotką i bratem. Reprezentujemy rodzinę.

– Który z gości to pański brat, sir?

Uśmiechnął się nieco szerzej, skinął dłonią, bym się do niego przysunęła i mogła wyjrzeć zza kotary. Czułam ciepło jego czystego ciała, przyodzianego w piękny frak, i było mi przyjemnie, że jestem w dobrej komitywie z człowiekiem ze znacznie wyższej sfery.

– Tam, koło wazy z ponczem.

Był to złośliwy młody mężczyzna, którego wcześniej zauważyłam.

– W ogóle nie jest do pana podobny! – zawołałam. Była to prawda. Brat Sandersona wyglądał dziwnie. Nie siedział prosto z pogodnym wyrazem twarzy jak inni dżentelmeni, lecz garbił się niczym troll i gniewnie marszczył. Ludzie obchodzili go z daleka. Miał gładkie, jedwabiste włosy opadające na czoło, czarne w przeciwieństwie do brata, i woskową cerę.

– Jest od pana młodszy czy starszy? – spytałam. Domyślałam się, że młodszy.

– Dwa lata starszy. To dziedzic fortuny naszego rodu, ja jestem tylko zabezpieczeniem. – Sanderson się roześmiał.

Nie rozumiałam, co ma na myśli.

– Nigdy nie widziałam tak nieszczęśliwego młodego człowieka – zauważyłam.

– Och, Turlington nie jest nieszczęśliwy, tylko zły. Lubi robić to, na co ma ochotę, a nie chciał tu przyjeżdżać. Nasz dziadek go zmusił, więc jest niezadowolony.

Z zainteresowaniem spojrzałam na salę. Ja też lubię robić to, na co mam ochotę.

– Podoba mi się pana imię. Pasuje do pana.

– Dlaczego?

– Sanderson kojarzy się z piaskiem. Ma pan włosy złote jak piasek.

Zarumienił się lekko.

– Cóż, dziękuję. Jesteś pierwszą osobą, która mi to powiedziała. Zwykle wszyscy pytają: „Dlaczego pan i pana brat macie takie niezwykłe imiona?”.

– A dlaczego? Skoro pan to powiedział, ja też muszę zadać to pytanie.

– Moja rodzina szczyci się tym, że jej członkowie poślubiają tylko damy ze znakomitych rodzin. Później, na pamiątkę, nadają chłopcom nazwiska panieńskie matek jako imiona.

Musiałam mieć skonfundowaną minę, bo zaczął tłumaczyć:

– Moja matka nazywała się Cassandra Sanderson. Byłem jej pierworodnym synem, więc nadano mi imię Sanderson. Matka Turlingtona nazywała się Belle Turlington. Moja rodzina popisuje się w ten sposób znakomitymi koneksjami.

– Jakie to dziwne… Ale skoro pan i Turlington jesteście braćmi, dlaczego nie macie tej samej matki?

– Dobre pytanie. Grace’owie to skomplikowana rodzina. Zaraz ci wytłumaczę…

Ale niczego nie wytłumaczył, bo w tej samej chwili obok niszy przeszła jego groźna ciotka.

– Widziałeś Sandersona? – spytała dżentelmena, który jej towarzyszył. – Gdzie się podziewa ten chłopak? Sanderson to niezdara, a Turlington ma okropne maniery. Rodzina Grace’ów schodzi na psy!

Sanderson skrzywił się ironicznie.

– Lepiej już pójdę. Nie powinni mnie tu znaleźć. Ale czy mógłbym najpierw poznać twoje imię?

Ja również nie miałam ochoty, by mnie z nim nakryto. Dygnęłam.

– Florrie Buckley. Florrie to zdrobnienie od Florence, sir.

– Miło mi, że cię poznałem, Florence.

Lubię, gdy ludzie nazywają mnie pełnym imieniem. Mam wtedy wrażenie, że jestem kimś zupełnie innym niż zwykła Florrie Buckley z Braggenstones.

– Dziękuję, to była przyjemna chwila wytchnienia – powiedział Sanderson. Później zniknął, wracając do świata, z którego przybył.

Kiedy znalazłam się z powrotem w kuchni, panowała tam dzika krzątanina, której ośrodkiem była Hesta. Upadła, uderzyła głową w kamienną posadzkę, rozcięła sobie skórę do krwi i zemdlała. Opatrzono ją i lekarz orzekł, że nie może dalej pracować. Wezwano pana Beresforda. Pochylał się nad Hestą, trzymając dłonie na kolanach, ona zaś siedziała na krześle obok paleniska. Zaproponował, że odeśle nas troje do domu swoim powozem, albo możemy przenocować.

– Hesta! Nic ci nie jest?! – zawołałam, podbiegając do przyjaciółki. Jej miła buzia była blada, a błękitne oczy zamglone.

– Dojdę do siebie, Florrie. – Ujęła dzielnie moją dłoń. – Ale dziwnie się czuję i wolałabym leżeć w domu we własnym łóżku.

– Oczywiście, kochanie, oczywiście – uspokajałam ją, choć ogarnął mnie żal. – To bardzo miło z pana strony, sir, dziękujemy – zwróciłam się do pana Beresforda.

– Naturalnie, dziecko, naturalnie. Czuję się okropnie, że przebyłyście taką drogę, by mam pomóc, i zdarzył się taki przykry wypadek. – Pomyślałam, że jest bardzo dobrym człowiekiem, i zastanawiałam się, jak może być spokrewniony z koszmarną Trudy Penny. – Jest was troje, jak rozumiem? Wy dwie i młodzieniec?

– Tak, sir. Stephen Trevian.

Pan Beresford skinął głową.

– Pani Chambers, proszę natychmiast przyprowadzić Stephena Treviana. Odsyłam tę trójkę z powrotem na wrzosowiska. Wallace, przyprowadź powóz. A teraz, młode damy, muszę wrócić do gości, ale życzę wam miłej podróży. A tobie szybkiego powrotu do zdrowia, biedne dziecko.

Kiedy odszedł, wzięłam Hestę za rękę i pocieszałam ją, aż pojawił się zatroskany Stephen.

– Ja też jestem zatroskana – mruknęła pani Chambers. – Przed nami długi wieczór i potrzebuję pomocy. Wszyscy musicie jechać?

– Tak – odpowiedział natychmiast Stephen. – Przybyliśmy tu pod warunkiem, że będziemy razem. Nie możemy pozwolić, by Hesta jechała sama powozem, a poza tym źle się czuje. – Stał nad Hestą, tak opiekuńczy, barczysty i poważny, tak pewny swoich racji, że pani Chambers zrobiła zrezygnowaną minę.

Zaświtał mi promyk nadziei. Policzki Hesty nieco się zaróżowiły. Na Stephenie można było całkowicie polegać…

– Ja zostanę, proszę pani – powiedziałam. – Ale nie mogę wracać sama nocą przez wrzosowiska. Babcia obdarłaby mnie ze skóry, naprawdę.

Na twarzy pani Chambers również pojawił się wyraz nadziei.

– Gdybyś miała ochotę, dziecko, mogłabyś przenocować. Dzieliłabyś pokój z Sarah, jest tam zapasowe łóżko. Rano pomogłabyś w sprzątaniu i zapłaciłabym ci drugie sześć pensów oprócz tych obiecanych. Dobrze pracujesz, przez cały dzień zwijałaś się jak fryga.

– Florrie, nie! – wtrącił natychmiast Stephen. – Co powiedziałaby babcia?! Obedrze mnie ze skóry, że zostawiłem cię samą. Musimy wrócić razem.

– Ale, Stephen, jak przyprowadzimy kuca?

– Może biec obok powozu.

– Nigdy nie dotrzyma kroku pięknym koniom pana Beresforda. Nie, zostanę, pomogę służącym i zarobię jeszcze jedną sześciopensówkę dla babci. Nie będę sama. – Kiwnęłam dłonią w stronę zatłoczonej kuchni. – Spędzę bezpiecznie noc. Przyjadę rano, kiedy zrobię wszystko, na czym zależy pani Chambers.

– Och, dziecko, gdybyż to było możliwe! – westchnęła melancholijnie gospodyni.

– Ona nie może! – odezwał się Stephen.

– Zostanę! – zaprzeczyłam.

– Florrie, nie! – wtrąciła Hesta, która zawsze zgadzała się ze Stephenem. – Nie jesteś u siebie. Nie wiesz, co się może zdarzyć. Nie możesz tu zostać bez nas. Babcia dostanie szału. Jedź z nami.

W drzwiach pojawiła się głowa chłopca.

– Powóz czeka! – zawołał.

– Nie – zdecydowałam. – Obiecaliśmy, że pomożemy, i chcę, żebyśmy dotrzymali słowa. Hesto, ty nie możesz pracować, zraniłaś się, lepiej ci będzie w domu. Ty, Stephenie, oczywiście musisz z nią pojechać, bo Hesta potrzebuje opieki. Ja czuję się dobrze, podoba mi się tu i chcę zarobić dodatkowe sześć pensów. Jutro przed południem wrócę do Braggenstones. Nie ma się czym przejmować. Jedźcie już. Hesto, szybko wracaj do zdrowia, kochana.

Uścisnęłam ją, gdy wstała niepewnie, a Stephen obrzucił mnie niezadowolonym wzrokiem. Był z natury opiekuńczy i zostając w Truro, postawiłam go w bardzo niewygodnej sytuacji – nie mógł dbać o nas obie. Pani Chambers szybko zapędziła mnie do pracy i kazała mi zmywać talerze. Obejrzałam się przez ramię i zobaczyłam, jak moi przyjaciele powoli wychodzą z kuchni. Hesta wspierała się na Stephenie, obejmując go. Później zajęłam się zmywaniem.

Miałam cichą nadzieję, że znów zobaczę dwóch dziwnych braci, ale wieczór okazał się niezbyt ciekawy. Zmywałam naczynia, obierałam warzywa, pędziłam tam i z powrotem – przebiegłam chyba tysiąc kilometrów, dźwigając stosy porcelany i pościeli dla gości mających nocować w domu. O trzeciej nad ranem padłam na zapasowe łóżko w maleńkim pokoiku Sarah na poddaszu. Byłam tak zmęczona, że nie mogłam zasnąć.

– Widziałam dziś wieczorem czarnowłosą panią Grace – odezwałam się, mając nadzieję czegoś się dowiedzieć. – Wygląda wyjątkowo groźnie.

– Ach, jej bratanek ze złotymi kędziorami! – natychmiast odpowiedziała Sarah. – Bardzo przystojny dżentelmen. Ale pamiętaj, nigdy bym z nim nie poszła, choć jest taki urodziwy. To członek rodziny Grace’ów, a to oznacza kłopoty. On sam może być miły, ale reszta? Kłopoty.

– Naprawdę? Dlaczego? – spytałam i ziewnęłam, jakby nie pożerała mnie ciekawość. Lecz Sarah spała, leżąc na plecach, i nie można było z niej już nic wydobyć.

Leżałam na cudzym sienniku, bolały mnie mięśnie, kręciło mi się w głowie. Moje ciało pieniło się jak cydr. Jeszcze nigdy nie byłam taka niewiarygodnie czujna, jak zwierzę gotowe na wszystko, a jednak zmęczona, zmęczona, zmęczona…

Sarah wstała o wpół do szóstej, dokładnie minutę przed tym, jak na poddaszu rozległ się donośny dźwięk dzwonu. Była już w połowie ubrana, gdy wreszcie zdołałam usiąść, choć nie mogłam jeszcze wykrztusić ani słowa. Nie musiałam się przebierać, bo spałam w sukience, ale powinnam się umyć i uczesać, nim stanę przed gospodynią Beresfordów.

Znów zabrałam się do pracy – choć już nie w takim tempie jak poprzedniego wieczoru. Dla gości przygotowywano obfite śniadanie, lecz o tak wczesnej porze wszyscy jeszcze spali.

Kiedy wszystko było gotowe i zapanował spokój przed zejściem gości, pani Chambers zlitowała się nade mną.

– Dobrze pracowałaś, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że nigdy wcześniej czegoś takiego nie robiłaś – rzekła z aprobatą. – Damy już sobie radę bez ciebie. Wracaj do domu, dziecko. Padasz z nóg, a czeka cię długa droga.

Rzeczywiście, byłam śmiertelnie zmęczona. Podziękowałam pani Chambers – i to dwukrotnie, bo dała mi nie szylinga, tylko florena. Nie mogłam się doczekać chwili, gdy oddam go babci. To z pewnością uciszy jej gderliwe uwagi, że spędziłam noc w Truro. Lokaj zaprowadził mnie do stajni.

Siodłałam kuca ojca Stephena, gdy nagle usłyszałam szelest w sianie wywołany przez coś znacznie większego od myszy. Obróciłam się gwałtownie i zobaczyłam młodego człowieka. Miał siano we włosach, siedział na ziemi, i rozglądał się niepewnie.

Przestraszyłam się, lecz szybko się opanowałam.

– Dzień dobry! – powiedziałam cierpko, wyrównując popręg.

Nieznajomy zmarszczył brwi i podrapał się po głowie.

– Dzień dobry. Czy to… stajnia?!

Parsknęłam śmiechem i spojrzałam znacząco na boksy pełne siana, konie i parujące kupy łajna.

– Dlaczego pan pyta?

Przewrócił oczami.

– Co ja tu robię, do licha?!

Wzruszyłam ramionami i chwyciłam wodze kuca.

– Skąd mam wiedzieć?

– Wypiłem za dużo szampana… – jęknął. Wstał i rozejrzał się. Nagle go poznałam. Turlington Grace. Brat przystojnego Sandersona.

– Znam pana! – zawołałam. – A przynajmniej wiem, kim pan jest! Wczoraj wieczorem poznałam pana brata Sandersona. Nazywam się Florrie Buckley. To znaczy Florence.

Zerknął na mnie kątem oka.

– Ach, opowiadał mi o pani. Szkoda, że nie porwała mnie wczoraj taka piękna dziewczyna. Wypiłem za dużo i na tym się skończyło. Teraz obudziłem się w stajni.

– Niezbyt ciekawy wieczór. Nie jest pan za młody, żeby się upijać? Wydaje się pan młodszy ode mnie.

– Ile ma pani lat?

– Trzynaście.

Zrobił rozwścieczoną minę.

– Ja mam prawie dwadzieścia! Wszyscy uważają mnie za młodszego, ale to nieprawda. Na litość boską, jestem już dorosły!

– Skoro tak pan mówi… Muszę jechać. Proszę pozdrowić swojego przystojnego brata.

– Dokąd pani jedzie?

– Do domu.

– Gdzie pani mieszka? W Truro?

– Nie, w Braggenstones. To maleńka wioska na wrzosowiskach. Daleko stąd.

– I zamierza pani jechać tam sama?

– Oczywiście. Stale to robię – skłamałam.

– Nie boi się pani? Na wrzosowiskach jest mnóstwo duchów, które nie mogą znaleźć spokoju. Są tam niebezpieczne bagna.

– Tak, to prawda, ale wcale mnie to nie martwi. Nie pochodzę z miasta.

Podszedł do mnie i popatrzył na moją twarz.

– Widzę – powiedział. Uznałam to za komplement. Czułam zapach alkoholu wydobywający się z jego ust.

Turlington Grace miał orzechowe oczy, ciemniejsze niż brat, o barwie torfu na wrzosowiskach, głębokie i niebezpieczne. Widziałam w nich tysiąc sprzecznych uczuć. Zastanawiałam się, jakie było jego życie, jego historia, i nagle zdałam sobie sprawę, że stoi bardzo blisko mnie. Nie czułam się tak nawet wtedy, gdy siedziałam z jego bratem w ciasnej niszy. Zeszłego wieczoru Turlington wydawał się mały i zgarbiony, lecz teraz ze zdumieniem spostrzegłam, że jest wyższy ode mnie, znacznie wyższy, a wszyscy mieszkańcy Braggenstones uważali mnie za wyjątkowo wysoką. Był smukły, natomiast jego brat wydawał się barczysty. Nagle zaczęłam mu współczuć, choć nie wiedziałam, z jakiego powodu. Przez dłuższą chwilę panowała napięta cisza.

„Smutny. Pełen żalu. Potrzebuje przyjaźni” – słowa te pojawiły się nagle w mojej głowie.

– Turlington Grace – mruknęłam. Nie wiedziałam, co innego mogłabym powiedzieć.

– Grace… – powtórzył gorzkim tonem, który mnie zdziwił. Później zrobił coś jeszcze dziwniejszego. Pochylił głowę i dotknął czołem mojego czoła. Staliśmy w tej pozycji przynajmniej przez minutę. W końcu potrącił nas zniecierpliwiony kuc i wpadliśmy na siebie. Turlington objął mnie, jego ramiona okazały się silniejsze, niż przypuszczałam. Natychmiast pożałowałam, że mam na sobie sukienkę, w której pracowałam i spałam. Delikatnie mnie postawił, za co byłam mu wdzięczna, bo ugięły się pode mną kolana i nie mogłam ustać na nogach. Zauważyłam, że ma dość szeroki nos i ładne oczy. W jego ciemnych włosach w dalszym ciągu tkwiły źdźbła słomy; wyciągnęłam rękę i wyjęłam je.

– Lepiej już pojadę – powiedziałam, mając nadzieję, że mnie zatrzyma, lecz natychmiast się cofnął. – Wszystko w porządku? – spytałam, bo wydawał się zagubiony i samotny. Dziwne zachowanie trzynastolatki wobec dorosłego mężczyzny. Choć wcześniej słyszałam, że moja dusza ma setki lat.

Skinął głową.

– Czuję się świetnie. Dziękuję, młoda czarownico z wrzosowisk. Dasz sobie radę wśród widm i wampirów? Mogę ci jakoś pomóc? Ja albo mój brat?

Wyobraziłam sobie, jak we dwóch jadą ze mną przez wrzosowiska, w pięknych strojach, trzymając w rękach kieliszki szampana. Zachichotałam.

– Nie, dziękuję, Turlingtonie. Nie pij tak dużo. Nie służy ci to, potem nie wiesz, dlaczego budzisz się w stajni.

Wyprowadziłam kuca na dziedziniec, wskoczyłam na siodło i skierowałam stukającego podkowami konika na Lemon Street. Wkrótce się zgubiłam – znacznie lepiej odnajdowałam drogę, obserwując drzewa, gwiazdy i rzeki niż wśród ulic, domów i tłumów ludzi. Byłam również wytrącona z równowagi poznaniem dwóch przystojnych, całkowicie różnych młodych ludzi. Dziwne, że nawet wtedy Sanderson był dla mnie panem – młodym dżentelmenem – a Turlington od razu stał się Turlingtonem.

Spędziłam pół godziny na wrzosowiskach, spod kopyt wyleciał gołąb, a kuc poniósł. Ruszyłam we mgle w stronę domu. Mgła była wyjątkowo gęsta – prawie nic nie widziałam. Jednak chodziłam po tych wzgórzach przez całe życie. Uciekałam na nie, gdy spotykały mnie przykrości i tragedie. Byłam z nimi głęboko związana, choć natura tego związku pozostawała tajemnicą – nie potrafiłam jej wyjaśnić ani nikomu, kogo znałam. Rozumiała mnie tylko stara Rilla, miejscowa zielarka i czarodziejka. Mówiła, że wrzosowiska to dom mojej duszy, miejsce, gdzie nigdy się nie zgubię. Kiedy nic nie widziałam, po prostu polegałam na pozostałych zmysłach: słyszałam chrzęst lub chlupot własnych butów, czułam kępy trawy albo gładkość ścieżki. Wiedziałam, po jakim gruncie idę. Słyszałam plusk strumyków i wiedziałam, w którą stronę płyną. Czułam zapach drzew na stokach wzgórz i morski wiatr na ich szczytach. Moimi niezawodnymi przewodnikami były zmysły oraz duchy, o których wspomniał Turlington.

Wszyscy uważają, że na tych pustkowiach pojawiają się duchy mieszkające na moczarach. Podobno są złośliwe, kuszą wędrowców, dręczą ich, płatają figle. To prawda, że na wrzosowiskach co miesiąc giną ludzie. Mieszkańcy Lostwithiel i Boconnoc przysięgają, że to przeklęte miejsce. Omijają je nawet mieszkańcy Bodmin i opowiadają ponure historie.

Jednak dla mnie duchy były zawsze przyjaciółmi. Czułam je wokół siebie i nie bałam się ich bardziej niż sąsiadów z Braggenstones. Wrzosowiska były ich domem, a także w jakiś sposób moim domem, co nas łączyło.

Wracając tego dnia do domu, długo, intensywnie myślałam o Sandersonie i Turlingtonie Grace’ach. Wszystko wydawało się bardzo ważne – wizyta w Truro, dobre wrażenie wywarte na gospodyni, poznanie dwóch dziwnych braci. Rozsądek podpowiadał, że to tylko przelotny epizod. Czego mogę się spodziewać? Że przystojny Sanderson zapamięta dziwaczną nazwę wioski, którą słyszał tylko raz w życiu, i popędzi na białym koniu przez wrzosowiska, by mnie stamtąd zabrać? Było oczywiste, że to niemożliwe, jednak moja wyobraźnia rozpaczliwie szukała sposobów, by stało się możliwe. A może buntowniczy Turlington przybędzie w czasie burzy, otoczony kłębami dymu, po czym pociągnie mnie za rękę i przewróci na wrzosy? Rumieniłam się, snując takie myśli, choć wiedziałam, że to również się nie zdarzy.

Nie miałam wątpliwości, że zakochałam się przynajmniej w jednym z braci, że z pewnością nigdy więcej ich nie zobaczę i że moje życie stanie się przez to uboższe, bardziej szare. Dręczyło mnie to. Pragnęłam natychmiast iść do starej Rilli i wszystko jej opowiedzieć. Zawsze pomagała mi rozumieć różne wydarzenia, dostrzegać szerszy obraz, którego sama nie potrafiłam zobaczyć. Ale wiedziałam, że nie mogę jej dziś odwiedzić. Zbliżałam się do domu i czułam, że babcia się o mnie martwi, więc przyśpieszyłam kroku.

Czy umiejętność wyczuwania cudzych emocji to dar czy przekleństwo? Nigdy nie miałam pewności. Nie zawsze udawało się to na odległość, czasem były to drobne, ledwo zrozumiałe przebłyski. Jednak tego dnia czułam, że kiedy Stephen i Hesta wrócili do Braggenstones beze mnie, babcia była wściekła i dała Stephenowi po uszach za to, że mnie zostawił.

Wiedziałam, że głupi kuc pokłusował do Braggenstones, wlokąc wodze po ziemi, z nogami umazanymi gęstym żółtym błotem. Wiedziałam, że Hesta mimo woli wyobraża mnie sobie leżącą na wrzosowisku z głową rozbitą o kamień. Wiedziałam, że kiedy zobaczy mnie na horyzoncie, poczuje w sercu ogromną ulgę. Więc nie mogłam zwlekać, nie mogłam iść do starej Rilli. Nie mogłam ani na chwilę przedłużać niepokoju babci.

W końcu wspięłam się na ostatnie wzgórze przed Braggenstones. Było późne popołudnie. Oślepiające, dumne słońce szydziło z mojej wędrówki i z wrzosowisk rozciągających się za moimi plecami, w dalszym ciągu okrytych mgłą. Miałam wrażenie, że stoję na granicy dwóch światów. Z tyłu znajdowało się Truro, z przodu Braggenstones, znajome, trwałe i bezpieczne. Zatrzymałam się na pięć minut i zamknęłam oczy. Czułam na twarzy słońce, a na plecach chłód wilgotnej mgły. Później ruszyłam naprzód, ku słońcu.

Rozdział drugi

Babcia rzeczywiście była wściekła. Przydzieliła mi tyle prac domowych, że mogłam odwiedzić starą Rillę dopiero po dwóch dniach. Wykonując polecenia babci i dąsając się na nią, nieustannie przypominałam sobie to, co wydarzyło się owego wieczoru w Truro, i dziwne uczucie, jakie się we mnie narodziło. Zastanawiałam się również nad swoim wcześniejszym życiem. Oba światy były zupełnie inne; trudno przypuszczać, że mogą mieć ze sobą jakiś związek, a jednak intuicja podpowiadała mi, że taki związek istnieje.

Moje życie rozpoczęło się pewnej ciemnej nocy w chacie babci. Szalała burza. Moja matka rodziła. Pomagały jej grzmoty, błyskawice i wyjący wiatr – lecz nie lekarz. Wiatr otworzył drzwi chaty, które wisiały krzywo na jednym zawiasie, przywodząc na myśl zataczającego się pijaka. Bez przerwy uderzały w kamienną ścianę, jakby chciały coś powiedzieć. „Zbliża się śmierć – mówiły. – Przygotuj się, przygotuj! Zbliża się śmierć!”.

Moja matka rzeczywiście zmarła owej nocy, choć zdążyła jeszcze potrzymać mnie na ręku przez pół godziny, przytulić do piersi i nadać mi imię. Dzięki temu od najwcześniejszego dzieciństwa zdaję sobie sprawę, że śmierć i życie są ze sobą nierozdzielnie związane. Większość z nas nie ma tak bezpośredniej wiedzy na ten temat.

Mój ojciec był w tym czasie nieobecny. Pojechał do St Ives, bo był akurat sezon połowu sardynek. Okazało się, że w tamtym roku trwał dość krótko – zaledwie cztery lub pięć tygodni. Jednak dostatecznie długo, by po powrocie do domu ojciec się przekonał, że jego życie całkowicie się zmieniło: zmarła mu żona i zamiast niej pojawiła się maleńka córka. W pierwszych godzinach po tym, jak burza zabrała mamę, opiekowała się mną babcia, która jednocześnie opłakiwała synową. Oczywiście mamy nie zabrała burza, przyczyną jej śmierci był trudny poród pośladkowy, ale mimo to stale tak myślę. Był środek lata. Wichura wyła jak gromada potępieńców, huczała nad wrzosowiskiem, zniszczyła dwie chaty i uszkodziła kilka innych, a później porwała mamę. Lubię sobie wyobrażać, że jej dusza uleciała na rozwidlonej błyskawicy niesiona potężnymi podmuchami wiatru. Lubię wierzyć, że mama zawsze jest ze mną, gdy wieje wiatr. Stephen mówi, że to bluźnierstwo, ale dlaczego mam sobie nie wyobrażać, że dusza mamy jest wolna? Jest mi przykro, kiedy myślę, że pochowano ją w trumnie na miejscowym cmentarzu.

Stopniowo zmieniłam się z niemowlęcia w dziewczynkę, przeżywając serię drobnych cudów, które są tak powszechne, że ludzie prawie ich nie zauważają. Uwielbiałam ojca. Babcia mówiła, że jako niemowlę wyciągałam do niego rączki, gdy tylko usłyszałam jego głos, a kiedy nauczyłam się chodzić, stale za nim biegałam. Przypominał lwa, miał długie kasztanowe włosy i rudą brodę. Nosił mnie na barana, ja zaś spoglądałam dumnie na świat jak żona maharadży jadąca na słoniu. Widywałam go rzadko i mam niewiele wspomnień z nim związanych. Spędzał wiele długich godzin i dni w pracy – ciężko harował na polach, w kopalniach, czasem na morzu. Jednak kiedy byliśmy razem, świat wydawał się cudowny. Miał dar polegający na tym, że potrafił głęboko kochać. Kochał mamę, a potem kochał mnie.

Żyliśmy w niewielkiej wiosce na odludziu, gdzie mieszkali głównie farmerzy, w płytkiej dolinie, na skraju ogromnych, wietrznych wrzosowisk, na których znajdowały się zdradzieckie mokradła. W dolinie stało rzędem jedenaście chat. Każda miała własny, starannie uprawiany ogródek – było to osłonięte od wiatru, żyzne miejsce i w pełni to wykorzystywaliśmy. Ogródki nie przynosiły dużo pieniędzy, lecz przynajmniej mieliśmy co jeść. Nigdy nie głodowaliśmy, prawie nigdy. Hodowaliśmy warzywa i jęczmień. Czasem jeden z sąsiadów miał krowę, co oznaczało, że wszyscy piliśmy mleko. Niekiedy w obejściach biegały kurczaki. Sprzedawaliśmy część plonów na targu – warzywa, owoce, a nawet kwiaty, których bukiety kupowali mieszkańcy miasta. W dobrych latach prowadziliśmy szczęśliwe życie na odludziu, niezależni i wolni. W złych latach zgrzytaliśmy zębami i laliśmy gorzkie łzy.

Wysoko na wrzosowisku, nad wioską, znajdowało się Czaple Gniazdo, stary, pusty dom, który dziwnie mnie fascynował. Czasem zbaczałam kilka kilometrów, by chodzić po zarośniętym ogrodzie i zaglądać przez okna do ciemnych izb. Była to kolejna z moich dziwacznych skłonności.

Babcia dobrze pamiętała czasy, gdy Czaple Gniazdo było zamieszkane. Wieśniacy i wieśniaczki z Braggenstones chodzili tam pracować za kilka monet albo za niedostępne artykuły żywnościowe, na przykład ser albo wołowinę. Był to życiodajny strumień przepływający przez wioskę. Ale mieszkańcy domu zmarli i farma przeszła w ręce krewnego z Falmouth, który o nią nie dbał. Grunty wyprzedawano po kawałku miejscowym ziemianom, aż został tylko dom na skraju wrzosowisk, świadek zapomnianych czasów i dawnych zwyczajów.

Kiedy byłam mała, tata, babcia i ja bardzo się kochaliśmy. Babcia była niska i zgorzkniała, a tata barczysty i wesoły. Miała prawo być zgorzkniała, bo wcześniej pochowała dwóch synów – jeden spadł z drzewa, drugi utonął w morzu. Ubodzy Kornwalijczycy imają się niebezpiecznych zajęć, ponieważ muszą zarabiać pieniądze na utrzymanie rodziny. Babcia mówiła, że serce zamiera jej z lęku, gdy patrzy na ojca wyruszającego nad morze w okresie połowu sardynek i chodzącego do kopalni przez pozostałą część roku, jednak nie miała wyboru – musiała codziennie żegnać go i witać, jakby nie zdawała sobie sprawy z niebezpieczeństw, jakby życie było czymś, z czym można sobie radzić.

Splatała stalowoszare włosy w warkocz sięgający prawie do talii. Jako dziecko często go pociągałam, a jako dziewczynka czesałam, choć splatanie warkocza było zbyt trudnym zadaniem dla moich małych rączek. Babcia robiła to sama, a ja patrzyłam na nią jak zahipnotyzowana.

Wszyscy pozostali mieszkańcy wioski również nazywali ją babcią, aż stało się to czymś w rodzaju imienia. Podobało mi się to. Byłam zadowolona, że jej przezwisko ma szczególny związek ze mną jako jej wnuczką.

Jeśli chodzi o mamę, mówiono, że pochodziła z Launceston i że poznała ojca na tańcach dla mieszkańców okręgu West Wivel (wielu londyńczyków uważa tę nazwę za absurdalną, jednak właśnie w tej części Kornwalii dorosłam). Opowiadano, że odznaczała się ogromnym wdziękiem, a w jej oczach pojawiały się psotne błyski, gdy latem tańczyła w świetle księżyca. Czy ojciec mógł się oprzeć jej urokowi? Miała miękkie, ciemne włosy, orzechowe oczy i jasną cerę. Otaczała ją aura czegoś sennego przypominającego poranną mgiełkę. Mówiono, że pięknie śpiewała, że była łagodna i dobra.

Jako dziecko miałam silny charakter i kasztanowe włosy z domieszką złota i miedzi. Babcia twierdziła, że moje włosy są kornwalijskie. Odziedziczyłam po mamie orzechowe oczy i wysoki wzrost.

Miałam w Braggenstones dwoje bliskich przyjaciół: Hestę Pendarne i Stephena Treviana. Podobnie jak ja, pochodzili z rodzin, które od około stu lat pracowały w kopalniach, a wcześniej uprawiały ziemię. Włosy Stephena przypominały mokrą słomę. Był barczysty i lekko zezował. Poważny, chwilami nieco napuszony, a Hesta i ja uwielbiałyśmy go prowokować. Hesta, o połowę niższa ode mnie, przypominała jasnowłosego elfa o błękitnych oczach i uwielbiała się śmiać. Nie byliśmy jedynymi dziećmi w wiosce, lecz dzieliła nas najmniejsza różnica wieku, zaledwie osiem miesięcy.

Mieliśmy po sześć lat, gdy pewnego dnia przyszedł do mnie Stephen, wziął mnie za rękę, zaprowadził do kurnika i powiedział:

– Chcę z tobą porozmawiać, Florrie. – Do dziś dnia nie wiem, co go opętało.

– Przyszło mi do głowy, że kiedy dorośniemy, powinniśmy zostać mężem i żoną – palnął prosto z mostu. – Co ty na to?

Co można odpowiedzieć na taką propozycję? Nie miałam ochoty wychodzić za mąż, lecz każdy w końcu to robi.

– Dobrze – powiedziałam. – Dziękuję, Stephenie.

– Świetnie. Tata kazał mi wyczyścić stajnię. Pomożesz mi?

Romantyczne miejsce na schadzkę kochanków. Wyszliśmy z kurnika. Przypomniałam sobie teraz tę chwilę, pomyślałam o dwóch młodych dżentelmenach poznanych w Truro i uśmiechnęłam się z lekką pogardą.

A zatem miałam dwoje bliskich przyjaciół. Miałam tatę i babcię, oboje mnie kochali. Miałam dach nad głową, który rzadko przeciekał. Prawie codziennie miałam świeże jedzenie prosto z ogródka, warzywa lśniące od rosy. Od najwcześniejszych lat mogłam swobodnie poznawać wrzosowiska, gdzie rozkazywałam duchom, których wszyscy się bali. Myślałam, że dziewczyna nie może marzyć o niczym więcej.

Byłam także… cudowna. Babcia bez przerwy powtarzała to słowo. Powtarzała tak często, że dopiero w wieku trzech lat zrozumiałam, że nazywam się Florence – Florence Elizabeth Buckley – i że nie jestem po prostu cudowną dziewczynką babci. Może jednak miałam w sobie coś cudownego, wyjątkowego? Nie odziedziczyłam majątku ani pozycji, nie odznaczałam się szczególną urodą (choć Stephen cały czas z uporem deklarował, że w przyszłości poślubi właśnie mnie, nikogo innego). Moja wyjątkowość ujawniła się samoistnie.

Nigdy nie błądziłam na wrzosowiskach. Czasem wiedziałam, co się zdarzy w przyszłości. Często znałam myśli i uczucia innych ludzi, choć oni sami jeszcze nie mieli o nich pojęcia. Niekiedy przychodziły mi do głowy różne myśli na temat spotykanych osób, z którymi jeszcze nie zdążyłam zamienić ani słowa, na przykład: „Nienawidzisz swojej matki” albo „Dużo podróżowałaś”. Pewnego razu w mojej głowie pojawiło się zdanie: „Kochasz swojego dużego szarego kota”. Spytałam, jak się miewa szary kot, zanim wspomniano o zwierzęciu, co spowodowało, że adresatka pytania popatrzyła na mnie podejrzliwie, a babcia spojrzała na mnie z wyrzutem, marszcząc brwi. Nauczyłam się nie zdradzać, co wiem, bo wytrącało to ludzi z równowagi. Mimo to wiedziałam swoje.

Babcia była ze mnie bardzo dumna, co bardzo ją niepokoiło, bo duma to grzech. Ale gdy byłyśmy same i miała pewność, że nikt nas nie słyszy, nazywała mnie swoim największym skarbem, gwiazdą przewodnią, cudowną dziewczyną. Zastanawiałam się, czy Sanderson i Turlington również uważają mnie za cudowną dziewczynę.

Kiedy skończyłam siedem lat i byłam wysoką, czupurną psotnicą bujającą w obłokach, tata powiedział, że chciałby, abym chodziła na lekcje do szkoły w Tremorney, niewielkim miasteczku położonym w odległości niespełna pięciu kilometrów od Braggenstones. Był ubogim człowiekiem mającym wielkie marzenia, które stopniowo oplotły mnie swoimi mackami. Nie posiadał żadnego wykształcenia, ale chciał, by zdobyła je jego córka. Zawsze najbardziej podziwiałam ludzi obdarzonych wrodzoną wspaniałomyślnością.

Moja edukacja była niezbyt systematyczna, a program nauczania odzwierciedlał zainteresowania nauczycielki. Była nią młoda dziewczyna, zaledwie osiemnastolatka. Nazywała się Lacey Spencer i pochodziła z Penzance. W Tremorney mieszkała jej ciotka, którą regularnie odwiedzała od wczesnego dzieciństwa. Kiedy Lacey dorosła, zdała sobie sprawę, że w naszej okolicy panuje bieda i ignorancja, i postanowiła założyć szkołę dla mieszkańców okolicznych wiosek. Nie bardzo wiedziała, jak się do tego zabrać, ale miała mnóstwo dobrych intencji. Otrzymała błogosławieństwo rodziców, dwojga dobrodusznych ludzi należących do klasy średniej, na tyle zamożnych, by sfinansować plany córki. Koszty były niskie, ponieważ prowadziła lekcje w saloniku ciotki.

Lacey Spencer była szczupła i miała kasztanowe, kędzierzawe włosy. Codziennie nosiła suknię w innym kolorze – cytrynową, fioletową, brzoskwiniową, turkusową, jabłkowozieloną. Jej stroje przypominały tęczę. Kiedy po raz pierwszy ją zobaczyłam, pomyślałam: Światło dnia. Śmiech. Determinacja. Jako mała dziewczynka nie potrafiłam jeszcze docenić, jak niezwykłym przedsięwzięciem jest szkoła w Tremorney, ale nawet wtedy rozumiałam, że Lacey Spencer będzie dla mnie kimś ważnym.

Właśnie w szkole poznałam Trudy Penny, o której wspomniałam wcześniej. Nosiła różowe wstążki z satyny i miała kuzynów w Truro. Była dwa lata starsza ode mnie, pochodziła z Tremorney, a jej rodziców byłoby stać na wysłanie córki na pensję dla panien, lecz uważali to za stratę czasu.

Okazała się podłą małą glistą. Nieustannie mi dokuczała, choć ukrywałam, jak bardzo rani moje uczucia. Mówiła, że śmierdzę jak świnia. Ponieważ nie hodowaliśmy świni – nie było nas na to stać – wątpiłam, czy to prawda, ale kiedy, siedząc obok mnie, Trudy z niesmakiem marszczyła nos, niepokoiłam się, czy rzeczywiście brzydko nie pachnę. Trudno mi było utrzymać czystość, ponieważ miałam tylko jedną sukienkę, w której chodziłam do szkoły, uprawiałam ogród i jeździłam na kucu (jeśli pozwolił na to ojciec Stephena). Chociaż nie znosiłam Trudy, lubiłam patrzeć na jej różowe wstążki i czystą różową skórę.

Przez wiele tygodni próbowałam nawiązać z nią przyjaźń. Miałam nadzieję, że zapomni o brudzie, dostrzeże moją wyjątkowość, zaprosi mnie do domu, pokaże książki i zabawki, obejrzy ze mną magiczne miejsca na wrzosowiskach. Przynosiłam jej podarunki – w lecie kilka truskawek, pióro sokoła, niezwykły kamyk z ładnymi zielonymi wzorkami. Okazywała bezbrzeżną pogardę dla tych skromnych darów.

– Po co mi te śmieci?! – pytała ironicznie i wyrzucała pióro przez okno na ulicę, gdzie spadało na ziemię i było deptane kopytami konia oberżysty. – Kamień?! – zdumiewała się, przekrzywiając głowę i udając rozbawienie. – Dałaś mi… kamień, naprawdę?! Rzeczywiście, w Kornwalii kamienie to rzadkość, więc nigdy bym nie zobaczyła kamienia, gdybyś mi go nie przyniosła. – Później rzucia we mnie wzgardzonym kamykiem, dość mocno. Jednak truskawki pożarła.

Szkółka panny Spencer była dziwną instytucją. Dziewięcioro dzieci, w większości bardzo biednych i brudnych, ściśniętych w saloniku ciotki przy głównej ulicy Tremorney. Siedzieliśmy na wielkich krzesłach z siedzeniami z końskiego włosia, słuchaliśmy opowieści o rycerzach Okrągłego Stołu i greckich bogach, uczyliśmy się matematyki i geografii w zakresie, w jakim znała je panna Spencer. Lekcje, trwające pięć godzin, odbywały się w poniedziałki, środy i czwartki, z przerwą na bulion wołowy, herbatę i ciastko. Podejrzewam, że uczniowie nigdy nie opuszczali zajęć właśnie z powodu możliwości spożycia posiłku.

Prace domowe były nadobowiązkowe, ponieważ większość uczniów mieszkała w odległości kilku kilometrów, miała liczne obowiązki po powrocie do domu i jeszcze więcej zajęć następnego ranka. Nie wiem, jakie korzyści wyniosły z lekcji inne dzieci – oprócz świeżego, dobrego bulionu trzy razy w tygodniu – ale wiem, jakie korzyści wyniosłam ja sama.

Nawet przed rozpoczęciem chaotycznej nauki w szkółce Lacey Spencer wiedziałam, że świat nie kończy się na Kornwalii, hodowli warzyw i cerowaniu ciągle tej samej sukienki. Czułam to, wędrując po wrzosowiskach, czyli często. („Nogi żyjące własnym życiem” – powtarzała ze zdziwieniem i irytacją babcia). Później panna Spencer nauczyła mnie czytać i nagle na własne oczy ujrzałam nowe światy, których istnienie przeczuwałam. Tym razem były one opisane słowami. Najbardziej lubiłam mity greckie: starożytne opowieści o chaosie i stworzeniu, o tytanach i sturękich, bogach, śmiertelnikach i kaprysach życia. Uśmiechałam się, czytając o skandalicznych postępkach bogów i złośliwych kawałach, jakie sobie robili. Wiedziałam, że prawdopodobnie nie istnieją… lecz mimo to na wszelki wypadek prawiłam im komplementy, gdy tylko o tym pamiętałam.

Moje prośby nie przyniosły efektu. Pewnego dnia, gdy chodziłam do szkoły prawie od roku – miałam wtedy osiem lat – czytałam na głos w klasie Szekspira w opowiadaniach dla młodzieży Charlesa i Mary Lambów. Zacinałam się. Po cichu czytałam dość szybko, ale czytanie na głos sprawiało mi trudności. Pamiętam, że była to Burza. Nagle przebiegł mnie dreszcz, tak lodowaty i wstrząsający, że upuściłam książkę. Charlie Mendow zachichotał. Trudy Penny rzuciła jakąś złośliwą uwagę. Podbiegła do mnie panna Spencer i spytała, czy źle się czuję. Popatrzyłam przez okno na ulicę i na normalny ludzki świat i byłam pewna, że śmierć znów zabrała kogoś, kogo kocham. Zobaczyłam duszę ojca, która przeleciała obok mnie jak błyskawica, czerwona i jasna jak jego rozwichrzona broda. Był wolny, pełen radości. Wyrwałam dłoń z ręki panny Spencer i pobiegłam do domu. Pędziłam przez Tremorney jakby mnie ktoś gonił. Zatrzymałam się po drodze tylko raz, choć prawie nie mogłam złapać tchu.

Kiedy dotarłam do Braggenstones, zobaczyłam przed chatą sztygara z kopalni i wiedziałam, że przeczucie mnie nie myliło.

– Tato! – krzyknęłam i rzuciłam się ku drzwiom, lecz babcia mocno mnie chwyciła i powstrzymała. Dowiedziałam się po kilku latach, że chciała mi oszczędzić widoku zmiażdżonego, zakrwawionego ciała ojca. I chociaż jestem wdzięczna, że po raz ostatni widziałam go jako czerwonopomarańczową błyskawicę za oknem szkółki w Tremorney, później czułam żal, że nie mogłam go objąć na pożegnanie. W dalszym ciągu czuję pustkę, która nie chce mnie opuścić.

Zginął w zawale wraz sześcioma innymi górnikami, ale tylko on pochodził z naszej wioski. W owych czasach w wypadku ginął co piąty górnik i mimo okazjonalnych prób zmiany tego stanu rzeczy wątpię, czy sytuacja znacznie się poprawiła. Niekiedy rząd wspomina o nowoczesnych środkach bezpieczeństwa, a dżentelmeni, do których należą kopalnie, zastanawiają się nad nimi i przez jakiś czas wydają się zainteresowani, po czym dochodzą do wniosku, że to zbyt kosztowne. A ludzie wciąż giną.

Kiedy babcia nie wpuściła mnie tego dnia do sypialni, uciekłam na dwór, przepchnęłam się między zgromadzonymi sąsiadami i rzuciłam się na ziemię przed chatą. Wydeptana ścieżka wydawała mi się niesłychanie ważna: nigdy więcej nie zobaczę ojca pokonującego kilka ostatnich kroków w drodze do domu. Szlochałam, waliłam pięściami w ziemię i wtulałam w nią twarz. Nadeszła Hesta, usiadła obok mnie, otoczyła ramionami i kołysała. Po chwili dołączył do nas Stephen, który chodził dokoła, gdy płakałam w objęciach Hesty. Ona również kochała mojego ojca, ponieważ jej własny, małostkowy i podły, nieustannie kaszlący i plujący, nie potrafił okazać jej miłości. W końcu Stephen również usiadł na ziemi i nas objął.

Następne dni były pełne odrętwienia i mgły. Tata zginął. Wiedziałam o tym, ale nie mogłam się z tym pogodzić. Nie potrafiłam bez niego żyć. Chociaż tak rzadko go widywałam, zawsze mi towarzyszył. Czułam w chacie jego zapach, widziałam go pracującego w polu, patrzyłam, jak przychodzi i odchodzi. Wracał do domu, gdy spałam; jego głos w izbie na parterze docierał na piętro i przenikał moje sny. Kochałam go mocno, strasznie, z całego serca.

Często wędrowałam po wrzosowiskach, szukając taty wśród duchów. Chodziłam sześć kilometrów do kopalni, a jakaś cząstka mojego serca wierząca w cuda miała nadzieję, że spotkam go idącego drogą z latarnią i oskardem. Czasami mijałam górników wracających do domów, schodziłam na pobocze i przyglądałam się ich twarzom. Głośno rozmawiali, śmiali się i żyli, ale nie było wśród nich mojego taty. Nigdy mnie nie zatrzymano, nikt nie pytał, co robię na wrzosowiskach zupełnie sama, choć jestem jeszcze małą dziewczynką. Miałam wrażenie, że nieszczęście uczyniło mnie niewidzialną – jakbym w jakiś sposób stała się częścią innego świata.

Minął tydzień, dwa, i babcia zaczęła się niepokoić. Nic nie jadłam i straszliwie schudłam. Przestałam wędrować po wrzosowiskach i spędzałam całe dnie na ławce pod oknem chaty, patrząc na dolinę. Przychodzili sąsiedzi: Bertha – matka Hesty, kaznodzieja Billy Post, Adam, ojciec Stephena. Bertha przynosiła zupy gotowane specjalnie dla mnie, lecz nic nie mogło mnie skłonić do jedzenia.

W końcu babcia posłała po starą Rillę, która przyszła do nas pewnego jesiennego popołudnia. Żółtawe powietrze było przejrzyste jak brylant, na horyzoncie wisiały czarnofioletowe chmury. Nagle nad ich szczytami rozbłysła złocista błyskawica. Nie mogłam oderwać od niej wzroku. Zawsze wyobrażałam sobie, że mogę polecieć na błyskawicy do czarodziejskiej krainy, gdzie wszystko jest cudowne. Zastanawiałam się, czy jest tam teraz tata, i chciałam go odwiedzić, ale czułam się zbyt ciężka, by wzbić się w powietrze.

Wcześniej nigdy nie spotkałam starej Rilli, choć wiele o niej słyszałam. Była zielarką i czarodziejką, słynęła z mądrości. Wieśniacy ufali jej bardziej niż doktorowi i kaznodziei. Mieszkała w chatce na wzgórzu na skraju wrzosowisk, lecz krążyła między wioskami, odwiedzając ludzi, którzy potrzebowali jej pomocy. Uważano, że jest odludkiem i że trudno ją sobie zjednać. Jeśli postanowiła, że nie chce mieć z kimś do czynienia, nic nie mogło jej przekonać.

Była starsza od babci i miała długie włosy, mlecznobiałe, nie siwe. Opadały jej na ramiona jak młodej dziewczynie. Nosiła błękitną sukienkę, a jej oczy były również błękitne. Mimo to bałam się na nią patrzeć. Ostry nos i twarde oczy Rilli budziły niepokój.

– Dziecko, dziecko, więc próbujesz do nich odejść? – spytała z przyganą, gdy mnie zobaczyła.

Wokół chaty zapadła głucha cisza. Słowa starej Rilli zdawały się wisieć w powietrzu.

– Do kogo?

– Sama wiesz, dziecko.

Skinęłam głową. Choć tak naprawdę do tej pory nie wiem, co miała wtedy na myśli. Czy rodziców, którzy mnie opuścili i przebywali w raju, jeśli kaznodzieja mówił prawdę? A może duchy na wrzosowiskach? Czy stara Rilla uważała, że próbuję się zagłodzić, by stać się bezcielesnym widmem, ponieważ życie dziecka jest zbyt trudne? Może właśnie o to chodziło.

– Nie chcesz przeżyć życia? – spytała. Nie marszczyła ze współczuciem brwi jak inni ludzie, którzy mnie odwiedzali. Jej przejrzyste oczy przypominały niebo spłukane deszczem, pokryte chmurami pędzonymi przez wiatr. Płonęło w nich światło. Poczułam ochotę, by usiąść i pomyśleć.

Czy miała na myśli to, że powinnam żyć, a nie umrzeć z głodu? A może chodziło o to, czy wolę przeżyć życie, a nie coś innego?

Chciałam powiedzieć, że chcę przeżyć życie, lecz zapomniałam, jak to wyrazić: ta umiejętność znikła po śmierci taty. Obecna egzystencja, powolny upływ czasu, odliczanie kolejnych dni jako osoba jeszcze-nie-martwa… cóż, nie miałam na to ochoty. Jednak nie potrafiłam wyrazić tego słowami: byłam bardzo słaba. Z trudem wyciągnęłam rękę, by skupić uwagę Rilli. Ku mojemu zdziwieniu natychmiast chwyciła moją dłoń i coś w nią włożyła. Był to gładki kamień o średnicy około siedmiu centymetrów, nieco owalny. Ciemnopomarańczowy, o barwie zachodu słońca, koloru, który zawsze kojarzył mi się z tatą. W chwili jego śmierci widziałam na niebie czerwonopomarańczową błyskawicę.

– Zawsze noś go przy sobie. Dotykaj, kiedy tylko możesz. A kiedy twoje nogi znów zaprowadzą cię na wrzosowiska, odwiedź mnie. Rozumiesz?

Kiwnęłam głową. Poczułam łzy napływające do oczu, łzy ulgi, że nie kazano mi jeść, myśleć o przyszłości, cieszyć się tym, co dobre. Mogłam trzymać w ręku kamień.

– Popatrz, dziecko!

Skinęła w stronę okna i na jej twarzy pojawił się ciepły, głęboki blask, który sprawił, że przez chwilę wyglądała jak młoda dziewczyna. Obróciłam głowę. Był to jeden z najbardziej czarodziejskich zachodów słońca, jakie kiedykolwiek widziałam. Trzy kolory – pomarańcz, złoto i jasny róż – zlały się w jedno i unosiły wśród oceanu fioletowych chmur. Krzyknęłam głośno po raz pierwszy od śmieci taty i zapadłam w sen, słysząc, że Rilla coś nade mną mruczy.

Stara Rilla uratowała mi życie – wszyscy to przyznawali. Nauczyłam się znowu siadać, jeść, reagować na przyjazne gesty sąsiadów. Czasem było to trudne, ponieważ mimo ich dobroci ciągle brakowało mi taty. Tęskniłam za nim. Zaczęłam rozumieć, dlaczego babcia była taka zgorzkniała w obecności ludzi: ci, wśród których naprawdę chciała żyć, odeszli – wszyscy z wyjątkiem mnie. Skąd miałaby czerpać szczery entuzjazm dla kogokolwiek innego?

Babcia i ja serdecznie się zaprzyjaźniłyśmy. Nie wróciłam do szkoły. Siedzenie w saloniku w Tremorney wraz z innymi dziećmi i czytanie baśni nie wydawało się już właściwe. Zamiast tego pomagałam w domu i gospodarstwie. Chodziłam z babcią na targ w Lostwithiel albo Liskeard, a czasem na sławny jarmark w Fowey w okręgu Pyder. Jarmark wydawał mi się czarodziejską krainą, znajdował się na brzegu lśniącej, błękitnej rzeki. Zmieniały się pory roku, niebo nad wrzosowiskami jaśniało i ciemniało, powoli pozostawiałam za sobą dzieciństwo.

Czasami się zastanawiam, jak wyglądałoby moje życie, gdyby nic się nie zmieniło – gdybym na zawsze pozostała ubogą sierotą z Braggenstones. Babcia bardzo mnie kochała, byłam jej największym skarbem, koniecznie chciała mnie przy sobie zatrzymać. Łatwo wyobrazić sobie życie, w którym moje niezwykłe talenty nie znalazłyby ujścia, a wrażliwa natura zostałaby okaleczona i stępiona przez tragedię w dzieciństwie i banalną codzienność. Zamiast tego dalej się uczyłam, moje życie pozostało świetliste. Zawdzięczam to dwóm kobietom: starej Rilli i Lacey Spencer.

Rozdział trzeci

Dwa miesiące po śmierci taty odwiedziła mnie panna Spencer. Byłam bardzo szczęśliwa, gdy zobaczyłam ją szybko idącą doliną w ładnej zielonej sukni i pelerynie.

Podziwiałam Lacey. Nie każda dobrze wychowana młoda dama odważyłaby się wybrać na spacer z Tremorney do Braggenstones, zwłaszcza w zimie. Mimo to przyszła, zarumieniona, z kosmykami włosów wysuwającymi się spod kapelusza. Wydawała się zachwycona wszystkim, co zobaczyła. Wzbudziło to we mnie jeszcze większą sympatię, bo zdawałam sobie sprawę, w jak prymitywnych warunkach żyjemy.

– Witaj, Florrie! – zawołała z pewnej odległości, gdy wybiegłam jej na spotkanie sprzed chaty. – Bardzo się cieszę, że cię widzę. – Pocałowała mnie w policzek i uścisnęła. – Bardzo mi przykro z powodu twojego ojca. Był wspaniałym człowiekiem.

Skinęłam głową.

– Lance Midden przekazał mi wiadomość, panno Lacey, dziękuję. Kiedy do mnie dotarła, jeszcze źle się czułam. Przepraszam, że nie odpowiedziałam, nie chciałam być niegrzeczna.

– Nawet nie przyszło mi do głowy, że jesteś niegrzeczna. A teraz, Florrie: powiedz, czy strasznie ci przeszkadzam, czy może mogłybyśmy przez chwilę porozmawiać? Brakowało mi cię w szkole, a w zeszły czwartek jedna z moich przyjaciółek dała mi na urodziny te herbatniki i nalewkę z czarnego bzu. Sama nigdy ich nie zjem, więc pomyślałam, że mogłabym się z tobą podzielić.

– Bardzo nam miło, że panienka nas odwiedziła. Proszę wejść.

Była bardzo taktowna. Wiedziałam, że nie możemy jej niczym poczęstować. Na widok herbatników rozbłysły mi oczy: znajdowały się w białym pudełku z cienkiego kartonu, owinięte przezroczystym białym papierem i obwiązane wesołą błękitną kokardą. Poczułam się naprawdę lepiej.

Poszłyśmy w stronę chaty. Zobaczyłam, że babcia odkłada motykę i osłania oczy przed grudniowym słońcem. Jej zgarbione plecy sugerowały, że nie jest zadowolona. Nie chciałam, by była opryskliwa wobec panny Spencer, która przebyła długą drogę, by złożyć nam wizytę. Kiedy babcia rozmawiała z nauczycielką monosylabami, szturchnęłam ją mocno łokciem w żebra, chcąc skłonić do okazania choćby odrobiny gościnności.

Po rozpakowaniu nalewki i herbatników babcia przeszła do rzeczy.

– Przypuszczam, że przyszła pani namawiać Florrie do powrotu do szkoły – odezwała się z dezaprobatą, jakby panna Spencer zamierzała mnie werbować do marynarki wojennej. Dwie kobiety siedziały obok siebie na ławie, a ja siedziałam na podłodze, obejmując kolana rękami, oparta plecami o szorstką ścianę.

– W dużej mierze tak – odpowiedziała panna Spencer. Odstawiła kubek na ławę i uśmiechnęła się do mnie.

– To niemożliwe. Teraz, po śmierci syna, wszystko się zmieniło. Potrzebuję Florrie. To miło, że pani o nas pamięta, panno Spencer, ale wnuczka i tak miała szczęście, że uczyła się u pani – większość dzieci z okolicy nie ma na to szans. Florrie potrafi czytać, liczyć i zna mnóstwo baśni! O Prometuszu, Zusie i innych. Jest już wykształcona, dziękujemy pani.

– Rozumiem, naprawdę rozumiem. Nie zamierzam burzyć waszego życia, zwłaszcza w takiej chwili. Słyszałam, że Florrie odzyskała równowagę. I tak miałam zamiar was odwiedzić. Zastanawiałam się… Florrie, co o tym sądzisz? Pamiętasz, że twój ojciec bardzo chciał, byś się uczyła?

– Florrie nie jest zainteresowana nauką – wtrąciła babcia.

– Panna Spencer pyta mnie! – rzuciłam ze złością.

– Przecież nie chcesz chodzić do szkoły. Sama to mówiłaś.

Zmarszczyłam brwi.

– Nie chodzi o to, że nie nie jestem zainteresowana nauką, panno Spencer. Uwielbiałam lekcje i wiem, że tata chciał, żebym chodziła do szkoły. Po prostu… teraz nie czuję się dobrze.

– Dlaczego, Florrie? Możesz mi powiedzieć?

– Śmierć taty wszystko zmieniła. Zostałyśmy tylko my dwie, ja i babcia. Jestem potrzebna w domu. Chcę się uczyć, ale w tej chwili nasze życie wygląda inaczej. Miło było przychodzić do pani z innymi dziećmi, tylko… tylko… – rozejrzałam się, szukając właściwych słów – byłam wtedy mała. Wiem, że jeszcze nie jestem dorosła, ale przestałam być dzieckiem.

Panna Spencer powoli pokiwała głową.

– Chyba rozumiem, co masz na myśli. Na pewno byłoby ci ciężko w pokoju pełnym dzieci, które prowadzą normalne życie. Nie martw się, mam inny pomysł. A gdybym tu przychodziła i dawała ci lekcje? Och, tylko raz w tygodniu, bo nie mam więcej czasu, ale byłabym bardzo szczęśliwa, gdybym mogła to robić, jeśli miałabyś ochotę. Pożyczałabym ci książki, mogłabyś je czytać w wolnych chwilach… To lepsze niż nic.

Babcia i ja popatrzyłyśmy na siebie.

– Nie stać nas na opłacanie lekcji – odezwała się. Wydawała się wściekła, że musi powiedzieć coś, co i tak wydawało się oczywiste.

– Nie mogę pozwolić, by co tydzień chodziła pani tak daleko tylko po to, żeby mnie uczyć! – dodałam, chociaż gdy usłyszałam słowa Lacey, serce zabiło mi z radości.

– Wcale nie chodziłabym pieszo, Florrie, jeśli będziesz czuła się dzięki temu lepiej. Ojciec postanowił kupić mi kuca, jestem wielką szczęściarą. Byłabym bardzo zadowolona, gdybym mogła podzielić się tym szczęściem z innymi. Byłaby to dla mnie wystarczająca zapłata, może pani być spokojna, pani Buckley. Niczego się nie spodziewam, może oprócz świeżych truskawek w lecie. Uwielbiam świeże truskawki.

– Och, babciu, panna Spencer mogłaby nas odwiedzać?

– Mam nadzieję, że nie obraziłam pani tą propozycją, pani Buckley. Jak pani na pewno wie, Florrie jest bardzo inteligentna. W szkole często widziałam, że uczy się szybciej niż reszta klasy. Dzięki prywatnym lekcjom mogłaby zdobywać wiedzę w optymalnym tempie, w sposób dostosowany do własnych potrzeb. Nie jestem najlepszą nauczycielką na świecie i wiem, że żadna szkoła w kraju nie zaaprobowałaby moich metod. Ale Florrie nie ma innej możliwości nauki i dopóki wiem więcej od niej, chętnie jej pomogę, to wszystko.

Widziałam w jej oczach podniecenie. Zrozumiałam motywy jej propozycji. Był to szlachetny gest płynący z serca. Myślę, że babcia też to czuła. Z ociąganiem skinęła głową i mruknęła:

– Dziękujemy pani.

Po raz pierwszy od śmierci taty poczułam przypływ radości; pojawiło się coś, na czym mi zależało.

Panna Spencer odstawiła kubek na ławę.

– Świetnie! – zawołała i klasnęła w dłonie. – Możemy zacząć we wtorek?

Umówiłam się na lekcje z Lacey Spencer i wiedziałam, że powinnam również dotrzymać obietnicy złożonej zielarce, która uratowała mi życie. Od jej wizyty w naszej chacie w ogóle jej nie widziałyśmy.

To, że poprosiła, bym ją odwiedziła, gdy poczuję się lepiej, zaimponowało babci, lecz również ją zaniepokoiło. Była dumna z mojej wyjątkowości, jednak chciała, bym stała obiema nogami na ziemi, zachowała praktyczny stosunek do życia. Moim zdaniem trochę się bała, że stara Rilla zmieni mnie w ropuchę albo uczyni swoją pomocnicą uczestniczącą w dziwnych praktykach. Jednak była głęboko wdzięczna zielarce, że uratowała mnie od śmierci – czuła wobec niej lęk i sympatię. Chciała iść ze mną.

– Florrie, chodźmy razem do starej Rilli i powiedzmy, że jesteśmy jej wdzięczne.

– Wie, że jesteśmy wdzięczne. Sama jej to powiem.

– Więc nie chcesz iść z babcią?

– Nie, babciu, niespecjalnie. Wiesz, jaka jest Rilla. Prawdopodobnie każe ci wracać do domu, więc i tak obie będziemy szły same. To tylko strata czasu.

– Czułabym się lepiej, gdybym ci towarzyszyła.

– Babciu, nie.

– Tak.

– Nie!

Wiedziałam już, że nie dojdziemy do porozumienia. Dlatego nazajutrz rano wstałam wcześniej niż zwykle, nawet wcześniej od babci, i wymknęłam się z chaty, gdy staruszka w dalszym ciągu pochrapywała w chłodnym mroku. Przysięgała, że nigdy nie chrapie, lecz chrapała.

Dobrze było iść znowu w stronę wzgórz. Już dawno tam nie chodziłam. Na niebie, czarnym jak atrament, blado lśniła Droga Mleczna. Świecił księżyc w pełni, a powietrze było chłodne i rześkie. Żadne wino, jakie kiedykolwiek piłam, nie wydawało się tak upajające. Na początku biegłam, bo obawiałam się, że uparta staruszka może się obudzić i podążyć za mną. Kiedy oddaliłam się od chaty, ruszyłam normalnym krokiem, ciesząc się miękką trawą, która uginała się pod moimi stopami, dziwnymi zapachami i szumem skrzydeł przelatującej sowy – nie widziałam jej, ale wyczuwałam w pobliżu jej obecność. Wypełniała mnie radość.

Zauważyłam na szczycie wzgórza samotną jarzębinę rosnącą w pewnej odległości od chaty starej Rilli. Na fioletowobrązowych gałęziach w dalszym ciągu wisiały czerwone jagody. Zwolniłam kroku. Wszyscy wiedzieli, że jarzębiny rosną tam, gdzie mieszkają czarownice. Wszyscy z daleka omijali samotne jarzębiny. Czy dziwne rzeczy opowiadane o starej Rilli mogą być prawdą? Postanowiłam się o tym przekonać – obietnica to obietnica.

Zimowe wichury urwały kilka gałązek, które leżały na ziemi. To paradoks, ale ludzie wierzą, że drewno jarzębiny chroni przed czarownicami. Podniosłam jedną z gałązek i włożyłam do kieszeni. Nie mogło mi to zaszkodzić.

Wschodziło słońce. Niebo miało delikatną bladoróżową barwę z domieszką fioletu, a chmury były szare jak skrzydła gołębia. Na ziemię padły pierwsze złociste promienie.

Podeszłam do chaty. Jak należy postępować, przychodząc do zielarki – czarownicy? Czy powinnam zapukać do drzwi i zaryzykować wejście do środka? Postanowiłam usiąść na progu i patrzeć na wschodzące słońce, trzymając w rękach ciepły, pomarańczowy kamień. Jak nakazała stara Rilla, nigdy się z nim nie rozstawałam – stał się moim talizmanem. Uspokajał mnie, jego kolor zawsze przypominał mi o tacie, budząc miłe wspomnienia.

Po pewnym czasie stara Rilla wróciła zza wzgórza i zastała mnie siedzącą przed chatą. Powiedziała, że przez całą noc odbierała trudny poród. Młoda matka chciała, by Rilla została dłużej, ale staruszka wyruszyła w drogę powrotną, gdy zrozumiała, że idę do jej chaty. Nie spytałam, skąd o tym wiedziała przeszło dwa miesiące po zaproszeniu. Trochę mnie to przestraszyło. Na jej twarzy nie było oznak zmęczenia i nie sprawiała wrażenia głodnej.

– Pójdziemy do ogrodu – powiedziała.

Poczułam lekkie rozczarowanie. W domu nieustannie zajmowałam się ogrodem i nie miałabym nic przeciwko temu, by się dowiedzieć, jak zmieniać ludzi w ropuchy (natychmiast przypomniała mi się Trudy Penny). Wydawało się, że wizyta nie okaże się zbyt interesująca.

Jednak się myliłam. Ogród starej Rilli zupełnie nie przypominał naszego. Był duży, znajdował się na stoku wzgórza za chatą, w pewnej odległości od domu. Zastanawiałam się, dlaczego Rilla nie założyła go bliżej, by oszczędzić sobie chodzenia.

– Powinien być właśnie tutaj – powiedziała.

Ponieważ był grudzień, większość roślin nie miała liści. Ale nawet w tym stanie, poplątane i nagie, wywoływały w wyobraźni olśniewający obraz bogactwa, które pojawiało się w ogrodzie wiosną i latem. Poznałam kilka roślin – maliny, szczaw i wiązówkę – ale było wiele innych, których nazw nawet się nie się domyślałam. Wszystkie rosły razem; wydawało się, że posadzono je bezładnie, lecz domyślałam się, że to nieprawda. Padało na nie poranne światło, łodygi i gałązki nie były brązowe, lecz fioletowe, zielone, czerwone i srebrzyste. Jeśli ktoś uważa, że w zimie ogród jest martwy, nie patrzy uważnie. Rośliny śpią, ale żyją. Czekałam.

Ogród nie miał płotu jak w Braggenstones, gdzie hodowaliśmy kwiaty i warzywa dostarczające nam niewielkich dochodów. Na obrzeżach w pewnych odstępach znajdowały się tylko białe kamienie. Ze szczytu wzgórza, w słabym świetle, wyglądały jak gwiazdy tworzące zarys konstelacji. Spytałam starą Rillę, dlaczego nie ogrodziła ogrodu.

– Jeśli ktoś próbuje powstrzymać to, co ma prawo wejść do środka, bitwa jest z góry przegrana – odpowiedziała. – I powstrzymać od wyjścia to, co musi się wydostać na zewnątrz – dodała.

Tu i tam wisiały sznurki rozpięte między palikami. Nawleczono na nie muszle, które tajemniczo grzechotały na wietrze. Miałam wrażenie, że w ogrodzie za chwilę rozlegnie się srebrzysty śmiech nieziemskiej istoty. Ogród łączył się z zagajnikiem i poszłyśmy w tym kierunku. Gałęzie poruszane wiatrem wydawały dziwny, melancholijny szelest, który przypominał śpiew elfów. Zadrżałam i rozejrzałam się. Zagajnik wyglądał poważnie. Trudno było wyobrazić sobie dzieci wspinające się na te drzewa, śmiejące się, ciskające w siebie kasztanami jak w Braggenstones.

– Cudowne miejsce, stara Rillo – powiedziałam. Byłam zachwycona.

– Ty też mu się podobasz – odparła.

Dotarłyśmy do punktu, który można nazwać sercem lasu, i zatrzymałyśmy się. Przez jakiś czas stałyśmy w przyjaznym milczeniu. Dotknęłam dłonią smukłego pnia leszczyny. Odetchnęłyśmy głęboko.

Nie wiem, jak długo tam stałyśmy. Ne znałam żadnego dorosłego, który po prostu stawał w środku lasu i pozwalał płynąć czasowi. W życiu było zawsze mnóstwo pracy, którą należało się zająć, mnóstwo pilnych spraw. Byłam na tyle wyjątkowa, że spędzałam każdą wolną chwilę na myśleniu o starożytności i bogach, którzy prawdopodobnie nigdy nie istnieli. Teraz stałam w lesie w połowie grudnia, o niczym nie myśląc, i czułam chłód wsączający się pod płaszcz. Ale, ach, ogarnął mnie spokój. I czułam się silna, jakby udzieliła mi się moc leszczyny. Czy miałam stać się na poły dziewczyną, na poły drzewem? Czy kiedy nadejdzie czas, by odejść, okaże się, że moje stopy tkwią w ziemi i że zapuściłam korzenie? Że włosy zmieniły się w szeleszczące gałązki?

– Więc wybrałaś leszczynę. Wcale mnie to nie dziwi – powiedziała w końcu stara Rilla. Nie zdawałam sobie sprawy, że cokolwiek wybrałam, drzewo po prostu znajdowało się obok mnie. – To drzewo duszy, łączy świat widzialny ze światem niewidzialnym, wiesz o tym? – spytała.

Pokręciłam głową.

– Rośnie w miejscu, gdzie nasz świat spotyka się z zaświatami. Będziesz pomostem między tymi światami, Florrie Buckley.

Zadrżałam, choć nie rozumiałam, co stara Rilla ma na myśli. W końcu zeszłyśmy ze wzgórza i okazało się, że w dalszym ciągu jestem dziewczyną, nie leśną nimfą. W dalszym ciągu miałam stopy, nie korzenie, a wiatr rozwiewał mi włosy, które wchodziły do oczu i ust, aż musiałam je wypluwać. Widziałam, że stara Rilla zerka na mnie od czasu do czasu, choć nie zamieniłyśmy ani słowa, dopóki nie weszła do domu i nie zajęła się przygotowywaniem posiłku.

Chata starej Rilli przypominała dom, w którym mieszkałam z babcią. Jedna izba na parterze i, jak się domyślałam, jedna na piętrze. Zbudowano ją z kamieni, starych, szarobiałych, nierównych. W palenisku płonął niewielki ogień, jakby pilnował domu pod nieobecność gospodyni, więc Rilla szybko zagotowała wodę. Wkrótce siedziałyśmy z kubkami naparu z jeżyn w rękach; na stole stała misa owsianki z dodatkiem orzechów laskowych i wonnych ziół, których nie potrafiłam nazwać. W końcu Rilla wlała do owsianki dużą łyżkę miodu; powiedziała, że pochodzi z jej pasieki. Prawie nie wierzyłam w swoje szczęście.

– A więc przyszłaś do mnie, Florrie Buckley – odezwała się, gdy odstawiłyśmy miseczki. Skinęłam głową, wytarłam usta i zerknęłam na misę, mając nadzieję na dokładkę. – Bałaś się?

Pokręciłam głową, przełykając ostatnią łyżkę pysznej owsianki.

– Chcesz czegoś ode mnie? – spytałam. – Mogę ci jakoś pomóc?

Odpowiedziała pytaniem.

– Podobają ci się lekcje?

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki