Wojtek Miłoszewski

KASTOR

Copyright © by Wojtek Miłoszewski MMXVIII

Wydanie I

Warszawa MMXVIII

dla Oli

Prolog

Sterany życiem tramwaj zaprotestował ze zgrzytem, skręcając z Basztowej w Długą. Kilka minut po piątej nad ranem wagon nie był zatłoczony, a nieliczni pasażerowie milczeli. Prawdopodobnie rozmyślali nad swoim losem, nakazującym im zebrać się do roboty o tak nieludzkiej porze. Stojący z tyłu mężczyzna ubrany był w sztruksowe spodnie, za dużą marynarkę w kratę i brązowe znoszone pantofle. Dobiegał czterdziestki, a jego bladą twarz z drobnym nosem okalały blond włosy, opadające w nieładzie do ramion. Balansował lekko na nogach, wciskając dłonie w kieszenie spodni. Nie trzymał się żadnego z uchwytów. Nie musiał, poruszał się krakowskimi tramwajami od trzydziestu lat i z perfekcyjną precyzją wiedział, w którym momencie obłe cielsko wykona kolejny zwrot lub bujnie się niebezpiecznie w bok.

Komisarz Kastor Grudziński wyskoczył zwinnie na Nowym Kleparzu, cofnął się trochę i po krótkiej chwili szedł wzdłuż muru okalającego Dom Pomocy Społecznej imienia Helclów. Dwie bardzo mocne kawy, które wypił przed wyjściem, niestety nie przyniosły pożądanego efektu. Dosłownie milisekundy przed zapadnięciem w sen zawsze uruchamiał stoper. Nawyk spowodowany bezsennością, dręczącą go od szóstego roku życia. W ten sposób wiedział, że tej nocy przespał całe siedemnaście minut. Bardzo dobry wynik jak na niego, ale teraz czuł potworne zmęczenie, jeden z silnych kryzysów dopadających go w ciągu dnia.

Gdy dotarł do numeru siedemdziesiąt dziewięć i zauważył poloneza w biało-niebieskich barwach, od razu poczuł się lepiej. Wiedział, że jest tu po to, bo stało się coś złego, ktoś potrzebuje pomocy. On jest po tej dobrej stronie. Ta myśl zawsze dodawała mu sił w najtrudniejszych sytuacjach. W mieście ma być porządek.

Rozpoznał stojącego przy radiowozie policjanta, nie pamiętał jego nazwiska, ale wiedział, że jest sierżantem z podgórskiego komisariatu. Solidny i doświadczony glina. Dlatego zdziwił się wyrazem jego twarzy, bladej i lekko wystraszonej.

– Panie komisarzu, na dole – wychrypiał policjant.

Kastor skinął niedbale głową i ruszył do wejścia. Mijając radiowóz, zauważył na drzwiach samochodu niebieską farbę w innym odcieniu, ślad po niedawnym malowaniu, zmieniającym milicję w policję. Wielomiesięczne rozmowy, wielkie przygotowania związków zawodowych. Wszystko tylko po to, żeby w końcu rzucić hasło, że od dzisiaj policja to nowoczesność. Czyli co, ten rozklekotany polonez? Przynajmniej mundurowi mają samochody, nie muszą dymać na robotę tramwajem tak jak ja, pomyślał ze złością Kastor.

Wszedł na klatkę chylącej się ku upadkowi rudery. Szybko spostrzegł, że w kamienicy dawno wyłączono prąd, i zszedł do piwnicy, świecąc sobie zapalniczką. Uderzenie smrodu było niczym cios brudną szmatą. Kombinacja potu, fekaliów i moczu w takim stężeniu, że szybko zgasił zapalniczkę, kierowany absurdalnym strachem, że ta mieszanina gazów po prostu wybuchnie. Stojący na dole policjant oświetlał promieniem latarki brudne twarze około dwudziestu dzieci. Miały od pięciu do dwunastu lat, uniesione w górze rączki i spojrzenia wypełnione bólem i strachem. Kastor nie znał tego funkcjonariusza, prześlizgnął się tylko wzrokiem po jego pagonach i rzucił cicho:

– Sierżancie… Każcie im opuścić te ręce.

Policjant skinął głową i przekazał prośbę na migi, a wszystkie dzieci jak na komendę opuściły posłusznie ramiona.

– Wykręciliście po kredens? – spytał Kastor.

– Jasne.

Jakby na potwierdzenie tych słów z zewnątrz dobiegł charakterystyczny terkot. Policyjny star. Kastor wziął latarkę od sierżanta i po kolei zaczął świecić po twarzach dzieci mrużących oczy przed ostrym światłem. Wszystkie bez wyjątku miały ciemną karnację i komisarz wątpił, aby któreś pochodziło z Polski. Potrzebowali tłumacza, ale po pierwsze, wiedział, że to trochę zajmie, a po drugie, nie chciał na razie z nimi rozmawiać. Szukał jakiegoś znaku, elementu lub wskazówki, a ten mógł dostać tylko od któregoś ze starszych dzieci. W końcu znalazł to na twarzy na oko jedenastoletniej dziewczynki z burzą ciemnych włosów ogarniętych wszawicą. Oddał latarkę policjantowi i powiedział:

– Zabieramy je do pogotowia opiekuńczego. Skołujcie wodę, jedzenie, no i tłumacza.

– A skąd ja wezmę tłumacza? – spytał szczerze zdziwiony sierżant.

– Wykręć Gienia Jankowskiego z Mogilskiej. Powiesz mu, że potrzebujesz gościa, co się nazywa Santino Mirga. Mieszka w Podgórzu, zna rumuński i cygański. Dobra, zabieramy się stąd.

Słowa „zabieramy się stąd” Kastor podkreślił przystawionym palcem do ust, nakazując policjantowi milczenie, a ten od razu zrozumiał, że komisarz zostaje na miejscu. Funkcjonariusz wyprowadził dzieci, a Kastor stanął za jednym ze słupów podtrzymujących strop.

Stojąc w absolutnej ciszy, z zaskoczeniem skonstatował, że dość szybko przyzwyczaił się do potwornego smrodu. Słyszał pokrzykiwania policjantów, trzask drzwi, zwiększone obroty silników i odjeżdżające samochody. Po kilku minutach w budynku i na zewnątrz zapanował spokój. Kastor ciągle miał w pamięci zezujące spojrzenie dziewczynki, dającej mu w ten sposób dyskretny znak. Czekał.

Powoli jego oczy przyzwyczaiły się do ciemności. Zorientował się również, dlaczego na dole jest tak ciemno. Ktoś pozabijał niewielkie okienka u sufitu deskami, a przez te sporządzone w pośpiechu konstrukcje wpadały cienkie nitki światła, ryjąc korytarze w kurzu. A może to nie kurz, tylko po prostu gęsty smród, pomyślał komisarz i kątem oka zobaczył, jak jedna z ceglanych ścian rozsuwa się bezgłośnie. Powstały w ten sposób otwór był poza zasięgiem marnego źródła światła. Kastor nie widział wychodzącej postaci, ale niejako czuł jej obecność. Rzucił się w tamtym kierunku i wymierzył kilka szybkich ciosów w miejsce, gdzie powinna być czyjaś twarz. Z zadowoleniem poczuł na swoich pięściach krew, chwycił tamtego za szyję i go obalił, a potem zręcznym, wytrenowanym gestem założył pobitemu kajdanki.

Kastor zerwał po kolei kiepskiej jakości szalunki z każdego z okien i piwnicę wypełnioną nieczystościami zalało światło. Podszedł i wymierzył leżącemu kilka solidnych kopniaków prosto w twarz. Mężczyzna jęknął głośno, smarkając krwią.

– Ile? – spytał ostrym tonem komisarz.

– Dwa i pół tysiąca marek za sztukę – odpowiedział schwytany, wypluwając ząb.

Kastor szybko obszukał leżącego, wyciągając ze specjalnego pasa zwinięte banknoty. Przeliczył pieniądze. Miał przed sobą czterdzieści pięć tysięcy marek. Była to jego, komisarza wydziału kryminalnego, pięcioletnia pensja. Schował pieniądze, przesunął skutego mężczyznę w róg pomieszczenia, wycierając jego twarzą o pokrytą odchodami posadzkę. Wyszedł na zewnątrz.

Na szczęście sierżant nie był idiotą i wyczuł jego intencje, czekał razem z kolegą przy radiowozie. Kastor szybko streścił im całą sytuację, po czym przekazał za pokwitowaniem zajęte pieniądze. Całe trzydzieści tysięcy marek.

Rozdział I

1. Poniedziałek, 4 czerwca 1990

Godzinę później Kastor wysiadł z tramwaju na Mogilskiej i ruszył w kierunku surowej bryły komendy wojewódzkiej. Z jednej strony, ten przystanek to była wygoda, a z drugiej przekleństwo. W okolicy nie było absolutnie nic innego, więc każdy lądujący tu pasażer był albo z policji, albo miał z nią zatarg. Nawet teraz przechodząc przez przejście, Kastor nie mógł być pewien, czy idąca baba z siatami była po prostu przechodniem. Może synek rozbojarz wysłał ją, aby przypatrzyła się panu komisarzowi na tyle, żeby potem jej pierworodny mógł stuknąć Kastora gazrurką w jednym z krakowskich zaułków.

Wbiegł po schodach na trzecie piętro, wszedł do pokoju i zasiadł za biurkiem pod oknem. Naprzeciwko jego stanowiska pracy znajdowało się jeszcze jedno biurko, a dalej w kącie nakryty lichym kocem, rozkładany fotel. Mebel ten powszechnie w Polsce nazywano amerykanką. Nie wiadomo, czy miało mu to nadać jakiś status luksusu, bo w rzeczywistości było to wyjątkowo gówniane posłanie. Dodatkowo w pomieszczeniu w kącie przy drzwiach stało trzecie biurko, a po drugiej stronie pokaźnych rozmiarów szafa, obok której wciśnięto umywalkę z przytwierdzonym do ściany, wyszczerbionym lustrem. Kastor dokończył robotę papierkową dotyczącą porannych wydarzeń. Punkt o godzinie siódmej w pokoju sekcji kryminalnej, której Kastor był dowódcą, zjawił się aspirant Eugeniusz Jankowski, zwany przez wszystkich po prostu Gieniem. Wiecznie ulizany, zawsze gruby i od zarania dziejów powolnie myślący.

– Serwus Kastor! – Aspirant myślał, że to powitanie odejmuje mu lat, a było wręcz odwrotnie.

– Cześć.

Gieniu zdjął buty i założył drewniane chodaki. Ze względu na pokaźną tuszę narzekał na puchnące nogi i po komendzie poruszał się tylko w tym obuwiu. Jakby tego było mało, nie był za pan brat z obowiązującą modą i nosił za długie spodnie, które zawijał i wciskał w skarpety, upodobniając się do Holendra w stroju ludowym.

Nagle rozległo się mocne, energiczne pukanie do drzwi, ale ani Gieniu, ani Kastor nie raczyli na nie zareagować. Lata doświadczenia sprawiły, że doskonale znali zasady. Jeśli ktoś ma do nich naprawdę ważną sprawę, to wchodzi bez pukania. Gieniu zasiadł przy swoim biurku przy drzwiach i zatarł ręce z zadowoleniem.

– Za trzy dni jadę na urlop! Nareszcie!

Kastor nie pytał, dokąd jedzie, bo wszyscy wiedzieli o największym hobby wiekowego aspiranta. W kasynie na dole komendy wojewódzkiej regularnie urządzano imprezy, choć niewątpliwie uczciwszym słowem byłaby tu „libacja”. Po hektolitrach gorzały wszyscy opowiadali o bandziorach, których złapali, i o kobietach, które przelecieli. Tylko Gieniu z zamglonym wzrokiem perorował o zaletach łapania na błystkę, twardości wędek i waleczności okonia.

Pukanie powtórzyło się i Gieniu wraz z Kastorem wrócili do pracy. Ten pierwszy zaczął wypełniać dokumenty powoli i z rozmysłem, starannie kaligrafując litery. Nigdy nie nauczył się korzystać z maszyny do pisania, traktował ją jak szatański wynalazek. Nagle drzwi otworzyły się gwałtownie i do środka wszedł na czworakach sierżant Robert Kwiecień. Kwiatek, bo tak był nazywany przez kolegów, kompletnie nawalony, bełkocząc coś niezrozumiale, z trudem przemknął na czterech kończynach po wytartych klepkach parkietu i zaległ bez życia na rozłożonej amerykance.

Do środka wślizgnął się młody mężczyzna, który najpewniej pukał wcześniej, a teraz postanowił skorzystać z otwartych drzwi. Obserwował z lekkim niepokojem, jak Gieniu wstaje, przykrywa Kwiatka kocem z matczyną czułością, a potem wytrenowanym gestem wysuwa nogą emaliowaną miednicę spod amerykanki. Gieniu wrócił za biurko, a kiedy przybyły gość zorientował się, że nikt nie zwraca na niego najmniejszej uwagi, odchrząknął delikatnie i powiedział:

– Młodszy aspirant Cezary Hewig melduje się na rozkaz!

– O rany, bracie. Toś ty do nas z wojska przyjechał? – spytał Gieniu, odwracając się z zaciekawieniem.

Kastor uniósł głowę i przyjrzał się chłopakowi. Miał na oko jakieś dwadzieścia pięć lat, ładny, ale nie przystojny. Jego ciuchy sprawiały wrażenie wyjątkowo drogich i markowych. Widok bardzo nieczęsty w 1990 roku w Krakowie, kiedy to większość przechodniów wyglądała jakby korzystała z darów pomocowych przeznaczonych dla Afryki Środkowej. Komisarz zwrócił uwagę na trzymane przez Hewiga dokumenty i powiedział:

– Pokaż no te kwity.

Mężczyzna ruszył przez pokój, ale w tym samym momencie śpiący Kwiatek wierzgnął niespokojnie, a spod koca wysunęła się jego służbowa broń i spadła z brzdękiem do miednicy. Chcąc pomóc, Hewig rzucił się usłużnie w kierunku pistoletu, ale w tej samej chwili sierżant Kwiecień zerwał się z posłania, chwycił zgubę i wycelował prosto w twarz młodego mężczyzny. Kastor i Gieniu zerwali się na równe nogi jak rażeni prądem.

– Kwiatek, uspokój się! Żelazo samo ci wypadło! – komisarz próbował opanować emocje.

– Robcio, pan chciał tylko pomóc. Połóż się, no, już.

Gieniu podszedł i ułożył z powrotem Kwiatka, tym razem dbając o to, aby broń spoczęła bezpiecznie w dokładnie zamkniętej kaburze. Hewig, kompletnie blady z przerażenia, podszedł do komisarza i podał mu dokumenty drżącą ręką.

– Co to? Masz pracować w mojej sekcji?

– Tak jest, to dla mnie prawdziwy zaszczyt!

– Chłopie, ale co ty umiesz? – Kastor nawet nie próbował kryć wesołości.

– Panie komisarzu, jestem po szkole referentów operacyjno-dochodzeniowych w Pile!

– Gieniu, podpisz się tutaj panu.

– A o co chodzi? – zainteresował się aspirant.

– Szkołę skończył.

– Służę uprzejmie.

Gieniu chwycił za swój długopis i nabazgrał coś na odwrocie dokumentów, wręczając potem kartkę z uśmiechem Hewigowi, a ten mocno zdziwiony odczytał dedykację: „Życzę dalszych sukcesów w nauce”. Pod napisem widniało duże serce z imieniem autora.

– No, ale…

Mężczyzna wyraźnie nie wiedział, co powiedzieć, a jego starania przerwał głośny chlust. To Kwiatek wymiotował do miski stojącej na podłodze. Gdy przestał, Gieniu zgarnął miednicę i wylał zawartość do umywalki, po czym wypłukał naczynie.

– Jasna cholera! Kiełbasy się jakiejś nażarł czy jak. Nie chce spłynąć.

Gieniu chwycił za przepychaczkę i zaczął walczyć z rurami, a Kastor uznał, że młodemu policjantowi starczy już tych atrakcji.

– Czarek, słuchaj. – Komisarz wstał i objął ramieniem Hewiga, prowadząc go do wyjścia. – Mam dla ciebie trzy słowa, które dodadzą ci otuchy. Kompania ruchu drogowego!

– Co?

– Porobisz ze trzy lata, to dwa domy pobudujesz. Teraz ludzie mają auta coraz nowsze, każdy lubi przycisnąć, a mandatów to sam rozumiesz, nie lubi nikt. W jednym domu zamieszkasz z narzeczoną, a drugi sobie wynajmiesz. Ba, jak porobisz jeszcze parę lat, to kupisz sobie mieszkanko gdzieś w centrum i do końca życia nic nie musisz robić.

– Ale ja chciałem z panem komisarzem pracować! – Czarek próbował protestować.

– Bardzo mi miło, ale rozumiesz, ja mam wrażliwą, bladą skórę i nie mogę w słońcu z suszarą wystawać.

– Nie no, w sensie tu, w kryminałach…

– Jasne, jasne. Strasznie ci dziękuję za wizytę.

Kastor wypchnął Czarka na korytarz i zamknął drzwi. Gieniu uporał się ze zlewem, odstawił na miejsce miednicę i po chwili obaj z komisarzem wrócili do pracy przy akompaniamencie cichego pochrapywania leżącego w kącie sierżanta.

Idylla nie trwała długo, bo już po kilku minutach do środka wszedł nadkomisarz Krzysztof Tyszowiecki. Szczupły mężczyzna przed sześćdziesiątką nosił okulary w drucianych oprawkach i bujną brodę, a rzadkie i siwe włosy wiązał w niewielki kucyk. Zdecydowanie bardziej pasował na zwariowanego profesora socjologii niż naczelnika wydziału kryminalnego.

– Gdzie ten nowy? – zagaił Tyszowiecki.

– Zrezygnował. – Kastor nie przerywał pisania na maszynie.

– Co? Niemożliwe! W mordę, tyle razy prosiłem, otwierajcie tu okno. Śmierdzi rzygami.

Nadkomisarz otworzył okno, wyciągnął papierosy i po chwili pokój wypełnił się dymem.

– Kastor, ja cię bardzo proszę. Narzekasz od ponad roku, że nie masz ludzi, i teraz spuściłeś tego młodego na drzewo?

– Tyszol, jakbym chciał zostać pedagogiem, tobym się przyczaił w podstawówce. Nie mam czasu na takie bzdety.

– Ma samochód.

– Pierdolisz!

Komisarz szczerze się zainteresował. Problemy z mobilnością od dawna trawiły ich sekcję. Aut było jak na lekarstwo, a te i tak ciągle się psuły. Jeśli nawet peerelowska milicja nie była jakoś specjalnie wyposażona, to teraz, w wyniku przeprowadzanych reform, było o wiele gorzej.

– Popatrz.

Kastor wychylił się przez okno i spojrzał na parking. Zdezorientowany Czarek stał i palił papierosa przy lśniącym, czarnym audi quattro.

– Przecież to złodziejska fura!

– Spokojnie, dzieciak jest po prostu z bogatej rodziny.

– Czekaj, czekaj. Hewig… – Komisarz zmarszczył brwi. – To nie są ci, co to matka, babka, skrzypaczka, poeci i w ogóle rodzina tak bardzo „krakoska”, że wąchają własne pierdy?

– Zgadza się.

– To czego on tu chce?

– Tego samego co ty, łapać bandziorów.

– Bez jaj! – prychnął komisarz. – Co ty, pod siusiu mnie bierzesz?

– Kastor, jakby chłopak był miękką fają robiony, tobym ci go nie podsyłał. Masz ze mną złe układy?

– Przecież wiesz, że jakby mi szefa zmienili, to pierwsze co, jadę na tandetę kupić mocny sznur.

– Proszę cię, przemyśl temat.

Nadkomisarz zdusił papierosa w doniczce, machnął ręką na pożegnanie i wyszedł bez słowa.

Cezary Hewig, kompletnie zdezorientowany, wsiadł do samochodu, włożył kluczyki do stacyjki i zaczął się zastanawiać, co teraz powinien zrobić. Jego rozważania przerwało otwarcie drzwi od strony pasażera. Kastor usiadł na fotelu obok.

– Kręć rozrusznik. Podrzucisz mnie do sądów.

Czarek odpalił samochód i wyjechał powoli na Mogilską. Komisarz patrzył zafascynowany na nowoczesną deskę rozdzielczą.

– Który to rocznik?

– Chodzi o samochód? No, ten.

– W sensie 1990? Ja pierdzielę. Ma klimatyzację?

– Pewnie. – Czarek wzruszył ramionami.

– Pokaż, jak to działa.

Hewig posłusznie zamknął szyby i uruchomił klimatyzację, a Kastor przyłożył rękę do kratek wentylacji, zdziwiony temperaturą wiejącego powietrza. Czarek zawrócił na skrzyżowaniu z Meissnera i rozpędził szybko audi, ruszając na wschód.

– Słyszałem, że chcesz łapać zbójów?

– Zgadza się.

– A jak będziesz to robił?

– Mieliśmy zajęcia przecież. Na przykład raz na wykładach w Pile…

– Młody, jeszcze raz mi wyjedziesz z tą szkołą z miasta o bzdurnej nazwie, to się nie dogadamy! Co chcesz robić?

Czarek zatrzymał audi na czerwonym, wyraźnie myśląc nad odpowiedzią. W końcu wydusił:

– Chcę się nauczyć, jak łapać bandziorów.

– Widzę, że szybko łapiesz. Słuchaj, temat jest następujący, przyjmuję cię do sekcji, ale generalnie jesteś pod moją kuratelą i robisz to, co ci powiem. Żadnej inwencji twórczej, żadnych pomysłów. Rozumiemy się?

– Jasne – przytaknął Czarek.

– Użyczasz samochodu komendzie wojewódzkiej policji, dostaniesz kasę za każdy przejechany kilometr.

– Dużo?

Kastor roześmiał się tak gwałtownie, że jego długie blond włosy zsunęły mu się na twarz. Musiał je odgarnąć, żeby powiedzieć:

– Masz poczucie humoru. To dobrze. Element niezbędny w tej robocie.

Czarek wjechał na rondo Mogilskie i okrążył olbrzymią połać trawnika, otoczoną szynami tramwajowego torowiska, a następnie skręcił w Przy Rondzie.

– Niech pan mi powie. Dlaczego nagle zrobiło się tyle bandytyzmu?

– Kastor jestem, a ty dla wszystkich będziesz Czarek. Nie wiem. A ty masz jakieś przemyślenia?

– Może przez ten, no… kapitalizm?

Komisarz uśmiechnął się pod nosem, pokazał Hewigowi ręką, gdzie ma stanąć, i audi zatrzymało się przed jednym z szarych budynków.

– Myślę, że powód jest o wiele prostszy, choć może faktycznie nowy ustrój stoi u podstaw tego syfu. Ludzie prowadzą interesy, bogacą się. Jest coraz więcej osób przy forsie, tym samym coraz więcej złodziei i rozbojarzy jest w stanie się pożywić. Kiedyś miałeś kilku badylarzy na krzyż i koniec!

– A dlaczego policja gorzej działa?

– Jak to gorzej? – zdziwił się Kastor.

– W sensie od milicji.

– Tłumaczę ci, inna skala bandytyzmu. Jest ich więcej do ogarnięcia, a my nie mamy za bardzo kasy. Ten twój samochód spada nam z nieba. Poza tym za komuny wszyscy prawdziwi bandyci chodzili na esbeckich teczkach i był porządek.

Komisarz wysiadł z samochodu i nachylił się w otwartych drzwiach.

– Pojedziesz z powrotem na Mogilską. Chłopaki z garażów zakamuflują ci tu radio. Potem zostaw audi na parkingu, kluczyki w schowku.

– Co!?

– Teraz to jest mienie państwowe. Aha, no i ubierz się jutro normalnie, załóż jakąś marynarkę czy coś.

– Panie komisarzu… To znaczy Kastor. Nie przyjąłeś mnie tylko dlatego, że mam samochód?

– Jeszcze będzie z ciebie dobry detektyw. Cześć!

Kastor zatrzasnął drzwi i po chwili zniknął w budynku sądu.

Bez trudu przemierzył gąszcz korytarzy i odnalazł drzwi prowadzące do właściwego gabinetu. Zapukał niedbale i wszedł do środka. Za biurkiem zawalonym tomami akt siedział sędzia Roman Kałuża. Miał ciepłe, radosne spojrzenie i siwą fryzurę z przedziałkiem pośrodku, której niejako kontynuacją były jasne krzaczaste brwi. Dobrotliwy wygląd starszego pana zmylił już niejednego.

Kałuża był strasznym skurwysynem.

– Dzień dobry, panie sędzio. Komisarz Kastor Grudziński, mam do pana jedną sprawę.

– Skarbek – sędzia znany był z tego nietypowego zwrotu – jestem strasznie zajęty.

– Dosłownie pół minuty. Rano zatrzymaliśmy osiemnaścioro rumuńskich dzieci. Wszystkie miały iść na handel do burdeli w Reichu.

– Tak? – Kałuża okazywał kompletny brak zainteresowania.

– Chodzi o to, że jak my je odeślemy z powrotem do Rumunii, to znowu zorganizują przerzut. Tym razem będą się pilnować i dzieciaki trafią na zachód, gdzie będą dymane przez Helmuta w szelkach.

– Oczywiście. Ale w czym problem?

– Najlepiej będzie, jeśli sąd powierzy opiekę nad dziećmi jednej z organizacji pozarządowej. Ja wskażę nazwę.

– Chce pan, żeby te dzieci zostały w Polsce?

– Skąd! – zaprotestował Kastor. – Mam tam znajomą, kierują dzieci do ośrodków w Skandynawii. Rozumie pan, państwo polskie nie będzie miało kosztów, a dzieci w perspektywie naturalizację w Danii lub Norwegii.

Sędzia Roman Kałuża rozdziawił usta w niemym zdziwieniu, a gdy doszedł już do siebie, powiedział:

– Ale przecież to jebane rumuny. Po co im tak dogadzać?

Kastor sięgnął pod koszulę, wyciągnął zza spodni pliki banknotów i położył je na tomach akt.

– Piętnaście tysięcy marek.

Pieniądze, które najpierw były pod ubraniem przemytnika, a resztę czasu za koszulą komisarza, były przesiąknięte potem, i co tu dużo mówić, po prostu śmierdziały. Sędzia chwycił je bez śladu obrzydzenia i schował wyćwiczonym gestem do szuflady.

– Będzie tak, jak pan komisarz sobie życzy. Proszę do mnie jutro zadzwonić i podać nazwę tej organizacji.

Kastor kiwnął głową i odwrócił się w kierunku drzwi. Gdy trzymał już rękę na klamce uznał, że po tym, jak już dał gigantyczną łapówkę, może sobie pozwolić na kilka słów prawdy.

– Aha, jeszcze jedno. Straszny z pana skurwysyn.

– Skarbek, to nie ja. To życie.

2.

O drugiej po południu nadszedł silny kryzys. Kastor wlał w siebie dwie kolejne kawy, ale teraz, przechadzając się nerwowo po ulicy, był bliski omdlenia. Wiedział, że zgodnie z zaleceniami lekarzy powinien dbać o regularne spożywanie posiłków, ale był w takim stanie, że nie mógł absolutnie nic przełknąć. Dodatkowo jego trudności ze snem zawsze potęgowane były przez stres. Znowu zawrócił i po raz chyba dwudziesty przeszedł wzdłuż tego samego fragmentu alei Puszkina, patrząc z zazdrością na roześmianych ludzi wypoczywających na Błoniach. W końcu wziął głęboki oddech, podszedł do jednej z willi, pokonał kilka niskich stopni i pchnął drzwi z napisem „Biuro Matrymonialne Ingrid. Łączymy ludzi od 1975 roku”.

Wewnątrz unosił się ostry zapach pasty do podłogi, a parkiet lśnił niczym lustro, odbijające palmy w donicach oraz dwie przepastne kanapy obite czerwonym pluszem. Te dwa ostatnie meble były w kształcie dwóch połówek serca. Otwierające się drzwi uruchomiły wcześniej dzwonek i już po chwili usłyszał stukot obcasów na schodach. Na dół zeszła elegancko ubrana pani po sześćdziesiątce. Srebrne włosy miała upięte w kok, a na nosie okulary na łańcuszku.

– Dzień dobry panu. – Uniosła dłoń tak wysoko, że komisarz nie miał wyboru i musiał ją ucałować. – Barbara Derko, właścicielka. W czym mogę pomóc?

– Dzień dobry, Kastor Grudziński. Rozmawialiśmy wcześniej przez telefon…

– Ach, stróż prawa. Jakże romantycznie. Oczywiście, proszę usiąść i poczekać, zaraz przyniosę formularz.

Starsza pani poprowadziła Kastora do jednej z kanap, wskazując na miętowe cukierki w kryształowej miseczce.

– Przy okazji, proszę się poczęstować miętusem. Gwarantuję, że nigdy pan takich nie jadł.

Komisarz usiadł posłusznie i poczekał, aż Derko wróciła z sąsiedniego pomieszczenia, kładąc przed nim stosik kartek.

– Proszę wszystko wypełnić czytelnie drukowanymi literami. Niech pan się nie śpieszy i wszystko na spokojnie przemyśli. Ja czekam u siebie w gabinecie.

– Dziękuję.

Barbara Derko zniknęła w drugim pomieszczeniu, zostawiając uchylone drzwi, a Kastor zabrał się do wypełniania ankiety. Wzrost, kolor oczu, kolor włosów, upodobania kulinarne. Czy posiada Pani/Pan dzieci? Czy chciałaby Pani/Pan założyć rodzinę? Wypełniając kolejne rubryki, komisarz poczuł, że chyba jeszcze nigdy wcześniej nie był w tak bardzo niewłaściwym miejscu. Był krakowskim gliniarzem z czterdziestką na karku i pistoletem w kaburze, który uwierał go teraz, gdy opierał się o obitą czerwonym pluszem kanapę. Co ja tu robię? Spadaj stąd człowieku, i to szybko, odezwał się jakiś wewnętrzny głos w jego głowie. Jedź do domu, może uda ci się zdrzemnąć. Kastor podjął decyzję, ale jego plany niweczyła właścicielka biura. Dystyngowana dama siedziała za biurkiem w swoim gabinecie, ale od czasu do czasu zerkała na policjanta przez uchylone drzwi. Tydzień temu goniłeś złodzieja po dachach kazimierzowskich ruder, a teraz boisz się starej baby? Żałosne, zaczął wyrzucać sobie w myślach. Mimo wszystko trochę głupio mu było tak zrejterować, dlatego chcąc nie chcąc, wypełniał kolejne rubryki.

Po niecałych trzech minutach obrzucił spojrzeniem gabinet i spostrzegł, że starsza pani opuściła swoje stanowisko. Odłożył ostrożnie długopis, wstał i ruszył do wyjścia, stąpając ostrożnie po parkiecie i modląc się, aby klepki podłogowe go nie zdradziły. Gdy tylko położył rękę na klamce i poczuł, że ktoś stoi obok niego, drgnął lekko ze zdziwienia.

– Czy pan przyjechał może do nas z Anglii?

– Proszę? Nie bardzo rozumiem. – Starał się z całych sił uśmiechnąć jak najszerzej.

– Z tego co mi wiadomo, to właśnie Anglosasi mają w zwyczaju opuszczać w ten sposób domostwa. U nas w Krakowie panują inne zwyczaje.

– Najmocniej przepraszam za zawracanie głowy. – Kastor postanowił być szczery. – Ale to chyba nie dla mnie, cały ten interes…

– Interes? – Właścicielka podniosła nieco głos.

– Wie pani, ja to wypełnię, potem dostanę katalog ze zdjęciami, żeby coś wybrać. Źle się z tym czuję.

– „Coś” wybrać? Czy szanownemu panu się wydaje, że jest w burdelu i dostanie zdjęcia kurew w wyuzdanych pozach?

Kastor nie zdołał opanować odruchu zdziwienia i otworzył usta niczym trzylatek. O ile pierwsze niewybredne słowo wywarło na nim wrażenie, o tyle ostatni wulgaryzm w ustach tej leciwej damy do głębi nim wstrząsnął.

– Pani mnie źle zrozumiała. Ja nigdy bym nic takiego… Najmocniej przepraszam!

– Przeprosiny przyjęte. – Barbara Derko zdjęła okulary i zmrużyła oczy. – A teraz proszę wypełnić do końca formularz.

– Naprawdę, nie chcę robić kłopotu. Wydaje mi się, że nie dość, że sprawiłem pani przykrość, to jeszcze nadużywam gościnności.

– Po co pan tu przyszedł? Czego pan szuka?

Kastor Grudziński, policjant wydziału kryminalnego z osiemnastoletnim stażem na służbie, zaczął się pocić. Co miał powiedzieć, aby znowu nie zostać posądzonym o traktowanie biura matrymonialnego jak agencji towarzyskiej? Przełknął ślinę, przymknął oczy i powiedział:

– Miłości.

– Otóż to! – krzyknęła starsza pani z tryumfem. – Długo pan jeszcze zamierza uciekać? Bronić się przed tym najwspanialszym w świecie uczuciem?

– Cierpię na bezsenność. Jestem strasznie zmęczony… – Kastor bronił się nieporadnie jak uczniak.

– Bzdura! Nie chcę słuchać takich naiwnych wymówek. Myślę, że wie pan, co powinien teraz zrobić.

Wiedział. Komisarz wrócił na pluszową połówkę serca i ponownie zaczął wypełniać formularz. Poczęstował się też miętusem.

Źródła cytatów:

Kult, Arahja. Autor tekstu Kazik Staszewski 1988

Kult, Hej, czy nie wiecie. Autor tekstu Kazik Staszewski, 1987.

Redaktor serii: Filip Modrzejewski

Redaktorka prowadząca: Ida Świerkocka

Korekta: Małgorzata Denys, Katarzyna Płońska

Projekt okładki: Krzysztof Rychter

Fotografie wykorzystane na I stronie okładki: © sint / Shutterstock; Marek BAZAK / East News

Skład i łamanie: Typo – Marek Ugorowski

Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.

02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 48

tel. 22 826 08 82, 22 828 98 08

biuro@gwfoksal.pl

gwfoksal.pl

ISBN 978-83-280-6401-0

Skład wersji elektronicznej: Michał Olewnik / Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
i Michał Latusek / Virtualo Sp. z o.o.