Agnieszka Wrońska

Talerzyk tapas czy lampka Porto

© Agnieszka Wrońska, 2018

Książka zabiera w podróż po państwach Półwyspu Iberyjskiego. Przedstawia ciekawą historię dziewczyny, która poznaje tajemnice Hiszpanii i Portugalii i stara się dopasować do otoczenia, jednocześnie zauważając pewne podobieństwa i różnice tych dwóch krajów.

ISBN 978-83-8155-401-5

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Mojemu Adrianowi za wsparcie.

Mojej mamie za cierpliwość.

Mojej siostrze za pomoc.

Wszystkim tym, którzy są dla mnie ważni — te osoby wiedzą, o kogo chodzi.

Przedmowa

Chciałabym, aby ta książka nie była traktowana jako przewodnik, a raczej subiektywny pamiętnik-informator po świecie państw iberyjskich, widzianych moimi oczami.

Jestem pewnie jedną z wielu, którzy mieli okazję pojechać zarówno do Hiszpanii, jak i Portugalii. Ale może jestem jedną z mniej licznych osób, mających możliwość odbycia krótkiej, aczkolwiek owocnej emigracji do tych krajów. I właśnie dlatego postanowiłam się podzielić moimi obserwacjami.

Półwysep Iberyjski, a szczególnie jego hiszpańska część, zajmował szczególne miejsce w moim sercu od samego dzieciństwa. Oba państwa odznaczają się niesamowitymi walorami historycznymi, przyrodniczymi i kulturowymi. I jak każdy kraj różni się od innych, wyodrębniając tym samym swoje dobre i złe strony. Muszę przyznać, że z natury jestem pilnym obserwatorem i wszystkie moje spostrzeżenia wynikają z dogłębnej interpretacji otaczającego mnie środowiska. Tak też się stało podczas moich pobytów w państwach iberyjskich. Historia, którą przedstawiłam w książce, powstała na podstawie moich doświadczeń i osobistych przemyśleń. Choć postacie są fikcyjne, to pewne fragmenty książki odnoszą się do rzeczywistych osób oraz wydarzeń, które faktycznie miały miejsce. Główna bohaterka — choć podobna — nie utożsamia się z moją osobą, a raczej z moimi wspomnieniami.

Historia przedstawiona w książce z pewnością nie wyglądałaby tak, gdyby nie wspólne doświadczenia z przyjaciółką Alą, z którą miałam okazję przeżyć wiele przygód i ciekawych sytuacji w obydwu państwach półwyspu Iberyjskiego, za co jestem jej bardzo wdzięczna i liczę na kolejne.

Nie jest łatwo ogólnie scharakteryzować państwo, bo każdy może mieć do niego inny stosunek, wiedzę i doświadczenia z nim związane. Najczęściej miejsca i krainy geograficzne są z czymś kojarzone. Hiszpania zwykle symbolizuje kraj byków, flamenco, sjesty, a przy tym szalonych zabaw do rana. Natomiast Portugalię kojarzy się jako kraj słodkiego wina, muzyki fado, odkryć geograficznych i przepysznej kuchni. Odwiedzając poszczególne państwa każdy zapamiętuje wszystko tak, jak chce zapamiętać, uwzględniając przy tym swoje doświadczenia i przeżycia lub ich brak. Dlatego chcę podkreślić, że w tej książce zostały zapisane tylko obserwacje, a moja ostateczna opinia dotycząca krajów Półwyspu Iberyjskiego na razie pozostanie słodką tajemnicą, niemniej jednak częściowe jej elementy są przedstawione w opowieści.

Największe podziękowania muszę jednak złożyć mojemu chłopakowi Adrianowi, który wspierał mnie w każdym momencie i dzięki któremu w ogóle mogę, choć trochę pochwalić się moimi słowami napisanymi w tej książce.

Warszawa

Trzasnęłam drzwiami, wyszłam i obiecałam sobie, że już nigdy, przenigdy tam nie wrócę. Co za kretyn! Jeszcze tylko kilka sekund, zabieram swoje rzeczy i już mnie tu nie ma. To nieprawdopodobne, że przez ostatnie cztery lata harowałam jak wół dla firmy, która nie dawała mi nic oprócz pieniędzy, a teraz jeszcze wmawia mi brak zaangażowania i kompetencji. Całą sobą oddawałam się pracy, ostro za to płacąc. Tak, zapłaciłam sporo, bo w międzyczasie rozstałam się z narzeczonym, przytyłam 6 kilo i podupadłam na zdrowiu, a mam dopiero 29 lat. Już nie mówiąc o całkowitym braku czasu dla znajomych czy rodziny.

Prawdę mówiąc moja decyzja o odejściu z tej firmy nasuwała się już od dawna i stawała się bardzo męcząca z każdym dniem, wręcz nie spędzała mi snu z powiek. Aż w końcu zdałam się na odwagę i w przededniu zakończenia mojej umowy poszłam do mojego menagera, aby oznajmić mu, że żegnam się z tą firmą. No cóż… rozmowa nie przebiegła po mojej myśli i cały mój karkołomny plan legł w gruzach.

— Pani Moniko, jesteśmy zadowoleni z Pani pracy w naszej firmie, cieszy się Pani uznaniem wśród współpracowników i klientów — kierownik rozpoczął swój monolog z nietęgą miną, rozłożywszy się na wygodnym fotelu przy biurku. — Jednakże na podstawie Pani słabych wyników sprzed ostatnich kilku miesięcy jesteśmy zmuszeni zakończyć z Panią współpracę.

Zamurowało mnie. Kompletnie odjęło mi mowę i przez co najmniej kilkanaście dobrych sekund siedziałam bezczynnie, nieprzytomnie patrząc się w mojego przełożonego z otwartą na oścież buzią.

— Słucham?

Chwila. Wdech i wydech. Nie, to raczej nie działa. Nie wytrzymałam.

— Jak to nie miałam wyników?! Przecież to ja zdobyłam najważniejszego klienta w historii tej firmy i to ja zrobiłam projekt dla niego! Ostatnie tygodnie były niezwykle ciężkie, biorąc pod uwagę fakt, że walczymy z ogromną konkurencją, a większość klientów przenosi się na firmy zagraniczne. To nie kwestia indywidualna, a cały dział robi wszystko, aby wyjść na prostą w tym trudnym dla nas okresie.

Kierownik niewzruszenie patrzył się na mnie ze stoicką postawą i sprawiał wrażenie bardzo zrelaksowanego, w przeciwieństwie do mnie, która z chęcią by go udusiła tym jego pięknie wyprasowanym, eleganckim krawacikiem od Calvina Kleina. Ani jedna żyłka na jego twarzy się nie poruszyła, nawet wtedy, gdy już całkowicie tracąc nad sobą kontrolę nazwałam go niewyżytym seksualnie palantem, żerującym na pomysłach i osiągnięciach innych. Fakt, mogłam trochę przesadzić, ale z drugiej strony wiedziałam już jak to się skończy i że nie będzie miło i uprzejmie, to też mogłam pozwolić sobie na takie szaleństwo.

— Pani Moniko, rozumiem Pani rozżalenie, ale decyzja została już podjęta — ciągnął dalej, jakby moje krzyki i przekleństwa nie robiły na nim żadnego wrażenia. — Bardzo chciałbym móc zrobić coś w tej sprawie, ale mam związane ręce, a polecenie o pani zwolnieniu otrzymałem odgórnie, w związku z tym naprawdę bardzo mi przykro z tego powodu.

Akurat.

— W imieniu Zarządu Głównego, bardzo dziękuję pani za dotychczasową współpracę oraz oddanie firmie przez te wszystkie lata. Mam nadzieje, że będzie pani sukcesywnie rozwijać swoje zdolności zawodowe w tym segmencie. Życzę powodzenia na dalszej ścieżce rozwoju.

I wyciągnięciem ręki na znak zakończonej współpracy postanowił się ze mną dyplomatycznie pożegnać. Ja jednak odczuwając niesprawiedliwość i pewnego rodzaju oszustwo, nie oznajmiłam gestu, tylko ostatni raz na niego spojrzałam, odwróciłam się i bez słowa wyszłam z gabinetu.

*

Gdy ochłonęłam nieco po burzliwej rozmowie, nagle moje nastawienie z bardzo oburzonej i upokorzonej pracownicy zmieniło się na poczucie wolności i spokoju.

I bardzo dobrze. „Wreszcie stało się to, co chciałam”, — pomyślałam, idąc na piechotę do domu i analizując moją rozmowę z moim — już byłym — kierownikiem. Co prawda po godzinie drogi przypomniałam sobie, że mój dom znajdował się w odległości 8 km od biura. Mimo to szłam dalej i stwierdziłam, że w takim razie będę mieć dużo czasu na przemyślenia.

Niektórym może się to wydawać porażką życiową, ale to jest niesamowite, jak wspaniale może się czuć samotna 29-latka bez męża, własnego mieszkania, a od prawie godziny w dodatku bezrobotna. Ale dobrze mi z tym i najważniejsze, że wreszcie dotarło do mnie to, czego powinnam zorientować się nieco wcześniej. Od ukończenia studiów cały czas myślałam tylko, aby pokazać innym, że jestem najlepsza i mogę wiele osiągnąć. Moje ambicje z minuty na minutę rosły w górę, a ja z tą wrodzoną determinacją chciałam za wszelką cenę im dorównać. Zaraz po obronie pracy dyplomowej, zatrudniłam się w korporacji na stanowisku specjalisty, żeby pokazać wszystkim wokoło, że pracuję w renomowanej firmie i dobrze zarabiam. Jednym słowem mogłam pochwalić się, że nie jestem pospolitym obywatelem, a szanowanym pracownikiem w prestiżowej firmie. Oczywiście z zewnątrz taka praca wydaje się niesamowitym osiągnięciem, a wynagrodzenie zdaniem niektórych może równać się wygranej w totka.

Dopiero teraz widzę jak taka wizja bardzo odbiega od rzeczywistości. Praca zajmowała mi całe życie i nie pozwalała na posiadanie własnego, prywatnego. Codziennie wstawałam rano i szłam do pracy, gdzie zawsze dawałam z siebie 100 %, a po powrocie do domu znowu siadałam do pracy, zajadając zamówioną w Mexican Burger kolację na wynos i tak do późnych godzin nocnych. Ot tak, wyglądał praktycznie każdy mój dzień — schematycznie wszystko ograniczało się do ciężkiej harówy dla tej firmy.

Nic więc dziwnego, że większość moich znajomych już jest po ślubie i ma dzieci, właśnie dlatego, że nie starała się za wszelką cenę sprostać wygórowanej żądzy sukcesu. Może właśnie w tym sęk? Odkąd pamiętam, moi rodzice ciągle wpajali we mnie dążenie do najlepszego, mówiąc mi: „Musisz jak najwięcej w życiu osiągnąć, musisz być kimś, pokazać innym, że jesteś wyjątkowa”. Tak bardzo nie chciałam ich zawieźć, ale co istotne, nie spytałam się siebie samej — czy ja naprawdę tego chcę? Czy to jest naprawdę w życiu najważniejsze?

Wtedy, zaślepiona ambicją, byłam pewna, że tak. Teraz już drugi raz tego błędu nie popełnię. Długa droga jeszcze przede mną, ale w końcu dotrę do celu.

Zanim doczołgałam się do domu, minęło 5 godzin, a mi nogi odpadały i byłam cholernie głodna. Nie pamiętam, kiedy ostatnio jadłam obiad i oglądałam telewizję w domu o godzinie 14 dnia roboczego. Chyba w czasach studiów. A kiedy ja w ogóle ostatnio włączyłam telewizję? Dobre pytanie, ale nie znałam niestety odpowiedzi. W każdym razie musiało to być bardzo dawno. Stanęłam przed lodówką, starając się wykombinować jakieś danie z resztek, jakie mi pozostały. Cztery jajka, dwa plastry sera i pół bochenka trochę czerstwego chleba — nie za bardzo będzie się można popisać. Oto była kolejna rzecz, na którą nie mogłam sobie pozwolić od tylu lat, nawet porządnych zakupów nie byłam w stanie zrobić, bo czas mi na to nie pozwalał.

No dobra, tylko co teraz? — zapytałam po chwili samą siebie, podjadając paprykowe chipsy.

Przez tak długi czas myślałam tylko o tym, aby rzucić pracę i uwolnić się od tej jaskini piekła, rujnującej całe moje życie, ale nie przemyślałam jednego. Co będę robić teraz? Nie mogę zostać całkowicie bez pracy. Owszem mam oszczędności, to jest ten piękny aspekt pracy w korporacji — zarabia się niemało, ale nie ma się czasu na wydawanie. Ale wkrótce trzeba będzie poszukać czegoś innego…

Nagle rozległ się głośny dźwięk melodii dochodzący z mojej torebki. No i świetnie, ktoś dzwoni… to pewnie moja matka… Jeszcze tego brakowało. Pewnie zaraz zacznie mi głosić kazania. Gdzie ten cholerny telefon? Gdzie jest moja torebka? Może teraz jak zostałam zwolniona z pracy, zrobię tu wreszcie porządek.

Mam!

— Halo, mamo?

— Jaka mama, zwariowałaś? — w telefonie zabrzmiał głos oburzonej Julii. — Jeszcze daleko mi do mamy! Coś Ty taka zdyszana?

— Och, Julio, to Ty. Wybacz, myślałam, że to moja matka. Ciągle do mnie dzwoni. Co tam u Ciebie?

Matko Boska, kiedy ostatnio rozmawiałam z Julią? Gdzie ona teraz była? Od pamiętnego ślubu mojej przyjaciółki nie za często się ze sobą kontaktowałyśmy. Ona była zajęta małżeństwem, a ja męczyłam się w pracy, potem słyszałam tylko, że non stop gdzieś razem z mężem wyjeżdżali za granicę. Z tego, co pamiętam, to mówiła, że byli już w Wenecji, Amsterdamie, Atenach i Paryżu. Swoją podróż poślubną spędzili gdzieś w Indonezji. Nieźle, biorąc pod uwagę, że znają się niewiele ponad rok.

— Lecimy z dziewczynami dzisiaj wieczorem na drinka na miasto, wybierzesz się z nami?

W sumie sama miałam w planie otworzyć butelkę francuskiego wina czerwonego i wyłożyć się na kanapę, oglądając głupie kreskówki na poprawę humoru. Ciekawe, czy to zwykły zbieg okoliczności? Czy Julia może podświadomie wyczuła moją sytuację i wyszła z propozycją? Nie musiałam długo zastanawiać się nad decyzją.

— Jasne! O której się umawiamy i gdzie?

*

— Nie gadaj! Ten pacan tak Ci powiedział? Trzeba było walnąć go po jajach!

Dziewczyny zaczęły się głośno śmiać, ale nikt z pozostałych gości warszawskiego pubu, w którym się zatrzymałyśmy, nie miał nic przeciwko tak nagłymi i głośnymi wyrazami śmiechu.

— No co? Przecież i tak już była zwolniona, to co mogła jeszcze stracić? — spytała Kasia, zdziwiona, że jej wypowiedź wywołała taką reakcje.

— Pensje za poprzedni miesiąc — powiedziała Ala, upijając kolejny łyk Margarity.

— Gadasz głupoty! Nie mogliby jej tego zrobić

Kasia, jak na panią adwokat przystało, broniła zacięcie swoich racji. To śmieszne widzieć i jednocześnie zdać sobie sprawę, że dziewczyny, z którymi teraz siedzę i się śmieję, moje drogie przyjaciółki z liceum, tak bardzo się zmieniły na przestrzeni lat, tak szybko wszystkie dorosły. Ja z pewnością też, choć tego nie jestem w stanie dostrzec z mojej perspektywy. Znamy się z dziewczynami już od dziesięciu lat i nasza paczka zawsze się trzymała razem. Ja, Kasia, Ala, Paulina i Julia stanowiłyśmy jedność, im zawsze mogłam powiedzieć o wszystkim, a one zawsze były dla mnie i mogłam na nie liczyć. I tak to działało dla wszystkich z nas, nieustannie od tylu lat.

— To gdzie Was teraz z Kamilem w świat poniosło? — spytała Julię Kasia, chcąc zmienić ciężki obecnie temat pracy zawodowej.

— Teraz zwiedziliśmy Hiszpanię. Mieliśmy zwiedzić całą jej południową część, w tym Seville, Kordobę i Kadyks, lecz ostatecznie zwiedziliśmy głównie Malagę i Granadę, która mi się najbardziej podobała.

— Czemu akurat Granada? — spytałam.

— A wiesz, nie umiem tego wyjaśnić, naprawdę. To miasto ma coś takiego w sobie, że czułam się tam dobrze, ale co to mogło dokładnie być, to nie wiem. Ogólnie jest tam ślicznie i trzeba to miasto zobaczyć na własne oczy, żeby to zrozumieć.

— A poznałaś jakichś gorących Hiszpanów? — tym razem Paulina wyskoczyła z pytaniem. Może wspomnę, że Paula od pięciu lat ma męża i dziecko w drodze.

— Ha-ha! — zaśmiała się Julia. — Właśnie w tym problem, nie widziałam nikogo, kto by wyglądał niczym Enrique Iglesias. Kamil z tego powodu był zadowolony, a ja szukałam i szukałam — i nic.

— Bo wszyscy przystojniacy wyjechali i mieszkają w Stanach Zjednoczonych — bąknęła Ala.

Wszystkie ponownie wybuchłyśmy śmiechem. Tak to właśnie z nimi jest. Niekończąca się zabawa i dobry humor do rana. Tego mi było trzeba.

*

Następnego ranka wstałam, umyłam się, ubrałam, jeszcze tylko teczki, laptop i torba — i już byłam gotowa do wyjścia. Rutynowe poranne czynności przebiegały schematycznie, jak w zegarku, aż można mnie było sprawdzać co do minuty. Zamknęłam drzwi, zeszłam do garażu, wsiadłam do samochodu i nagle mną wstrząsnęło: gdzie ja się niby wybieram?

Po chwili do mnie dotarła ta smutna prawda, że z automatu chciałam ruszyć do pracy, a przecież nie mam po co tam jechać. Wróciłam więc do mieszkania, przebrałam się w dresy, włączyłam telewizję i się rozpłakałam. Nie mogłam opanować łez przez jakieś dobre 20 minut, aż w końcu ze zmęczenia zasnęłam na kanapie.

Kiedy się ocknęłam, przez chwilę nie wiedziałam, gdzie się znajduję, ale gdy już oprzytomniałam, nie zamierzałam się znowu rozpłakać, choć byłam ku temu bliska. Zamiast tego zupełnie bezmyślnie wgapiałam się w ekran telewizora. Puszczali akurat program o turystyce w Hiszpanii. Piękne plaże, zabytki i ludzie. No fakt, ładnie to wygląda i ludzie wydają się tacy szczęśliwi, jakby nie mieli żadnych zmartwień ani problemów życiowych — farciarze. Po chwili przedstawiono film dokumentalny o hiszpańskiej miejscowości Alicante, skupiając kamerę na pięknej, piaszczystej plaży. Za nią rozpościerało się błękitne, rytmicznie falujące morze, które odbijało od siebie promienie słoneczne. Wszystko wyglądało jak w bajce, łącznie z nieskazitelną czystością miasta i słoneczną pogodą, aż chciało się tam być.

Nagle wpadłam na szalony, aczkolwiek z mojej perspektywy iście genialny pomysł. Wstałam z kanapy. Musiałam długo na niej leżeć, bo wszystkie mięśnie zaczęły mnie boleć. Doszłam do mojej sypialni i włączyłam komputer, po czym weszłam na oficjalną stronę polskich linii lotniczych LOT i bez zmrużenia oka kupiłam bilet na samolot do Madrytu. Wylot 12:25. Dzisiaj. Tylko w jedną stronę, a co mi tam, raz się żyje.

— Hm… jest 8:30. Dobra, mam godzinę na spakowanie się.

Niczym wystrzelona proca, rzuciłam się w wir pakowania. Zupełnie na chybił trafił wrzucałam wszystko, co się da, do dużej walizki. Ubrania, kosmetyki, komputer, telefon — czyli to, co najważniejsze. Nawet nie przemyślałam tego, na jak długo jadę i co mi będzie potrzebne, leciałam całkowicie na żywioł, chyba po raz pierwszy w życiu. Potykając się co rusz o kępki ubrań i pudełka leżące na podłodze, przyrzekłam sobie, że kiedy tu wrócę, obowiązkowo zrobię tu generalny porządek. Chyba że byłoby coś ważniejszego, to wtedy zrobię to jeszcze później.

9:17. Dobra, chyba wszystko, no to jadę na lotnisko.

*

O Boże, co ja robię?!

Gdy siedziałam w poczekalni na lotnisku Chopina w Warszawie, zalała mnie fala wątpliwości i powoli zaczęłam się zastanawiać nad sensem moich działań.

Po cholerę ja jadę do Hiszpanii? Chyba powinnam zadzwonić do rodziców i ich poinformować. Na jak długo pojadę? A jak mi się tam nie spodoba, to szybko wrócę do kraju, pocieszałam samą siebie. Nie wiem czemu ogarnęły mnie wszystkie lęki świata tuż przed wylotem. Przecież klamka już i tak zapadła. Z drugiej strony mogę jeszcze nie wsiąść do samolotu, co w tej chwili staje się bardzo kuszącą opcją.

Na głównym lotnisku w Warszawie jak zawsze panował tłum obecnych ludzi i ogólne zamieszanie. To ciekawe: jak szybkie i nieprzewidywalne może być życie osób, znajdujących się w jednym miejscu, czekających na swój lot do innego świata. Ciągły pośpiech i stres — czy aby na pewno zdążę na samolot, przecież tyle jeszcze do przejścia: odprawa paszportowa, kontrola bagażu, boarding, a w międzyczasie aż szkoda nie zatrzymać się w strefie wolnocłowej i nie kupić czegoś zupełnie nieprzydatnego, ALE jakże istotnego, bo z lotniska. To cudowne uczucie podniecenia i jednoczesnego zagubienia, jakie towarzyszy wszystkim podróżnikom, jest naprawdę warte obserwacji. Z tego powodu sama zapomniałam, że jestem jednym z nich i też mnie to czeka. Ruszyłam więc z miejsca, żeby się odprawić. Jak można się domyślać, zbędne jest szukanie uśmiechów, czy miłych gestów u pracowników obsługi lotniskowej. Nic w tym dziwnego, w końcu duża część z nich pewnie siedzi tu już całą noc i tylko odlicza do końca zmiany, żeby móc walnąć się do łóżka. No cóż, taka specyfika pracy w porcie lotniczym. Odebrałam swój bilet i ruszyłam dalej, reszta już poszła z górki. No prawie.

Prawdziwy cyrk rozpoczął się przy tzw. Hajmanach, czyli inaczej obowiązkowej dla wszystkich kontroli bagażu. Tutaj nie zobaczymy nawet cienia uśmieszku, a wszystko robione jest ze stałym mechanicznym schematem i to podkreślę — wcale nie w delikatny sposób. Faktycznie trochę to wygląda komicznie obserwując zestresowanych ludzi, przechodzących przez bramki i osobiste kontrole obsługi. W tym momencie pojawiają się nagłe pytania i zaczyna się przeszukiwanie w pamięci „Czy ja włożyłam golarkę do walizki?”, „Gdzie położyłam ten dezodorant?”

Ten lęk i strach u każdego z nich powoduje, że momentalnie wszystkie komórki mózgowe przestają działać i w głowie pojawia się absolutna pustka, a niezłomni i budzący niepokój kontrolerzy wcale w tym procesie nie pomagają. Jedna kobieta przeszła przez bramki, mając na sobie cały arsenał metalowej biżuterii, z kolei mężczyzna stojący za nią, zapomniał, że ma w kieszeni portfel z drobnymi. Już nie mówiąc ile nożyczek, pilniczków, golarek, dezodorantów i butelek leżało w koszu za pracownikami kontroli. To wszystko zdobycze wynikające z chaotycznego i nieprzemyślanego pakowania walizek. I znowu, tak mnie rozbawiła cała ta sytuacja, że w pewnym momencie sama zaczęłam się zastanawiać, czy czegoś podobnego w tym szale pakowania nie włożyłam do mojej torby. Okazuje się, że człowiek jest zupełnie oszołomiony, gdy przechodzi przez ten odcinek lotniska, i nie sposób coś z tym zrobić. Dobra, teraz moja kolej, moja podręczna torba już ruszyła do sprawdzenia, a teraz ja. Boże, żeby tylko nic nie piknęło, jak będę przechodzić — modliłam się przechodząc przez barierki z rentgenem.

Kurde.

— Proszę podejść — ruchem palców nakazał mi barczysty pan zbliżyć się do niego, żeby dokładniej mnie przeszukać. Ale ni stąd ni zowąd przyszła w jego miejsce kobieta i to ona podjęła się oględzin.

— Pasek z metalową klamrą — powiedziała krótko z taką miną, jakby ów pasek mógł być elementem śmierciodajnej broni, a kobieta po raz setny musi zwracać komuś na to uwagę na tak oczywistą oczywistość. Swoją drogą okazałam się równie zagubioną turystką, jak i moi poprzednicy, z których miałam niezły ubaw jeszcze przed chwilą.

Odetchnęłam z ulgą, gdy to wszystko było już za mną i mogłam ruszyć dalej. Sklepiki sprytnie ominęłam, nawet na nie nie patrząc, i od razu skierowałam się do miejsca, w którym zostanie podstawiony mój samolot.

Klasycznie. Lot opóźniony o pół godziny to jeszcze nie problem, ale dwie godziny opóźnienia dłużą się jak cholera. I nie było wyjścia, z nudów trzeba było pochodzić jednak po tych sklepach, żeby zabić jakoś czas. A gdy już szczęśliwie usiadłam na fotelu pasażerskim, gotowa do lotu, obok mnie usiadł pan o monstrualnych rozmiarach, ledwo umieściwszy się na siedzeniu, już nie wspominając o problemie, jaki miał podczas zapinania pasów. Ja to mam jednak szczęście.

Hiszpania

Nie do wiary! Słońce!

To były moje pierwsze wrażenia po wylądowaniu na lotnisku w Madrycie. Dopiero teraz zdałam sobie sprawę, jak długo nie widziałam słońca. W Polsce już od września robi się zimno i nieprzyjemnie, a odrobiny promieni słonecznych można się tam spodziewać najwcześniej w kwietniu. Przy dobrych wiatrach. A tutaj początek lutego, może nie jest upalnie, ale przyjemnie ciepło, a przede wszystkim jest jasno! Naprawdę, słońce nieraz może zdziałać cuda. W moim przypadku natychmiast tak się stało — i z pozytywnym nastawieniem, poszłam w drogę na miasto.

Trochę minęło, zanim znalazłam stację metra. Kto by pomyślał, że to lotnisko jest takie duże. Nie minęła godzina, a ja już miałam okazję doznać hiszpańskiej życzliwości. Pani w metrze w okienku kas biletowych, uznając mnie za biedną podróżniczkę, nieznającą języka, powoli i ledwo wytłumaczyła mi po angielsku jak dostać się na dworzec Atocha. Po długiej, aczkolwiek męczącej konwersacji z panią kupiłam w końcu bilet. Nie chciałam Panią wyprowadzać z błędu, że po pierwsze, umiem mówić po hiszpańsku, a po drugie, byłam już parę razy w Madrycie i wiem jak poruszać się metrem. Co prawda spędziłam trochę czasu na zorganizowanie sobie trasy przejazdu metrem madryckim, bo to nie taka łatwa sprawa. Otóż w Madrycie linii metra jest aż 15, a każda oznaczona innym kolorem i połączona z pozostałymi stacjami. 279 stacji i weź tu dojedź z jednego końca Madrytu na drugi — to jest dopiero wyzwanie. Organizacja na plus, tylko wygląd niektórych stacji trochę odstrasza. Ale nic dziwnego, w końcu oni mają metro od 1919 roku i jest ono jednym z najstarszych w Europie.

*

No tak. Tego się nie spodziewałam. Trzeba było sobie kupić przewodnik, tam na pewno wspomnieliby: „Nie przyjeżdżaj do Granady w niedziele, bo nic tutaj nie kupisz”. To nie do wiary, wszystko jest zamknięte. Nawet duże centra handlowe pozamykali na cztery spusty, a hiszpański odpowiednik Auchan — El Campo — wyglądał, jakby nigdy nie miał być już otwarty.

Wszystko pięknie. Okolica ładna, trochę cieplej niż w Madrycie, a słońce nadal ostro świeci, ale nie zmienia to faktu, że nie mogę nic sobie kupić do jedzenia. Pozostają mi tylko bary i restauracje, ewentualnie el chino (z hiszp. Chińczyk), bo przecież Chińczycy to najbardziej pracowity naród i pracują zawsze i wszędzie. Po zameldowaniu się w hostelu, znajdującym się na głównej ulicy, postanowiłam spróbować jednak swojego szczęścia i odwiedzić jeden ze sklepów naszych przyjaciół Azjatów. Niestety chino nie miał za dużego wyboru artykułów spożywczych. Jego asortyment ograniczał się do chipsów, słodyczy, zupek chińskich, lodów, napojów gazowanych i dań gotowych w 5 minut po włożeniu do mikrofali. Jednym słowem — samo zdrowie. Nic innego więc nie pozostało — tylko zadowolić się kurczakiem z ryżem typu instant i ice tea jako domieszką herbaty.

Podczas spacerów po urokliwych ulicach Granady nie sposób nie zauważyć wyjątkowej architektury. Całe miasto ma w zasadzie swój własny, jednolity charakter. Nie tak jak w Warszawie, część miasta jest nowoczesna, a druga część pozostała odbudowana w charakterze zabytkowego miasta. Tutaj wszystkie budynki są wykonane w starym stylu, grube mury, staranne wykończenia. Wszystkie budynki praktycznie wyglądają tak samo, bez względu na ich przeznaczenie: czy to jest poczta, szkoła, ratusz, czy normalny budynek mieszkalny. Minęłam po drodze kilka obszarów zielonych, przypominających trochę małe parki z drzewkami i ławeczkami. Zaciekawiły mnie urocze małe drzewka cytrusowe, ustawione w idealnym rzędzie obok siebie. Choć był środek lutego, na drzewkach wisiały piękne, duże pomarańcze, które sprawiały wrażenie dojrzałych i gotowych do spożycia. I nikt ich nie zrywa? Nikt ich nie podbiera i nie zjada? Coś tu jest nie tak. Przecież w Polsce długo by one sobie tak nie powisiały. Dać Polakom 5 minut i żadna gałąź nie „dźwigałaby” ani jednej pomarańczy. Z czystej ciekawości, pozwoliłam sobie zachować się jak na Polkę przystało i ukradkiem zerwałam jeden owoc. Mam nadzieje, że nikt w tym czasie nie patrzył, bo spalę się ze wstydu.

W drodze powrotnej minęłam jeszcze jednego chino, wielki amfiteatr corrida de toros — miejsce pokazów walk z bykami — i powróciłam do hostelu.

Mój pierwszy obiad w Granadzie miał daleko do standardów pięciogwiazdkowego hotelu. Nawet bardzo. Choć muszę przyznać, że kurczak z warzywami nie był wcale taki zły — albo to ja byłam piekielnie głodna. Po posiłku na deser zostawiłam sobie skradzioną pomarańczę z parku. Przekroiłam ją na pół i zaślepiona ciekawością ugryzłam kęs. Nagle oczy mi się nieoczekiwanie powiększyły i w sekundę zrozumiałam, dlaczego te pomarańcze tak sobie wisiały na drzewach. Natychmiast wyplułam okropnie kwaśne kawałki owocu, zajadając jednocześnie resztki ryżu z obiadu, aby zlikwidować obrzydliwy smak w ustach. Normalnie czułam się, jakbym zjadła całe pudło cytryn.

Kiedy wreszcie uwolniłam moje podniebienie od kwasowości, przeszukałam Internet i dowiedziałam się, że andaluzyjskie pomarańcze należą do kwaskowatych i niejadalnych odmian cytrusowych. Że też musiałam akurat na takie trafić, ale z drugiej strony za głupotę się płaci. Założę się, że ta informacja pewnie też jest napisana w przewodniku, może się jednak na niego zdecyduję.

Pierwsza noc w Hiszpanii nie należała do przyjemnych. Jeśli ktoś myśli, że w południowej Europie jest zawsze ciepło bez względu na porę roku — niestety, grubo się myli. W zimę pomimo iż w ciągu dnia temperatury przekraczają nawet 15 stopni Celsjusza, to wieczorami i nocami spadają one do 2—3 stopni, co stanowi bardzo łatwo wyczuwalną różnicę. Oczywiście to nie sprawiałoby żadnego problemu, gdyby nie fakt, że temperatura na zewnątrz jest taka, jak temperatura wewnątrz mieszkania, ponieważ w większości budynków mieszkalnych występuje brak centralnego ogrzewania i na próżno szukać kaloryferów.

Ta informacja okazała się jednak bardzo przydatna, z tym że w moim przypadku było już niestety zdecydowanie za późno i pozostało mi jedynie okryć się wszystkim, co mam. Ręczniki, kurtki, swetry — wzięłam dosłownie wszystko na siebie, żeby móc przeżyć jakoś tę pierwszą noc, z myślą o tym, gdzie ja tu będę mogła kupić jakiś koc. Albo nawet dwa.

*

Następnego dnia wstałam z wielkim postanowieniem. Doszłam do wniosku, że czas najwyższy znaleźć sobie jakieś mieszkanie, skoro mam tu zostać na trochę dłużej niż tydzień. Może miesiąc, może dwa. Będzie to zdecydowanie bardziej oszczędne i rozsądne pod względem finansowym niż wynajmowanie pokoju hostelowego. Granada jest miastem studenckim, więc ceny mieszkań też są relatywnie niższe niż w większych miastach. Co prawda przeliczając z euro na nasze złotówki cena mieszkania w małej Granadzie jest porównywalna do standardowych cen mieszkań w Warszawie.

Jak ja kocham XXI wiek! W dzisiejszych czasach wszystko można załatwić za pośrednictwem Internetu, łącznie ze znalezieniem mieszkania. Przejrzałam kilka ofert i napisałam do wybranych ogłoszeń — teraz tylko czekam na odzew.

Nie spodziewałam się jednak tak szybkiej odpowiedzi, bo pierwszą wiadomość dostałam po 10 minutach. Przemiła Hiszpanka zaprasza jutro po piątej w celu zobaczenia mieszkania. No i pięknie, cena też przyzwoita, a na zdjęciach nawet ładnie to wygląda. Umówiłam się i zadowolona z takiego obrotu spraw postanowiłam ponownie wyjść na miasto. Obiecuję tym razem nie kraść pomarańczy.

O godzinie drugiej po południu coraz więcej ludzi wylęgło na ulice. To dziwne uczucie, kiedy na ulicach wszyscy wokoło mówią w innym języku, w dodatku bardzo szybko i głośno. Choć znam hiszpański nawet nieźle, to muszę przyznać, że nieraz trudno jest mi ich zrozumieć. To nie jest taki czysty hiszpański, jakiego uczymy się w szkołach w Polsce. Na południu strasznie seplenią i ucinają ostatnie litery w słowach.

Z natury jestem wnikliwym obserwatorem i patrząc na społeczeństwo hiszpańskie zadałam sobie pytania: Czemu wszyscy są tacy niscy? A może to ja nagle urosłam?

Większość przechodniów była niższa ode mnie o głowę albo i więcej. Nigdy nie uważałam się za przesadnie wysoką. Ba, nawet marzyłam kiedyś o karierze modelki, ale ze wzrostem 166 cm nie miałabym szans, chyba że w modelingu stóp czy dłoni.

I w pewnym momencie jeden z niziołków w wieku nieprzekraczającym 35 lat przeszedł naprzeciw mnie, niedyskretnie się na mnie wgapiając, po czym z pięknym uśmiechem na ustach wykrzyknął:

— ¡Hola guapa!

Powiedział, co chciał, i nie zatrzymując się nawet na chwilę, poszedł dalej w swoją stronę. Szczerze mówiąc trochę zgłupiałam. Nigdy nie zdarzyło mi się, żeby przystojny, młody mężczyzna komplementował mnie na ulicy, żeby zaraz sobie pójść dalej. Taka zaczepka kojarzona jest zazwyczaj z elementem podrywu, mającym głównie miejsce w barach czy klubach. No cóż, mówiąc, że jestem ładna, bardzo skutecznie podbudował moje ego, więc zadowolona ruszyłam przed siebie.

Swoje przeszłam i zatrzymałam się w kawiarence Cafeteria Alhambra w centrum miasta. Stoliki były rozłożone na zewnątrz, więc korzystając z ładnej pogody usiadłam przy jednym z nich. Stąd miałam idealny widok na wszystko, co się działo w mieście. Niedaleko przedstawiał się piękny mały park z palmami, drzewami cytrusowymi i Bóg wie jakimi jeszcze roślinami. Ludzie odpoczywali, siedząc na ławkach, niektórzy czytali, jeszcze inni spacerowali w parach i rozmawiali bardzo donośnie. Wśród rozmów łatwo wychwytane są notorycznie stosowane formy trybu rozkazującego. Dime („mów do mnie”) przy rozpoczynaniu rozmowy telefonicznej, Venga, vamos („chodźmy, idziemy”) — praktycznie w każdej sytuacji. Zawsze forma rozkazująca, zakończona zwrotem por favor („poproszę”), dla zmiękczenia charakteru wypowiedzi, aby nikt nie czuł się urażony. Z początku może to wydawać się niegrzeczne, ale oni tego tak nie postrzegają, taki u nich zwyczaj prowadzenia rozmów. A że Hiszpanie są z natury wybuchowi, to taka forma do nich pasuje.

Ciekawym dla obserwatora z Polski może być powszechny homoseksualizm. Hiszpanie widocznie są bardzo tolerancyjnym narodem, bo trudno nie zauważyć spacerujących po ulicach osób tej samej płci, darzących się szczególnym uczuciem. W większości przypadków dotyczy to zwłaszcza płci męskiej, a na trzymaniu się za rączki się nie kończy. Tak, są bardzo wylewni w uczuciach i nie ukrywają swojej orientacji przed społeczeństwem, wręcz przeciwnie — śmiało afiszują się swoją zażyłością, ale nikt spoza tego środowiska nie czuje odrazy czy niezadowolenia. Potem doczytałam, że Hiszpanie dosyć pieszczotliwie odnoszą się do takich osób, określając ich mianem mariquita (z hiszp. „biedronka” ), co dowodzi na otwartość kraju na wszelką różnorodność preferencji seksualnych. To niesamowite, że kraj odznaczający się wiarą katolicką akceptuje — i co więcej — szanuje takie postawy.

Mimo że znajdowaliśmy się w okresie pozasezonowym, to turystów było od groma.

„Do you speak English?” — spytał jeden obcokrajowiec, zaczepiając mijanego po drodze Hiszpana.

Błąd. Angielski? Zapomnij. Większość Hiszpanów nie zna tego języka i wcale nie chce się go nauczyć, pomimo że jest przecież przodującą destynacją turystyczną na świecie. Wypadałoby, żeby byli przygotowani na przyjazd turystów zagranicznych, ale obywatele hiszpańscy tak o tym nie myślą. Oni mają szczególne przywiązanie do swojego języka ojczystego i w ich przekonaniu to każdy wczasowicz powinien operować ich językiem, a nie na odwrót. Przecież to prostsze, geniusze. Poza tym są najzwyczajniej w świecie leniwi i nie chce im się dokształcać w tym zakresie.

Starania biednego wędrowca poszły na marne, bo Hiszpan choć bardzo chciał pomóc i zrobił to, ale tłumacząc wszystko po hiszpańsku, co dla drugiego nie znaczyło prawie nic. Ten poddał się, wydukał jeszcze po angielsku „dziękuję” i spróbował szczęścia u innego przechodnia kilka kroków dalej. Niestety sytuacja się powtórzyła, a zrezygnowany turysta z nietęgą miną poszedł kontynuować swoje starania gdzieś indziej. „To faktycznie jest duży problem”, pomyślałam. Hiszpański jest pięknym, melodyjnym językiem, ale nie każdy chce się go uczyć. Niestety większość krajów Morza Śródziemnego ma bardzo wygórowane mniemanie o swojej kulturze mowy i języka ojczystego. Oczywiście w większych miastach, takich jak Madryt czy Barcelona, już prędzej znajdą się Hiszpanie ze znajomością języków obcych, ale tu na południu kraju jest to naprawdę rzadkość. Trzeba więc albo uczyć się języków, albo wyposażyć się w porządny przewodnik i mapy.

*

— ¡Hola! ¿Qué tal? — przywitała mnie radośnie Hiszpanka już w piątym mieszkaniu, jakie miałam okazje oglądać w przeciągu ostatnich dwóch dni.

— ¡Hola! Bien. ¿Y tú? — wyciągnęłam rękę, aby się przywitać, czym widocznie bardzo zdziwiłam Hiszpankę. Po chwili uradowana dziewczyna zbliżyła się do mnie i powitała mnie dwoma buziakami w oba policzki.

— Dos besitos. W Hiszpanii nie witamy się z kimś podając rękę, chyba że jest to bardzo oficjalne spotkanie.

Wyraźne zaskoczona taką otwartością dziewczyny, ostrożnie w ramach ciekawostki i wytłumaczenia mojego skrępowania, wyjaśniłam jej, że Polacy są bardziej zdystansowani i na pierwszych spotkaniach raczej stronią od całusków z nieznajomymi. A w przypadku starych znajomych — witają się trzema buziakami w policzki. Gdy skończyłam swój wywód, dziewczyna skwitowała to słowami „Aaaa, claro” na znak przyswojenia nowych informacji, które pewnie nie mają dla niej szczególnego znaczenia.

— Bien. Nazywam się María Hernandez García.

Matko Boska, po co im są takie długie imiona. Wieczność minie, zanim się przedstawią. Uprzejmie się uśmiechnęłam.

— Mam na imię Monika. Miło mi Cię poznać.

— Igualmente. Chodź, pokażę Ci mieszkanie. Nie jest ono może zbyt duże, ale bardzo praktyczne i użyteczne. O, tutaj mamy kuchnię.

Aha, zaczynamy od kuchni. Ci Hiszpanie mają jakieś dziwne zamiłowanie do jedzenia, jakby serce domu znajdowało się właśnie w kuchni.

— W kuchni jest wszystko, co potrzeba. Możesz korzystać z czego sobie życzysz. Lodówka, mikrofalówka, piekarnik, a nawet toster — działają bez zarzutów.

— Perfecto, ja może mistrzem w kuchni nie jestem, ale lubię sobie czasem pogotować.

— Ja też, aczkolwiek w Hiszpanii rzadko co się gotuje w domu.

Spojrzałam na nią zdziwiona.

— Jak to? Nie gotujecie, bo nie lubicie czy nie umiecie?

María cicho się zaśmiała pod nosem.

— Nie oznacza to, że nie umiemy gotować, ale wolimy wyjść na obiad ze znajomymi do pobliskiej knajpy, a na śniadanie na szybką kawę do kawiarni przed pracą.

Kurczę, nieźle musi im się tutaj powodzić. Nie wyobrażam sobie, żeby było mnie stać w Warszawie, aby codziennie wychodzić na śniadanie i lunch na mieście.

María, widząc moją zdziwioną minę, postanowiła kontynuować oprowadzanie po mieszkaniu.

— Dalej, mamy tylko jedną łazienkę na trzy pokoje, ale póki co, nie było żadnych problemów z podziałem ani kolejnością, kto zajmie pierwszy.

— No tak, same baby w mieszkaniu i jedna łazienka to nie lada wyzwanie.

— Naprawdę to nie problem — przekonywała María. — Teraz pokażę Ci, jak włącza się ciepłą wodę.

— Jak to? To nie wystarczy odkręcić czerwony kurek?

— Niestety nie. Żeby móc skorzystać z ciepłej wody, trzeba włączyć butano — dziewczyna obserwowała mnie uważnie. — I już widzę, że nie wiesz, o co chodzi, więc Ci wytłumaczę.

Podeszłyśmy do wielkiej metalowej zielonej butli. María  odwróciła zatyczkę na drugą stronę, zapaliła zapałkę i przyłożyła ją do niewielkiego otworu w białym, wiszącym urządzeniu przypominającym trochę stare, jak kiedyś u nas były, instalacje gazowe. Następnie Hiszpanka odkręciła korek z ciepłą wodą w kranie i nagle mały ogień w białym blaszaku buchnął na całego.

— Chodź i przyłóż rękę pod kran. Ciepła?

Zrobiłam tak, jak prosiła.

— No tak, ciepła. I za każdym razem, kiedy chce umyć ręce, muszę powtarzać ten sam proces?

— Tak, kiedy skończysz myć lub gotować trzeba wyłączyć butano, żeby się niepotrzebnie nie zużywał.

— Gotować? To podczas gotowania też to trzeba tak włączyć?

María pokiwała głową z uśmiechem, wierząc pewnie, że w końcu zrozumiałam, o co chodzi.

— Tak, to jest gaz i jeśli chcemy go użyć do gotowania lub do podgrzania wody, musimy go najpierw włączyć. Butla z butano starcza na około miesiąc, w zależności ile się zużywa i kiedy się skończy, trzeba zadzwonić, to nam wymienią na nowy pełny.

Wprost nie mogłam w to uwierzyć. Normalnie jak za czasów średniowiecza. No, może przesadziłam, ale kto jeszcze w taki sposób pozyskuje ciepłą wodę?? Bądź co bądź Hiszpania należy do krajów rozwijających się, to oczekuje się tutaj jakiś standardów. Ale jak widać rejony południowej Hiszpanii cechują się raczej starymi budowlami i podstarzałym systemem.

— Bien, a ten pokój, co macie wolny? Jak wygląda?

— Już pokazuję — María emanując swoją energią, przypominała trochę żywą, tykającą bombę, która w każdej chwili może nieoczekiwanie wybuchnąć.

Na korytarzu pokoje znajdowały się po lewej stronie. Pierwszy pokój, jak się dowiedziałam, należy do jeszcze jednej lokatorki, która jest Portugalką.

— Margarida jest z małej miejscowości Carcavelos w Portugalii, to niedaleko od Lizbony. Jest tutaj na wymianie studenckiej. Studiuje prawo.

— A w jakim języku się komunikujecie?

— Głównie po hiszpańsku. Portugalski jest wbrew pozorom bardzo podobny do hiszpańskiego, a każdy Portugalczyk zna hiszpański na dosyć dobrym poziomie, więc nie ma problemu z dogadaniem się. Ten drugi pokój jest wolny i może być Twój.

María otworzyła mi drzwi i moim oczom ukazał się mały pokoik z łóżkiem, szafą, półkami i biurkiem. Faktycznie dosyć mały, ale jak na jedną osobę, zupełnie wystarczający. Meble były dosyć stare, ale ułożone w tak logiczny sposób, aby wszystko się mieściło i nadal było dużo miejsca do poruszania się.

— Widzę, że jest tu normalne okno na ulicę. W poprzednim mieszkaniu mój potencjalny pokój byłby kompletnie ciemny, bez względu na porę dnia, ponieważ mieszkanie było na parterze, a okna skierowane na ciemny dziedziniec, gdzie chyba nigdy nie dochodziło słońce.

— Masz rację — zgodziła się María. — Niektóre stare budownictwa wciąż mają taki typ architektoniczny, wszystko skierowane jest na dziedziniec, bo tam zbierało się życie sąsiedzkie z całego budynku.

— Dla mnie to nie takie dziwne, bo w Warszawie też kiedyś były takie budynki, ale już dawno takich nie widziałam.

No, może jakieś pozostałości zostały na Pradze Północ, ale one zupełnie nikną w otoczeniu wysokich i oszklonych wieżowców. Co ciekawe, tutaj nie widziałam na razie żadnych drapaczy chmur ani nowoczesnych budynków w okolicy.

— Ty jesteś z Polski, tak? Zawsze chciałam tam pojechać, choć jeszcze nie miałam okazji. A co tu robisz? Studiujesz, pracujesz?

— Chwilowo planuję. Ale bardzo chciałabym tu zamieszkać. Spodobało mi się miasto.

María zauważyła, że nie chcę kontynuować tematu, dlatego opowiedziała nieco o sobie. Okazało się, że pracuje w ratuszu w Granadzie, ale pochodzi z Malagi i tam ma rodzinę.

— Tutaj jest zupełnie inne życie. Może to przez studencką atmosferę albo brak morza, ale uważam, że jest znacznie spokojniej. W moim rodzinnym mieście jest trochę inaczej. Tam zawsze coś się dzieje, różne festiwale, festyny, dni miasta itp. Poza tym widok morza już mnie nawet męczył.

Jak może się znudzić morze? Boże, ile bym dała, żeby móc mieszkać nad morzem i w przerwach w pracy wylegiwać się na plaży. Bliskość wody, możliwość opalania się na piasku i przyjemna pogoda, to jak spełnienie marzeń. Z tą María jest coś zdecydowanie nie tak.

— To jak, podoba Ci się mieszkanie?

— Tak, i wiesz co…. Chciałabym się tu wprowadzić. Jeśli nie macie innych chętnych… — rozpoczęłam nieśmiało.

— Super! Kiedy chcesz przenieść swoje rzeczy?

Zdziwiła mnie taka entuzjastyczna reakcja. Mieszkanie jest naprawdę ładne, w porównaniu z pozostałymi, które widziałam. Sądziłam, że mają dużo chętnych. Ale polubiłam Maríę, miło mi się z nią gawędziło, więc czemu nie spróbować. Czynsz nie jest wcale taki wysoki, a wszystko co potrzebne jest w pobliżu.

— Mogę jutro?

María szczerze się uśmiechnęła.

*

Taksówkarze są tutaj strasznie gadatliwi, przynajmniej taki okazał się ten, na którego ja natrafiłam. Gdy tylko weszłam do samochodu, od razu bez krzty przyzwoitości rozpoczął ze mną rozmowę.

— Przeprowadzasz się gdzieś? — spytał.

— Tak, zmieniam mieszkanie — odpowiedziałam krótko. Ale to chyba jemu nie wystarczało, więc pytał dalej.

— Jak długo jesteś w Hiszpanii?

Nie zdziwiło mnie to, że od razu przeszedł na formę „ty”. Tutaj do każdego się mówi w drugiej osobie, bez względu czy ma się do czynienia z nieznajomym czy ze starym druhem.

— Niecałe dwa tygodnie.

— A skąd jesteś?

— Z Polski.

— Z Polski mówisz? — uśmiechnął się na moje słowa, trochę nostalgicznie. — Kiedy byłem mały, uwielbiałem oglądać Waszą drużynę piłkarską. Stałem się waszym wielkim kibicem podczas Mistrzostw Świata w 1982 roku, tutaj w Hiszpanii. A już szczególnie trzymałem za Waszą drużynę kciuki, kiedy ta wybroniła sobie trzecie miejsce z rąk Francji. Pamiętam jak dziś, to było w Alicante, więc blisko od Granady, i z ojcem pojechaliśmy tam zobaczyć ten mecz. Nawet chciałem się nauczyć wymawiać polskie nazwiska piłkarzy, ale dotąd mam z tym problem. Ten wasz król strzelców z poprzednich mistrzostw w 1974 roku…

Jak on, H z i e g o ź Lato?

— Grzegorz Lato — poprawiłam.

— A tak, właśnie ten! — krzyknął uradowany. — Mówiłem, że ciężko mi idzie ta Wasza wymowa, w każdym razie mieliście swój złoty okres, co?

— Chyba tak — wzruszyłam ramionami, uśmiechając się serdecznie. Ja to nie za bardzo znam się na piłce nożnej, a czasów, o których on mówił, mam prawo nie pamiętać z prostego powodu — jeszcze nie było mnie wtedy na świecie. A ponieważ się tym nie interesuję, to nie wiem, aczkolwiek o Grzegorzu Lacie słyszałam.

Taksówkarz dalej żywiołowo opowiadał już nie tylko o polskich, ale też o hiszpańskich drużynach piłkarskich. Widać trafił mi się jakiś fanatyk piłki nożnej, choć jestem pełna podziwu jego wiedzy. Kiedy zatrzymaliśmy się przed moim nowym domem, kierowca koniecznie chciał mi pomóc, więc wniósł walizki prawie pod same drzwi mieszkania. Bardzo mu podziękowałam, on zresztą mi też i mam wrażenie, że przez ten entuzjazm wzbudzony polską piłką nożną — nawet bardziej wyraził swoją wdzięczność za rozmowę w trakcie drogi.

Jeszcze w drodze krzyczał „Viva Polonia”! No po prostu fantastyczny facet.

Ja natomiast się zebrałam na odwagę i pociągnęłam za klamkę, będąc ciekawa co mnie teraz czeka za tymi tajemniczymi drzwiami do mojego nowego lokum.

*

Margarida jest zdecydowanie spokojniejsza od Maríi. I choć jest bardzo sympatyczna, to wydaje się nieśmiała w kontaktach międzyludzkich. Może jest to spowodowane faktem, że mimo wszystko jest ona obcokrajowcem tak jak ja i nie czuje się tu do końca komfortowo. Ale polubiłyśmy się niemal od razu. Po hiszpańsku bardzo ładnie mówi, zdecydowanie wolniej i wyraźniej niż nasza współlokatorka, może dlatego łatwiej nieraz mi się z nią porozumieć. Choć rozbawiły mnie jej pierwsze słowa, jakie do mnie skierowała zaraz po moim wejściu do mieszkania:

— Tylko tyle masz bagażu?

Osłupiałam.

— Kurczę, ja myślałam, że trzeba będzie Ci pomóc z przeniesieniem tobołów i już się wyrywałam jak głupia, ale widzę, że Ty tylko z jedną walizką — powiedziała ze śmiechem, wzięła ode mnie walizkę i przywitała tradycyjnie dwoma buziakami w policzki.

— No cóż, z początku nie sądziłam, że tu zostanę. Ale widziałam parę sklepów, to coś sobie jeszcze dokupię — wyjaśniłam Portugalce, która jakby miała obawy co do objętości mojej garderoby.

— ¡Genial! Jak będziesz chciała, to razem możemy się wybrać do centrum handlowego, ja uwielbiam robić zakupy.

Od razu się nastroszyłam. Ale się wkopałam. Ja szczerze nienawidzę zakupów i kupuję tylko wtedy, kiedy czegoś mi brakuje i na gwałt tego potrzebuję. Ale z drugiej strony miło będzie kiedyś wybrać się z kimś, kto ma inne spojrzenie na modę. Ciekawe jak Portugalczycy się ubierają. Margarida była normalnie odziana w jeansy, sweter i trampki conversy, więc może zakupy nie będą takim złym pomysłem.

W kierunku do mojego pokoju nietrudno było zauważyć kartkę z podpisem „Bienvenidos a casa” (z hiszp. „witaj w domu”). Ze wzruszenia się zaśmiałam i uścisnęłam obie dziewczyny. Rzuciłam swoje rzeczy do pokoju z postanowieniem, że rozpakuję się później, i razem z dziewczynami przeniosłyśmy się do salonu na pogaduchy.

Wieczorem María przygotowała kolację powitalną dla nas trzech i od razu zrobiło mi się ciepło na sercu. Te dziewczyny wciąż mnie zaskakują. W salonie znajdował się dosyć duży stół, mieszczący co najmniej cztery osoby wokół. Kolacja była przygotowana całkowicie w stylu hiszpańskim — paella valenciana i wino wytrawne z regionu La Rioja. Prawdziwą paellę, czyli ryż z owocami morza można zjeść tylko w Hiszpanii, ma ona bowiem swój tajemniczy składnik i jest specjalnie doprawiana przyprawą azafrat (czyli szafranem — najdroższą przyprawą świata). Pychota! Kto nie próbował — powinien szybko lecieć do Hiszpanii, by tego skosztować. Margarida zaproponowała jeszcze pomarańcze na deser, na co ja stanowczo zaprzeczyłam.

— Nie, dzięki, ja już próbowałam tutejszych pomarańczy. Te w sklepie smakują tak samo, jak te na drzewach w parku?

Dziewczyny spojrzały na siebie kompletnie zdziwione i nagle wybuchły śmiechem.

— Ty głuptasie, tych pomarańczy się nie je!

Kolejne dobre 10 minut starałam się je uspokoić, ale one nadal nie mogły się powstrzymać od śmiechu. Widząc to sama zaczęłam się śmiać z własnej głupoty.

Zmęczona wrażeniami całego dnia, zapominając o moim bagażu i obietnicy, rzuciłam się do łóżka. Jeszcze tylko pięć kocyków na siebie, żeby nie zmarznąć na południu Hiszpanii, i momentalnie zasnęłam.

*

Poranek nigdy nie należał do moich ulubionych momentów życia. Wstałam, weszłam pod prysznic, odkręciłam wodę i zaczęłam siarczyście przeklinać po polsku na cały głos.

— Co za cholerni Hiszpanie…. No chyba zwariowali z tą butlą. Żyjemy w XXI wieku, nie mogą się postarać o normalny system grzewczy? — mruknęłam pod nosem i wyszłam z łazienki, aby podgrzać ciepłą wodę z tej cholernej butli z butanem.

Z ogniami w oczach wróciłam do łazienki i przez kolejne 15 minut walczyłam z gorącą wodą, próbując się wymyć i jednocześnie nie nabawić się poparzenia 3 stopnia.

Po kąpieli zrobiłam pierwsze śniadanie w nowej kuchni. Tutaj też natknęłam się na kolejną trudność — kompletny brak jakiegokolwiek czajnika, dlatego też wodę na poranną kawę musiałam ugotować w garnku. Nie wiem, czy oni tak praktykują, ale to było jedyne wyjście. Usiadłam na balkonie. Miałyśmy piękny widok na góry Sierra Nevada, z których o tej porze roku dużo osób szusa na nartach. Rzeczywiście trochę tam śniegu jest, ale przy takim słońcu to niedługo ono pobędzie. Zresztą co oni tam wiedzą o śniegu i jeździe na nartach? Ja jestem z Polski i doskonale wiem, jakie są porządne góry i sroga zima — tylko w takich warunkach można zjeżdżać. María mówiła, że jednak da radę tam jeździć, a że słońce cały czas świeci i jest stosunkowo ciepło, to ludzie nieraz decydują się na jazdę na nartach w samych strojach kąpielowych. Jezu, ci Hiszpanie to jednak są wariatami, ja bym nawet nie wpadła na takie pomysły.

Do salonu weszła María.

— Jak tam poranek? Słyszałam, że brałaś pierwszy prysznic — powiedziała z ironicznym uśmieszkiem.

— Pierwszy dzień, nauczę się — odpowiedziałam jej z niezwykłą pewnością siebie. — A posiadanie takiego gazu w mieszkaniu nie jest niebezpieczne? — spytałam z czystej ciekawości i lekkiej obawy o swoje życie.

— No cóż, tak jak zawsze istnieje małe ryzyko, że coś może pójść nie tak. Owszem, nieraz zdarza się, że jak ktoś nie serwisuje instalacji, to były wypadki wybuchów butanu i spalenia mieszkania.

Moje oczy zrobiły się ogromne jak talerze, a w gardle poczułam, jak kęs przeżuwanego śniadania stanął mi w przełyku.

— Ale spokojnie — María ugasiła moje obawy, widząc jaką mam przerażoną minę, — tutaj wszystko kontrolujemy i nie ma powodów do zmartwień, nic się nie stanie.

W tym momencie do salonu dołączyła Margarida, ubrana w słodką piżamę w czerwone groszki. Była sobota, więc nie musiała spieszyć się na zajęcia na uniwersytecie, pokierowała się powiedzeniem „czuj się jak u siebie”.

— Co wy na to, żeby wieczorem pójść na tapas do takiego jednego, superowego baru? My z Maríą już parę razy tam byłyśmy i fajna tam atmosfera panuje i napić się można dobrze. Trzeba się jakoś zrelaksować, mam ciężki tydzień przed sobą, same egzaminy.

— Dobra, ja dzisiaj muszę parę rzeczy pozałatwiać, ale wrócę do domu ok. 18 — zapewniłam je.

— Świetnie, to jesteśmy umówione. Ja też lecę teraz na spotkanie z koleżanką z pracy i będę za jakieś 2—3 godziny. ¡Hasta luego! — rzuciła María i wyszła.

*

Tego się nie spodziewałam. Musiałam uszczypnąć się ze dwa razy, żeby się upewnić, czy abym ja na pewno nie przeniosła się do XVII wieku.

Mając trochę dolarów w portfelu, postanowiłam je wymienić na euro w banku na głównej ulicy Granady, Via de Colon. Pewna, że zajmie mi to nie więcej jak 5 minut i zaraz będę mogła zwiedzać resztę miasta, szybko weszłam do banku o tajemniczej nazwie BBV. Prawie skakałam z radości, jak zauważyłam, że w ogóle nie ma kolejki, a kurs dolara względem euro jest nawet wyższy niż wczoraj. Moja euforia skończyła się z momentem, gdy w okienku ujrzałam starszego mężczyznę w wieku 70+ z zamkniętymi oczami. I teraz nie wiem: czy on sobie po prostu śpi, czy powinnam wzywać karetkę…. albo grabarza. Mężczyzna nagle się ocknął i powitał mnie uprzejmym uśmiechem.

— Hola, buenos días. ¿Qué tal?

— Hola, chciałabym wymienić te dolary na euro.

Starszy pan przyjął ode mnie pieniądze, a następnie zrobił coś co zupełnie mną wstrząsnęło. Wziął do ręki ołówek, kartkę papieru i zaczął wyliczać pod kreską.

Słucham?! Czy ten szanowny pan zapomniał o takim wynalazku jak kalkulator? Sądzę, że nawet w czasach jego młodości to mistyczne urządzenie już istniało na rynku. Cała wyliczanka trwała dobre pół godziny. Na szczęście dziadek miał przy sobie gumkę do ścierania, bo w przeciwnym wypadku musiałby cały czas zaczynać od nowa. Gdy już wreszcie stałam się szczęśliwym posiadaczem należnych mi pieniążków z wymiany, ruszyłam dalej w miasto. Trochę później niż się spodziewałam, ale z czystą ciekawością, co jeszcze mnie w tym kraju zaskoczy.

Długo nie musiałam czekać. Moja pierwsza przejażdżka komunikacją miejską ledwo się nie skończyła pęknięciem bębenków usznych. Hiszpanie mają dziwny sposób komunikowania się. Nieraz zastanawiam się, czy oni nie prowadzą jakiejś „cichej” rywalizacji — kto potrafi głośniej mówić. Wchodząc do niezbyt zatłoczonego autobusu, poczułam się tak, jakbym przyszła na co najmniej dwustuosobową imprezę festynową, zamkniętą w wielkiej metalowej puszce. W Granadzie do autobusu wchodzi się pierwszymi drzwiami od strony kierowcy, aby móc pokazać już posiadany bilet lub zakupić nowy. I tu mamy haczyk, ponieważ już tymi samymi drzwiami wyjść nie można, a trzeba skorzystać z pozostałych. Taka jest zasada i każdy musi się jej nauczyć, bo w przeciwnym razie kierowca daje ostrą reprymendę. Usiadłam więc na wolnym siedzeniu obok młodej kobiety o bardzo mocnym makijażu. W całym autobusie panował głośny szum męskich głosów. Ale rozejrzałam się wokoło i stwierdziłam, że jest tu najwyżej sześciu mężczyzn, a reszta to same baby. Nagle u kobiety siedzącej obok mnie zadzwonił telefon. Ta gwałtownym ruchem go odebrała i prawie wykrzyknęła: „¡Dime!” (z hiszp. „Mów!”). I to był właśnie ten decydujący moment, po którym powinnam zacząć dbać o zdrowie moich uszu. Pani rozpoczęła swoją konwersację donośnym basem i głośnym śmiechem. Jednak nikomu poza mną to nie przeszkadzało, a reszta pasażerów wyglądała tak, jakby w ogóle nie robiło to na nich wrażenia.

W Warszawie rzadko korzystałam z komunikacji miejskiej — no może za czasów studenckich. Ale odkąd zaczęłam posiadać taki luksus jak samochód, natychmiastowo odzwyczaiłam się od jazdy autobusem i kontaktu z innymi ludźmi. Z chwilą zadumy, starając się przebić swoje myśli przez głośny rechot koleżanki siedzącej obok mnie, przypominałam sobie, jak to wygląda w Polsce. U nas w autobusach zwykle panuje kompletna cisza, niczym na pogrzebie. Każdy podczas jazdy zajmuje się swoimi sprawami, próbuje uniknąć jakiegokolwiek kontaktu z resztą pasażerów i chce jak najszybciej i bezproblemowo dojechać do miejsca docelowego. Tutaj sytuacja jest absolutnie odmienna i wręcz każdy szuka możliwości rozmowy z dosiadającą się osobą. Gdy zbliżaliśmy się do mojego przystanku, wstałam i przygotowując się do wyjścia, na wychodne otrzymałam jeszcze huczny okrzyk starszego pana zwracającego się do swojego kolegi, który stał w odległości dziesięciu centymetrów od niego. Bo przecież mógł nie słyszeć.

Na dworze było przyjemnie: ani za zimno, ani za ciepło, wręcz w sam raz. Wobec tego postanowiłam nacieszyć się pogodą i zafundować sobie porządny spacer po mieście. Minęłam mój dawny hostel i przeszłam obok kawiarenki z mojego pierwszego dnia w Granadzie. W kawiarni wszystkie stoliki były zajęte, a donośny głos Hiszpanów unosił się na kilometr dalej.

Czerwone światło. Jest to sygnał dla pieszego, że należy się zatrzymać i czekać na zielone. Ale nie tutaj. Przestrzeganie zasad ruchu drogowego w tym mieście odeszło w niepamięć. Po co wszak stać przy przejściu na czerwonym jak ten kołek, skoro nic nie jedzie? Ba, statystyczny Hiszpan nawet się nie rozejrzy, czy coś przejeżdża. Po prostu z marszu idzie przed siebie, a jednotonowy pojazd jadący z prędkością co najmniej 50 km/h musi się zwyczajnie dostosować. To takie oczywiste. Mnie natomiast uczono, że na czerwonym się stoi, a na zielonym idzie. Tak też zrobiłam.

Widać było, że nie jestem stąd, bo tylko ja tak stałam, czekając na zielone. Nawet obecność stojącej obok policji nie stanowiła żadnej przestrogi dla obywateli i wydawała się tam absolutnie zbędna. I to dosłownie. Nie wiem jakie oni w tym kraju mają obowiązki służbowe, ale na pewno nie monitorowanie przestrzegania zasad ruchu dla pieszych.

Również kierowcy nie mają w zwyczaju ulegać przepisom. Ja bym się bała poruszać samochodem po stromych i wąskich uliczkach miasta, a co dopiero na nich parkować. Dla Hiszpanów widać to nie problem, a parkowanie pojazdu w odległości dwóch centymetrów od sąsiadujących samochodów nie jest niczym ekscentrycznym.

Dobra, to ciekawe, jak oni potem wyjeżdżają. Nie dość, że stromo, wąsko, to jeszcze samochód przyklejony na samochodzie — i ciekawe, co oni z tym robią. Taką demonstrację wyjazdu z miejsca parkowania miałam okazję zobaczyć chwilę później. Kierowca zbliżywszy się do własnego samochodu przez chwilę sprawiał wrażenie zaskoczonego sytuacją i równocześnie obmyślającego plan manewrowy. Przynajmniej mi się tak wydawało. Prawda jest jednak trochę bardziej smutna, ponieważ po żadnych rezolutnych pomysłach nie było nawet śladu, a kierowca nie robiąc sobie niczego z sytuacji najzwyczajniej w świecie ruszył samochodem delikatnie do przodu, popychając przedniego sąsiada, a następnie lekko się cofnął, przesuwając po zderzakach pojazd stojący za nim, i w ten oto piękny sposób utorował sobie drogę wyjazdową. Niby sytuacja wydawała się bez wyjścia, a jednak dla chcącego nic trudnego.

*

— No gdzie ona jest? — spytałam zniecierpliwiona.

María spóźniała się już pół godziny. Nie spieszyłam się jakoś specjalnie, ale skoro byłyśmy umówione na godzinę 18, to się tego trzymamy. Ewentualnie dzwonimy i informujemy o spóźnieniu. Co prawda, to ja byłam pierwsza w domu, trochę nawet przed czasem. Specjalnie pilnowałam godziny, żeby się nie spóźnić. Margarida też była punktualna, ale ona nie miała innego wyjścia, skoro prawie cały dzień siedziała w domu.

— María? Musisz się przyzwyczaić. W tym kraju nikt nie jest punktualny — odpowiedziała mi Margarida, popijając czarną jak smoła kawę. To chyba podchodzi pod jakieś uzależnienie, bo to już jej czwarta dzisiaj.

— Czyli ona tak zawsze?

Margarida wzruszyła ramionami.

— Przeważnie tak. U mnie na uczelni też się spóźniają. Nawet profesorzy. Do 45 minut spóźnienia uznaje się za normę, dochodząc do godziny już mogą się przyczepić.

Aha, czyli w Polsce zwyczajowy kwadrans, u nich trzeba liczyć do godziny. Ciekawe.

— Tutaj ludzie na wszystko mają czas. Kiedy jest sprawa do załatwienia najczęściej, usłyszysz mañana („jutro”), a jak koniecznie będziesz chciała załatwić to dzisiaj, to Ci powiedzą tranquila („spokojnie”). Ma to w sumie sens, taki sposób życia oszczędza im dużo stresów.

Nagle — o wilku mowa — do mieszkania weszła María. Nie wyglądała na winną czy przejmującą się raptem czterdziestominutowym spóźnieniem.

— No to co, idziemy? — spytała beztrosko.

Bar Manolo leży w zasadzie w centrum Granady. Ale trzeba się trochę namęczyć, żeby odnaleźć go w gąszczu małych i wąskich uliczek. Dla nieznających miasta odnalezienie go jest niemalże niemożliwe, pomijając fakt, iż na tej samej ulicy, znajdowało się jeszcze z dziesięć innych barów, niewiele różniących się od siebie. Dziewczyny chyba często tu bywały, bo szły tak pewnie przed siebie, ani razu nie myląc drogi. Bar z wyglądu nie zachęcał do wejścia, choć miał swój charakterny klimat. Usytuowany na samym dole starego, murowanego budynku, zapraszał swoich klientów pozornie eleganckim wejściem złożonym ze szklanych drzwi.

Przed wejściem były wystawione wysokie stoliki wraz z krzesłami, oczywiście wszystkie zajęte. No przecież, piątek wieczór, na dworze ciepło, to dlaczego miałyby być puste.

— Chicas, myślicie, że znajdziemy tutaj jakieś miejsce? Może pójdziemy gdzieś indziej, tam obok jest kilka innych barów, wcale nie tak bardzo zatłoczonych jak tutaj — zaproponowałam.

Dziewczyny tylko spojrzały na siebie, a następnie obie wzięły mnie pod ręce i zaprowadziły do środka lokalu. Minęłyśmy powieszone na drzwiach menu dnia, ale nie zdążyłam przeczytać, bo moje koleżanki pruły przed siebie jakby z obawy, że ucieknę.

Hm, głośno. Jak zwykle.

Wnętrze wyglądało według mnie znacznie gorzej, niż to prezentowało się na zewnątrz. Na wprost od wejścia znajdował się długi blat barowy, przy którym stało czterech młodych mężczyzn i jedna kobieta, przygotowujących drinki i inne trunki alkoholowe. Większość stolików była zajęta, choć faktycznie były miejsca wolne. Oniemiałam, gdy tylko przyjrzałam się dokładniej temu, co się działo w środku. Na podłodze było tyle śmieci i niedojedzonego jedzenia, że dwa kontenery nie byłyby w stanie tego wszystkiego pomieścić.

— Matko Boska, gdzie wyście mnie zabrały? Zobaczcie, co się dzieje tutaj na podłodze. Czy Wy to widzicie, czy ja mam jakieś omamy?

María ruszyła natychmiast z wyjaśnianiem.

— Jak widzisz śmieci i jedzenie na ziemi, to dobrze świadczy o lokalu. W Hiszpanii to właśnie ilość pozostałości po jedzeniu na ziemi jest wyznacznikiem popularności baru. To oznacza, że bar musi być dobry, gdyż jest ciągle oblegany przez klientów i jest ich tak dużo, że pracownicy nie nadążają posprzątać.

Tak, teraz wszystko wydaje się jasne. Jedyne, co zdołałam wydusić, to:

— Aha.

Może i jest popularny, ale o higienę pomieszczenia i zdrowie klientów powinni trochę dbać. Ile zarazków, bakterii i zanieczyszczeń w jednym miejscu. Ale nikt z obecnych nie był tym obrzydzony. Spodobało mi się natomiast to, że wszyscy dookoła w ten sposób postanowili się zrelaksować i miło spędzić czas w ten piątkowy wieczór, pijąc alkohol, rozmawiając, a przy tym po prostu świetnie się bawiąc. Usiadłyśmy przy wolnym stoliku i zaczęłyśmy studiować menu.

— Tutaj zasada jest prosta — zaczęła Margarida — zamawiasz jakiś napój, a do każdego napoju dostajesz tapas.

— Tapas to te małe przystawki? — dopytałam.

— Tak, małe przystawki podawane na małych talerzach lub miseczkach, chyba że przychodzi się większą grupą — wówczas wszyscy dostają większą wspólną porcję. Najlepszą częścią tego jest fakt, że nigdy nie wiesz, co dostaniesz, chyba że zamówisz sobie konkretne danie. Ale jak dostajesz tapas, to dowiadujesz się dopiero po fakcie — dopełniła María.

— Brzmi fajnie, to co zamawiamy?

Wszystkie trzy wzięłyśmy hiszpańskie piwo San Miguel, podobno jedno z najlepszych w Hiszpanii. Po chwili podeszła kelnerka wraz z zamówionym piwem, trzema małymi widelczykami i oczywiście co najbardziej wzbudzało moją ciekawość — tapas w postaci smażonych kawałków ziemniaków podanych z dwoma sosami: pomidorowym i alioli. To danie po hiszpańsku brzmi patatas bravas i okazało się przepyszne. Fakt, po głębszym przemyśleniu można dojść do wniosku, że są to zwykłe frytki w trochę innej postaci, ale te dwa sosy są niepowtarzalne.

Przez dwie kolejne godziny poruszałyśmy z dziewczynami praktycznie wszystkie możliwe tematy do dyskusji: począwszy od gastronomi aż po wybór najlepszego tuszu do rzęs. A gdy pierwsze piwo i patatas bravas zniknęły ze stołu, trzeba było zamówić kolejne. Tym razem pokusiłyśmy się o tinto de verano. To nieziemski napój dla wielbicieli eksperymentalnego wina, gdyż jest on mieszanką wytrawnego wina, sprite’a i cytryny, podawane z kostkami lodu. Idealnie sprawdza się w gorące dni. I tym razem do napoju zamówiłyśmy sobie tapas w postaci mięsnych szaszłyczków, które tak jak poprzednie danie również usatysfakcjonowały nasze podniebienia. Takie zestawy z alkoholem i tapas pychotką zamówiłyśmy jeszcze trzy razy.

W międzyczasie do naszej pogawędki dołączyło dwóch mężczyzn, wyraźnie poszukujących damskiego towarzystwa. Rozmowa była zabawna, aczkolwiek trwała krótko, a my, jak to dziewczyny, zadowolone wróciłyśmy do naszych niezmiernie ciekawych tematów. Gdy stwierdziłyśmy, że już wystarczająco długo przesiedziałyśmy w tym barze, postanowiłyśmy zmienić lokal.

— Jak byłam w Madrycie, jeden facet w barze powiedział, że tamtejsi mieszkańcy chodzą z baru do baru pijąc jednego drinka w każdym i nigdy nie wychodzą pijani. Wiesz dlaczego? — spytała mnie Margarida.

Kiwnęłam głową przecząco.

— A odpowiedź jest prosta. Nie mogą się upić, bo cały czas chodzą do tych barów i trzeźwieją po drodze.

Nie wiem, czy to zasługa alkoholu, ale tak mocno zaczęłam się śmiać, że bałam się, że nigdy nie przestanę. W pewnej chwili zorientowałam się, że dochodziła druga w nocy. Szczerze mówiąc marzyłam wrócić już do domu i walnąć się do łóżka, ale dziewczyny pewnie będą chciały teraz do innego baru, jak mówi historia Margaridy z Madrytu. Niestety było gorzej — okazało się, że María koniecznie chciała iść teraz do klubu potańczyć. Zresztą Margarita też była bardzo chętna. Potańczyć teraz, o drugiej w nocy? No chyba zwariowały te dziewczyny. I choć niechętnie, ale zgodziłam się im potowarzyszyć.

Klub wyglądał… jak każdy inny klub. Chyba wszystkie na całym świecie wyglądają i działają na takiej samej zasadzie. Ale Hiszpanie widocznie o tej godzinie dopiero zaczynają się schodzić na zabawę. Od trzeciej pojawiało się coraz więcej młodych ludzi. Tańce, drinki i ciągła zabawa młodzieży tylko utwierdziły mnie w przekonaniu, że chyba jestem na to za stara. Albo to już pozostaje kwestią mentalności? A może indywidualnych gustów, już sama nie wiem. W każdym razie wróciłyśmy do domu po szóstej. Nawet się nie przebrałam, już nie mówiąc o prysznicu. Zwyczajnie położyłam się na łóżku i w sekundę zasnęłam.

Dwa miesiące później…

Robi się coraz cieplej. Wreszcie mogłam odłożyć te cztery koce, pod którymi musiałam spać, żeby nie zamarznąć w zimę, i zostawiłam sobie tylko jeden, tak awaryjnie. Margarida ma jakieś ważne zajęcia dzisiaj, a María ma spotkanie w pracy, więc postanowiłam, że tego dnia sama trochę posiedzę nad pracą. Ostatnio bardzo mozolnie mi to idzie, mimo że mam całkiem dobrego klienta, ale projekt wymaga dużo pracy i czasu, a przy takiej pogodzie się po prostu nie chce. Teraz rozumiem czemu ta siesta. Ale zmusiłam się i wstałam, żeby zrobić sobie śniadanie.

Śniadanie to może za dużo powiedziane, bo od jakiegoś miesiąca mój pierwszy posiłek dnia stanowi kupiony za 1 euro hiszpański omlet ziemniaczany zwany tortilla de patatas. Jest pewne prawdopodobieństwo, że mogłam się od tego uzależnić, ale przede wszystkim jest to tanie i nie muszę tego gotować, a śniadanie mam w zasadzie gotowe, tylko włożyć do mikrofali. Ogólnie muszę przyznać, że mój sposób odżywiania jest daleki od ideału. Często zamiast obiadu idę sobie na tapas i to mi zdecydowanie wystarcza. Ostatnio do drinka dostałam smażoną małą ośmiorniczkę o gumiastej konsystencji. Oczywiście często dojadam jakimiś chipsami wieczorem. Tak, wiem, niesamowicie zdrowo. Koniec końców, po 3 miesiącach pobytu w Hiszpanii mogę się pochwalić ciągłym brakiem umiejętności kucharskich oraz dodatkowymi 4 kilogramami do szczęścia.

W lodówce oprócz sporego zapasu tortilli de patatas można było znaleźć równie licznej ilości półtoralitrowych butelek z tinto de verano. Co ciekawe, przecież jest w nim zawarty alkohol (o ile pamiętam, wino to też alkohol), a sprzedawany jest w plastikowych butelkach — niczym oranżada. W ciepłe dni fantastycznie chłodzi, więc często ratujemy się z dziewczynami szklaneczką lub dwiema, a nawet trzema. Sporo tego wypiłyśmy w Kadyksie na karnawale miesiąc temu. Właśnie tam organizowany jest największy i najbardziej popularny karnawał w całej Hiszpanii, na który zjeżdżają się nie tylko Hiszpanie, ale i pobliskie narodowości, a także sporo obcokrajowców ze studenckiej wymiany. Ale bawiłyśmy się tam wyśmienicie, choć wybór strojów był jednym z najdłużej trwających elementów tej wycieczki. Naprawdę, drugi raz już nie dam się namówić na czterogodzinne zakupy. Choć zakupione stroje nie odznaczały się jakimś szczególnym szaleństwem: ja wybrałam strój japonki, María została myszką Minnie, a Margarida zgodnie ze swoim kierunkiem studiów przebrała się za prawniczkę.

Wychodząc z domu, upewniłam się, czy aby na pewno tym razem wzięłam klucze. Hiszpański system zamykania mieszkań nie jest zbytnio skomplikowany, ogranicza się ono bowiem do zwykłego zamknięcia drzwi. Drzwi od strony zewnętrznej nie mają zwykłej klamki, którą można otworzyć, a jedynie metalowy krążek. Żeby móc otworzyć mieszkanie, należy przekręcić kluczyk w zamku i pchnąć do przodu metalowy krążek. Swoją drogą jest to dosyć wygodne i jednocześnie bezpieczne — od razu wiesz, że ewentualni złodzieje nie przedostaną się przez ten system bez udziału klucza, a sam możesz swobodnie wyjść z domu, nie obawiając się, że zapomniałeś zamknąć drzwi na zamek.

Weszłam do windy. Boże, że też musimy mieszkać na 10 piętrze, długa droga do dołu, a windy nie są pierwszej młodości. Stare, mosiężne drzwi koloru zgniłej bieli, otwierają się z hukiem, żeby każdy mieszkaniec był poinformowany, że ona jedzie i nadal działa. Nieraz mam obawy, czy tym razem zdołam dostać się cała i zdrowa na sam dół. Zatrzymała się na szóstym piętrze. No tak, oczywiście, jeszcze będą mi się tu dosiadać. Zła na cały świat, ale nadal przestrzegająca zasad kultury, przywitałam starszą sąsiadkę miłym Hola, buenos días. W odpowiedzi otrzymałam tę samą formułkę z delikatnym uśmiechem. Starsza Pani na szczęście nie miała ochoty rozmawiać, a zdarzało się często, że podczas niekrótkiej podróży do dołu usłyszałam cały życiorys sąsiada. Stało się, dostałyśmy się bez szwanku na parter. Zdążyłam się już nauczyć, że większość Hiszpanów, zamiast „do widzenia” mówi hasta luego („do zobaczenia”) — sądzę, że w nadziei, iż nie warto jest żegnać się na dobre, bo jeszcze kiedyś z pewnością się zobaczą. Tego zwrotu używają nagminnie w każdej sytuacji: w windzie, w sklepie, w restauracji, u fryzjera, a nawet w miejskiej publicznej toalecie. Tak więc pożegnałam się należycie z sąsiadką i pędem ruszyłam do wyjścia, bo nie daj Boże jeszcze mnie coś zatrzyma.

Uwielbiam chodzić po ulicach Granady, zarówno w dzień, jak i w nocy. Naprawdę można się tutaj poczuć bezpiecznie, a wspaniała okolica, ludzie i ogólny charakter tego miasta sprawiają, że aż chce się uśmiechać. Słoneczna pogoda, która codziennie otula Granadę swoimi promieniami, ma zdecydowanie swoje w tym zasługi, choć można jej też mieć dosyć. Czasem aż chce się trochę deszczu, aby oczyścił andaluzyjskie ulice i orzeźwił powietrze. Niestety na południu deszcz pada może łącznie z tydzień w ciągu całego roku, a to i tak nie zawsze. Tylko raz w przeciągu tych trzech miesięcy spadł deszcz. No cóż, deszcz to może za dużo powiedziane, bo ja bym to zredukowała do 5-minutowego lekkiego prysznica w porównaniu z tym co nieraz można zobaczyć w Polsce. A co robią Hiszpanie w czasie deszczu? Uciekają z ulicy i chowają się w domach lub w ogóle z nich nie wychodzą, jakby z tych dziesięciu kropli miała być zaraz powódź. No ale cóż, nie są przyzwyczajeni, to też nie ma czemu się dziwić.

Zaczęła się godzina sjesty, więc teraz wszyscy mieszkańcy Granady przesiadują w domach lub na ulicy. Sporo z nich siedzi w kawiarniach lub restauracjach ze znajomymi albo rodziną, umilając sobie czas przy posiłku. Dla przeciętnej Polki ciężko jest się przestawić na „tryb sjesty”. Pewnie gdybym była normalnym pracownikiem w tym mieście, to może by mi się spodobał ten system 3-godzinnego odpoczynku po pracy w ciągu dnia. Chociaż z drugiej strony perspektywa powrotu do pracy na kolejne cztery godziny po takim relaksie nie wydaje się zbytnio zachęcająca.

Przechodząc przez ulice już poczułam się niczym rodowita Hiszpanka i śmiało przechodziłam przez czerwone światło jak oni, nie dając po sobie poznać, że boję się o swoje życie. Dla bezpieczeństwa mimo wszystko zerknę jeszcze z każdej strony, czy nikt nie jedzie, ale co do barw na sygnalizacji — świetlnej nie poczuwam się do ich przestrzegania. Kurczę, dosyć szybko przyzwyczajam się do ich zwyczajów.

Jest jednak jedno takie miejsce w tym mieście, gdzie nie czuję się komfortowo. Jest nim arabska dzielnica Albaicín, która wyrosła na wzgórzu nad centralną częścią miasta. Tam to bez mapy ani rusz, a z nią jest jeszcze gorzej, bo można się tylko utwierdzić w przekonaniu, że nie powinno się wchodzić w te rejony. Byłyśmy tam z moimi dziewczynami przy okazji imprezy, organizowanej przez znajomych Maríi. Byłam bardzo wdzięczna, że mnie tam jak dziecko za rękę zaprowadzono, w przeciwnym wypadku na sto procent zagubiłabym się w gęstym gąszczu białych domków, ułożonych tak blisko siebie, że nieraz nie sposób jest przejść przez wąskie uliczki między nimi. Dla „ułatwienia” wszystkie domki wyglądają na identyczne, więc nie trzeba mieć talentu, żeby tam się zgubić. Albaicín to istny labirynt, nie do przejścia dla przeciętnego człowieka — ta tajemnica jest dostępna tylko dla mieszkańców dzielnicy. Okolica tworzy dosyć specyficzną atmosferę i jestem pewna, że niejeden turysta odczuwa to samo. Co prawda podobno tylko tam można zjeść prawdziwe tradycyjne tapas i posłuchać najlepszej muzyki flamenco. Cały charakter tego miejsca dopełniają stragany i stoiska ze sprzedawanymi pamiątkami i wszelkimi wyrobami importowanymi z bardzo odległej Tajlandii. Chusty, ubrania, torebki, figurki, lampki — dosłownie wszystko można tam znaleźć. Wokoło unosi się zapach palonych kadzideł oraz innych ciekawych specyfików w postaci skrętów, jakimi raczą się manele niemal w każdym kącie.

Podobno podczas panowania arabskiego obszar ten był zamieszkiwany przez najbiedniejszą ludność Granady i niewiele od tego czasu się zmieniło. Mimo iż dzielnica jest częścią miasta, to jednak bardzo różni się od jego centrum, stanowiąc jednocześnie odrębny świat, który wypracował sobie swój własny niecodzienny klimat. Tutaj życie płynie wolniej (tzn. jeszcze wolniej, biorąc pod uwagę standardy hiszpańskie) i zdecydowanie bardziej beztrosko, a ludzie poświęcają się swoim prozaicznym pracom, takim jak malowanie, granie na instrumentach czy śpiewanie. Tak właśnie tam jest i to jest w tym miejscu wyjątkowe.

Udałam się do kawiarni, gdzie podają specjalne hiszpańskie łakocie, które idą za mną już od kilku dni. Churrería Alhambra jest jedną z najpopularniejszych kawiarni, gdzie podają pyszne churros con chocolate. Jest to niebo w gębie, które moim zdaniem każdy na tej planecie powinien skosztować, a potem spróbować jeszcze raz. Są to bowiem smażone słodkie pączki w kształcie długich pałek, które zwykle macza się w gorącej czekoladzie lub kawie. Bomba kaloryczna w czystej postaci potrafi zdobyć panowanie nad ludzkim umysłem, prowokując go do maniakalnego jej spożywania. Tak to się stało w moim przypadku, do momentu, aż zobaczyłam, że moja waga krzyczała do mnie, że już dosyć. Teraz pozwalam sobie na te słodkości tylko od czasu do czasu. Usiadłam przy stoliku na zewnątrz kawiarni i czekałam na mój specjał. Po sytym deserze wyciągnęłam komputer i zaczęłam intensywnie pracować nad moim projektem. Nawet nie zauważyłam — minęło 5 godzin i słońce zaczynało powoli zachodzić. Bezchmurna pogoda sprawia, że zachody są tu piękne. Słońce bardzo powoli opada za horyzont, kreując przy tym wszystkie odcienie żółci i czerwieni, by ostatecznie zniknąć na całą noc. Przepiękne zjawisko, którego można doświadczyć w zasadzie codziennie, bardzo cieszy oczy i poprawia humor.

Czas wracać do domu, choć Granada jest piękna również w nocy, dzisiaj już baterie mi się wyczerpały na dalsze spacery. W drodze powrotnej przechodząc obok niezliczonych barów, pubów i innych knajpek wszędzie można było dostrzec włączone telewizory z meczem w tle. Niespodziewanie przywołałam wspomnieniami taksówkarza — miłośnika futbolu. Ludzi było od groma, co nie dziwne, gdyż rywalizacja piłkarska toczyła się pomiędzy dwoma największymi klubami, a zarazem odwiecznymi przeciwnikami — Real Madryt i FC Barcelona. Choć Granada ma swój klub sportowy, któremu jest wierna, jednak nie jest on na tyle znany i uznawany, jak te dwa wymienione, a Andaluzyjczycy zdecydowanie wolą kibicować Realowi niż katalońskiemu klubowi.

Niechęć wobec Katalonii najbardziej widoczna jest w Madrycie, pod każdym względem. Katalonia wyrobiła swoją własną tożsamość, własny język, własne tradycje i odrębną politykę. Mieszkańcy zachodnio-północnej prowincji nigdy nie legitymują się jako Hiszpanie — tylko jako Katalończycy. Region od wielu lat stara się odłączyć od reszty kraju i uzyskać suwerenność. Ponieważ Madryt — jak to stolica — dąży do scentralizowania władzy, nie wyobraża sobie tego, by tak łatwo oddać najbogatszą prowincję kraju walkowerem. Stąd dwa największe miasta w Hiszpanii rywalizują między sobą w każdej kwestii od politycznej aż po sportową, a każdy taki mecz wywołuje wiele skrajnych emocji, gdzie często dochodzi nawet do skandali. Jedna z koleżanek Maríi z pracy podczas wspólnego wyjścia na tapas opowiedziała nam, że w trakcie rocznicowego wyjazdu ze swoim mężem do Barcelony, oburzona, nie mogła się dogadać z kelnerem w restauracji po hiszpańsku we własnym kraju, bo ów człowiek nie potrafił mówić w języku kastylijskim (español), a tylko po katalońsku. W sumie doskonale ją rozumiałam, bo też byłabym zniesmaczona, gdybym nawet na Śląsku, pomimo tego ich dziwnego dialektu, nie mogła się z nimi dogadać czy czegoś zamówić w restauracji.

Po powrocie do domu, gdzie dochodziła powoli północ, nie zdziwiło mnie to, że María dopiero teraz jadła kolację. To dosyć normalne u niej, i jak się okazuje dla wszystkich Hiszpanów, którzy nie zjedzą kolacji wcześniej niż o dziewiątej wieczorem. W związku z tym przeważnie mogę liczyć na wieczorne zapachy smażonego mięsa bądź ryby. Hm, pycha! Ale biorąc pod uwagę fakt, że Hiszpanie nie jedzą śniadań, a jedynie ograniczają się do porannej kawy w kawiarni, zajadając się słodkimi ciasteczkami i słodkimi bułeczkami to jakoś muszą uzupełnić te zapasy. A czym oni będą się przejmować. Przecież żyje się tylko raz, prawda?

*

Zbliżają się święta Wielkanocne. To będą moje pierwsze święta spędzone bez rodziny i z daleka od mojego kraju. Ciekawe, jak tutaj będzie to wyglądać. Z tego, co mówili mi znajomi Hiszpanie, to właśnie nie Boże Narodzenie, a Pascua (Wielkanoc) jest najważniejszym dla nich świętem ze wszystkich innych i bardzo poważnie traktują jej celebrację. No cóż, przekonamy się o tym na własnej skórze.

Dziś jest niedziela, więc dzień wolny od wszystkiego. Nie ma szkoły, pracy, nawet zakupów, bo przecież wszystko pozamykane na cztery spusty. Więc moje wiecznie entuzjastyczne współlokatorki zaproponowały wyjście do kina.

— To co, chcesz iść z nami do kina?

Czy chcę iść do kina? Prawdę mówiąc mam trochę pracy do nadrobienia, ale ze względu na brak ostatnio angażowania się w spontaniczne wypady na miasto ze znajomymi, postanowiłam dzisiaj się przełamać.

— No…. — niechętnie potwierdziłam, przytakując głową.

Wpatrzone we mnie dziewczyny nie kryły swojego zdziwienia i od razu zapytały :

— Jak to? Czemu nie chcesz iść?

Zdezorientowana zaczęłam się zastanawiać, czy ja coś nie przekręciłam, aczkolwiek byłam prawie pewna, że wyraziłam zgodę. Po chwili zrozumiałam, o co chodzi. W języku hiszpańskim no oznacza „nie”, więc dziewczyny założyły, że nie chcę iść do kina i przez kolejne pół godziny starałam się wyjaśnić moim iberyjskim koleżankom znaczenie słowa „no” po polsku. Usatysfakcjonowane z takiego obrotu spraw, zaczęłyśmy się przygotowywać do wyjścia.

— A na co idziemy? — spytałam tak z ciekawości.

— Wybierzemy na miejscu. Idziemy na żywioł — Margarida wydawałaby się skakać z radości. Chyba w natłoku zajęć na uczelni właśnie tego potrzebowała. Dziewczyna jest pilną studentką i ciężko się uczy na zajęcia, egzaminy i zaliczenia, przesiadując długie godziny, zamknięta w pokoju i wkuwająca z książek i notatek. Wprawdzie portugalski jest podobnym językiem, to mimo wszystko musi się uczyć więcej i ciężej niż jej hiszpańscy rówieśnicy na studiach. A tam nie ma taryfy ulgowej dla obcokrajowców, wskutek tego są traktowani jak normalni studenci.

Granada nie cieszy się sławą dużego miasta, ale oferuje około dziesięciu kin, co jest dosyć sporą liczbą jak na małomiasteczkowe standardy. My powędrowałyśmy do kina Megarama Granada — Cinema 2000, znajdującego się w centrum handlowym Neptuno, w dosyć dużej odległości od centrum miasta. Jednak to nie stanowiło problemu, żebyśmy na piechotę się tam udały.

Podczas spaceru granadyjskimi ulicami można doświadczyć wielu atrakcji. Trzeba uważać, istnieje bowiem ogromne ryzyko, że nasze ubrania mogą zostać niemiłosiernie przypalone. W Hiszpanii mają oryginalny zwyczaj palenia papierosów. Kopcą praktycznie wszyscy i wszędzie, gestykulując przy tym rękoma bardzo ekstrawersyjnie. Nie stanowiłoby to żadnego problemu, gdyby choć trochę zwracali uwagę na przechodniów czy też ogólnie ludzi przebywających dookoła. Trzy razy uratowałam się przed podpaleniem moich spodni od dymiącego tytoniem papierosa. Na dodatek okazuje się, że wszyscy Hiszpanie są bardzo ekspresyjni i ukazują swoje podekscytowanie, zawzięcie machając rękami i wszystkim innym czym się da, jednocześnie trzymając tego tlącego się peta. Fantastyczny naród.

Kino jak każde inne na świecie, tylko w innym języku. W kasie młody Hiszpan — zapewne student dorabiający sobie na imprezy — cierpliwie wysłuchał naszej dyskusji odnośnie do wyboru filmu, aż zdecydowałyśmy się na film amerykańskiej produkcji. Trochę sensacji nie zaszkodzi. Cena biletu 5 euro — nawet taniej niż w Polsce. Wszyscy obecni w kinie na potęgę kupowali sobie palomitas,

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.