Tytuł oryginału: The Tall Man

Redakcja: Robert Sudół

Projekt okładki: © Kav Studio Pola Rusiłowicz

Zdjęcia na okładce: © andreiuc88 / Shutterstock

Zdjęcie autorki: Mark Vessey

Korekta: Anna Brzezińska

Redaktor prowadzący: Małgorzata Hlal

Copyright © 2018 by Nicci Cloke

Copyright for the Polish translation by Aleksandra Wolnicka

Copyright for the Polish edition © by Wydawnictwo Czarna Owca, 2019

Wszelkie prawa zastrzeżone.

Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Wydanie I

ISBN 978-83-8015-783-5

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o.
ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa
www.czarnaowca.pl
Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl
Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl
Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Dla Mamy, Taty i Dana z miłością

Fragment artykułu Federiki Sosy Z planu zdjęciowego: trudna droga do prawdy, opublikowanego w „Vanity Fair” w lipcu 2019 roku:

Podchodziłam do tego projektu z ogromną ostrożnością. Wprawdzie mój poprzedni film dokumentalny zdobył spore uznanie krytyki, jednak przez dłuższy czas szukałam tematu, który w równym stopniu by mnie wciągnął, zafrapował.

Na historię rodziny Bannerów zwróciłam uwagę podczas pobytu w Londynie. W mediach było wówczas głośno o tej sprawie, czemu trudno się dziwić, zważywszy na bliski termin procesu. Nagłówki zmroziły mi krew w żyłach: bezsensowny mord, rodzina prześladowana przez demony z przeszłości, legenda, której ofiarą padło niewinne dziecko, życie zamienione w piekło. Od razu poczułam, że chcę o tym opowiedzieć.

Na tamtym wczesnym etapie, gdy rodziła się wstępna koncepcja filmu, nigdy bym nie przypuszczała, z jakimi trudnościami przyjdzie się zmierzyć mojej ekipie. Szybko zaczęło się nam wymykać to, co z początku wydawało się prostą, choć tragiczną historią. Za jedną rozwikłaną zagadką kryła się kolejna; okazało się, że życie rodziny Bannerów składa się z samych sekretów. Stenogramy wywiadów szły w setki stron; analizowaliśmy wydarzenia pod różnym kątem, starając się dotrzeć do sedna. A przez cały czas niby cień towarzyszyło nam mroczne wcielenie powtarzanej ku przestrodze podwórkowej opowieści: postać Człowieka z Lasu.

Podstawowym problemem okazał się dostęp do źródeł. Niewiele osób, których ta sprawa dotyczyła, nadal żyło i mogło nam przekazać swoją wersję wydarzeń. Często musieliśmy polegać na archiwalnych świadectwach, na relacjach z drugiej ręki. Choć nierzadko wynika z nich więcej niż z rozmów przed kamerą, to dla filmowca nie ma nic bardziej frustrującego niż brak punktu zaczepienia – jakiejś celnej myśli, charakterystycznego sformułowania albo konkretnego czynu – który prowokowałby do postawienia pytań: „Dlaczego?” i „Czy naprawdę tak właśnie było?”.

Wiele przedstawionych przez nas faktów jest obecnie znanych opinii publicznej, a to za sprawą nagłośnionego przez media procesu, co nastąpiło w reakcji na powszechne zainteresowanie sprawą rodziny Bannerów. Staliśmy się społeczeństwem opętanym przez ich demony, zafascynowanym ich mrocznymi występkami, Człowiekiem z Lasu i władzą, jaką posiadał nad tymi ludźmi. Ja również postanowiłam na bieżąco relacjonować proces. Chciałam wyjść poza nagłówki i mrożące krew w żyłach pogłoski, aby odkryć prawdę o tym morderstwie. To, co usłyszałam z ust samych zainteresowanych, rzuciło nowe światło na wcześniejsze wydarzenia. Nie chciałam szokować ani epatować widzów drastycznymi szczegółami – od tego są brukowce. To historia żałoby, poczucia winy i przerażających tajemnic skrywanych latami nie przez jedną, ale dwie rodziny. Skrywa również pokłosie makabrycznej legendy, a sama opowieść zaczyna się i kończy w głębi ciemnego lasu.

Do dziś nie potrafię się od niej uwolnić.

Wszystko zaczęło się pod koniec lata, gdy dni były długie i gorące, a perspektywa powrotu do szkoły wydawała się tak odległa, że i lęk przed pierwszym dzwonkiem był zgoła nierealny. Sadie i Helen wędrowały brzegiem rzeki, prowadząc rowery. Rozglądały się za miejscem, gdzie mogłyby usiąść i zjeść zabrane z domu słodycze – toffi dla Sadie, owocowe landrynki dla Helen, jak zawsze. Kiedy przejeżdżały przez las, Sadie natrafiła kołem na korzeń. Żeby nie spaść z roweru, odruchowo oparła się o pień drzewa i zdarła sobie skórę z dłoni. Teraz ponownie obejrzała zadrapanie i wbite w ciało drobinki kory.

– Popatrz, to Marie – odezwała się Helen z ustami pełnymi rozgryzionych landrynek.

Jej starsza siostra siedziała na obłażącej z farby ławce, jednej z tych, które ustawiono nad rzeką; obok rozsiadły się dwie przyjaciółki. Sadie oderwała wzrok od skaleczonej ręki.

Marie skończyła niedawno dwanaście lat i tak samo niedawno zaczęła nosić bawełniany stanik. Sadie widziała go na własne oczy, jak suszył się na sznurze przed domem Helen, a wraz z nim reszta prania; miał nieduże miękkie miseczki i cienkie, atłasowe ramiączka. Teraz spojrzała na Marie, czubkami trampek wzbijającą obłoczki kurzu z ziemi, ciekawa, czy w tej chwili ona też ma go na sobie. Poczuła, jak oblewa ją fala gorąca.

Marie uniosła głowę i zauważyła dziewczynki. Kąciki jej warg lekko drgnęły. Powoli rozciągnęła usta w uśmiechu. Trącając łokciem swoje przyjaciółki, przywołała do siebie Sadie i Helen. Kiedy podchodziły, koła rowerów postukiwały cichutko. Toffi w buzi Sadie nabrało nagle gorzkiego smaku.

– Cześć, dziewczyny – odezwała się jedna z przyjaciółek Marie, ciemnowłosa, z piegami na wąskim nosie. – Chcecie się z nami pobawić?

– To nie jest zabawa, Justine. – Z bliska w dziewczynie tej Sadie rozpoznała Ellie Travis, starszą siostrę swojego kolegi z klasy. Kosmyk jej jasnoblond włosów utkwił pomiędzy policzkiem a zausznikiem okularów. – Mówiłam ci, co powiedział mój brat.

– Nie słuchajcie, co mówi James – rzuciła wesoło Helen; jej speszenie z wolna ustępowało. – Zawsze wygaduje bzdury.

– Nie chodzi o Jamesa – przewróciła oczami Marie – tylko Thomasa. Jest najstarszy i jego obowiązkiem było opowiedzieć Ellie o Człowieku z Lasu. A ponieważ ja też jestem najstarsza, moim obowiązkiem jest opowiedzieć tobie.

Sadie zauważyła, że Justine zmrużyła oczy w reakcji na te słowa; jej usta drgnęły, uśmiechnęła się ukradkiem. Wyjęła lizak z kieszeni, odwinęła go z papierka i zmierzyła Sadie bacznym wzrokiem, od szortów, przez koszulkę, na twarzy kończąc. Kiedy ich oczy się spotkały, Justine nie uciekła spojrzeniem w bok.

– Co to za jeden, ten Człowiek z Lasu? – spytała Sadie.

– Jest bardzo wysoki – odparła Marie. Wychyliła się naprzód i zabrała Helen paczkę landrynek.

– Wszystko widzi – dodała Ellie, poprawiając zsunięte z nosa okulary.

– To morderca. – Justine z krzywym uśmieszkiem odchyliła się do tyłu. – Przyjdzie w nocy i cię zabierze.

– Pięć lat temu zabrał dziewczynkę z mojej ulicy – stwierdziła Ellie, skubiąc nerwowo połę koszuli. – Tak przynajmniej słyszałam.

– Nieprawda. – Helen wzięła Sadie pod rękę. – Chcecie nas tylko nastraszyć.

– A właśnie, że prawda! – Marie cisnęła w siostrę zwiniętym papierkiem po cukierku. – Ale nie martwcie się. Teraz, kiedy już o nim wiecie, nic wam nie grozi.

– Nie tylko, że nic nie grozi – dorzuciła Justine, gryząc lizak drobnymi, białymi zębami. – Możecie się wyróżnić, wystarczy, że go o to poprosicie. – Podniosła się z ławki i ostentacyjnie spojrzała na zegarek, Pop Swatch w fioletowe i żółte wzory, taki sam jak ten, który Sadie od wielu tygodni podziwiała na wystawie sklepu jubilerskiego. – Muszę już lecieć. Niedługo będzie kolejna porcja opowieści o Człowieku z Lasu. Coś mi mówi, że mu się spodobacie.

Marie stłumiła parsknięcie, lecz Sadie spostrzegła, że Ellie wbija wzrok w ziemię. Wciąż skubała palcami brzeg luźnej koszuli.

– On naprawdę zabija dziewczynki? – spytała Helen z wytrzeszczonymi oczami. Ellie zerwała się z ławki.

– To mi się nie podoba – oświadczyła. – Nie chcę już się w to bawić.

Justine wzruszyła ramionami.

– To wracaj do domu. I tak nie jesteś nam do niczego potrzebna. – Uśmiechnęła się do Sadie i Helen, ignorując ostrzegawcze spojrzenie, które rzuciła jej Marie. Ellie odeszła, powłócząc nogami. Tylko Sadie odprowadziła ją wzrokiem.

– Pytałaś o coś, Helen – podjęła Justine, podnosząc z ziemi rower i przerzucając nad siodełkiem długą nogę; miała na sobie wystrzępione dżinsowe szorty z oderwaną kieszonką. – Owszem, zabija. Zamordował własną córkę. – Jak gdyby nigdy nic nacisnęła pedał i odjechała ścieżką nad brzegiem rzeki. – Nie chciała zrobić tego, czego od niej żądał! – zawołała przez ramię i już jej nie było.

1

1999

Niemal od początku czuł, że coś jest nie tak. Szli wabieni dźwiękami muzyki, ostre źdźbła trawy drapały ich po łydkach; chciał zawrócić.

– Wszystko w porządku? – spytała, biorąc go za rękę.

Miles spojrzał na nią. Tego dnia ubrała się inaczej: zamiast ulubionych ogrodniczek albo workowatych dżinsów i koszulki na cienkich ramiączkach miała na sobie letnią sukienkę w stokrotki, na którą narzuciła biały kardigan. Doceniał, że aż tak się postarała.

– Jasne – odparł. – Wszystko gra.

Mimo to było mu niedobrze. Być może udzieliły mu się jej mdłości – słyszał, że tak się zdarza. Wieczorami w łóżku Sadie czytała mu na głos różne książki – bez końca słyszał: „A wiesz, że…?”, „No nie uwierzysz…!” albo „Posłuchaj tylko tego!”. Wszystko było nowe, dziwne i niespójne. Zakrawało na czarną magię całe to porównywanie dziecka do owoców i sugerowanie, że słuchanie muzyki w życiu płodowym ma wpływ na inteligencję.

Przypomniał sobie drwiący uśmieszek matki, gdy przed godziną wspomniał jej o tym, żeby rozluźnić atmosferę. To, jak wyciągnęła rękę, żeby dolać herbaty Sadie, a potem jemu. „Tak, muzyka poważna z pewnością zwiększy szanse tego biednego gówniarza”. I to, jak ojciec nakrył dłoń żony swoją ręką, przygważdżając ją do poręczy fotela. „Frances, kochanie…”. Oraz westchnienie matki, gdy zamrugała powiekami raz i drugi, po czym podsunęła im talerz z herbatnikami. „Wybacz, Miles. Chodzi o to, że oboje jesteście jeszcze tacy młodzi…”.

– Przejdzie im – pocieszyła go Sadie. Ścisnęła Milesowi dłoń i cofnęła rękę, żeby osłonić oczy przed słońcem; z przodu widać już było teren festiwalu. Na środku pola stała scena, a po bokach ciągnęły się różne stoiska. W powietrzu unosiły się kłęby dymu. Woń przypalonego mięsa towarzyszyła im, odkąd opuścili prowizoryczny parking i ruszyli pod górę.

Kochał ją za to, że tak powiedziała, i był pewien, że jego rodzice rzeczywiście pogodzą się z tą sytuacją. Jak mogliby się nie pogodzić? Ich jedyny syn miał zostać ojcem, a oni po raz pierwszy w życiu dziadkami! Może on i Sadie faktycznie byli za młodzi, skończyli dopiero pierwszy rok studiów, ale przecież wszystko na tym świecie dzieje się z jakiegoś powodu, prawda? Czasami po prostu coś jest człowiekowi pisane i już.

Sadie zdjęła kardigan i przewiązała się nim w pasie.

– Przynajmniej mamy to już za sobą – stwierdziła i objęła go ramieniem. – Cieszmy się lepiej popołudniem.

To, co połączyło go z Sadie, było mu pisane – tyle wiedział.

Ciekawe, co w tej chwili robią jego rodzice? Mógłby zgadywać: ojciec wyciągnął z barku butelkę dobrego dżinu i przyniósł ulubione kieliszki matki, ciężkie, kryształowe, a teraz oboje piją w milczeniu na tarasie. Później matka zacznie krzątać się w kuchni i szykować kolację, głośno wyrażając swoje niezadowolenie. A jeszcze później zapewne zadzwoni do syna.

– Teraz trzeba jeszcze powiedzieć twoim rodzicom – odezwał się i poczuł, że idąca obok Sadie sztywnieje.

– Lepiej nie – rzuciła, odwracając głowę na bok. – Nie byliby zadowoleni.

– Mam rozumieć, że w przeciwieństwie do moich? – Nachylił się i pocałował ją w nagie ramię, lecz uświadomił sobie, że żart jest nieudany, zanim jeszcze przebrzmiały słowa. Niepotrzebnie przywołał wspomnienie zszokowanych min swoich rodziców.

Wiedział, że to będzie trudne. Doskonale pamiętał moment, gdy Sadie, siedząc na skraju wąskiego łóżka w akademiku, oznajmiła mu, że jest w ciąży. Poprzedniego wieczoru balował – maraton po okolicznych pubach w towarzystwie członków Kółka Socjologicznego. Słuchając jej, pocierał kciukiem wyblakłą pieczątkę klubu nocnego odbitą na swojej dłoni. Poprzednie dwa wieczory Sadie spędziła w pokoju, tłumacząc się zatruciem pokarmowym. Problemy żołądkowe okazały się jednak problemem całkiem innego rodzaju i w efekcie jej dotychczas płaski brzuch zaokrąglił się w ledwie dostrzegalny sposób. Przyczynę tego stanu rzeczy mieli zobaczyć na własne oczy już w przyszłym tygodniu, na czarno-białym monitorze podczas wizyty w szpitalnej poradni.

– Hej – odezwała się Sadie, zmuszając Milesa, by przystanął przed wejściem na teren festiwalu. Zajrzała mu głęboko w oczy. – Będzie dobrze – powiedziała i przesunęła rękami po jego bokach, gładząc wystające żebra. Od jej dotyku zjeżyły mu się włoski na przedramionach. Zaschło w ustach.

– Wiem – odparł i nachylił się, żeby ją pocałować. Z uśmiechem wbiła mu zęby w dolną wargę.

Ruszył za nią w kierunku gęstniejącego tłumu. Rąbek jej sukienki falował od lekkich podmuchów wiatru. Bał się, to jasne, że się bał. Z trudem wyobrażał sobie, że równo za rok będzie ich troje. Odtąd gdziekolwiek wylądują, już zawsze będzie ich troje. Na razie łatwiej mu było koncentrować się na nauce – nad tym miał przynajmniej jakąś kontrolę. Robił coś ważnego i praktycznego na rzecz ich wspólnej przyszłości, dla Sadie, dla dziecka. Kiedy o tym myślał, czuł w piersi dziwne ciepło.

Minęli pierwsze stoiska oferujące dżemy, ciasta i sery okolicznych wytwórców, drewniane ozdoby oraz świece w szklanych słojach. Ktoś z wydziału Sadie wspomniał jej o tym festiwalu, a Miles natychmiast dał cynk swojemu współlokatorowi Jamesowi i kilku innym osobom z zajęć. Teraz miał nadzieję, że jednak nie przyjechali; aż go skręcało w środku na widok atrakcji w sam raz dla drobnomieszczańskich pierników.

– Zespół, który będzie zaraz grał, jest podobno naprawdę dobry – powiedziała Sadie. Pociągnęła go za sobą, nie zaszczycając mijanych stoisk choćby jednym spojrzeniem, i nagle znów wszystko było w porządku.

Miles wiedział, że to banał – gdy pewnego razu ośmielił się powiedzieć coś takiego po pijaku w pubie, kumple zbiorowo go wyśmiali – ale nigdy nie czuł do żadnej dziewczyny tego, co czuł do Sadie. Była piękna, to prawda. Wszyscy to widzieli. Do tego zabawna, choć nie każdy znał ją od tej strony. Stwarzała dystans między sobą a otoczeniem, co zrażało niektóre osoby. Miles słyszał, jak Lila, najnowsza dziewczyna Jamesa, nazwała ją „zimną foką” (niewykluczone, że wolał się przesłyszeć; Lila mówiła szeptem, równie dobrze mogła to być „suka”). Jego dla odmiany fascynowały mechanizmy obronne Sadie w kontaktach z nowo poznanymi ludźmi. Sprawiały, że tym bardziej chciał się przedrzeć przez te bastiony.

Wyciągnął rękę i poprawił pasemko włosów zatknięte za ucho dziewczyny, lecz wiatr znów chciał je wyrwać na wolność.

– Świetnie sobie poradziłaś z moimi rodzicami. Dzięki.

Odwróciła głowę, żeby na niego spojrzeć, rozciągając kąciki ust w lekkim, ukradkowym uśmiechu, który tak uwielbiał.

– Od tej pory liczymy się tylko ty i ja – powiedziała. – Prawda?

Wiedział, że tak właśnie jest.

Dotarli w pobliże sceny. Miles przystanął i wspiął się na palce, żeby wypatrzyć w tłumie Jamesa i pozostałych.

– Chodź – ponagliła go Sadie i pociągnęła za sobą w gąszcz nastolatków. Zmierzała ku granicy pola. – Poszukamy przy głośnikach. Założę się, że właśnie tam stoją.

Znajomi Milesa traktowali ostatnio Sadie, jakby była zrobiona ze szkła albo z jakiegoś łatwo palnego materiału. Gorliwie podsuwali jej krzesło i rezerwowali najlepsze miejsce przed telewizorem. Kiedy dwa tygodnie wcześniej Miles przekazał im wielką nowinę, chcieli mu współczuć – poklepywali go po plecach i z powagą kiwali głowami. Zmienili śpiewkę, gdy dodał: „Bardzo się cieszę”. Wtedy zaczęli stawiać mu drinki. Wypytywali o termin pierwszego USG, o samopoczucie Sadie i o to, czy ona i Miles będą chcieli jak najszybciej poznać płeć dziecka. Rozmyślał o tym wszystkim, leżąc samotnie w łóżku w te noce, gdy Sadie wracała do akademika, który – był tego aż nazbyt świadom – będzie zmuszona opuścić w momencie przerwania studiów. Z czego będą żyli? Jak można jednocześnie studiować i utrzymywać rodzinę? Raz po raz docierało do niego, że nigdy nie trzymał niemowlęcia na rękach; nie miał rodzeństwa, do tego był najmłodszy spośród swoich kuzynów. Jak to się właściwie robi? Obiło mu się o uszy, że koniecznie trzeba podtrzymywać główkę – z jakiegoś powodu było to bardzo ważne. Słyszał też coś o „odbijaniu się u niemowląt” i samo określenie zbiło go z tropu. Pewnie trzeba będzie kupić poradnik i spokojnie go przeczytać. A najlepiej od razu kilka.

Nigdzie ani śladu Jamesa; Miles nie dostrzegał wokół żadnych znajomych twarzy, co niespecjalnie go martwiło. Po krępującym, nieprzyjemnym porannym spotkaniu z rodzicami miał ochotę spędzić czas tylko z Sadie. Ich dwoje przeciwko całemu światu; na tę myśl zalała go fala ciepłych uczuć. Czuł się, jakby był zamknięty w przezroczystej bańce, i chciał w niej pozostać aż do końca tego dnia.

– Kupię nam coś do picia – oznajmił. – Pójdziesz ze mną?

– Zaczekam tutaj. – Sadie rozejrzała się. Mieli świetną miejscówkę, na obrzeżach tłumu, za to z dobrym widokiem na scenę. Z przodu rozciągała się szeroka połać trawy, przez którą biegły kable od generatora; na skraju pola rósł niewielki zagajnik. – Będę wypatrywała pozostałych – dodała.

Miles przepchnął się do najbliższego stoiska z napojami i kupił piwo dla siebie i colę dla Sadie. Ruszył z powrotem, rozważając, czy nie wziąć przy okazji hot doga, gdy z przodu mignęła znajoma koszulka: jaskrawozielona, z przykrótkimi rękawami. Spojrzał na tył głowy jej właściciela: zobaczył ciemne kręcone włosy i już wiedział: to James w swoim ulubionym (i bardzo wiekowym) T-shircie z rysunkiem Wojowniczych Żółwi Ninja. Zaczął przeciskać się przez tłum w ślad za kumplem, usiłując nie rozlać napojów. Na scenę wyszedł właśnie kolejny zespół, ludzie parli naprzód i Miles kilka razy tracił Jamesa z oczu; gdy udało mu się wreszcie znaleźć wyłom w ścisku, od przyjaciela dzieliły go co najmniej dwa rzędy głów.

Wówczas chłopak w zielonej koszulce odwrócił się i Miles stwierdził, że to nie James, tylko facet o dwadzieścia lat od niego starszy, z siwiejącym zarostem i całkiem gładką koszulką, jeśli nie liczyć małego logo Adidasa na wysokości piersi. Zażenowany odwrócił wzrok.

Omiótł spojrzeniem tłum dokoła zdziwiony, jak bardzo oddalił się od Sadie. Dopiero po chwili ją dostrzegł: nadal znajdowała się na skraju pola, lecz stała teraz bliżej linii drzew, w cieniu. Wydało mu się dziwne, że wybrała miejsce tak oddalone od centrum wydarzeń; zauważył, że przechyla głowę w bok, jakby kogoś słuchała, i domyślił się, że spotkała znajomego, zapewne tego, który poinformował ją o festiwalu. Zrobił kilka kroków w jej kierunku, lecz wciąż nie widział, kto przed nią stoi; obie postacie spowijał gęsty cień, w dodatku tłum ciągle spychał Milesa w kierunku sceny.

Sadie powiedziała coś do niewidocznego rozmówcy i nagle Miles, z ukłuciem przerażenia, dostrzegł lęk w jej twarzy. Zobaczył, że Sadie wycofuje się z plamy cienia i w odruchu obrony przyciska rękę do brzucha. Krew odpłynęła jej z policzków, oczy miała wybałuszone jak przestraszone dziecko.

Miles przepychał się przez ścisk, rozchlapując na boki piwo z plastikowego kubka. Słońce wyszło zza rzadkich chmur i oślepiło go nagle; ktoś z boku wbił mu łokieć pod żebra, a potem z głośników zagrzmiały pierwsze akordy piosenki.

Znowu mignęła mu przerażona twarz Sadie. Dziewczyna zatoczyła się i szeroko otworzyła usta, a wtedy wokalista zbliżył się do mikrofonu, publiczność ruszyła naprzód i Miles znów stracił ją z oczu.

Przecisnął się obok grupki dziewcząt, potknął o czyjąś torbę i w końcu wydostał z gąszczu ciał na obrzeża tłumu. Spojrzał w lewo i zobaczył Sadie. Stała tyłem do niego, wciąż zapatrzona na drzewa. Dzielący ich dystans skracał się z każdą chwilą i Miles zauważył, że Sadie znowu jest sama. Wyciągnął rękę i zacisnął dłoń na jej ramieniu. Obróciła się na pięcie. Na jego widok rysy jej twarzy złagodniały, choć w oczach ciągle krył się strach („Raczej przerażenie – poprawił głos w jego głowie – autentyczne skrajne przerażenie”). Wciąż przyciskała dłoń do brzucha, w którym rosło ich dziecko.

– Wszystko w porządku? – zapytał. – Co się stało?

Odwróciła głowę, rzuciwszy najpierw ukradkowe spojrzenie za siebie, na ciemną plamę lasu, co nie uszło uwagi Milesa.

– Nic takiego. Pijany koleś, wiesz, jacy oni są. Chodź, podejdźmy bliżej sceny. – Chciał coś powiedzieć, lecz ruszyła przed siebie, wyjmując mu z ręki na wpół opróżnioną butelkę coli.

W sumie to nic dziwnego; Sadie jest piękną dziewczyną, pomyślał Miles, podążając za nią do bezpiecznego kręgu wokół sceny. Faceci często zaczepiali ją w barach albo na ulicy, próbowali zagadywać, dotykać jej w tłumie. Dlaczego więc teraz tak mocno bije mu serce? Ponownie obejrzał się za siebie, na drzewa, połyskujące złotem w ciepłych promieniach słońca. Nikogo nie zauważył.

Zerknął na Sadie. Nie odrywała wzroku od zespołu na scenie, kiwając lekko głową do rytmu. Pociągnęła łyk coli, lecz drugą ręką nadal obejmowała się za brzuch.

Miles uświadomił sobie, co go zaniepokoiło. Sadie bała się, w jej twarzy widział – no, niech już będzie – przerażenie. Niewykluczone, że wstrząsnęła nim tak otwarcie okazywana panika, lecz było coś jeszcze: wyraz twarzy Sadie mówił co innego. Miles pojął to dopiero, gdy zespół zaczął grać drugą piosenkę, a on zauważył, że Sadie znowu zerka w stronę zagajnika: to był przebłysk świadomości. Jakby zobaczyła kogoś, kogo dobrze znała. Coś ją przeraziło, owszem, lecz dla niej, w przeciwieństwie do Milesa, było to coś znajomego.

2

2018

Ekipa filmowa po raz pierwszy spotyka się z Amber Banner w jej pokoju hotelowym w zachodnim Los Angeles. Dziewczyna jest ubrana w miękki hotelowy szlafrok, włosy (w większości swoje) ma ściągnięte w koczek na czubku głowy. Zwinięta kołdra leży w nogach łóżka, odsłaniając prześcieradło, poduszka zwisa z krawędzi materaca tuż nad podłogą pokrytą ciemną wykładziną. Na środku łóżka stoi taca z niezjedzonym śniadaniem dostarczonym przez obsługę hotelową. Cukier puder rozpuszcza się na stercie naleśników, a sąsiadujące z nimi plastry melona puszczają różowy sok. W kącie widać dwa inne nieuprzątnięte talerze – syrop na nich stężał, sztućce leżą niedbale skrzyżowane. Bije od nich dusząca woń zgnilizny.

Amber osuwa się na brzeg łóżka i wzdycha. Patrzy, jak wchodzą gęsiego do środka, omijając pozostawione na podłodze sukienki i plątaninę beztrosko porzuconych rajstop, w których wciąż tkwią brudne majtki, obscenicznie wywinięte krokiem do góry. Na niedużym stoliku piętrzą się papierowe torebki po prezentach, kosze oraz kwiaty, wykładzinę zaścielają okolicznościowe kartki i przejrzałe owoce. Amber się uśmiecha.

Jej mina sprawia, że Greta czuje się jak dziecko podchodzące do wybiegu tygrysa w zoo.

– Amber, mam na imię Greta. Rozmawiałyśmy wiele razy przez telefon.

Amber przygląda się jej, z głową lekko przekrzywioną w bok. W palcach zwija pasek szlafroka.

– Młoda jesteś – mówi wreszcie. Pobudzona kofeiną łypie na boki, omiatając rozbieganym spojrzeniem pozostałych dwóch członków ekipy, mikrofon w futrzanej osłonie i złożone statywy reflektorów. Ruchem ręki daje im znak, żeby usiedli. Greta przyciąga sobie bladoróżową pufę sprzed biurka i siada na niej skrępowana. Spod pachy wyjmuje plik papierów, kładzie go na kolanach, wygładza kartki.

– Chcielibyśmy nakręcić, jak się ubierasz – mówi. – Wiem, że jesteś dziś bardzo zajęta. – Samochód prawdopodobnie już czeka, zniecierpliwiony szofer zerka na wyświetlacz komórki, podczas gdy studio, w którym Amber będzie wkrótce udzielać wywiadu, powoli zaczyna budzić się do życia: na scenę kierowane są światła reflektorów, obsługa ustawia fotele, podekscytowana publiczność posłusznie czeka w kolejce na zewnątrz, a na chodnik padają pierwsze promienie słońca. Telewizja śniadaniowa – największy koszmar Grety. Kiedyś w Londynie załapała się na staż w codziennym programie telewizyjnym, a po miesiącu udało jej się dostać stały płatny angaż. Pamięta, że od razu zadzwoniła do rodziców w Michigan, żeby się tym pochwalić – dwudziestodwulatka pół roku po studiach i już o krok bliżej wymarzonej kariery, o której fantazjowała przed wyjazdem. Wiedziała, że nie mają jej za złe, że przy pierwszej nadarzającej się okazji zamieniła Dearborn na Anglię, w dodatku mogła z czystym sumieniem powiedzieć: „Tak, było warto. Wszystko idzie zgodnie z planem”. Co z tego, że w rozmowie pominęła kilka szczegółów związanych z pracą (nieustanne przestawianie mebli oraz gości, wysłuchiwanie wrzasków, że znów robi coś nie tak). Przecież ostatecznie wszystko szło zgodnie z planem i oto dziś, po dziewięciu latach, kiedy to imała się najróżniejszych zajęć, Greta może to wreszcie udowodnić, siedząc naprzeciwko samej Amber Banner.

W torebce dzwoni komórka; Greta usiłuje ją odnaleźć wśród pendrive’ów, kwitków parkingowych, zgniecionych papierowych serwetek i lepkich tubek z kremem do opalania. Amber przygląda jej się z kocią obojętnością.

Greta odczytuje wiadomość od Federiki. „Jak ona się czuje? Przeproś ją w moim imieniu. Nie ma szans, żeby złapać pieprzony samolot”. W Londynie jest w tej chwili druga po południu; Greta wyobraża sobie, jak Federica parzy kolejne dwie kawy, po czym wsuwa palce jednej ręki we włosy swojej dziewczyny, u nasady karku, a drugą ręką stawia kubek obok laptopa. Wychodzi na balkon, pełna obaw o pierwszy tydzień zdjęciowy – choć nie do tego stopnia, żeby faktycznie spróbować złapać któryś z samolotów startujących z londyńskich lotnisk w najbliższych dniach. Woli robić im wymówki. To Greta będzie musiała zadbać o wszystko, zbudować dobre relacje. To ona musi skruszyć, kawałek po kawałku, zbudowany przez Amber Banner na potrzeby brytyjskich mediów wizerunek „księżniczki z lodu” – zburzyć ten jej chłodny spokój, który przerażał tak wielu ludzi – i znaleźć ukrytą głębię, nieodkrytą dotąd prawdę, wokół której powstanie ich film.

Amber siedzi spokojnie, podczas gdy Tom nachyla się, aby sprawdzić natężenie światła; jego piegowata dłoń zawisa na moment obok policzka dziewczyny. Jej rzęsy skleja wczorajszy tusz, lecz skórę ma czystą i gładką, jeśli nie liczyć niedużej blizny na lewym policzku. W wypełniającym pokój świetle wczesnego poranka, z przekrzywioną na bok głową, wygląda jak modelka podczas sesji zdjęciowej. Greta przypomina sobie zdjęcia Amber, przyklejone taśmą do ściany nad biurkiem Federiki w Londynie. Skopiowana z gazety na arkusz A3 fotografia przez ostatnich kilka miesięcy była obecna we wszystkich kanałach telewizyjnych i przedrukowywana na pierwszych stronach gazet. Widać na niej Amber siedzącą na schodach przed gmachem sądu, z włosami ściągniętymi w grzeczny kucyk, w świeżo uprasowanej białej koszuli bez kołnierza zapiętej aż pod smukłą szyję. Brzegi zdjęcia rozmywają się w błyskach fleszy, w stronę dziewczyny wyciągają się dłonie uzbrojone w mikrofony. Zaciśnięte wargi Amber są rozciągnięte w delikatnym uśmiechu. Dziewczyna patrzy prosto w obiektyw, hardo, wyzywająco. Oto zakończenie historii, którą żyły wszystkie brukowce – i zarazem początek nowej.

– Za pół godziny muszę być w studiu NBC – odzywa się Amber i ziewa tak szeroko, że Greta widzi szarawy nalot u nasady języka i krwistoczerwony łuk podniebienia. – Ale nie ma sprawy, możecie kręcić. Mam to gdzieś. Możecie mnie filmować, kiedy chcecie.

Greta wyczuwa, że Luca i Tom siadają z tyłu; wyraźnie daje się odczuć brak Julii, nowej asystentki kierownika produkcji. Julia to kolejna obietnica złożona i niedotrzymana przez Federicę – jeszcze jeden telefon, którego zapomniała wykonać. Kiedy w końcu Greta sama zadzwoniła, okazało się, że Julia przyjęła już inną propozycję pracy. Dzień później lecieli do Los Angeles. W rezultacie Tom, Luca i Greta musieli radzić sobie we trójkę; najbliższe pięć dni spędzą, tyrając w pocie czoła, taszcząc ciężki sprzęt z jednego miejsca na drugie i usiłując nadążyć za nieustannie ewoluującą wizją Federiki.

Greta stara się nie przeszkadzać Luce, który próbuje tak umieścić tyczkę mikrofonu, żeby jej cień nie znalazł się w kadrze.

– A więc, Amber – zaczyna, usiłując jednocześnie wyplątać klapek z ramiączka biustonosza, o które zaczepiła, przechodząc przez pokój. – Odpowiada ci harmonogram, o którym rozmawiałyśmy? Zgadasz się porozmawiać z nami na te tematy? Wiem, że nie jest ci łatwo mówić o tym, co się stało.

Nie może się powstrzymać, żeby nie zadać tego pytania, chociaż zdaje sobie sprawę, że Federica by się wkurzyła. W świetle prawa Amber jest osobą dorosłą – o tyle, o ile – poza tym podpisała kontrakt. Greta, Federica i stacja o wszystko się zatroszczyły. Mimo to nie potrafiła ugryźć się w język. Coś kazało jej dać Amber ostatnią szansę na wycofanie się, ale wyraźnie widać, że dziewczyna nie jest tym zainteresowana.

– Nadal myślicie, żeby zrobić z tego dziesięć odcinków? – Amber nachyla się i dotyka plastra melona, jakby chciała go podnieść do ust, lecz jej palce zastygają w powietrzu. Spojrzeniem przewierca Gretę.

– Zależy, ile materiału nakręcimy. Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to owszem.

Cofa rękę i wyciera ubrudzone różowym sokiem palce o szlafrok.

– Tata dalej nie chce z wami gadać?

Dzwoni komórka Grety – dobra wymówka, żeby zignorować pytanie o Milesa. Greta wymyka się na korytarz i odbiera, zanim włączy się poczta głosowa.

– I jak wam idzie? – pyta Federica. – Dziewczyna daje radę?

– Dopiero dotarliśmy na miejsce. Sprawia wrażenie zadowolonej, więc chyba wszystko w porządku.

– Kręcicie, jak się ubiera, tak jak mówiłam?

– Tak.

– Świetnie. Znakomicie. To mi się podoba: obserwowanie, jak wkłada tę swoją oficjalną maskę. Założę się, że bez makijażu wygląda znacznie młodziej, co?

– Tak jakby. – Greta wcale nie jest tego pewna. Tak się przyzwyczaiła do widoku Amber Banner na fotografiach, do czytania protokołów, reportaży i felietonów na temat tego, co ta dziewczyna zrobiła, że często zapomina, iż mają do czynienia z osiemnastolatką. Osiemnastolatką, którą sfilmowano roześmianą i żartującą ze swoim prawnikiem przed salą rozpraw. Osiemnastolatką, która wedle doniesień prasy w niespełna czterdzieści osiem godzin po zwolnieniu z policyjnego aresztu podpisała kontrakt z agentem literackim. Dziewczyną, którą świat po raz pierwszy zobaczył na zamazanym zdjęciu pstrykniętym komórką, w zbryzganej krwią jasnej koszulce, z ciemną plamą zaschniętą przy ustach.

– Posłuchaj – mówi Federica – wiem, że ustaliliśmy z nią pewien harmonogram i w tej kwestii nic się nie zmienia, ale byłoby dobrze, gdybyś, no wiesz, spróbowała pogrzebać głębiej. Zadaj parę podchwytliwych pytań, postaraj się podejść ją z zaskoczenia. Aha, i jeszcze jedno: znajdź chwilę, żeby pogadać sam na sam z Tomem. Przypomnij mu, żeby od czasu do czasu po zakończeniu zdjęć zostawił włączoną kamerę. Nagramy, jak spędzacie z nią czas, gawędzicie i takie tam.

Greta zagryza wargę.

– Mamy ją filmować bez jej wiedzy?

– Gdy tak to ujmujesz, brzmi fatalnie. Nie namawiam was, żebyście zamontowali w jej pokoju ukrytą kamerę, nic z tych rzeczy. Ale wiesz, jak jest. Zwykle ludzie mówią najciekawsze rzeczy dopiero, jak pada komenda „cięcie”. Więc… może czasem byłoby sensownie dać jej do zrozumienia, że skończyliście kręcić.

Greta milczy, przyciska do ucha rozgrzany aparat. Hotelowy korytarz, ze ścianami pokrytymi wytłaczaną tapetą i pasiastą wykładziną podłogową, zdaje się ciągnąć w nieskończoność.

– Słuchaj, Greto, chodzi o to, że… Tutejsze brukowce znowu piszą, że podpisała umowę z wydawnictwem. Podobno zaoferowano jej siedmiocyfrową sumę, chociaż nie wiem, czy to prawda. Ale zdecydowanie coś jest na rzeczy. I bardzo dobrze – biografia to nie film. Książka przedstawi wersję Amber, jej punkt widzenia, prawdę ocenzurowaną przez nią. My musimy dotrzeć głębiej. Jestem przekonana, że nie powiedziała nam wszystkiego. Jeżeli ten film ma się udać, musimy wycisnąć z niej jak najwięcej.

– Dobrze… Postaram się.

– Słuchaj, naprawdę mi przykro, że mnie z wami nie ma. Wiem, że to kiepski moment, żeby tłumaczyć się sprawami osobistymi, ale naprawdę musiałam zostać. Wyjaśnię ci wszystko, kiedy się zobaczymy. Wierzę w ciebie, Greto. Wiem, że dasz radę. Ten film to twoja wielka szansa, pamiętaj.

– W porządku. Mam nadzieję, że u ciebie wszystko gra. – Greta rumieni się zażenowana. Zza drzwi dobiega śmiech Amber. – Chyba powinnam wracać.

Wchodzi do pokoju i widzi, że Amber nakłada makijaż przed lustrem, a Tom ją filmuje. Luca znalazł odpowiednie miejsce obok nocnego stolika, na którym leży sterta amerykańskich gazet z ostatnich kilku dni oraz przywiezione z kraju brukowce. Przyjazd Amber do Ameryki wzbudził duże zainteresowanie tutejszej prasy, która z upodobaniem od nowa relacjonuje całą sprawę. Media w Wielkiej Brytanii nie zawsze były dla dziewczyny życzliwe; Greta dobrze pamięta artykuł w „Daily Mail” o tym, że Amber Banner reprezentuje sobą wszystko, co najgorsze w „dzisiejszej młodzieży”. Amerykanów, do których „gorączka Amber” dotarła znacznie później, najwyraźniej ujęła bohaterka tej makabrycznej historii i jej trudne życie, a zwłaszcza jego dramatyczne początki. W czasopiśmie leżącym na wierzchu sterty zamieszczono fotkę wykonaną zaraz po przylocie Amber do Los Angeles: dziewczyna ze spuszczoną głową i w ciemnych okularach gwiazdy filmowej opuszcza lotnisko. „Amber Banner przybywa do Hollywood!”. Luca zerka na Gretę i wywraca oczami.

W reakcji Greta pozwala sobie na blady uśmiech i odsuwa się od niego.

– A więc, Amber, cieszysz się na dzisiejszy występ?

Dziewczyna wzrusza ramionami, szoruje pędzelkiem po paletce cieni do powiek i zaczyna się malować. Nie strząsnęła nadmiaru cienia, więc na jej policzku osiada szary pył.

– Nieszczególnie. Ale fajnie jest móc wreszcie o tym mówić. Teraz, kiedy proces się skończył.

– Chcesz opowiedzieć ludziom, co naprawdę się wydarzyło? – Greta nie cierpi tonu, który przybrała, świadoma, że będzie ją słychać w filmie. Brzmi zupełnie, jakby czytała z kartki, choć przecież improwizuje, usiłując odgadnąć, o co chodzi Federice po drugiej stronie oceanu.

Amber uśmiecha się do swojego odbicia w lustrze. Greta wie, że Tomowi bardzo podoba się to ujęcie. Operator przysuwa się i zastyga, Amber zaś też nieruchomieje na moment, jakby odgadła jego pragnienia. A potem mówi:

– Właśnie.

3

2000

Miles zbudził się z uczuciem lęku, jak zwykle zresztą. Dziwne, pomyślał rozespany, uznawać coś za standard, choć trwa nie dłużej niż tydzień. Bo tylko tyle to trwało. Szybko policzył w myślach: od dnia narodzin Amber upłynęło dziesięć dni. Trzy, odkąd Sadie stwierdziła, że na ich córce ciąży klątwa.

Ostatnio często miał wrażenie, że jego życie toczy się w przyśpieszonym tempie. Wydawało mu się, że Sadie dopiero oznajmiła mu, że jest w ciąży; ledwie zdążył mrugnąć, ich dziecko było już na świecie. Przeprowadzili się z akademika do ciasnego mieszkanka na osiedlu parę kroków od uczelni. Wszystko układało się jak najlepiej, wszystko było nowe i ekscytujące: brzuch Sadie rósł z miesiąca na miesiąc, na lodówce pojawił się przytwierdzony magnesem jeden, potem drugi wydruk z badania USG, a honorowe miejsce na telewizorze zajęło zdjęcie ich obojga w urzędzie stanu cywilnego. Poduszki ze sklepu z używanymi rzeczami ożywiły gładką brązową kanapę, w obskurnej sypialni piętrzyły się sterty białych ubranek. Miles świetnie sobie radził na studiach. Przywykł wstawać codziennie skoro świt, żeby się uczyć; obok na parapecie okiennym stał jego ulubiony kubek z kawą, w łóżku zaś spała Sadie, zwinięta w kłębek, ramieniem obejmując odciśnięty w materacu kształt jego ciała.

A potem urodziła się Amber i wszystko się zmieniło.

Przez pierwsze kilka dni Miles był kompletnie rozbity. Gdy tylko wziął małą na ręce, poczuł, że zaraz straci Sadie: jej blada twarz miała barwę wosku, na podłodze rozlewała się kałuża krwi. Po wykonanym w trybie pilnym cesarskim cięciu równie pilna była transfuzja i Miles z dzieckiem w ramionach został odsunięty na bok, żeby nie zawadzał. Drastyczne wydarzenia, których był świadkiem, wstrząsnęły nim, a ich wspomnienie prześladowało go przez wiele dni. Każdego ranka w szpitalnej łazience zaskakiwało go odbicie własnej zmartwionej, wymizerowanej twarzy w lustrze. Jednak Amber zdrowo jadła i zdrowo spała, jej miękką główkę pokrywała czuprynka jasnych włosków i w końcu uczucie balansowania nad przepaścią z wolna zaczęło go opuszczać.

Nie na długo. Już pierwszego poranka po powrocie ze szpitala Sadie powiedziała to na głos. Gdy na wpół przytomny Miles po omacku szukał drogi do toalety, ona, wsparta na uniesionej poduszce, żeby łatwiej jej było karmić, spojrzała na córeczkę i rzekła:

– Przepraszam.

Nie zwrócił na to uwagi, ale kiedy wrócił do łóżka, Amber leżała z boku, marudna, bliska płaczu, zaś siedząca obok niej Sadie wpatrywała się w kąt pokoju. Miles rozejrzał się, lecz wszystko wyglądało dokładnie tak samo jak wcześniej – stary fotel został przesunięty, żeby zrobić miejsce na przewijak, na nim leżały złożone ubranka. Ponownie zerknął na Sadie – biustonosz i koszulkę wciąż miała zsunięte z ramienia, wzrok wbity w fotel. Zawodzenie Amber przybrało na sile.

Z bijącym sercem wypowiedział wówczas imię Sadie. Przedwczesna okazała się ulga, którą poczuł, gdy jej spojrzenie spoczęło na nim.

– Przyjdą po nią – oznajmiła ze spokojem w głosie. – Jest przeklęta tak samo jak ja.

Popatrzyła na ich nowo narodzoną córeczkę i znów przeniosła wzrok na Milesa.

– Przepraszam – powtórzyła. Wstała z łóżka i przy akompaniamencie głośnego lamentu Amber wyszła z pokoju. Miles uspokoił małą, nasłuchując dobiegającego z kuchni brzęku zmywanych garnków. Potem Sadie zawołała, że wychodzi po mleko, i zanim zdążył jej odpowiedzieć, drzwi wejściowe się zamknęły. Miles podszedł do telefonu i zadzwonił do matki.

– To trudny okres – poinformowała (a raczej zbyła) go Frances. – Nawet sobie nie wyobrażasz. Przejdzie jej.

Jednak nie przeszło. Albo raczej nie mogło przejść. Bo choć temat klątwy już nie powrócił, Miles niejednokrotnie widział, jak Sadie obserwuje dziecko, sprawdza okna, rygluje drzwi nawet w środku dnia.

Najgorsze było szeptanie. Co prawda zdarzyło się tak tylko raz („Bo o innych przypadkach nie wiesz” – dodawał złośliwy głos w jego głowie), niemniej jednak Miles nie potrafił przestać o tym myśleć. Pewnego wieczoru, nieprzytomny z niewyspania, wrócił późno z wykładów i przekręcając klucz w zamku, usłyszał, że Amber znowu płacze. Znalazłszy córeczkę w poplamionym mlekiem bujaku – także ze sklepu z używanymi rzeczami – wziął ją na ręce. Jej wycie w ciągu kilku minut niemal doprowadziło go do obłędu. Przez otwarte drzwi wpadł jak burza do sypialni. Spodziewał się zastać Sadie pogrążoną we śnie; był wściekły na siebie za to, że się wścieka, a zresztą gniew prawie mu przeszedł, gdy Amber nagle ucichła i mokrymi usteczkami zaczęła skubać jego ramię.

Sadie nie było w łóżku. Stała zwrócona plecami do niego, z dłonią opartą o ścianę. Lekko przygarbiona pochylała się nad starym fotelem – i szeptała.

Wydało mu się, że słyszy: „Tylko nie ona”, choć później doszedł do wniosku, że wyobraźnia spłatała mu figla. Podobnie jak wówczas, gdy przez ułamek sekundy miał wrażenie, że dostrzega cień nie jednej, ale dwóch sylwetek na brudnej, pokrytej zaciekami ścianie.

Na pewno jednak nie wyobraził sobie furii, którą ujrzał w oczach Sadie, gdy się odwróciła i zobaczyła go stojącego w progu. Na pewno też nie wyobraził sobie, że zatrzasnęła mu drzwi sypialni przed nosem, choć już pięć minut później, gdy w kuchni usiłował nakarmić Amber butelką z nieporadnie przygotowaną mieszanką, było tak, jakby nic złego się nie wydarzyło: Sadie weszła i zaczęła siekać cebulę oraz marchew na zapiekankę, o której rozmawiali rano.

Nic więc dziwnego, że po tym wszystkim zaczął budzić się w nocy zdjęty nagłym lękiem. Strach stał się jego wiernym towarzyszem, uczuciem tak dobrze znanym, że niemal przynosiło ulgę. Dlatego tego konkretnego poranka niewiele brakowało, żeby Miles znowu zamknął oczy i poddał się lękowi.

Lecz przekręcił się na bok i dłonią dotknął chłodnego prześcieradła po stronie Sadie. Do sypialni wsączało się słabe, szare światło. Słychać było, że Amber zaczyna się kręcić w swoim wiklinowym koszyku, lecz jej matka znikła, a róg kołdry był równo odwinięty.

Miles wstał, czując narastający lęk. Amber zaczęła pojękiwać przez sen, ale zostawił ją w koszyku i wyszedł na klatkę schodową, mrugając powiekami, żeby pozbyć się resztek snu. Lęk urósł do rozmiaru paniki.

Jak później powiedział Miles, od razu się domyślił, co się stało. Wiedział to i czuł, a jednak wykonał kolejno wszystkie zbędne czynności – obszedł mieszkanie przy akompaniamencie coraz głośniejszego płaczu najpierw niezadowolonego, potem zaniepokojonego niemowlęcia. Nie potrzebował wiele czasu, aby się zorientować, że wokół panuje cisza i bezruch. Ani śladu Sadie. Wyparowała. Drzwi wejściowe nie były zamknięte na zamek – swój klucz zostawiła na stole.

Natychmiast zrozumiał, że naprawdę odeszła.

4

2018

Podczas lunchu Amber zaciska palce na rozchwianym piętrowym hamburgerze; bułka ustępuje pod naciskiem, krwawy sos wycieka obficie. Dziewczyna wbija zęby w kanapkę, plasterki korniszona chrupią jej w ustach. Spojrzenie napotyka wzrok Grety. Nie przestając poruszać szczękami, Amber odkłada hamburgera i razem przyglądają się, jak przypominające krater wgłębienie w bułce powoli znów się wypiętrza. Pasemko rozpuszczonego sera, które przykleiło się do brzegu talerza, spada na lakierowany blat stolika. Wydaje się, że Amber w ogóle nie jest speszona obecnością kamery – można pomyśleć, że o niej zapomniała, gdyby nie to, że w pewnym momencie odwraca się i częstuje Toma frytką.

– Jak twoim zdaniem poszło? – pyta Greta i odsuwa od siebie sałatkę.

Amber wzrusza ramionami, pociąga solidny łyk napoju gazowanego.

– Wszyscy byli bardzo mili – mówi po przełknięciu.

– Trudno ci opowiadać o tym wszystkim publicznie? Stale to rozgrzebywać?

Dziewczyna znów bierze oburącz hamburgera i przygląda mu się. Z boku kanapki wycieka kolejna strużka stopionego sera i rozpoczyna nieuniknioną wędrówkę w kierunku blatu. Krwawy sos kapie na talerz; towarzyszą temu regularne ciche pacnięcia.

– Nie – odpowiada w końcu, spoglądając na Gretę. – Dobrze, że mogę wreszcie o tym mówić. – Znowu wzrusza ramionami, bierze kęs kanapki. – To fantastyczne uczucie.

Greta rozgląda się po barze. Lokal jest prawie pusty; ruch zacznie się dopiero za jakąś godzinę. Wokół nie ma żadnych fotoreporterów, co bardzo ją cieszy. Ale chyba tylko ją: Tomowi zależy na ujęciach z udziałem paparazzich. Greta wyobraża sobie gotowy, zmontowany film: czarno-białe kadry, najprawdopodobniej z dogranym komentarzem Federiki. Może puszczą to w zwolnionym tempie: błyski fleszy eksplodujące na przyciemnianej szybie auta, usta fotoreporterów wykrzykujących imię Amber, podczas gdy dziewczyna odwraca od nich głowę. Może nawet wykorzystają ten materiał pod napisy początkowe.

Amber obserwuje ją z uśmiechem igrającym w kącikach warg. Ona wie, domyśla się Greta. Wie, że Greta nie ma pojęcia, co robić. Obie zostały pozostawione same sobie, lecz tylko jedna jest zdezorientowana. Amber opada na oparcie siedzenia w boksie i ziewa. Greta chrząka.

– Nigdy cię to nie męczy? – pyta. – To, że jesteś rozpoznawana. Że zaczepiają cię na ulicy. Czy to nie dziwne, że nieznajomi wiedzą więcej o twoim wczesnym dzieciństwie niż ty sama? Ludzie piszą o tobie prace naukowe. – Przesadza; chodzi o jedną osobę, która z przejęciem komentuje każdy internetowy artykuł na temat rodziny Bannerów, a także założyła własną stronę poświęconą ich historii. W sieci takich stron jest kilka, lecz tylko z tej jednej można ściągnąć pełną treść pracy magisterskiej. Ostatnio, przeszukując zasoby internetu, Greta odkryła niepokojący świat twórczości fanów Amber oraz Sadie Banner – fora, opowiadania, wręcz całe powieści zamieszczane online, których bohaterkami są nieszczęśliwa matka, obarczona klątwą córka oraz Człowiek z Lasu.

Amber śmieje się, a Grecie serce zaczyna bić mocniej. Federice spodoba się ten śmiech, urywany i pełen goryczy. Prawdopodobnie wykorzysta to ujęcie zaraz po którymś z zarejestrowanych dziś rano wywiadów udzielonych gospodarzom popularnych talk-show – najlepiej po takim, w którym Amber wypadła słodko i po brytyjsku, dyskretnie, estetycznie roniąc łzy. Pewnie po tym, podczas którego sama prowadząca musiała sięgnąć po jednorazową chusteczkę, a w przerwie reklamowej, gdy Amber zeszła za kulisy, na scenę wpadła wezwana w trybie alarmowym makijażystka. Tak, Federice to się spodoba, zwłaszcza w kontraście z ciszą, jaka zapada, gdy Amber wpatruje się w okno. Oblicze na użytek publiczny i oblicze prywatne; myśli kłębiące się za fasadą najbardziej niesławnej w ostatnich dniach twarzy w Wielkiej Brytanii.

Twarzy najpopularniejszej brytyjskiej morderczyni.

Odstawiają Amber do hotelu, gdzie ma zarezerwowaną serię zabiegów w spa. Po drodze gwiazda chwyta Gretę za rękę na tylnym siedzeniu.

– Myślisz, że powinnam przefarbować włosy? Myślałam o jasnym blondzie. Wiesz, takim, który jest prawie jak siwy. Albo jak biel w odcieniu bladego fioletu.

Greta, której odrosty od dawna proszą się o farbę i sięgają już poniżej uszu, mruczy coś niezobowiązująco.

– To modny kolor. Ale chyba dość kłopotliwy w utrzymaniu.

Amber krzywi się i odwraca wzrok. Puszcza rękę Grety; dłoń dziennikarki opada na siedzenie. Kiedy zatrzymują się przed hotelem, Amber wysiada i na pożegnanie strzela balonem z gumy do żucia.

– Widzimy się rano?

– Tak. Do jutra – odpowiada Greta i gryzie się w język, żeby nie powiedzieć, iż nowa fryzura Amber spowoduje spore zamieszanie. Federica się wkurzy, że ich bohaterka zmieniła kolor włosów w trakcie zdjęć. Czemu jednak nie miałaby się przefarbować? – myśli. Czemu nie wkurzyć Federiki? Amber to jedyny element produkcji, nad którym nie mają żadnej kontroli, i Greta zdaje sobie sprawę, że świadomość tego stanu rzeczy zaczyna frustrować przesławną Federicę Sosę. Ostatnio widziała to na własne oczy w Londynie: Amber kilka razy zignorowała telefony od Federiki, a zaplanowane z nią spotkanie dwukrotnie przełożyła, po czym całkowicie je odwołała. Pomysł uroczystej kolacji z udziałem reżyserki i bohaterki filmu spalił na panewce po tym, jak Amber wypiła duszkiem cztery koktajle i oznajmiła, że woli pójść potańczyć, zamiast nudzić się w elitarnym klubie, jak tego chciała Federica. Nic więc dziwnego, że „sprawy osobiste”, które zatrzymały Federicę w Londynie, okazały się na tyle istotne, by na tym etapie realizacji projektu przekazać pałeczkę Grecie. Grecie, która potrzebuje tego filmu, żeby zaistnieć, i która zdaniem szefowej doskonale sprawdza się w kierowaniu („Manipulowaniu” – podpowiada Grecie cichy głosik) trudnymi osobami pokroju Amber („Tamci w niczym nie przypominali Amber” – argumentuje głosik i Greta jest zmuszona go zbagatelizować).

Po powrocie do taniego motelu Greta sprawdza e-maile, usiłując ignorować walenie zagłówkiem łóżka o ścianę w pokoju obok i wyjące kilka przecznic dalej syreny. W skrzynce pocztowej nie ma nic nowego, co samo w sobie jest nowością; ale w Londynie jest teraz wieczór i Federica zapewne właśnie nalewa sobie pierwszą albo drugą wódkę z tonikiem. Greta ponownie czyta wiadomość od swojej współlokatorki Hetty, wysłaną wczoraj i odebraną w środku nieprzespanej nocy. Hetty jak zwykle przechodzi prosto do rzeczy – proponuje zorganizować w przyszłym tygodniu kolację urodzinową dla ich drugiej współlokatorki, Lisette. Greta szybko odpisuje, że się zgadza; w przyszłym tygodniu będzie z powrotem w Londynie, choć już teraz wie, że czeka ją harówka po dziewiętnaście godzin dziennie: zbieranie dodatkowych materiałów, przeglądanie nagrań, pomaganie Federice w odnalezieniu tajemniczego „czegoś”, co pozwoli im rzucić nowe światło na sprawę Bannerów, o towarzyszeniu Amber podczas kręcenia zdjęć nie wspominając. Wmawia sobie jednak, że mimo wszystko da radę wziąć udział w tej kolacji. Dopiero od pół roku mieszka pod jednym dachem z Hetty oraz Lisette, które spędziły tam wcześniej razem trzy lata, ale miło jest robić coś wspólnie. To ważne, napomina się w myślach. Ważne, by mieć w życiu coś poza pracą. Kiedyś popełniła już ten błąd.

Wysławszy wiadomość, otwiera nową zakładkę i wchodzi na dysk ekipy. W rogu ekranu zauważa ikonkę Toma – pewnie przegląda materiał z całego dnia. Federica tymczasem dodała do folderu nowe wskazówki w typowym dla siebie niekonsekwentnym zapisie stenograficznym, wreszcie – trochę to niepokojące – zrozumiałym dla Grety.

Na razie jednak Greta nie potrafi się zmusić, żeby je przeczytać. Czekając, aż Tom wrzuci na dysk dzisiejsze nagrania, przegląda wcześniejsze materiały, zebrane jeszcze w Londynie na etapie gromadzenia dokumentacji. Całe foldery pełne notatek i opracowań przygotowanych przez nią oraz Federicę, stenogramy i wywiady sprzed lat, zdjęcia z policyjnego dochodzenia. Kładzie się na brzuchu na trzeszczącym łóżku i odtwarza plik wideo z jedną z przeprowadzonych przez Federicę rozmów, choć raz poprawnie opisany: „Garrett 23/02/18 FS”.

David Garrett wygląda na śliskiego typa; zapowiadał to już zresztą jego głos, gdy Greta zadzwoniła, żeby umówić się na spotkanie. Wierci się na plastikowym kawiarnianym krzesełku, ostre, białe światło reflektora odbija się od tłustej skóry na jego nosie i czole, pod pachami koszuli ciemnieją plamy potu.

– Proszę powiedzieć, jaką funkcję pełnił pan w chwili zaginięcia Sadie Banner – odzywa się zza kadru Federica; niewątpliwie jest już po dwóch kawach, bo również wierci się niespokojnie.

Garrett chrząka.

– Byłem posterunkowym. Przydzielono mnie do tej sprawy po tym, jak funkcjonariusze, którzy przyjęli zgłoszenie, uznali, że okoliczności zaginięcia są podejrzane.

– Może pan powiedzieć coś więcej o waszych wstępnych ustaleniach?

– Nie stwierdziliśmy nic nadzwyczajnego. Żadnych śladów walki ani nic z tych rzeczy. Mąż położył się spać, a gdy się obudził, żony już nie było. Stara śpiewka.

– Założył pan, że go zostawiła?

– Owszem, na początku taka była powszechna opinia. Zabrała ze sobą torbę i trochę ubrań.

– Co sprawiło, że zaczął pan podejrzewać, że stało się coś poważniejszego?

Garrett znowu się wierci i w tym samym momencie w rogu ekranu wyskakuje okienko z powiadomieniem. Greta wzdryga się, przebiega wzrokiem widoczny na podglądzie tekst: „Re: twoje ostatnie zamówienie w JustEat”. Zamyka okienko i z powrotem skupia uwagę na nagraniu.

– Po pierwsze, dziecko miało zaledwie dziesięć dni. Dlatego początkowo obawialiśmy się, że Sadie może cierpieć na depresję albo psychozę poporodową, więc może jej grozić niebezpieczeństwo.

– Ale ta hipoteza nie utrzymała się długo?

Znowu rozlega się nerwowy śmiech – to się doskonale nada, najprawdopodobniej zrobią zbliżenie twarzy policjanta.

– No cóż, nigdy całkowicie jej nie odrzuciliśmy – mówi mężczyzna, bawiąc się saszetką z cukrem. – Jednak po pierwszych konsultacjach z opieką społeczną, położną środowiskową i lekarzem rodzinnym okazało się, że Sadie Banner nie była w grupie ryzyka. A przynajmniej nie zaobserwowano u niej żadnych typowych objawów. Tymczasem… zaniepokoiło nas co innego.

– Opowie mi pan o tym? – prosi Federica. Greta wstaje i przechodzi do łazienki, żeby opłukać twarz; z pokoju dobiegają ją metaliczne dźwięki nagrania.

– No cóż, jej mąż znalazł się… w kręgu naszego zainteresowania.

– Dlaczego?

– Szybko stało się jasne, że coś ukrywa. W kontaktach z nami przejawiał pewną… niechęć.

– Nie przyszło wam do głowy, że ma to związek ze stresem? Bądź co bądź musiał samotnie zajmować się dzieckiem.

– Może z początku. – Greta wraca do pokoju, wycierając twarz szorstkim ręcznikiem. David Garrett dziwnie wymawia niektóre słowa; zauważyła to już za pierwszym razem, kiedy oglądała nagranie. „Mosze z początku…”. – Będę z panią szczery. – Po tych słowach wysypuje wreszcie cukier z saszetki. – Byłem na sto procent przekonany, że to jego sprawka. Sęk w tym, że nie potrafiliśmy mu niczego udowodnić.

– Sądził pan, że Miles Banner zamordował swoją żonę?

– Tak, proszę pani. Postawiłbym na to wszystkie pieniądze.

Federica pozwala, by cisza wybrzmiała dłużej, niż Garrett zapewne by sobie życzył, potęgując w ten sposób jego dyskomfort. Greta wie, że to ujęcie w niezmienionej formie znajdzie się w ostatecznej wersji filmu. Trzeba dać widzom czas, żeby załapali dowcip. A napięcie niech rośnie… W końcu Federica przerywa milczenie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki