Elizabeth Smal

Złote Klatki

Zniewolenie

Korekta i redakcja Katarzyna Wróbel

Okładka Łukasz Romankiewicz

© Elizabeth Smal, 2019

Akcja rozgrywa się w niedalekiej przyszłości, gdzie teraźniejszość zaciera się z przeszłością. Wszystko co znamy dziś, powoli zaczyna odchodzić w zapomnienie.

Czy tak przyjdzie nam żyć?

Co przyniesie nam przyszłość?

Na co będziemy narażeni?

Czy odnalazłbyś się w takim świecie, tak jak bohaterowie tej książki?

Może jednak oni, też nie do końca potrafią się tam odnaleźć?

Oceń sam w książce pełnej zwrotów akcji.

ISBN 978-83-8155-394-0

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

***

Colin Moore był bardzo podenerwowany. Szybkim tempem, prawie biegnąc, zmierzał do wejścia Hosmedu. Budynek przypominał ogromną bryłę sześcianu, poprzedzielaną gęsto oszklonymi poziomami, zwieńczoną owalnymi nadbudowami w formie dwóch wież. Wysokie i szerokie kolumny o opływowych kształtach mieściły także wnętrza szpitalne. Wzbijały się w niebo, obłożone perforowanymi panelami z okrągłymi oknami. Osadzone były na szklanym postumencie, dzięki czemu od spodu do wnętrza dostawało się mnóstwo światła.

Wszedł do środka i przemierzając duży hol szpitalny, zaczął kierować się wprost do punktu informacji. Dwuczęściowy skórzany ubiór motocyklisty i wysokie buty z metalowymi okuciami jakie miał na sobie. Zaczęły wydawać miarowy dźwięk z każdym jego krokiem. Siedzące za kontuarem femboty[1] Maszyny stworzone do zastępowania ludzi w różnych zawodach, z godną podziwu cierpliwością, jakiej brakowało ludziom w takich sytuacjach. Obsługiwały interesantów. Grzecznie odpowiadały na wszystkie zadawane pytania. Colin podbiegł do jednego z nich.

— Dostałem wiadomość, że jest tutaj mój dziadek William Moore.

— Oczywiście, już sprawdzam, ale najpierw proszę o odcisk w celu zweryfikowania uprawnień do podawania informacji o pacjencie — powiedział miło fembot i wskazał ręką na zainstalowany na ladzie recepcji czytnik.

— Okej — Colin wykonał polecenie, przykładając swoją dłoń. Urządzenie sczytywało linie papilarne lub siatkówkę oka albo czip.

— Dziękuję, panie Moore. Potwierdzam, że jest pan uprawniony do otrzymania informacji na temat pana Williama Moore’a.

— Dalej! Dalej! Mów. Oszczędź mi tych formalności — poganiał robota zdenerwowany.

— Oczywiście, już mówię. A więc pana krewny został dziś tutaj przywieziony o jedenastej trzydzieści dwie, czyli około godziny temu. Obecnie znajduje się na oddziale ratunkowym.

— Ale co z nim?!

— Niestety mam polecenie, żeby odesłać pana do lekarza prowadzącego i więcej informacji nie udzielać.

— Cholera! — przeklął głośno i uderzył pięścią w ladę, ale osoby obok nie zwróciły na niego większej uwagi.

— Proszę udać się tam według wytycznych. Cała droga zaraz zostanie wyświetlona w pana telefonie. Proszę podążać zgodnie z podawanymi wskazówkami. Będzie tam na pana czekał nasz personel. Dziękuję, życzę wszystkiego dobrego. Do widzenia — wyrecytował regułkę fembot i lekko skinął głową na znak zakończenia rozmowy.

Colin ruszył szybko w stronę wind dla gości. Zerkał co jakiś czas na lewy nadgarstek. Miał na nim założony jak bransoletkę giętki smartfon. Czerwona kropka wyświetlana na ekranie wskazywała drogę, którą podążał. Mapa prowadziła go do celu.

Co też mogło się przytrafić? Czyżby zasłabł w domu? Może na spacerze do Parku Pamięci? — rozmyślał.

— Aha, jest i winda — powiedział do siebie.

Wszedł do środka. Przyłożył kciuk do czytnika, a ten zeskanował palec i wyszukał informację, na które piętro ma jechać winda. Podczas jazdy Colin rozglądał się wokół. Miał tę możliwość, gdyż winda była przezroczysta. Wszystko wykonane z chłodnej stali i szkła. Wszędzie okrągłe okna. Znajdowały się one nad głowami użytkowników, a także w salach dla leczonych pacjentów. Oszklone zadaszenie wpuszczało światło. Pomieszczenia szpitalne rozlokowano na galeriach otaczających przeszklone atria. Układ taki pozwalał zlikwidować tradycyjne korytarze. Dał również o wiele większy dostęp do światła dziennego, które docierało z przeszklonych dachów i trafiało przez szklane ściany między innymi do sal pacjentów, gabinetów zabiegowych i pokoi lekarskich. Owalna przestrzeń, którą obserwował z wysoka, zaaranżowana była w bardzo przytulny sposób. Poczekalnie, z obszernymi prostymi sofami do siedzenia i stolikami, z zadbaną roślinnością, wyglądały bardzo estetycznie. Osoby, które musiały spędzić tu czas, miały do dyspozycji różnego rodzaju automaty z napojami i jedzeniem, mogły też korzystać ze specjalnej strefy z barami i kafejkami.

Spojrzał w bok. Windy z ludźmi poruszały się w górę i w dół. Wszędzie coś się działo. Ubrani na biało lekarze chodzili przeważnie w pośpiechu, niekiedy przeglądając coś w swoich telefonach. Pacjenci, którym zazwyczaj towarzyszyli bliscy, ubrani byli w błękitne stroje. Specjalne termoaktywne sportowe bluzy z pełnym kapturem analizowały pracę serca, tętno, częstotliwość oddechu i objętość płuc. Materiał przylegał do ciała w taki sposób, aby zwiększyć cyrkulację krwi. Pozwalało to na lepsze dotlenienie organizmu i mięśni. Dzięki temu rozwiązaniu medycy, mogli monitorować chorego na wyświetlaczu swojego telefonu.

Widać było, jak niektórzy z pacjentów w spokojniejszych miejscach, na rozkładanych fotelach, wyciszali się i izolowali od wszystkich. Leżeli z zapiętym kapturem, który obejmował całą twarz. Wyglądali jak zawinięci w kokon. Zmuszało to do oddychania nosem poprzez specjalne wywietrzniki w okolicach ust, co naturalnie spowalniało oddech i obniżało puls. Asymetrycznie uszyte kieszenie miały ograniczać ruchy. W miejscu oczu znajdowała się cieniutka siatka, która sprawiała, że taka osoba była niewidoczna dla otoczenia, natomiast doskonale widziała wszystko wokół. Ubranie wyposażono również we własną ścieżkę dźwiękową do słuchania w trakcie jego noszenia. Spędzanie czasu w taki sposób redukowało stres i pozwalało odprężyć się w każdych warunkach.

— Pan Moore — powiedział twierdząco android do wysiadającego z windy Colina. — Witam. Oczekiwałem pana. Proszę za mną. Zaprowadzę pana do doktora Smitha.

Był niespokojny, więc wziął głęboki oddech. Powietrze do złudzenia przypominało to na zewnątrz. Wypełniło jego płuca. Specjalnie zaprojektowane klimatyzatory poprzez wytwarzanie lekkiej mgiełki naturalnie nawilżały powietrze wewnątrz. Szedł w ciszy za maszyną typu męskiego, niezwykle podobną do człowieka. Jedynym elementem odróżniającym człowieka od robota był widoczny kod kreskowy, który humanoidy miały na wewnętrznej stronie nadgarstka. Po zeskanowaniu kodu wiadomo było, kto jest właścicielem — poznawano serię, typ, numer i rodzaj pracy, do której został zaprogramowany robot.

Colin zerknął przez barierkę, która otaczała całą owalną kondygnację. Przestrzeń wokół była niesamowita. Aranżacja wnętrz przy takim rozlokowaniu pomieszczeń spowodowała, że hałas radykalnie został ograniczony. Pacjenci nie słyszeli, co dzieje się za drzwiami ich sal. Z daleka już widział lekarza, który na niego czekał. Barczystego, niskiego mężczyznę z twarzą pokrytą zmarszczkami.

— Detektyw Colin Moore — powitał go doktor. Nosił schludne białe ubranie z nadrukowanym tytułem i nazwiskiem po prawej stronie na bluzie medycznej.

— Tak — odpowiedział. — Witam, doktorze Smith. Co z moim dziadkiem?

— Niestety mam złe wiadomości. — Smith przerwał na chwilę, po czym zaraz dodał. — Pana dziadek nie żyje.

— Jak to? — Zapytał detektyw z niedowierzaniem.

— Czy jest pan w stanie teraz zidentyfikować ciało, czy mamy z tym poczekać na odpowiedni moment?

— Jak to się stało?

— Został pobity. Nie mogliśmy nic zrobić. Przykro mi.

— Tak, chcę go zobaczyć — powiedział stanowczo Colin.

— Przejdźmy do sali inkubatoryjnej, gdzie znajduje się pana krewny.

Wskazał ręką na pobliskie oszklone pomieszczenie, osłonięte tak szczelnie, że z zewnątrz nie było nic widać. Przytknął dłoń do czytnika, który sczytał linie papilarne. Drzwi rozsunęły się. W tym samym momencie rozległ się głos głównego komputera:

— Witam, doktorze Smith.

Przekroczyli próg, po czym drzwi zasunęły się za nimi. W sali panowała cisza. Na szpitalnym łóżku leżały zwłoki starego człowieka z widocznymi śladami pobicia. Detektyw stał przez chwilę nieruchomo. Nie docierało do niego, że dzieje się to naprawdę. W swojej pracy nieraz widział ludzkie zwłoki, jednak widzieć w takim stanie bliską osobę to zupełnie co innego.

— Tak, to jest William Moore — powiedział Colin.

— Dziękuję za potwierdzenie tożsamości. Wiem, że utrata bliskich dla każdego z nas jest ciosem. Proszę przyjąć moje wyrazy współczucia.

— Jak to się stało? — Zapytał i usiadł zdruzgotany na łóżku, obok ciała dziadka.

— Biomed, czyli czujnik, który nosił pana dziadek, wysłał wiadomość o zagrożeniu życia. Niedaleko Parku Pamięci.

Kiedy lekarz to mówił, detektyw dotykał urządzenia na nadgarstku dziadka. Był to rodzaj bransolety, na której znajdował się szereg małych owalnych pojemników wielkością przypominających połówki oliwek. Oplatały rękę jak wianek. Była to swego rodzaju pierwsza pomoc. Pojemniki miały w środku różne produkty lecznicze. Biomed miał za zadanie monitorować funkcje życiowe człowieka. Informować o bieżącym stanie zdrowia, a w momencie zagrożenia życia. Wstrzyknąć odpowiednie lekarstwo, a następnie poinformować służby ratunkowe i mundurowe.

Pozwalało to niejednokrotnie uniknąć śmierci z powodu zbyt późnego podania leku. Colin przypomniał sobie, że dziadek niechętnie podchodził do tego typu urządzeń ubieralnych, czyli wearables[2], ale nosił to, by zadowolić wnuka. Oprócz biomedu miał na ręku założoną opaskę koloru czerwonego. Każdy pacjent przybywający do Hosmedu oznaczany był na oddziale ratunkowym odpowiednim kolorem. Zielony informował o najniższym stopniu zagrożenia życia, żółty był przeznaczony dla chorych, których przyjmowano w drugiej kolejności, natomiast kolor na ręku jego bliskiego mówił o stanie zagrożenia życia i zdrowia.

— Pojazd ratunkowy z zespołem medycznym został wysłany natychmiast — opowiadał doktor. — Jak pan wie, pojazdy uprzywilejowane poruszają się nad ziemią, więc szybko dotarliśmy na miejsce zdarzenia. Pacjenta zastaliśmy na skraju wyczerpania z powodu pobicia. Leki oraz nanoroboty, które biomed pana dziadka wstrzyknął do organizmu, okazały się w tym przypadku niewystarczające. Natychmiast rozpoczęliśmy akcję ratunkową. Uzupełniliśmy krew płynem infuzyjnym oraz dokonaliśmy wszelkich możliwych czynności ratunkowych na miejscu. Następnie przetransportowaliśmy pana Moore’a do Hosmedu. Wyposażenie naszych sal stoi na najwyższym poziomie. Specjalne warunki klimatyczne, maszyny podtrzymujące życie, bieżące monitorowanie pacjenta, podawanie odpowiednich leków przez zainstalowane w łóżku dozowniki, natychmiastowa informacja o stanie pacjenta i zaleceniach leczenia, jak również nanoroboty, wstrzykiwane w celu szybkiego przeprowadzenia operacji lub w przypadku uszkodzeń wewnętrznych. Niestety, to wszystko nie dało w tym przypadku pozytywnych rezultatów. Przykro mi — wypowiadając ostatnie słowa, Smith położył dłoń na ramieniu Colina.

Detektyw szybko wstał. Podziękował doktorowi za wszystko i wyszedł.

W pośpiechu opuścił szpital. Za pomocą giętkiego, zmiennokształtnego urządzenia elektronicznego na nadgarstku przywołał ze szpitalnego podziemnego garażu swój elektryczny trójkołowiec J-concept, wyglądem przypominający motocykl. Z tyłu miał jedną felgę i dwie opony, natomiast z przodu dwa niezależne koła. Maszyna, samodzielnie utrzymując pionową pozycję, bezszelestnie zatrzymała się przed właścicielem. Wsiadł, założył rękawiczki i kask zawieszony na kierownicy z wyświetlaczem HUD[3]. Ruszył na miejsce, gdzie napadnięto jego dziadka. Dzięki wyświetlanej przed swoimi oczami drodze szybko mijał autonomiczne elektryczne pojazdy. Chcąc sprawdzić drogę za sobą, nie musiał się odwracać, gdyż ulica za nim również była pokazywana. Myślał o krzywdzie, która spotkała jego bliskiego. Pochylony, w dwuczęściowym ubraniu motocyklisty, gładko sterował pojazdem za pomocą dwóch niezależnych kierownic. Na zakręcie działało to tak, że trzeba było przyciągnąć drążek od wewnętrznej strony zakrętu i wypchnąć drążek znajdujący się po zewnętrznej stronie zakrętu. Mknął szybko jak na motocyklu.

Docierając do celu, zmienił konfigurację w maszynie. Przednie niezależne koła rozsunęły się i podjechały bliżej niego, dzięki czemu mógł siedzieć wyprostowany na trójkołowcu. Wyglądał teraz, jakby podróżował quadem. Zaparkował nieopodal miejsca feralnego zdarzenia. Kask wraz z rękawiczkami położył na siedzeniu. Ruszył w kierunku kamer, które monitorowały pobliską okolicę. Stanął dokładnie w punkcie, gdzie widoczne były jeszcze ślady tego, co się wydarzyło.

W czasie gdy on był w Hosmedzie, jego koledzy zrobili, co do nich należało. Dokonano zbrodni, więc zebrano i zabezpieczono wszelkie możliwe dowody, natomiast służby sprzątające oczyściły teren. Plamy krwi na chodniku były już wręcz niedostrzegalne dla zwykłego przechodnia. Jednak dla Colina te niewielkie, prawie niewidoczne zabrudzenia miały ogromną wartość. Wpatrywał się przez jakiś czas w chodnik. Miał wrażenie, jakby zatrzymał się czas. Próbował zebrać myśli, gdyż jeszcze nie docierało do niego to, co się stało.

Zadarł głowę i spojrzał na kamerę zawieszoną tuż nad nim. Następnie uruchomił swój telefon na nadgarstku i zdalnie połączył się z kamerą. Jako detektyw, miał wszelkie uprawnienia do wglądu w monitoring miasta. Skopiował cały zarejestrowany materiał z tego dnia. Odnalazł godzinę, w której jego krewny zmagał się z napastnikami.

Widział na swoim wyświetlaczu walkę starego człowieka o życie. Trzech zamaskowanych napastników najpierw zaczęło go zaczepiać. Biegali wkoło niego, nie dając mu przejść. Następnie wyrwali mu z ręki kwiaty, którymi zaczęli w niego rzucać, jeden po drugim, z wielkim zadowoleniem. Mężczyzna próbował nie zwracać na nich uwagi i stał po prostu w miejscu, jednak ten fakt wywołał u napastników większą agresję. Zaczęli szarpać starca za ubranie, powalając go na ziemię. Upadł nieporadnie na chodnik, a oni kopali go gdzie popadło. Ofiara próbowała zakryć głowę rękami, ale to się jej nie udawało. Ciosy, jakie padały z każdej strony, utrudniały to. Mężczyzna był bezradny wobec przeważającej siły agresorów. Bezdusznie znęcali się nad starcem nawet wtedy, kiedy przestał się ruszać. Dopiero gdy usłyszeli dźwięk policyjnych syren, zaczęli uciekać. Wraz z patrolem przyleciał ambulans. Widać było, jak służba medyczna próbuje ratować życie człowieka. Zabiera go do pojazdu i odlatuje. Natomiast jego koledzy po fachu ogrodzili miejsce zdarzenia zasłonami i dokonali oględzin miejsca przestępstwa, zbierając dowody.

Colin niejednokrotnie prosił dziadka, żeby sam nie wybierał się tak daleko. To miejsce znajdowało się z dala od miasta, na odludziu. Wiedział, że w okolicy grasują przestępcy, napadają ludzi dla zabawy. Nie kradną nic, tylko bezlitośnie znęcają się nad ofiarą.

Detektyw wyłączył projekcję i ruszył w kierunku, w którym uciekli napastnicy. Na wyświetlaczu tym razem włączył odtwarzanie z dronów, które śledziły oprawców do momentu, aż udało im się zbiec.

Szedł ich śladem, rozglądając się uważnie i obserwując na nadgarstku drogę ich ucieczki. Przystawał co jakiś czas i szukał wzrokiem czegoś, co być może umknęło jego kolegom, tropiącym wcześniej tą samą drogą sprawców. Szlak wiódł do pobliskiego małego lasu, gdzie niebawem urywał się trop. Colin zaczął się zastanawiać, jak to możliwe. Drony mają zainstalowane termowizory. Nie mogły zatem zgubić śledzonych nawet po ciemku w najgęstszym gąszczu. Nasuwało się wiele pytań, pozostających na razie bez odpowiedzi.

Jak im się udało zbiec? Jak to możliwe, że się wymknęli?

Detektyw nie dawał za wygraną. Kręcił się tam i z powrotem wśród kilkunastu drzew. Wypatrywał, choć sam nie wiedział, czego szuka. Przetrząsnął wszystkie krzaki w lasku. Obszedł każde rosnące w nim drzewo. Nic nie znalazł.

Teren przecinało kilka ścieżek, którymi tubylcy skracali sobie drogę do różnych miejsc. Najszersza z nich prowadziła w stronę Parku Pamięci, reszta rozchodziła się w kilku kierunkach. Colin postanowił sprawdzić wszystkie.

Ruszył przed siebie. Zaledwie po kilku krokach był już na skraju zarośli. Dalej dróżka wiodła na rozległe łąki. Rozejrzał się, ale nic nie przykuło jego uwagi, więc zawrócił. Sprawdził kilka kolejnych ale tam, również nie znalazł nic interesującego. Jedynie ostatnia, najszersza, zaintrygowała go. Wychodziła na pobliskie osiedle. Z daleka było widać wysokie ogrodzenie.

Miejsce zamieszkania klasy średniej, — przemknęło mu przez głowę.

Izolowali się od społeczeństwa w obawie przed bandytami. Strzeżone miejsca, takie jak to, dawały im poczucie bezpieczeństwa. Nie mieli zaufania do miejskiego monitoringu, woleli własne zabezpieczenia, w postaci wysokiego ogrodzenia, własnych kamer i zatrudnianej ochrony.

Colin podszedł bliżej, tak jak prowadziła droga. Zbliżył się do płotu. Pręty, z którego był zrobiony, przymocowane jeden przy drugim, strzegły dostępu do osady. Wysokie ogrodzenie było nie do przeskoczenia, nie istniała nawet możliwość wspięcia się na nie. Rozejrzał się dokładnie i zauważył, że ścieżka urywa się w pobliżu zarośli przylegających do ogrodzenia. Poszedł nią aż do końca, po czym rozchylił krzaki, w których dróżka znikała. Zobaczył, że jednak prowadziła dalej. Kilka prętów było powyginanych i tworzyły swobodne przejście na drugą stronę. Przeszedł bez problemu. Dalej ścieżka wiodła pomiędzy budynkami, aż na ulicę.

Wszedł na pobliski chodnik i rozejrzał się. Panował minimalny ruch uliczny. Pozaczepiane w różnych miejscach kamery miały chronić mieszkańców, jednak łatwość, z jaką się tu dostał, pokazywała, że wymogi bezpieczeństwa nie są zachowane. Z pewnością mieszkańcy niejednokrotnie korzystali z tajnego przejścia, chcąc wejść i wyjść niezauważeni. Rozejrzał się jeszcze raz i skierował się w drogę powrotną.

Wiedział, że nic tu nie zdziała, ponieważ na tym terenie nie miał dostępu do materiału z kamer. Musiał zwrócić się do przełożonego o wydanie zezwolenia na przejrzenie monitoringu. Wówczas będzie mógł połączyć się z zabezpieczoną siecią. Chciał jak najszybciej otrzymać zgodę, więc postanowił udać się na komisariat.

Szybkim krokiem przemierzał drogę powrotną. Już wcześniej wysłał sygnał do swojego pojazdu, który podjechał i czekał na niego przy lasku. Pospiesznie wskoczył na maszynę i odjechał. Przejazd nie zajął mu dużo czasu, gdyż jako pracownik służb dochodzeniowych podczas rozwiązywania spraw mógł przekraczać dozwolone prędkości. Wykorzystał ten przywilej i tym razem.

Zaparkował na policyjnym parkingu i prędko ruszył do biura swojego dowódcy. W pośpiechu mijał kolegów, nie zwracając uwagi na wyrazy współczucia, jakie do niego kierowali.

— Szefie — wparował do pomieszczenia bez pukania — proszę o zezwolenie na dostęp do monitoringu. Na osiedlu przy Parku Pamięci…

— Spokojnie — przerwał mu przełożony, siedzący za biurkiem. — Uspokój się — mówiąc to, wstał i skierował się w stronę Colina. — Usiądź — wskazał na skórzany fotel.

— Nie chcę siedzieć — oburzył się i zaczął nerwowo chodzić tam i z powrotem. — Chcę dostać zezwolenie — powtórzył stanowczo.

— Przykro mi, że stało się to, co się stało — mówił łagodnym tonem szef, stojąc w miejscu i obserwując podwładnego. — Naprawdę ci współczuję. Wszyscy ci współczujemy.

Colin nadal chodził tam i z powrotem.

— Ale ja potrzebuję zezwolenia — powtórzył.

— Zezwolenie zostało już wydane.

— Ale jak? — przystanął.

— Myślisz, że tylko ty jesteś dobrym detektywem? — tłumaczył delikatnie przełożony. — Twoi koledzy też wpadli na ten sam trop co ty. Wszystko mi opowiedzieli. Znaleźli dziurę w płocie.

— To może się do czegoś przydam? — powiedział proszącym tonem Colin.

— Nie. Znasz zasady — odparł stanowczo szef. — Wszystkim się zajmiemy. Weź urlop i zajmij się pochówkiem.

— Ale może jednak się przydam?

— Nie. Dobrze wiesz, że możesz być nieobiektywny.

— Niech szef dopuści mnie do śledztwa — prosił.

— Niestety. Przykro mi. Naprawdę mi przykro. Idź do domu i pozwól nam zająć się wszystkim.

Colin niechętnie opuszczał biuro komendanta. Jednak znał zasady. Wiedział, że szef się nie ugnie i nie dopuści go do sprawy. Kazał mu wziąć tyle wolnego, ile potrzebuje. Musiał otrząsnąć się z tego wszystkiego i zająć się pochówkiem bliskiego.

Wracał do pustego domu. Gniew, złość i bezradność były jego towarzyszami.

[1] Fembot — odmiana robota humanoidalnego, przypominająca wyglądem dojrzałą kobietę.

[2] Wearables, urządzenia ubieralne (komputer ubierany) — ubrania oraz akcesoria zawierające w sobie komputer oraz zaawansowane technologie elektroniczne.

[3] HUD (ang. head-up display) — wyświetlacz przezierny prezentujący informacje na specjalnej szybie bez zasłaniania widoku.

***

***

Colin siedział w swoim ogromnym salonie z wielkimi oknami. Zaprojektowano w nim przestrzenne miejsca ze strefami: jadalnię ze stołem, krzesłami i witrynowym kredensem z serwisem naczyń. Miejsce do pracy, wyłożone na podłodze grubym dywanem, ze stojącym tam masywnym biurkiem oraz przystawionym do niego wygodnym, obrotowym, wyściełanym skórą krzesłem z wysokim oparciem. Obok stały dwa fotele, stolik z leżącym na nim e-papierem[1], regał ze starymi książkami i lampy. Nieopodal znajdowała się strefa wypoczynkowa z sofą, trzema fotelami i kominkiem z zawieszonym nad nim telewizorem. Pomieszczenie było zaprojektowane w sposób tradycyjny, gdyż mieszkający z nim dziadek nie lubił nowoczesnych mebli. Uważał, że nie mają duszy. Wnuk akceptował ten pomysł, gdyż jemu takie otoczenie stwarzało oazę spokoju. Jednak oprócz klasycznych rzeczy w domu znajdowały się również i te nowoczesne.

Colin w części wypoczynkowej, na elektronicznym blacie kawowego stolika, przeglądał po raz kolejny nagrany przez miejskie kamery materiał z miejsca ataku. Nagle usłyszał głos domowego komputera, któremu nadał imię Adele.

— Witam pana, panie Johnie Anderson.

W drzwiach salonu pojawił się jego partner z policji i wieloletni przyjaciel.

— Słyszałem, co się stało — powiedział ze smutkiem i usiadł obok Colina na sofie. — Przykro mi. Nie mogłem wcześniej przyjechać. Sprawdzałem kamery na tym osiedlu — tłumaczył. — Jak tylko dostaliśmy zezwolenie, zgraliśmy cały materiał i przesłuchaliśmy, kogo się dało.

— I co? — zapytał Colin bez emocji.

— I na razie nic — w głosie zabrzmiało wahanie.

— Jak to nic? — Colin spojrzał na niego ze zdziwieniem.

— Zack przegląda materiał.

— Ale mi chodzi o dzisiejszy dzień — oburzył się. — O konkretną godzinę. Po co przeglądać cały materiał?

— Bo… brak zapisu — powiedział przyjaciel, ściszając głos i zaciskając wargi.

— Jak to brak zapisu?! — zapytał podniesionym głosem.

— Ktoś usunął dzisiejszy dzień i kilka innych też.

— Skasował?!

— Tak, kurwa. Skasował! — zdenerwował się John.

— I…?

— I trwa dochodzenie. Dobrze wiesz, jak to działa.

— Wiem — burknął pod nosem Colin.

Przez dłuższy czas siedzieli w milczeniu. Wiedzieli, że żadne słowa nie przywrócą życia temu człowiekowi. Kolega wstał. Wziął z małego barku butelkę wódki i dwie puste szklanki. Nalał trochę do każdej z nich. Siadając z powrotem na miejsce, jedną podał przyjacielowi.

— Pamięć zebrana? — zapytał John i jednym haustem wypił zawartość. Skrzywił się, stawiając szklankę na stoliku przed sobą.

— Nie — odpowiedział Colin. Siedział pochylony, z łokciami opartymi na kolanach, trzymając szkło w obu dłoniach. — Chciał być pochowany bez zbierania. Tradycyjnie. Zasadzony w Parku Pamięci obok babci i moich rodziców. Wierzył, że po śmierci znowu ich spotka. Uważał, że uwięziony w komputerze nie miałby na to szans.

Zbieranie pamięci polegało na zapisaniu świadomości człowieka, całej jego wewnętrznej osobowości w momencie umierania przez osobiste urządzenia wearable, a następnie na przesłaniu danych do komputera zwanego Global Center. Dostęp do Zbioru Pamięci miały osoby uprawnione przez zmarłego. W domowym zaciszu, wyświetlając hologram nieżyjącej postaci, mogły pobyć z nią i porozmawiać.

Dane te mogły również odczytywać uprawnione organy rządowe. Zbiór Pamięci niejednokrotnie wykorzystywano do odnajdywania sprawców przestępstwa. Świadomość ludzka zapamiętywała wszystko do momentu śmierci. Szczegóły podawane przez zmarłych były bardzo pomocne. Na przekazanie danych do Zbioru Pamięci decydowało się wiele osób. Naukowcy rozbudzili w ludziach nadzieję, że w przyszłości świadomość będzie można przenieść do humanoidalnych sztucznych organizmów i tym sposobem człowiek będzie mógł niejako powrócić z zaświatów. Jedynie skazani za zbrodnie nie mieli prawa do wykorzystania Zbioru Pamięci.

Natomiast zasadzenie w Parku Pamięci, czyli na cmentarzu, polegało na umieszczeniu ciała zmarłego w organicznej kapsule w pozycji embrionalnej wraz z wybranym nasionem. Ciała ludzi pochowanych w ten sposób były składnikami odżywczymi dla wybranego gatunku rośliny. Po jakimś czasie w miejscu pochówku wyrastało na przykład okazałe drzewo, w którym krążyła ludzka część.

— I co wybrał? — zapytał John.

— Będzie dąb. Pogrzeb za dwa dni. — Colin wziął łyk ze szklanki, skrzywił się i odstawił ją na stolik obok drugiej.

— A zamienniki?

— Niestety też sobie nie życzył.

Zamiennikami nazywano organy ludzkie, które produkowane były na szeroką skalę w laboratoriach. Od pacjenta pobierano komórki macierzyste, niekiedy łączono z materiałami nanokompozytowymi[2] i hodowano narząd potrzebny do przeszczepu.

W skrajnych przypadkach, gdy zamiennik był potrzebny od razu, ponieważ pacjentowi groziła śmierć, osoba taka była zamrażana, a po wyhodowaniu potrzebnego organu odmrażano ją i poddawano operacji przeszczepu. Można było w ten sposób wymienić sobie wszystkie narządy na nowe. Jedynym organem, którego nie można było wyhodować, był mózg.

— Znalazłeś coś? — John wskazał na elektroniczny stolik przed nimi, na którym Colin przeglądał nagrania z przestępstwa.

— Nic. Zawsze ten sam scenariusz. Na filmach z kamer zawsze widać zamaskowanych sprawców. Wiem, że mój dziadek nie był ich pierwszą ofiarą i od dawna ich szukamy. Wkurwia mnie to, że są bezkarni! Cholerne gnoje!

— Tak. Cholerne gnoje — zgodził się przyjaciel. — System mamy do dupy. Co z tego, że mamy technologie? Bandyci znajdą się zawsze. Co z tego, że mamy monitoring, który analizuje wyraz twarzy i zachowanie ludzi? System powiadamia nas o możliwości przestępstwa, a my reagujemy od razu. Zapobiegamy. A wystarczy zwykła maska i monitoring można sobie w dupę wsadzić! Latamy nad miastem jak debile, bo ktoś spojrzał się krzywo i może dokonać przestępstwa. A tam, gdzie naprawdę się coś dzieje, to komputer z kamery głupieje. Jak twarzy nie widzi, to zagrożenia też nie widzi. Nic nie poradzisz. Skurwysyny są bezkarne.

— Ale kurwa! — Colin wstał i chodził tam i z powrotem. — Powiedz mi, skąd się to bierze. Socjopatów coraz więcej. Ktoś musiał ich wychować. Dlaczego ty i ja nie mordujemy ludzi? — Zapytał, wskazując na siebie i przyjaciela. — Dlaczego?!

— Wiesz — John rozłożył ręce. — Może dlatego, że zostaliśmy tak wychowani. Raczej tak. Chyba dlatego. Ale nie ręczę za siebie w momencie zagrożenia życia.

— Och, nie mówię o zagrożeniu, bo każdy napadnięty będzie się bronił. To normalne. Instynkt. Mówię o tych, co zabijają dla zabawy albo zysku. Ot tak. Bez mrugnięcia okiem.

— Wiesz, chłopie, tego nie wie nikt — stwierdził John. — I chyba raczej nic na to nie poradzimy, że tacy są wśród nas. Bandyci przesiąknięci patologią społeczną. Tragedia.

— I to bezstresowe wychowanie — westchnął Colin. — Obłęd. Mało kto wie, że twórca tej koncepcji edukacji po dwudziestu latach badań przyznał się do porażki. Uznał swój projekt za nieudany i niszczący.

— Gdzieś o tym czytałem. Powiedział, że jest winien przeprosiny rodzicom, ponieważ wychowanie tą metodą przynosi skutki odwrotne do zamierzonych.

— Sam widzisz — zauważył Colin. — Co taki gówniarz może wiedzieć? Takie małe dziecko nie wie jeszcze, co jest dobre, a co złe. Dorośli są właśnie po to, aby mu to wskazać. Poprowadzić.

— Zgadzam się. Ono jeszcze nie zna życia. Życie jest niekiedy bardzo stresujące. Przynosi wiele kłopotów i problemów.

— Właśnie. A taki mały brzdąc, co on może wiedzieć? Dorośli powinni go przygotować. Uodpornić na stres. Pokazać, że są granice, porażki i wzloty.

— A nie tylko sielanka — dokończył John. — Żadnej odpowiedzialności. Żadnych konsekwencji. Tak nie powinno być. Życie jest twarde. Musimy być przygotowani od małego.

— Tak. Tak powinno być — zgodził się Colin. — A nie potem ganiają takie małolaty i myślą, że im wszystko wolno, bo zawsze było wolno. To dlaczego nie teraz? I mamy tych bandziorów. Wszędzie.

— Kiedyś było inaczej — zaczął wspominać John. — Pamiętasz, jak paliliśmy papierosy w ukryciu przed rodzicami? Jak byliśmy wyrostkami?

— Pamiętam — przytaknął Colin.

— Złapał nas na tym sąsiad. Nawet nie wołał naszych rodziców. Po prostu złapał kawałek gałęzi i zlał nas po tyłkach.

— Pamiętam — powtarzał Colin, potakując głową.

— Nikt się nie pytał, czy byliśmy zestresowani. Wiedzieliśmy, że zrobiliśmy źle, i tyle. Baliśmy się naskarżyć na sąsiada rodzicom, bo moglibyśmy jeszcze raz dostać lanie od nich.

— Było, było — westchnął Colin. — Ale wyszliśmy na ludzi. Nikt nas nie katował. A przetrzepanie tyłka w słusznej sprawie nam nie zaszkodziło.

— Wręcz pomogło. Ja więcej nie tknąłem papierosów — powiedział John z lekką ironią. — Ty przecież też. A właśnie… jadłeś coś, Colin?

— Nie. Nie mam apetytu.

— Może zamówimy prawdziwe jedzenie, a nie z drukarki? Co ty na to?

— Jak chcesz. Nie mam do tego głowy — Colin wzruszył ramionami.

— Adele — powiedział głośno John do domowego komputera.

— Tak, słucham, panie Anderson.

— Zamów dwie pizze salami i piwo.

— Oczywiście — po chwili głos komputera rozległ się ponownie. — Dron dostawczy z pana zamówieniem będzie za około dwadzieścia minut. Na smartfona otrzyma pan kod otwierający drona. Płatność za zamówienie została pomyślnie zrealizowana.

W oczekiwaniu na jedzenie siedzieli w salonie i rozmawiali o sprawie.

— Od dawna ich szukamy — rozmyślał głośno Colin. — Jeszcze nigdy nie byliśmy tak blisko.

— Tak — przytaknął kolega. — Tylko szkoda, że w taki sposób.

— Szkoda — Colin się zamyślił.

— Zawsze ślad nam się urywał. Byli nieuchwytni. Żadnych znaków szczególnych. Napadali i znikali. Dosłownie rozpływali się w powietrzu.

— Tak jak tym razem. Nikogo nie okradali. To psychopaci.

— Nie wiem. Jak to możliwe? Drony mają termowizory. Nie powinni zwiać.

— A jednak — Colin kiwał głową.

— Mam jednak nadzieję, że Zack coś znajdzie — powiedział z lekkim entuzjazmem John.

— I co z tego? — w głosie Colina brzmiała beznadzieja.

— Znajdziemy tych drani — powiedział stanowczo John i klepnął przyjaciela w udo.

— Dla mnie to i tak nie ma już znaczenia — odparł Colin, patrząc przed siebie.

— Jak to? — zaniepokoił się kolega. — W tej chwili jest to priorytetowa sprawa naszego komisariatu. Znajdziemy ich na pewno.

— Ale to i tak nie zwróci życia mojemu dziadkowi.

— Wiem. Naprawdę mi przykro. Uwierz mi.

— Wiem i wierzę. Przecież byłeś dla nas jak członek rodziny.

— Byłem? — zirytował się John. — Jestem. Nadal jesteśmy rodziną.

— Nic już nie będzie takie jak dawniej.

— Będzie lepiej, zobaczysz. Czas leczy rany — podtrzymywał przyjaciela na duchu John. — Niejedno przeżyłeś, przeżyjesz i to. Zobaczysz.

— Pizza dostarczona — poinformowała Adele, której głos nagle rozbrzmiał w całym pomieszczeniu.

— Chodź, pomożesz mi — John wstając, klepnął Colina w ramię.

Wyszli na zewnątrz. Dron powoli lądował na podjeździe. Anderson odszukał w telefonie wcześniej otrzymany kod. Połączył się bezprzewodowo z zamkiem maszyny i ją otworzył. Wyjęli zamówioną zawartość i skierowali się do wejścia. Bezzałogowiec w tym czasie zamknął swoją małą ładownię i odleciał.

Detektywi usiedli ponownie w salonie. Zapach jedzenia wypełnił cały dom. Rozłożyli się z posiłkiem na całej szerokości stolika obok sofy, na której wygodnie usiedli. Zazwyczaj rozkoszowali się takim jedzeniem, ponieważ nie pochodziło ono jak codziennie z wszechobecnej drukarki 3D. Restauracje i bary przygotowujące jedzenie w sposób tradycyjny były luksusem.

— Nie ma to jak prawdziwe żarcie — zagadał John, pochłaniając kolejny kawałek.

— No… — Colin zmuszał się do jedzenia.

— Jedz, jedz. Musimy mieć siłę do szukania morderców twojego dziadka.

— Mhm — pomrukiwał, nieskory do rozmowy.

— Rozmawiałem wcześniej z Emily. Zostanę na razie u ciebie — poinformował John. — Może potem zamieszkasz przez jakiś czas z nami? — zaproponował, biorąc łyk piwa z butelki.

— Nie potrzebuję niańki.

— Ale jakiej niańki? — skrzywił się John. — Towarzystwa. Jestem dla towarzystwa.

— Tym bardziej. Nie potrzebuję towarzystwa — wyjaśnił Colin, trzymając w ręku ten sam kawałek pizzy co na początku. — Chcę zostać sam — odłożył jedzenie na stolik i sięgnął po butelkę.

— Nie zostaniesz sam — stwierdził stanowczo John, sięgając po kolejny kawałek.

— Przecież nic nie zrobię.

— A co miałbyś zrobić? — zapytał podejrzliwie.

— Nic — Colin wzruszył ramionami.– Tak tylko mówię.

— A nie przyszło ci do głowy, że się o ciebie martwimy?

— Wiem, że się martwicie. Ale nie chcę być teraz dla was ciężarem.

— Ale jakim ciężarem? — oburzył się John i rzucił resztkę twardej skórki na kartonowe opakowanie. — Co ty, do cholery, wygadujesz? — Przechylił butelkę i wypił z niej sporą część płynu.

— No wiesz — mówił powoli Colin. — Ty masz żonę i dziecko. Masz się kim zajmować. A ja? Kawaler. Bezdzietny. Jestem jak piąte koło u wozu.

— Co ty wygadujesz? Jakie piąte koło u wozu? Jesteś mi jak brat. Jesteś moim bratem. A brat to rodzina. Jesteś naszą rodziną. Mała cię uwielbia.

— Hm… — mruknął Colin i uśmiechnął się pod nosem.

— Nie martw się, wszystko się ułoży. Jesteśmy z tobą. I nie oglądaj więcej tego monitoringu z kamer — przestrzegł przyjaciel. — Bo tylko się nakręcasz. A i tak w niczym ci to nie pomoże. Zostaw to nam, dorwiemy drani.

— Chcę pomóc.

— Pomożesz, jak nie będziesz się wtrącał. Powiem Zackowi, żeby zablokował ci te nagrania, bo zwariujesz.

— Nic mi nie będzie.

— Nie myślisz racjonalnie — stwierdził John. — Wparowałeś do szefa, prosząc o zgodę na przejrzenie monitoringu. A gdybyś sobie odtworzył nagranie trochę dalej, tobyś zobaczył, że nasi ludzie już tam byli. Widziałbyś, że dron zarejestrował, jak wchodzą przez to zamaskowane przejście na teren osiedla.

— Nie pomyślałem — Colin pokiwał głową, sam nie wiedząc, dlaczego tak postąpił.

— Widzisz. Zostaw, to nam. Nie myślisz racjonalnie — powtórzył John. — My się wszystkim zajmiemy.

— Dobra, dobra — powiedział na odczepne i machnął ręką.

— Nie jesz? — John wskazał na ledwo zaczętą pizzę Colina.

— Nie — odpowiedział z grymasem na twarzy. — Jak chcesz, to jedz — podsunął mu opakowanie bliżej.

— Dawaj — przyjaciel ochoczo rzucił się na jedzenie. — Nie będzie się przecież marnować. Od rana nie miałem nic w ustach — zerknął na współtowarzysza. — A może przeszedłbyś się do lodówki i zobaczył, czy nie masz przypadkiem piwa? — Wskazał swoją pustą butelkę.

— Miałeś być do towarzystwa, a nie upierdliwy — próbował żartować Colin. — Zresztą możesz zapytać Adele.

— Mogę, mogę — przedrzeźniał go z pełnymi ustami. — Ale ona nie przyniesie mi piwa — nareszcie przełknął. — No, rusz się — skinął na przyjaciela — zajmij się czymś. Masz gościa.

Colin wstał i pokręcił z niezadowoleniem głową. Powłóczył nogami do kuchni. Wyjął butelkę z lodówki i zaniósł koledze. Przyjaciel zdążył już spałaszować wszystkie kawałki pizzy i z zadowoleniem wyciągnął rękę po schłodzony napój. Następnie oparł się wygodnie i otworzył piwo. Upił sporo z butelki, po czym w salonie rozległ się charakterystyczny dźwięk odbicia się po jedzeniu.

— Sorry — przeprosił John, przysłaniając usta ręką.

— Coś ty taki kulturalny? — Colin usiadł z powrotem na swoim miejscu. — Zawsze bekasz jak świnia po piwie i nie przepraszasz.

— Teraz jestem gościem do towarzystwa — John uśmiechnął się lekko pod nosem. — Sam rozumiesz, niektórych rzeczy nie wypada.

— Wypada. Nie wypada. Nic mnie to nie obchodzi. Nie myśl sobie, że będę cię obsługiwał w tych okolicznościach — żachnął się Colin. — To był pierwszy i ostatni raz — wskazał na butelkę trzymaną przez Johna. — Znalazła się dama do towarzystwa. Lepiej sobie pokój gościnny przygotuj, bo nie będziesz miał gdzie spać. Ręczniki i inne rzeczy wiesz, gdzie leżą — mówił nieco podniesionym głosem.

— Dobra, dobra — uspokajał go John. — Spoko. Poradzę sobie.

— No myślę.

— To jak jutro robimy? O której planujesz załatwiać sprawy z pogrzebem?

— Nie wiem, czy zasnę — odpowiedział przygnębiony Colin.

— Musisz spróbować.

— Spróbować zawsze można.

— No to o której? — powtórzył pytanie przyjaciel.

— No… Jeśli zasnę, to jak wstanę, to myślę, że wtedy pojadę wszystko załatwić

— Jak chcesz, to mogę to za ciebie zrobić — zaoferował się John i dodał. — Przez internet.

— Nie — Colin pokręcił stanowczo głową. — Chcę przy tym być. Dziadek na pewno by chciał, żeby wszystko było załatwiane osobiście. Kwiaty na cmentarz też sam wybierał i zanosił. Nie zamawiał, żeby dostarczyli w wyznaczone miejsce. Wszystko musiał widzieć na własne oczy, a nie na monitorze.

— W porządku. Więc jak wstaniemy, to pojedziemy załatwić sprawy z pogrzebem.

— A te dranie? Nie jedziesz jutro do pracy? — zaniepokoił się Colin.

— Nie. Wziąłem sobie wolne na pogrzeb. Zack, jak tylko coś znajdzie, ma mi dać znać. Chłopaki też trzymają rękę na pulsie. Nie martw się. Nic ci nie umknie.

— Zadbaliście o wszystko… — Colin pokiwał z uznaniem głową.

— Tak. Od kiedy pamiętam, nie było takiej sytuacji, żeby ktoś z personelu stracił bliską osobę w taki sposób. A pracuję dość długo na tym posterunku. Nowe zabezpieczenia, nowy system. Nie. Nie było czegoś takiego.

— W erze zamienników śmierć nie zdarza się często — skwitował ze smutkiem Colin i dodał z żalem: — Że też mój dziadek nie chciał zamienników — nie mógł sobie tego darować. — Mogłem go zmusić, ale przyjechałem do Hosmedu za późno.

— To nie twoja wina — tłumaczył ze współczuciem John. — Taka była jego wola. Musisz ją uszanować.

— Wiem — zgodził się z przyjacielem.

— To co — powiedział John, nie chcąc już ciągnąć tematu. — Idziemy spać. Jutro przed nami długi dzień.

— Tak. Idziemy.

Wstali, zostawiając wszystko na stoliku. Sprzątanie nie miało teraz żadnego znaczenia. Pomaszerowali na piętro, po czym Colin skierował się do swojej sypialni, a John do pokoju gościnnego.

[1] Papier elektroniczny (e-papier) — rodzaj wyświetlacza, który swoimi gabarytami i elastycznością dąży do imitacji papieru. Na e-papierze można tworzyć notatki za pomocą odpowiednich narzędzi (np. elektrycznego ołówka) albo na jego powierzchni może być wyświetlany elektronicznie zapisany tekst.

[2] Nano — przedrostek jednostki miary o symbolu „n” oznaczający mnożnik 0,000000001 = 10⁻⁹ (jedna miliardowa). Nazwa przedrostka pochodzi z języka greckiego: nanos (νάνος) oznacza karzeł. Kompozyt — materiał o strukturze niejednorodnej złożony z dwóch lub więcej komponentów (faz) o różnych właściwościach. Właściwości kompozytów nigdy nie są sumą czy średnią właściwości jego składników. Najczęściej jeden z komponentów stanowi lepiszcze, które gwarantuje spójność, twardość i elastyczność kompozytu, a drugi, tzw. komponent konstrukcyjny, zapewnia odporność na ściskanie/rozciąganie.

* * *

***

Nadszedł dzień pogrzebu. Pogoda dopisywała tego popołudnia, nie było zbyt ciepło i nie padało. Park Pamięci wyglądał jak gigantyczny ogród z przeróżnymi roślinami i drzewami. Obszerny teren zielony z równo przystrzyżoną trawą i wkomponowanymi w nią ścieżkami prezentował się bardzo okazale. Szeroka droga prowadziła do kaplicy, która znajdowała się w samym centrum. W niej przygotowywano zwłoki do pochówku. Umieszczano je w organicznej kapsule z odpowiednim nasionem albo poddawano kremacji. Wszystko według życzenia rodziny lub woli zmarłego.

Pan William Moore nie miał już zbyt wielu znajomych, więc na pogrzeb przybyli nieliczni. Z rodziny miał tylko Colina. Na pogrzebie obecna była również delegacja przysłana z komisariatu.

Goście ubrani byli na czarno. Najpierw podchodzili do Colina i składali mu wyrazy współczucia, a następnie witali się z pozostałymi, zamieniając zdawkowe słowa. Spoglądali w stronę budowli sakralnej w oczekiwaniu na rozpoczęcie ceremonii. Kiedy wszyscy zgromadzili się już na miejscu, drzwi kaplicy się otworzyły.

Ze środka wytoczyła się wielka czarna platforma, przyozdobiona kwiatami. Na niej zamontowana była szklana klatka, w której znajdowała się kapsuła z ciałem o kształcie i kolorze ogromnego białego jajka. Nagle ucichły wszystkie szepty.

Orszak ruszył za zaprogramowanym autonomicznym pojazdem. Na czele kroczył przewodnik całej ceremonii, a zaraz za nim podążał Colin z przyjacielem i jego rodziną. Reszta w ciszy szła za nimi.

Dotarli na miejsce spoczynku. Pojazd podjechał bliżej do wcześniej wykopanego na tę okoliczność dołu. Automatyczne ramiona wysunęły się spod niego. Górna część klatki rozsunęła się, a specjalny chwytak ujął delikatnie kapsułę z ciałem i zaczął ją unosić. Następnie powoli, z ostrożnością, umieścił ją w zagłębieniu.

Przewodnik ceremonii zajął odpowiednie miejsce, tak żeby każdy mógł go widzieć. Wiedział, że każdy go usłyszy, ponieważ na uchu miał zawieszoną niewielką słuchawkę z mikrofonem, o wyglądzie małego listka, która wychwytywała każde jego słowo i przekazywała do głośników znajdujących się na platformie.

— Panie i panowie, drodzy goście, czcigodna rodzino — zaczął donośnym głosem. — Zebraliśmy się tu wszyscy, aby towarzyszyć Williamowi w jego ostatniej drodze. On jest i nadal pozostanie w naszych sercach. W naszej pamięci. Teraz i na zawsze. Gdy umiera ktoś, kogo kochamy, wtedy coś umiera i w nas. Miarą wartości człowieka jest rozmiar pustki, jaką po sobie pozostawia. William żył dla innych, dla rodziny, dla przyjaciół. Żył uśmiechnięty, pełnią życia, radości, ciepła i miłości. Był dla nas przykładem. Jego pasją były motocykle, zaszczepił ją swojemu wnukowi — tu wskazał na Colina, który ze łzami w oczach pokiwał ze smutkiem głową. — Odszedł do lepszego życia z nadzieją, że po tamtej stronie spotka swoją ukochaną żonę i innych najbliższych — na te słowa Emily zaczęła szlochać. — Nie smućmy się jednak, ponieważ zaznał on teraz odpoczynku wiecznego i będzie nadal żył niezapomniany w naszych sercach. W imieniu rodziny pragnę wam podziękować za przybycie. Pożegnajmy teraz naszego ukochanego Williama — powiedział i wskazał na kapsułę, a z głośników zaczęła delikatnie rozbrzmiewać muzyka pogrzebowa.

Colin ruszył jako pierwszy i podszedł do wgłębienia. Sięgnął po ziemię, która stała obok na przygotowanym stojaku. Wziął garść sypkiej gleby i rzucił na kapsułę. Chwilę postał w zadumaniu i odszedł na wcześniej zajmowane miejsce. Jako drudzy podeszli Andersonowie. Żona i córka wrzuciły do dołu trzymane w rękach kwiaty, a John sypnął garścią ziemi. Podeszli do przyjaciela i ponownie złożyli mu wyrazy współczucia. Za ich przykładem zaczęli podążać inni uczestnicy pogrzebu. Kobiety wrzucały pojedyncze kwiaty, a mężczyźni sięgali po ziemię. Później każdy składał wnukowi kondolencje i odchodził.

Przewodnik ceremonii usiadł na zadaszone siedzisko platformy i odjechał. Wyglądał tak, jakby poruszał się szklaną karetą bez zaprzęgu koni. Po chwili miejsce opustoszało. Garstka starych znajomych Williama i wysłannicy z komisariatu rozeszli się szybko do swoich domów i zajęć. Przy kapsule pozostał Colin z przyjacielem i jego rodziną. Stali w milczeniu. Nikt nie chciał przerywać tej ciszy. Nawet dziecko trzymane za rękę przez matkę stało spokojnie, jakby wyczuwając podniosłość sytuacji.

Nieopodal rosły trzy drzewa. U podnóża każdego z nich widniała tabliczka nagrobna, wmontowana w zieloną murawę. Miejsce spoczynku rodziców Colina i babci. Nawet ich nie pamiętał, był mały, gdy odeszli na tamtą stronę. Zaraz po wypadku matki i ojca przygarnęli go dziadkowie ze strony matki. Niedługo po tym babcia zachorowała i zmarła. Colin zawsze żałował, że wtedy nie zbierano pamięci i nie hodowano zamienników, dopiero prowadzono nad tym badania. Jedyną rodziną, jaką miał, był właśnie dziadek. Mieszkali razem, gdyż nie chciał narażać go na samotność. Rodzice Colina zaraz po swoim ślubie przybyli do tego kraju wraz z rodzicami świeżo upieczonej mężatki, pozostawiając całą rodzinę męża oraz resztę swojej w starym kraju. Kontakty z bliskimi zaczęły słabnąć, aż wreszcie znikły całkowicie.

— Możecie iść do domu — przerwał ciszę Colin. — Spotkamy się w restauracji — zarezerwował stolik na tę okoliczność przez internet.

— Zostaniemy z tobą — powiedział przyjaciel, a jego żona kiwnęła głową.

— Dam sobie radę.

— Wiem — odparł John — ale wolimy zostać z tobą.

— Przecież nie będziecie tu ze mną stali cały czas.

— Masz rację, możemy sobie usiąść — to mówiąc, kobieta wskazała na pobliską ławkę.

— Dobra, dajcie spokój — Colin machnął ręką. — Chodźmy już stąd.

— Wedle życzenia — zgodzili się z nim i ruszyli w kierunku wyjścia.

Opuścili miejsce z wykopanym dołem. Nadmiar ziemi piętrzył się obok, przykryty zielonym poszyciem. Obsługa Parku Pamięci zaraz po oddaleniu się ostatnich żałobników zasypie kapsułę z ciałem ziemią i zamontuje tablicę nagrobną.

Andersonowie nie chcieli, żeby Colin jechał sam. John zaprogramował w swoim autonomicznym pojeździe trasę, tak by pojazd bez kierowcy dotarł do wyznaczonego celu. Wszyscy wsiedli wraz z przyjacielem do jego auta i ruszyli. Jechali bez słowa. Pustka w ich sercach ogarnęła również ich umysły. Nikt nie mógł zebrać myśli. Otępiałe spojrzenia podążały gdzieś w dal.

Dotarli do restauracji, która serwowała dania kuchni molekularnej[1]. Samochody same zaparkowały na pobliskim parkingu. Gdy wchodzili do środka, na telefonie Colina wyświetlił się numer ich stolika. Wszyscy ruszyli w stronę interaktywnego mebla.

Zajęli miejsca, a świeca stojąca na stole automatycznie się zapaliła. Każde z nich palcem dotknęło pulpitu. Ekran tworzący blat stolika podzielił się na tyle części, ile siedziało przy nim osób. Wyświetliły się karty menu ze zdjęciami i składem dań. Zaczęli wybierać spośród prezentowanych im potraw. Klikali, przechodząc ze zdjęcia na zdjęcie. Natomiast dziecko w tym samym czasie zajmowało się grą memory, wyświetloną na jego części pulpitu.

Kameralne wnętrze było bardzo przytulne. Przepierzenia z roślin tworzyły oazę prywatności, która teraz była im bardzo potrzebna. Niewiele stolików o tej porze dnia było zajętych. Restaurację wypełniało przyjemne oświetlenie, dające poczucie zacisznego miejsca. Uroku lokalowi dodawały delikatne dźwięki muzyki.

— Wybraliście coś? — zagadnęła Emily.

— Nie — zgodnie pokręcili głową.

— Ja też nie mam apetytu, ale może zjemy to, pomijając przystawki? — dotknęła ręką blatu i energicznie przesunęła po nim palcami.

Taka czynność spowodowała, że na ich wyświetlaczach pojawiło się dokładnie to samo, co miała przed sobą kobieta. Mężczyźni spojrzeli na zaproponowane danie.

— Może być — wyrazili zgodę z obojętnością na twarzy i każde z nich zatwierdziło zamówienie.

— I co? Przeprowadzisz się do nas na jakiś czas? — zwróciła się Emily do Colina, a John z zainteresowaniem czekał na odpowiedź.

— Tak, tak — odparł szybko.

— Ale na pewno? — dopytywała, wyczuwając niepewność w jego głosie.

— Tak, tak — powtarzał Colin, kiwając głową.

— Musi się przeprowadzić — John klepnął przyjaciela w ramię. — Nie ma innego wyjścia — stwierdził stanowczo.

— Dobra, dobra. Zrobię to.

Dziewczynka podniosła głowę znad gry.

— Ale fajnie! Wujek będzie mieszkał z nami — wykrzyknęła.

— Tak — potwierdziła jej matka i pogłaskała dziecko po głowie. — Cieszysz się?

— Bardzo, bardzo, bardzo — odpowiedziała radośnie, wywołując uśmiech dorosłych. — Wujek będzie mieszkał ze mną w pokoju — zadecydowała, a mężczyźni uśmiechnęli się do siebie.

— Nie, kochanie — wyjaśniła łagodnie Emily. — Wujek ma przygotowany swój pokój dla siebie.

— Ale…

— Ale tak musi być, słonko, i koniec — dokończyła za nią mama. — Wujek też musi mieć miejsce tylko dla siebie. Jak każde z nas — tłumaczyła.

— Dooobrze — zgodziła się niechętnie dziewczynka. — A kiedy?

— Dziś — odpowiedział tym razem jej ojciec. — Jak tylko zjemy, wujek pojedzie się spakować i przyjedzie do nas.

— Huraaa! — Mała zaklaskała zadowolona w dłonie i dodała. — Nie mogę się doczekać.

— My też — powiedzieli rodzice.

W tej chwili do ich stolika podjechał przyozdobiony obrusem autonomiczny wózek kuchenny z ich zamówieniem. Emily znajdowała się najbliżej, więc zaczęła brać talerze, nie wstając z miejsca, i podawać każdemu jego posiłek.

Najpierw postawiła talerz przed córką. Sałatka grecka, jaką dla niej zamówiła, miała postać białej pianki. Natomiast oranżada z marchewki, mieszanka mandarynek i karotki, wyglądała jak pomarańczowy puch. Sobie i reszcie dorosłych podała kaczkę w pomarańczy. „Owoc” miał formę kulki pasztetu z kaczych wątróbek z mieszanką win i tymianku zawiniętej w żelową skórkę ze skoncentrowanego soku z pomarańczy, olejku pomarańczowego, glukozy i żelatyny. Taką imitację pomarańczy z drobiowym miąższem serwowano z krążkami kaczej piersi w panierce z sosu pieczeniowego i suszonej skórki z pomarańczy oraz z plasterkami selera w posypce z czarnej trufli. W skład zestawu wchodził też chrupiący czips z prażonej kaczej skóry, przypominający wierzch kaczki po pekińsku. Emily sięgnęła również po średniej wielkości kieliszki na nóżce, w których znajdował się kawior z marchewki zanurzony w rosole.

— A tu jeszcze mam coś dla ciebie — powiedziała i podała dziecku pucharek z lodami o smaku jajek na bekonie.

— Ooo… — zachwyciła się dziewczynka.

— A dla nas deserek? — zapytał John, puszczając oko do Colina.

— Mam, mam — postawiła przed nimi na talerzyku drinki w postaci galaretki. — Ja mam jadalną kawę i papierosy — wzięła filiżankę z budyniem kawowym aromatyzowanym tytoniem. — Smacznego — skinęła głową.

— Smacznego — zawtórowali wszyscy i zabrali się do jedzenia.

— A powiedz mi, John, co tam Zack zdziałał? Nic nie dawał mi znać. A tobie?

— Też nic — odpowiedział przyjaciel, przeżuwając jedzenie. — Rozmawiałem z nim i nic nie znaleźli. Trwa dochodzenie. Potrzebujemy cierpliwości.

— Tak jak zawsze — złościł się Colin, biorąc kolejną porcję na widelec. — Ciągle nie możemy ich złapać, a przecież teraz trop poprowadził nas bardzo blisko.

— Tak, wiem — westchnął John, a Emily, jedząc, przysłuchiwała się ich rozmowie. — Nie martw się. Przetrząśniemy całą okolicę, żeby ich znaleźć albo żeby czegoś się dowiedzieć.

— Wiadomości mi niepotrzebne — żachnął się. — Trzeba ich po prostu znaleźć — zależało mu na tym bardziej niż kiedykolwiek.

— Znajdziemy — zapewnił John. — Nie martw się, znajdziemy. Chłopaki cały czas szukają. Zack na okrągło przegląda materiał. Ma nadzieję, że znajdzie coś na nagraniach, które nie zostały wykasowane.

— Kto miał dostęp do tych nagrań? — zapytał z irytacją Colin.

— Sporo osób — wyjaśniał z cierpliwością przyjaciel, wiedząc, że kolega ma prawo się złościć w tych okolicznościach. — Ochrona, osoby z rady osiedla, obsługa techniczna. Trochę ich jest. Przesłuchujemy wszystkich. Niektórzy są nieosiągalni i musimy ich odnaleźć.

— Wiem, wiem, jak to działa. Potrzeba czasu.

— Tak. Musisz uzbroić się w cierpliwość — John wstał i odstawił pusty talerz na wózek, a następnie z powrotem zajął swoje miejsce.

W tym czasie również Emily zabrała pusty talerz swój i córki.

— To może po deserku? — powiedziała, przysuwając do siebie filiżankę.

— Dobry pomysł — przytaknął jej mąż, widząc, że Colin grzebie widelcem w talerzu jak grymaśne dziecko. — Masz deserek — podsunął przyjacielowi pod nos talerzyk z alkoholową galaretką.

— Nie chcę — Colin odepchnął rękę kolegi.

— Na pewno?

— Na pewno — odpowiedział, patrząc na niedojedzone resztki jedzenia.

— Nie to nie — John wzruszył ramionami. — To ja skorzystam — z zadowoleniem postawił dwa talerzyki przed sobą.

— Jak zawsze — skomentował Colin, a Emily, jedząc swoją kawę, uśmiechnęła się.

— Tato, dobre? — zapytała córka, widząc, jak ojciec pałaszuje dwie galaretki.

— Tak.

— A mogę spróbować? — zabrzmiał proszący głos.

— Raczej nie — John spojrzał na żonę, szukając ratunku. Zaraz zaczną się pytania w stylu:

„Dlaczego nie?”

— To tylko dla dorosłych — wyjaśniła Emily. — Jak dzieci to zjedzą, to będzie bolał je brzuszek.

— A tatę nie? — dociekała.

— Tatę nie, bo nie jest dzieckiem — popatrzyła na męża i widząc, jak pochłania alkoholowe galaretki, pomyślała, że jednak widzi duże dziecko.

— Nie ma już o czym dyskutować — powiedział John, ocierając wierzchem dłoni usta i wskazując na puste talerzyki.

Dziecko z niezadowoloną miną zabrało się za resztę swoich lodów, które znajdowały się w specjalnym pucharku podtrzymującym odpowiednią temperaturę, tak by lody się nie rozpłynęły.

Niedługo potem zebrali wszystkie naczynia ze stołu na wózek, który samodzielnie odjechał. Colin zdmuchnął świecę i w tym samym czasie otrzymał na swój telefon potwierdzenie zapłaty za rachunek w restauracji. Zgaszenie płomienia było sygnałem tego, że goście zakończyli posiłek i chcą zapłacić. System automatycznie pobierał z konta należność za usługę.

Pożegnali się przed restauracją. Andersonowie udali się do swojego domu, natomiast Colin Moore pojechał do siebie, żeby zabrać najpotrzebniejsze rzeczy i przenieść się na jakiś czas do przyjaciół.

[1] Kuchnia molekularna — rodzaj kuchni wykorzystujący wiedzę naukową na temat gotowania. Celem jest otrzymanie czystych smaków nietypowymi sposobami i niekiedy w bardzo zaskakujących zestawieniach.

* * *

***

— Do cholery, Colin! Otwieraj! — wściekły John dobijał się do drzwi, co jakiś czas przykładając swój kciuk do czytnika na ścianie, w nadziei otwarcia wejścia.

W tym samym momencie domowy komputer inteligentnego domu ostrzegał, powtarzając w kółko:

— Panie Anderson, proszę się odsunąć. Dostęp został zablokowany. Panie Anderson, proszę się odsunąć. Dostęp został zablokowany…

— Otwieraj! Kurwa! Otwieraj! — nie dawał za wygraną, waląc pięścią w drzwi.

— Za pięć minut rozpocznę ostrzał. Proszę opuścić posesję — informował komputer.

— Adele, przekaż panu Moore’owi, że wiem, że on tam jest, i nie odejdę! Będziesz musiała mnie zabić!

Po chwili drzwi się otworzyły. John wpadł z wściekłością do środka i od razu ruszył za przyjacielem, który zmierzał w stronę tarasu. Gestykulując, krzyczał do niego:

— Colin, zwariowałeś?! Popieprzyło cię?! Chcesz mnie zabić?! Kurwa! Chłopie! Nie wierzę! Co się z tobą dzieje, do jasnej cholery? Zablokowałeś mi dostęp do swojego domu. Nie chciałeś wczoraj przyjechać, a wszystko było uzgodnione. Nie odbierasz telefonów ani nie odpowiadasz na wiadomości. Kurwa, co się dzieje?! — wzburzony John usiadł w ratanowym fotelu na tarasie.

— Czipy — mruknął pod nosem Colin.

— Jakie czipy? — John popatrzył na niego zdezorientowany i dalej udzielał reprymendy. — Wczoraj dzwoniłem do ciebie chyba z tysiąc razy. Nie byłeś łaskawy nawet oddzwonić. Dobijałem się do twoich drzwi tak jak dziś, a ty mnie zbyłeś. Powiedziałeś, że nie jedziesz, że zostajesz u siebie. I że jest okej — denerwował się. — Jak może być okej, skoro nawet nie chcesz mi otworzyć? Dlatego z samego rana postanowiłem tu przyjechać.

— Wszystkim założyć jebane czipy! Tak jak nam — mówił Colin, patrząc na swoją prawą dłoń.

— Kurwa, Colin, co z tobą?! — John zerwał się z fotela, złapał przyjaciela za barki i potrząsał nim tak, jakby chciał go obudzić ze snu.

— Nic — odpowiedział spokojnie po dłuższej chwili, uwalniając się z rąk Andersona.

— Jak nic?! Co ty pierdolisz o tych czipach?! — John zajął ponownie miejsce w fotelu.

Czipy były wszczepiane każdej osobie ze służb mundurowych, urzędnikom oraz osobom z rządu. Instalowano je również wszystkim obywatelom, którzy tego chcieli, dla bezpieczeństwa oraz skazańcom w celu kontroli.

— Napijesz się? — zapytał gospodarz i siadając naprzeciwko Johna, głośno powiedział. — Adele, barek.

W tym momencie główny komputer uruchomił wysunięcie się małego barku z lodówką spod podłogi na tarasie oraz małych stolików obok foteli.

— Wody z lodem — odparł niechętnie John.

— Okej, już się robi — Colin sięgnął po wodę dla gościa, a sobie nalał whisky. — Sorry, stary, że zablokowałem ci dostęp — podał mu szklankę.

— No ja myślę, że żałujesz, ale powiedz, co się dzieje. Nie chcesz mnie widzieć? Znamy się od dziecka. Co z tobą? Ja naprawdę rozumiem, że jako dziecko straciłeś rodziców, bo jakiś pijany kierowca wjechał na pasy. Teraz gdy nie masz też dziadków, masz mnie. Mnie i moją rodzinę. Jesteś dla mnie jak brat. Przecież o tym wiesz.

— Wiem — odpowiedział Colin, zapatrzony w dal.

— To o co chodzi? Ja rozumiem, że przechodzisz trudny okres. Naprawdę. Przecież ja też straciłem ojca, jak byłem mały, nawet go nie znałem. Został zamordowany. Mnie też było ciężko. Matka po śmierci ojca piła, nie miałem lekko. Musiałem szybko dorosnąć. Nie miałem dzieciństwa. Przecież dobrze znasz moją historię. Ty też musisz wziąć się w garść. Proszę cię. Przeprowadź się do mnie na jakiś czas. Musisz widzieć dobre rzeczy w tych złych.

— Nie — odpowiedział szybko i wziął łyk ze szklanki.

— Dlaczego? Będzie ci łatwiej przez to przejść — namawiał John.

— Po prostu nie. To i tak niczego nie zmieni.

— Ale co miałoby zmieni? O czym ty, do cholery, mówisz?

— No, nie zmieni tego, że nadal będą napady, gwałty, pobicia…

John patrzył w zdumieniu, niczego nie rozumiejąc.

— Bo widzisz, chłopie — Colin, siedząc, nachylił się do przodu, trzymając szklankę w obu dłoniach, i oparł łokcie o kolana. — To, że mi przejdzie, to niczego nie zmieni, bo dalej będziemy ścigać drani. I w tym problem. Potrzeba czegoś więcej. Zmiany. Normalnie trzeba zmiany.

— Ale że niby jakiej? — John nadal ze zdziwieniem spoglądał na Moore’a. Wziął łyk wody.

— Czipy. Tak jak mówiłem, czipy. Każdemu bez wyjątku. Każdego zaczipować. Wtedy będziesz wiedzieć, gdzie jest, co robi, gdzie był, co mówił i tak dalej. Nie będzie przestępców i nie będzie przestępstw. Pełna kontrola.

— Czyś ty oszalał?! — wzburzył się John. — Dla każdego?! Porąbało cię?! To jest inwigilacja! Człowieku, opamiętaj się! Co ty wygadujesz?! — energicznie gestykulując, niechcący wylał trochę wody ze swojej szklanki na deski tarasu, ale nie zwrócił na to uwagi. — Cholera. Wyobrażasz to sobie? To byłaby niewola. Całkowite zniewolenie człowieka.

— Ale byłby spokój.

— No nie wiem — przyjaciel pokręcił głową. — Chory pomysł. I nie do zrealizowania. Na górze musieliby zatwierdzić, a na to się nie zgodzą.

— Jeszcze zobaczymy — powiedział pod nosem Colin.

— Co mówiłeś?

— A nic — westchnął głęboko i dodał. — Tak sobie pomyślałem, że może gdzieś wyskoczymy? Dopóki Emily daje ci trochę swobody ze względu na mnie.

— Jeśli masz ochotę i to ci pomoże, to nie ma sprawy — powiedział John. — Wybierz miejsce.

— Może na deski?

— Spoko. Na pewno dobrze ci to zrobi. Wyżyjesz się na falach.

— No to chodź — Colin wstał z miejsca, kiwnął na kolegę głową i odstawił szklankę.

Anderson podążył za nim i wyszli z domu.

— Wyznaczam surfing — powiedział głośno John, zajmując miejsce z Colinem w swoim autonomicznym samochodzie.

Rozlokowali się na wygodnych siedzeniach. Pojazd zamknął drzwi i ruszył. Środek był przestronny, wyglądał jak mały przytulny pokoik. Dzięki obrotowym siedzeniom można było albo patrzeć przez szybę w kierunku jazdy, albo odwrócić się do pasażerów z tyłu.

Komendy były wydawane głosowo. Każdy mógł sobie w ten sposób zaprogramować dowolny cel jazdy. W tym przypadku głośno wypowiedziane słowa — Wyznaczam surfing — oznaczały konkretny adres. Kierownica była schowana, jednak gdy ktoś miał ochotę na prowadzenie pojazdu, mógł go przełączyć na sterowanie ręczne, wówczas kierownica wysuwała się automatycznie ze specjalnego schowka. Samochód, wyposażony w różnego rodzaju czujniki i kamery, był bardzo bezpieczny, nawet jeśli prowadził go człowiek. Nie pozwalał przekraczać dozwolonej prędkości. Praktycznie nie było dużej różnicy w stosunku do trybu automatycznego.

— Chcę wyjechać — powiedział Colin do siedzącego naprzeciwko niego Johna.

— Dokąd?

— Jeszcze nie wiem — Colin spojrzał przez boczną szybę.

— To znaczy?

— To znaczy, że pojadę tam, gdzie mnie oczy poniosą — popatrzył na przyjaciela.

— Dobrze ci to zrobi — zgodził się John. — Zmienisz otoczenie, klimat. Myślę, że wyjdzie ci to na dobre.

— Tak — Colin kiwnął potakująco głową. — Też tak myślę.

— Szkoda, że nie chciałeś się do nas przeprowadzić. — John zacisnął usta.

— Sorry jeszcze raz. Potrzebowałem spokoju. Musiałem coś przemyśleć.

— Dobra, spoko — John machnął ręką. — Było, minęło. Najważniejsze, że masz plany.

— Tak, mam duże plany — Colin pokiwał w zamyśleniu głową i spojrzał ponownie na krajobraz.

— To dobrze — ucieszył się przyjaciel. — Wyjedziesz, ogarniesz się i wrócisz. Świeży i pełen energii. Tak myślę.

— Tak. Mam motywację do działania — nadal patrzył przez szybę, ale nie zwracał uwagi na mijane widoki.

— Już? — zdziwił się współpasażer. — Jeszcze nie wyjechałeś.

— Wiem — Colin zwrócił wzrok na niego. — Chciałbym jutro spakować się i przyjechać do ciebie. Pożegnać się z wami.

— Jasne, brachu, w każdej chwili. Dziś mam wieczorny dyżur, więc jutro jestem cały dzień do twojej dyspozycji. I jutro sobota — ucieszył się. — Więc mała i Emily są w domu.

— Spokojnie. Najpierw się spakuję. Ogarnę się i po południu wpadnę.

— Okej — zgodził się John. — Będziemy czekać.

— A dziś spędźmy ten czas tak, żebyśmy mieli co wspominać — rzekł Colin z uśmiechem.

— Tak to powiedziałeś, jakbyś się ze mną żegnał już dziś, aż mi ciarki przeszły.

— Nie wiadomo co przyniesie nam jutro — odpowiedział z przekąsem Colin.

— Nie strasz mnie, bo ci przyłożę — John zacisnął pięść.

— Nie masz szans. Tak jak zawsze — przekomarzał się Colin.

— Zawsze dawałem ci fory. Jesteś niższy ode mnie. Popatrz na siebie — żartował przyjaciel. — Jak można bić coś takiego.

— No, no, nie pozwalaj sobie — odgrażał się Colin. — Może i niższy, ale zobacz, jakie muły — napiął biceps. — Większe od twoich.

— Większe? Większe? — John nie dawał za wygraną i pokazał swoje. — Patrz i bój się, ha.

Reszta drogi upłynęła im w przyjacielskiej atmosferze.

Dojechali do celu. Nad horyzontem rozciągała się ogromna oszklona hala, licząca kilka kilometrów długości i szerokości. Konstrukcję stworzono na podstawie dawnych wodnych parków rozrywki. Budowla była odporna na wpływy atmosferyczne i zawierała w sobie różnego rodzaju atrakcje z różnymi strefami klimatycznymi. Każdy mógł tu znaleźć coś dla siebie. Restauracje, bary, rwące rzeki, wodospady, place zabaw i hotele. Baseny z morską wodą, pływackie do nurkowania, a także lecznicze. Zjeżdżalnie pontonowe, podwójne, potrójne, kryte i odkryte. Z efektami świetlnymi i dźwiękowymi, dla małych i dużych. Centrum fitnessu, spa i wellness.

Samochód zatrzymał się przed wejściem. Przyjaciele wysiedli i udali się do strefy sportów wodnych. Weszli do środka i skierowali się do przebieralni. Natomiast pojazd sam zaparkował. W momencie gdy wjeżdżali na teren ośrodka, auto za pomocą bezprzewodowego połączenia otrzymało wiadomość, gdzie jest wolne miejsce.

Obaj mieli tu wypożyczone szafki. Kiedy tylko nadarzała się okazja, korzystali z dóbr sztucznej fali. Przebrali się w spodenki i klapki. Wzięli swoje deski i zatrzasnęli drzwi. Nie było potrzeby noszenia żadnych kluczy, kart kredytowych, dowodów osobistych, czyli wszystkiego tego, co dawniej musieli mieć przy sobie. Czipy, które mieli wszczepione w rękę, otwierały potrzebne zamki po przyłożeniu dłoni do czytnika. Dzięki nim realizowano też wszelkie płatności. W razie potrzeby pełniły rolę dowodu tożsamości, wyświetlając na czytnikach dane osobowe. Wszystko, czego potrzebowali do funkcjonowania w teraźniejszym świecie, znajdowało się w małym elektronicznym ziarenku pod skórą. Nie musieli pamiętać żadnych PIN-ów[1], PUK-ów[2], kodów i haseł do czegokolwiek. Taką samą funkcję pełniły również odciski palców i skan siatkówki. Każdy obywatel był w systemie. Jednak ci, którzy nie posiadali czipa, byli nie do namierzenia. Z mikroprocesorem każdego można było odnaleźć, natomiast bez niego stawało się to prawie niemożliwe.

Zdjęli obuwie i weszli na ciepły piasek. Sztuczna plaża rozciągała się wzdłuż linii brzegowej. Lekki wiaterek i sztuczne fale. Wszystko wyglądało tak, jakby naprawdę pojechali na wybrzeże. Specjalny projekt tego miejsca wiernie odtwarzał krajobraz znad oceanu. Nie było żadnego śladu, że tutaj wszystko zostało zaprojektowane przez ludzi. Nad głową, przez przezroczystą taflę, widać było niebieskie niebo i białe obłoki. Wszystko zostało dostosowane do kierunków geograficznych, tak że można było oglądać zachody jak na prawdziwej plaży. Słońce znikające w głębinach dawało bardzo realistyczne wrażenie.

Podeszli bliżej, gdzie woda uderzała o brzeg. Wybrali miejsce dla średnio zaawansowanych użytkowników. Ogromna przestrzeń, której horyzontu nie było widać, podzielona była na sektory o różnej trudności i wysokości fal, od parometrowych do kilkunastometrowych. Nie tylko oni chcieli popływać o tak wczesnej porze. Kilku zapaleńców ujeżdżało już sztuczny ocean.

Najpierw zrobili małą rozgrzewkę. Przypięli linki desek do nogi nad kostką i weszli do wody. Kiedy mieli ją po biodra, położyli się na deskach na brzuchu i zaczęli wiosłować rękami. W pewnej chwili wskoczyli na deski. Czoło fali unosiło ich nad powierzchnią. Surfowali, dobrze się bawiąc. Przedpołudnie mijało im w przyjemnej atmosferze. Potrzebowali tego. Wraz ze zmęczeniem uchodziła z nich złość ostatnich wydarzeń. Nabierali energii do stawiania czoła dalszym przeciwnościom losu.

— Zmęczony? — zapytał John siedzącego obok na piasku przyjaciela.

— Tak — odpowiedział, dysząc ze zmęczenia.

— Ja też.

— Potrzebowałem tego — Colin otarł mokrą twarz w pozostawiony na brzegu ręcznik.

— Ja też — powtórzył John, wycierając swoje ciemne, krótkie włosy.

Posiedzieli jeszcze chwilę i udali się pod prysznic. Pozostawili sprzęt sportowy w swoich szafkach i wyszli. John za pomocą telefonu wysłał do auta komendę. Samochód czekał już na nich przed wejściem. Wsiedli i udali się w drogę powrotną. John odwiózł Colina do domu, a sam udał się do pracy.

[1] PIN (ang. personal identification number) — osobisty numer identyfikacyjny, rodzaj hasła służącego do autoryzacji i identyfikacji. Używany jest on najczęściej do wypłaty gotówki w bankomacie lub dokonania płatności w placówce handlowej/usługowej za pomocą magnetycznej lub mikroprocesorowej karty płatniczej, jak również do umożliwienia dostępu do terminalu telefonii komórkowej.

[2] PUK (ang. personal unblocking key) — wielocyfrowy kod umożliwiający odblokowanie karty SIM używanej w telefonie komórkowym lub innym urządzeniu telekomunikacyjnym. PUK jest przechowywany w systemie komputerowym operatora sieci, a przydzielany jest do konkretnej karty SIM w momencie wydania jej abonentowi.

* * *

***

John Anderson przyszedł jak co dzień na posterunek policji. Przyłożył rękę do czytnika, a drzwi wejściowe otworzyły się. Szedł spokojnie korytarzem do swojego biura i przyjacielsko odpowiadał na pozdrowienia mijanych osób.

— Cześć, John — powiedział ktoś, wychodząc zza rogu.

— Cześć.

— Serwus — uśmiechnęła się kolejna mijana osoba.

— Dzień dobry, panie Anderson — przywitał się z uśmiechem młody człowiek, który zakuty w smart kajdanki stał przy umundurowanym policjancie.

— Cześć, Tom — John wyciągnął do policjanta dłoń na powitanie.

— Cześć, John.

— Co on znowu przeskrobał? — zapytał, wskazując na chłopaka.

— To, co zawsze — wtrącił bez skruchy młodzieniec.

— Jeździłeś znowu starym mustangiem na paliwo — stwierdził John.

— Panie Anderson, musi pan kiedyś karnąć się takim samochodem, to inaczej pogadamy. Ten ryk silnika. Bajka, muzyka dla ucha. Zapach benzyny. Ostre zakręty — ekscytował się. — Ja wiem, że nie mam zezwolenia i zwykli ludzie tego nie dostają, bo ochrona środowiska i tak dalej. Ble, ble, ble… Ale te samochody na prąd? Ja nie wiem, czy to w ogóle działa, nie słychać silnika.

Słuchający go mężczyźni parsknęli śmiechem, a młodzieniec kontynuował:

— Czujniki na każdym kroku. Chcesz depnąć, a on ci nie pozwala, bo nie taka prędkość. I sam zwalnia za ciebie. Masakra. To jest silniejsze ode mnie.

— Musisz powiedzieć, skąd bierzesz paliwo, to dostaniesz mniejszą karę — powiedział John.

— Nigdy! — oburzył się młodzieniec. — Umrę na torturach, a nie powiem.

— No to tym razem na pewno będzie smyczka — powiedział Tom.

Anderson pożegnał się i ruszył w dalszą drogę do biura. Rozmyślał o Alexie, młodym człowieku, który kochał stare samochody, a zwłaszcza jazdę nimi. Przypomniał sobie, jak był mały. Dziadek Colina woził ich razem na starym motocyklu. Niedługo potem pewna japońska firma opracowała technologię przesyłania bezprzewodowo energii słonecznej za pomocą satelitów i paneli słonecznych z przestrzeni kosmicznej na Ziemię. To był ostateczny koniec silników spalinowych. W niedługim czasie wszystko działało z wykorzystaniem prądu z kosmosu. Elektrownie na Ziemi zamknięto. Pozostały jedynie konstrukcje wsporcze, czyli słupy, których używano — po zamontowaniu specjalnych przekaźników — do przesyłania energii bezprzewodowo do odbiorców, którzy również bezprzewodowo korzystali z prądu w swoich domach. Tak więc uruchamianie silnika spalinowego bez specjalnego zezwolenia było karane. Alex nie miał tego szczęścia, żeby bezkarnie jeździć mustangiem. Urodził się za późno. Teraz jeszcze założą mu przymusowo czip i będą go mieć pod stałą kontrolą.

John myślał również o Colinie, gdyż od jego wyjazdu minęło już kilka tygodni. Rozmyślania przerwała mu starsza kobieta czekająca przed jego biurem.

— Dzień dobry, pani Owson — przywitał ją serdecznie.

— Dzień dobry, kochanieńki.

— Co panią do mnie sprowadza? — otworzył drzwi i gestem zaprosił ją do środka.

— Ach — westchnęła, siadając na krześle.

Zajął miejsce za biurkiem.

— Co się stało?

— Ach, John. Nie wiem, co mam robić…

— Ale o co chodzi? Niech pani mówi — zachęcał.

— Bo widzisz, mój Mark, jak dobrze wiesz, jest szefem departamentu.

— No wiem — przytaknął.

— I odkąd ma tę pracę, to prawie go nie widuję. Wiadomo, hologram, telefon. Ale to nie to samo co na żywo. Odwiedza mnie od czasu do czasu, ale nie jest to często. Ma dużo spraw. Nawet nie ma czasu dziewczyny sobie znaleźć — żaliła się kobieta. — Kupił mi androida, żebym nie czuła się samotna, ale go oddałam. Wolę żywych ludzi.

— Ale w czym ja mogę pomóc? — przerwał John.

— No tak. Bo widzisz, może i Mark jest zajęty, ale troszczy się o mnie, nie powiem. Rozmawiamy co tydzień albo dwa, ale przez ostatnie dwa miesiące nie dał znaku życia. Nie odezwał się nawet na moje urodziny. Nic. Czekałam, czekałam, ale nic. Ja już wcześniej zgłaszałam tutaj do twoich kolegów, że na pewno coś się stało, ale oni nie słuchają. Byłam nawet w pracy Marka, ale mnie nie wpuścili. Powiedzieli, że jest w terenie i skontaktuje się ze mną. Za każdym razem to samo. Nie chcą, żebym się z nim zobaczyła. Nigdy tak nie było. To już dwa miesiące, jak nie mogę się z nim spotkać.

— No… — zastanowił się John — ale nic nie zrobili ci moi koledzy?

— Zrobili — odparła. — Sprawdzili tylko na komputerze, czy czip, który ma mój syn, działa.

— I co, działa?

— No działa, ale ja tam nie wierzę w te maszyny. Matki intuicja mówi mi, że coś się stało.

— Może spotkał nareszcie wymarzoną dziewczynę i zapomniał o całym świecie — uśmiechnął się do kobiety.

— Może i tak. Ale ja bym chciała wiedzieć, gdzie on teraz jest.

— O nie. Nie. Nie. — John kręcił głową. — Ja wiem już, co pani chce. To niemożliwe.

— O John, proszę cię. Obiecuję, nikomu nie powiem. Słowo.

— Ale ja nie mam dostępu do takich danych. To jest ściśle tajne. Informacje, kto gdzie przebywa i kiedy, można dostać tylko w wyjątkowych sprawach. Trzeba mieć specjalne zezwolenie, a tutaj jeszcze Mark jest szefem departamentu. To już w ogóle jest niemożliwe. Nie śledzimy prywatnych osób, tylko przestępców. Jeśli ktoś nie jest podejrzany, porwany albo sam nie wysłał prośby o pomoc, to tylko sprawdzamy, czy czip działa. I koniec. Jak działa, to żyje.

— Ja wiem. Ale John, proszę cię. Na pamięć mojego męża. Znasz mnie od dziecka. Razem z Colinem kolegowaliście się z moim synem. Często nas odwiedzaliście. Błagam cię, zrób coś — prosiła zrozpaczona. — Tym bardziej że ostatnio dostałam dziwną wiadomość, że Mark jest dostępny w Zbiorze Pamięci.

— Dziwne… I co?

— I spróbowałam wejść do Zbioru, ale nie mam dostępu. Przecież powinno mi wyskoczyć, że nie ma takiej pamięci, a nie, że nie mam dostępu — zaczęła płakać.

— Pani Owson, proszę się uspokoić — mówił łagodnym tonem. — Postaram się pani pomóc, ale musi mi pani obiecać, że nikomu pani nic nie powie…

Kobieta wycierała nos w wyciągniętą z torebki chusteczkę i przytakiwała, kiwając głową.

— …i że jak odnajdziemy Marka — ciągnął John. — To nie pobiegnie pani do niego. To będą poufne dane. Powiem pani tylko, gdzie on jest. Zgoda?

— Zgoda — wydusiła z siebie słabym głosem.

— I proszę wystąpić do Global Center o wyjaśnienie z tym Zbiorem Pamięci. Tylko bliska osoba może to zrobić albo upoważniona — zasugerował, a kobieta zgadzała się na wszystko. — A teraz proszę chwilę tu na mnie poczekać.

— Dobrze — mówiła dalej przez łzy.

Anderson wstał i wyszedł, pozostawiając ją samą.

Udał się do biura hakera[1]. Uchylił drzwi i wsadził głowę do środka. Rozejrzał się. Sprawdzał, czy kolega siedzący przy swoich wielkich na pół ściany monitorach jest sam. Jak zwykle wklepywał coś do komputera. Okna były przysłonięte, do środka wpadało tylko lekkie światło z zewnątrz. Pracującemu przy komputerze to nie przeszkadzało. W pomieszczeniu było bardzo jasno od monitorów, wyświetlaczy laserowych i tym podobnych urządzeń.

— Zack — odezwał się szeptem od drzwi John. — Jesteś sam?

— Tak — odpowiedział głośno młody człowiek, odrywając się od pracy. — Chodź, chodź — zachęcał go, machając ręką. — Siadaj — wskazał na obracany fotel na kółkach obok siebie. — Co jest, John? — Zapytał i zakręcił się na swoim siedzeniu w jego stronę.

— Mam sprawę — powiedział i podrapał się po głowie.

— Jaką? Nielegalna — domyślił się od razu kolega.

— Nielegalna — wycedził przez zęby John.

— No to dawaj.

— Chcę sprawdzić Marka.

— Marka?

— Marka Owsona.

— Hm — Zack pokiwał w zadumaniu głową i podrapał się po czole. — Ale że co? Co chcesz wiedzieć?

— Chcę wiedzieć, gdzie jest.

— Tylko tyle? — zdziwił się kolega.

— Tak, tylko tyle. Powiedz mi, gdzie on jest.

— Spoko. Włamię się dla ciebie — uśmiechnął się i odwrócił się do biurka.

John podjechał bliżej na swoim fotelu. Przypatrywał się, jak jego kolega o krótkich rudych włosach i zielonych oczach wklepuje sobie tylko wiadome symbole do komputera. John obserwował wszystko na przezroczystym ekranie przed sobą. W jego mniemaniu to były nic nieznaczące bazgroły. Jednak młody człowiek wiedział, co robi. Trwało to kilka chwil i na pulpicie wyświetliła się mapa.

— Jest w pracy — komputerowiec wskazał na czerwoną kropkę na ekranie.

— Okej — John kiwnął głową. — A możesz sprawdzić, czy w ostatnim miesiącu wyjeżdżał z miasta?

— Jasne — Zack ponownie zaczął klikać w laserową klawiaturę. — Nie — odpowiedział po chwili. — Nie wyjeżdżał. Cały czas jest w mieście.

— Hm — zamyślił się John. — Dobra, dzięki.

— Po co ci to?

— Matka się martwi — powiedział krótko.

— Ale sprawdzaliśmy już, czy czip działa — zdziwił się Zack.

— Wiem.

— No to…?

— On jej ostatnio nie odwiedza i ona się martwi — wyjaśnił John.

— Nam mówiła to samo, ale mogła tylko sprawdzić, że czip działa.

— Wszystko jest okej. Chciała się upewnić.

— Nadgorliwa albo nadopiekuńcza — uśmiechnął się rudzielec.

— Nie — zaprzeczył John. — Zaniepokoiła się, bo dostała wiadomość, że pamięć Marka jest dostępna.

— Aaa…

— I przyszła z tym do mnie, bo wy nie chcecie sprawdzić, gdzie on jest.

— Stary, sam wiesz. Przepisy.

— Wiem.

— Więcej można się dowiedzieć nieoficjalnie niż oficjalnie — w głosie Zacka zabrzmiała ironia.

— Tak — przytaknął John i nagle przyszedł mu do głowy pewien pomysł. — Ty, a może udałoby ci się sprawdzić tę pamięć? Czy jest? — sam nie dowierzał, o co pyta.

— To nierealne. To jest niemożliwe — kolega kręcił głową. — Skoro czip działa i wiadomo, gdzie on jest, to pamięć nie może być w Global Center.

— Hm — mruknął sceptycznie John.

— Dobra, dobra — Zack uniósł dłonie na znak poddania się. — Widzę, że jakoś nie jesteś przekonany — obrócił się ponownie do ekranu i zaczął robić to, w czym był najlepszy.

Dziwne symbole ponownie zaczęły pokazywać się na monitorze. Jedne znikały, a inne się pojawiały. Otwierały się przeróżne okna i okienka. Kursor skakał tam i z powrotem.

— Nie mogę wejść — zirytował się Zack i uderzył pięścią w blat. — Zablokowane — rozłożył ręce.

— Jak to możliwe? — zdziwił się John.

— Nie mam pojęcia.

— Czy to znaczy, że jego pamięć jest w Zbiorze? — zapytał niepewnie John.

— Nie, nie — zaprzeczył kolega.

— Nie ma?

— Nie o to chodzi — odpowiedział i zaczął wyjaśniać. — Nie mogę dostać się do pliku, żeby to stwierdzić.

— To znaczy, że nie wiadomo, czy jest, czy nie ma? — dopytywał John.

— W zasadzie to nie. Ale czip działa, więc wszystko jest w porządku. Nie mogę tylko dostać się do systemu, żeby sprawdzić. Dlaczego jego matka otrzymała taką wiadomość? Możliwe, że mieli awarię systemu. Stąd taka informacja.

— A zdarzało się coś takiego?

— Nie, jeszcze nigdy — zaprzeczył, kręcąc głową. — Wyobrażasz sobie, żeby ludzie dostawali nieprawdziwe wiadomości, że pamięć bliskiej osoby jest dostępna?

— Wyobrażam sobie — przytaknął John. — Można zwariować albo paść na zawał.

— Właśnie. Więc ja spróbuję jeszcze pogrzebać w systemie, a ty powiadom panią Owson, żeby wystąpiła do Global Center o wyjaśnienie.

— Zaraz jej powtórzę.

— Zaraz? — Zack spojrzał podejrzliwie na kolegę.

— Tak. Jest u mnie i czeka na odpowiedź. Mówiłem jej, żeby wystąpiła o wyjaśnienie.

— No i?

— No i jestem tutaj. Wiadomo, w jakim celu. Nie wiem, co mam jej powiedzieć o tym wszystkim.

— Najlepiej nie mów nic — doradził Zack. — Nie ma sensu niepokoić kobiety.

— Też tak pomyślałem. Powiem, że była awaria systemu. Niech wystąpi do Global Center. Nie ma sensu jej martwić, tym bardziej że nie wiemy nic.

— Możliwe, że to awaria. Musi być ten pierwszy raz — powiedział pocieszająco rudzielec.

— Tak. Masz rację.

— Wiadomo.

— A tak przy okazji. Coś nowego w sprawie dziadka Colina? — zapytał John.

— Niestety — Zack rozłożył ręce. — Nic nowego. Chłopaki trzymają rękę na pulsie. Postanowiliśmy nieoficjalnie założyć własny monitoring tego osiedla. Co ty na to? Właśnie mieliśmy cię powiadomić.

— Dobry pomysł — powiedział John. — Skoro ze śledztwa nic nie wynikło i nikt nie chce z nami współpracować, to trzeba wziąć sprawy w swoje ręce.

— Co prawda nie będzie można tego materiału dołączyć do dowodów, bo nielegalnie zdobyty, ale dowiemy się przynajmniej, kogo przycisnąć jakby co.

— Dobra, działajcie — John wstał i skierował się do wyjścia. — Ja lecę. Jeszcze raz dzięki — zawołał w drzwiach.

— Spoko — usłyszał głos Zacka za sobą.

Szedł do swojego biura w nadziei, że pani Owson już się uspokoiła. Przystanął na chwilę przed drzwiami i nasłuchiwał. Cisza. Bezszelestnie otworzył zamek. Zerknął przez szparkę. Zobaczył cierpliwie czekającą na niego kobietę. Wpatrywała się w okno naprzeciwko. Siwe półkrótkie włosy opadały na jej kark. Nie korzystała z dobrodziejstw nauki, aby się odmłodzić. Spódnica zakrywała jej kolana, na których trzymała torebkę. Wyszła za mąż w średnim wieku. Mark był jej jedynym synem. Urodziła go późno, długie starania o dziecko nie dawały rezultatów. Okazało się, że wina leżała po stronie jej męża, który ociągał się z przeprowadzeniem badań. Dlatego właśnie marzenie o potomku ziściło się tak późno.

Wszedł z impetem. Kobieta spojrzała na detektywa z nadzieją w oczach. Wiedziała, że John jest jej ostatnią deską ratunku. Ufała mu.

— No i…? — zapytała z niepewnością w głosie.

— No i… — odpowiedział, siadając za biurkiem. — No i musi pani wystąpić do Global Center. Tak jak mówiłem.

— A Mark?

— Mark ma się dobrze — mówił z przekonaniem. — Jest teraz w pracy. Czip działa na sto procent. Najprawdopodobniej w Global mieli jakąś awarię.

— Awarię? — Powtórzyła.

— Tak, awarię. Proszę się nie martwić — uspokajał. — Jednak niech pani do nich napisze, żeby więcej takich wiadomości do pani nie przysyłali, bo to jest bardzo stresujące.

— Tak, tak — przytakiwała. — Napiszę. Więc nie mam się czym martwić?

— Zgadza się. Wszystko jest okej.

— To dlaczego on nie chce się ze mną spotkać? Nic nie rozumiem — rozważała przygnębiona.

— Może ma za dużo na głowie?

— Może.

— Na pewno coś go pochłonęło — próbował pocieszać matkę kolegi.

— Możliwe — powiedziała i wstała z miejsca. — Dziękuję, John. Naprawdę bardzo ci dziękuję.

— Nie ma sprawy, pani Owson. Nie ma za co — także wstał i podszedł do niej.

— Trochę mnie uspokoiłeś, ale i tak czuję, że coś jest nie tak — spojrzała na niego z poważną miną. — Pójdę już. Dziękuję — wyciągnęła dłoń na pożegnanie. — Dobry z ciebie chłopak.

— Do widzenia — oddał uścisk. — I niech pani da znać, jakie wyjaśnienie pani dostanie.

— Dam znać — powiedziała i wyszła.

[1] Haker (ang. hacker) — określenie wybitnego specjalisty od bezpieczeństwa komputerowego. Osoba o bardzo dużych praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych). Hakerzy odznaczają się bardzo dobrą orientacją w Internecie, znajomością wielu języków programowania, a także świetną znajomością systemów operacyjnych.

* * *

***

Anderson jak zawsze biegł wzdłuż rzeki po szerokiej ścieżce rekreacyjnej. Nie tylko on był amatorem porannego sportu. Większość osób, które mijał, miała na sobie tak jak i on smartubrania[1], zasilane miniaturowymi, rozciągliwymi bateriami. Doskonale elastyczne bateryjki, nadrukowane na materiale w formie naszywki, napisu lub jakiegoś wymyślnego wzoru, były obecne wszędzie. Zdarzali się jednak także tradycjonaliści w zwykłej odzieży.

Wyprzedzali go ludzie na e-rowerach. Wspomagały one rowerzystę silnikiem elektrycznym i mogły być sterowane balansowaniem ciała. Miały dostęp do sieci internetowej i łączyły się ze smartfonem. Upakowanie nowych technologii w tego typu pojazdach nikogo już nie dziwiło. Rowery miały ramę z włókien węglowych. Mogły być napędzane wyłącznie siłą mięśni, silnikiem elektrycznym lub jednym i drugim naraz. W tym ostatnim sposobie pracy rower mógł osiągać dużą prędkość. Udostępnione były różne tryby jazdy. Oprócz jazdy tradycyjnej, wspomaganej silnikiem oraz jazdy wyłącznie na silniku — poprzez regulowanie prędkości pokrętłem — mógł udostępniać tryb jazdy na tylnym kole, który uzależnia ilość przekazywanej do niego mocy od nachylenia rowerzysty. Ponadto rower miał tryb treningowy, pozwalający na pedałowanie w równym rytmie po nierównym terenie lub przy silnym wietrze, silnik wyrównywał jazdę. E-rowery posiadały oczywiście komputer pokładowy, który mógł zapisać sekwencje trików, sterować oświetleniem, mierzyć czas i tym podobne. Z komputerem można było się połączyć za pomocą smartfona. W linkę hamulcową roweru wbudowana była antena, a to dawało liczne możliwości, takie jak sterowanie immobiliserem[2], przekazywanie trenerowi informacji o postępach, łączenie się z innymi rowerzystami czy publikowanie informacji o miejscu przebywania.

Niektórzy poruszali się na skatecycle’u, będącym połączeniem deskorolki i snowboardu[3]. Doskonale sprawdzały się podczas jazdy na płaskim terenie oraz w skateparkach[4]. Specjalna konstrukcja tej deskorolki ze skrętną osią oraz nowoczesną aluminiową obudową dawała ogromną satysfakcję z jazdy. Sprzęt posiadał dwa antypoślizgowe stopnie obsadzone wewnątrz dwóch poliuretanowych kół, połączonych skrętną osią. Oś umożliwiała napędzanie urządzenia poprzez wykonanie skrętu ciała, spowodowanego przeniesieniem stóp do wewnątrz i na zewnątrz. Koła w takim układzie ułatwiały pokonywanie przeszkód i były bardzo trwałe. Cała deskorolka ważyła mniej niż trzy kilogramy i łatwo się składała. Dzięki temu po zakończeniu użytkowania można było nawet nieść ją na ramieniu, uwalniając tym samym ręce. Niektórzy właśnie tak robili.

Nie brakowało również amatorów różnego rodzaju wrotek, nartorolek oraz łyżworolek. W większości osoby takie były ubrane w specjalne lekkie sportowe kombinezony, wyposażone w kierunkowskazy oraz światła przednie i tylne. Znacznie ułatwiało to poruszanie się, ponieważ dzięki świetlnym oznaczeniom byli bardzo dobrze widoczni dla innych użytkowników.

Bieganie i wdychanie rześkiego powietrza dodawało Johnowi energii na kolejne dni. Czas ten spędzał również na rozmyślaniu. Właśnie podczas biegania rozwiązał wiele spraw. Gdy się relaksował, pomysły przychodziły same. Miał czas na myślenie i skupienie.

Tym razem jego myśli krążyły wokół Colina. Nie widzieli się już dość długo, ale utrzymywali ze sobą kontakt. Przyjaciel wyjechał powłóczyć się po świecie, jednak już wrócił i umówił się z nim na dzisiejsze popołudnie. John cieszył się bardzo na to spotkanie. Miał też nadzieję, że Colin pomoże w sprawie pani Owson, gdyż opowiedział przyjacielowi o rozmowie z kobietą.

Nagle rozmyślania przerwał głos dochodzący ze smartfona, którego miał założonego na nadgarstku jak bransoletkę.

— Proszę uzupełnić płyn izotoniczny w ilości pięciuset mililitrów.

Anderson dotknął urządzenia wearable, potwierdzając tym samym, że usłyszał informację. Podbiegł do automatu, w którym można było kupić płyn izotoniczny i nie tylko. Automaty tego typu stały co kilkadziesiąt metrów przy każdej drodze rekreacyjnej.

Przyłożył swoją dłoń do wyświetlacza na maszynie, a następnie ją odsunął. Pokazało się menu. Wybrał odpowiedni produkt. Jednorazowa papierowa butelka wypadła na podajnik. Zapłata została zrealizowana poprzez wcześniejsze zeskanowanie wszczepionego w rękę czipa.

Oparł się o automat. Otworzył butelkę i zaczął pić małymi łykami. Obserwował, jak dorośli i dzieci spędzają czas, spacerując, biegając, jeżdżąc na sprzętach sportowych, siedząc na ławkach, czytając coś na giętkich e-czytnikach czy też uprawiając sporty wodne. W powietrzu latały drony monitorujące miasto i okolice. Odpoczynek po wysiłku przerwał dźwięk telefonu.

— Odbierz — powiedział detektyw do urządzenia na nadgarstku.

— Cześć, John — przez słuchawkę, którą miał założoną na uchu, usłyszał głos kolegi po fachu.

— Cześć, Ben. Co tam?

— Słuchaj — zaczął niepewnie rozmówca. — Wyskoczyła nam informacja, że czip Colina nie działa.

— Że co? Jak nie działa? No co ty, stary? — powiedział John ze zdenerwowaniem. — Może coś zagłusza sygnał?

— Nie, nie zagłusza. Sprawdziliśmy.

— A aktywował pomoc?

— Niestety nie aktywował prośby o pomoc.

— A biomed?

— Też nic.

— Cholera! — John kopnął ze złością w automat.

— Dzwonię do ciebie, bo lecę tam, gdzie urwał się sygnał, i tak sobie pomyślałem, że może będziesz chciał się ze mną zabrać.

— A Adele? To znaczy komputer domowy — poprawił się szybko. — Też nic nie wysłał?

— Niestety nie. Dron monitorujący już leci i ekipa sprawdzająca też. Mogę zaraz u ciebie być.

— Pewnie, że lecę, już aktywuję położenie — uruchomił w zmiennokształtnym telefonie czujnik naprowadzający, żeby kolega wiedział, skąd ma go zabrać.

Policyjny pojazd nadziemny przyleciał i delikatnie wylądował na trawie niedaleko automatu. Anderson szybko wskoczył do środka. Usiadł w fotelu, a pasy zapięły się automatycznie. Na przedniej szybie po stronie kierowcy wyświetlał się cel drogi.

— Ruszaj, kolego! — krzyknął.

— Okej.

— Ekipa doleciała?

— Jeszcze nie. Czekamy na połączenie.

— Mogliby się pospieszyć — mówiąc to, John uruchomił drugi wyświetlacz po swojej stronie pasażera. — O, coś widać.

— Automatyczny pilot — powiedział głośno kierowca i zaczął przyglądać się obrazowi przekazywanemu przez drona.

Widać było, jak ich koledzy wysiadają z pojazdu, wchodzą do domu Moore’a i po chwili zaczynają zabezpieczać miejsce. Żółta taśma zaczęła powiewać na wietrze podczas przymocowywania.

— Może nie chodzi o Colina — powiedział z nadzieją John.

Ben nie odezwał się. Obaj wpatrywali się w przednią szybę. W milczeniu dotarli na miejsce.

John wyskoczył z pojazdu, nie czekając, aż ten dotknie ziemi. Wbiegł do środka. Zobaczył, jak funkcjonariusze dokonują oględzin pomieszczeń.

— Gdzie? — zadał pytanie pierwszemu napotkanemu koledze.

— W ogrodzie — odpowiedział tamten i wskazał kierunek.

Nie potrzebował wskazówek, doskonale znał ten dom. Popędził w stronę tarasu.

— Przykro mi — powiedziała z daleka detektyw Rose Nixon. — Niestety to Colin. A przynajmniej tak nam się wydaje — wskazała na jacuzzi.

— Ale gdzie ciało? — John podszedł bliżej, wpatrując się w delikatne fale na powierzchni.

— To jest ciało — Rose pokazała na mętną ciecz.

— To? — z niedowierzaniem wskazał palcem i ogarnął wzrokiem wszystkich uwijających się wokół.

— Zrobiliśmy już wstępne oględziny i badania. Nasze pomiary wskazują, że zostało tu rozpuszczone ciało człowieka. Dlatego brak szczątków. Kwas rozpuścił dosłownie wszystko — wyjaśniła i spojrzała na służby medyczne krzątające się blisko nich. — Właśnie w tym miejscu urwał się sygnał Colina.

— Może to nie Colin? — John nerwowo kręcił głową.

— Niestety potwierdzenie DNA w tym przypadku będzie niemożliwe. Ktoś doskonale wiedział, że ciało po rozpuszczeniu w tym roztworze będzie nie do zidentyfikowania. Znaleźliśmy również cząsteczki czipa, które wolniej się rozpuszczają. Szukamy jakiegoś listu pożegnalnego czy czegoś w tym stylu. Nie wiemy, czy było to morderstwo, czy samobójstwo.

— Samobójstwo? — powtórzył zaskoczony.

— Bierzemy wszystkie możliwości pod uwagę. Postępujemy jak w każdym śledztwie.

— Wiem, wiem… — John potakiwał niespokojnie głową.

— Z pewnością wiesz. Dlatego najbliżsi nie mogą prowadzić śledztwa.

— Wiem, wybacz. Jestem w szoku. Miałem się z nim spotkać dziś po południu. Po prostu nie mogę w to uwierzyć.

— Rozumiem i naprawdę mi przykro. Przecież to też jest mój kolega z pracy. To znaczy był.

Zapadło milczenie. Patrzyli, jak ekipa pracuje na miejscu zbrodni. Zabezpieczano ślady i to, co pozostało po Colinie.

Anderson był tak otępiały, że nic do niego nie dochodziło. Nie mógł uwierzyć, że to się dzieje naprawdę. Wydawało mu się, że to jakiś sen.

[1] Smartubrania — inteligentne ubrania. Angielskie określenie smart (elegancki, inteligentny, sprytny) używane jest w nazwach i akronimach dla podkreślenia takich właśnie cech opisywanego obiektu, np. smart card — elektroniczna karta (z pamięcią, czasem z mikroprocesorem), smart technology — inteligentna technologia.

[2] Immobiliser — stosowane w pojazdach mechanicznych elektroniczne zabezpieczenie przed niepowołanym uruchomieniem pojazdu.

[3] Snowboard lub też deska snowboardowa — najważniejszy element wyposażenia służącego do uprawiania snowboardingu. Jest to deska zaprojektowana tak, aby można ją było przytroczyć do stóp i zjeżdżać z jej pomocą ze śnieżnych stoków.

[4] Skatepark — specjalny tor przeznaczony do uprawiania sportów ekstremalnych (jazda na deskorolce, hulajnodze, BMX czy wyczynowa jazda na rolkach). W skateparku może znajdować się wiele przeszkód przeznaczonych do nauki trików.

* * *

***

Emily krzątała się po kuchni. Sprawdzała na wyświetlaczu inteligentnej lodówki, czy powinna może jeszcze coś dopisać do listy zakupów. Urządzenie samo robiło zakupy za pomocą internetu. Jeśli czegoś brakowało, zamawiało to ze stałego spisu bez angażowania właściciela. Dzięki temu nie było potrzeby pilnowania zaopatrzenia domowników w produkty żywnościowe. Dopisywano jedynie do listy jednorazowe lub kilkurazowe zachcianki. Wyspecjalizowane firmy dostawcze dostarczały zakupy pod drzwi w specjalnych pojemnikach. Wyświetlacz pokazał jej również przepisy na dania, jakie można przygotować z produktów dostępnych w lodówce. Informował też o dacie ważności artykułów spożywczych.

Następnie kobieta za pomocą tego samego wyświetlacza na lodówce połączyła się zdalnie z pralką, która stała w specjalnie do tego przeznaczonym pomieszczeniu w piwnicy. Zaprogramowała ją i włączyła bez schodzenia do niej.

Później dzięki temu samemu ekranowi włączyła zdalnie ekspres do kawy i zerknęła na domowy monitoring. Chciała zobaczyć, co porabia jej córka w ogrodzie. Dziecko grzecznie bawiło się na świeżym powietrzu o poranku. Wiedziała, że nic jej nie grozi, gdyż system inteligentnego domu w razie potrzeby natychmiast powiadomiłby o jakimkolwiek zagrożeniu. Była po prostu ciekawa, jaką zabawą zajmuje się dziecko. Dziewczynka na tarasie bawiła się w dom. Sadzała swoje lalki na ogrodowej huśtawce, rozmawiała z nimi i podawała im różne wymyślone smakołyki. Wpatrywanie się w ekran przerwało nadejście męża.

— Cześć, skarbie — przywitała Johna, który wszedł do kuchni.

— Ach, cześć — odpowiedział, wzdychając ciężko.

— Jak się czujesz? — zapytała, przytulając go do siebie.

— A jak mam się czuć? — oddał uścisk. — Chujowo — odpowiedział, uwalniając się z jej ramion, i usiadł na krześle przy stole.

— Naleję ci kawy — podeszła do dzbanka i nalała też sobie. — Chcesz coś zjeść? — zapytała, stawiając dwie filiżanki na stole.

— Nie. Nie mam apetytu.

— O, John. Wiem, jak ci ciężko — usiadła obok niego i wzięła go za rękę. — Może zostań dziś w domu.

— Nie, muszę rozwiązać tę sprawę z Colinem. Nie pozwolę, żeby i ona została umorzona.

— Ale może chociaż dziś powinieneś zrobić sobie wolne. Przygotowałeś cały pogrzeb. Był piękny. Powinieneś nabrać sił — patrzyła, jak wsypuje cukier do swojego ciemnego napoju.

— Nie. Muszę znaleźć zabójcę albo zabójców. Na dziś jestem już umówiony z Zackiem. Miał przejrzeć monitoring. Może coś znajdzie.

— Oby — powiedziała i wzięła łyk kawy, do której uprzednio nalała śmietanki.

— Ach, żeby tak było — też się napił. — Wiesz — odstawił filiżankę na podstawek. — Colin niedawno mówił mi o czipach. Żeby je założyć każdemu.

— Tak?

— Tak. Miał taką wizję, żeby każdy był pod kontrolą jak my, tylko trochę inaczej. My mamy czipy dla bezpieczeństwa, a i to nie działa. Colinowi nie pomogło. Ale on chciał zakładać takie czipy, żeby można było słuchać, co kto mówi. Żeby wiedzieć dokładnie, gdzie ktoś się znajduje. A w razie czego móc kogoś po cichu usunąć.

— Co ty mówisz? — zdziwiła się Emily.

— Powiedziałem mu, że to nigdy nie przejdzie. Nikt się na to nie zgodzi.

— Pewnie, że nie. To niewola. To byłby koniec wolności człowieka. Ludzie nie mogliby na przykład protestować, mieć własnego zdania, przeciwstawić się czemuś. Zaraz by ich wyłączono, delikatnie mówiąc. Bałbyś się też głośno coś powiedzieć. To byłby koszmar. Chodzilibyśmy jak roboty.

— Tak, masz rację. Jak roboty. Nie byłoby przestępstw, bandziorów i tej całej bandy. Każdy bałby się, że go wyłączą, zwykli ludzie żyliby w strachu. I żylibyśmy jak ptaki w złotych klatkach.

— O, dziękuję bardzo. Nie chciałabym czegoś takiego. Niby wolna, a jednak nie. Wieczna inwigilacja.

— Tak. To nie byłoby życie — zgodził się John. — Ale teraz trochę żałuję, że pomysłu Colina nie wprowadzono powszechnie.

— Co ty bredzisz? — zdumiała się żona. — Chciałbyś, żeby każdy miał takiego chorego czipa? Jak ty to sobie wyobrażasz? Żadnego wyboru? Rodzisz się i od razu taki czip?

— No nie do końca taki, o jakim mówił Colin. Ale chociaż taki normalny. Teraz przynajmniej bym wiedział, kto zabił mojego przyjaciela — wyjaśnił i zamyślił się.

— Ach, John. Rozumiem cię. Też bym chciała, żebyś znalazł tego drania albo drani. Jak oni mogli? Takie bandziory chodzą po ziemi. Tacy to czipów nie noszą, bo nie mogliby nic zrobić. Od razu wiadomo by było, że to ten i ten.

— Ale najgorsze w tym wszystkim jest to, że znowu nie mam dostępu do Adele. Nie mam dostępu do pamięci komputera, może tam bym coś znalazł. Miałem też nadzieję, że Zbiór Pamięci mi pomoże, ale wyskakuje, że nie ma takiej pamięci. Nie wiem. Nic z tego nie rozumiem. Dziwna sprawa. To Zack też sprawdza.

— No, rzeczywiście dziwne — przytaknęła żona.

— Mamo! Mamo! — do kuchni wbiegła ich córeczka. — Ja chcę ciastko — przystanęła przy blacie, na którym stała drukarka 3D.

— Dobrze — odpowiedziała Emily i podeszła do dziecka. — Jakie chcesz?

— To co zawsze — uśmiechnęła się dziewczynka.

— Okej — mama nacisnęła przycisk na wyświetlaczu drukarki.

Maszyna rozpoczęła pracę. Cichutko tworzyła kolorowy przysmak. John przyglądał się córce. Cieszył się w duchu, że nie ma przymusu czipowania ludzi. Nie wyobrażał sobie, żeby ona musiała kiedyś tak żyć — pozornie wolna.

* * *

***

— I co tam masz? — zapytał John, siadając przy gapiącym się w hologram monitora Zacku Redsonie.

— Mało, ale dziwnie — odpowiedział kolega i powiększył obraz. — Tutaj — pokazał na pierwszą ekspozycję. — Widać Colina z Markiem Owsonem.

— Z Markiem Owsonem? — zapytał z niedowierzaniem.

— Tak. Spotkali się w domu uciech, delikatnie mówiąc — uśmiechnął się jednoznacznie. — Kilka dni przed śmiercią Colina wchodzą do Potosu. Sam zobacz — wskazał na dwóch mężczyzn na ekranie.

— Widzę — John kiwnął głową. — No i…?

— Potem wychodzi stamtąd tylko Colin z fembotką. Wyraźnie widać kod kreskowy. Zabrał sobie panią do towarzystwa do domu. I jest u niego do dziś.

— Ale jak do domu? Jak do dziś? — przerwał John. — Co ty bredzisz?

— Ja tylko pokazuję, co zarejestrował monitoring. Weszła do domu Colina i nie wyszła. Oczywiście według monitoringu. Niestety jej sygnał urwał się w domu publicznym i nie mogłem jej dalej namierzać. Musiałem zdać się na to, co widać na kamerach.

— Ale to jest niemożliwe. Gdyby Colin był wcześniej w mieście, to na pewno dałby mi znać, że już wrócił. A żadnej fembotdamy u niego nie ma. Byliśmy tam. Dom jest pusty.

— Też się nad tym zastanawiam. Nic mi nie pasuje — Zack pokazywał na monitor i mówił dalej. — Sam zobacz. Czujniki wskazały, że Colin już od kilku tygodni jest w mieście, a wcześniej rzeczywiście jeździł po świecie i kraju.

— Niemożliwe — John z niedowierzaniem kręcił głową. — To jest niemożliwe.

— Niestety do Adele nie udało mi się jeszcze włamać, więc nie wiemy, co działo się w domu. Wiemy jedynie, że Colin dość często opuszczał miasto i jeździł do pobliskiej prywatnej kliniki Wenus. Może na coś chorował i nie chciał nikomu mówić? Albo chciał się upiększyć? — zażartował Zack. — Musisz to sprawdzić.

— A pamięć?

— Niestety też nic — pokazał na drugą ekspozycję monitora. — Cały czas wyskakuje, że nie ma takiej pamięci. Spróbuję to jakoś obejść.

W tym momencie rozmowę przerwała im Rose Nixon, obecnie przydzielona do Andersona.

— Cześć, partnerze — powiedziała, wkładając głowę między uchylone lekko drzwi. — Zbieraj się, mamy robotę. Pani Owson nie żyje.

John wstał i szybko wybiegł za Rose.

— Co się stało? — zapytał, doganiając ją.

— Jeszcze dokładnie nie wiemy — odpowiedziała, podążając do wyjścia. — Lecimy to sprawdzić. Dostaliśmy sygnał o braku funkcji życiowych.

— Ale co się mogło stać? — dociekał. — Jeszcze niedawno z nią rozmawiałem. Nie wyglądała na chorą.

— Nie wiem — partnerka o kruczoczarnych włosach spiętych w mały kok wzruszyła ramionami.

— Dawaj, ty pierwsza — John wskazał otwarte drzwi samochodu na parkingu.

Wskoczyli szybko do środka. Pojazd uniósł się i poleciał w wyznaczonym kierunku. Rozmawiali po drodze o możliwych przyczynach śmierci kobiety. Mogli się jedynie domyślać, a pewność zamierzali uzyskać na miejscu.

Dom znajdował się w zacisznej okolicy. Ekipa sprawdzająca już tam dotarła. Teren ogrodzono szerokimi żółtymi taśmami. Dokonywano wstępnych oględzin. Funkcjonariusze kręcili się tam i z powrotem, sprawdzając wszystko dokładnie.

Detektywi weszli do środka. Ujrzeli siedzącą na kanapie kobietę z głową zwieszoną w dół. Siedzisko i siwe włosy były czerwone od krwi.

— Jak tam? Raportujcie — powiedział John do szefa ekipy.

— Postrzał w tył głowy — objaśniał mężczyzna w średnim wieku, wskazując na denatkę. — Śmierć najprawdopodobniej na miejscu, ale to już określi patolog.

— Broń palna? — zdziwiła się Rose, gdyż mieli ją nieliczni, i to pod nadzorem.

— Tak — odpowiedział stanowczo zapytany.

— A pamięć? — dopytywał John.

— Niestety — mężczyzna rozłożył bezradnie ręce i zaczął wyjaśniać. — Sprawdziliśmy pamięć już w trakcie lotu na miejsce. Denatka nie widziała sprawcy, więc jej pamięć nie zarejestrowała tego, kto to zrobił. Ostatnie, co widziała, to ekran telewizora. Oglądała program przyrodniczy. Niczego się nie spodziewała. Sprawca zaszedł ją od tyłu. Nie widziała go. Podszedł i strzelił. Nie ma też śladów włamania.

— A drony? Monitoring? — dociekała Rose.

— Niestety, tu też jest problem. Akurat w tym czasie mieliśmy awarię systemu w tej okolicy. Nie możemy sprawdzić, czyje czipy były w pobliżu, ani nie mamy monitoringu z dronów i kamer. Może być też tak, że przez tę awarię nie działał zamek w drzwiach i każdy mógł się dostać do środka.

— Chyba za dużo tych zbiegów okoliczności — stwierdził John.

— Też tak myślę — przytaknął mężczyzna.

— Ja też — zgodziła się z nimi Rose.

— Powiadomiliście Marka Owsona?

— Tak, John, powiadomiliśmy. Powiedział, że zostawia wszystko w naszych rękach i że nie chce oglądać matki w takim stanie. Zgłosi się potem do identyfikacji zwłok.

— W porządku — pokiwał głową ze zrozumieniem. — Rozumiem go, ale i tak musimy z nim porozmawiać.

— To potem, a teraz chodź — powiedziała partnerka i pociągnęła go za sobą. — Rozejrzymy się jeszcze tutaj.

Ostrożnie poruszali się po pomieszczeniach. Dom, urządzony w kolonialnym stylu, otoczony niewielkim ogrodem, miał swoisty charakter. Wiele starszych osób pozostawało wiernych stereotypowym wystrojom wnętrz. Młodzi również od tego nie stronili. Nowoczesność przeplatała się z przeciętnością.

[1] Sztuczny egzoszkielet lub pancerz wspomagany — mocowana na zewnątrz ciała powłoka, której celem jest wzmocnienie siły mięśni użytkownika. Egzoszkielet może wzmacniać wszystkie partie mięśni lub tylko niektóre (np. sztuczne ramię).

[1] Lustro weneckie — lustro odbijające część światła, a pozostałą część przepuszczające (pomijając światło pochłonięte). Odbita ilość światła jest na tyle znaczna, że powstały obraz wygląda jak w zwykłym lustrze.

[1] Architektura organiczna — kierunek w modernistycznej architekturze opierający się na założeniu, że architektura powinna być kształtowana w analogii do natury. Cechuje się płynnym i plastycznym kształtowaniem formy, wzorowanej czasem na organizmach żywych.

[1] podstawowym zadaniem jest zapobieganie wydostawaniu się do atmosfery laboratorium szkodliwych substancji (trucizn, agresywnych lub nieprzyjemnie pachnących gazów itp.), a także ochrona przed ewentualnymi pożarami i eksplozjami. Dygestorium, wyciąg laboratoryjny — przeszklona komora o kształcie dużej szafy zaopatrzona w wydajny wentylator stale wydmuchujący z niej powietrze poza teren laboratorium (najczęściej umiejscowiony na dachu). Jej

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.