Andrzej Szmidla
"Park dinozaurów"

Copyright © by Wydawnictwo Psychoskok Sp. z o.o. 2014
Copyright © by Andrzej Szmidla, 2014

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej publikacji nie może być reprodukowana, powielana i udostępniana w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody wydawcy.

Skład: Arkadiusz Woźniak INFOX e-booki
Projekt okładki: Wydawnictwo Psychoskok
Zdjęcie okładki: © Fotolia - Lefteris Papaulakis; Fotolia - Nuno Monteiro;  Mara Zemgaliete; zhu difeng

ISBN: 978-83-7900-289-4

Wydawnictwo Psychoskok Sp. z o.o.
ul. Chopina 9, pok. 23, 62-507 Konin
tel. (63) 242 02 02, kom. 665-955-131

wydawnictwo.psychoskok.pl
e-mail:wydawnictwo@psychoskok.pl

Andrzej Szmidla

Park

dinozaurów

Wydawnictwo Psychoskok
Konin

1.

Jazda samochodem nocą nie należała do przyjemności, szczególnie dla niej, kiedy chciała zerwać ze swoim dotychczasowym mężem. Wsiadła do samochodu tylko dlatego, że musiała wyjechać, bo ich mieszkanie przejął ktoś inny, wyznaczony na to miejsce. To była rutynowa czynność, kolejna zmiana miejsca zatrudnienia i mieszkania. Czekało na nich nowe stanowisko męża i dom do wyłącznej dyspozycji, z kilkoma pokojami. Ona uważała, że to wszystko jej już nie dotyczy. Wytrzymała ponad dwadzieścia pięć lat koszarowego życia u boku najważniejszej osoby w tym okresie. Wyjechała po prawie dwudziestu latach pobytu w mieście na Pojezierzu Pomorskim. Miała wrażenie, że to podobna do niej kobieta jedzie tym samochodem, a dla niej jest to tylko nocny sen będący przestrogą, że tak się może zdarzyć. Kobieta w tym samochodzie nie miała żadnego prawa do podjęcia decyzji, gdyż podlegała wojskowej dyscyplinie, miała swojego dowódcę. To był rozkaz wyjazdu do innej bazy wojskowej, bliżej miasta w którym się urodziła i wychowała. Mogli zabrać tylko to co stanowiło ich prywatną własność. Mieli niewiele sprzętów, trochę rzeczy osobistych, wygodne wspólne konto. Ona miała kilkanaście tysięcy gotówki odłożonej na odpowiednią porę kiedy opuści swojego pilota. Pięcioletni plan przygotowań na wypadek poważnego zagrożenia osobistego mógł być zrealizowany. Pełne wyposażenie kolejny raz czekało na nich, na tą kobietę i mężczyznę siedzącego w kabinie. Ona uparła się jechać osobno, w części bagażowej dostosowanej do przewozu ludzi. Nie chciała być razem, nie było miejsca w kabinie, żeby mogli być razem z kierowcą, już zdecydowana na wolność której nie umiała doświadczyć. Oboje decydowali. To jej mąż postanowił przekroczyć rzekę Rubikon jak Cezar rozpoczynając wojnę domową. Dla niej granicę stanowiła rzeka Wisła w Warszawie. Kolejna baza była znacznie bliżej Warszawy, ale kojarzyła się z dziką, zapuszczoną socjalistycznie Białorusią.

Poznali się w Warszawie w końcu stanu wojennego, który wywołał silną polityczną burzę dla obrony socjalizmu (stanowisk partyjnych dygnitarzy i ich dochodów bez pracy). Socjalizm pod inną nazwą ciągle władza uprawiała zabierając wszystkim, a dając wybranym. Miała zaledwie 19 lat, a Cezary 24 lata. Wspólnie spędzili w stolicy ponad rok, żeby jako małżeństwo wyjechać w grudniu po Świętach Bożego Narodzenia do ich pierwszej bazy wojskowej. Była nieprzytomnie zakochana w młodym oficerze, tak bardzo, że rzuciła dla niego studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, bo przyszedł rozkaz wyjazdu dla podporucznika pilota sił zbrojnych na poligon wojskowy na Warmii. W październiku wzięli ślub cywilny w towarzystwie koleżanek i kolegów oraz ślub kościelny w otoczeniu rodziny, żeby stale być razem. Wtedy był stan wojenny i rozkazy były bardzo ważne. Stan wojenny pokazywał gdzie jest miejsce dla każdego, w którym stoi szeregu. Wojskowi byli w pierwszym szeregu razem z tajniakami i milicjantami, zwanymi tak dawniej od miłego wyglądu. Do pierwszego szeregu należeli partyjni dygnitarze, z uwagi na wysokie stanowiska najbardziej zasłaniali widoki na przyszłość. Zadaniem pierwszego szeregu było odcięcie za wszelką cenę pozostałych jednostek od władzy, dobrobytu, wolności. Przez wieki układ niewolniczy był najlepszym źródłem dochodów dla panów tego świata. Do dzisiaj bronią swoich bastionów, już sami dygnitarze partyjni, bez wojska i policji, ukryci w schronach nazywanych tajnie już nie partia, a sojusz, unia, stowarzyszenie, platforma. Najgorętsza walka zwykle bywa w okresie zimowym każdego roku.

Znajdowała się w ciężarówce w dużej tylnej kabinie, z kilkoma żołnierzami, gdzie jedynym okienkiem na świat była niewielka szyba przez którą docierała jasność dużego miasta. Poznała to miasto, w którym mieszkała dwadzieścia lat, gdzie spędziła najpiękniejszy rok swojego życia, mimo że był to okres demonstracji, protestów, niezadowolenia. Jej było wtedy dobrze z ukochanym, którego poznała w dyskotece na zabawie. Wydawało jej się, że dalsze życie też będzie zabawą. Kiedy była młoda wszystkie zabawy kończyły się w łóżku olśnieniem, zachwytem, szczęściem. Czarek, jej partner i mąż, był prawdziwym obrońcą, w powietrzu i na ziemi, latał wojskowym odrzutowcem, szkolił się w kaskaderskich umiejętnościach, które wielokrotnie podziwiała stojąc na twardej ziemi z zadartą do bólu głową.

Rozradowany małżonek zabierał ją na pokazy walki samolotów w powietrzu. To było emocjonujące i atrakcyjne, obserwować jak samoloty goniły się po niebie kreśląc rozprężające się białe smugi. Uwolnione gazy wyznaczały przebytą drogę zanim zostały wchłonięte przez bezmiar przestrzeni nieba. Samolot wojskowy niczym torpeda nurkował w kierunku ziemi gdzie były ustawione makiety czołgów, stanowisk artylerii, żeby po pozorowanym strzelaniu odlecieć bezpiecznie w górę w kierunku nieba. Oglądała takie pokazy całkiem blisko, w odległości nieco ponad dwieście metrów na specjalnym stanowisku dowodzenia. Obserwowała nie tylko pozorowane działania, ale prawdziwe bombardowania dużymi pociskami. Kiedy na stanowisku obserwacyjnym rozlegał się telefon wiadomo było, że za pięć minut wszyscy muszą być w schronie. Skupieni w niewielkim bunkrze musieli przeczekać bombardowania w czasie których znajdowali się na trampolinie fali uderzeniowej pocisków. Ziemia pod stopami podskakiwała, a huk mimo betonowej grubej osłony był przerażający. Huk, drgania, wywołane eksplozją napełniały ją lękiem, mimo że urodziła się po wojnie i nie miała pełnej świadomości jej złej mocy. Odnosiła wrażenie, że bunkier rozpadnie się kiedy pocisk spadnie jeszcze bliżej. Kiedy trafi w betonową kopułę wystającą z zarośli, nie zostanie nic, nawet sekunda życia. Kilka takich pokazów zniechęciło ją do brania udziału w takich ćwiczeniach jako obserwator. W koszarach wielokrotnie słuchała serii bombardowań, nieco odległych, wzmocnionych echem pędzącym pomiędzy lasem, a polaną z makietami, lasem a koszarami. Miejsce jej pobytu było oddalone około 3 km od poligonu gdzie odbywało się prawdziwe bombardowanie pociskami z samolotu jak na wojnie.

Początkowo było to atrakcyjne, chociaż kiedy on był w powietrzu przeżywała mieszaninę obaw i radości. Uczucie radości wygrywało kiedy znów byli razem, w ziemskich warunkach na swoim prywatnym „lotnisku” w sypialni.

Ona widziała młodego, przystojnego mężczyznę w którym była zakochana. Jej starsze odbicie miało do czynienia z panem po pięćdziesiątce, dowódcą, podpułkownikiem, przyzwyczajonym do rozkazywania i nie znoszącym sprzeciwu. Gdzieś było lotnisko z którego startowali i po krótkim locie ona została na ziemi pozostawiona własnemu losowi. Na starcie była królową, jedną z niewielu kobiet na brygadę mężczyzn, dzikich uśpionych bestii skorych zawsze do dowcipów na jeden temat oraz do świetnej, jedynej zabawy we dwoje. Trzymała się granicy między seksualnością a życzliwością w koszarowym siedlisku ukrytym przed oczami potencjalnego wroga. Ona nie szukała sobie wroga jak politycy. Polityka się zmieniła i wróg z zachodu przestał istnieć. Wojskowi opracowywali nową strategię obrony, tym razem granicy wschodniej. Każdy miał swoją politykę. Ona stworzyła sobie więzienie bez krat, oddzielone lasem, łąkami od rzeczywistości, mimo że tam trafiła ze swoją miłością do młodego lotnika, absolwenta wojskowej uczelni. Nic nie musiała tworzyć, robili to inni, ona tylko musiała być. To jej mąż wzbijał się w powietrze, awansował, zdobywał, walczył, był sobą, wojownikiem nieba. Ona była kurą domową uwiązaną sznurkiem do drzewa.

Honorata Brachowska, mogła być architektem, została z własnej woli, naznaczona miłością, odbierającą prawa do wyboru. Dzisiaj postanowiła zerwać postronek z szyi. W jej sytuacji wymagało to dużej odwagi. Zamierzała to zrobić od chyba pięciu lat, ale brakowało jej desperacji działania. Była przekonana, że dłużej nie zniesie tego męża, braku dzieci, oddalenia od rodziny. Decyzję od pięciu lat podejmowała niemal codziennie sprawdzając stan swojego małżeństwa.

Samochód był nieco oświetlony w środku przez uliczne latarnie, tak że widać było sylwetki. Ona siedziała osobno, celowo wyobcowana, oddalona od kilku żołnierzy udających się także do nowej jednostki. Małżonek kiwał się na fotelu obok kierowcy. Latarnie i światła pojazdów dawały blask na jego sylwetkę, tajemniczo ciemną, widoczną z tyłu przez małe okienko w przegrodzie pomiędzy kabiną kierowcy a częścią osobowo-towarową. Swój bagaż miała przy sobie, dwie torby, które od czasu do czasu chwytała za rączki jakby szykując się do wyjścia. Żona dowódcy ucieka...

Noc ukazywała groźne oblicze skomplikowanego świata, kryjąc tajemnice odkrywania.

Po kilku latach świetnych, miała mglistą przyszłość, od pięciu lat tajemniczą ciemność, której nie mogła odmienić. Przyzwyczajona do codziennych, prostych, rutynowych zajęć, bała się zmian. To, że była na utrzymaniu męża stanowiło ogromną barierą wstrzymującą wszelkie działania. Mimo to szykowała się do ucieczki na poligonie próbując rozmawiać. – Odchodzę od ciebie, dłużej już nie wytrzymam. Jesteś zupełnie innym mężczyzną, niż ten którego kochałam. Jestem człowiekiem, nie zwierzęciem, już dłużej nie będę kryła się po lasach.

Mąż słuchał nie wierząc w to co ona mówi, oburzony na dezertera.

– Ty też nie jesteś tą bombową dziewczyną, którą byłaś.

– Chciałabym mieszkać znowu w Warszawie.

– Nie proponują mi pracy w Sztabie Generalnym, ale w bazie wojskowej. Wytrzymałaś w wojsku ponad 27 lat. Zrób jak uważasz. Dam ci przepustkę na kilka dni. To normalne. Zgadzam się, żebyś pobyła kilka dni w Warszawie. Ile razy byłem w Warszawie, zawsze ciągnęło mnie na poligon. Tu żyjesz w zgodzie z naturą.

 – Mam inną naturę niż zwierzak. Jestem z miasta, z Warszawy, ze stolicy. Ty pochodzisz ze wsi, więc nic dziwnego, że ci odpowiada pustkowie.

Rozważała każde słowo wypowiedziane przed wyjazdem. Uśpiona mogła zapomnieć o swoich problemach, jednak dzielnie czuwała, inaczej niż mężczyźni którzy ją otaczali w samochodzie. Oni wykonywali rozkaz. Musieli dojechać, inaczej okazaliby się dezerterami, ściganymi przez wojskowe służby celem ukarania pobytem w więzieniu. Ona miała wrażenie, że jej dezercja uwalnia ją od więzienia. Niedługo skończy 50 lat i musi odmienić swoje życie.

 – Zachowujesz się jak gwiazda, która potrzebuje akceptacji tłumu – śmiał się podpułkownik Cezary Brachowski nie zdając sobie sprawy z powagi sytuacji, przyzwyczajony do wydawania rozkazów bez potrzeby dyskusji.

Była jego poddaną, uzależnioną od rosnącej pensji wojskowego oficera, hierarchii, siły i odwagi pilota unoszonego poklaskiem władzy, purpurowej chociaż bezwstydnej, przez trzydzieści lat jego kariery. Kolor władzy przez te lata zmieniał się na mniej czerwony, a ona dostrzegła, że może być samodzielna nie zdradzając tajemnic wojskowych. Wyobcowana musiała dotknąć dna, żeby zacząć powracać na powierzchnię dla zaczerpnięcia oddechu. Przez trzydzieści lat nosiła w sobie intuicję, że może być godnym rywalem w walce o osiągnięcia zawodowe ze swoim pilotem akrobatą, przemianowanym na dowódcę poligonu, administratora dużego kapitału ludzkiego i materialnego. Ona była gospodynią, pomocną w kuchni i w sypialni, posługaczką, jeżeli nie używać gorszych określeń. Ambicja zawodowa umarła w niej wraz z rodzącą się miłością. Bała się rozliczeń swojej pozycji w zdominowanym męskim klanie. Ratowały ją wspomnienia pięknej miłości, odkrywanej w Warszawie a potem w zamaskowanym zielonym i stalowym otoczeniu.

– Poruczniku, wybraliście sobie żonę z najwyższej półki. – chwalił ich jego pierwszy dowódca, a ona zapamiętała te słowa przez okres ich małżeństwa. – Z taką żoną można wysoko dolecieć, nawet do stopnia generała.

– Wystarczy mi stopień pułkownika. – odpowiadał wtedy wesoło przy żonie i przy dowódcy.

On co chciał to osiągnął, poleciał wysoko, ona pozostała w tym samym miejscu, nic dziwnego że była zbuntowana, gotowa do desperackiego kroku. Stąpała twardo po ziemi i obca była jej euforia latania z prędkością ponad tysiąc kilometrów na godzinę. Wytrwale kroczyła obok lub dla męża przez trzydzieści lat. Mieli za sobą okres srebrnego wesela obchodzonego uroczyście.

Teraz on spał na fotelu w kabinie obok kierowcy. Inaczej się umawiali. „Chyba będzie musiała zrobić kilka kroków do wyjścia z samochodu, w odpowiednim momencie kiedy pojazd zatrzyma się na skrzyżowaniu przy czerwonym świetle. Mogę liczyć tylko na siebie” – przytomnie myślała.

Opuścili Wolę, była już Ochota, wjechali w Trasę Łazienkowską.

Spojrzała w okienko. Małżonek wydawał się być bezwładny, uśpiony, ale nie widziała jego twarzy. Miała już ochotę wysiąść, stosownie do nazwy dzielnicy, żeby nie zmienić swojej decyzji w ostatniej chwili. Samochód miał jechać Wisłostradą i tam umówiła się z mężem i z kierowcą na opuszczenie pojazdu, jeżeli nie zmieni zdania. Łączyły ją nadal wszelkie formalne i praktyczne więzy z uśpionym mężczyzną. Bilansowanie ciągle było jej po drodze.

– „Jesteśmy jak ogień i woda, jak dzień i noc. Tworzymy jeden kosmos, mocny związek mężczyzny i kobiety. Najlepiej dobrana para gwarantująca atrakcyjne połączenie. Jesteśmy jak żywioły, uzupełniamy się, istnieć bez siebie nie możemy. Kocham cię”. – mówił młody podporucznik do dziewczyny stąd. – „Jestem lotnikiem i chcę mieć gwiazdę blisko, sięgnąć po jej rękę”.

Wtedy wszystko było piękne, nieskalane żadnym problemem, bez skazy. Tak było na początku ich wspólnej świetlistej drogi.

– Wszyscy mi zazdroszczą gwiazdki z nieba. Jestem dumny i szczęśliwy. – powtarzał kilkakrotnie Czarek kiedy była ozdobą koszarów.

Pamiętała jego słowa, lekkie, gorące, rozpalające ciepłem i blaskiem wzajemną miłość.

– Mam najpiękniejszą żonę w całym pułku, nikt nie jest tak obdarzony szczęściem jak ja.

Zapukała palcem w szybę do kabiny kierowcy przypominając o wcześniejszej umowie. Kierowca na chwilę odwrócił się nadal patrząc przed siebie. Nie dostrzegła jego twarzy. Mąż Cezary, reagował tylko na nierówności drogi. Zdawał się być pogrążony w śnie, być może specjalnie nie reagował chcąc zatrzymać ją przy sobie aż do końca podróży. On miał jeszcze sporo kilometrów do przebycia i mógł sobie pozwolić na sen.

Dokładnie nie wiedziała dokąd jedzie jej mąż. Przyzwyczaiła się nie pytać. „Celowo robił jej na złość zasypiając, kiedy ona musi zaraz wysiadać”. – zakładała na wyrost porwanie dla kontynuowania związku małżeńskiego.

– Ty suko, będziesz mi posłuszna jak pies! – wrzeszczał przed wyjazdem pan pułkownik ogarnięty pretensjami do dezertera.

Pamiętała jego niepohamowany obłęd w ostatnich dniach przed wyjazdem na wschód. Była w wojsku i nie słuchała jego rozkazów. Na wojnie zostałaby natychmiast rozstrzelana przez swojego dowódcę.

Była czujna jak zwierzę kierujące się instynktem, słuchem i wzrokiem. Po szumie kół zorientowała się że jadą szybciej. Nie mogła dopuścić, żeby pojazd znalazł się na moście nad Wisłą. Znów zapukała w szybkę pokazując kierowcy, żeby skręcił w prawo. Kierowca wypowiedział jakieś słowa, które utknęły w kabinie. Jechali jak w wąwozie mając po bokach skarpy ograniczające widzialność. Mokry asfalt lśnił wokół latarń lekko złocistym światłem. Drzemiący żołnierze nie reagowali.

– Wilanów... – powiedziała nie będąc pewna czy jest zrozumiana.

Kierowca zjechał na prawy pas i chciał skręcić w prawo, ale został powstrzymany przez swojego dowódcę, który wyprostował głowę celując wzrokiem w mroczną przestrzeń. Zjechał w lewo pędząc nadal do przodu w kierunku dzielnicy Pragi. Trasa wychodziła z wąwozu wspinając się na wiadukt. Samochód skręcił w prawo wijąc się po pętli, wpadł na nową trasę z kilkoma pasami ruchu. Pęd odrzucił ją od szyby między kabinami, skąd mogła śledzić swoją drogę do wolności lub do więzienia.

W pobliżu skrzyżowań droga była nierówna, odczuwała wstrząśnięcia jak ostrzeżenie.

Zapukała w okienko jak minęli kościół. Samochód zatrzymał się przy chodniku, bliżej restauracji na rogu. Dokładnie tam gdzie powinien. Śnieg sypał przypominając o zimie. Oświetlenie ulicy iskrzyło płatki śniegu dopóki były w powietrzu na złocisty kolor.

Katapultowała się z samochodu tylnym wyjściem, prosto na ulicę.

Dziwne uczucie żalu, rozpaczy dosięgło ją kiedy postawiła stopy na czarnym asfalcie. Suchość w ustach, wilgoć w oczach, nogi nieporadnie miękkie były objawami stresu kiedy dokonała skoku. Wokół w ciemność wtapiały się złociste światła. Z przodu trzasnęły drzwi od kabiny. Pomocny żołnierz podał jej dwie torby z bagażem. Zamknął tylne drzwi.

Chwyciła torby i kiedy znalazła się na chodniku wyrósł przed nią Cezary, którego podejrzewała o porwanie. Stał pochylony chcąc pomóc nieść torby, ale oczekiwał przyzwolenia.

– Poradzę sobie. – powiedziała z żalem, za wszelką cenę unikając tego tonu, jednak był wyczuwalny element goryczy.

– Przyjadę po ciebie za kilka dni jak pozwolą mi obowiązki służbowe.

– Nie przyjeżdżaj. – powiedziała zanim pomyślała. – Zadzwonię do ciebie. – uzupełniła nieco pokorniej.

– Przyjadę po ciebie, inaczej nie trafisz. – powiedział po wojskowemu, krótko i zdecydowanie.

– Wypoczywaj, za kilka dni dam ci znak. Urządzę nasze gniazdko. Pozdrów dzieci i rodziców. Będę następnym razem, to ich odwiedzę, teraz muszę być w bazie lotniczej. Nie mam czasu na taką przerwę od pracy i wypoczynek.

– Rozumiem. Żegnaj. Dziękuję.

– Do zobaczenia. – powiedział przyciągając ją do siebie, nie dotykając wzajemnie twarzy.

Zabrakło pocałunku również z jej powodu. Wszedł do kabiny samochodu, trzasnął drzwiami i odjechali. Kiedy dochodziła do bramy samochód jechał już w przeciwną stronę na sąsiednim pasie. Słyszała jego szum, nie starając się odwrócić w jego kierunku. Znowu była u siebie, na Czerniakowskiej. Ciągle miała klucze do apartamentu rodziców. Nie mieszkali tu zwykli ludzie, mimo że legenda ulicy i pobliskiej restauracji na to wskazywała. Kilkanaście apartamentów wzdłuż ulicy było przeznaczonych po wojnie dla specjalnych, wybitnych pracowników, zasłużonych obrońców państwa.

Cztery pokoje z kuchnią dostał jej ojciec. Rodzice byli już dawno na emeryturze. Wiele się zmieniło od tamtego okresu w latach pięćdziesiątych, ale rodzice pozostali w pięknym, dużym mieszkaniu. Ona wiedziała, że ojciec wyróżniał się od reszty mieszkańców stolicy i kraju, był lepszy, ochraniał społeczeństwo przed szkodnikami. Polityka nigdy ją nie interesowała. To były dla nich bardzo dobre czasy. Rodzina miała preferencje dzięki poświęceniu rodziców dla kraju.

Godzina czwarta w nocy w styczniu, to nie była dobra pora do odwiedzin. Skradała się cichutko jak myszka, która musi dostać się do norki. Ostatni raz była latem w czasie urlopu, też bez męża, który pływał jachtem po Morzu Śródziemnym. Dłużej niż na dwa, trzy dni byli razem, trzy lata temu, po raz ostatni. Najczęściej bywali tu razem ponad dwadzieścia pięć, może nawet trzydzieści lat temu. Inna była Warszawa, inny był Czerniaków. Miasto kończyło się na ulicy Chełmskiej, dalej były pola i ciemności. Tutaj chodziła do kina „Czajka”, najwyżej położonego kina w stolicy, na czwartym piętrze.

Po drugiej stronie ulicy były pola już w jej rejonie zamieszkania, ze śmieciową górą. Była dumna, że tu mieszka, na tej ulicy, w tym miejscu. Przed wejściem do domu rozejrzała się po okolicy, co zmieniło się od tego czasu. Spółdzielnie mieszkaniowe z odpowiednią uprzywilejowaną kadrą brały tereny jak zdobywcy za darmo i za pieniądze ciułaczy wybudowały swój majątek, co miesiąc powiększając swój dorobek. Monopol zaufanych ludzi był najważniejszy, spożycie ciągle rosło, krzywa dobrobytu ostro szła w górę. Artykułów monopolowych było pod dostatkiem.

Zawsze kiedy tu wracała ogarniała ją nostalgia za miejscem, nie za latami socjalistycznych błędów i wypaczeń.

Kilkakrotnie dzwoniła z jednostki wojskowej do dzieci, do rodziców, że przyjedzie na dłużej. Klucz obróciła z największą ostrożnością. Uprzedzeni rodzice byli czujni, natychmiast się obudzili jak tylko zajrzała do pokoju.

– To jednak jesteś sama. – powiedziała mama Joanna, mimo że wyglądała na uśpioną.

– Pułkownik nie przyjechał? - zapytał ojciec Teofil.

– Ważniejsze jest wojsko i nowe stanowisko.

– Wcale mu się nie dziwię, ja też taki byłem. – wyjaśnił.

– Jesteś głodna? W kuchni znajdziesz coś do jedzenia, może wstanę i zrobię ci herbatę?

– Mamo, nie wstawaj, rozbieram się i kładę się spać.

– Przygotowałam ci twoje łóżko. Na długo przyjechałaś? Co jest między wami?

– Zdążymy porozmawiać...

Wyszła z pokoju rodziców, zajrzała do pokoju córki gdzie ta spała. Kanapa z pościelą była do jej dyspozycji, w pokoju obok jak dawniej. Zajrzała do pokoju syna gdzie spał na łóżku. Zamknęła drzwi i wróciła do drzwi wejściowych z klatki schodowej. Sprawdziła czy są zamknięte. Torby zostawiła w przedpokoju zabierając rzeczy niezbędne do spania. Patrzyła na śpiącą córkę jak na swoje poprzednie wcielenie. Sen powoli wypełniał jej obawy nową rzeczywistością.

Obudziła się ostatnia pozwalając ochłonąć domownikom w szarobiały poranek. Wokół był las domów i rzeka pojazdów. Pomyślała, ze nie ruszy się stąd gdzie jest jej rodzina: dzieci, rodzice. Zawiedziona odnalazła tylko rodziców. Przywitała się serdecznie.

– Gdzie jest Karolina i Kamil?

– Szukają pracy. Nie chcieli naszej pomocy. Zaraz wrócą, pośredniak mają blisko, pewnie nie dostaną żadnych ofert. – powiedziała jej mama, Joanna Stegowska, emerytowana urzędniczka, były pracownik Urzędu Miasta.

– Uparli się, że sami zdobędą pracę, nie chcą naszej pomocy. – zaśmiał się Teofil Stegowski, dla nich dziadek.

– Musimy im pomóc, to są nasze dzieci. – deklarowała Honorata.

Te dzieci były owocem miłości w drugim roku ich małżeństwa, urodzone jedno po drugim, w tej samej godzinie, najpierw Kamil, potem Karolina. Mieszkali razem z dziećmi przez piętnaście lat, blisko dwóch kolejnych lotnisk na Warmii oraz na pojezierzu Pomorskim, potem opiekowali się nimi dziadkowie bo szkoła była daleko. To, że wywieźli od siebie dzieci, było początkiem kryzysu ich małżeństwa, Honoraty i Cezarego, kobiety bez zawodu przy wykształconym mężu, gosposi i oficera, ostatecznie suki i pana.

Przez niemal dziesięć lat jej własne dzieci miały podstarzałych opiekunów o całe pokolenie, może nawet mniej niż połowę tego okresu, gdyż po trzech latach stałego pobytu tutaj, jej dzieci były już dorosłe. To niemożliwe, że ponad sześć lat są już dorosłe. Czy były dorosłe kiedy uczyły się, studiowały, szykowały się do lotu? Czy dojrzały wcześniej z chwilą opuszczenia rodziców? Myślała nerwowo podejmując spóźnione deklaracje matki niezadowolonej ze swojej roli, odsuniętej na odległy plan, dopuszczonej do krótkich, interwencyjnych zadań, dwa, trzy razy w roku po dwa, trzy dni. Jak Karolina i Kamil wyjechali do Warszawy to spędzali wakacje wśród rówieśników. Rodzina była dla nich już mniej atrakcyjna niż koleżanki i koledzy.

Honorata czekała na ich powrót w emocjonalnym napięciu, skruszona swoją dotychczasową  niedoskonałością, gapiostwem, przeoczeniem. Była gotowa do poprawy, zmiany na lepsze, tylko czy nie jest za późno? Do tej pory decydował los w którym kura domowa nie miała nic do powiedzenia.

– Ty myślisz, że w Warszawie będzie lepiej, tam wszystkie stołki są podwójnie zajęte. Jestem żołnierzem, a nie urzędnikiem. – wracała myślami do słów męża. – Stolica jest zabetonowana przez dorobkiewiczów. Czuję się młodo i nie zostanę emerytem... Wojsko konserwuje. Mam więcej sił i możliwości niż gdy rozpoczynałem pracę.

– Pomyśl o dzieciach...

– Samodzielność dobrze im robi, są przez to już dawno dorosłe.

Pomyślała, że mężczyźni nie mają skrupułów jeżeli ich to bezpośrednio nie dotyczy, a kobiety muszą uzupełniać ich wady, myśleć i działać podwójnie. Panowie sprawdzają się w roli psa i małpy, dla obrony i rozrywki.

2.

Postanowiła poprawić swój wizerunek w łazience przy lustrze w którym widziała ciągle energiczną, młodą kobietę o bystrych oczach z kępą ciemnych, niesfornych włosów na głowie wymagających klepania, gładzenia. Nie była na tyle młoda, żeby pióropusz włosów w dużym nieładzie artystycznym był jej ozdobą, stąd ciągłe ujarzmianie żywiołu miało służyć jej urodzie ryczącej czterdziestki, od wielu lat. Zjadła pospiesznie śniadanie i nie mogąc doczekać się dzieci udała się do fryzjera i kosmetyczki. Poleciła gruntowną zmianę wyglądu w stylu aktualnych trendów. Fryzjerka utwierdziła ją, że po zabiegu wygląda „trendy”. Płaciła usatysfakcjonowana. Pasowała jej ta zmiana stylu.

– Mamo, wyglądasz super. – przywitała ją Karolinka.

– Jestem w najlepszym wieku dla kobiety. – wzmocniła wrażenie dobrym samopoczuciem.

– Myślałam, że to ja jestem w najlepszym wieku. – zaśmiała się Karolina ubawiona swoją oceną.

Przywitała się z córką szczególnie serdecznie podkreślając znaczenie swojej wizyty.

– Na długo przyjechałaś?

– Na zawsze. – odpowiedziała impulsywnie, po chwili dodała łagodząc zaskoczenie. – To zależy też od was i Czarka, nadal jest moim mężem.

– Myślałam, że się rozwodzicie. – powoli mijało zaskoczenie córki.  

– Muszę pobyć ze swoimi dziećmi, wydaję mi się że to już ostatnia chwila. Mam wrażenie, ze muszę coś dla was zrobić, bo za kilka lat będzie za późno.

– Gorzej się czujesz, coś ci dolega, jesteś chora? Mamo, co z tobą? – zagrały emocje Karoliny.

– Nigdy nie czułam się tak dobrze jak teraz, może gdy miałam dwadzieścia lat i czystą kartę do zapisania. Straciłam ponad dwadzieścia pięć lat na bezczynność. Postanowiłam działać. Macie pracę? – kiedy to mówiła wracała do młodzieńczej jasności, nabierała blasku i olśnienia.

– Nie. Niestety nie. – zgasło światło między nimi dające odprężenie, radość, euforię do bycia sobą.

– To niesprawiedliwe, żeby skończyć studia i nie mieć pracy. Zrealizowałaś moje marzenie, skończyłaś architekturę. Wydawało mi się, że moja córka będzie mogła się zrealizować w zawodzie architekta. Przez pięć lat w to wierzyłam.

Stały naprzeciw siebie, córka i matka, co nie zdarzało się często, już obie dorosłe, tyle że niesamodzielne. Karolina była nieco wyższa od niej, miała bardziej lśniące włosy i delikatniejszą cerę rajskiego owocu, gustownie ubrana, była gotowa do pokazania swoich możliwości. Uciekały przed spojrzeniem sobie w oczy jakby lepsza była niewidzialna obojętność, niż realistyczna prawda.

Przyszedł Kamil, widzieli się pierwszy raz w czasie tej wizyty. Po przywitaniu skierowała swoją uwagę na syna, jej zatroskanie on rozpoznał jako atak w jego czułe miejsce.

– Co u ciebie słychać? – pytanie pozostawało bez odpowiedzi. Ktoś musiał przerwać ciszę, złagodzić napięcie, zamienić wyczekiwanie na spokój. Spojrzenia na krótko skrzyżowały się, zaiskrzyły prawdą w oczach, w obrazie myśli.

– Czy masz pracę, czy możesz rozpocząć aplikację?    

– Państwo nie pozwala się dalej szkolić i praktykować. Ciągle rządzi oligarchia adwokatów nie znosząca konkurencji. Co rok tysiące prawników kończy studia i w zasadzie nie jest dopuszczona do zawodu. Nie chcę o tym rozmawiać. – odpowiedział demonicznie. Zakręcił się wokół osi eksplodując nadmiarem energii jak tancerz na scenie, który ma epizodyczną rolę. Był średniego wzrostu, szczupłym, zgrabnym mężczyzną o czarnej, wojowniczo nastroszonej czuprynie, niebieskich, śmiałych oczach, ubrany w czarną koszulę, ciemnopopielatą marynarkę i granatowe dżinsy. Strój urzędowy młodego poszukiwacza pracy.

– Powiedz co u ciebie słychać. – odbił słowa jak piłkę na pole przeciwnika.

– Chcę z wami pobyć, mam dość życia na poligonie, chcę pozostać w Warszawie ze swoimi dziećmi.

– Za późno, już dawno nie jesteśmy dziećmi. Będzie tu ciasno, a my niedługo wprowadzamy się do swoich mieszkań. Mamy bogatych rodziców i będziemy mieszkać u siebie. Koniec z wynajmowaniem komuś naszych mieszkań. – powiedział za siebie i za siostrę bliźniaczkę i nie czekając na odpowiedź zwycięski odszedł do swojego pokoju.

Widziała go chwilę i chciała iść za nim w roli opiekunki do dziecka lecz spojrzenie jego zatrzymane w pamięci, nie akceptowało takiego rozwiązania. Spojrzała bezradnie na córkę, zagubiona, nie mogąca dotrzeć do celu. To obcy poświęciłby więcej uwagi...

Stąpała po zaminowanym polu wyszukując możliwość dotarcia do celu i wykonania swojego zadania, które mogło zatracić sens. To nie była wojna czy próbne ćwiczenia wojskowe, lecz normalne życie. Walka, żeby zaistnieć...

Honorata doceniała przyjemne chwile rodzinnych spotkań zapatrzona w swoje dzieci lekko poirytowane jej nadmierną troską okazywaną sporadycznie w czasie wizyt. Oddalona od nich nie miała szansy, teraz kiedy była z nimi czuła, że musi zrobić coś nadzwyczajnego, przekraczającego jej możliwości. Miała świadomość emocjonalnego wzlotu dla dobra swoich dzieci i zapewnienia im startu. Patrzyła na żyrandol w pokoju i kojarzyła swój czas kobiety, która jeszcze może świecić pełnym blaskiem zanim przepali się kolejny punkt świetlny. Znajdowała czas nie tylko dla rodziny, ale i dla sąsiadów pamiętających młodą dziewczynę. Miała takiego sąsiada na którego czekała tak samo niecierpliwie jak prawie trzydzieści lat temu. Nie dziwiło ją ciągle to samo podejście do miłości otwarte, ufne, nieskalane porażkami. Odpowiedni mężczyzna to był dla niej cel do osiągnięcia, wymarzony dar, wygrana, przyjemność i wygoda. Tak myślała dawniej, tak myślała dzisiaj. Czuła się jak więzień na zwolnieniu warunkowym, który pragnie wykorzystać każdą chwilę wolności. Zdecydowanie postanowiła być sobą i cieszyć się cenną chwilą w otoczeniu dzieci, rodziców, ale nie tylko. Wybrała się kilkakrotnie na spacer po sklepach, zajrzała do parku, rozmawiała z sąsiadami. Miała wrażenie, że czas spędzony poza Warszawą był snem, zapomnieniem możliwym do odrobienia. Ciągle czuła się młodo jak jej córka i nie mogła się nadziwić, ze ma więcej optymizmu niż Karolina. Cieszyła się na widok ludzi, dostrzegała zakochanych, szaraków, dziwaków, pijanych, zadufanych, lękliwych, prostaków, elegantów, młodych i starych. To był kapitał, pewnie niewykorzystany jak jej dorosłe dzieci. Postanowiła to zmienić. Jako swój kapitał miała dorosłe, wykształcone dzieci, męża, optymizm i trochę gotówki oraz znajomych z dawnych lat.

Po raz kolejny spotkała się z ulubionym sąsiadem, tym razem nie tylko przez chwilę, ale nieco dłużej w „Sielance”. Lokal był pusty, byli jedynymi klientami, więcej było osób personelu niż gości. Naród oszczędzał...

– Minęło prawie trzydzieści lat od naszych spotkań. – zaczął Radomir Tyranowski, pieszczoch Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, emerytowany policjant gabinetowy, były oficer służb specjalnych, kiedyś pracujący „na lewo” poseł w Sejmie.

– Tyle lat minęło od naszych pierwszych spotkań.

– Nic się nie zmieniłaś, jesteś nadal piękną kobietą.

– Od piękna ważniejsza jest mądrość. – odpowiedziała rzeczowo nie zachłystując się komplementem. Miała całkiem prozaiczny cel tego spotkania.

– Pomóż moim dzieciom znaleźć pracę.

– Nie wiem jakie mają oczekiwania i czy będę w stanie je spełnić? Muszą mieć inicjatywę.... – zamyślił się wyczekująco, z godnością władzy, którą się nie dzieli z byle kim.

Kawa stygła w filiżankach naznaczając aromatem swój teren. Honorata patrzyła prosto w oczy swojemu dawnemu adoratorowi. Oczy nie kłamały, była w nich potęga władzy, pycha i zadufanie, czujność i pazerność sępa gotowego rozszarpać swoją ofiarę.

– Ty wiele możesz.... – powiedziała pod wrażeniem obserwacji kolegi chcąc wydobyć z niego ludzkie uczucie pomocy.

Radomir Tyranowski uśmiechnął się pobudzony pochwałą i rozpromieniony własnym tryumfem, jego oczy zaświeciły blaskiem, podnieceniem z jednoczesną przebiegłością.

– Ty też wiele możesz... mnie dać. – rechotał iskrząc oczami, kiedy zbliżył usta do filiżanki kawy nie spuszczał z niej wzroku. Pomyślała, ze oczy ma czujne, wyostrzone spojrzenie chytrego, przebiegłego kapusia. Dostosowała się do jego zachowania, żeby nie być kimś gorszym w kategorii w jakiej poruszał się jej partner. Wiedziała czym zajmuje się Radomir Tyranowski. Miała nadzieję, że będzie się z nią liczył, jeżeli nie okaże się proszącą petentką a partnerką.

– Chciałabym otworzyć małą firmę współpracującą z samorządami, urzędami w całym kraju, taką która ułatwi realizację potrzeb w miastach. Wiem z doświadczenia jak bardzo w terenie potrzebują wsparcia kogoś z możliwościami w Warszawie. Fundusze europejskie czekają, tylko wymagają programów. W tym Polacy są najlepsi na świecie. Jesteśmy potęgą w opracowywaniu programów. – była zdumiona jak potrafi się zmobilizować do wygłaszania porywczych, patriotycznych celów. Z politykiem należy rozmawiać politycznie, ubawiła się własnym olśnieniem, chęcią do działania z pomocą przyjaciół. Kiedyś należało wszystko robić z przewodnią siłą partii. Teraz zgodnie z językiem dyplomacji politycy to byli ludzie którym na sercu było dobro człowieka. Nadal pojedynczego człowieka, tego w organizacji. Im wyżej w hierarchii organizacji tym więcej tego dobra powinno się otrzymywać. Radomir był olśniony jej stylem.

– Zmieniłaś się na lepsze, z taką kobietą jestem gotowy nawet współpracować. Jestem prezesem korporacji zajmującej się tymi zadaniami. Musiałem założyć firmę, bo skończyła mi się kadencja w sejmie i nie udało się załapać na dietę. – dodał z coraz większą pokorą. Udawaną pokorą na chwilę, gdyż zaraz był władcą, bożyszczem, magnatem, który wszystko może.

– Zawsze mi się podobałeś. Nie wiem czemu wyszłam za wojskowego, a nie za policjanta?

– Nie byłem policjantem, miałem ważniejsze zadania. Byłem politykiem. Obecnie jestem prezesem dużej korporacji, mam kilka firm. Prowadzę interesy na dużą skalę. Jestem przewodniczącym ważnej komisji przy ministerstwie.

Oboje dobrze się bawili, jak za dawnych lat, tyle że w innym stylu, dostosowanym do aktualnych realiów. Kawa została wypita. Rozstali się serdecznie dłużej niż standardowo trzymając się za rękę. Radomir z życzliwości pocałował ją w rękę. Spotkanie odebrała jako dobrą zapowiedź. Podjęła temat godny do ambicji tego mężczyzny, który był zawsze chciwy na pieniądze, pochwały i dziewczyny.

On wsiadł w samochód i pojechał za swoimi sprawami. Ona spacerem wróciła do domu. Zaskoczeniem był widok syna pakującego śpiwór i osobiste rzeczy do plecaka. Przyglądała mu się chwilę w milczeniu czekając na wyjaśnienia z jego strony, lecz zaskoczenie było zbyt silne, ciekawość ogromna, zatroskanie olbrzymie.

– Gdzie ty się wybierasz? Nic o tym nie wiem. Dlaczego nic o tym nie wiem?

– Jadę z ludźmi w góry. Gorce, słyszałaś chociaż, pewnie nigdy tam nie byłaś. – stwierdził dość opryskliwie. – Muszę się sprawdzić. Wiesz co to jest rajd? Wiesz co to jest crash - test albo survival?

– Martwię się o ciebie, miałam spotkanie w sprawie waszej pracy. Chcę wam pomóc znaleźć zatrudnienie.

– Dobrze mamuśka, ale ja zaraz wyjeżdżam, jeżeli tu dłużej zostanę to zwariuję z nudów. Chcesz mieć syna wariata?

– Dlaczego jesteś taki tajemniczy? Dlaczego jedziesz? Chcę pobyć z tobą, porozmawiać.

– Za późno na spowiedź i rozgrzeszenie. Nie będę się pytał ciebie o zgodę przy każdym wyjściu z domu. – odpowiadał chłodno i lodowato, jak tylko może być w zimie. Za oknem co dwie godziny rozpoczynała się burza śnieżna trwająca do trzydziestu minut.

– Nie przesadzaj, jak nie będziesz dbać o siebie, to zachorujesz.

– Mamuśka, lepiej żebyś nie wiedziała gdzie jadę i co będę robił. Wracam w poniedziałek rano. Bądź szczęśliwa... Jedź do ojca.

Wyszedł ubrany w kurtkę, z plecakiem, z lodowatym uśmiechem na twarzy. Ona była bezradna. Córki też nie było w mieszkaniu. Byli tylko jej rodzice i ona. Podeszła do okna i wypatrywała swojego syna. Szedł szybkim krokiem po zaśnieżonym chodniku nie oglądając się za siebie. Zaraz zniknął jej z widoku.

3.

Kamil Brachowski na Dworcu Centralnym rozpoznał swoich przed kasami w hallu głównym, zachowywali się entuzjastycznie, mówili, nucili, kręcili się, gonili, klepali po rękach, plecach. Podróżni przyglądali się grupie dwudziestu młodych osób z dystansem, ukrytą irytacją, zazdrością, obojętnością. Reagowali różnie w zależności od wieku. Oni na innych podróżnych nie zwracali uwagi. Byli w grupie trzymającej władze, radość i entuzjazm. Inni byli obojętnym tłem, bez blasku i energii.

„Pociąg z Warszawy - Wschodniej do Zakopanego wjedzie na tor szósty przy peronie trzecim”. – zabrzmiał czysty, mechaniczny głos kobiecy. To był już powód do aplauzu dla grupy młodzieży.

Na ich widok ludzie na peronie uciekali w inne sektory zanim pociąg wjechał i zatrzymał się, nie mieli szans przy wejściu. Obstawili dwa wejścia wagonu drugiej klasy i wpuszczali swoich z plecakami. Zajmowali miejsca w przedziałach zaznaczając swój teren plecakami wkładanymi na półki lub na fotelach jeżeli korzystali z wolnej przestrzeni korytarza gdzie jak w świetlicy mogli dalej dyskutować. Entuzjazm malał bardzo powoli do Częstochowy, dopiero po zobaczeniu klasztoru „Jasna Góra” próbowali spać. Kraków zwalił ich z nóg, wszyscy siedzieli, leżeli, spali lub udawali spanie. Przed Nowym Targiem wstąpił w nich nowy duch. Byli na starcie do drogi, mimo że była to dla nich ostatnia stacja.

Ktoś zaśpiewał piękną ludową piosenkę o Nowym Targu, pięknej okolicy i jeszcze piękniejszej dziewczynie. Wszyscy albo śpiewali, albo mówili. Takich co nie zabierali głosu nie było wśród nich, amatorów przygody. Wyprawę organizował Klub Górski i w składzie uczestników było czterech przewodników beskidzkich i kilkunastu kursantów chcących zdobyć takie uprawnienia. Wyprawa miała być ekstremalnie trudna, szkoleniowa i weryfikująca zdolność do przetrwania w górach podczas zimy. Grupa była reprezentowana przez młodych, ambitnych ludzi na studiach lub po ich ukończeniu. W Nowym Targu na dworcu kolejowym, przed wyjściem w góry, podzielono uczestników na cztery zespoły po cztery osoby plus przewodnik, możliwie sprawiedliwie dzieląc kobietami, których było osiem. W zespole Kamila były dwie dziewczyny, Beata i Justyna oraz Jacek, adepci trudnej sztuki przewodnickiej oraz przewodnik Kajtek. Kamil kontynuował swoje zainteresowania turystyczne na które w czasie studiów było mało czasu. Uczestniczył w tego typu grupowych wypadach jedynie w okolicach Warszawy. Dwukrotnie uczestniczył w zawodach na orientację polegających na dotarciu do miejsc zaznaczonych na kopii mapy. W danym miejscu wisiała ukryta kartka z numerem który należało zapisać, żeby dalej kontynuować zawody. Startowały zespoły trzy, czteroosobowe. Jego zespół nigdy nie wygrał. Przeciętny czas ciągłego wędrowania z jego udziałem, w okolicach Warszawy to doba. Tutaj miało być ciekawiej. Gorce czekały... Kierunek marszu północno – wschodni na Turbacz. To miał być spacerek przed dalszą wędrówką.

Była ósma rano, brzask mętnego dnia zza chmur pod wpływem wschodzącego, niewidzialnego słońca. Delikatnie padał śnieg przy lekkim mrozie. Był środek zimy, dwudziestego dziewiątego stycznia. Prognoza przewidywała zmianę pogody na wyżową, słoneczną, bardzo mroźną.

Za miastem rozpoczęło się podejście w górę ku tajemniczym szczytom pokrytych lasem i śniegiem. Szli umiarkowanym tempem po czystym śniegu nieskalanym nogą turysty. Każda grupa miała inny wariant trasy, ale początkowo szli razem, jeden za drugim. Kamil szedł w środku grupy zapatrzony w śnieg i plecak poprzednika. W lesie wiatr był mniej dokuczliwy niż na otwartym terenie. Za nimi pozostały ostatnie pojedyncze zabudowania dzielnicy Kowaniec i Upłazu. Szli w milczeniu, słychać było jedynie chrzęst ugniatanego śniegu pod stopami, czasami z drzewa opadła śnieżna czapa budząc czujność w ciszy zimowego lasu, ciemnego, groźnego, niedostępnego o tej porze. Kamil był pewny, że nigdy nie wybrałby się samotnie na taką zimową wędrówkę. Grupa dawała poczucie bezpieczeństwa na tyle, że nie interesował się dokąd mają dotrzeć i gdzie będą spać. Konieczny był śpiwór i karimat. Ważny dla niego był udział w grupie, rywalizacja, osiągnięcie celu w trudnych warunkach najbardziej zalesionego pasma górskiego. Potrzebował sprawdzianu własnych możliwości, przejścia trudnej trasy, zdobywania szczytów.

Schronisko na Turbaczu ujrzał po raz pierwszy, wydało mu się ogromne. Na trasie nie spotkali nikogo a w schronisku było mnóstwo młodych ludzi. Warszawiacy wypoczęli przez godzinę. On miał okazję rozgrzać kolano, które nieco dokuczało bólem po przebytej wcześniej operacji łękotki.

– Dzielimy się na cztery grupy, w każdej idzie przewodnik, tyle że on pilnuje czy prawidłowo idziecie według wyznaczonej trasy na mapie innej dla każdej grupy i pomaga tylko w sytuacji awaryjnej. Zawody polegają na tym, żeby jak najszybciej dotrzeć do mety odwiedzając zaznaczone miejsca. Wcześniej ci sami przewodnicy powiesili kartki na drzewach z numerami, które musi grupa spisać.

– Gdzie będziemy spać i jeść? – zapytał jeden z kandydatów na przewodnika beskidzkiego.

– Wszystkie grupy muszą sobie radzić. Spotykamy się jutro, tutaj w schronisku. Wracamy do Nowego Targu na nocny pociąg do Warszawy.

Mapy zostały wręczone w ostatniej chwili. Ruszyli przed siebie. Kiedy byli na Długiej Hali rozpoczęła się śnieżna zamieć. Kamil szedł ostatni, widział tylko dziewczynę przed sobą. Wiatr przenosił poziomo śnieżynki kręcąc intruzom w oczy biały puch, sprawiając wrażenie dotkliwego chłodu. Skupił się na tym żeby być jak najbliżej poprzedzającej go dziewczyny nie tracąc ją z oczu. Zamieć musiała ustąpić, tym szybciej im bardziej była intensywna.

– Już może być tylko lepiej... – krzyknął Kamil do najbliższej koleżanki chcąc pokonać szum wiatru.

– Coś się stało? – dziewczyna obróciła się i krzyknęła mu prosto w twarz.

– Już może być tylko lepiej. – powtórzył w bezpośredniej bliskości.

– Myślę, ze wszystko jest pod kontrolą przewodnika.

Wymiana kilku zdań spowodowała, że zostali nieco w tyle, musieli przyspieszyć bo widzialność była na kilka metrów i trzy osoby przed nimi wtapiały się w śnieżną przestrzeń.

– Co mnie pcha w taki żywioł? – zapytał samego siebie.

Gdzieś były góry, widać było tylko gęsty las w który weszli po opuszczeniu Hali. Pomruki wiatru mieszały się z szumem drzew. Zatrzymali się za krawędzią lasu.

– Niech każdy dokładnie obejrzy mapę i zlokalizuje pierwszy punkt. – polecił przewodnik Kajtek, tak się wszyscy do niego zwracali, mimo że miał na imię Norbert.

Mapa wędrowała z rąk do rąk. Inne grupy nie zatrzymywały się, byli pewni swojej drogi. Każdy musiał pokazać na mapie miejsce w którym aktualnie się znajdowali. Byli zgodni.

– Co studiujecie lub studiowaliście? – zapytał Kajtek zmniejszając dystans własną życzliwością i ciekawością.

– Ochronę środowiska. – powiedziała Justyna, z którą rozmawiał Kamil podczas zadymki śnieżnej.

– Geodezję na Politechnice.

– Prawo.

– Budownictwo.

– To będzie o czym podyskutować w czasie wędrówki. Wszystkie te dziedziny są zaniedbane, macie dużo do zrobienia.

– Skończyłem studia, ale nie mogę znaleźć pracy i wykorzystać swoje umiejętności. – przyznał się Kamil.

– Przed wami ciągła nauka. – orzekł przewodnik jak sędzia na rozprawie.

Pierwszy punkt został rozszyfrowany, na drzewie była kartka z numerem 66. Sekretarzem grupy została Beata. Tematem zainteresowania była mapa z naniesionym drugim punktem. Zamieć w lesie była mniej odczuwalna, skończyła się po godzinie. Śnieg padał spokojnie tracąc żywiołowość przy mniejszej prędkości wiatru. Powietrze nadal było mgliste, a przestrzeń gór i lasów ciągle tajemnicza.

– Sprawdźmy gdzie jesteśmy? – zaproponował przewodnik.

Kursanci wpatrywali się w mapy. Wszyscy udzielili prawidłowej odpowiedzi.

– Przełęcz Borek.

Śnieg był coraz głębszy, sięgał powyżej kolana. Droga była coraz trudniejsza, ale nikt nie zgłosił żadnej uwagi. Parli naprzód, tyle że wolniej. Drugi punkt był najbardziej wysunięty na północ. Mijała godzina za godziną zanim do niego dotarli. Długo patrzeli na mapę ustalając swoją pozycję oraz kierunek przyszłej trasy. Nie widzieli szlaków pomalowanych na drzewach.

– Idziemy tą samą drogą, już tędy szliśmy. – zauważył Kamil.

– Chyba nie. Tym razem Jaworzyna będzie z drugiej strony.

Płynęli po śniegu czasami przewracając się na skutek zmęczenia. Często zmieniała się osoba na prowadzeniu torując dziewiczą drogę w bezmiarze śniegu. Zbocze niewidzialnej góry wznosiło się po prawej stronie. Barierę stanowiła ciemna ściana lasu. Tutaj był trzeci punkt kontrolny, co przyszło im łatwo to potwierdzić. Dotarli do zrujnowanego szałasu który nieco odsłaniał od wiatru. Tam była kartka w folii z numerem 60. Śnieg już nie padał. Próbowało pokazać się słońce zza zasłony warstwowych, mglistych chmur. Na kocherze zagotowali herbatę, rozłożyli kanapki które zjadali bez względu na ich pochodzenie. Każdy coś dał od siebie. Śnieg był nawet w kolibie. Stali bo nikt nie przygotował miejsc siedzących. Pili herbatę, jedli kanapki wpatrując się w siebie i zadając pytanie w jakiej są formie i jaka droga przed nimi?

– Jak samopoczucie? – zapytał przewodnik.

– Damy radę. – powiedziała Justyna za grupę obdarzając wszystkich błyskotliwym uśmiechem.

– Wierzę w młodych, ambitnych, oni potrafią osiągnąć cel. Taka trasa do przebycia w pojedynkę chyba nie byłaby możliwa. Cel można osiągnąć zespołowo. Dobrze, że są tacy co im się chce. To trudna wyprawa, tylko dla odważnych i wytrwałych.

– Jestem wytrwały ale bardzo niecierpliwy. – zaśmiał się Kamil.

– Po drodze widziałem ślady różnych zwierząt, ale ich samych nie zauważyłem. – zmienił temat Jacek.

– Wchodzimy na ich teren. Tylko Bieszczady mogą konkurować z Gorcami pod względem dzikości.

– W Bieszczadach nigdy się nie zgubiłem, w Gorcach prawie zawsze. – zaśmiał się przewodnik.

– Jesteśmy młodzi, ambitni, damy sobie radę.

– U nas niestety, najlepiej dają sobie radę ci z komunistycznym rodowodem. – nie był to śmiech, ani żart przewodnika. – Oni są solidarni i osiągają co chcą. Przepraszam, ale wyglądacie na porządnych ludzi, chociaż twarze macie czerwone, myślę że zgodzicie się ze mną.

Milczenie mogło potwierdzać lub zaprzeczać. Przewodnik milcząco lustrował każdego z osobna dobierając się do jego myśli.

– Idziemy, przed nami długa droga. – zadecydował. – Najtrudniejszy odcinek, teraz ty prawnik, poprowadzisz.

Kamil wpatrywał się w mapę turystyczną, w kopię mapy topograficznej z naniesionymi punktami do odwiedzenia. Rozglądał się po polanie szukając drzwi do lasu. Wiatr przegonił chmury, wyłoniła się dumnie Jaworzyna. Szukali miejsc gdzie śnieg był ubity i można było posuwać się do przodu a nie zapadać w biały puch.

– Musimy dotrzeć do zbójeckiego szlaku. – bawił się Kajtek jego niepewnością w terenie gdzie każdy krok był pierwszym śladem na śniegu.

– Jest to taka droga pod górę, że prowadzić może tylko prawnik. – pocieszył się Jacek zamykający grupę.

– Następny punkt na Zbójeckim Placu.

Po pewnym czasie odkryli ślady na śniegu, wygodnie prowadziły przez las do którego doszli z wielkim trudem brnąc w głębokim śniegu. Wędrówka stała się mniej męcząca.

– To są ślady człowieka albo niedźwiedzia. – stwierdziła Beata. – Mam nadzieję, że człowieka.

– Mylisz się, to są ślady dinozaura. – stwierdził przewodnik.

– To jakaś nasza grupa szła tędy. – promiennie odkryła Justyna.

– Proponowałem żeby zabrać narty śladowe, ale okazuje się, że dla wielu to byłby nadmierny kłopot. Na nartach byłoby znacznie szybciej. To ma być trening młodej kadry, usłyszałem. – wyjaśnił Kajtek odwracając się do dziewczyn. Był starszy od nich o około dziesięć lat.

Ktoś w górze ponownie rozsypał worek ze śniegiem, drobne płatki wirowały z wiatrem ku białemu podłożu pod którym kryła się ziemia. Ślady na śniegu traciły pierwotny wygląd, wypełniał je śnieg. Las i padający śnieg stanowiły bariery nie do przebycia. Kto zrobił kilka kroków z drogi i lądował w puchu niemal po pachy. Nawiany śnieg tworzył własne dzieło krajobrazowe w kompozycji z lasem, polanami. Na drzewie zauważono zielony szlak potwierdzający prawidłowo obraną drogę. Wszyscy milczeli wsłuchując się w ciszę przerywaną porywem wiatru, spadnięciem płatu śniegu z gałęzi drzewa, piskiem śniegu pod butami, zadyszką maszerujących w tych trudnych warunkach wymagających dużego wysiłku. Zwolnili, prawie stali w miejscu.

– Taka wytrwałość przyda się w życiu. – powiedział Kamil będący w stanie oszołomienia rześkim powietrzem, białą przestrzenią.

– Dobry sprawdzian, ale wyłącznie dla wytrwałych. – przyznał Kajtek. – Miałem różne przypadki, i takie że musiałem holować kilka kilometrów po górach delikwenta. Byłem mniej żywy niż człowiek, którego niemal doniosłem do schroniska.

– W górach trzeba mieć poczucie rzeczywistości. – przyznała Beata.

– Kobiety są mądrzejsze i często bardziej wytrzymałe. – czarował Kajtek dwie dziewczyny.

Brnęli ambitnie w sypkim śniegu usiłując zdobyć tajemnicę, która w tych trudnych warunkach mogła być pułapką. Szli po dzikich, zasypanych śniegiem górach, niedostępnych terenach, mimo że kosztowało ich to dużo energii. Większość ich znajomych wypoczywała przed telewizorem ustawionym na rozrywkę.

– Co się przyda w życiu, dowiemy się dopiero na emeryturze. – roześmiała się Justyna tryskając dobrym humorem.

Udział tych dwóch dziewczyn sprawiał że szło się przyjemniej, niemal jak na randce.

– Dowiemy się, jeżeli nie zostaniemy tutaj, w górach. – dodał makabrycznie Jacek.

Śnieg przestał padać, zrobiło się bardziej przestrzennie na leśnym szlaku. Koniec drogi pozostawał niewidoczny i nieosiągalny. Przesuwające się ciemne chmury przyczyniały się do wczesnego zmierzchu, utraty jasności. Mrok zapadł szybko razem z mrozem. Buty piechurów coraz głośniej grały na śniegu.

– Cały czas ktoś idzie przed nami. – stwierdził Jacek, który akurat prowadził grupę.

– Idziemy zbójeckim szlakiem. Zbóje prowadzą nas w pułapkę. – przyznał ze śmiechem Kajtek. – Musicie patrzeć na mapy. Czwarty punkt do namierzenia jest blisko. Po tej ścieżce nocą chodzili zbóje, potem w czasie wojen partyzanci, żołnierze, a teraz błądzą turyści.

– Wszystkim udało się wydostać z lasu, bo kości czy szkieletów nie widać. – stwierdził optymistycznie Kamil.

– Nie widać, bo śnieg wszystko przykrył. – skwitowała pesymistycznie Beata.

– Zanim zostaniecie trupami musicie dotrzeć do czwartego stanowiska na mapie. Ja nie pomagam, tylko kontroluję i poganiam, gdyby ktoś chciał pozostać tu na zawsze.

Już po ciemku dotarli do czwartego punktu. Po długim marszu brnąc w śniegu doszli do zrujnowanego szałasu gdzie spotkali swoich z Warszawy, grupę przewodnika Przemka. Tamci rozpalili małe ognisko, pili herbatę ugotowaną na olejowych kocherach, jedli kanapki. Chętnie do nich dołączyli grzejąc się ogniem, atmosferą i herbatą. W czasie postoju Kamil poczuł się zmęczony, nieskory do dalszej wędrówki. Miał chwilę słabości kiedy ulegał pokusie wygodnego życia stawiając sobie pytanie po co tak się męczy. W szałasie znaleźli piąty punkt, identyczny dla obu grup, czyli byli w połowie drogi biorąc pod uwagę, że pozostało im odnalezienie dalszych pięciu stanowisk z numerem. Ich drogi rozchodziły się w różnych kierunkach. Tamci z grupy Przemka mieli iść na północ, a grupa Kajtka na południe w kierunku Ochotnicy. Do tej pory szli na wschód. Trasa zataczała koło przed wsią i mieli dotrzeć do schroniska na Turbaczu przez Forędówki nie dochodząc do zabudowań.. Do przebycia była nieco dłuższa trasa, mieli nadzieję, że łatwiejsza od tej którą przebyli.

 – Jak samopoczucie? – zapytał Kajtek widząc zamyślonego Kamila.

– Dobrze, musimy dotrzeć do cywilizacji. Nie ma innego wyjścia jak iść teraz na zachód. – odpowiedział zamyślony.

– Ty, prawnik musisz nas poprowadzić. – postanowił poderwać go do działania widząc jego rezygnację.

Kamilowi nie wypadało odmawiać, ani przyznać się, że ma wszystkiego dość. W tej sytuacji nie miał takiego prawa.

– Jesteśmy na półmetku. – zgodnie przyznali obaj przewodnicy. – Gotowi do dalszej wędrówki?

Nadzieja gasła w grupie w nocy, w środku gór, w środku zimy. Pokazywały się gwiazdy oznaczające pogodę mroźną. Ciepło ogniska, posiłek, rozleniwiły co niektórych, chyba najbardziej Kamila. Po zgaszeniu ogniska ciemna rzeczywistość była przykrym                 odczuciem ich wędrówki. Plecaki zostały zarzucone na właściwe miejsce i nieco pochyleni ruszyli przed siebie szukając swojej drogi.

– Czy człowiek musi tak się męczyć? – zapytał Kamil wychodząc na prowadzenie mając w pamięci mapę najbliższego odcinka do szóstej stacji.

– Człowiek powinien doświadczać radości, smutku, cierpienia, wesołości, zmęczenia i odpoczynku. – wyjaśnił przewodnik i nikt tego nie komentował, ani nie zaprzeczał.

Szli w głębokim śniegu w kierunku góry którą mieli minąć na skraju lasu. Otwarta przestrzeń mroziła ich twarze i usta. Okazało się, że najgorsza droga dopiero przed nimi. Kamil przewrócił się w śniegu zmęczony prowadzeniem i wydeptywaniem swoich śladów w bezmiarze białego puchu. Szlak odnajdywał dalej Kajtek.

– Prowadzę tutaj, bo czeka nas prawdziwa Golgota.

Brnęli w śniegu jeden za drugim korzystając z pozostawionych wgłębień. Wspinali się zboczem góry.

– Włączyłem automatycznego pilota, niech mnie prowadzi. – Kamil ożywił ciszę cofając się na ostatnią pozycję w grupie.  

Pomyślał, że gdyby miał pracę nie brałby udziału w takich męczących podróżach. Przyjechał żeby zapomnieć, jednak zapomnieć nie mógł. Wykonywał ciężką, fizyczną pracę razem z innymi młodymi w swojej grupie. Cztery takie grupy na pewno walczyły w górach z żywiołem przestrzeni śniegu, mrozu. Czy wśród nich byli inni bezrobotni? Na pewno tak. Czy ktoś się poddał mając dość męczących zawodów na orientację? Na pewno nie. Był pewny że wytrzyma wszelkie trudy, że każdy z uczestników dotrze do mety. Przechodził drobny kryzys kiedy myślał o sobie, ile niewiadomych przed nim i jak mało zależy od niego jego powodzenie. Zawód prawnika bardzo mu się podobał, ale takich jak on były setki każdego roku kończących studia i próbujących znaleźć pracę w tej najbardziej hermetycznej branży. Żył w Polsce branżowej, kiedy byli ci lepsi i gorsi. Podstawowym celem branż było trzymać monopol na wysokie dochody. Tym słabszym już dawno sztuka ta się nie udała, ale byli giganci paliwowi, energetyczni, telefoniczni, prawnicy, komornicy, lekarze, urzędnicy wydający decyzję na podstawie własnych projektów i opracowań. Monopoliści - giganci w wolnym rynku  osiągali największe zyski, liczone w miliardach złotych rocznie, bez żadnego wkładu w postęp techniczny. Polityczna ochrona – to wystarczało. Kto nie miał monopolu miał zyski wielokrotnie niższe, dlatego władzy nie zależało na ustalaniu wolnego rynku bez udziału w radach nadzorczych. Rady nadzorcze były zawsze obstawione swoimi kompetentnymi ludźmi z rządzącej partii. Byli też lepiej traktowani przez organy ściągające haracze niż zwykli pracownicy. W czasach kryzysu zwalniano pracowników, ale nikogo z zarządu czy z rady nadzorczej. Ich działalność była zbędna, ale nikt nie mówił tego głośno, jeżeli chciał pracować. Dla nich były korzystne przepisy finansowe o jakich nie śniło się normalnym pracownikom.

W swej wędrówce uciekali od obrazu tego kraju podzielonego na branże popłatne dla elit oddzielone od sfery niewolników niewdzięcznej roboty. Oni ruszali do boju w ten niesprawiedliwy świat ukształtowany przez komunistycznych dygnitarzy, a trzymający cały czas władzę wiele lat po likwidacji kiedyś dla nich najlepszego sposobu sprawowania władzy. Dla tych spoza partii nadal było niewolnictwo, tyle że bardziej humanitarne. Młodzi szukali swojej drogi, czystej, nieskalanej, odkrywczej.

Beata pełniła rolę dokumentalisty, zapisała kolejny odnaleziony numer na szóstym stanowisku. Wytyczona trasa schodziła z gór ku dolinom. Zmiany na prowadzeniu dokonywali nie tylko panowie. Beata i Justyna parły do przodu zdumiewająco sprawnie i z energią. W pewnym momencie cała grupa stanęła.

– Szkoła zapewnia nam tylko wysiłek umysłowy, a to krok do kalectwa. Dobrze, ze same sobie dajemy w kość. To czyni nas sprawne. – zwróciła się Beata do koleżanki schodząc na ostatnią pozycję.

– Nie lubię totalnego przymusu. Ale gdy sama decyduję stać mnie na więcej.

– Dziewczyny promują przedsiębiorczość. – zaśmiał się przewodnik, który akurat je rozdzielał w grupie.

– Każdy znalazł się tu z własnego wyboru. – parsknął Jacek buchając parą z ust jak wszyscy.

– Zająłem się turystyką, bo nic nie mam do roboty. – przyznał Kamil na krótkim odpoczynku. – Poza szukaniem pracy. – dodał niezwykle poważnie.

– Takie czasy, że trzeba walczyć o przetrwanie. – skomentował na wesoło przewodnik Kajtek. – Chyba, ze ma się partyjną obstawę to się wszystko należy. – dodał już niezwykle poważnie.

Kamil miał ochotę powiedzieć swoje zdanie, ale wolał pozostać w kręgu tajemnicy.

Schodzili w dół studiując trasę na mapie wytyczoną przez koło przewodnickie. Zdawali się być szczęśliwi. Kamilowi minął kryzys. Otaczała ich noc, las i góry. Na wolnej przestrzeni pokazał się księżyc srebrząc najbliższe chmury, błyskały pojedyncze gwiazdy w innej części nieba.

– Teraz chciałbym mieć narty, ale byłaby jazda. – rozmarzył się Jacek.

– W jakim idziemy kierunku? – zapytał Kamil, ale nie otrzymał odpowiedzi. Miał wrażenie, że wracają skąd przyszli.

Przeszli przez potok zanurzony w śniegu lecz wyjście w górę okazało się pułapką. Przejście na skarpę zajęło im sporo czasu, utracili dużo sił. Każdy zaliczył upadek, czasami ktoś stawał jakby dalej nie mógł już iść i wtedy pozostali czekali dysząc wilgotną parą. Pokonali kolejny najtrudniejszy odcinek.

– Musimy odpocząć. – powiedział przewodnik widząc pozostałość konstrukcji po szałasie pasterskim, która zapewniła osłonę od wiatru na małej powierzchni. Pili sprawiedliwie niewielkie ilości gorącej herbaty ze śniegu, zagotowanej na turystycznej kuchence.

– Trzeba się posilić i napić.

Tylko przewodnik nie pił i nie jadł mimo nalegań, szczególnie ze strony kobiet.

Kamil czuł się mocno zmęczony i miał tylko pragnienie, żeby jak najszybciej zakończyć wędrówkę. Im więcej myślał, tym bardziej czuł się zmęczony. Musiał natychmiast zmienić sposób myślenia. Zaprogramował swój mózg na odbieranie piękna zalesionych gór pokrytych śniegiem oraz urody koleżanek i poczuł się wolny od zmęczenia. Postanowił poderwać jedną z dziewczyn, niewysoką blondynkę o ciemnych oczach. To nagle było jego jedynym problemem.

– Przytulmy się dla ogrzania. – zaproponował Justynie, która w tych warunkach zgodziła się na sprzężenie ciepła.

Poczuł się na tyle lepiej, że ruszył pierwszy depcząc idealnie gładką powierzchnię śniegu.

– Odnajdziemy swoje miejsce, chociaż nie jest łatwo! – krzyknął na cały kraj.

– Wypłoszysz wszystkie zwierzęta. – powiedziała Justyna idąca za nim.

– I o to chodzi...To jest kraj wilka i niedźwiedzia. Drapieżcy są górą...

– Nie pasujesz mi na drapieżnika. – powiedziała Justyna buchając parą w jego kierunku.

– Mam bardzo łagodną naturę. – powiedział odwracając twarz w jej stronę.

– To nie pasujesz na prawnika. – kontynuowała prowokacyjnie uśmiechnięta.

Odnaleźli kolejny punkt kontrolny zanim przewodnik dotarł do grupy. Szedł ostatni.

– Osłabłem. – wytłumaczył się pokornie. – Od Magurki będzie z górki. – powiedział bardziej radośnie. Wyglądał dziwnie blado jak śnieg, ale nie tracił fasonu. – Jakie sporty lubicie?

– Brydż, szachy. – powiedział Jacek. – I przede wszystkim sporty plażowe z dziewczynami w roli głównej jak w „Słonecznym patrolu”.

– Jesteście lewicowi czy prawicowi? – znów pytał przewodnik.

– Jesteśmy ludzcy, normalni, stoimy pewnie na obu nogach. – odpowiedział Kamil za wszystkich młodych adeptów sztuki przewodnickiej.

– Możecie mnie poczęstować czymś do jedzenia? – zapytał Kajtek. – Dziwnie osłabłem. Miałem kolegę przewodnika, który wykończył się zimą w Bieszczadach prowadząc grupę takich jak wy adeptów. Ubrał się w cieniutką kurteczkę i nic nie jadł. „Blacha” mu nie pomogła kiedy umierał z wychłodzenia organizmu.

– Nikt mu nie pomógł? – zapytała Beata.

Pytanie pozostało przez chwilę bez odpowiedzi. Śnieg znowu padał intensywnie. Góry wokół były niewidoczne. Horyzont był zamknięty do kilkunastu metrów.

– W górach jak w życiu każdy jest sam. – stwierdził krótko przewodnik Kajtek zmieniony, zapewne mając chwilowy kryzys.

Łapczywie zjadł kanapkę i poszli dalej zwartą grupą po śnieżnym polu. Grupę prowadził Jacek, Kamil szedł drugi za nim dziewczyny i przewodnik. Ostatecznie to był wyjazd szkoleniowy w zakresie orientacji w terenie. Minęła dwunasta godzina wędrówki po górach. Rodacy o tej porze oglądali telewizję. W Gorcach cztery grupy rywalizowały w zawodach na orientację. Uparcie sypał śnieg. Góry spowiła gęsta mgła.

– Za jakie grzechy tak pokutujemy? – zapytała Justyna.

– Chcemy być lepsi. – odpowiedział jej Kamil sympatyzujący z nią od kilku godzin.

– Jesteśmy w piekle dla pokutujących żywych istot. To białe piekło. – odpowiedziała tajemniczo, może trochę ironicznie.

– Śnieg wszystko zasłoni, będzie pięknie. – powiększył ironię Kamil starający się być optymistą do końca wędrówki w którą wybrał się z pełną świadomością niebezpieczeństw.

Musieli iść w zwartej grupie, żeby nikt się nie zgubił w zadymce. Tempo marszu spadło. Spoglądali na swoje twarze czerwone, oblepione śniegiem ze zdziwieniem i ciągle z radością, która utrzymywała ich w dobrej formie, ba nawet przy życiu, które w śniegu mogło zgasnąć bardzo szybko, w czasie krótszym niż pół godziny. Zimny wiatr sprawił, że Kamil szedł z bolącym kolanem lewej nogi. Zostawał w tyle za przewodnikiem. Widział tylko jego czapkę, plecak i nogi. Zaczął się denerwować, że ma problemy z utrzymaniem tempa, ale cierpliwie milczał i znosił ból.

– Jakiś problem? – zapytał Kajtek ukazując twarz pokrytą płatkami śniegu.

– Kolano wysiada po operacji łękotki. Zbytnio szalało się na nartach. Zahaczyłem o kamień jedną nartą i chciało rozerwać mi nogi.

– Czoło wolniej. – zawołał do Jacka i dziewczyn.

– W porządku dam radę iść takim tempem, jestem z założenia twardy na dzisiejsze warunki.

– W takich warunkach ciężko byłoby rozpalić jakieś ognisko. Trzeba iść, za cztery godziny powinniśmy być w schronisku, chociaż z tego co wiem to mamy tam nie nocować, tylko iść dalej. – powiedział przewodnik.

– Podobno koniec zawodów ma być w schronisku. – uzupełnił Kamil.

– To ma być sprawdzian przydatności do zawodu przewodnika beskidzkiego. – wyjaśnił Kajtek.

– Mam zawód, ale szukam zajęcia. Dochodowego...

– Teraz ty Kamil poprowadzisz grupę. – wydał przewodnickie dyspozycje kończąc dyskusję z kursantem.

Szli w milczeniu grając butami na śniegu. Kolano bolało, ale dało się wytrzymać. Szybko zrezygnował z prowadzenia grupy. Utracił wrodzoną wesołość i szedł dość smutny. Był zły na siebie, że wystawił się na taki sprawdzian wyznaczony przez innych, ważniejszych gości z „blachą”. Nie interesował się ile mają zaliczonych, a ile do odszukania miejsc z ukrytą kartką. To było szaleństwo, a nie zawody. Nogi miał odrętwiałe podobnie jak umysł. Szedł tylko dlatego, żeby nie zginąć w masie śniegu. O tej porze wygodnie spałby w łóżku. Walczył ze snem, żeby nie położyć się pod białą kołdrą. Po pewnym czasie znów szedł ostatni. Prowadził Kajtek, chociaż mówił, że nie powinien tego robić.

Byli ostatnią grupą która dotarła do schroniska na Turbaczu po drugiej w nocy. Trochę posilili się, podzielili wrażeniami z tras i po pół godzinie ruszyli dalej. Doszli do zniszczonej bacówki z licznymi dziurami w dachu i w ścianach gdzie w środku paliło się ognisko. Najbliższe miejsca w pobliżu ogniska były zajęte. Kamil i jego grupa mieli miejsca w strefie dymu umykającego przez nieszczelności w ścianach, z dala od ogniska. Położył się na karimacie w śpiworze tak jak był ubrany, w kurtce, czapce i butach.

– Niech mi ktoś pokaże drogę do łazienki. – prosił dysząc ze śmiechu jeden z uczestników sprawdzianu dla przyszłych przewodników.

– Łazienka jest na zewnątrz wykafelkowana na biało.

– Gasimy światło. Cisza nocna. Koniec wzajemnych stosunków. – krzyczał przewodnik – dowódca uciszając gwar nocnych duchów spowitych w gęstym dymie.

Zgaszono ognisko i dymu było jeszcze więcej, prawie nie do wytrzymania. Długo czekał na własne ciepło, ale nic nie zdejmował do świtu. Spanie było tylko czuwaniem. Przez szpary nawiewał śnieg na śpiwór. Temperatura w nocy spadła do ponad minus dwudziestu stopni.

To była noc przemyśleń i determinacji, pora walki o przetrwanie. Był zadowolony, że wytrzymał trudy wędrówki i jego ciało produkuje własne ciepło umożliwiające przeżycie w tych trudnych warunkach górskich. Leżał w pobliżu Justyny lecz nie wykonał żadnego gestu czy ruchu w jej stronę. Ciemności były barierą nie do przebycia. Świt rozpoczął się po siódmej i wszyscy wstawali, nikt się nie wylegiwał pod kołdrą ze śniegu. Śniadanie było wspólne. Podano gorącą herbatę i kanapki lekko przyprószone śniegiem. Kanapki zrobiły dziewczyny z wzajemnych darów od uczestników szkolenia. Ruszyli jedną grupą w kierunku cywilizacji. Kamil kilkakrotnie prowadził grupę uniesiony radością, że impreza kończy się sukcesem. Szli na zachód. Śnieg przykrył wszystkie szlaki, miał wrażenie że jest odkrywcą terenów nietkniętych ludzką stopą kiedy jako pierwszy stawiał w gładkim podłożu uformowanym przez wiatr w formie łuków i fal. Wiedział, był już pewny, że musi iść swoją drogą. Była ona inna od tej którą przebyła ta grupa turystów.

Zapraszamy do skorzystania z oferty naszego wydawnictwa.

Wydawnictwo Psychoskok