Okładka

Strona tytułowa

Joanna Sędzikowska

PSY Z PIEKŁA RODEM

Odwiedziny w raju

Strona redakcyjna

Joanna Sędzikowska

Psy z piekła rodem – odwiedziny w raju

© by Joanna Sędzikowska

© by Wydawnictwo Literatura

Projekt okładki i wklejki ze zdjęciami:

Justyna Fałek

Zdjęcie na okładce:

Michał Sędzikowski

Korekta i skład:

Lidia Kowalczyk, Joanna Pijewska

Wydanie I

ISBN 978-83-7672-630-4

Wydawnictwo Literatura, Łódź 2018

91-334 Łódź, ul. Srebrna 41

handlowy@wydawnictwoliteratura.pl

tel. (42) 630-23-81

www.wydawnictwoliteratura.pl

www.pietro-wyzej.pl

Michałowi, Pauli i Maćkowi
– bez Was mój dom jest tylko domem,
z Wami zamienia się w raj

Prolog

Był koniec lutego i właśnie zaczęły się roztopy. Mróz chwycił tamtej zimy już pod koniec października, pozbawiając sarny, zające, ptaki i gryzonie pożywienia wcześniej niż zwykle i nie pozwalając na zgromadzenie wystarczających zapasów na zimę. Przez cztery miesiące trzymał nieprzerwanie, a kiedy odszedł, ze zgrozą patrzyłam, jak wielkie spustoszenie poczynił wśród leśnych zwierząt.

Tego dnia wyszliśmy na pola z mocnym zamiarem przemierzenia co najmniej dziesięciu kilometrów. Szliśmy długo, brnąc w błocie i omijając wielkim łukiem bezpańskie psy, które kręciły się na polach w poszukiwaniu darmowego obiadu. Byliśmy oboje tak zmęczeni, że zastanawiałam się, jak dojdziemy do domu. Szliśmy jednak i od ciepłej herbaty i pełnej miski dzieliło nas już tylko około kilometra pustej polnej drogi na otwartym terenie.

I wtedy je zobaczyłam. Dwa mastify tybetańskie bez opiekuna, żerujące w polu. Zmroziło mnie. W naszej okolicy była tylko jedna para takich psów. Każdy z nich ważył ponad osiemdziesiąt kilogramów i miał łeb większy niż bawół. Były lekko zdziczałe: opuszczały posesję tylko wtedy, gdy udało im się sforsować ogrodzenie i uciec. Nie spacerowały z właścicielem, nie chodziły do psiej szkoły. Nie nawykły do kontaktu ani z psami, ani z ludźmi, może poza kilkorgiem opiekunów. I nienawidziły Raptora.

Byliśmy w szczerym polu. Żadnej kępki drzew, lasu, do najbliższych zabudowań pięćset metrów lepkiego błota i brak gwarancji, że będzie tam ktoś, kto nam pomoże. Zresztą to bez znaczenia, bo i tak byśmy nie dobiegli.

Wszystkie przeczytane później książki z zakresu psiej behawiorystyki mówią, że to, co wkrótce miało nastąpić, było klasycznym atakiem, żeby zabić. Te same książki mówią, że jedyne, co mogłam zrobić w tamtym momencie, to uciekać i ukryć się w miejscu, którego psy nie mogłyby pokonać: za czyimś płotem, siatką, na drzewie, w gęstych krzakach. Ale tam, gdzie byłam, nie było drzew, płotów ani krzaków. Ataku, żeby zabić, nie da się uniknąć, jeśli już się rozpocznie. Nie było nic, co mogłabym zrobić...

Psy zabijają w ciszy. Żadnego szczekania, wycia, warczenia... nic. Tylko ich przyspieszone oddechy, stłumione śniegiem odgłosy szarpaniny, ogłuszające pulsowanie tętna we własnych żyłach...

Samego ataku wciąż dokładnie nie pamiętam i pewnie już nigdy sobie nie przypomnę. Sklejam więc całość z fragmentów jak stare puzzle, w których brakuje większości kawałków: uderzenie osiemdziesięciokilkogramowego cielska, które natychmiast zwaliło mnie z nóg. Drugi z psów w tym czasie już szarpał Raptora. Do tego momentu myślałam, że Raptor jest dużym psem, ale przy tych bestiach wyglądał jak maleńki bezradny kłębek, szczenię zaledwie. Oboje leżeliśmy na ziemi. Próbowałam krzyczeć w nadziei, że ktoś w domach majaczących na horyzoncie usłyszy, pomoże. Nikt nie przyszedł. A psy rozszarpywały nas żywcem...

Pamiętam obraz Raptora w błocie z nosem pod wodą i bestię, która zrywała mu zębami skórę na głowie. To wspomnienie dalej boli bardziej niż ugryzienia, których doznałam sama. Pamiętam uczucie, że on zaraz zginie, a ja nie mogę mu pomóc, bo drugi z psów w tym czasie atakował mnie. Szarpał ramię, gryzł w głowę i wewnętrzną stronę uda tak, że bałam się, że rozerwie mi tętnicę. Ciągnął za ręce i nogi.

W pewnej chwili mój pies już się nie poruszał i obie bestie rzuciły się na mnie. To był koniec. Kiedy jeden z psów miażdżył mi nadgarstek, drugi ciągnął za kostkę w przeciwną stronę. Gryzły mnie po głowie i brzuchu, po rękach, plecach, nogach... Dotarło do mnie, że zginę tu, niecały kilometr od domu, na polach, które tak kocham, zabita przez psy, które jako gatunek całe życie uwielbiałam. Ostatkiem sił zwinęłam się w kłębek, w pozycję embrionalną.

Po prostu nas zostawiły... Zniknęły jak duchy, bezgłośnie, tak jak się pojawiły.

Nie wiem, jak długo leżałam. Pierwsze, co pamiętam, to absurdalny, nagły bezruch, który docierał do mnie powoli, przedzierając się z trudem przez wszystkie warstwy zimowych ubrań, błoto i śnieg, zaciśnięte wokół głowy ramiona i zbolałą świadomość. Spokój – jakby nic się nie wydarzyło. I chłód na policzku... Leżałam połową twarzy w kałuży, poniżej linii przymarzającej wody.

Lekko uniosłam głowę i nieco rozluźniłam ramiona. Odważyłam się spojrzeć spod przymrużonych powiek. Nie zobaczyłam kłów. Nie poczułam gorącego, śmierdzącego padliną oddechu. Uniosłam się o kolejne pięć centymetrów. Psów nie było. Spojrzałam odważniej. Zobaczyłam je dwadzieścia metrów dalej. A właściwie ich zady i uniesione ogony. Odchodziły dumne i niepokonane.

Bardzo powoli i ostrożnie podniosłam się z błota. Nie wiedziałam, czy jestem wciąż w jednym kawałku. Jeszcze nic mnie nie bolało, ale miałam świadomość, że za chwilę poczuję, co mi zrobiły. Nie byłam pewna, czy moje kości nie są pogruchotane, więc próbę wstawania odłożyłam na czas, kiedy poziom adrenaliny trochę opadnie i mózg zacznie rejestrować ból.

Spojrzałam na mojego psa. Wyglądał bardzo biednie. Jak zwłoki szczenięcia. Maleńki, pobity, porzucony w kałuży błota i śniegu. Cały pysk miał zanurzony pod wodą, w brudnej kałuży. Nie oddychał...

Zabiły mi psa... Nikogo nie kochałam tak jak jego, a teraz go nie ma...! Mój kochany, dobrze ułożony pies, który reaguje na komendy, który zawsze mi towarzyszy, który jest, tak jak ja, ze Słońca... MÓJ PIES, upleciony z kawałka mojej własnej duszy, NIE ŻYJE!

Uniosłam w dłoniach jego głowę. Nie oddychał. Rozpłakałam się i zaczęłam krzyczeć z bólu, który wdarł się w moje serce i był bardziej nieznośny niż to, co czułam w całym ciele. Aż zobaczyłam, że zwłoki mojego psa lekko unoszą powieki.

ŻYJE!!!

Musiał stracić przytomność w czasie ataku, ale teraz powoli ją odzyskiwał. Obmacałam mu łapy i całe ciało. Kości nie były połamane. Bardzo niezdarnie podnieśliśmy się z kałuż i ruszyliśmy do domu. Z dłoni, w której trzymałam smycz, kapała krew i zabarwiała na czerwono brudny śnieg na poboczu. Głowa mojego psa była buro-różowa. Naderwane ucho zwisało pod dziwnym kątem. Kulał. Szliśmy jak dwoje Spartan. Pobici, złamani, pokonani. Czerwona krew na brudnym śniegu...

– Chciałam zgłosić pogryzienie – wychrypiałam do słuchawki tamtego strasznego dnia. Siedziałam w domu, na podłodze. Dłoń, w której trzymałam telefon, drżała tak, że nie byłam pewna, czy jestem słyszalna. Głos mi się łamał. Siedziałam tak, jak weszłam – w grubym, zimowym ubraniu, które założyłam dwie godziny wcześniej, wychodząc na spacer. Wszystko, co miałam na sobie, było mokre, zabłocone i poszarpane: podarte rękawiczki, rozerwane rękawy kurtki i cholewka buta, rozszarpane obie pary spodni dresowych, które włożyłam jedne na drugie dla ochrony przed chłodem. Szalik ociekał błotem, czapkę zgubiłam gdzieś na polach. Na całym ciele pojawiły się krwiaki, opuchlizny i wybroczyny. Dłoń mi krwawiła, włosy zlepiała czerwono-czarna maź, krew lub błoto – nie byłam pewna, a przedramię było wygięte pod dziwnym kątem tuż nad nadgarstkiem i bardzo bolało.

Ale i tak byłam w lepszym stanie niż Raptor. On nie nosi ubrań, więc to jego ciało przyjęło na siebie morderczy atak: pokiereszowane, pogryzione, rozszarpane, z prawie oskalpowaną czaszką, stanowiło obraz totalnej klęski. Wiedziałam, że czeka go długie, bolesne leczenie.

Przyjechała policja. Sąsiad dostał mandat: pięćset złotych. I nic więcej, żadnych poważnych konsekwencji. Pewnie dlatego, że przeżyłam.

Tuż po zdarzeniu pragnęłam tylko zrozumieć, co się stało. Zaczęłam od internetu, szukając wszelkich możliwych informacji na temat psów, mowy ciała, agresji, ataków. Po dwóch tygodniach, mimo że cały psi internet znałam już na pamięć, dalej nie umiałam odpowiedzieć sobie na trzy podstawowe pytania:

Czemu tamte psy nas zaatakowały?

Czy mogłam zrobić coś, żeby do tego nie doszło?

Dlaczego ostatecznie zostawiły nas przy życiu?

Popadłam w swego rodzaju obsesję i nie byłam w stanie o niczym innym myśleć. Mąż, widząc, co się dzieje, zamówił dla mnie profesjonalną literaturę. Książki przyjechały z zagranicy w wielkim pudle, wszystkie po angielsku. Musiałam nauczyć się specjalistycznego słownictwa... A potem całymi dniami czytałam. Im więcej wiedziałam, tym więcej chciałam wiedzieć. Świat canis lupus familiaris okazał się fascynujący, niezwykły, niesamowity. Czytałam nie tylko o psach, ale też o wilkach, lisach, kojotach... O substancjach hormonalnych, schematach zachowań, mowie ciała. O mechanizmach dziedziczenia, wdrukowywaniu, socjalizacji i procesach uczenia. O zachowaniach seksualnych, wychowaniu potomstwa, polowaniu i ustalaniu hierarchii. Czytałam o ludzkiej psychologii w relacjach człowiek-pies, o błędach, które popełniamy, i o tym, jak ich unikać.

Zachowania Raptora i innych psów z zagadkowych stawały się nagle jasne i oczywiste. Zaczęłam marzyć, żeby mieć stado. Żeby codziennie móc patrzeć na złożone procesy kształtowania relacji, na mowę ciała i bogate mechanizmy komunikacji drapieżników socjalnych. I żeby Raptor mógł w końcu być psem wśród psów. Wiedziałam jednak, że nie możemy sobie pozwolić na drugiego czworonoga. Jakiś czas temu oboje rzuciliśmy pracę w wielkich korporacjach. Założyliśmy niewielką firmę, ale na razie nie przynosiła dochodów. Nasza rodzina żyła z oszczędności i była na skraju bankructwa. No tak, ale fakt, że nasza sytuacja finansowa była opłakana, nie zwalniał nas z obowiązku poprawy losu Raptora.

– Może byśmy wzięli drugiego psa? Zgotowaliśmy Raptorowi smutne życie bez towarzystwa innych czworonogów i powinniśmy to naprawić. Co o tym myślisz? – zapytałam męża pewnego dnia.

– Przecież wiesz, że nas nie stać. To byłby kompletny brak odpowiedzialności.

Miał rację. Jak zwykle. W naszym małym świecie to on był Panem Rozsądkiem...

Zaczęłam grzebać w internecie i tak dowiedziałam się o domach tymczasowych. To działalność wolontariacka polegająca na zapewnieniu domowej opieki psom ze schronisk. Pies trafia do domu tymczasowego i tam opiekunowie wyprowadzają go z często strasznego stanu fizycznego, leczą psychikę, pracują nad niewłaściwymi zachowaniami, uczą normalnego funkcjonowania w domu i rodzinie, weryfikują i korygują reakcje na bodźce, z którymi pies będzie się stykał w normalnym życiu, takie jak kontakt z dziećmi, kotami, jazda samochodem, wizyty u weterynarza czy zabiegi pielęgnacyjne, i w końcu wspierają w znalezieniu nowego domu. To taka poczekalnia do nowego życia.

Aby stać się domem tymczasowym, trzeba zgłosić się do jednej z licznych fundacji opiekujących się zwierzętami, przejść rozmowę i wizytę oceniającą. Większość fundacji po podpisaniu umowy pokrywa podstawowe koszty utrzymania psów, zapewniając im karmę i opiekę weterynaryjną. To sprawia, że wolontariat nie jest uciążliwy finansowo i sprowadza się do poświęcania podopiecznym czasu, uwagi i troski w większym stopniu niż pieniędzy.

Jednak żeby oddać sprawiedliwość domom tymczasowym, muszę dodać, że nie jest to działalność całkowicie bezkosztowa – żadna fundacja nie zwróci środków za wymianę pogryzionych mebli, renowację zasikanej podłogi, za środki czystości czy preparaty pielęgnacyjne, smycze, gryzaki, witaminy, zabawki, adresówki, za jedzenie, które zwykle na początku psu się po prostu gotuje, za smakołyki, owoce, za doły w ogrodzie, zniszczoną trawę, wykopane róże, rozorane klomby, zeżarte nawodnienie i za tę całą resztę, której nie sposób policzyć, ale też której nie można przemilczeć. Zresztą, prawdę mówiąc, nawet gdyby te koszty skrupulatnie ewidencjonować, to ciężko by było prosić o ich zwrot fundację, wiedząc, że każdy grosz przelany na konto domu tymczasowego zmniejsza szanse na ratunek kolejnego czworonoga.

Opowiedziałam mężowi o domach tymczasowych. Obojgu nam bardzo spodobał się ten pomysł. Mieliśmy doświadczenie, jak sobie radzić z najbardziej nieznośnym psem świata, a teraz także podbudowę teoretyczną. Pracowaliśmy w domu, więc psy byłyby pod naszą opieką cały czas. Za jednym zamachem poprawilibyśmy jakość życia Raptora i uratowali jakieś istnienie. A ja miałabym swoje stado...

Od razu napisałam do kilku organizacji. Pierwsza odpowiedziała Fundacja Adopcje Malamutów (FAM). Dalej sprawy potoczyły się bardzo szybko i już niecałe trzy tygodnie później staliśmy na podjeździe, czekając na pierwsze zwierzę, dla którego mieliśmy zostać rodziną tymczasową. A potem były kolejne. O dwóch z nich, a także o tym, jak to jest mieć psa, którego bardzo się kocha, choć od początku wiadomo, że trzeba go będzie oddać, i jak to jest patrzeć na krzywdę, którą zrobili tym wspaniałym zwierzętom bezduszni ludzie, i wstydzić się, że się jest człowiekiem, oraz dlaczego tytuł Psy z piekła rodem jest całkowicie uzasadniony, przeczytacie za chwilę.

Zapraszam do lektury

Autorka

Część I
Nuka

Mój przyjaciel KOT

Witajcie, Eskimosi!

Mam na imię... Brudny Kundel, Głupia Suka... i jestem psem. I prawie na pewno umarłam. I trafiłam do raju. Zresztą sami oceńcie. Było tak...

Najpierw mieszkałam TAM. Na początku było fajnie. Miałam jakieś słodko brzmiące imię, którego już nie pamiętam, i dzieci się ze mną bawiły. Byliśmy tacy szczęśliwi. Łapaliśmy motyle i biegaliśmy razem po sadzie i po polu. I po kałużach, i WSZĘDZIE... Dzieci brały mnie na ręce i nosiły jak lalkę. Nie lubiłam tego, ale na to pozwalałam, bo uwielbiałam te dzieci.

A potem coś nagle się zepsuło. Miałam może trzy miesiące... Trochę urosłam, byłam szybsza i chciałam więcej: więcej biegać i więcej się bawić, i... I w końcu zasłużyłam na KARĘ. Ta pierwsza przyszła niespodziewanie. Była za to, że wbiegłam za dziećmi do domu. Nie wiedziałam, że nie wolno. On miał na sobie gumiaki... To potem długo bolało, przez wiele dni. Wciąż mam na żebrach zgrubienie od tamtych kopniaków. Z bólu nie mogłam oddychać. Kiedy dzieci brały mnie na ręce, głośno płakałam. Nauczyłam się wtedy, że zabawa może boleć i że dzieci też zadają ból, więc lepiej unikać jednego i drugiego. Zrozumiałam i zapamiętałam na zawsze, że próg jest święty. Nie wolno go przekraczać. Nigdy. Więc nie zbliżam się do niego nawet tu, w raju.

Wkrótce dzieci o mnie zapomniały i zostałam sama. Nudziłam się i było mi smutno. Chodziłam patrzeć na kury. On musiał to zauważyć i raczej mu się to nie spodobało, bo któregoś dnia zostałam przypięta do łańcucha. I zmieniło mi się imię...

Wtedy nie wiedziałam, że to będzie na zawsze. Przez wiele dni próbowałam zerwać pęta. Gryzłam łańcuch, podkopywałam słupek, do którego był przypięty... ON bił mnie i kopał za każdą wykopaną dziurę. Od gryzienia łańcucha bolały mnie zęby.

I w końcu zrozumiałam, że nic nie mogę. Tak już zostanie: ja, łańcuch i ściana stodoły...

Łańcuch był krótki, tak na półtora psa. I bardzo ciężki. Wrzynał się w szyję. Bolały mnie od niego kark i barki. Cały czas. Nigdy do tego nie przywykłam, choć z czasem nauczyłam się stąpać na szeroko rozstawionych łapach, żeby łańcuch nie łamał i nie wyrywał pazurków. Bo to bardzo boli.

Miałam miejsce koło stodoły. Byłam za to wdzięczna, bo jej ściana chroniła mnie od wschodnich wiatrów. Dostałam też trochę siana, żebym miała na czym leżeć, ale wiatr je rozwiewał, a deszcz moczył. Było w nim pełno pcheł i insektów. ON przyniósł mi starą metalową beczkę. Śmierdziało z niej tak, jak śmierdzi jego maszyna do zwożenia z pola bel słomy. Nie chciałam tam wejść, ale nic więcej nie miałam. ON powiedział, że buda mi niepotrzebna, bo jestem psem zimowym. Muszę jednak mieć chyba coś z psa letniego, bo w ciężkie zimy bardzo marzłam. Nauczyłam się spać obok śmierdzącej beczki, tak żeby choć trochę osłonić się od wiatru. Nauczyłam się też nie wąchać jej ani nie lizać w mrozy. Język przymarzał i odrywanie go bardzo bolało. Za pierwszym razem on bardzo mnie zbił, kiedy to się stało, potem mi pomógł, ale rana na języku goiła się tygodniami, a ja nie mogłam jeść.

Śnieg mi nie przeszkadzał, nawet go lubiłam. Okrywał mnie delikatną, puchatą kołderką, wyciszał i uspokajał. Cała zasypana bawiłam się w znikanie. Leżałam cichutko, udając, że wokoło jest tylko to miłe, białe, co zakrywa rzeczywistość, że świat istnieje, ale NIE JA. I że już nic nie boli: ani otarty kark, ani głodny brzuch, ani łapy z pozrywanymi pazurkami...

Ale przenikliwy północny wiatr rozwiewał śnieg i moje futro, i przeszywał ciało tysiącem igieł. Nie było od niego ucieczki. Dlatego myślę, że nie jestem takim całkiem zimowym psem.

Całkiem letnim też nie jestem. Bo w czasie upałów bardzo się męczyłam. Beczka rozgrzewała się tak, jakbym miała koło siebie własne, prywatne słońce. Cień, który rzucała, był mały i palący. Starałam się uciekać jak najdalej, ale mój łańcuch był krótki, więc żar beczki dopadał mnie wszędzie... Kopałam sobie dołki, bo ziemia głębiej była chłodniejsza, ale w końcu przestałam, bo za każdy dołek, który ON musiał zasypywać, dostawałam KARĘ. Bardzo bolesną. Ani dołki, ani maleńki cień od ściany stodoły, który znikał koło południa, nie chroniły jednak przed żarem, który w upalne lato był po prostu nie do zniesienia. Miałam miskę z wodą, ale i ona w te najgorsze dni bywała pusta. A nawet kiedy coś w niej znalazłam, to nie przypominało to wody: zielone, śmierdzące, pełne komarzych larw... Wolałabym pić z kałuży. Tylko kury się tego nie brzydziły. Ale kurom było lepiej. W czasie upałów zbijały się w gromadki w cieniu za kurnikiem. Ja nie miałam wyboru. Miałam łańcuch na półtora psa. Nie sięgał za kurnik.

Bardziej od upałów nienawidziłam deszczu. Beczka przed nim chroniła, ale wolałam do niej nie wchodzić. W środku śmierdziało i jak raz tam zasnęłam, to potem przez wiele dni bolała mnie głowa i cały pies. I wymiotowałam. A potem musiałam to zjeść, za karę, bo za marnowanie jedzenia ON nie karmił mnie przez kilka dni. I nie sprzątał. Wiatr wpychał wilgoć wszędzie. Mokły siano i moja sierść. Jedno i drugie potem gniło. Na ziemi wydeptanej wokół łańcucha robiły się kałuże i nigdzie, ale to nigdzie nie mogłam znaleźć suchego miejsca. Woda spływała z całego podwórka, znosząc ze sobą kupy kur i moje własne odchody, które próbowałam zostawić jak najdalej. Ale jak daleko można odejść, kiedy się ma łańcuch na półtora psa?

W takie mokre, listopadowe dni, kiedy leżałam w błocie, czekając, aż zimny deszcz w końcu przestanie zacinać i choć na chwilę pojawi się słońce, patrzyłam w okna ich domu. Było tam jasno. Widziałam JEGO i JĄ, i dzieci. Jedli. Śmiali się. Kiedy otwierali drzwi, docierała do mnie fala ciepła z wnętrza i zapachy pyszności ze stołu. Wtedy byłam pewna, że tak właśnie musi wyglądać raj. Jak ten dom. Ciepły, jasny, suchy... Takie miejsce, gdzie jest jedzenie, kocyk, gdzie nie pada deszcz. I gdzie nikt nikogo nie bije...

Na łańcuchu było nudno. Minęło dużo czasu, zanim przywykłam do tego, że całymi dniami, tygodniami, miesiącami i latami nie robię kompletnie nic... Wcześniej próbowałam się bawić: szczekałam na kury, gryzłam deski w ścianach stodoły. Wskakiwałam na beczkę. Kopałam dołki. Ale za każdą taką zabawę ON dawał mi KARĘ. I w końcu mnie nauczył, że nie wolno NIC. Jedyną rozrywką było odtąd gryzienie łańcucha. Robiłam to długo, aż w końcu zrozumiałam, że to niszczy mi zęby. I potem bolą w czasie jedzenia... Więc i z tym skończyłam. Pozostało już tylko czekanie.

Raz dziennie przynosił mi jedzenie. Miskę z rozmoczonym chlebem. Czasem pływały tam resztki z obiadu. A często nic, tylko ten chleb... Ale cieszyłam się na widok tej miski, bo chleb uciszał na chwilę nieznośny ból brzucha. Wy taki ból nazywacie głodem. Ja nazywałam go CODZIENNOŚCIĄ...

ON mnie raczej nie lubił. Mówił do mnie „brudny kundlu” lub „głupia suko” i wciąż o coś się złościł. Nawet miską potrafił w ostatniej chwili rzucić tak, że całe jedzenie wpadało w kałużę. I musiałam je stamtąd wyjadać... Szpadlem, widłami i butem nauczył mnie, czego nie wolno: zbliżać się do niego, nawet jak ma miskę, szczekać, piszczeć, skamleć ani wydawać jakichkolwiek dźwięków (odkąd to zrozumiałam, jestem najcichszym psem na tej planecie), patrzeć mu w oczy, stać prosto, merdać ogonem, uśmiechać się, dyszeć, biegać, węszyć, kopać, obserwować kur... Nie wolno mi było być psem. Więc starałam się nie być w ogóle.

Mam złamane i krzywo zrośnięte dwa palce przedniej łapki. To była jedna z lekcji za gryzienie desek stodoły. Zamachnął się szpadlem, ale uskoczyłam. I tylko moja łapka nie zdążyła... Bolało bardzo długo, ale teraz już nie boli. To znaczy łapka, bo w sercu wciąż coś gniecie na tamto wspomnienie.

Mam na karku bliznę – małą, okrągłą, wielkości końcówki papierosa. To było wtedy, kiedy pijana dłoń zgasiła mi niedopałek na skórze. Wtedy zrozumiałam, że czasem zasługuję na ból, nawet jak nic złego nie robię. Po prostu dlatego, że jestem...

Nasze podwórko było nieogrodzone od strony pola. Nocami odwiedzały mnie bezdomne psy. Kiedy miałam cieczkę, przychodziły często. Grupami. I robiły mi TO. Nie było ucieczki. Miałam łańcuch na półtora psa. Nie mogłam się bronić. Nikt mi nie pomógł. Nikt ich nigdy nie przepędził... Nauczyłam się, że mniej mnie pogryzą, kiedy będę uległa... Przyciskałam brzuch do ziemi, zaciskałam oczy, kuliłam się i czekałam, aż TO się skończy... Czasem to było wiele psów. Czasem trwało długo... Nie chciałam, żeby się działo. Ale działo się. Wy to nazywacie „gwałt”. Ale tylko kiedy się dzieje waszym samicom. Kiedy się dzieje suczkom na łańcuchu, to nie ma nazwy. I o tym jest cisza...

Teraz boję się psów, szczególnie wielkich samców. Tu, w raju, mieszkam z jednym. I wiecie? On nie robi mi krzywdy... Dlatego myślę, że to jest raj!

A potem były szczeniaki. Cóż to była za radość! Maleńkie bezbronne kuleczki. Takie pachnące, słodkie, cieplutkie. Rodziły się nocami i od razu, od pierwszej chwili, były najcudowniejsze na świecie! A ja w końcu nie byłam sama. Ktoś mnie kochał i potrzebował. Ale nigdy nie cieszyłam się nimi długo. ON zabierał je tuż po urodzeniu. Czasem udawało nam się być razem przez noc, czasem przez dobę. Ukrywałam je przed nim, zasłaniając własnym ciałem albo chowając za beczkę. Ale brał szpadel, a wtedy... musiałam uskoczyć... Zamiast łapki bolała mnie wtedy dusza.

Pakował szczeniaki do worka i nigdy już ich nie widziałam. Wierzę, że zanosił je prosto do raju.

Miałam tam przyjaciela. Przychodził do mnie wieczorami, siadał obok i mruczał. Miał szare, pręgowane futerko i długie wąsy. Mówił, że nazywa się kot i ma pracę, która polega na łapaniu myszy. Dlatego nie musiał nosić łańcucha. Ale też nie dostawał miski. Jadł tylko to, co sam upolował. Więc czasem zaglądał do mojej. Dzieliłam się z nim tym, co zostało. Tak właśnie zaczęła się nasza przyjaźń. W zimne noce kładł się tuż przy mnie i grzaliśmy się własnym ciepłem. Zwykle odchodził o świcie, żeby się z NIM nie spotkać. Gdybym mogła, też bym odchodziła...

Aż któregoś dnia, kiedy obce psy znów mi TO zrobiły, ON odpiął łańcuch od beczki, zaciągnął mnie na nim do samochodu i po chwili pędziliśmy jak wiatr, coraz dalej od domu. Była noc. Po jakimś czasie zwolniliśmy, ON otworzył drzwi i wypchnął mnie na zewnątrz...

Bałam się. Łańcuch u szyi ciążył, kiedy wlokłam go za sobą poboczem. Z warkotem mijały mnie kolejne auta. Szukałam tego jednego, z NIM w środku. Wiem, że cały mój świat to nic ponad łańcuch, stodołę i beczkę, ale zrozumcie: to było wszystko, co miałam. Tam został mój przyjaciel KOT. I miska z rozmoczonym chlebem. A tu, w obcym miejscu, wśród rozpędzonych drogowych potworów nic nie było choćby znajome...

Chciałam wrócić. Biegałam wzdłuż drogi tam i z powrotem. Oślepiały mnie światła, nie wiedziałam, gdzie iść, byłam przerażona, głodna, zdezorientowana... Nie zauważyłam, kiedy nadjechała ŚMIERĆ. Sądziłam, że zdążę uskoczyć. Jak kiedyś przed szpadlem. Że tylko łapka nie zdąży. Śmierć uderzyła mnie w pełnym pędzie... z wielką mocą. Bardzo, bardzo, bardzo bolało... I zaczęłam umierać...

A potem obudziłam się w raju. Najpierw ten raj nazywał się lecznica. Było tam dużo Eskimosów, ale żaden z nich nie chciał mnie skrzywdzić. Robili wszystko, żebym poczuła się lepiej. Dawali mi różne rzeczy, po których mniej bolało, i mięsne chrupki zamiast rozwodnionego chleba. UŚMIECHALI SIĘ. Nie byłam w stanie im powiedzieć, jak bardzo jestem im wdzięczna, bo wciąż się bałam. Przecież w przeszłości za merdanie ogonem była KARA...

A potem... Potem przyjechałam TUTAJ!

Mieszka tu Eskimos i Eskimoska. I ich dziecko, które mnie nie przeraża. Ono nie zadaje mi bólu. Głaska często i siada obok mnie, żebym nie czuła się samotna. Tak się bawimy. Dali mi kocyk. I pozwalają być w DOMU! Kocyk jest ciepły, suchy i miękki, a w domu jest jasno i przytulnie. I NIE PADA DESZCZ! Jest też pies, duży samiec, który nie robi mi krzywdy. Do miski dostaję MIĘSNE CHRUPKI dwa razy dziennie. I czasem pasztet, a czasem kiełbaskę! I w całym domu NIE MA ANI JEDNEGO ŁAŃCUCHA! Sprawdziłam, jak spali. Nie ma!!!

Ona codziennie przypina mi coś do obroży... Ale to nie jest łańcuch. Jest czerwone i lekkie, pachnie wiatrem i przygodą. Wiem już, że to się nazywa SMYCZ. I to jest jedno z najpiękniejszych słów, jakie poznałam tu, w raju (drugie najpiękniejsze to „lodówka”). Ona zawsze mocno trzyma smycz na drugim końcu. I NIE PUŚCI. Nie da mi się znowu zgubić, oddalić, zaginąć. Tym parcianym łączem spływa na mnie jej siła i spokój. Więc kiedy słyszę, jak ładnie prosi, żebym poszła za nią, to idę, choć się boję. Musimy wyjść z domu, ale (i to jest naprawdę EKSTRA) ZAWSZE WRACAMY! I czeka na mnie mój kocyk. I miska z wodą, i Eskimos z dzieckiem też czekają.

Już wiem, że z tymi spacerami to chodzi o to, żeby w domu nie nabrudzić. I to jest fajne, bo jak miałam beczkę i łańcuch, to raczej... no wiecie... Więc teraz staram się załatwiać daleko, jak najdalej, żeby w DOMU było czysto i dalej pachniało LODÓWKĄ i Eskimosami! I spacery są też po to, żeby sobie powąchać, co słychać w okolicy. Z bliska powąchać. I to jest nawet bardziej SUPER niż sprawa z załatwianiem się. Wiecie czemu? Bo kiedy można wąchać okolicę Z BLISKA, to pies czuje się WOLNY. A WOLNOŚĆ jest lepsza nawet niż lodówka! Wolność to jest coś takiego, jakbyś... LATAŁ. Jakbyś ŚPIEWAŁ! Jakbyś TAŃCZYŁ! Jakbyś miał skrzydła! Ale nie takie jak kury, tylko takie na przykład jak... motyle. I możesz lecieć, gdzie chcesz, i ZAWSZE WRÓCISZ. Bo ona, Eskimoska, jest z tobą i zabierze cię do domu ZAWSZE, kiedy się zrobi trochę strasznie. Wiem też, że ona nie pozwoli, żeby znów napadł mnie samochód. Albo pies. Wciąż się boję, bo TAMTO naprawdę BOLAŁO. Ale kiedy widzimy auta, ona stoi spokojnie i czeka, a mnie się udziela jej spokój.

A ostatnio tu, w raju, odkryłam KOTY! Właściwie to się nie dziwię. One wiedzą, jak się ustawić. Założę się, że raj znalazły na długo przed psami. Nie są takie miłe jak mój przyjaciel, i kiedy na nie patrzę, to bardzo za nim tęsknię. Kto go teraz ogrzewa własnym ciałem w zimne noce, kiedy mnie nie ma już na tamtym łańcuchu...? A może kiedy ja zniknęłam, to kot też znalazł sobie jakiś raj...?

Eskimosi mówią, że to nie żaden raj, tylko poczekalnia. I że kiedyś, jak już przestanę się bać, znajdę jeszcze lepsze miejsce. I że to nowe miejsce już istnieje, choć jeszcze nie wiemy gdzie. I że tam czeka ktoś, kto będzie cały mój. I będzie dla mnie bardzo dobry, jak anioł. Nie wiem, czy im wierzyć, więc na razie staram się nie tracić z oczu swojego kocyka... Czasem też robię rzeczy, których mi wcześniej nie było wolno: merdam trochę ogonem, podchodzę do nich i do ich psa. Uśmiecham się... Spodziewam się wtedy srogiej kary. I nic. Nic się złego nie dzieje!

Ona codziennie siada koło mnie, czesze mi futerko i opowiada o ludziach, którym na mnie zależy. Mówi, że jest ich bardzo dużo. Czyta mi posty w internecie i tłumaczy, co znaczą niektóre słowa: ufać, wierzyć, kochać, szczęście, ciepło, przyjaźń... Dużo jest takich słów, których jeszcze nie znam. Ale ona mówi, żebym się nie martwiła, bo w końcu poznam je wszystkie.

Pyta, czy chciałabym coś powiedzieć tym, którzy się o mnie martwią. Ale co? To, co mi się zdarzyło ostatnio, jest tak niewiarygodne, że sama nie mogę do końca uwierzyć. Więc może tylko to: Jeśli spotkacie mojego przyjaciela KOTA, to powiedzcie mu, że umarłam i trafiłam do raju. I że tu jest bardzo dobrze. Więc niech się nie martwi. Zajęłam mu tu kawałek kocyka i czekam. Może kiedyś mnie znajdzie.

Srebrny lisek

Nuka trafiła do naszego domu prosto ze schroniskowej lecznicy po potwornym wypadku samochodowym, który cudem przeżyła. W zasadzie to była typowa historia, jedna z tych, które zdarzają się codziennie: zagubiony pies z ciężkim, krowim łańcuchem u szyi, biegający po poboczu ruchliwej drogi. Zbyt duża prędkość, słaba widoczność, mrok, mgła...

Suka w zaawansowanej ciąży nie dawała znaku życia, leżała na poboczu i umierała. W końcu jakiś przechodzień ulitował się i zawiózł ją do najbliższego schroniska, gdzie zostawił, nie podając personaliów. Po ciężkiej operacji przez miesiąc suczka walczyła o życie, a kiedy wydobrzała na tyle, żeby poszukać jej miejsca w schroniskowych boksach, okazało się, że przenosiny będą dla niej równoznaczne ze śmiercią. Psina wykazywała tak potworne stany lękowe, zarówno w kontaktach z ludźmi, jak i ze zwierzętami, że inne psy w boksie z pewnością by ją zabiły. Zrozpaczony dyrektor schroniska zadzwonił do Fundacji Adopcje Malamutów, błagając dla niej o dom tymczasowy.

***

Właśnie przygotowywaliśmy się do oddania naszej „tymczasowiczki” Luny, która wybierała się do swojego nowego domu. Było nam smutno, bo pies był z nami prawie cztery miesiące i mimo że zdążył w tym czasie zdewastować nam mieszkanie, ogród i stosunki sąsiedzkie, to i tak mocno się zżyliśmy. Ale wiedzieliśmy, że kiedyś przyjdzie czas rozstania i że suczka znalazła kochającą rodzinę. Więc jedna połowa naszych serc płakała, a druga się cieszyła. Można powiedzieć, że mieliśmy mieszane uczucia, ale ten zwrot kompletnie nie oddaje kakofonii emocji, na którą ani ludzki mózg, ani dusza nie są gotowe. A z którą my musieliśmy przetrwać do piątku.

Atmosfera w domu była ciężka i wraz z upływającym czasem wciąż gęstniała. I właśnie kiedy miała eksplodować jak opary benzyny w obecności zapałki... zadzwoniła Martyna, jeden z aniołów Fundacji Adopcje Malamutów.

– Asia, dzwonię w takiej sprawie... Mamy tu naprawdę krytyczny przypadek. Suczka po potwornym wypadku. Ledwo udało się ją odratować: rozerwana otrzewna, porozrywane mięśnie barkowe, pozrywane więzadła, w dodatku była w zaawansowanej ciąży, którą straciła. Uratowali ją w schronisku, ale nie mogą włożyć do boksu z innymi psami, bo cierpi na straszne stany lękowe i psy by ją natychmiast zabiły. Dlatego dzwonię... Nie mogę jej dać do hotelu z innymi psami ani gdzieś, gdzie nie mają doświadczenia. Ona będzie wymagała dużo pracy z tym lękiem... No wiem, że tak się nie robi, potrzebujecie czasu, żeby opłakać rozstanie z Lunką i... normalnie byście ten czas dostali, ale... Tu się liczy każdy dzień. Ona jest teraz w osobnym boksie na kwarantannie, ale wystarczy, że przywiozą jakiegoś nowego psa i trzeba będzie ją przenieść, a wtedy... No wiesz... To jak: weźmiecie?

– Ale Martyna – zaoponowałam słabo – my wciąż jeszcze mamy Lunę. A co będzie, jak jej nowa rodzina nie weźmie? Wiesz, jak fluidy nie zagrają albo coś im wypadnie i nie przyjadą albo ja...

...albo jeśli ja ją zabiorę do lasu i ukryję, bo sobie rozstania nie wyobrażam! – ale tego nie powiedziałam.

– No wiem, ale sprawa byłaby aktualna, tylko jeśli Luna pojedzie. To co, zgadzasz się?

Musiałam to uzgodnić z rodziną, bo u nas takich decyzji nie podejmuje się w pojedynkę. Poprosiłam więc o dzień do namysłu i poszłam porozmawiać z mężem.

– A czemu do nas? Przecież my mamy jeszcze Lunę. A jak jej już nie będzie, to będziemy mieli remont. Po-Lunowy.

– Dlatego że nasz dom jest najlepszy! – powiedziałam, bo mój mąż jest łasy na komplementy. A po chwili dodałam zgodnie z prawdą: – Bo ona bardzo się boi. I FAM myśli, że my sobie poradzimy z tym lękiem. Pomyśl: ONA BARDZO SIĘ BOI. WSZYSTKIEGO. Jak trafi do ogólnego boksu, to nie przeżyje. No, jak ja mam odmówić?

– A kiedy przyjedzie? – zapytał zrezygnowany mąż. Nie było o czym gadać. Jest pies, który SIĘ BOI. I wszystkie nasze plany przy tym bledną.

– W przyszłą środę lub czwartek. Za tydzień. Zdążymy pocerować psie zabawki.

– Tu nie ma co cerować! Po nowe trzeba jechać! – zaordynował mąż, a mnie się zrobiło lepiej. Jeśli on już robi plany logistyczne, to znaczy, że ja mogę zadzwonić do Martyny, żeby szykowała transport.

***

W środę po południu wszystko było gotowe: posłania poprane, zabawki pocerowane i pochowane (psy dostaną je dopiero, jak będę miała pewność, że się o nie nie pobiją). I choć my wciąż po cichu tęskniliśmy za Luną, to staraliśmy się trzymać i nie pokazywać tych chwil słabości, żeby się nawzajem nie dołować. Byliśmy też ciekawi psa, na którego losie zależało tylu osobom, od pracowników schroniska po wolontariuszy fundacji. Suczka musiała być niezwykła, skoro poruszyła tyle zahartowanych na cierpienie serc.

Wiedziałam, że przywiezie ją do nas pan Adam, wolontariusz. Wyobrażałam sobie człowieka w samochodzie dostawczym, który jeździ po Polsce, z jakimiś materiałami budowlanymi na przykład, i czasami na pakę dorzuca też psa ze schroniska. Jakież było moje zdziwienie, kiedy późnym popołudniem pod nasz dom podjechał mały granatowy samochód osobowy. Opel chyba. Nawet nie kombi. Zwykły mały sedan, taki dla rodziny z jednym dzieckiem. Zza kierownicy wysiadł miły pan w moim wieku, przedstawił się i powiedział zmęczonym głosem, wskazując tylne siedzenie:

– Tam siedzi. Bardzo jest biedna. Całą drogę udaje, że jej nie ma. Dosłownie chce zniknąć: nie odzywa się, nie porusza. Na siku nie wyszła, więc pewnie teraz bardzo jej się chce.

Zajrzałam do samochodu. Początkowo w ogóle nie zobaczyłam psa. Nic dziwnego – szukałam malamuta. Zamiast tego na tylnym siedzeniu, zwinięty w ciasną kuleczkę, siedział... mały SREBRNY LISEK! Siedział i łypał na mnie przerażonym wzrokiem.

– Chyba trzeba będzie ją wynieść, bo sama nie wyjdzie. Próbowałem w czasie postoju, ale nie było mowy. Tylko się ciaśniej zwinęła w kłębek i odwróciła tyłem – powiedział smutno pan Adam.

Wsadziłam głowę do samochodu. W nozdrza uderzył mnie potworny smród schroniskowego brudu, starej krwi i odchodów. Prywatne autko, siedzenia obite zwykłym materiałem... Oprócz tylnej kanapy, zasłanej naprędce jakimś brezentem, która teraz tonęła w psich kłakach, reszta samochodu była nienagannie czysta, aż lśniła... Jak on teraz dopierze ten tył...?

Dobrze, że auto było takie malutkie. Bez trudu sięgnęłam do psa. Pogłaskałam go i wymruczałam kilka ciepłych słów o tym, że już dobrze i że teraz pójdziemy na spacer... Bez problemu udało mi się przypiąć smycz. Leciutko ją napięłam, odwróciłam się i podałam komendę „idziemy”, powoli ruszając przed siebie i nie patrząc na suczkę. Podniosła się i posłusznie podążyła za mną, bez problemu opuszczając oswojoną przestrzeń samochodu. Na trawie pod domem od razu się załatwiła. Pan Adam nie krył zdziwienia. Pożegnaliśmy się i odjechał.

Długo stałyśmy na podjeździe i patrzyłyśmy za nim. Pies dlatego, że chciał się upewnić, że krwiożerczy samochód na pewno nie wróci. A ja dlatego, że ten delikatny człowiek w swoim małym granatowym samochodzie wzbudzał wielki podziw, wożąc na tylnym siedzeniu brudne, zapchlone, schroniskowe psy do nowego życia.

Mieliśmy naszego Raptora, psa dominującego, króla tego miejsca, dlatego nie mogliśmy suni wprowadzić od razu do domu. Na samym początku istnienia domu tymczasowego ustaliliśmy pewien schemat, a ponieważ się sprawdzał, trzymaliśmy się go i z każdym nowym psem postępowaliśmy tak samo: psy spotykały się zwykle na neutralnym gruncie kilkaset metrów od naszego domu, i oswajały się ze sobą, idąc obok siebie w tym samym kierunku. W takiej sytuacji mogły się wąchać do woli, poznawać się spokojnie i bezstresowo, najpierw po zapachu, potem w kontakcie wzrokowym, a kiedy były gotowe – zbliżyć do siebie fizycznie. I dopiero wtedy, gdy psy maszerowały obok siebie zgodnym truchtem, zabieraliśmy je do domu. Tym razem miało być podobnie, wzięłam więc suczkę na spacer nad brzeg rzeki, gdzie czekali już mąż z Raptorem.

Owszem, miałam jakieś wyobrażenia w temacie jej lęku. Ale to, co zobaczyłam, przerosło je wszystkie. Zwierzę nie szło, tylko czołgało się obok mnie, bez przerwy zaglądając mi w oczy, rozpaczliwie szukając w nich akceptacji i przychylności, to znów z lękiem wypatrując oznak gniewu czy furii. Ledwo doszłam do tej cholernej rzeki. W połowie drogi byłam tak wyczerpana zachowaniem psa, że miałam ochotę usiąść na kartoflisku, przytulić małą do siebie, dosłownie wepchnąć ją sobie pod skórę, żeby już się nie bała.

– Co oni ci zrobili, maleńka?! – wychrypiałam, bo głos mi się przykleił do gardła, a oczy zaszły mgłą.

Raptor z mężem zobaczyli nas z daleka. Przystanęli i czekali. Raptor w napięciu, a mąż... z odległości stu metrów uchwyciłam jego ciężkie spojrzenie. Wiedziałam, że jego także zachowanie suczki zwaliło z nóg.

Raptor chciał się przywitać. Maleństwo na widok mojego wielkiego samca, a właściwie moich dwóch wielkich samców, przywarło do ziemi i przestało oddychać. Bałam się, zupełnie serio, że umrze ze strachu. Mój pies na szczęście okazał dość serca, żeby jej nie zabić, co mógłby zrobić łatwo jednym machnięciem ogona. Sekundę tylko ją wąchał, a potem z całą mądrością, której nam często brakuje, uznał, że mała poczuje się najlepiej, kiedy on będzie udawał, że jej nie widzi. Podniósł ogon i głowę i odszedł, nie oglądając się na dzikiego liska.

Suczkę dosłownie sparaliżowało. Widzieliście kiedyś, jak pies pod wpływem silnych emocji się zamyka? Stoi (siedzi lub leży) wtedy jak słup soli, wszystkie mięśnie ma napięte, unika kontaktu wzrokowego i nie reaguje. NA NIC. Ani na mówienie, ani na dotyk, ani na ciągnięcie za smycz. NIC kompletnie. Jego świadomość znika i nie ma z nim kontaktu. Nie patrzy, nie słucha, nie węszy, nie rusza się z miejsca. KAMIENIEJE. Dosłownie. I tak właśnie zareagowało maleństwo.

Męża z Raptorem wysłałam do domu. Poprosiłam tylko, żeby szli wolno, i obiecałam, że ich dogonię, jak będę mogła.

Takie „zamknięcie” psa zdarzyło mi się już kiedyś z Raptorem: upolował sobie wtedy jakąś padlinę na polu, a ja próbowałam mu ją wyrwać z pyska. Po dwudziestu minutach szarpania w końcu mi się udało, ale Raptor zamknął się w sobie dokładnie tak jak teraz ta kruszynka. Po tamtym zdarzeniu przeczytałam wszystko, co znalazłam na ten temat. I dobrze, bo teraz wiedziałam, co robić.

Usiadłam obok skamieniałego psa. Trochę tyłem, trochę bokiem. Tak, żeby na nią nie patrzeć i jej nie dotykać. Ale dość blisko, żeby ona mogła czuć bijące ode mnie ciepło, słyszeć mój oddech i tętno. Wzięłam głęboki wdech, rozluźniłam wszystkie mięśnie, spojrzałam na niebo i skupiłam się na oglądaniu zachodu słońca. Czułam, jak mój spokój powoli przepływa powietrznym mostem w kierunku przerażonego zwierzęcia. Ani razu na nią nie spojrzałam.

Po pół minucie wyczułam lekki ruch – pies przeniósł ciężar ciała z jednej łapy na drugą. Jeszcze chwilę patrzyłam na zachód słońca. Suczka leciutko uniosła głowę i zaczęła delikatnie węszyć, łapiąc w nozdrza zapach mojego spokoju. Jeszcze pół minuty. Potem powoli podniosłam się z ziemi, pilnując, żeby nie napiąć zbędnych mięśni i nie zapodziać gdzieś wewnętrznej równowagi. Bez słowa ruszyłam drogą, trzymając smycz. Pies, na ugiętych łapach, szorując brzuchem po ziemi, podążył za mną. Spojrzałam na nią dopiero po dwudziestu metrach. Szła z tyłu, skulona, na luźnej smyczy, wpatrując się we mnie z... nadzieją? I z taką wielką desperacją! Jakbym była tratwą ratunkową na środku wzburzonego oceanu.

Odwróciłam głowę i spojrzałam w stronę zachodzącego słońca, starając się, żeby ani tempo mojego oddechu, ani napięcie mięśni nie zdradziły faktu, że płaczę.

W domu

Pod samym domem udało mi się zrównać z mężem i Raptorem, którzy wracali powoli z nadzieją, że jednak do nich dołączę. Suczka nie chciała się zbliżyć do naszego samca i była coraz bardziej zmęczona i przerażona, więc zrezygnowaliśmy z prób spaceru, choć Raptor wyraźnie się nie wybiegał, i z obawą wpuściliśmy psy do ogrodu. Nie było bijatyki. Raptor położył się na tarasie, a suczka, która wtedy jeszcze nosiła imię nadane jej przez FAM: Corsa, ułożyła się na trawie, daleko od wszystkich. I zwinęła się ciasno w kuleczkę.

A my z mężem w milczeniu weszliśmy do domu, żeby przygotować psom miski. Jak dotąd nie wymieniliśmy ze sobą ani słowa. Bo i o czym. Zachowanie maleństwa było tak ewidentne i wywoływało w nas takie silne i jednoznaczne uczucia, że nie było o czym gadać. Każde z nas w milczeniu przeżuwało niezbyt humanitarną wizję tego, co by zrobiło z draniem, który ją tak skrzywdził.

Przygotowałam posiłek i z zachwytem patrzyłam, jak mały srebrny lisek na moim tarasie, który na chwilę zapomniał o strachu, pochłania swoją porcję.

Po kolacji daliśmy psom trochę czasu na dworze, a sami usiedliśmy na z zasłużoną herbatką z resztkami wczorajszego serniczka. Ustaliliśmy, co robimy ze spaniem i z kąpielą suczki, a ja napisałam post na forum FAM-u:

Spieszę donieść, że Corsa bezpiecznie zaokrętowana w domu tymczasowym. Wprawdzie spodziewałam się malamuta, a przyjechał... mały srebrny lisek! Ale po namyśle postanowiliśmy i liska przygarnąć.

Jak dotąd moje obserwacje nieco odbiegają od wyobrażeń, które miałam. Corsa nie spuszcza mnie z oczu, stara się za wszelką cenę złapać i utrzymać kontakt wzrokowy. Jest w tym wiele rozpaczy i strach, i zagubienie. Ale pochlebia mi, że stanowię dla niej punkt oparcia.

Mój mąż ją znacznie bardziej przeraża, a jeszcze bardziej boi się Raptora. Wszystkiemu bacznie się przygląda, obserwuje, jest bardzo (zbyt) spokojna, wycofana, zablokowana...

***

Pościeliliśmy suczce kilka kocyków w różnych miejscach do wyboru. I zawołaliśmy psy do domu. Mała zajęła miejsce w korytarzu między kuchnią a dużym pokojem i za żadne skarby nie chciała się ruszyć. Resztę mieszkania traktowała jak terytorium nasze i Raptora. I nie dała się przekonać, żeby tam z nami posiedzieć. Zostawiliśmy ją więc w spokoju. Choć Raptor wyglądał na trochę rozczarowanego, bo dziwnym zrządzeniem losu znalazł się dalej od kuchni niż „ta nowa”. Chyba uważał to za niezbyt sprawiedliwe.

Tylko raz, wieczorem, rozpędziła się na dwór. Żeby się tam dostać, musiała przejść przez „wrogi teren”, czyli duży pokój. Postanowiła to zrobić galopem, biorąc azymut na wyjście na taras. Ale chyba dotąd nigdy nie widziała oszklonych drzwi. Wpakowała się w nie w pełnym pędzie. Usłyszeliśmy huk i zobaczyliśmy suczkę rozłożoną pokracznie pod drzwiami. Wyglądała jak bohaterowie kreskówek: siedziała niezdarnie, głowa chwiała jej się z boku na bok, a wokół, widziałam to gołym okiem, wirowały złote gwiazdki. I świergoliły ptaszęta...

Bardzo się przeraziła. Otworzyliśmy jej te drzwi natychmiast, ale już wychodzić nie chciała. Wróciła na swój kocyk, drżąc ze strachu. Przez dobre pół godziny nie mogła się uspokoić. W końcu wzięłam ją na smycz i wyprowadziłam „na spacer” po ogrodzie. Suczka grzecznie się załatwiła i miałam nadzieję, że już jest po sprawie. Niestety – wracając, za nic nie chciała przejść przez tarasowy próg. Pół godziny próbowałam ją do tego nakłonić, wciąż zawracając, robiąc to mniejsze, to większe kółka i ponownie podprowadzając pod drzwi. Niespodziewanie ten spacer okazał się WIELOKILOMETROWY.

Potem jeszcze kilka razy zdarzyło jej się wbiec w oszklone drzwi. I przez kolejne tygodnie uczyła się, jak rozpoznać, czy są zamknięte, czy otwarte. Z tarasowym progiem przy otwartych drzwiach sprawa się miała jeszcze gorzej: być może suczka była kiedyś bita za próbę wejścia do domu, bo za nic nie mogła się przełamać. Najpierw przez wiele dni przyprowadzałam ją z ogrodu na smyczy, potem reagowała już na wołanie, ale żeby wejść do domu, musiała być pewna, że nie ma nas w pobliżu bestialskiego progu. Wołaliśmy więc i wychodziliśmy, zostawiając drzwi na taras szeroko otwarte, a próg przykryty kocykiem. Wbiegała zawsze na pełnym gazie i zatrzymywała się dopiero w przedpokoju na swoim kocyku. Ale cierpliwość jest jak woda – drąży skałę. W końcu po wielu tygodniach suczka zrozumiała, że my CHCEMY, żeby była blisko. I że wejście do domu nie jest niczym złym. Że tego właśnie oczekujemy. I przestała bać się progów. I zrobił się z niej normalny „pies domowy”. A my odetchnęliśmy.

Tamtego pierwszego wieczora w naszym domu, po wszystkich tych przygodach, suczka ułożyła się na swoim kocyku, ale zamiast zasnąć... siedziała sobie wygodnie i kiedy nie patrzyliśmy... oglądała film, który właśnie puszczała jedna ze stacji kablowych. O budowie statków kosmicznych i wycieczkach na Marsa. Ciekawe, co jej chodziło po głowie...

Postanowiłam czym prędzej przypiąć jej do obroży wielką adresówkę. Bo jak mi pryśnie... to daleko będę szukała.

Exodus pcheł

– Trzeba wyprać... Tego smrodu nie da się już znieść. Jak to będziemy odwlekać, to prześmierdnie nam podłoga – wyraził swoje obawy mąż.

Miał rację. Suczka była z nami już dobę i jej zapach wgryzł się we wszystkie kąty. Odbierał apetyt i chęć do życia... Pewnie nie tylko nam. Po namyśle doszliśmy do zgodnego wniosku, że nawet ona poczuje się lepiej bez warstwy schroniskowej nędzy na skórze.

Pytanie więc sprowadzało się nie do„czy”, ale „gdzie” wyprać psa. Wersja z wężem ogrodowym odpadła jako pierwsza. Był marzec, suczka nie była w pełni sił i w dodatku nie miała sierści.

Pozostawały domowe łazienki. Mieliśmy dwie: na dole z prysznicem, na górze z wanną. W tej z wanną stacjonowały nasze koty: rudzielec Nikita, która dostała imię bohaterki filmu Luca Bessona, a razem z imieniem odziedziczyła też charakter postaci, oraz Szarak, całkowite przeciwieństwo Nikity – delikatna, wrażliwa i bardzo płochliwa kotka. Obie łazienki były dla ludzi, choć z prysznica czasem korzystały psy, co zawsze skutkowało gruntownym szorowaniem całego wnętrza, armatury, a nawet oświetlenia i sufitu. Na szczęście łazienka na dole była od początku przystosowana do sporadycznych kąpieli czworonogów – kabina wyłożona od podłogi po sufit płytkami z bardzo twardego i odpornego na zarysowania pazurami kamienia, który łatwo się czyści i dezynfekuje. Do tego specjalne „psoodporne” drzwi prysznicowe. Generalnie „psoodporne”, z wyłączeniem Luny, jednego z naszych wcześniejszych pensjonariuszy domu tymczasowego, której udało się je wyłamać w czasie pierwszej kąpieli. Razem z metalowymi zawiasami. Ale naprawiliśmy i znów było okej.

Na górze mieliśmy wygodny, dwudziestometrowy „salon kąpielowy”. Wanna z hydromasażem, duże połaciowe okna, krzesełka, komoda, lustra i blaty oraz inne wygody, a także rośliny doniczkowe. Zwierzęta z niej nie korzystały. To znaczy psy, bo koty przejęły ją w posiadanie i od lat tam mieszkały. Ale wiadomo – koty wiedzą, co dobre, i potrafią sobie zaklepać najlepsze miejscówki w całym domu. Tak więc zadekowały się w łazience i nie dały się stamtąd wyprosić. Dorobiliśmy im małe przejście między łazienką a resztą domu, żeby sobie mogły wędrować bez przeszkód, i przyjęliśmy zasadę zamykania drzwi, żeby psy nie mogły ich niepokoić w czasie poobiedniej sjesty, która trwała zwykle dwadzieścia trzy godziny na dobę.

Zrobiłam herbatkę, bo sprawa „gdzie” wyglądała na trudną do rozstrzygnięcia. Usiedliśmy w dużym pokoju i z rozpaczą patrzyliśmy na epicentrum smrodu. Suczka udawała, że nie istnieje. Zwinięta na swoim kocyku, prawie nie oddychała.

– Niestety, smród cię zdradza. Jak się go nie pozbędziemy, to nigdy nie staniesz się naprawdę niewidzialna. Będzie pranie, ale w dobrej sprawie – powiedziałam do chmury zgniłozielonego odoru.

I po chwili namysłu dodałam do męża:

– Nie róbmy tego pod prysznicem. Nie zmieścimy się tam we trójkę, a ja sama to... Nie wiem, co będzie, jak zmoczymy jej sierść. Może się okazać, że... nie dam rady – stwierdziłam, mając w pamięci, jak na mnie działają trudne zapachy. Źle działają. Można mnie nimi doprowadzić... znacznie dalej niż do mdłości.

– Na górze chcesz? Ale tam są koty – zaoponował mąż. Choć oboje wiedzieliśmy, że ma na myśli to, że tam jest CZYSTO. I ŁADNIE. I ŚWIEŻO. I nie wiadomo, czy po tym praniu to się nie zmieni na zawsze.

– No tak. I wanna jest z hydromasażem. Boję się, że jak to wszystko, co z niej spłynie, tam powcieka w te dysze, to wannę trzeba będzie wyrzucić. A nie stać nas na nową...

– To może jednak wężem w ogrodzie?

Oboje spojrzeliśmy na nieszczęście, które ewidentnie przeczuwało zbliżający się armagedon i drżało tak, że zaczęliśmy się obawiać, czy to jednak nie epilepsja.

– NIEEEE... – stwierdziliśmy zgodnie. W ogrodzie jednak nie. Bo nie wolno czegoś takiego skrzywdzić zimną wodą z węża, nawet jeśli na szali jest wanna z hydromasażem.

– Czyli góra? – zapytał mąż, a w oczach miał rozpacz. Rozumiałam, co czuje.

– Pościelę na dnie wanny dużo ręczników. Potem się je wyrzuci. Jeśli coś z nieszczęścia spłynie, to się na nich osadzi – stwierdziłam na pocieszenie.

Dopiłam herbatę i poszłam przygotować łazienkę. Pochowałam wszystko, co mógłby nieodwracalnie zniszczyć brud wysłany w przestworza razem z kroplami wody z sierści otrzepującego się psa. Bo że się otrzepie – wiedziałam na pewno. W dodatku nie raz. W dodatku zapewne zaraz na początku kąpieli, czyli wtedy, kiedy brud wciąż jeszcze będzie na psie. I wciąż jeszcze będzie BRUDEM. A nawet BRUDEM.

Zasłoniłam ręcznikami wszystko, czego się pochować nie dało. Oprócz kwiatów doniczkowych. No i sufitu.

Wyjęłam z komody dwie maseczki przeciwbakteryjne na twarz. I zeszłam na dół po psa i męża.

– Bez jaj. Tak źle nie będzie – burknął mąż, nie przyjmując maseczki.

No, nie zakładałabym się...

Zapięłam suczkę na smycz i powoli, spokojnie zaprowadziłam na górę, przy okazji odkrywając, że oprócz znanej już listy strachów suczka boi się także: schodów, poręczy, lamp kinkietowych, lamp wiszących, regałów z książkami, kwiatów doniczkowych, drukarki wielofunkcyjnej z opcją faksu, diod routera, komody, starych świeczników, dębowych drzwi do łazienki, łazienki i... wanny. Muszę pamiętać, żeby to wszystko wywalić do garażu zaraz po kąpieli. Nie mogę przecież pozwolić, żeby to maleństwo znosiło takie przerażające widoki!

Jakoś jednak udało mi się ją umieścić najpierw w łazience, a potem nawet w wannie, w sposób, który nie spowodował zawału serca. Ani u niej, ani u nas. Choć trwało to dobre dwadzieścia minut i kosztowało trzydzieści pięć dekagramów żółtego sera w małych kostkach.

Po zmoczeniu sierść suczki zaczęła śmierdzieć tak, że bałam się, że nie dam rady. Poprosiłam o zmianę stron, myśląc, że jak będę myć z przodu, to smród będzie mniejszy. Nie był. Po dziesięciu minutach oboje byliśmy zieloni, a ja musiałam podejść do okna, żeby zaczerpnąć świeżego powietrza i opanować rozszalały żołądek. Oczywiście to psa bardzo wystraszyło. Więc zostawiłam okno uchylone, choć mieliśmy początek marca i byliśmy już równie mokrzy co kąpany pies. Wróciłam do psa. Dam radę. JA: kobieta-komandos w mojej własnej łazience. Którą trzeba będzie po tym wszystkim zburzyć i wybudować na nowo.

Praliśmy i praliśmy, a to, co ściekało, wciąż miało ciemnoburą barwę. Była zaschnięta krew, chyba jeszcze z wypadku, i odchody z czasów, kiedy suczka nie miała siły wstać, żeby się załatwić. I brud z całej kuli ziemskiej. Nie wiem, jak ja to w ogóle przetrwałam!

Przy drugiej butelce szamponu przeciw insektom zaczął się wielki exodus pcheł...

Mój mąż, który od piętnastu lat był szczęśliwym posiadaczem kotów, a od dziewięciu – właścicielem psa, nigdy wcześniej pchły nie widział. A przynajmniej nie na żywo. Bo owszem, w telewizji czy w gazetach popularnonaukowych czasem były pchły. Nawet z zbliżeniu. Ale NIE BIEGAŁY PO CZŁOWIEKU!

Kiedy więc pierwsza wlazła mu na dłoń, zwyczajnie skamieniał.

– To pchła – oświadczyłam głosem znawcy, bo wychowałam się z psami w czasach, kiedy kropelki na insekty jeszcze nie istniały. – Są różne rodzaje: takie jak ta, czarne albo lekko rudawe. Ale się nie bój. One gryzą ludzi tylko w akcie desperacji.

– No co ty... – oświadczył mąż zielony na twarzy – a ja myślałem, że to Marsjanin! Mówiłaś, że zdechną od tego szamponu. Co to za gówno jest?! – obejrzał butelkę. – Wracaj do sklepu i powiedz im, żeby ci oddali pieniądze!

– Hej, co ty, pchły się boisz? Przecież mówiłam: nie ugryzie cię. Zresztą zaraz zdechnie. Spokojnie. Trzymaj fason alfy, bo pies cię obserwuje!

Mąż z obrzydzeniem strząsnął insekta w odmęty brudnej wody.

– Niech zdycha gdzieś indziej. Nie na mojej ręce!

Niestety. W ślad za tamtą pionierką ruszyły następne. Wszystkie jej ciotki, kuzynki, szwagrowie i stryjowie spakowali dobytek do toreb, waliz i tobołków i piechotką, bryczkami, na koniach i osiołkach, w pojedynkę i grupami zaczęli wędrówkę ku nowemu życiu. Czyli ku NAM! Uciekały nam po rękach, kryły się między palcami, wspinały po brzegach wanny, znikały w fałdach ręczników i próbowały skoków samobójczych do wody... Wszystko na nic. Szampon okazał się wart swojej ceny. Wyginęły wszystkie. Co do jednej. NA SZCZĘŚCIE!

Kąpiel plus wycieranie trwały ponad dwie godziny. O dziwo suczka szybko się rozluźniła. Po dwudziestu minutach prania i polewania ciepłą wodą pies nagle... zaczął pomagać! Wylizywała sobie futerko w miejscach, o których zapomnieliśmy, grzecznie obracała się z boku na bok, żebyśmy wszystko umyli! Dostałam też dwa całusy!!!

Potem, jeszcze w wannie, mała została wyczesana. W miejscach, gdzie było co czesać. Głównie na karku, głowie i ogonie. I tu też niespodzianka – czesanie było dla niej bardzo przyjemne, choć przecież mokre kołtuny, które nigdy, ale to nigdy (tego jestem pewna) nie widziały wanny, wody ani grzebienia, nie były łatwe do wyczesania i na pewno trochę ją ciągnęło. Suczka stała dzielnie i uśmiechała się przyjaźnie, za to ja... nie mogłam powstrzymać łez. Bo oto na karku odkryłam trzy małe okrągłe blizny, o których mogłabym przysiąc, że powstały, kiedy ktoś zgasił niedopałek papierosa na jej kruchym ciałku. Dwa paluszki prawej łapki były złamane i krzywo zrośnięte. W jednym brakowało pazurka. Znalazłam też wiele podłużnych szram, jak po rozcięciu lub rozerwaniu skóry. Ale w jaki sposób taki łagodny piesek miałby się sam skaleczyć, żeby powstały takie blizny...? Tyle blizn... Jak od bicia batem...

Blizna pooperacyjna była wielka na pół psa, ale akurat ta nie napawała mnie smutkiem. To była jej jedyna blizna, którą zrobił człowiek, aby ją ratować, a nie zadawać jej ból.

W końcu cała ta pielęgnacja dobiegła końca. Wypuściliśmy suczkę, żeby mogła się nacieszyć nowym, ślicznym zapachem, a sami zabraliśmy się za remont łazienki.

Właściwie wszystko udało się doszorować, nawet oświetlenie i sufit, ale... jakoś nikt nie miał ochoty kąpać się w tej wannie. Przez tydzień udawaliśmy, że bierzemy prysznic na dole, bo tak nam się chce i kropka. A po tygodniu mąż zamówił w internecie nową wannę. Bez hydromasażu. Bo po pierwsze, teraz nas nie stać, a po drugie... niech się jeszcze kiedyś zdarzy taki pies po przejściach... to jednak lepiej, żeby w wannie nie było żadnych szczelin i dziurek, w które coś mogłoby powciekać!