Wydanie drugie 2019

© Copyright Krzysztof Puszczewicz, Wrocław 2012-2019.

Wszelkie prawa zastrzeżone do niniejszej publikacji

oraz do serii „Wielka Księga Olimpiad Szachowych”.

Projekt okładki: Sebastian Paszkiewicz.

Zdjęcie: Lugano © www.archiviostoricolugano.ch

© Wszelkie prawa do wersji elektronicznej: KWI Publishing

Strona Wydawcy: https://www.e-kwi.co.uk/

Oficjalna strona serii: https://szachy-kwi.eu

United Kingdom 2019

ISBN 978-1-911283-47-8

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

Seria Olimpiad

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych” – poczynając od 1927 roku – opisuje kolejne rozgrywane zawody olimpijskie – firmowane przez FIDE - zarówno męskie jak i kobiece. Najbardziej aktualne informacje dotyczące wydanych pozycji książkowych w serii, znajdują się na oficjalnej stronie: https://szachy-kwi.eu

Seria będzie zawierać poniższe pozycje książkowe:

Olimpiady męskie

Olimpiady kobiece

1. Pierwsza Olimpiada Szachowa - Londyn 1927

1. Pierwsza Kobieca Olimpiada Szachowa - Emmen 1957

2. II Olimpiada Szachowa - Haga 1928

2. II Kobieca Olimpiada Szachowa - Split 1963

3. III Olimpiada Szachowa - Hamburg 1930

3. III Kobieca Olimpiada Szachowa - Oberhausen 1966

4. IV Olimpiada Szachowa - Praga 1931

4. IV Kobieca Olimpiada Szachowa - Lublin 1969

5. V Olimpiada Szachowa - Folkestone 1933

5. V Kobieca Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

6. VI Olimpiada Szachowa - Warszawa 1935

6. VI Kobieca Olimpiada Szachowa - Medellin 1974

7. VII Olimpiada Szachowa - Sztokholm 1937

7. VII Kobieca Olimpiada Szachowa - Hajfa 1976

8. VIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1939

8. VIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

9. IX Olimpiada Szachowa - Dubrownik 1950

9. IX Kobieca Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

10. X Olimpiada Szachowa - Helsinki 1952

10. X Kobieca Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

11. XI Olimpiada Szachowa - Amsterdam 1954

11. XI Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

12. XII Olimpiada Szachowa - Moskwa 1956

12. XII Kobieca Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

13. XIII Olimpiada Szachowa - Monachium 1958

13. XIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

14. XIV Olimpiada Szachowa - Lipsk 1960

14. XIV Kobieca Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

15. XV Olimpiada Szachowa - Złote Piaski 1962

15. XV Kobieca Olimpiada Szachowa - Manila 1992

16. XVI Olimpiada Szachowa - Tel Awiw 1964

16. XVI Kobieca Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

17. XVII Olimpiada Szachowa - Hawana 1966

17. XVII Kobieca Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

18. XVIII Olimpiada Szachowa - Lugano 1968

18. XVIII Kobieca Olimpiada Szachowa - Elista 1998

19. XIX Olimpiada Szachowa - Siegen 1970

19. XIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Stanbuł 2000

20. XX Olimpiada Szachowa - Skopje 1972

20. XX Kobieca Olimpiada Szachowa – Bled 2002

21. XXI Olimpiada Szachowa - Nicea 1974

21. XXI Kobieca Olimpiada Szachowa – Calvia 2004

22. XXII Olimpiada Szachowa - Hajfa1976

22. XXII Kobieca Olimpiada Szachowa – Turyn 2006

23. XXIII Olimpiada Szachowa - Buenos Aires 1978

23. XXIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Drezno 2008

24. XXIV Olimpiada Szachowa - Valletta 1980

24. XXIV Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

25. XXV Olimpiada Szachowa - Lucerna 1982

25. XXV Kobieca Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

26. XXVI Olimpiada Szachowa - Saloniki 1984

26. XXVI Kobieca Olimpiada Szachowa – Tromso 2014

27. XXVII Olimpiada Szachowa - Dubaj 1986

27. XXVII Kobieca Olimpiada Szachowa – Baku 2016

28. XXVIII Olimpiada Szachowa - Saloniki 1988

28. XXVIII Kobieca Olimpiada Szachowa – Batumi 2018

29. XXIX Olimpiada Szachowa - Nowy Sad 1990

29. XXIX Kobieca Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2020

30. XXX Olimpiada Szachowa - Manila 1992

31. XXXI Olimpiada Szachowa - Moskwa 1994

32. XXXII Olimpiada Szachowa - Erewań 1996

33. XXXIII Olimpiada Szachowa - Elista 1998

34. XXXIV Olimpiada Szachowa - Stambuł 2000

35. XXXV Olimpiada Szachowa - Bled 2002

36. XXXVI Olimpiada Szachowa - Calvia 2004

37. XXXVII Olimpiada Szachowa - Turyn 2006

38. XXXVIII Olimpiada Szachowa - Drezno 2008

39. XXXIX Olimpiada Szachowa – Chanty-Mansyjsk 2010

40. XL Olimpiada Szachowa – Stambuł 2012

41. XLI Olimpiada Szachowa - Tromso 2014

42. XLII Olimpiada Szachowa - Baku 2016

43. XLIII Olimpiada Szachowa - Batumi 2018

44. XLIV Olimpiada Szachowa - Chanty-Mansyjsk 2020

Dodatkowe informacje znajdziesz

na oficjalnej stronie internetowej serii

“Wielka Księga Olimpiad Szachowych”

https://szachy-kwi.eu

XVIII Olimpiada
Lugano, 17 października – 7 listopada 1968 r.

XVIII Olimpiada Szachowa została zorganizowana w południowo-wschodniej Szwajcarii, w liczącym około 30 tysięcy mieszkańców miasteczku malowniczo położonym nad jeziorem Lugano, od którego przejęło swoją nazwę.

Na czele Komitetu Organizacyjnego stanął Alois Nagler, a sędzią głównym został ponownie Jaroslav Šajtar. Szwajcaria po raz pierwszy zorganizowała imprezę tak masową, toteż dotacja władz tego kraju wynosząca około 15 tysięcy franków szwajcarskich była przysłowiową kroplą w morzu potrzeb. Brakujące pieniądze zebrano od bogatych prywatnych sponsorów, spośród których wielu pracowało, całkowicie gratis, w machinie organizacyjnej Olimpiady. Kiedy zebrano kwotę 600 tysięcy franków szwajcarskich, czyli pięć razy mniej niż Kubańczycy dwa lata wstecz, było oczywiste, że daleko jej będzie do luksusu Lipska 1960, a tym bardziej Hawany 1966. Z przyczyn oszczędnościowych wybrano turystyczne miasteczko, w tzw. martwym sezonie, kiedy opłaty za wszelkie usługi były w miarę niskie.

Miejscem gry był Padiglione Conza, parterowy budynek na skrzyżowaniu dwóch głównych ulic miasta Via Castagnola i Via Cassarate. Bardzo duża sala normalnie wykorzystywana była na różne wystawy, pokazy mody itp. Kiedy wprowadzono tam ponad 100 stolików szachowych, nagle zrobiło się bardzo ciasno. Dla kibiców wygospodarowano mniej więcej dwumetrowe przejścia między ścianami bocznymi, a sznurem odgradzającym zawodników. Pozwolono niepotrzebnie zarówno niegrającym jak i tym, którzy zakończyli swój pojedynek nadal przebywać przy stolikach szachowych, co powodowało taki ścisk, że grający jeszcze, szczególnie w ostatnich godzinach rundy, nie mieli dosłownie, czym oddychać! Jeśli dodamy, że szwankowało oświetlenie i czasem psuły się, szwajcarskie przecież zegary, to zrozumiemy postępek Fischera.

Otóż Amerykanie przyjechali do Lugano kilka dni przed otwarciem imprezy. Zapowiedzieli prasie, że zamierzają powalczyć z ekipą ZSRR o złote medale, bowiem w końcu udało się pozyskać do zespołu dwóch swoich najwybitniejszych szachistów, tj. Fischera i Reshevsky’ego, równocześnie. Ten ostatni w końcu zgodził się grać na drugiej szachownicy. Pozostali zawodnicy ekipy byli wyłącznie arcymistrzami!

Mapka wskazująca położenie Padiglione Conza
Zdjęcie: jacq-manu.weebly.com

Padiglione Conza – widok z 2011 roku
Zdjęcie: caffe.ch

W Lugano zespół USA przeprowadził mały rekonesans po sali turniejowej i po jej obejrzeniu Robert Fischer stwierdził, że w takiej sali grać nie będzie! Jego zdaniem odległość między grającymi, a publicznością powinna wynosić minimum 5 metrów, zaś oświetlenie winno być lepsze. Kiedy organizatorzy odpowiedzieli, że nie dysponują inną salą, Amerykanie zaproponowali, aby… mecze ich drużyny odbywały się w innym miejscu, bez publiczności i przy lepszym oświetleniu, co oczywiście zostało odrzucone, gdyż podobne żądania mogły wysunąć pozostałe zespoły! Stworzenie lepszych warunków dla jednej drużyny, a właściwie „normalnych” warunków, byłoby dodatkowym handicapem! Po tej wymianie poglądów, Fischer, zawsze wierny sobie, spakował po prostu swoje rzeczy i nie żegnając się nawet z kapitanem drużyny, opuścił Szwajcarię. W dniu losowania, gdy należało zgłosić skład zespołu, Amerykanie podjęli męską decyzję, zrezygnowali ze swojego lidera i wstawili do składu, mającego początkowo nie grać, członka ekipy, Donalda Byrne’a, brata słynnego Roberta. Tym razem nikt nie potępił kroku Fischera, gdyż warunki gry były rzeczywiście fatalne. Sławny „Bobby” stracił 5000 dolarów nagrody, jaką miał otrzymać od Federacji Szachowej USA za udział w trzech imprezach: w turniejach w Natanji (Izrael) i Vinkovci (Jugosławia), oba te turnieje Fischer wygrał, i właśnie w omawianej Olimpiadzie.

Evans (po lewej), Koltanowski (w środku) i kapitan drużyny Donald Byrne dyskutują, co zrobić po odjeździe Fischera
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1969

Szczególny tłok panował w dniu, w którym były mistrz świata Smysłow grał z Ismini Cababe (Cypr) jedyną kobietą, czwartą po Chaude de Silans, Renoy-Chevrier i Carrasco, walczącą z mężczyznami. Stolik był tak ciasno opleciony widzami, że sowiecki arcymistrz wielokrotnie prosił o pomoc sędziego, który jednak okazał się bezradny! Mistrz świata Petrosjan stwierdził krótko: „Tutaj nie można wprost grać. (…) Warunki gry są dla nas zawodowców nie do przyjęcia. Nic dziwnego, że cierpi na tym poziom rozgrywek. Partie grane w eliminacjach są na niskim poziomie. A co będzie w finałach?!”.

Biuletyn ukazywał się codziennie, ale był pełen błędów. „Za to” wydano przepiękny okolicznościowy znaczek poświęcony zmaganiom w Lugano.

Innym nieszczęściem, ale już niezależnym od organizatorów, były równolegle trwające Igrzyska Olimpijskie w Meksyku, co powodowało, że prasa i media niezbyt interesowały się rozgrywkami szachowymi.

Mimo tak wielu niedogodności, w Lugano padły kolejne rekordy.

Bardzo ważne było przyjęcie przez FIDE wniosku polskiego, po pamiętnym meczu USA – Norwegia, gdzie Amerykanie „podłożyli się” swoim przeciwnikom, że mecze rozegrane w eliminacjach liczą się w finale, jako rozegrane w pierwszej rundzie! Zatem losowanie finalistów odbywało się parami, a gra rozpoczynała od II rundy! Miało to zapobiec różnym „machinacjom”, bowiem teraz punkty z eliminacji liczyły się w finale!

Do Lugano przyjechały 53 reprezentacje! Ponieważ zjawiła się także Australia, były reprezentowane, podobnie jak w Tel Awiwie, wszystkie zamieszkane kontynenty. Zadebiutowały Andora, Kostaryka, Singapur i Wyspy Dziewicze. Te ostatnie, dopiero po przyjeździe, zostały przyjęte w poczet członków FIDE, pobrano od nich odpowiednie składki i mogły grać!

Po raz pierwszy wszystkie zespoły zgłosiły pełne składy, ale Cypr, Liban, Hongkong i Portugalia mimo to zagrały w piątkę, bowiem nie wszyscy ich zawodnicy dojechali do Szwajcarii.

314 zawodników miało rozegrać 1912 partii. Ostatecznie liczba ta wyniosła „tylko” 1906, bowiem 6 oddano walkowerem. Do stolików szachowych zasiadło, nowy rekord, 41 arcymistrzów i 55 mistrzów międzynarodowych.

Jeszcze na długo przed Olimpiadą, Federacja Szachowa USA, mając na względzie przekonania religijne dwóch swoich czołowych gwiazd, przeforsowała, aby w piątki rundy odbywały się od 11,30 do 16,30, zaś w soboty, od 18,30 do 23,30. W pozostałe dni oczywiście, zgodnie z tradycją, o godzinie 16,00. Ostatnia runda rozpoczęła się o 9,00. Wygodny dla dwóch, a kłopotliwy dla pozostałych 312 (!) zawodników regulamin został ostro oprotestowany m.in. przez Larsena, ale nie przyniosło to żadnego skutku. Dopiero Kongres FIDE w Puerto Rico w 1969 roku wydal uchwałę, że na kolejnych Turniejach Nacji regulamin ma obowiązywać wszystkich graczy i nie może być od niego żadnych odstępstw. Grano sprawdzonym tempem: 2,5 godziny na 40 ruchów i po jednej godzinie na każde następne 16.

Sala gry
Zdjęcie: George Koltanowski

Kompletem arcymistrzów dysponowały jedynie ZSRR i Jugosławia, zaś pięcioma Węgry i USA. Na czele Węgrów ponownie ujrzano Portischa, zaś na pierwszej szachownicy rezerwowej dawno niewidzianego arcymistrza Barczę. Względem poprzedniej Olimpiady ekipę USA wzmocnił Lombardy, ale brak Fischera uniemożliwił walkę o najwyższe trofeum. Po przerwie ujrzano zespół NRF. W jego składzie, obok Unzickera, Schmida, Dargi i Pflegera, pojawił się kolejny wielki talent, 20.letni Robert Hübner. Argentyna dysponowała trzema arcymistrzami: Najdorfem, który grał praktycznie dopiero w finale, Panno i Rossetto. Zabrakło ze starego składu solidnego Bolbochana. Uhlmann i Pietzsch prowadzili do boju zespół NRD, Islandia grała bez Olafssona, Bułgaria dysponowała trzema obytymi w turniejach arcymistrzami, Bobocowem, Tringowem i Padewskim, w zespole Czechosłowacji zabrakło dwóch najlepszych zawodników, Pachmana i Kavalka. Nie zapominajmy, że rok 1968 był rokiem tzw. „Praskiej wiosny”, próby obalenia reżimu komunistycznego w Czechosłowacji stłamszonej przez wojska „bratnich” krajów. Kavalek, właśnie w tym roku, wyemigrował najpierw do NRF, potem do USA, zaś Pachman wyjechał do NRF, co prawda dopiero w 1973 roku, ale na Olimpiadzie w brawach czeskich już nie wystąpił. Holandia po przerwie znowu miała w składzie arcymistrza Donnera. W zespole Brazylii zadebiutował ogromny talent, młodziutki 16.letni Henrique Mecking, który już w wieku 13 lat zdobył mistrzostwo Brazylii seniorów! Pełnił on również zaszczytną rolę kapitana swojego zespołu.

Henrique Mecking, turniej międzystrefowy w Sousse
Zdjęcie: „Chess Review” numer 3/1968

Do Lugano w charakterze gości przyjechali trzej uczestnicy Pierwszej Olimpiady w Londynie z 1927 roku: Koltanowski, Betbeder i najstarszy ówcześnie arcymistrz, 73-letni Sämisch.

Parę słów o Najdorfie. Początkowo miał grać wyłącznie w finale, bowiem na krótko przed odlotem zespołu do Szwajcarii oświadczył: „Dacie sobie radę beze mnie. Przecież zakwalifikujecie się na pewno do finału. Gdyby zaś wam to się nie udało, to nie zasługujecie, by w waszej drużynie grał Najdorf”. Pan Mieczysław zajmował wyjątkową pozycję w szachach argentyńskich i dlatego nikt nawet nie próbował z nim dyskutować! Ale już w dniu losowania, nie wytrzymał, i zadzwonił z Buenos Aires do Panno, aby podał mu skład grupy. W I rundzie Argentyna rozgromiła Maroko 4,0 : 0,0. Gdy jednak tego wieczoru Najdorf ponownie zadzwonił, Panno tak opowiedział mu przebieg meczu: „Ja z trudem wygrałem, Rubinetti przegrał, Rossetto walczy o remis, a Sanguinetti forsownie przegrywa w przypadku, gdy przeciwnik zapisał najsilniejszy ruch”. Odpowiedź Najdorfa była gwałtowna: „Jesteście kupą fuszerów! Nie liczcie na mnie!” I po dwóch dniach… już był w Lugano!

Zinser (Francja) i najstarszy niemiecki arcymistrz Sämisch w Lugano
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 1/1969

Rozstawienie ekip odbyło się, jak na poprzednich Olimpiadach, na podstawie anonimowych list złożonych przez kapitanów drużyn, na których ustawili zespoły „od najsilniejszego do najsłabszego”. O ostatecznym numerze w tak ułożonym „rankingu” decydowała zwykła średnia arytmetyczna. Nad całym przebiegiem tego procesu czuwała komisja złożona z sędziego głównego Šajtara oraz arcymistrzów Gellera i Larsena. Wszystkie drużyny podzielono na siedem grup eliminacyjnych, z których każde kolejne dwie awansowały odpowiednio do finałów A, B, C i D. Klucz przygotowano na wszystkie zgłoszone ekipy, których początkowo miało być 56, ale nie przyjechały zgłoszone wcześniej reprezentacje Iranu, Peru i Nowej Zelandii, toteż w trzech grupach liczba zespołów była nieparzysta.

Rozgrywki eliminacyjne rozegrano w dniach 18 – 24 października 1968 roku. Wyniki losowania w poszczególnych grupach były następujące:

Grupa

Skład grup

1

1.Portugalia, 2. Izrael, 3. ZSRR, 4. Anglia, 5. Cypr, 6. Meksyk, 7. Włochy i 8. Filipiny.

2

1. Australia, 2. Dania, 3. Wenezuela, 4. USA, 5. Francja, 6. Peru*, 7. Austria i 8. Mongolia.

3

1. Hiszpania, 2. Szkocja, 3. Afryka Południowa, 4. Polska, 5. Luksemburg, 6. Jugosławia, 7. Iran* i 8. Dominikana.

4

1. Holandia, 2. Węgry, 3. Paragwaj, 4. Monako, 5. Kanada, 6. Kostaryka, 7. Irlandia i 8. Belgia.

5

1. Liban, 2. Brazylia, 3. Szwajcaria, 4. Rumunia, 5. Hongkong, 6. Norwegia, 7. NRF i 8. Puerto Rico.

6

1. Szwecja, 2. Argentyna, 3. NRD, 4. Nowa Zelandia*, 5. Wyspy Dziewicze, 6. Finlandia, 7. Maroko i 8. Grecja.

7

1. Turcja, 2. Islandia, 3. Bułgaria, 4. Andora, 5. Tunezja, 6. Kuba, 7. Singapur i 8. Czechosłowacja.

*Gwiazdką oznaczono zespoły, na które oczekiwano, ale ostatecznie nie pojawiły się w Lugano.

Niełatwe do rozwiązania zadanie miał Polski Związek Szachowy przy ustalaniu składu reprezentacji polskiej. Przyczyną trudności były zaskakujące wyniki XXV Mistrzostw Polski, czyli przekonującego zwycięstwa Romualda Grąbczewskiego, doskonałe wyniki Jana Adamskiego i młodziutkiego Jerzego Lewiego, fatalne rezultaty Jacka Bednarskiego, Andrzeja Filipowicza i Andrzeja Sydora, nieobecność Zbigniewa Dody i kolejna czasowa… dyskwalifikacja Bogdana Śliwy. Ostatecznie Prezydium Zarządu utworzyło dwie grupy zawodników: jedną mieli stanowić ci, których udział w ekipie olimpijskiej nie budzi żadnych wątpliwości ze względu na dotychczasowe osiągnięcia. Do nich zaliczono mistrza Polski Grąbczewskiego, zeszłorocznego mistrza Dodę, Bednarskiego i Kostrę. Drugą grupę utworzyli zawodnicy, którzy w drodze meczowego turnieju eliminacyjnego mieli wyłonić pozostałą dwójkę. Do tej grupy weszli: Adamski, Filipowicz, Lewi, Schmidt, Witkowski i Śliwa. Ten ostatni wyeliminował się sam, bowiem nie otrzymał zgody zakładu pracy (takie to były czasy!) na udział w turnieju. Zatem, po raz pierwszy po wojnie zabrakło w reprezentacji Polski Bogdana Śliwy! Jak pokazała przyszłość, ten znakomity zawodnik definitywnie pożegnał się z udziałem w Olimpiadach. W efekcie końcowym nominacje, według kolejności szachownic, uzyskali: Jerzy Kostro, mistrz międzynarodowy Jacek Bednarski, mistrz międzynarodowy Zbigniew Doda, Włodzimierz Schmidt, Jan Adamski i Romuald Grąbczewski. Jako zawodnik rezerwowy wytypowany został mistrz Stefan Witkowski.

Treningiem miały być: zgrupowanie wypoczynkowo – szkoleniowe w Giżycku z udziałem zagranicznego trenera, A. Lilienthala, dobrze obsadzony turniej międzynarodowy w Polanicy oraz konsultacje indywidualne w Poznaniu, Warszawie i Lublinie z udziałem tego samego trenera.

Władysław Litmanowicz opowiada jak ustalono kolejność szachownic w polskim zespole. „Skład drużyny został ustalony w oparciu o mistrzostwo Polski (Łódź 1968 r.) oraz przedolimpijskie mecze eliminacyjne. Kolejność szachownic ustalona została na zebraniu drużyny bezpośrednio po zakończeniu turnieju polanickiego w obecności wiceprezesa Polskiego Związku Szachowego Stefana Fursa, kierownika wyszkolenia Polskiego Związku Szachowego Stefana Witkowskiego oraz Władysława Litmanowicza. Nie była to sprawa łatwa i dziś z perspektywy czasu, w oparciu o wynik Olimpiady można stwierdzić, że ustawienie drużyny było nie tylko przemyślane, ale też i szczęśliwe. Autor koncepcji ustawienia trzech pierwszych szachownic (Stefan Witkowski) wychodził z założenia, że Kostro i Bednarski potrafią się wzajemnie uzupełniać kolorami, że obaj są doskonałymi teoretykami i dlatego potrafią wytrzymać napór przeciwników na czołowych szachownicach. Przed zawodnikami tymi postawiono zdanie zrobienia wyniku w granicach 50%. Przy takim założeniu trzecia i czwarta szachownica musiały być dostarczycielami punktów. Trzecia pozycja Dody nie podlegała dyskusji, przy czym nasz niewątpliwie najsilniejszy obecnie szachista nie miał żadnych obiekcji natury ambicjonalnej, co do ustawienia go na tej właśnie szachownicy. Natomiast rozstrzygnąć należało problem mistrza Polski, który w zasadzie znaleźć się powinien w składzie zasadniczym, a więc najlepiej na czwartej szachownicy. Grąbczewski wyraził jednak również gotowość gry na którejkolwiek pozycji i dlatego też – w oparciu o jego stosunkowo słaby wynik w Polanicy – nie licząc się zbytnio z tym, co kto powie czy też, co kto sobie pomyśli, postanowiono Grąbczewskiego ustawić na szóstej pozycji. O kolejności Schmidt – J. Adamski zadecydowała większa rutyna olimpijska poznaniaka. Najważniejsze jednak, że ustalona kolejność zdała egzamin i drużyna w takim właśnie składzie grała w Lugano doskonale, wypełniając z nadwyżką postawione przed nią zadanie”.

Teraz krótko o tym, co się „działo” w latach 1967 i 1968 przed szwajcarską Olimpiadą.

Rok 1967.

Sezon 1967 tradycyjnie otworzył turniej w Hastings (28 grudnia 1966 – 6 stycznia 1967 rok). Wyniki: 1. Botwinnik (ZSRR) 6,5 punktu z 9 partii (poniósł sensacyjną porażkę z angielskim przedstawicielem młodzieży Keene), 2. Uhlmann (NRD) 5,5 p., 3 – 5. Bałaszow (ZSRR), Basman (Anglia) i Kurajica (Jugosławia) po 5 p., 6. Penrose (Anglia) 4,5 p., 7. Mecking (Brazylia, pokonał Bałaszowa) 4 p., 8. Keene (Anglia) 3,5 p., 9 – 10. Czerniak (Izrael) i Hartston (Anglia) po 3 p. W turnieju wystąpiło aż czterech nastolatków: Mecking – 15 lat, Bałaszow – 17 lat, Keene i Kurajica – po 19 lat.

W dniach 27 grudnia 1966 – 6 stycznia 1967 rozegrano w Reggio Emilia niewielki turniej, który dał wyniki: 1 – 2. Cirić (Jugosławia) i Ciocaltea (Rumunia) po 8 punktów z 11 partii, 3 – 4. Kozma (Czechosłowacja) i Honfi (Węgry) po 7,5 p., 5. Damjanović (Jugosławia) 7 p., 6 – 7. Buljovcić (Jugosławia) i Bobocow (Bułgaria) po 6,5 p., 8. Paoli (Włochy) 5 p., 9. Malkanek (Czechosłowacja) 4 p., 10. Zinser (Francja) 3,5 p., 11. Capeche (Włochy) 1,5 p. i 12. Mondiani (Włochy) 1 p.

W dniach 11 stycznia – 6 lutego w znanej miejscowości uzdrowiskowej Vrnjačkiej Banji rozegrano turniej międzystrefowy. Wygrał Ivkov (Jugosławia) 12 punktów z 17 partii. Dalej szli: 2. Matanović (Jugosławia) 11,5 p., 3. Barczay (Węgry) 11 p., 4. Gheorghiu (Rumunia) 10,5 p., 5. Fuchs (NRD) 10 p., 6 – 10. Haman (Dania), Kostro (Polska), Lengyel (Węgry), Mohrlok (NRF) i Pachman (Czechosłowacja) po 9,5 p., 11. Jansa (Czechosłowacja) 9 p., 12. Hindle (Anglia) 8 p., 13 – 14. Bobocow (Bułgaria) i Zuidema (Holandia) po 7,5 p., 15. Watzka (Austria) 5,5 p., 16. Bilyap (Turcja) 5 p., 17 – 18. Gunnarsson (Islandia) i Vizantiadis (Grecja) po 4 p. Awans do turnieju międzystrefowego uzyskali trzej pierwsi zawodnicy.

Kolejny coroczny turniej odbył się w Beverwijk w dniach 11 – 29 stycznia. Wyniki: Spasski 11 punktów z 15 partii, 2. Łutikow (obaj ZSRR) 10,5 p., 3. Cirić (Jugosławia) 9 p., 4. Larsen (Dania) 8,5 p., 5. Darga (NRF) 8 p., 6 – 9. Van Geet (Holandia), Gligorić (Jugosławia), Kuijpers (Holandia) i Szabo (Węgry) po 7,5 p., 10 – 12. Donner (Holandia), Kavalek (Czechosłowacja) i Pomar (Hiszpania) po 7 p., 13 – 14. Ghitescu (Rumunia) i Robatsch (Austria) po 6 p., 15 – 16. Langeweg i Ree (obaj Holandia) po 5 p.

XIV Mistrzostwa Polski: 1 – 2. Doda i Śliwa po 11 punktów z 15 partii, 3. Schmidt 9,5 p., 4. Filipowicz 9 p., 5. Bednarski 8,5 p., 6 – 7. J. Adamski i Witkowski po 8 p. itd.

W dniach 18 marca – 9 kwietnia odbył się ostatni z dziesięciu turniej strefowy. Organizatorem była Federacja Szachowa NRD, a imprezę rozegrano w Halle. Wyniki: 1. Portisch (Węgry) 15,5 punktu z 19 partii, 2. Hort (Czechosłowacja) 15 p., 3 – 4. Uhlmann (NRD) i Matulović (Jugosławia) po 13 p. Ci dwaj zawodnicy mieli rozegrać mecz uzupełniający o awans do turnieju międzystrefowego. Dalej szli: 5. Zinn (NRD) 11,5 p., 6 – 7. Westerinen (Finlandia) i Besser (NRF) po 11 p., 8. Zwaig (Norwegia) 10,5 p., 9. Johansson (Szwecja) 10 p., 10 – 14. Kuijpers (Holandia), Minew (Bułgaria), Petersen (Dania), Gerusel (NRF) i Kristinsson (Islandia) po 8,5 p., 15. Ciocaltea (Rumunia) 8 p., 16. Kinnmark (Szwecja) 7 p., 17. Minić (Jugosławia) 6,5 p., 18 – 19. Pietrusiak (Polska) i Havansi (Finlandia) po 5,5 p. i 20. Camilleri (Malta) 4,5 p.

Wielki turniej w Sarajewie zorganizowano już po raz dziesiąty. Grano w dniach 19 marca – 7 kwietnia. Wyniki: 1 – 2. Ivkov (Jugosławia) i Stein (ZSRR) po 10,5 p., 3 – 4. Benkö (USA) i Sawon (ZSRR) po 10 p., 5 – 6. R. Byrne (USA) i Cirić po 9,5 p., 7 – 8. Nikolić (obaj Jugosławia) i Tringow (Bułgaria) po 8,5 p., 9 – 10. Kavalek (Czechosłowacja) i Vukić (Jugosławia) po 7 p., 11 – 12. Dückstein (Austria) i Janosević (Jugosławia) po 6 p., 13. Pietzsch (NRD) 5 p., 14 – 15. Bogdanović i Kozomara po 4,5 p. i 16. Mestrović (wszyscy trzej Jugosławia) 3 p.

Pewne kłopoty powstały w turnieju strefowym w Rio Hondo. Triumfowało tam czterech zawodników: Mecking (15 lat!), Bolbochan, Panno i Foguelman. Ponieważ dla Ameryki Południowej przewidziano trzy miejsca w turnieju międzystrefowym, w lutym rozegrano dwukołowy baraż. Sensacyjne zwycięstwo odniósł „szachowy Pele”, Henrique Mecking, jak nazywano go w rodzimej Brazylii zdobywszy 4,5 p. z 6 partii. Dalej byli: 2. Bolbochan 4 p., 3. Panno 3 p. i 4. Foguelman (wszyscy trzej Argentyna) 0,5 p.

W dniach 24 marca – 4 kwietnia zorganizowano mały liczebnie, ale pięknie obsadzony turniej w Monte Carlo. Wygrał Fischer (USA), który przegrał tylko z Gellerem uzyskując 7 punktów z 9 partii. Kolejne miejsca zajęli: 2. Smysłow (ZSRR) 6,5 p., 3 – 4. Geller (ZSRR) i Larsen (Dania) po 6 p., 5. Matanović (Jugosławia) 5 p., 6 – 7. Gligorić (Jugosławia) i Lombardy (USA) po 4,5 p., 8. Forintos (Węgry) 4 p., 9. Mazzoni (Francja) 1 p. (dwa remisy) i Bergraser (Francja) 0,5 p. Znany z udziału w Olimpiadach Bergraser rozchorował się w trakcie turnieju i cztery ostatnie partie musiał oddać walkowerem.

W XXII mistrzostwach Jugosławii (20 kwietnia – 14 maja) triumfował Matulović 12 punktów z 17 partii. Dalej byli: 2 – 6. Ivkov, Matanović, Cirić, Bogdanović i Bukić po 9,5. itd. Był to drugi tytuł w karierze Matulovicia, który jako jedyny nie przegrał żadnej partii.

Mistrzostwa NRD przyniosły wyniki: 1. Pietzsch 12,5 punktu z 17 partii (bez porażki) 2. Malich 11,5 p. (przegrał z Möhringiem) 3. Möhring 10,5 p., 4 – 5. Csulits i Schöneberg po 10 p., 6 – 9. Baumbach, Golz, Hennings i Espig po 9,5 p., 10 – 12. Liebert, Neukirch i Starck po 9 p. itd.

Wyniki wielkiego turnieju międzynarodowego w Moskwie (grali wyłącznie arcymistrzowie, co w owych latach należało do niezwykłej rzadkości): 1. Stein 11 p., 2 – 5. Bobocow (Bułgaria), Tal, Smysłow i Gipslis (wszyscy ZSRR) po 10 p., 6 – 8. Portisch (Węgry), Spasski i Bronstein po 9,5 p., 9 – 12. Petrosjan (wszyscy ZSRR), Najdorf (Argentyna), Keres i Geller (obaj ZSRR) po 8,5 p., 13. Gheorghiu (Rumunia) 8 p., 14. Gligorić (Jugosławia) 7,5 p., 15 – 18. Pachman (Czechosłowacja), Bilek (Węgry), Filip (Czechosłowacja) i Uhlmann (NRD) po 6 p.

Pierwsza trójka w mistrzostwach Austrii: 1. Janetschek 12,5 punktu z 15 partii, 2. Prameshuber 12 p. i 3. Stoppel 10 p.

Wielki turniej międzynarodowy w Mariborze rozegrano w dniach 5 – 25 lipca. 1. Unzicker (NRF) 10 punktów z 15 partii, 2. Reshevsky (USA) 9,5 p., 3 – 5. Zinn (NRD), Matanović i Ivkov (obaj Jugosławia) po 9 p., 6. Robatsch (Austria) 8,5 p., 7 – 8. Lengyel (Węgry) i Musil (Jugosławia) po 8 p., 9 – 12. Minew (Bułgaria), Addison (USA), Matulović i Udovcić (obaj Jugosławia) po 7,5 p. Miejsca 13 – 16 zajęli zawodnicy jugosłowiańscy.

VII turniej IBM w Amsterdamie odbył się w dniach 17 – 31 lipca. Wygrał Portisch (Węgry) 8 punktów z 11 partii jako jedyny bez porażki. Wygrał m.in. z Gellerem. Dalej szli 2. Geller (ZSRR) 7 p., 3 – 4. Cirić (Jugosławia) i Langeweg (Holandia) po 6,5 p., 5. Mojsiejew (ZSRR) 6 p., 6 – 7. Donner (Holandia) i Ghitescu (Rumunia) po 5,5 p., 8. Pachman (Czechosłowacja), 9. J. Enevoldsen (Dania) 4,5 p., 10 – 11. Scholl i Zuidema po 4 p. i 12. Ree (wszyscy Holandia) 3,5 p.

V turniej pamięci Rubinsteina w Polanicy Zdroju odbył się w dniach 9 – 31 sierpnia. Podajemy tylko nagrodzone miejsca. 1. Furman (ZSRR) 11 punktów z 15 partii, 2 – 3. Hort (Czechosłowacja) i Uhlmann (NRD) po 10,5 p., 4 – 6. Doda (Polska), Flohr (ZSRR) i Kolarow (Bułgaria) po 9 p.

V Memoriał Capablanki był solowym popisem Benta Larsena. Oto wyniki: 1. Larsen (Dania) 15 punktów z 19 partii, 2. Tajmanow 13,5 p., 3. Smysłow 13 p., 4. Poługajewski (wszyscy ZSRR) 12 p., 5 – 6. Filip (Czechosłowacja) i Gligorić (Jugosławia) po 11,5 p., 7 – 8. Bednarski (Polska) i Donner (Holandia) po 10 p., 9 – 10. Barcza (Węgry) i Pachman (Czechosłowacja) po 9,5 p., 11 – 12. Cobo (Kuba) i Schmid (NRF) po 9 p., 13. Hennings (NRD) 8,5 p., 14 – 15. E. Jimenez (Kuba) i Rossetto (Argentyna) po 8 p., 16 – 17. O’Kelly (Belgia) i J. Rodriguez (Kuba) po 7,5 p., 18. Westerinen (Finlandia) 7 p., Garcia S. (Kuba) 5,5 p. i 20. Letelier (Chile) 4,5 p.

Już po raz siódmy rozegrano turniej międzystrefowy. Odbył się w Sousse (Tunezja) w dniach 16 października – 17 listopada. Do meczów kandydackich awansowało sześciu najlepszych zawodników. Wyniki: 1. Larsen (Dania) 15,5 punktu z 22 partii, 2 – 4. Geller (ZSRR), Gligorić (Jugosławia) i Korcznoj (ZSRR) po 14 p., 5. Portisch (Węgry) 13,5 p., 6 – 8. Hort (Czechosłowacja), Reshevsky (USA) i Stein (ZSRR) po 13 p., 9. Matulović 12,5 p., 10. Matanović 12 p., 11 – 12. Ivkov (wszyscy Jugosławia) i Mecking (Brazylia) po 11 p., 13 – 14. Gipslis (ZSRR) i Kavalek (Czechosłowacja) po 10 p., 15. Suttles (Kanada) 9,5 p., 16. Bilek 9 p., 17. Barczay (obaj Węgry) po 8 p., 18. R. Byrne (USA) 7,5 p., 19 – 20. Cuellar (Kolumbia) i Mjagmarsuren (Mongolia) po 6,5 p., 21. Sarapu (Nowa Zelandia) 4 p., 22. S. Bouaziz (Tunezja) 3,5 p. Na 23. miejscu wpisano Fischera, który po dziesięciu rundach z dorobkiem 8,5 punktu wycofał się z turnieju.

W dniach 11 października – 5 listopada odbył się ciekawy turniej w Wenecji. Toczył się niestety w cieniu wielkich zmagań w Sousse. Wyniki: 1. Donner (Holandia) 11 punktów z 13 partii, 2 – 3. Evans (USA) i Petrosjan (ZSRR) po 10 p., 4 – 5. Pachman (Czechosłowacja) i Janosević (Jugosławia) po 8 p., 6 – 7. Lengyel (Węgry) i Robatsch (Austria) po 7,5 p., 8. Tatai (Włochy) 6 p., 9. Canal (Peru) 5,5 p., 10. Kupper (Szwajcaria) 5 p., 11. Zinser (Francja) 4,5 p., 12. Paoli 3,5 p., 13. Calapso 3 p. i 14. Magrin (wszyscy Włochy) 1,5 p.

W okresie 25 listopada – 17 grudnia sezon szachowy 1967 zamykał wielki turniej w Palma de Mallorca. Znowu najlepszy okazał się Bent Larsen! Wyniki: 1. Larsen (Dania) 13 punktów z 17 partii, 2 – 3. Botwinnik i Smysłow (obaj ZSRR) po 12,5 p., 4. Portisch (Węgry) 11,5 p., 5. Gligorić 10,5 p., 6. Ivkov 10 p., 7. Matulović (wszyscy Jugosławia) 9 p., 8 – 9. Toran (Hiszpania) i Lehmann (NRF) po 8,5 p., 10 – 11. Donner (Holandia) i Diez del Corral (Hiszpania) po 8 p., 12 – 13. O’Kelly (Belgia) i Medina (Hiszpania) po 6,5 p., 14 – 15. Damjanović (Jugosławia) i Tatai (Włochy) po 6 p., 16 – 17. Bednarski (Polska) i Calvo R. (Hiszpania) po 5,5 p. 1 18. E. Jimenez (Kuba) 5 p.

Rok 1968.

Zaczynamy znowu od rozgranego już po raz 43, turnieju w Hastings (27 grudnia 1967 – 5 stycznia 1968 rok). 1 – 4. Hort (Czechosłowacja), Gheorghiu (Rumunia), Stein i Suetin (obaj ZSRR) po 6 punktów z 9 partii, 5. Ostojić (Jugosławia) 5 p., 6. Kaplan (Puerto Rico) 4 p., 7. Whiteley 3,5 p., 8 – 9. Keene i Hartston po 3 p. i 10. Basman (wszyscy Anglia) 2,5 p.

W dniach 19 lutego – 8 marca w Łodzi odbyły się XXV mistrzostwa Polski. Wyniki: 1. Grąbczewski 10,5 punktu z 15 partii, 2 – 5. J. Adamski, Schmidt, Lewi i Kostro – po 9,5 p., 6. Witkowski 8,5 p., 7. Bednarski 8 p., 8. Pytel 7,5 p., 9 – 10. Filipowicz i Jamroz po 7 p. itd.

W dniach 18 lutego – 2 marca w Los Angeles odbył się baraż zawodników, którzy w Sousse 1967 podzielili 6 – 8 miejsce, aby wyłonić ósmego „kandydata”. Reshevsky miał w tym mini turnieju „remis for”, gdyż miał lepszego od Horta i Steina „Bergera”. Dwukołowy baraż nie wyłonił zwycięzcy, gdyż Hort (Czechosłowacja), Stein (ZSRR) i Reshevsky (USA) zdobyli po 4 punkty z 8 partii. W spotkaniach Hort – Stein raz wygrał Hort, a raz Stein, a pozostałe partie wraz ze wszystkimi rozegranymi przez Reshevsky’ego zakończyły się remisem. Zatem, zgodnie z regulaminem FIDE, awansował Amerykanin. Po losowaniu pary ćwierćfinałowe wyglądały tak: Spasski – Geller, Larsen – Portisch, Tal – Gligorić i Korcznoj – Reshevsky. Obrońcą tytułu mistrza świata był Tigran Petrosjan.

Kolejny turniej w Monte Carlo rozegrano w dniach 3 – 17 kwietnia. Na pierwszym miejscu znalazł się znowu Larsen! Oto wyniki: 1. Larsen (Dania) 9,5 punktu z 13 partii, 2. Botwinnik 9 p., 3 – 4. Smysłow (obaj ZSRR) i Hort (Czechosłowacja) po 8,5 p., 5. R. Byrne 8 p., 6 – 8. Benkö (obaj USA), Gheorghiu (Rumunia) i Portisch po 7,5 p., 9. Forintos (obaj Węgry) 6,5 p., 10 – 11. Damjanović (Jugosławia) i Uhlmann (NRD) po 5,5 p., 12. Padewski (Bułgaria) 5 p., 13. Leselter 1,5 p. i 14. Zinser (obaj Francja) 1 p. Botwinnik, Smysłow i Hort przeszli dystans bez porażki, Larsen przegrał tylko z Robertem Byrne’m, ale wygrał 7 partii, co było rekordem.

W dniach 2 – 19 kwietnia w Suchumi nad Morzem Czarnym odbył się ćwierćfinałowy mecz pretendentów, w którym Spasski pokonał Gellera w stosunku 5,5 : 2,5.

W dniach 22 kwietnia – 14 maja w Belgradzie odbył się ćwierćfinałowy mecz pretendentów, w którym Tal pokonał Gligoricia w stosunku 5,5 : 3,5.

W Bambergu (NRF) rozegrano w dniach 11 – 28 kwietnia silny turniej. Wygrał z dużą przewagą Keres (ZSRR) 12 punktów z 15 partii. Kolejne miejsca zajęli: 2 – 3. Petrosjan (ZSRR) i Schmid po 10 p., 4 – 5. Teschner i Unzicker (wszyscy NRF) po 9,5 p., 6. Ivkov (Jugosławia) 9 p., 7. Westerinen (Finlandia) 8,5 p., 8. Donner (Holandia) 8 p., 9. Pfleger (NRF) 7,5 p., 10. Bobocow (Bułgaria) 7 p., 11. Kestler (NRF) 6 p., 12 – 13. Szabo (Węgry) i Dückstein (Austria) po 5,5 p., 14. Teufel 4,5 p., 15. Klundt (obaj NRF) 4 p. i 16. Toran (Hiszpania) 3,5 p.

W dniach 5 – 24 maja w nadmorskiej jugosłowiańskiej miejscowości Poreć odbył się ćwierćfinałowy mecz pretendentów, w którym Larsen pokonał Portischa w stosunku 5,5 : 4,5.

W dniach 8 – 20 maja w Amsterdamie odbył się ostatni ćwierćfinałowy mecz pretendentów, w którym Korcznoj pokonał Reshevsky’ego w stosunku 5,5 : 2,5. Samuel Reshevsky nie zdołał wygrać żadnej partii. Wszystkie mecze rozegrano na dystansie 10 partii, ale gdy któryś z uczestników osiągnął 5,5 punktu mecz przerywano.

W dniach 25 czerwca – 15 lipca w największej sali Centralnego Domu Armii Sowieckiej w Moskwie odbył się półfinałowy mecz pretendentów, w którym Korcznoj pokonał Tala w stosunku 5,5 : 4,5.

W dniach 5 – 20 lipca w Malmö odbył się półfinałowy mecz pretendentów, w którym Spasski pokonał Larsena w stosunku 5,5 : 2,5. Nie ulega wątpliwości, że zwyciężając w Hawanie, Winnipeg, Sousse, Palma de Mallorca i Monte Carlo Bent Larsen dokonał wielkiego wyczynu, ale gra w turnieju, to nie to samo co w meczu z jednym przeciwnikiem. Mimo to rozmiar porażki Larsena wzbudził wielkie zdziwienie świata szachowego. Po pierwszych trzech partiach Spasski prowadził 3,0 : 0,0 i praktycznie było po „wszystkim”.

15 lipca w Warszawie odbyły się mecze eliminacyjne do drużyny olimpijskiej, w których padły wyniki: Adamski – Witkowski 3,0 : 1,0 i Schmidt – Lewi 3,5 : 1,5. Zatem dwa wolne wakaty uzupełnili Jan Adamski i Włodzimierz Schmidt.

VI turniej pamięci Rubinsteina rozegrano w Polanicy Zdroju w dniach 3 – 28 sierpnia. Wyniki: 1. Smysłow (ZSRR) 11,5 punktu z 15 partii, 2. Kavalek (Czechosłowacja) 10,5 p., 3 – 5. Doda (Polska), Padewski (Bułgaria) i Simagin (ZSRR) po 9 p., 6. Jansa (Czechosłowacja) 8,5 p., 7 – 8. Adamski i Schmidt (obaj Polska) po 8 p., 9. Pietzsch (NRD) 7,5 p., 10 – 11. Kostro (Polska) i Soos (Rumunia) po 7 p., 12 – 13. Bilek i Forintos (obaj Węgry) po 6,5 p., 14. Golz (NRD) 5 p., 15. Grąbczewski 4 p. i Bednarski (obaj Polska) 3 p.

VIII turniej IBM w Amsterdamie odbył się w dniach 16 lipca – 3 sierpnia. Wyniki: 1. Kavalek (Czechosłowacja) 10,5 p., 2. Bronstein (ZSRR) 10 p., 3 – 7. Cirić (Jugosławia), Langeweg (Holandia), Lengyel (Węgry), Ree (Holandia) i Szamkowicz (ZSRR) po 8,5 p., 8 – 9. Donner (Holandia) i Ivkov (Jugosławia) po 8 p., 10 – 11. Kotow (ZSRR) i Marović (Jugosławia) po 7,5 p., 12. Bilek (Węgry) 7 p., 13. Bouwmeester 6 p., 14. Jongsma 5 p., 15. Kuijpers 4,5 p. i 16. Zuidema (wszyscy Holandia) 3,5 p.

II Turniej solidarności Skopje – Ohrid miał większą i silniejszą obsadę od zeszłorocznego. Rozegrany został w dniach 10 lipca – 5 sierpnia. Oto wyniki: 1. Portisch (Węgry) 14,5 punktu z 19 partii, 2. Geller 13,5 p., 3. Poługajewski (obaj ZSRR) 13 p., 4. Hort (Czechosłowacja) 12,5 p., 5. Matulović 11,5 p., 6 – 8. Gligorić (obaj Jugosławia), Sawon (ZSRR) i Uhlmann (NRD) po 11 p., 9 – 10. Matanović i Minić po 10,5 p., 11. Parma (wszyscy Jugosławia) 10 p., 12. Gheorghiu (Rumunia) 9,5 p. itd.

W dniach 6 – 26 września w „Październikowym Domu Kultury” w Kijowie odbył się finałowy mecz pretendentów, w którym Spasski pokonał Korcznoja w stosunku 6,5 : 3,5. Tym razem grano na dystansie 12 partii, ale przekroczenie 6,5 punktu automatycznie kończyło mecz. W przewidzianym w 1969 roku meczu o mistrzostwo świata Borys Spasski miał walczyć z ówczesnym mistrzem świata Tigranem Petrosjanem.

Przyjacielska rozmowa Gellera (po lewej) z Najdorfem – Lugano 1968
Zdjęcie: „Szachy” numer 1/1969

Półfinały, 18 października 1968 r.
„Mecking wygrywa z Unzickerem”

Grupa: 1

Wyniki I rundy:

Portugalia

0,5 : 3,5

Filipiny

Izrael

3,0 : 1,0

Włochy

ZSRR

4,0 : 0,0

Meksyk

Anglia

4,0 : 0,0

Cypr

Ponieważ na temat godziny rozpoczęcia rund w Lugano krążą różne wersje spróbujemy ten problem rozstrzygnąć jednoznacznie. Idziemy tropem miesięcznika „Szachy” numer 1/1969. „Amerykanie zdołali wymóc na prezydencie FIDE Folke Rogardzie wprowadzenie do regulaminu rozgrywek specjalnych godzin gry w piątki i soboty, a mianowicie w piątki od 11,30 do 16,30 i w soboty od 18,30 do 23,00. Oczywiście chodziło tu o uwzględnienie wierzeń religijnych Fischera i Reshevsky’ego”. Dla tych, którzy chcieliby poznać godziny rozpoczęcia wszystkich rund, powiemy tylko, że 18 października 1968 roku przypadał w piątek, co oznaczało, że „O godzinie 11,30 uruchomione zostały zegary szachowe” jak pisał w swoim „dzienniku olimpijskim” Władysław Litmanowicz.

Ekipa Izraela miała ambitne plany, bowiem pozyskała do składu trzech ogranych i silnych mistrzów międzynarodowych w osobach 58. letniego Czerniaka (10 występ, przy czym pierwszy miał miejsce w Warszawie w 1935 roku), 59. letniego Poratha (12 i niestety ostatni występ. Yosef Porath jeszcze jako Heinz Foerder grał w II Olimpiadzie w Hadze 1928) i 36. letniego Kraidmana (6 występ, ale pierwszy w szlifach mistrza międzynarodowego). Ekipę uzupełniali 26. letni Szymon Kagan (2 występ), mistrz Izraela z 1967 roku (tytuł ten zdobył jeszcze w 1969 roku), 35. letni Zadok Domnitz (3 i ostatni już występ), zdobywca 6 – 7 miejsca w mistrzostwach kraju w 1967 roku oraz debiutant 25. letni Malkiel Peretz (zagrał jeszcze tylko w Siegen 1970).

Moshe Czerniak urodził się 3 lutego 1910 roku w Warszawie. W 1934 roku wyemigrował do Palestyny, gdzie w 1936 i 1938 roku zdobył mistrzostwo swojej nowej ojczyzny. W 1950 roku zamieszkał w Izraelu. Jego największe sukcesy, to udział w turniejach w: Kilmes 1941 (1 miejsce), Buenos Aires 1941 (2 miejsce), Rosario 1943 (2 miejsce), Buenos Aires 1944 (1 miejsce), Buenos Aires 1948 (1 miejsce), Wiedniu 1951 (1 miejsce), Reggio Emilii 1951 (1 miejsce), Beverwijk 1958 (2 miejsce), Amsterdamie 1962 (1 – 2 miejsce) i Polanicy Zdroju 1963 (2 miejsce).

W meczu Izrael – Włochy, Czerniak i Kraidman po ciężkiej walce podpisali remisy z odpowiednio Giustolisim i Capello. Na szczęście dla nich, młodsi od nich Kagan i Domnitz wygrali swoje partie. Zaskoczyli skutecznością, dotychczas grający ze zmiennym szczęściem, Filipińczycy, którzy rozgromili Portugalczyków. Jedyne pół punktu uronili na czwartej szachownicy, w końcówce skoczkowej, w partii Cordovil – Reyes. Konkurenci do awansu, Anglicy okazali się skuteczniejsi i zdobyli komplet punktów w starciu z Cyprem. W tej ekipie zadebiutował 22. letni Michael Basman, zawodnik pochodzenia ormiańskiego. Był pięciokrotnym uczestnikiem drużynowych mistrzostw świata studentów (1965 – 1970). Zagrał na Olimpiadzie tylko ten jeden raz. Nominację otrzymał dzięki wielkiemu sukcesowi, jaki osiągnął na przełomie 1966 i 1967 roku w tradycyjnym turnieju w Hastings, gdzie podzielił trzecie miejsce wraz z Kurajicą i Bałaszowem. Wyprzedzili go tylko Botwinnik i Uhlmann. W meczu ZSRR – Meksyk, mistrz świata Petrosjan szybko rozprawił się z Castro, ale jego koledzy „męczyli się” przez pełną rundę, zanim uzyskali komplet punktów.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Anglia i ZSRR

4,0

3

Filipiny

3,5

4

Izrael

3,0

5

Włochy

1,0

6

Portugalia

0,5

7 – 8

Cypr i Meksyk

0,0

1. Obrona sycylijska [B20]
Cordovil (Portugalia) – Reyes (Filipiny)

1.e4 c5 2.b3 d6 3.Gb2 Sc6 4.Gb5 Gd7 5.f4 e5 6.Sf3 ef4 7.0–0 Sf6 8.Sc3 Ge7 9.d3 0–0 10.Hd2 Se5 11.Gd7 Hd7 12.Hf4 Sg6 13.Hf5 Wad8 14.Wae1 d5 15.Hd7 Wd7 16.ed5 Sd5 17.Se5 Se5 18.We5 Sb4 19.We2 f5 20.a3 Sc6 21.Sd1 Gg5 22.Wef2 Wdf7 23.We1 We7 24.We7 Se7 25.b4 cb4 26.ab4 Sd5 27.We2 Gf6 28.Gf6 Wf6 29.We8 Kf7 30.Wb8 Wb6 31.c3 a5 32.Wd8 Sf6 33.Wd4 ab4 34.cb4 We6 35.Kf1 g6 36.Sc3 Wc6 37.Wc4 Sg4 38.Wc6 bc6 39.h3 Se3 40.Kf2 Sc2 41.b5 cb5 42.Sb5 Ke6 43.Ke2 i remis.

2. Obrona sycylijska [B75]
Balinas (Filipiny) – Sardinha (Portugalia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sf6 4.d4 cd4 5.Sd4 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 Sc6 8.Gc4 Gd7 9.Hd2 Wc8 10.Gb3 Ha5 11.0–0–0 Se5 12.Kb1 Sc4 13.Gc4 Wc4 14.Sb3 Ha6 15.e5 de5 16.Sc5 Hc6 17.S3e4 Se4 18.fe4

18…Wd4 19.Gd4 ed4 20.Sd7 Hd7 21.c3 0–0 22.cd4 Wd8 23.d5 Ge5 24.g3 b5 25.Wc1 b4 26.Wc4 a5 27.Whc1 Wb8 28.Hc2 Kg7 29.Wc8 b3 30.ab3 Wb7 31.Wc4 h5 32.Ka2 Hb5 33.Wc5 Hb6 34.Wc4 Hb5 35.Wf1 a4 36.ba4 Hb2 37.Hb2 Wb2 38.Ka3 Wh2 39.a5 Gg3 40.a6 Gd6 41.Kb3 Gb8 42.Wc8 Ga7 43.Wc7 Wf2 44.Wf2 Gf2 45.a7 Ga7 46.Wa7 h4 47.Kc4 g5 48.Kd4 h3 49.Wa3 i czarne poddały się.

3. Obrona sycylijska [B58]
Santos J. (Portugalia) – De Castro (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e5 7.Sf3 Ge7 8.0–0 h6 9.h3 Ge6 10.Ge3 0–0 11.Hd2 Hc8 12.Wad1 Wd8 13.Hc1 d5 14.ed5 Sd5 15.Sd5 Gd5 16.c4 Ge4 17.Wd8 Hd8 18.Wd1 Hc7 19.a3 a5 20.Sd2 Gg6 21.Sb1 Sd4 22.Gf1 Sb3 23.Hc3 a4 24.He1 Gb1 25.Wb1 Wd8 26.Wd1 Wd1 27.Hd1 Gc5 28.Gc5 Sc5 29.Hd5 e4 30.Ge2 Hb6 31.Gh5 Se6 32.Hb5 Hb5 33.cb5 b6 34.Kf1 Kf8 35.Gd1 Sc5 36.Ke2 Ke7 37.Ke3 f5 38.Gc2 g5 39.g3 Kd6 40.Kd4 h5 41.Gd1 h4 42.gh4 gh4 43.f3 ef3 44.Ke3 f2 45.Kf2 Sd3 46.Ke3 Sb2 47.Gc2 Ke5 48.Kd2 Sc4 49.Kc3 Sa3 50.Ga4 Kf4 51.Kd3 Kg3 52.Ke2 f4 53.Gb3 f3 54.Ke3 f2 55.Ke2 Kg2 i białe poddały się.

4. Obrona królewsko – indyjska [E72]
Naranja (Filipiny) – Pereira (Portugalia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 0–0 5.d4 d6 6.e4 c6 7.Sge2 Sbd7 8.0–0 e5 9.d5 cd5 10.cd5 a5 11.Sb5 Sc5 12.Sec3 Se8 13.Ge3 b6 14.a3 Ga6 15.b4 Sd7 16.We1 Sc7 17.Sd6 Hf6 18.b5 Hd6 19.ba6 Wa6 20.He2 Waa8 21.Wec1 Wac8 22.Sa4 Sa8 23.Hb5 Wc1 24.Wc1 Sb8 25.Sb6 Sb6 26.Gc5 i czarne poddały się.

5. Obrona sycylijska [B43]
IM Czerniak (Izrael) – IM Giustolisi (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.g3 Sf6 7.Gg2 Ge7 8.0–0 0–0 9.He2 d6 10.Ge3 Sc6 11.Wad1 Gd7 12.f4 Wac8 13.f5 Sd4 14.Wd4 b5 15.a3 Wfe8 16.Wd2 Hb8 17.Gg5 a5 18.e5 de5 19.Gf6 Ha7 20.Kh1 Gf6 21.Sb5 Gb5 22.Hb5 ef5 23.Wf5 Wb8 24.Hc6 Wec8 25.He4 Wd8 26.Wd8 Wd8 27.Wf1 Hb6 28.b3 Wd4 29.Hf5 Wd6 30.Hc8 Wd8 31.Hf5 Wd6 32.Hc8 i remis.

Moshe Czerniak – 1966 rok
Zdjęcie: Ron Kroon

6. Obrona Grünfelda [D79]
Cappello (Włochy) – IM Kraidman (Izrael)

1.d4 Sf6 2.g3 d5 3.Gg2 g6 4.c4 c6 5.cd5 cd5 6.Sc3 Sc6 7.Sf3 Gg7 8.0–0 0–0 9.Se5 Ge6 10.Sc6 bc6 11.Gg5 h6 12.Gf6 Gf6 13.Hd2 Hb6 14.Wfd1 Wab8 15.Sa4 Hb5 16.b3 h5 17.Wac1 h4 18.Wc5 Hb7 19.Wdc1 Wbc8 20.Wa5 hg3 21.hg3 Gf5 22.b4 Kg7 23.Sc5 Hb8 24.a3 Wh8 25.e4 de4 26.Ge4 Ge4 27.Se4 Wh6 28.Sf6 ef6 29.Hf4 Hb7 30.He4 Hd7 31.Wac5 Hh3 32.Hg2 Hg4 33.d5 Wd8 34.Wc6 Wh5 35.W6c5 Hd4 36.d6 We5 37.Wc7 Wf5 38.Wf1 a5 39.Hb7 Hd5 40.Hd5 Wd5 41.We1 ab4 42.ab4 W5d6 43.Wee7 Wf8 44.Wb7 f5 45.Kg2 i remis.

7. Obrona sycylijska [B47]
Kagan (Izrael) – Zichichi (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.g3 Sc6 7.Gg2 Sf6 8.0–0 Ge7 9.b3 0–0 10.Gb2 Wd8 11.Sce2 d5 12.Sc6 bc6 13.e5 Sg4 14.Hd4 f5 15.h3 Sh6 16.c4 a5 17.cd5 cd5 18.Wfc1 Hd7 19.Hb6 Wa6 20.Hb8 Ha7 21.Ha7 Wa7 22.Sd4 Gd7 23.Sc6 Gc6 24.Wc6 Kf7 25.Gd4 Waa8 26.Wc7 Kf8 27.Wac1 a4 28.W1c6 ab3 29.ab3 Kf7 30.Gf1 Sg8 31.b4 Wdb8 32.b5 Wa4 33.Gc5 Wa1 34.b6 Wb1 35.Kg2 Ke8

36.We6 Kd8 37.Ge7 Se7 38.Wee7 i czarne poddały się.

8. Obrona królewsko – indyjska [E82]
Primavera (Włochy) – Domnitz (Izrael)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 b6 7.Hd2 c5 8.d5 We8 9.Gd3 Sbd7 10.Sge2 Se5 11.0–0 e6 12.b3 ed5 13.cd5 a6 14.Gc2 b5 15.Kh1 b4 16.Sd1 a5 17.Sb2 Ga6 18.Wfc1 Sfd7 19.Wab1 Sb6 20.Gg5 Hd7 21.Sd3 Gd3 22.Gd3 a4 23.Gf4 ab3 24.ab3 Sd3 25.Hd3 Wa3 26.Hd2 Wea8 27.He1 Wa2 28.Sg1 Gd4 29.Sh3 f6 30.Hg3 Sc8 31.Gh6 We2 32.Sg1 Wea2 33.Sh3 Sa7 34.Wf1 Sb5 35.Sf4 Ge5 36.He1 Sc3 37.Wc1 Gf4 38.Gf4 Se2 39.Ge3 Sc1 40.Gc1 Wa1 41.Hh4 He7 42.Wg1 Wb1 43.Gf4 Waa1 44.Ge3 Wg1 45.Gg1 c4 i białe poddały się.

9. Obrona królewsko – indyjska [E73]
GM Petrosjan (ZSRR) – Castro M. (Meksyk)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 c6 6.f4 h5 7.Sf3 Gg4 8.Sg5 Hc7 9.e5 Ge2 10.He2 Sh7 11.Sh7 Wh7 12.Se4 d5 13.Sg5 Wh8 14.f5 gf5 15.e6 f6 16.Sf7 Wh7 17.0–0 dc4 18.Wf5 Hb6 19.Ge3 c5 20.d5 Sd7 21.Wh5 Wh5 22.Hh5 Hb2 23.Sd6 Kd8 24.He8 i czarne poddały się.

10. Obrona holenderska [A90]
Winter (Meksyk) – GM Spasski (ZSRR)

1.d4 f5 2.c4 Sf6 3.Sc3 e6 4.g3 Gb4 5.Gg2 0–0 6.Sf3 Gc3 7.bc3 d6 8.0–0 Sc6 9.Ga3 We8 10.Hc2 e5 11.de5 de5 12.Wfd1 Gd7 13.Sh4 Hc8 14.Gd5 Kh8 15.Wab1 Sd8 16.Gg2 e4 17.Gf1 Ge6 18.e3 g5 19.Sg2 c5 20.Ge2 Sf7 21.Ha4 Se5 22.Hb3 b6 23.Gb2 Hc7 24.Wd2 Gc4 25.Gc4 Sf3 26.Kh1 Sd2 27.Ha4 Sb1 28.Hc2 Wed8 29.Hb1 Wd2 30.Gf1 Wad8 31.Kg1 Wd1 32.Hc2 c4 33.Gc1 Hd7 34.h4 Hd3 35.Hd3 ed3 36.Ga3 d2 37.Ge7 Wf1 i białe poddały się.

Trwa mecz ZSRR – Meksyk
Na pierwszym planie: Borys Spasski
Na drugim planie: Tigran Petrosjan (po lewej) – Morelos Castro
Zdjęcie: Archiwum autora

Zaczyna się mecz ZSRR – Meksyk
Na pierwszym planie: Petrosjan (po prawej) – Castro
Na drugim planie: Spasski (po prawej) – Winter
Na trzecim planie: Korcznoj (po prawej) – Delgado
Na czwartym planie: Geller (po prawej) – Flores
Zdjęcie: George Koltanowski

Wiktor Korcznoj
Zdjęcie: „Chess Review” numer 7/1968

Jeszcze raz mecz ZSRR – Meksyk
Na pierwszym planie: Petrosjan (po prawej) – Castro
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1969

11. Obrona Nimzowitscha [E44]
GM Korcznoj (ZSRR) – Delgado (Meksyk)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Sge2 Gb7 6.a3 Ge7 7.d5 ed5 8.cd5 0–0 9.g3 a5 10.Gg2 Sa6 11.Wb1 We8 12.0–0 Gc5 13.Sd4 Gd4 14.Hd4 Sc5 15.b4 ab4 16.ab4 Sa4 17.Gb2 Sb2 18.Wb2 d6 19.Wc1 We5 20.Wbc2 h6

21.Sb5 Gd5 22.Sc7 Gg2 23.Sa8 Gb7 24.Sb6 Se8 25.Wc8 Gc8 26.Wc8 He7 27.Sc4 We6 28.b5 Hd7 29.Wb8 Kh7 30.Hd3 g6 31.Hd5 Wf6 32.Wb7 Sc7 33.b6 Hb5 34.Hb5 Sb5 35.We7 d5 36.b7 dc4 37.b8H Sd6 38.Wd7 c3 39.Wd6 c2 40.Wf6 c1H 41.Kg2 Hc4 42.Hf8 Hd5 43.e4 He4 44.Kh3 i czarne poddały się.

Wiktor Korcznoj, turniej międzystrefowy w Sousse 1967
Zdjęcie: Chess Review numer 3/1968

12. Partia hiszpańska [C68]
Flores E. (Meksyk) – GM Geller (ZSRR)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.Sc3 f6 6.d4 ed4 7.Hd4 Hd4 8.Sd4 Gd7 9.Ge3 Gb4 10.Sde2 Se7 11.a3 Gd6 12.f3 0–0–0 13.0–0–0 Sg6 14.f4 Whe8 15.Whf1 b5 16.Sg3 Sh4 17.Wd2 a5 18.e5 fe5 19.Sce4 Ge6 20.fe5 Ge7 21.Wff2 Wd5 22.Wd5 Gd5 23.Gd2 Gd8 24.Ga5 We5 25.Gc3 We4 26.Se4 Ge4 27.Gg7 Gg5 28.Kb1 Sg2 29.Ge5 Se3 30.b3 Sc2 31.Wc2 Ge7 32.a4 Gd6 33.Gg3 Kb7 34.Kb2 Gc2 35.Kc2

35…Gg3 36.hg3 h5 37.Kd3 Kb6 38.Ke4 c5 39.ab5 Kb5 40.Kd5 Kb4 i białe poddały się.

13. Obrona Grünfelda [D94]
IM Kottnauer (Anglia) – Constantinou (Cypr)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 d5 4.Sf3 Gg7 5.e3 0–0 6.Gd2 dc4 7.Gc4 Sfd7 8.0–0 Sb6 9.Ge2 Sc6 10.Hc2 Gf5 11.e4 Gg4 12.d5 Gf3 13.dc6 Ge2 14.Se2 Sa4 15.cb7 Wb8 16.Gf4 e5 17.Ge3 Sb6 18.Wfd1 Hh4 19.Hc6 f5 20.Gc5 Wf7 21.g4 a5 22.b4 fe4 23.ba5 i czarne poddały się.

Znaczek poświęcony Olimpiadzie w Lugano

14. Debiut Benkö [E73]
Kleopas (Cypr) – Keene (Anglia)

1.g3 d5 2.Gg2 Sf6 3.d3 c6 4.Sc3 g6 5.e4 de4 6.Se4 Se4 7.Ge4 Gg7 8.Se2 0–0 9.0–0 Gh3 10.We1 e5 11.c3 Sd7 12.Ge3 Sf6 13.Gg5 Hb6 14.Gf6 Gf6 15.Hb3 Ge6 16.Hc2 Wad8 17.c4 Gg7 18.Gg2 Wd7 19.Wad1 Wfd8 20.Sc3 Gg4 21.Se2 Gf5 22.Sc1 Gg4 23.Se2 Ha5 24.f3 Gf5 25.Sc1

25…Gd3 26.Sd3 Wd3 27.b4 Hb4 28.Wb1 Hc5 29.Hf2 Hf2 30.Kf2 Wd2 31.We2 b6 32.f4 ef4 33.Gc6 fg3 34.hg3 Ge5 35.g4 We2 36.Ke2 Wd4 37.Gd5 Wg4 38.Ke3 Kg7 39.Wd1 Gf6 40.Ge4 Gg5 41.Kd3 Wg3 42.Kd4 Wa3 43.Gb1 h5 44.Kd5 h4 45.Wg1 h3 46.c5 Wa5 i białe poddały się.

15. Obrona sycylijska [B32]
Lee (Anglia) – Avgousti (Cypr)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e5 5.Sb5 a6 6.Sd6 Gd6 7.Hd6 Hf6 8.Ha3 Hg6 9.Ge3 Sge7 10.Sc3 0–0 11.0–0–0 Wb8 12.h4 f6 13.Gc4 Kh8 14.h5 He8 15.Gb6 Sd4 16.Hd6 Sec6 17.Gc5 b5 18.Hf8 Hf8 19.Gf8 bc4 20.h6 Se6 21.hg7 Sg7 22.Wh6 Se8 23.Wdh1 Kg8 24.Ga3 Sd8 25.Wh7 Sf7 26.Sd5 d6 27.f3 Ge6 28.Se7 Kf8 29.Sg6 Kg8 30.Sh8 Sg5 31.Wa7 Wb6 32.Sg6 Gf7 33.Se7 Kg7 34.Sf5 Kg8 35.Wd1 Se6 36.Sh6 i czarne poddały się.

16. Obrona Alechina [B02]
Lantsias (Cypr) – Basman (Anglia)

1.e4 Sf6 2.Sc3 d5 3.ed5 Sd5 4.Sd5 Hd5 5.Sf3 Sc6 6.d3 e5 7.c4 Hd6 8.Ge2 Ge6 9.a3 0–0–0 10.Sg5 Hd7 11.Se4 Sd4 12.0–0 Se2 13.He2 Hd3 14.Hd3 Wd3 15.Sc3 Ge7 16.We1 Gc4 17.We5 Gd6 18.We4 Gb3 19.Ge3 a6 20.Wd4 Wd4 21.Gd4 f6 22.We1 Wd8 23.Ge3 We8 24.g3 b5 25.Gd2 We1 26.Ge1 Ge5 27.f4 Gd4 28.Gf2 Gf2 29.Kf2 Kd7 30.Ke3 c5 31.Se4 Kc6 32.h4 Gc2 33.Sf2 Kd5 34.g4 Kc4 35.Kd2 Kb3 36.Kc1 a5 37.g5 fg5 38.fg5 c4 39.Sg4 c3 40.bc3 Kc3 41.h5 Ge4 42.Se5 b4 43.ab4 ab4 i białe poddały się.

Grupa: 2

Wyniki I rundy:

Australia

0,5 : 3,5

Mongolia

Dania

2,5 : 1,5

Austria

Wenezuela

-

Pauza

USA

3,0 : 1,0

Francja

Zespół Danii czuł się bardzo pewnie bowiem na jego czele znowu stanął genialny 33. letni Bent Larsen (5 występ). Urodził się 4 marca 1935 roku w Thisted. Karierę szachową rozpoczął w 1951 roku zajmując dzielone 4 – 6 miejsce w mistrzostwach świata juniorów. W wieku 19 lat został mistrzem międzynarodowym, co w owym czasie było dużym wyróżnieniem. W tymże roku po raz pierwszy triumfował w mistrzostwach kraju. Kolejne tytuły zdobywał w latach: 1955, 1956, 1959, 1963 i 1964. Nie wygrywał tylko tych mistrzostw, w których nie uczestniczył! W latach 1958 – 1982 walczył w rozgrywkach o tytuł najlepszego szachisty na świecie.

W turnieju strefowym w Wageningen 1957 podzielił 3 – 4 miejsce, a następnie w barażu o awans do turnieju międzystrefowego pokonał Donnera 3,5 : 0,5. W 1963 roku był drugi w turnieju strefowym w Halle.

W turniejach międzystrefowych uzyskał rezultaty: Portoroż 1958 – 16 miejsce (8,5 punktu z 20 partii), Amsterdam 1964 – dzielone 1 – 4 miejsce i awans do meczów pretendentów (17 punktów z 23 partii), Sousse 1967 – 1 miejsce i awans (15,5 punktu z 22 partii, kolejnego konkurenta wyprzedził o 1,5 punktu), Palma de Mallorca 1970 – dzielone 2 – 4 miejsce i awans (15 punktów 23 partii), Leningrad 1973 – dzielone 5 – 6 miejsce (10 punktów z 17 partii), Biel 1976 – 1 miejsce i awans (12,5 punktu z 19 partii), Ryga 1979 – 7 miejsce (10 punktów z 17 partii) i Las Palmas 1982 – dzielone 6 – 7 miejsce (6,5 punktu z 13 partii).

W meczu pretendentów na szczeblu ćwierćfinałowym w Bled 1965 wygrał z Ivkovem w stosunku 5,5 : 1,5, ale przegrał w półfinale z Gellerem 4,5 : 5,5. Ćwierćfinał w miejscowości Poreć 1968 zakończył się jego sukcesem w ćwierćfinale (pokonał Portischa 5,5 : 4,5) i porażką w półfinale (przegrał ze Spasskim 2,5 : 5,5). W meczu z Gellerem o czwarte miejsce na światowej liście FIDE triumfował z wynikiem 5,0 : 4,0.

W meczu ćwierćfinałowym w Las Palmas 1971 wygrał z Uhlmannem z wynikiem 5,5 : 3,5, ale w półfinale spotkała go dotychczas nie spotykana na tym szczeblu klęska z Fischerem 0,0 : 6,0. Ostatni raz walczył Larsen w meczu pretendentów w Rotterdamie 1977. Przegrał już w ćwierćfinale z Portischem w stosunku 3,5 : 6,5.

Nie podajemy listę triumfów Larsena w turniejach międzynarodowych, bowiem jest ona olbrzymia!

Peter Nörby (jedyny udział), Finn Petersen i Svend Hamann byli w zespole duńskim debiutantami. Ciekawe, że wszyscy mieli po 28 lat. Bardziej doświadczeni w olimpijskich zmaganiach byli Sejer Holm i Brinck Claussen – dla obu był to już czwarty występ.

Jednakże pierwszy mecz rozegrany w Lugano przez zespół Danii nie był udany: trzy remisy w meczu z Austrią i tylko jedna wygrana. W partii Larsen – Dückstein Duńczyk próbował wygrać równą lekkofigurową końcówkę, ale w drugiej dogrywce ostatecznie pogodził się z remisem. Zwycięstwo drużynie zapewnił na czwartej szachownicy Holm wygrywając w dogrywce końcówkę pionową z doświadczonym Janetschkiem. Nieplanowane straty poniosła także czwórka arcymistrzów amerykańskich, która po ciężkiej walce, w partiach Letzelter – Benkö i R. Byrne – Huguet musiała zgodzić się na równy podział punktu. Coraz silniejsi (mieli w składzie dwóch mistrzów międzynarodowych w osobach Mjagmarsurena i Ujtumena) Mongołowie oddali Australijczykom tylko pół punktu, przy czym w jedynej remisowej partii Mjagmarsuren obronił końcówkę, w której jego wieża walczyła z dwoma skoczkami Fullera.

Larsen (po lewej) – Portisch; mecz pretendentów
Zdjęcie: Chess Review numer 8/1968

Stan po I rundzie:

1

Mongolia*

3,5

2

USA*

3,0

3

Dania*

2,5

4

Austria*

1,5

5

Francja*

1,0

6

Australia*

0,5

7

Wenezuela

0,0

17. Partia hiszpańska [C82]
Hamilton (Australia) – IM Ujtumen (Mongolia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.c3 Sc5 10.Sd4 Sd4 11.cd4 Sb3 12.Hb3 c5 13.dc5 d4 14.Hg3 Hd5 15.Sd2 Gc5 16.We1 0–0 17.Se4 Kh8 18.Gg5 Gf5 19.Sf6 He6 20.Sh5 Gg6 21.Sf4 Hf5 22.e6 f6 23.Sg6 hg6 24.Gf4 Wfe8 25.Gd6 Gb6 26.e7 Wac8 27.Wac1 Wc4 28.b3 Wc3 29.Wc3 dc3 30.Gb4 c2 31.Hh3 Hh3 32.gh3 a5 33.Ga3 b4 34.Gc1 g5 35.We2 Kh7 36.Kg2 Kg6 37.Kf3 Kf5 38.Wc2 We7 39.Wc6 Gd4 40.Wc4 Ga7 41.h4 gh4 42.Wh4 Wc7 43.Wf4 Kg6 44.Ge3 Ge3 45.fe3 Wc2 46.Wg4 Kf7 47.Wg2 Wg2 48.Kg2 Ke6 49.Kf3 Ke5 50.Kg4 Ke4 51.Kh5 Ke3 52.Kg6 Ke4 i białe poddały się.

18. Obrona francuska [C11]
IM Mjagmarsuren (Mongolia) – Fuller (Australia)

1.e4 e6 2.Sf3 d5 3.Sc3 Sf6 4.e5 Sfd7 5.d4 b6 6.Gd3 Ga6 7.Ga6 Sa6 8.He2 Sab8 9.0–0 Ge7 10.a4 a6 11.g3 c5 12.Gf4 0–0 13.Sd1 Sc6 14.c3 cd4 15.cd4 Sb4 16.h4 Sb8 17.Kg2 S8c6 18.Se3 Sa5 19.Wh1 Wc8 20.Sg5 Sc4 21.Sg4 He8 22.Sf6 Gf6 23.ef6 Wc6 24.Sh7 e5 25.de5 gf6 26.Hh5 fe5 27.Sf8 ef4 28.Hh7 Kf8 29.Whe1 We6 30.Hh8 Ke7 31.Hc3 a5 32.b3 Sd6 33.Hc7 Kf8 34.We6 He6 35.Hb6 fg3 36.fg3 He2 37.Hf2 Hf2 38.Kf2 Se4 39.Kf3 Sd2 40.Kf4 Sb3 41.Wa3 Sc5 42.Ke5 Kg7 43.g4 Se6 44.Wf3 d4 45.Ke4 d3 46.Ke3 Sc5 47.Wf5 Sb3 48.h5 d2 49.Wf1 Kh6 50.Ke2 Sd5 51.Kd3 f6 52.Wh1 Sf4 53.Kc2 Sg2 54.Wh3 Sc5 55.Kd2 Sa4 56.Wf3 Kg7 57.Ke2 Sb6 58.Kf2 Sh4 59.Wh3 Sg6 60.hg6 Kg6 61.Wh5 Sc4 62.Wc5 Se5 63.Kg3 a4 64.Kh4 Sf3 65.Kg3 Se5 66.Wa5 Kg5 67.Wa4 f5 68.gf5 Kf5 69.Wd4 Sg6 70.Wd1 Se5 71.We1 Sd3 72.Wh1 i remis.

19. Obrona królewsko – indyjska [E99]
Koshnitsky (Australia) – Lhagwa (Mongolia)

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.d4 d6 5.e4 0–0 6.Ge2 e5 7.0–0 Sc6 8.d5 Se7 9.Se1 Sd7 10.Sd3 f5 11.f3 Sf6 12.Ge3 f4 13.Gf2 g5 14.c5 Sg6 15.Wc1 Gd7 16.Hb3 Kh8 17.Hb7 g4 18.cd6 cd6 19.Ha6 g3 20.hg3 Sh5 21.gf4 Sgf4 22.Wfd1 Hg5 23.Sf4 Sf4 24.g3 Wf6 25.Gf1? Wh6 26.Gg2? Gh3 27.Gh3? Sh3 28.Kg2 Sf4 29.Kf1 Wh1 30.Gg1 (Do 20. posunięcia białe miały dużą przewagę pozycyjną, potem grając niedokładnie straciły ją, ale przyczyną porażki był tragiczny manewr białopolowym gońcem)

30…Wg1 31.Kg1 Hg3 32.Kf1 Hf3 33.Ke1 He3 34.Se2 Sg2 35.Kf1 Wf8 36.Kg2 Wf2 i białe poddały się.

Witryna sklepu w dniach Olimpiady
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 1/1969

20. Obrona francuska [C11]
Zorigt (Mongolia) – Viner (Australia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.e5 Sfd7 5.f4 c5 6.Sf3 Sc6 7.dc5 Gc5 8.Gd3 f6 9.He2 0–0 10.ef6 Sf6 11.Gd2 Sd4 12.Sd4 Gd4 13.0–0–0 e5 14.fe5 Gg4 15.He1 We8 16.Hh4 We5 17.Gh7 Sh7 18.Hg4 Gc3 19.Gc3 Hg5 20.Hg5 Wg5 21.Wd2 We8 22.Whd1 Wd8 23.b3 Kf7 24.g3 Sf6 25.Gf6 Kf6 26.c4 Ke6 27.Kc2 Wh5 28.h4 We5 29.Kc3 We3 30.Kb4 Wg3 31.We2 Kf6 32.Wd5 Wd5 33.cd5 Wg4 34.Kc5 Wh4 35.Kd6 g5 36.Kc7 Wh7 37.Kc8 Wh8 38.Kb7 Wd8

39.Kc6 g4 40.d6 g3 41.Kc7 Wg8 42.d7 g2 43.Wg2 i czarne poddały się.

21. Partia angielska [A29]
GM Larsen (Dania) – IM Dückstein (Austria)

1.g3 e5 2.Gg2 d5 3.c4 Sf6 4.cd5 Sd5 5.Sc3 Ge6 6.Sf3 Sc6 7.0–0 Ge7 8.d4 ed4 9.Sb5 Hd7 10.Sfd4 Sd4 11.Sd4 Gh3 12.Hb3 Gg2 13.Kg2 0–0–0 14.Wd1 Sb6 15.e4 Ha4 16.Ge3 Hb3 17.ab3 Gf6 18.f4 Gd4 19.Gd4 f6 20.Kf3 Whe8 21.g4 We6 22.Gc3 Wd1 23.Wd1 Sd7 24.h4 Wd6 25.Wd6 cd6 26.g5 Kd8 27.Gd4 Ke7 28.Ke3 a6 29.Kd3 b5 30.Kc3 Sb8 31.f5 Sc6 32.Ge3 Kf7 33.Gf4 Ke7 34.h5 fg5 35.Gg5 Kd7 36.Gd2 Ke7 37.Kd3 Kf7 38.Gc3 Kf8 39.b4 Kf7 40.Ke3 Kf8 41.Kf4 Kf7 42.Kg5 h6 43.Kf4 Se7 44.Kf3 Sc6 45.Ke3 Kf8 46.e5 Se5 47.Ke4 Ke8 48.Kd5 Kd7 49.Gd4 Sd3 50.Gg7 Sf4 51.Ke4 Sh5 52.Gh6 Sf6 53.Kd4 Se8 54.Gg5 Sc7 55.Ke4 Ke8 56.Gh4 Kd7 57.Gf6 Se8 58.Gg5 Sc7 59.Gh4 Ke8 60.Gg3 Ke7 61.Ge1 Kf7 62.Gd2 Kf6 63.Ge3 Ke7 64.Gg5 Kd7 65.Kd4 Se8 66.Kd5 Sc7 67.Ke4 Ke8 68.Gh4 Kd7 69.Gf6 Se8 70.Gd4 Ke7 71.Kd5 i remis.

Bent Larsen
Zdjęcie: „Chess Review” numer 5/1968

22. Obrona hetmańsko – indyjska [E12]
Prameshuber (Austria) – Brinck Claussen (Dania)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.c4 b6 4.Sc3 Gb7 5.a3 d5 6.Gg5 Ge7 7.Gf6 Gf6 8.cd5 ed5 9.Ha4 c6 10.e3 0–0 11.Gd3 c5 12.Wd1 cd4 13.Sd4 Sd7 14.Gb1 g6 15.0–0 Sc5 16.Hc2 Wc8 17.Hd2 He7 18.Wfe1 Wfd8 19.He2 Se4 20.Ge4 de4 21.Wd2 Wc5 22.Wed1 Wf8 23.Sb3 i remis.

23. Obrona królewsko – indyjska [E92]
IM Hamann (Dania) – Stoppel (Austria)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.Ge3 Sg4 8.Gg5 f6 9.Gh4 Sc6 10.d5 Se7 11.Sd2 Sh6 12.0–0 f5 13.f3 fe4 14.fe4 Wf1 15.Sf1 Sf7 16.Se3 Gh6 17.Sg4 Gg4 18.Gg4 Kg7 19.Hd3 Gg5 20.Gf2 Sg8 21.c5 dc5 22.Gc5 Sd6 23.Wf1 He7 24.Sb5 a6 25.Sa3 Wf8 26.Gf3 b5 27.Sc2 Sf6 28.Sb4 Sd7 29.Gf2 Sc4 30.Sc6 Hd6 31.b3 Sd2 i remis.

24. Obrona sycylijska [B57]
Janetschek (Austria) – Holm (Dania)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Gc4 Hb6 7.Sb3 e6 8.He2 Ge7 9.Ge3 Hc7 10.f4 a6 11.0–0 b5 12.Gd3 Gb7 13.a4 b4 14.Sb1 Sb8 15.S1d2 Sbd7 16.c3 bc3 17.Wfc1 d5 18.Wc3 Hb8 19.e5 Se4 20.Wc2 0–0 21.Wac1 Gb4 22.Gd4 Sd2 23.Sd2 Wc8 24.Sf3 Sf8 25.Sg5 h6 26.Sh3 Wc2 27.Wc2 Hd8 28.f5 ef5 29.Gf5 Gc8 30.Hg4 Gf5 31.Hf5 Se6 32.Gf2 d4 33.Sf4 Sf4 34.Hf4 d3 35.Wc1 a5 36.Wd1 Wc8 37.Hd4 Hd4 38.Gd4 Wd8 39.Ge3 Kf8 40.Kf1 Ke7 41.Gb6 Wd5 42.Kf2 d2 43.Gc7 Kd7 44.Gb8 Kc8 45.Gd6 Gd6 46.ed6 Kd7 47.Ke2 Kd6 48.Wd2 Wd2 49.Kd2

49…Kc5 50.Kc3 f5 51.b4 ab4 52.Kb3 g5 53.a5 Kb5 54.a6 Ka6 55.Kb4 Kb6 56.Kc4 Kc6 57.Kd4 Kd6 58.Ke3 Ke5 59.Kf3 Kd4 60.Kf2 Ke4 61.Ke2 g4 62.Kf2 f4 63.Ke2 h5 64.Kf2 h4 65.Ke2 Kd4 66.Kf2 Kd3 67.Kf1 Ke3 68.Ke1 h3 i białe poddały się.

25. Partia hiszpańska [C82]
GM Reshevsky (USA) – Boutteville (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.c3 Gc5 10.Sbd2 0–0 11.Gc2 Gf5 12.Sb3 Gg4 13.Sc5 Sc5 14.We1 We8 15.Gf4 Se6 16.Gg3 Gh5 17.Hd2 Sa5 18.b3 c5 19.Sh4 Gg6 20.Wad1 Gc2 21.Hc2 g6 22.Sf3 Sc6 23.Gh4 g5 24.Gg3 b4 25.h4 bc3 26.Hc3 h6 27.hg5 hg5 28.Sh2 Scd4 29.Sg4 Kg7 30.Sf6 Wh8 31.f3 Wh6 32.Kf2 Sb5 33.Hd2 d4 34.Wh1 Hh8 35.Wh6 Hh6 36.Se4 Wd8 37.Hc1 Wc8 38.a4 Sbc7 39.Sd6 Hh8 40.Wh1 Hg8 41.Sc8 Hc8 42.Hc2 Se8 43.f4 Hd7 44.Hh7 Kf8 45.f5 d3 46.fe6 Hd4 47.Kf1 i czarne poddały się.

Samuel Reshevsky
Zdjęcie: „Chess Review” numer 1/1968

26. Obrona sycylijska [B58]
Letzelter (Francja) – GM Benkö (USA)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Ge2 e5 7.Sf3 h6 8.h3 Ge7 9.Sh2 Ge6 10.Sg4 0–0 11.Ge3 Hd7 12.Sf6 Gf6 13.Sd5 Gd5 14.Hd5 Se7 15.Hb3 d5 16.Gb5 Hd8 17.ed5 Hd5 18.Gc4 Hc6 19.0–0 Wac8 20.Ge2 Hc2 21.Gg4 Wc7 22.Ha3 Sc6 23.Wac1 Hg6 24.Gc5 We8 25.Ga7 Gg5 26.Gb6 Gc1 27.Gc7 Hc2 28.Hc3 Hc3 29.bc3 Gd2 30.c4 Ga5 31.Ga5 Sa5 32.Wb1 We7 33.Wb4 Wc7 34.Gf3 Kf8 35.Gd5 f6 36.Kf1 Ke7 37.Ke2 Kd6 38.Wb6 Sc6 39.Kd3 f5 40.a4 e4 41.Kc3 i remis.

27. Obrona staroindyjska [A56]
GM Byrne R. (USA) – Huguet (Francja)

1.d4 c5 2.d5 d6 3.c4 e5 4.e4 Sf6 5.Sc3 Ge7 6.Sge2 0–0 7.g3 Sh5 8.Gg2 Gg5 9.0–0 Gc1 10.Sc1 g6 11.f4 Sd7 12.Sd3 He7 13.Hd2 b6 14.Wae1 Ga6 15.b3 Sg7 16.Gh3 f6 17.We3 Wae8 18.Wef3 Gc8 19.Hf2 a6 20.b4 Sb8 21.Gc8 Wc8 22.bc5 bc5 23.Hb2 Sd7 24.Ha3 Wb8 25.fe5 Se5 26.Se5 He5 27.Ha6 Wa8 i remis.

28. Debiut Betbedera – Richtera – Weresowa [D01]
Thiellement (Francja) – GM Lombardy (USA)

1.d4 Sf6 2.Sc3 d5 3.Gg5 Gf5 4.e3 e6 5.Gd3 Ge7 6.Gf5 ef5 7.Hf3 g6 8.Gf6 Gf6 9.Hd5 Hc8 10.Sge2 0–0 11.0–0 Sa6 12.Hf3 Gg7 13.Wfd1 We8 14.a3 c6 15.b4 Sc7 16.Wab1 Se6 17.h4 b6 18.g3 Wb8 19.e4 fe4 20.Se4 Ha6 21.Wd3 Wbd8 22.Wbd1 Hc4 23.c3 Ha2 24.Sc1 Ha3 25.Sf6 Gf6 26.Hf6 Ha4 27.We1 Sc7 28.Wde3 Wf8 29.Wf3 Sd5 30.Hg5 Wde8 31.Wf1 Hc2 32.b5 f6 33.Hg4 cb5 34.Sd3 Wf7 35.h5 Kg7 36.hg6 hg6 37.Kg2 He2 38.Kg1??

38…f5 i białe poddały się.

Grupa: 3

Wyniki I rundy:

Hiszpania

4,0 : 0,0

Dominikana

Szkocja

-

Pauza

Afryka Południowa

0,0 : 4,0

Jugosławia

Polska

3,5 : 0,5

Luksemburg

Opowiada Władysław Litmanowicz. „Polska gra z Luksemburgiem. Nastawiamy się na wysoki wynik, liczymy się bowiem z tym, że o awansie do grupy finałowej A zadecydują punkty zdobyte na zespołach słabszych. Mecz kończy się wysokim zwycięstwem Polaków. Kostro, Doda i Adamski bez trudu wygrali swoje partie, natomiast Schmidt nie potrafił uzyskać przewagi i musiał zadowolić się remisem. W naszym obozie panuje raczej niezadowolenie. Straciliśmy ważną połówkę. Jugosłowianie i Hiszpanie uzyskali „czysty” wynik 4,0 : 0,0”.

Głównymi rywalami Polski w walce główny finał byli Hiszpanie biorąc pod uwagę fakt, że Jugosłowianie mieli „zarezerwowane” 1 miejsce. Skład drużyny Hiszpanii tworzyli: 37. letni Arturo Pomar (6 występ), 49. letni Antonio Medina (3 występ), 37. letni Roman Toran (3 występ), Fernando Visier (debiut, nominację zawdzięczał nieoczekiwanemu sukcesowi w postaci zdobycia mistrzostwa kraju na rok 1968!), Ricardo Calvo (2 występ) i Ernesto Palacios (jedyny występ, grał dopiero w finale B, mistrz Hiszpanii juniorów w latach 1962 i 1963). Visier, Calvo i Palacios mieli po 25 lat.

Stan po I rundzie:

1 – 2

Hiszpania* i Jugosławia*

4,0

3

Polska*

3,5

4

Luksemburg*

0,5

5 – 7

Szkocja, Dominikana* i Afryka Południowa*

0,0

Ernesto Palacios (po lewej)
Zdjęcie: „El Mundo” wrzesień 1962

Milan Matulović
Zdjęcie: „Chess Review” numer 1/1968

29. Gambit budapeszteński [A52]
GM Pomar (Hiszpania) – Myers (Dominikana)

1.c4 Sf6 2.d4 e5 3.de5 Sg4 4.e4 d6 5.ed6 Gd6 6.Ge2 h5 7.Sf3 Sc6 8.Sc3 Ge6 9.Sb5 Gb4 10.Gd2 Gc5 11.0–0 a6 12.Sc3 Sce5 13.Se5 Se5 14.Gf4 Hf6 15.Sd5 Gd5 16.Ge5 He5 17.Hd5 Gd6 18.f4 Hb2 19.Gh5 Hb6 20.Kh1 g6 21.Gg4 Wd8 22.Wab1 He3

23.Wb3 Ha7 24.Wb7 He3 25.Wb3 Ha7 26.e5 Ge7 27.Hc6 Kf8 28.Wb7 Hc5 29.Hc5 Gc5 30.Wc7 Gb6 31.Wb7 Gc5 32.f5 g5 33.Gf3 Wd2 34.Gd5 Wh7 35.f6 Gd4 36.Wb8 i mat.

Pomar (po prawej) – Tal; Palma de Mallorca 1966
Zdjęcie: blog.antoniogude.com

30. Debiut Birda [A02]
Malagon A. (Dominikana) – IM Medina (Hiszpania)

1.e3 g6 2.f4 Gg7 3.Sf3 c5 4.c4 Sc6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e5 7.fe5 de5 8.0–0 Sf6 9.e4 Gg4 10.d3 0–0 11.Ge3 b6 12.Sd5 Hd6 13.Hd2 Wae8 14.Wae1 Sd5 15.cd5 Gf3 16.Gf3 Sd4 17.Gd1 Kh8 18.Kh1 f5 19.g3 b5 20.b3 Wc8 21.Hc1 Ha6 22.Hb2 b4 23.Hd2 fe4 24.Wf8 Wf8 25.de4 Wf1 26.Wf1 Hf1 27.Gg1 h5 28.h4 Kh7 29.g4 Hh3 30.Hh2 Hd3 31.Gd4 ed4 32.He2 Hh3 33.Hh2 Hf1 34.Hg1 Hf4 35.Hg2 Ge5 36.Kg1 d3 37.gh5??

37…Gd4 38.Kh1 Hh4 39.Hh2 He4 40.Hg2 Hh4 41.Hh2 He1 42.Kg2 Hd2 43.Kh3 Hd1 44.hg6 Kg6 45.Hd6 Kh5 46.He6 Hf3 47.Kh2 He2 i białe poddały się.

Medina (stoi) – Rivas; Palma de Mallorca 1966
Zdjęcie: blog.antoniogude.com

31. Gambit hetmański [D37]
IM Toran (Hiszpania) – Malagon C. (Dominikana)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 Ge7 5.Gf4 c6 6.e3 Sbd7 7.Hc2 b6 8.cd5 ed5 9.Gd3 Gb7 10.h3 Sf8 11.0–0 Se6 12.Ge5 g6 13.e4 de4 14.Se4 0–0 15.Wad1 Sd5 16.Hc1 Sg7 17.Sc3 Gc8 18.Hh6 f6

19.Sg5!! i czarne poddały się.

Roman Toran
Zdjęcie: ajed-red-blogspot.com

32. Obrona sycylijska [B31]
Belliard (Dominikana) – Visier (Hiszpania)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 g6 4.0–0 Gg7 5.Sc3 e5 6.Gc6 bc6 7.d3 Se7 8.We1 0–0 9.Ge3 d6 10.Hd2 f5 11.Gh6 f4 12.Gg7 Kg7 13.Kf1 h6 14.h3 g5 15.Ke2 Sg6 16.Wh1 h5 17.Wag1 g4 18.hg4 hg4 19.Se1 Wh8 20.Kd1 Ge6 21.b3 Hf6 22.Kc1 Wh1 23.Wh1 Wh8 24.Wh8 Sh8 25.f3 Hh4 26.Sd1 Sf7 27.c4 Sg5 28.Hf2 Hf2 29.Sf2 gf3 30.gf3 Kh6 31.Kd2 Kh5 32.Ke2 Kh4 33.Sh1 Kh3 34.Sf2 Kg3 35.Sh1 Kh2 36.Sf2 Gh3 37.a3 a5 38.d4 cd4 39.b4 ab4 40.ab4 Ge6 41.Kd3 Kg1 42.Sg4 Kf1 43.c5 Gg4 44.fg4 Ke1 i białe poddały się.

Fernando Visier
Zdjęcie: ajedrezvillafranca.blogspot.com

33. Obrona sycylijska [B85]
Friedgood (Afryka Południowa) – GM Gligorić (Jugosławia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge2 Ge7 7.Ge3 a6 8.f4 Hc7 9.0–0 0–0 10.Gf3 Sc6 11.He1 Sd4 12.Gd4 e5 13.Ge3 b5 14.Wd1 Ge6 15.a3 Wab8 16.f5 Gc4 17.Wf2 Wfc8 18.g4 h6 19.Wg2 d5 20.g5 hg5 21.Gg5 de4 22.Gf6 Hb6 23.Kh1 Hf6 24.Se4 Hf5 25.Gg4 Hf4 26.Gc8 Wc8 27.Hg3 Hg3 28.Sg3 Ge6 29.Wf2 Gc5 30.Wfd2 Gd4 31.Kg2 Gb2 32.Se4 Ga3 33.Wd8 Gf8 34.Wc8 Gc8 35.Sd6 Ge6 36.Se8 Gf5 37.c3 a5 38.Sc7 b4 39.cb4 ab4 40.Wd8 b3 41.Wb8 Gc2 42.Sb5 g6 43.Sa3 Ge4 44.Kf2 Gd5 45.Sb1 Kg7 46.Sd2 Gc5 47.Kg3 Ge3 48.Sb3 Gf4 49.Kh3 g5 50.Sc5 Gf3 51.Sd3 Ge4 52.Sf4 gf4 i białe poddały się.

34. Obrona sycylijska [B35]
GM Matulović (Jugosławia) – Kroon (Afryka Południowa)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Gc4 Ha5 8.f3 Hb4 9.Gb3 Se4 10.fe4 Gd4 11.Gd4 Hd4 12.Hf3 e6 13.Wd1 Hc5 14.Hf4 0–0 15.h4 He5 16.Hf2 d5 17.0–0 d4 18.Se2 He4 19.Sd4 Sa5 20.Sb5 Hf5 21.He2 Hc5 22.Kh1 Sb3 23.cb3 He7 24.He1 a6 25.Sc3 Hb4 26.Hg3 b5 27.Hg5 Wa7 28.Wd8 Wd8 29.Hd8 Hf8 30.Wd1 Gb7 31.Hb6 He7 32.Kg1 Ga8 33.Se2 Wb7 34.Hd8 Kg7 35.Ha8 Hc5 36.Kh1 Hc2 37.Sc3 Wc7 38.Hd8 Wb7 39.Hd4 f6 40.Wf1 e5 41.Hd6 Wf7 42.Sd5 He4 43.Sf6 Hh4 44.Kg1 i czarne poddały się.

35. Obrona sycylijska [B50]
Heyns (Afryka Południowa) – GM Parma (Jugosławia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sc6 4.g3 g6 5.Gg2 Gg7 6.d3 e5 7.0–0 Sge7 8.Ge3 0–0 9.Hd2 Sd4 10.Gh6 Ge6 11.Gg7 Kg7 12.Sg5 h6 13.Se6 fe6 14.f4 Sec6 15.Sd1 ef4 16.gf4 e5 17.c3 Se6 18.f5 Sf4 19.Se3 Kh8 20.Kh1 Wg8 21.fg6 Wg6 22.Wg1 Hh4 23.Sf5 Hh5 24.He3 He2 25.Gf3 He3 26.Se3 Se7 27.Sf5 Wg1 28.Wg1 Sf5 29.ef5 Wg8 30.Wg8 Kg8 31.Gb7 Sd3 32.b3 Kg7 33.Kg2 Kf6 34.Kf3 Sc1 35.Ke4 Sa2 36.Kd5 Sc3 37.Kd6 e4 38.Kc5 e3 39.Gf3 e2 40.Ge2 Se2 i białe poddały się.

36. Partia hiszpańska [C77]
GM Cirić (Jugosławia) – Morschel (Afryka Południowa)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sf6 4.d3 d6 5.c3 a6 6.Ga4 Gd7 7.Sbd2 Ge7 8.Sf1 0–0 9.Se3 We8 10.h3 Gf8 11.g4 Se7 12.Gc2 g6 13.Wg1 b5 14.h4 Hc8 15.Sf5 d5 16.Gg5 Sg4 17.Wg4 gf5 18.Wg1 Gg7 19.Gf6 Sg6 20.Gg7 Kg7 21.h5 Gc6 22.hg6 hg6 23.He2 b4 24.Sh4 fe4 25.de4 d4 26.cd4 Hh3 27.Sf5 Kf8 28.Hc4 gf5 29.Hc5 We7 30.Hc6 i czarne poddały się.

37. Obrona sycylijska [B32]
Kostro (Polska) – Feller (Luksemburg)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e5 5.Sb5 a6 6.Sd6 Gd6 7.Hd6 Hf6 8.Hd2 Sce7 9.Sc3 h6 10.Gc4 Hc6 11.Gb3 Sf6 12.Hd3 b5 13.0–0 Gb7 14.Wd1 Wd8 15.Hg3 Sg6 16.We1 b4 17.Sd5 Sd5 18.ed5 Hf6 19.Gd2 0–0

20.Gb4 d6 21.c4 Wc8 22.He3 Sf4 23.Wad1 Hg6 24.Hg3 Wfd8 25.Hg6 Sg6 26.Ga5 We8 27.Gb6 Sf8 28.Ga4 We7 29.c5 i czarne poddały się.

38. Atak królewsko – indyjski [A08]
Wantz (Luksemburg) – IM Doda (Polska)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d3 Sc6 4.g3 d5 5.Sbd2 Gd6 6.Gg2 Sge7 7.0–0 0–0 8.We1 Gc7 9.Sf1 b6 10.Sh4 Gb7 11.f4 Hd7 12.c3 b5 13.b3 Wfd8 14.Gb2 Gb6 15.Kh1 Ga5 16.Sd2 Wac8 17.a3 Gb6 18.e5 b4 19.Shf3 bc3 20.Gc3 Ga6 21.Sf1 Wb8 22.Wb1 d4 23.Ga1 Sd5 24.Sg5 Ga5 25.We2 Sc3 26.Gc3 dc3 27.Ge4 Gd3 28.Hd3 Hd3 29.Gd3 Wd3 30.Se4 c4 31.b4 Sd4 32.We3 c2 33.Wc1 Wd1 34.We1 We1 35.We1 Sb3 36.ba5 c1H 37.Wc1 Sc1 38.Sfd2 Wb2 39.Sc4 Wc2 40.Sed6 Sb3 41.Se3 We2 42.Sec4 Sd4 43.Kg1 Wc2 44.Se3 Wa2 45.Sec4 Sf3 46.Kf1 Sh2 47.Ke1 Sf3 48.Kd1 Sd4 49.a6 h5 50.Sc8 Sc6 51.S8d6 Wg2 52.Se4 Sb8 53.Se3 Wh2 54.Sd2 Sa6 55.Sef1 Wg2 56.Kc2 h4 57.Kc3 h3 58.Sf3 Wa2 59.Kb3 Wf2 60.S1h2 Sc5 61.Kc3 Se4 62.Kb4 Sd2 i białe poddały się.

39. Partia angielska [A26]
Schmidt (Polska) – Dietrich (Luksemburg)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.e4 d6 4.g3 Gg7 5.Gg2 0–0 6.Sge2 Sc6 7.0–0 e5 8.d3 Gg4 9.f3 Ge6 10.f4 Hd7 11.Sd5 Se8 12.Ge3 f5 13.d4 Se7 14.de5 de5 15.fe5 Ge5 16.Gd4 Gd4 17.Sd4 fe4 18.Wf8 Kf8 19.Se7 Ke7 20.Se6 Hd1 21.Wd1 Ke6 22.Ge4 c6 23.b4 Sd6 24.Gd3 Wf8 25.We1 Kd7 26.Kg2 We8 27.Wd1 Kc7 28.c5 Sb5 29.Wf1 We7 30.Wf4 Sc3 31.a3 i remis.

40. Partia angielska [A37]
Stull (Luksemburg) – Adamski (Polska)

1.Sf3 g6 2.g3 Gg7 3.Gg2 c5 4.c4 Sc6 5.Sc3 e5 6.d3 Sge7 7.0–0 0–0 8.Gd2 d6 9.Wb1 Gg4 10.h3 Ge6 11.Sg5 Gc8 12.a3 h6 13.Sf3 Ge6 14.b4 Hd7 15.Kh2 f5 16.b5 Sd4 17.e3 Sf3 18.Hf3 e4 19.de4 Gc4 20.Wfd1 Gd3 21.Wbc1 fe4 22.Hg4 Hg4 23.hg4 Wf2 24.Kg1 Waf8 25.Se4

25…Wg2 i białe poddały się.

Ekipa Luksemburga w Lugano
Od lewej: Stull, Philippe, Schammo, Haas, Wantz, Dietrich i Feller
Zdjęcie: lecavalier.lu

Grupa: 4

Wyniki I rundy:

Holandia

3,5 : 0,5

Belgia

Węgry

3,5 : 0,5

Irlandia

Paragwaj

3,0 : 1,0

Kostaryka

Monako

0,5 : 3,5

Kanada

Główni faworyci grupy, Węgrzy przystąpili do meczu z Irlandczykami bez dwóch swoich pierwszych szachownic, Portischa i Szabo, co pozwoliło słabemu rywalowi urwać pół punktu w spotkaniu Bilek – Heidenfeld. Była to najdłuższa pod względem ilości posunięć partia w Lugano. W wygranej pozycji, Bilek został zaszachowany, odszedł źle królem w 128. (!) posunięciu i aby nie stracić hetmana, musiał zapatować przeciwnika. W pozostałych partiach tego meczu Węgrzy triumfowali w miniaturkach. Brązowi medaliści z Hawany 1966 przyjechali do szwajcarskiego Lugano w składzie: 31. letni Lajos Portisch (7 występ), 51. letni Laszlo Szabo (11 i niestety ostatni występ, uczestnik Olimpiad Warszawa 1935 i Sztokholm 1937), 36. letni Istvan Bilek (6 występ), 35. letni Levente Lengyel (5 występ), 57. letni Gedeon Barcza (7 i ostatni występ) i 28. letni Istvan Csom (debiutant).

Istvan Csom urodził się 2 czerwca 1940 roku w Satoraljaujhely. Mimo późnego debiutu olimpijskiego, reprezentował Węgry na Olimpiadach w latach 1968 – 1988 (z wyjątkiem Hajfy 1976 zbojkotowanej przez większość krajów i Salonik 1984), przy czym od Nicei 1974 w randze arcymistrza. Pierwsze miejsce w mistrzostwach kraju zajął dopiero w 1972 roku. Rok później wraz z Riblim i Adorjanem podzielił 1 – 3 miejsce (przyznano mu – 3). W 1976 roku był wicemistrzem kraju. W latach 1970 – 1992 sześciokrotnie reprezentował kraj w drużynowych mistrzostwach Europy najlepiej spisując się w 1973 roku – złoty medal za wynik indywidualny na piątej szachownicy. Do jego największych sukcesów w rozgrywkach indywidualnych należało wygranie turnieju strefowego w Puli 1975, co dało mu awans do turnieju międzystrefowego w Biel 1976, gdzie był dziewiąty. Najlepsze wyniki osiągał w latach 70. ubiegłego wieku.

Na dobrej drodze do awansu do finału głównego byli Holendrzy wzmocnieni nieobecnym w Tel Awiwie 1964 i Hawanie 1966 Janem Donnerem, którzy oddali Belgom tylko pół punktu: młody Ree szybko stanął „podejrzanie” w partii z Boey’em i ratował się ofertą remisu. Na szachownicy liderów, w arcymistrzowskim spotkaniu Donner – O’Kelly triumfowały białe w dogrywce w końcówce wieżowej. Słabiutka drużyna Monako urwała cenną połówkę Kanadyjczykom. Stało się to na drugiej szachownicy w partii Macskasy – Weiss.

Stan po I rundzie:

1 – 3

Holandia, Kanada i Węgry

3,5

4

Paragwaj

3,0

5

Kostaryka

1,0

6 – 8

Irlandia, Monako i Belgia

0,5

41. Obrona Nimzowitscha [E54]
GM Donner (Holandia) – GM O’Kelly (Belgia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 0–0 5.Gd3 d5 6.Sf3 c5 7.0–0 dc4 8.Gc4 Sc6 9.Gd3 cd4 10.ed4 Ge7 11.Ge3 Gd7 12.a3 Wc8 13.Gc2 Ha5 14.Sg5 h6 15.Sge4 Wfd8 16.b4 Hc7 17.Wc1 Ge8 18.Hd3 Sg4 19.Sg3 g6 20.Gb3 Hd7 21.d5 Sce5 22.He2 Se3 23.He3 Sc4

24.de6 He6 25.Hh6 Gf8 26.Hh4 Ge7 27.Hh6 Gf8 28.Hf4 Gd6 29.He4 Gg3 30.He6 Gh2 31.Kh2 fe6 32.Se4 b5 33.Sc5 Wd4 34.Wfe1 Gf7 35.Se6 Wd2 36.Sg5 Wf2 37.Sf7 Kf7 38.We4 Wd8 39.Gc4 bc4 40.Wcc4 Wd7 41.Wf4 Wf4 42.Wf4 Kg7 43.Wc4 Kh6 44.Wc5 g5 45.Wa5 Kh5 46.Kh3 Wd3 47.g3 Wd7 48.g4 Kg6 49.Wa6 Kg7 50.Kg3 Wf7 i czarne poddały się.

42. Obrona sycylijska [B34]
Boey (Belgia) – IM Ree (Holandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Sc6 bc6 8.e5 Sg8 9.Gd4 f6 10.ef6 Sf6 11.Ge2 Ha5 12.0–0 0–0 13.a3 d6 14.f4 Hc7 15.Hd2 Gf5 16.Wae1 Wab8 17.b3 Ha5 18.Gd3 Wb7 19.Gf5 Hf5 20.h3 Ha5 21.Hd3 Ha3 22.Hc4 Wf7 23.Hc6 Hb4 24.Gf6 Gf6 25.Sd5 Hd4 i remis.

Hans Ree – turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

43. Debiut Retiego [A14]
IM Langeweg (Holandia) – Rooze (Belgia)

1.Sf3 Sf6 2.g3 d5 3.c4 e6 4.Gg2 Ge7 5.0–0 0–0 6.b3 c5 7.Gb2 b6 8.e3 Sc6 9.Sc3 Gb7 10.cd5 Sd5 11.Sd5 ed5 12.d4 Gf6 13.Hd2 Wc8 14.Wfc1 He7 15.dc5 Gb2 16.Hb2 bc5 17.Wd1 Wfd8 18.Wd2 Sb4 19.Wad1 Wc7 20.Sh4 He6 21.Hc3 Sa6 22.Ha5 Wcd7 23.Gf1 g5 24.Sg2 d4 25.ed4 Hb6 26.Hb6 ab6 27.d5 Sc7 28.Se3 Sd5?

29.Gb5! Wd6 30.Gc4 i czarne poddały się.

Christian Langeweg
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

44. Obrona francuska [C02]
Cornelis (Belgia) – IM Bouwmeester (Holandia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.c3 Sc6 5.Sf3 Hb6 6.Gd3 cd4 7.cd4 Gd7 8.0–0 Sd4 9.Sd4 Hd4 10.Sc3 a6 11.He2 Se7 12.We1 Hh4 13.f4 Sc6 14.Wf1 Gc5 15.Kh1 0–0 16.f5 ef5 17.Sd5 Hd4 18.b4 Sb4 19.Sb4 Gb4 20.Wb1 Hc5 21.Ge3 He7 22.a3 Ga3 23.Wb7 Wfb8 24.Wfb1 Wb7 25.Wb7 He8 26.Gc4 Ge6 27.Ga6 f4 28.Gg1 Gd5 29.Wb6 f3 30.gf3 Wa6 31.Wa6

31…Hb5 32.Hd1 Gf3 33.Hf3 Ha6 34.He4 h6 35.Hf3 Gb2 36.h4 Ge5 37.h5 Hc8 38.Kg2 Hd8 39.Gf2 Hg5 40.Kf1 Hc1 41.Kg2 Hc8 (Czarne wykonały „neutralny” ruch, aby w zaciszu hotelowym spokojnie poszukać drogi do wygranej, ale białe zrezygnowały z dogrywki) i białe poddały się.

Turniej w Wenecji
Od lewej: Tatai, Lengyel, Tajmanow i Hort
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 5/1969

45. Obrona francuska [C00]
GM Bilek (Węgry) – Heidenfeld (Irlandia)

1.e4 e6 2.He2 c5 3.Sf3 Sc6 4.g3 d6 5.Gg2 g6 6.0–0 Gg7 7.c3 Sge7 8.d3 0–0 9.Sbd2 Hc7 10.Wd1 b6 11.Sc4 Ga6 12.Gf4 e5 13.Gc1 Wad8 14.a4 d5 15.ed5 Sd5 16.Sfd2 Wfe8 17.We1 f5 18.Sa3 Sa5 19.Sb5 Hb8 20.Sc4 Sc4 21.dc4 Sf6 22.a5 Gb7 23.Gb7 Hb7 24.ab6 ab6 25.Gg5 Wd7 26.Gf6 Gf6 27.Wa7 Ha7 28.Sa7 Wa7 29.Wd1 We6 30.Wd5 e4 31.Hd1 Ge7 32.Wd7 Wd7 33.Hd7 Kf7 34.Hd5 h5 35.Kf1 Kf6 36.Ke2 Gf8 37.Ha8 Kf7 38.h3 Ge7 39.Hd5 Kf6 40.Ha8 Kf7 41.Hb7 Kf6 42.Hc7 Kf7 43.Kd2 Wd6 44.Kc2 We6 45.Hf4 Kg7 46.Hc7 Kf7 47.Kd1 Wd6 48.Kc2 We6 49.g4 fg4 50.hg4 hg4 51.Hf4 Kg7 52.Hg4 Kf7 53.Hh3 Kf6 54.Kd2 Kf7 55.Kc2 Gf8 56.Kb3 Ge7 57.Ka4 Gf8 58.Kb5 Ge7 59.Ka6 Kf6 60.Kb7 Kf7 61.Kc7 Kf6 62.Hh6 Kf7 63.Hd2 Gf8 64.b4 Ge7 65.b5 Gf8 66.Hf4 Ke8 67.Kc8 Ge7 68.Hh2 Kf7 69.Hh7 Kf6 70.Kc7 Gf8 71.Hh8 Kf7 72.Hh4 Ge7 73.Hh6 Gf8 74.Hf4 Ke8 75.Kc8 Ke7 76.Hh2 Gg7 77.Hh4 Ke8 78.Hh3 Ke7 79.Kc7 Ge5 80.Kb7 Gg7 81.Kc8 Gf8 82.Hh8 Kf7 83.Hh4 Ge7 84.Hh7 Kf8 85.Hh2 Gf6 86.Kd7 We7 87.Kc6 We6 88.Kd5 We5 89.Kd6 Kf7 90.Hh7 Gg7 91.Hg7 Kg7 92.Ke5 Kf7 93.Kd5 Kf6 94.Kc6 g5 95.Kb6 g4 96.Kc5 e3 97.fe3 g3 98.b6 g2 99.b7 g1H 100.b8H He3 101.Kb4 Hc1 102.Hd6 Kg5 103.Hd5 Kh4 104.c5 Hb2 105.Hb3 Hf2 106.Hc4 Kh3 107.Kb3 He3 108.Hd5 Kh2 109.Kc2 Hf2 110.Hd2 Kh1 111.c6 Hf5 112.Kc1 He5 113.Hd1 Kh2 114.Hf3 Hg5 115.Kc2 Hg6 116.Kb2 Hd6 117.Kb3 Hc7 118.Kc4 Kg1 119.Hd5 Kh2 120.Hd2 Kh1 121.Hd1 Kh2 122.Hd7 Hf4 123.Kb3 Hb8 124.Kc2 Hg8 125.Hd6 Kh1 126.Kb2 Hg2 127.Kb3 Hg8 128.c4?

Hg3!! i remis! Najdłuższa partia Olimpiady i… jedna z największych gaf olimpijskich! Zawodnicy spędzili przy tej partii łącznie z dogrywkami 14 godzin!

46. Partia angielska [A32]
Reilly (Irlandia) – GM Lengyel (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.g3 c5 4.Sf3 cd4 5.Sd4 d5 6.Gg2 e5 7.Sf3 d4 8.0–0 Sc6 9.Hb3 Gc5 10.Sa3 0–0 11.Sg5 He7 12.Se4 Se4 13.Ge4 Kh8 14.Sc2 f5 15.Gc6 bc6 16.Se1 f4 17.Sd3 Gd6 18.f3

18…fg3! 19.hg3 e4! 20.Sf4 g5 21.Sh5 Hf7 22.Hd1 c5 23.g4 h6 24.b3 He7 25.Gb2 He5 26.Wf2 Gg4 i białe poddały się.

47. Obrona holenderska [A80]
GM Barcza (Węgry) – O’Riordan (Irlandia)

1.Sf3 e6 2.d4 f5 3.c3 Ge7 4.Gf4 Sf6 5.Sbd2 b6 6.Hc2 Gb7 7.e3 0–0 8.Gd3 a5 9.h3 Sa6 10.g4 g6 11.gf5 gf5? (Poprawne było 11…ef5)

12.Gh6! Kh8 13.Gf8 Gf8 14.0–0–0 c5 15.Whg1 cd4 16.ed4 Wc8 17.Se5 He7 18.Sdc4 Gh6 19.Kb1 Wf8 20.Wg6 Gf4 21.Wdg1 Ge5 22.Se5 Sg4 i czarne poddały się.

48. Partia pionem hetmańskim [A47]
De Loughrey (Irlandia) – IM Csom (Węgry)

1.d4 Sf6 2.e3 b6 3.Sf3 Gb7 4.Sbd2 c5 5.Gd3 e6 6.0–0 cd4 7.ed4 Ge7 8.c3 0–0 9.He2 d6 10.Se4 Sbd7 11.We1 Hc7 12.Seg5 h6 13.Se6 fe6 14.He6 Wf7 15.Gg6 Waf8 16.Sh4 Gd5 17.Gf7 Wf7 18.Hf5 Sf8 19.Gd2 Hb7 20.We2 Se4 21.Hg4 Sd2 22.Wd2 Gg5 23.Sf5 Ge6 i białe poddały się.

49. Obrona sycylijska [B21]
Silva (R. Paragwaj) – Rovira (Kostaryka)

1.e4 c5 2.d4 cd4 3.c3 dc3 4.Sc3 d6 5.Sf3 Sc6 6.Gc4 e6 7.0–0 a6 8.He2 Sf6 9.Wd1 Hc7 10.Gf4 Se5 11.Gb3 Ge7 12.Wac1 Hb8 13.a4 b6 14.Sd4 Gd7 15.Gg3 0–0 16.f4 Sc6 17.Sf3 Sh5 18.e5 Sg3 19.hg3 d5 20.Kh1 g6 21.g4 We8 22.Sd5 ed5 23.Gd5 Hb7 24.e6 fe6 25.Ge6 Ge6 26.He6 Kh8 27.Wd7 Gg5 28.Hf7 We7 29.Wb7 Wf7 30.Wf7 Sd8 31.Sg5 i czarne poddały się.

50. Debiut Retiego [A13]
Van der Laat Ulloa (Kostaryka) – Recalde (Paragwaj)

1.Sf3 Sf6 2.c4 e6 3.g3 Ge7 4.Gg2 0–0 5.0–0 c5 6.d3 Sc6 7.Sc3 d5 8.e4 de4 9.de4 Sg4 10.Gf4 e5 11.Ge3 Sf6 12.Hd8 Wd8 13.Sh4 Sg4 14.Sd5 Gh4 15.gh4 Se3 16.fe3 Gg4 17.Gf3 Gf3 18.Wf3 f6 19.h5 h6 20.Wg3 Kf7 21.Kf2 Wg8 22.Wag1 Sd8 23.Wg6 Se6 24.h4 Wac8 25.a4 Wgd8 26.Ke2 Wd7 27.Wf1 i remis.

51. Obrona sycylijska [B63]
Riego (Paragwaj) – Wyss (Kostaryka)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Gg5 e6 7.Hd2 Ge7 8.Ge2 0–0 9.0–0–0 Sd4 10.Hd4 Hb6 11.f4 Hd4 12.Wd4 e5 13.Wd2 ef4 14.Gf4 a6 15.Gd6 Gd6 16.Wd6 Ge6 17.Gf3 Wab8 18.Whd1 h6 19.a3 Wfc8 20.W1d4 Sh7 21.h4 Sf8 22.Wb4 Sd7 23.Sd5 Kf8 24.Sb6 Sb6 25.Wdb6 Wc7 26.Wa6 Wc2 27.Kc2 Wc8 28.Wc6 bc6 29.Kc3 c5 30.Wb7 c4 31.Ge2 g6 32.Wb4 Wd8 33.Gc4 Gc4 34.Wc4 Wd1 35.Wd4 Wg1 36.Wd2 We1 37.Kd4 Wa1 38.Kd5 Ke7 39.e5 Wh1 40.g3 Wg1 41.Wd3 Wa1 42.We3 Wd1 43.Kc5 Ke6 44.a4 i czarne poddały się.

52. Obrona Pirca [B06]
Rojas N. (Kostaryka) – Cantero (Paragwaj)

1.d4 Sf6 2.g3 g6 3.Gg2 Gg7 4.e4 d6 5.Se2 0–0 6.0–0 e5 7.d5 a5 8.a4 Sa6 9.Sbc3 Sc5 10.Ge3 b6 11.f3 Se8 12.Hd2 f5 13.f4 fe4 i remis.

53. Obrona Pirca [B08]
Casa (Monako) – IM Suttles (Kanada)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 d6 4.Gc4 c6 5.Sc3 Sf6 6.He2 0–0 7.0–0 d5 8.ed5 cd5 9.Gd3 Sc6 10.h3 a6 11.Ge3 We8 12.Se5 Se5 13.de5 d4 14.Gd4 Hd4 15.ef6 Hf6 16.He3 He6 17.Hc5 Gd7 18.Ha3 Gc6 19.Wfe1 Hd6 20.Hb3 Wac8 21.Se4 Hd4 22.Sc3 Hh4 23.Se2 Wed8 24.Wad1 e6 25.c4 Wd7 26.Sg3 Wcd8 27.Hc2 Gd4 28.Sh1 e5 29.b3 f5 30.Gf1 He7 31.Sg3 f4 32.Se4 Ge4 33.He4 Gf2 i białe poddały się.

54. Partia pionem hetmańskim [D02]
Macskasy (Kanada) – Weiss (Monako)

1.d4 c5 2.Sf3 d5 3.dc5 Ha5 4.Hd2 Hc5 5.Hc3 Sd7 6.Hc5 Sc5 7.Sc3 Sf6 8.Gg5 e6 9.Sb5 Sa6 10.Gf4 Se4 11.Sd2 Gd7 12.e3 Sd2 13.Kd2 Gc6 14.Sd6 Gd6 15.Gd6 Kd7 16.Gg3 Sc7 17.a4 a5 18.Gd3 Se8 19.f3 Sd6 20.b3 f6 21.Wad1 e5 22.Kc1 Ke6 23.Wd2 g6 24.Whd1 Whd8 25.Kb2 Wd7 26.Gf2 f5 27.Ge2 Wc8 28.Kb1 b5 29.ab5 Gb5 30.Kb2 Ge2 31.We2 Wb7 32.Wa1 Wb5 33.Ge1 Sb7 34.e4 d4 35.ef5 gf5 36.Wa4 Wd5 i remis.

55. Obrona sycylijska [B25]
Kostjoerin (Monako) – Allan (Kanada)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4 Sf6 7.Sf3 0–0 8.0–0 Wb8 9.Wb1 b5 10.a3 a5 11.Se2 b4 12.ab4 ab4 13.Kh1 Se8 14.Ge3 Wa8 15.e5 Wa2 16.d4 cd4 17.Sfd4 Sd4 18.Hd4 Ha5 19.Sc1 Wa4 20.b3 Wa3 21.Gd2 de5 22.Hb4 Hb4 23.Gb4 Wa7 24.fe5 Ge5 25.Sd3 Gf6 26.Wbe1 Gf5 27.Ge4 Gh3 28.Gg2 Gf5 29.h3 h5 30.Wf2 Sg7 31.Sf4 Wb8 32.Gc5 Wa2 33.Ge4 Gc3 34.Wee2 e6 35.Gf5 Sf5 36.Kg2 Wb5 37.Sd3 h4 38.gh4 Sh4 39.Kg3 Sf5 40.Kg2 Sh4 41.Kg3 Sf5 42.Kg2 Wb8 43.We4 Wd8 44.Wc4 Gf6 45.b4 Gh4 46.Sc1 Wb2 47.Sd3 Wd3 48.cd3 Gf2 i białe poddały się.

56. Obrona francuska [C10]
Day (Kanada) – Kann (Monako)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Ge7 5.Sf3 Sd7 6.Gc4 Sgf6 7.Seg5 Sd5 8.He2 S7f6 9.Gd2 0–0 10.0–0–0 h6 11.h4 c6 12.Se5 Hc7 13.g4 Gd6 14.Gd3 c5 15.Sgf3 cd4 16.g5 Ge5 17.Se5 Sh5 18.gh6 Shf4 19.Gf4 Sf4 20.He4 Sd3 21.Wd3 f5 22.Hd4 Kh7 23.hg7 Hg7 24.Wg3 Hh6 25.Wg5 b6 26.Whg1 Wg8 27.Sf7 Wg5 28.Hh8 i czarne poddały się.

Grupa: 5

Wyniki I rundy:

Liban

1,5 : 2,5

Puerto Rico

Brazylia

1,5 : 2,5

NRF

Szwajcaria

3,0 : 1,0

Norwegia

Rumunia

3,5 : 0,5

Hongkong

W końcu i Brazylia doczekała się wielkiego talentu szachowego. Był nim 16. letni Henrique Mecking zwany w swoim kraju szachowym Pele. Urodził się 23 stycznia 1952 roku. W 1971 roku został pierwszym w historii brazylijskim arcymistrzem. Po raz pierwszy zagrał w turnieju mając zaledwie 7 lat. Sensacyjnie zakończyły się mistrzostwa Brazylii w 1965 roku, bowiem triumfował w nich cudowny trzynastolatek z południowej Brazylii, a dokładniej z Santa Cruz do Sul – właśnie Mecking! W 1966 roku (30 maja – 25 czerwca) grał w turnieju szóstej strefy FIDE w Buenos Aires i Rio Hondo. Podzielił 1 – 4 miejsce wraz z Argentyńczykami Bolbochanem, Panno i Foguelmanem zdobywając 12,5 punktu z 17 partii. Piąty w tabeli – także znany z udziału w Olimpiadach – Samuel Schweber miał dwa punkty mniej. Mecking przegrał dwie partie (z Bolbochanem i Schweberem), ale miał najwięcej zwycięstw – 10 (w tym z Panno i Foguelmanem). Miał wówczas zaledwie 14 lat! Do turnieju międzystrefowego w Sousse 1967 mógł awansować tylko jeden zawodnik, toteż na przełomie stycznia i lutego rozegrano w Buenos Aires baraż, w którym uzyskano wyniki: 1. Mecking 4,5 punktu z 6 partii (grano dwa koła) bez porażki, 2. Bolbochan 4 p., 3. Panno 3 p. i 4. Foguelman 0,5 p. W Sousse Mecking zajął 11 – 12 miejsce z dorobkiem 11 punktów z 22 partii. Największym jego osiągnięciem w tym turnieju było pokonanie Wiktora Korcznoja (2 – 4 miejsce). W dniach 22 marca – 12 kwietnia 1969 roku rozegrano w Mar del Placie turniej siódmej strefy FIDE. Mecking podzielił 3 – 4 miejsce. Wypadł fatalnie z pierwszą trójką: dwa remisy i porażka. Triumfowali Najdorf i Panno uzyskując po 15,5 punktu z 18 partii. Turniej był silny i dlatego awansowało do turnieju międzystrefowego w Palma de Mallorca 1970 aż trzech najlepszych zawodników. W dniach 14 – 18 czerwca w Sao Paulo odbył się mecz barażowy Henrique Mecking – Raimundo Garcia. Wygrał nasz bohater z wysokim rezultatem 2,5 : 0,5 i awansował! W Palma de Mallorca był znowu 11 – 12 zdobywając 12,5 punktu z 23 partii. W dniach 19 maja – 17 czerwca 1972 roku dojrzały już arcymistrz Mecking grał w Sao Paulo, turnieju ósmej strefy FIDE i rozgromił rywali uzyskując 17 punktów z 21 partii bez porażki i wyprzedził zajmujących 2 – 3 miejsce Panno i Quinterosa o 2,5 punktu wygrywając z nimi bezpośrednie spotkania. Awansował do turnieju międzystrefowego w Petropolis 1973 i wygrał go z wynikiem 12 punktów z 17 partii. W polu pokonanych zostawił Gellera, Poługajewskiego, Portischa, Smysłowa, Bronsteina i Horta! W dniach 16 stycznia – 13 lutego 1974 w Augusta (USA) Mecking przegrał ćwierćfinałowy mecz pretendentów z Korcznojem w stosunku 5,5 : 7,5. Bez eliminacji uzyskał prawo gry w turnieju międzystrefowym w Manili 1976, który znów wygrał zdobywając 13 punktów z 19 partii. Na przełomie lutego i marca 1977 w Lucernie Mecking przegrał ćwierćfinałowy mecz pretendentów z Poługajewskim w stosunku 5,5 : 6,5. Niepowodzenie przynosi turniej międzystrefowy w Rio de Janeiro 1979. Po rozegraniu dwóch rund (remis z Ivkovem i porażka ze Smejkalem) Mecking musi wycofać się z turnieju. Choroba – zanik mięśni – dała się w znaki i Henrique Mecking zostawił szachy na 12 lat. Potem już nie osiągnął tak wysokiego poziomu gry. Olimpiada w Lugano otwierała okres jego najwybitniejszych wyników i rozkwit talentu pod wrażeniem którego, w Brazylii szybko zaczęły rozwijać się szachy pod patronatem nawet władz rządowych.

Aleksander Koblenc obserwował Meckinga w Lugano. Pisał tak: „Cechą charakterystyczną Olimpiady w Lugano było to, że szerokim frontem weszła na szachową arenę młodzież. Pojawiła się grupa silnych szachistów, z którymi już teraz muszą liczyć się doświadczeni arcymistrzowie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na Meckinga. Uważam, że o klasie szachisty świadczy zrozumienie arkanów gry pozycyjnej już we wczesnym okresie kariery. Takim mistrzostwem w grze pozycyjnej charakteryzuje się Mecking. Wielu jego styl gry może wydawać się „suchym” i nudnym. Ale to powierzchowna opinia! Mecking gra bardzo praktycznie i głęboko. On ma dopiero 16 lat i wszystko świadczy o tym, że bardzo harmonijnie przebieg rozwój jego stylu gry. Na co dzień jest wesołym chłopakiem lubiącym żarty i psoty, ale jak tylko zasiądzie do szachownicy w mig zmienia się w dokładnego, technicznego i grającego z zimną krwią wojaka”.

Brazylia przegrała mecz z faworytami grupy, szachistami NRF, ale młodziutki mistrz brazylijski Mecking zadał jedyną w eliminacjach porażkę znakomitemu arcymistrzowi Unzickerowi (8 występ, zawsze na pierwszej szachownicy). Kolejne pół punktu wywalczył w dogrywce Camara w partii z Pflegerem. Na pozostałych szachownicach lepsi okazali się Niemcy. Darga rozgromił w miniaturce Germana, a Hübner (nowy wielki talent!) po długiej walce zwyciężył Rochę. W meczu Rumunia – Hongkong doszło do małej niespodzianki. Na czwartej szachownicy Drimer wpadł w przegraną pozycję z Badillesem. Szachista Hongkongu myślał jednak tylko o remisie, który forsował wiecznym szachem.

Stan po I rundzie:

1

Rumunia

3,5

2

Szwajcaria

3,0

3 – 4

Puerto Rico i NRF

2,5

5 – 6

Liban i Brazylia

1,5

7

Norwegia

1,0

8

Hongkong

0,5

Henrique Mecking – 1968
Zdjęcie: clubdexadrez.com.br

57. Gambit szkocki [C44]
Bedros (Liban) – Martinez F. (Puerto Rico)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Gc4 Gb4 5.c3 dc3 6.bc3 Ga5 7.0–0 d6 8.Hb3 He7 9.Ga3 Gd7 10.Sbd2 0–0–0 11.Gf7 Sh6 12.Gd5 Sg4 13.Sc4 Gb6 14.Wae1 Whf8 15.e5 Wf3 16.Gf3 Gf2 17.Wf2 Sf2 18.Wf1 Sg4 19.ed6 Hh4 20.Gg4 Gg4 21.dc7 Kc7 22.Wf7 Wd7 23.Gd6 Kc8 24.Gg3 Hg5 25.Sd6 Wd6 26.Hb7 Kd8 27.Wf8 i mat.

58. Partia angielska [A17]
Colon Romero A. (Puerto Rico) – Galeb (Liban)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.g3 b6 4.Gg2 Sc6 5.e4 e5 6.Sf3 Gb7 7.d3 Ge7 8.0–0 0–0 9.Sd5 d6 10.Gd2 We8 11.Gc3 Hd7 12.Wc1 Sd8 13.Se3 c5 14.a3 Gf8 15.Sg5 h6 16.Sh3 Sc6 17.f4 Sd4 18.fe5 de5 19.Sf2 Wad8 20.Sd5 Sd5 21.cd5 a5 22.Sg4 Gc8 23.Se3 Hd6 24.Wf2 Hg6 25.Gf3 Hg5 26.Gd2 He7 27.Gg4 Gg4 28.Hg4 Sb3 29.Sf5 Hd7 30.Sh6 Kh7 31.Hh5 g6 32.Hh4 Gh6 33.Hh6 Kg8 34.Gg5 f5 35.Wcf1 Wc8 36.Hg6 Hg7 37.Hf5 Sd4 38.Hg4 We6 39.de6 We8 40.Wf7 Hg6 41.W1f6 Hf7 42.ef7 i czarne poddały się.

59. Partia włoska [C54]
Rizk (Liban) – Reissmann (Puerto Rico)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Gc5 4.c3 Sf6 5.d4 ed4 6.e5 d5 7.Gb5 Se4 8.cd4 Gb4 9.Sbd2 0–0 10.Gc6 bc6 11.Ha4 c5 12.0–0 Gd7 13.Hb3 Gb5 14.We1 Wb8 15.dc5 Gc5 16.Se4 de4 17.Sd2 Gd3 18.Hd1 f5 19.Kh1

19…Gf2 20.Sb3 Ge1 21.He1 f4 22.Sc5 Hd5 23.Hc3 Gc4 24.Gd2 e3 25.Ge1 Gf1 26.Hc2 Gg2 27.Hg2 f3 i białe poddały się.

60. Obrona sycylijska [B25]
Sacarello (Puerto Rico) – Cabbouche (Liban)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.d3 Sf6 4.g3 g6 5.Gg2 Gg7 6.f4 d6 7.Sf3 Wb8 8.0–0 Gg4 9.h3 Gd7 10.Ge3 0–0 11.Kh2 a6 12.Hd2 h6 13.f5 Kh7 14.g4 Sg8 15.Wf2 Se5 16.Wg1 e6 17.Kh1 b5 18.g5 Sf3 19.fg6 fg6 20.Gf3 He7 21.h4 Ge8 22.He2 h5 23.Wfg2 Gd4 24.Sd1 Ge3 25.Se3 Wf4 26.Wh2 i remis.

Młodzi, ale już znani
Od lewej: Suttles, Kaplan (mistrz świata juniorów), Gheorghiu i Mecking
Zdjęcie: Tygodnik „64” numer 21/1968

61. Partia hiszpańska [C69]
IM Mecking (Brazylia) – GM Unzicker (NRF)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 f6 6.d4 Gg4 7.c3 Ulubiony ruch Fischera w tym wariancie 7…Gd6 8.Ge3 Se7 Inne plany, to 8…Sh6 i 8…He7 9.Sbd2 Hc8 10.Sc4 0–0 Po 10…He6 mogłoby nastąpić 11.de5 fe5 12.Sg5 11.de5 Ge5 Lub 11…fe5 12.Hb3! 12.Sce5 fe5 13.Hb3 Ge6 14.Hb4 Sg6 15.Sg5 a5 16.Ha4 h6? Należało grać 16…b5 z przygotowaniem bazy na polu „c4” dla gońca, a dopiero potem wykonać ruch h6 17.Se6 He6 18.Hb3 Ta wymiana zapewnia białym przewagę głównie ze względu na możliwości działania po linii „a” 18…Hb3 19.ab3 b6 20.g3 Kf7

21.Wa4! c5 22.Wfa1 Mecking gra z niezwykłą dokładnością. Już teraz grozi 23.b4 22…Wac8 23.b4 ab4 24.cb4 cb4 25.Wb4 Se7 26.Wc4 Ke6 27.b4 b5 W przeciwnym razie, to białe zagrają b5 z silnym atakiem na piona „c7” 28.Wc5 c6 29.Wa6 Wa8 30.Wb6 Wfd8 31.Wcb5 Wa1 32.Kg2 g5 33.h3 Wdd1 34.Wc5 Wa2 35.Wc3 Kf7 36.Wb7 Ke6 37.Gc5 i czarne poddały się. Uwagi: Tidskrift För Schack, numer 10/1968 r.

Eugenio German – 1962
Zdjęcie: Archiwum autora

62. Partia angielska [A21]
GM Darga (NRF) – IM German (Brazylia)

1.c4 e5 2.Sc3 d6 3.d4 ed4 4.Hd4 Sc6 5.Hd2 g6 6.g3 Gg7 7.Gg2 a5 8.Sf3 Ge6 9.Sd5 Se5 10.Sg5 Gd7 11.f4 Sc4 12.Hc2 Gb5

13.b3 Ga1 14.bc4 Gd7 15.0–0 c6 16.Ge3 Gg7 17.Gb6 Hc8 18.Sc7 Ke7 19.Hd2 Sf6 20.c5 d5 21.e4 d4 22.Hd4 Se8 23.Hc4 Ge6 24.Sce6 fe6 25.Wd1 Sf6 26.Wd6 i czarne poddały się.

63. Obrona Caro – Kann [B17]
Camara (Brazylia) – IM Pfleger (NRF)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sd7 5.Sf3 Sgf6 6.Sf6 Sf6 7.Gc4 Gf5 8.0–0 e6 9.We1 Gd6 10.Gg5 Hc7 11.Gd3 Gg4 12.h3 Gh5 13.Ge2 Se4 14.Ge3 0–0–0 15.Sd2 Gg6 16.Se4 Ge4 17.Gf3 Gf5 18.c3 Whe8 19.Ha4 a6 20.c4 Gh2 21.Kh1 Gf4 22.d5 ed5 23.cd5 Ge3 24.fe3 c5 25.Wac1 Kb8 26.b4 c4 27.b5 Gd7 28.b6 Hb6 29.Hc4 f6 30.Wb1 Hd6 31.Hb3 b5 32.a4 Ka7 33.ab5 Gb5 34.Hc3 Wc8 35.Hd4 Hb6 36.Hg4 Wc7 37.Wbc1 g5 38.e4 Hd6 39.Hf5 Wee7 40.Gg4 Kb7 41.Hf3 Wc1 42.Wc1 Wc7 43.Wc7 Kc7 44.Hc3 Kb6 45.Ge6 He5 46.He3 Kb7 47.Gf5 h5 i remis.

64. Obrona Alechina [B04]
Hübner (NRF) – Rocha (Brazylia)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 g6 5.Ge2 Gg7 6.0–0 0–0 7.c4 Sb6 8.ed6 cd6 9.Sc3 Sc6 10.Ge3 Gg4 11.b3 d5 12.c5 Sc8 13.b4 e6 14.b5 Sa5 15.Sd2 Ge2 16.Se2 Se7 17.Sg3 We8 18.Hc2 Wc8 19.Hc3 Sc4 20.Hd3 Se3 21.He3 Sf5 22.Sf5 ef5 23.Hd3 He7 24.Sb3 He2 25.He2 We2 26.Wfe1 Wb2 27.We7 Wb3 28.ab3 Gd4 29.Wc1 Gc5 30.Kf1 Ge7 31.Wc8 Kg7 32.Wc7 Kf6 33.b6 ab6 34.Wb7 Gc5 35.b4 Gd4 36.Ke2 Ke6 37.h3 h5 38.Wc7 Kf6 39.Wc2 f4 40.Kd3 Ga1 41.Wc6 Ke5 42.Wc1 Gb2 43.Wb1 Ga3 44.Kc2 Ke4 45.Wb3 Gb4 46.Wb4 d4 47.Wb6 f3 48.g3 i czarne poddały się.

65. Partia hiszpańska [C70]
IM Keller (Szwajcaria) – IM Johannessen (Norwegia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 b5 5.Gb3 Sa5 6.d4 ed4 7.Hd4 Sb3 8.ab3 Se7 9.Sc3 Sc6 10.Hd3 Gb4 11.0–0 Gc3 12.bc3 0–0 13.e5 h6 14.Gf4 He7 15.Wad1 We8 16.Wfe1 He6 17.h3 Hg6 18.Hd2 Sd8 19.Sh4 Hh7 20.Gg3 Se6 21.f4 g6 22.Wf1 Sf8 23.Sf3 Gb7 24.Sh2 h5 25.Gh4 We6 26.Hf2 Wae8 27.Sf3 Gf3 28.Hf3 d6 29.ed6 cd6 30.Gf2 f5 31.Hc6 Hd7 32.Hd5 Kh7 33.c4 bc4 34.Hc4 Hb7 35.Hd5 Hb8 36.Wde1 Hb4 37.We6 We6 38.Gd4 Hb5 39.Hb5 ab5 40.Wa1 We7 41.Wa8 Kg8 42.Wd8 Wd7 43.Wb8 Wc7 44.Wb5 Wc2 45.Wb6 Se6 46.Wd6 Sf4 47.Ge5 Wg2 48.Kf1 Wg3 49.Kf2 Wh3 50.Gf4 Wb3 51.Wg6 Kf7 52.Wh6 Wh3 53.Ge5 Wb3 54.Wh5 Ke6 55.Gf4 Kd5 56.Ge3 Ke5 57.Kf3 Wa3 58.Wh8 Wb3 59.Wa8 Wb4 60.Wa5 Ke6 61.Wa3 Ke5 62.Gd2 Wc4 63.Gc3 Ke6 64.Wa6 Kd5 65.Gg7 Wc7 66.Wa5 Wc5 67.Wa7 Wc4 68.Gb2 Wc2 69.Ga1 Wc1 70.Kf4 Wf1 71.Kg5 Wg1 72.Kf5 Wf1 73.Kg4 Ke4 74.We7 Kd5 75.Gc3 Wf2 76.Ge5 Wf8 77.Kg5 Wg8 78.Kf5 Wf8 79.Gf6 Kc4 80.Wc7 Kd5 81.Wd7 Kc4 82.Ke5 We8 83.Ge7 Wg8 84.Wd4 Kc3 85.Kd5 Wg7 86.Gb4 Kb3 87.Gd6 Wg8 88.Wd3 Kc2 89.Wh3 Wg2 90.Gc5 Kd2 91.Ge3 Ke2 92.Ke4 Wg4 93.Gf4 Wg2 94.Wa3 Kf2 95.We3 Wg8 96.Wh3 Wg4 97.Wb3 Wg2 98.Wa3 Ke2 99.Gg3 Kf1 100.Kf3 Wf2 101.Kg4 Wc2 102.We3 We2 103.Wf3 Kg2 104.Wf8 We4 105.Gf4 We7 106.Wb8 We2 107.Wd8 Kf2 108.Wh8 Kg2 109.Wh2 Kf1 110.Wh1 Kg2 111.Wd1 Kf2 112.Wd3 We8 113.Wd7 We2 114.Gg5 Kg2 i remis.

66. Obrona sycylijska [B25]
Hoen (Norwegia) – IM Kupper (Szwajcaria)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.Sge2 e5 7.0–0 Sge7 8.f4 0–0 9.h3 f5 10.Ge3 Sd4 11.Hd2 Wb8 12.Sd1 b6 13.c3 Se2 14.He2 Ga6 15.Sf2 fe4 16.Se4 d5 17.Sg5 e4 18.Wfd1 Gd3 19.Wd3 ed3 20.Hd3 Hd7 21.Wd1 h6 22.Sf3 Wbd8 23.Sh4 He6 24.Gf2 Hf7 25.Gf3 Gf6 26.Sg2 Kh8 27.g4 Ge5 28.Gg3 g5 29.We1 Gf4 30.Gf4 gf4 31.Sh4 Wd6 32.He2 Sc8 33.He5 Hg7 34.Gd5 He5 35.We5 f3 36.Kf2 Wdf6 37.Ge4 Kg8 38.Gd5 Kh8 39.Ge4 Kg8 40.Sf5 Sd6 41.Se7 Kg7 42.Gd5 We8 43.Gc6 Wd8 44.Gd5 Kf8 45.h4 Sf7 46.We3 Wd7 47.Gf7 Wd2 48.Kg3 Wg2 49.Kh3 We2 50.Sd5 Wf7 51.Kg3 Wg2 52.Kh3 f2 i białe poddały się.

67. Obrona sycylijska [B33]
IM Bhend (Szwajcaria) – Svedenborg (Norwegia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e5 6.Sdb5 d6 7.Gg5 a6 8.Gf6 gf6 9.Sa3 Ge6 10.Sc4 Wc8 11.Sd5 Gd5 12.Hd5 Sb4 13.Hd2 d5 14.ed5 Sc2 15.Hc2 Gb4 16.Kd1 b5 17.He4 bc4 18.Gc4 Hb6 19.Ke2 Gd6 20.Gb3 Ke7 21.Whc1 Wc5 22.Wc5 Hc5 23.Wd1 Hb5 24.Kf3 Hc5 25.g3 h5 26.h4 a5 27.Hc2 Wc8 28.Wc1 Hc2 29.Wc2 Wc2 30.Gc2 Gc5 31.Ke2 Kd6 32.Ge4 f5 33.Gf5 Kd5 34.f3 Kd6 35.g4 hg4 36.Gg4 Ke7 37.Kd3 Kf6 38.Ke4 Gf2 39.h5 Gd4 40.b3 Kg5 41.f4 ef4 42.Gd1 i remis.

68. Debiut Retiego [A10]
Zwaig (Norwegia) – Glauser (Szwajcaria)

1.g3 g6 2.Gg2 d5 3.c4 dc4 4.Sa3 Gg7 5.Sc4 Sd7 6.Sf3 Sgf6 7.0–0 0–0 8.d3 Sb6 9.Sa5 c6 10.Gd2 We8 11.Hc2 e5 12.e4 He7 13.b4 Sfd7 14.a4 Sf8 15.Sb3 Ge6 16.Sc5 Gg4 17.a5 Sc8 18.a6 b6 19.Sb3 Hd7 20.Wac1 Se7 21.Gc3 Gf3 22.Gf3 Se6 23.Gg2 Wad8 24.Wcd1 Hc8 25.f4 ef4 26.gf4 Sd4 27.Sd4 Gd4 28.Gd4 Wd4 29.f5 gf5 30.ef5 Sd5 31.Hf2 Wg4 32.Wd2 Kh8 33.Kh1 Wf4 34.Hg1 Hf5 35.Ge4

35…Wf1 36.Gf5 Wg1 37.Kg1 Sb4 38.Wb2 We5 39.Wb4 Wf5 40.We4 Wa5 41.We7 Wa6 42.Wf7 Wa2 43.d4 Kg8 44.Wc7 b5 45.Wc6 b4 46.Wc8 Kf7 47.Wb8 a5 48.d5 Wb2 i białe poddały się.

Siedzą od lewej: Börje Jansson i Heikki Westerinen
Stoją: Ake Olsson, Erik Lundin i Arne Zwaig
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 2/1969

69. Partia hiszpańska [C97]
GM Gheorghiu (Rumunia) – Kazanski (Hongkong)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 d6 8.c3 0–0 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 Sd7 13.Sf1 Sb6 14.Sg3 Sc6 15.b3 We8 16.d5 Sb8 17.Sh2 Gf8 18.Sg4 Gg4 19.hg4 g6 20.a4 ba4 21.ba4 a5 22.He2 c4 23.Ge3 S8d7 24.Web1 Gg7 25.Wb5 Web8 26.Sf1 Sc8 27.Wab1 Wb5 28.Wb5 Scb6 29.Sd2 Gf8 30.g3 Gg7 31.Kg2 Kf8 32.Sb1 Kg8 33.Sa3 Gf8 34.Hd1 Sc8 35.Hb1 Sa7 36.Wb7 i czarne poddały się.

70. Obrona Caro – Kann [B15]
Gibbs (Hongkong) – IM Ciocaltea (Rumunia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 c6 4.f4 d5 5.e5 h5 6.Gd3 Sh6 7.Sf3 Gg4 8.h3 Gf3 9.Hf3 e6 10.Ge3 h4 11.Se2 Sf5 12.Gf5 gf5 13.g4 hg3 14.Sg3 Sd7 15.0–0–0 Ha5 16.Kb1 0–0–0 17.Wd3 Gf8 18.Gd2 Ha6 19.Se2 Sb6 20.Gc1 Sc4 21.b3 Sb6 22.Wg1 Kb8 23.Wdd1 Wc8 24.Hd3 Ha5 25.Gd2 Ha3 26.Gc1 He7 27.Hg3 Hc7 28.Gb2 c5 29.Wg2 c4 30.Wc1 Gb4 31.c3 Ge7 32.b4 a5 33.a3 Sa4 34.Sg1 Hb6 35.Hf2 ab4 36.ab4 Gb4 37.cb4 Hb4 38.He1 c3 39.Ka2 Sb2 40.Wb2 Hb2 i mat.

71. Obrona holenderska [A92]
IM Ghitescu (Rumunia) – Hobson (Hongkong)

1.d4 f5 2.Sf3 Sf6 3.g3 e6 4.Gg2 Ge7 5.0–0 d5 6.c4 0–0 7.Hc2 c6 8.Sbd2 Sbd7 9.Sg5 Sb8 10.Sh3 He8 11.Sf3 Gd6 12.Gf4 Gf4 13.Sf4 Se4 14.Se5 Sd7 15.Sfd3 Sdf6 16.f3 Sd6 17.c5 Sb5 18.e3 g5 19.a4 Sc7 20.b4 a6 21.Hd2 h6 22.e4 Sh7 23.Wae1 Wf6 24.ef5 Wf5 25.f4 Kg7 26.g4 Wf8 27.fg5 Sg5 28.Sf4 Gd7 29.Sh5 Kg8 30.Wf8 Kf8 31.Wf1 Ke7 32.Sf6 i czarne poddały się.

72. Obrona sycylijska [B59]
Badilles (Hongkong) – IM Drimer (Rumunia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 e5 7.Sb3 h6 8.Ge3 Ge7 9.f3 Ge6 10.Hd2 a5 11.Sd5 Gd5 12.ed5 Sb8 13.a4 0–0 14.g4 Se8 15.Gd3 Gg5 16.Gg5 Hg5 17.Hg5 hg5 18.h4 gh4 19.Wh4 g6 20.Ke2 Kg7 21.Wah1 Kf6 22.Sd2 Sd7 23.g5 Ke7 24.Wh7 Wg8 25.Gb5 Sb6 26.c4 Sc7 27.c5 Sc8 28.Gc4 dc5 29.Se4 Se8 30.Wf7 Kf7 31.d6 Kg7 32.d7 Scd6 33.de8H Se8 34.Wd1 Wf8 35.Sc5 Wc8 36.Se6 Kg8 37.Sc7 Kg7 38.Wd7 Kh8 39.Se6 Wf5 40.Gd3 e4 41.Ge4 We5 42.Sd8 Kg8 43.Sf7 We6 44.Sh6 Kh8 45.Sf7 Kg8 46.Sh6 i remis!

Grupa: 6

Wyniki I rundy:

Szwecja

3,0 : 1,0

Grecja

Argentyna

4,0 : 0,0

Maroko

NRD

3,0 : 1,0

Finlandia

Pauza

-

Wyspy Dziewicze

Zespół argentyński nie reprezentował już takiej klasy, co w latach 50. ubiegłego wieku, ale nadal był to silny team. W Lugano tworzyli go: 58. letni Mieczysław Najdorf (11 występ, przy czym w latach 1935, 1937 i 1939 reprezentował Polskę), 33. letni Oscar Panno (6 występ), 35. letni Raul Sanguinetti (5 występ), 46. letni Hector Rossetto (5 występ), 23. letni Jorge Rubinetti (debiut) i 32. letni Raimundo Garcia (3 występ). Najdorf siedem razy był mistrzem Argentyny (lata 1949, 1950, 1955, 1960, 1968 i 1970). Tych tytułów miałby więcej, ale często Federacja Szachowa Argentyny (głównie w latach „olimpijskich”) fundowała symboliczne nagrody, a głównym bodźcem miała być wówczas nominacja do zespołu olimpijskiego. Pan Mieczysław był zawodowym szachistą i nie mógł wówczas w tych imprezach uczestniczyć. „Epoka” turniejów międzystrefowych, to już nie był okres największego rozkwitu talentu Najdorfa i dlatego zagrał tylko dwukrotnie: w Saltsjöbaden 1948 (6 – 9 miejsce) i Göteborgu 1955 (12 – 13 miejsce).

W eliminacjach Najdorf wystąpił tylko raz (w IV rundzie), gdyż z racji wieku chciał zachować kondycję na ciężkie boje finałowe. Spotkanie Argentyna – Maroko zakończyło się już na pierwszym „posiedzeniu”. Ograni w wielu turniejach arcymistrzowie Panno i Rossetto oraz Sanguinetti i debiutant Rubinetti zdobyli oczywiście komplet punktów. W meczu NRD – Finlandia, zadebiutował w roli lidera 24. letni Heikki Westerinen, który w 1975 roku został pierwszym w historii fińskim arcymistrzem. Po raz pierwszy od 1956 roku 50. letni Kaarle Ojanen grał dopiero na drugiej „desce”. W partii Uhlmann – Westerinen czarne musiały oddać dwie lekkie figury za wieżę i „poległy” w dogrywce. Była to jedyna porażka Westerinena w eliminacjach. Szwedzi w meczu ze słabiutkimi Grekami na dwóch najwyższych szachownicach, w partiach Jansson – Vizantiadis i Siaperas – Nilsson musieli się pogodzić z remisami. Oznaczało to, że w tej grupie, w walce o finał główny, Argentyna i NRD powinny być na przestrzeni całych eliminacji niezagrożone. Teoretycznie faworytami meczu Szwecja – Grecja byli szachiści greccy, bowiem Vizantiadis i Siaperas zadebiutowali w szlifach mistrzów międzynarodowych, a Szwedzi dysponowali tylko „zwykłymi” mistrzami. Jednak w praktyce zarówno Vizantiadis jak i Siaperas grali w eliminacjach bardzo słabo.

Stan po I rundzie:

1

Argentyna*

4,0

2 – 3

Szwecja* i NRD*

3,0

4 – 5

Grecja* i Finlandia*

1,0

6 – 7

Wyspy Dziewicze i Maroko*

0,0

73. Debiut Retiego [A12]
Jansson (Szwecja) – IM Vizantiadis (Grecja)

1.c4 c6 2.Sf3 d5 3.e3 Sf6 4.b3 g6 5.Gb2 Gg7 6.Ge2 0–0 7.0–0 Sbd7 8.Hc2 We8 9.cd5 cd5 10.Sc3 a6 11.d4 b5 12.Se5 Gb7 13.Sd3 Wc8 14.b4 Se4 15.Sc5 Sdc5 16.bc5 e5 17.Wfd1 ed4 18.ed4 b4 19.Sb1 He7 20.Gf1 Hf6 21.Ha4 Sc5 22.Hb4 Ga8 23.Sc3 Wb8 24.Ha3 Se4 25.Se4 de4 26.Wab1 Gd5 27.Ga1 Gf8 28.Ha5 He6 29.Wb8 Wb8 30.Ha6 Ha6 31.Ga6 Wa8 32.Gb5 Wa2 33.Gc3 Wc2 34.Gd2 Gg7 35.Ge3 Gf8 36.g3 Kg7 37.Wc1 Wc1 38.Gc1 Gb7 39.Gb2 Kf6 40.Kf1 Ke6 i remis.

Pierwsi w historii szachów greckich mistrzowie międzynarodowi
Od lewej: Siaperas i Vizantiadis – Lugano 1968
Zdjęcie: „Chess Review” numer 2/1969

74. Obrona sycylijska [B24]
IM Siaperas (Grecja) – Nilsson (Szwecja)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 e6 6.Ge3 Sd4 7.Sce2 Se2 8.Se2 Gb2 9.Wb1 Gg7 10.Gc5 d6 11.Gb4 Hc7 12.0–0 Se7 13.Hd2 0–0 14.Wfc1 Wb8 15.d4 Sc6 16.Ga3 Wd8 17.c4 b6 18.Wc2 e5 19.Gb2 Sa5 20.Wbc1 Ge6 21.Hb4 Wbc8 22.d5 Gd7 23.Ga3 Sb7 24.Hd2 Wf8 25.Gb2 Hd8 26.Gf1 f5 27.f3 fe4 28.fe4 h5 29.Sc3 Kh7 30.We1 Gh6 31.Hg2 Gg4 32.Wf2 Wf2 33.Hf2 He7 34.Gc1 Wf8 35.Hc2 Gc1 36.Hc1 Hf6 37.Hd2 Sc5 38.h3 Gf3 39.Gd3 g5 40.Wf1 g4 41.h4 i remis.

75. Obrona sycylijska [B27]
Johansson (Szwecja) – Ornithopoulos (Grecja)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 c5 4.Sc3 Ha5 5.Ge3 Sc6 6.Hd2 Sf6 7.dc5 Sg4 8.Gf4 Hc5 9.h3 Sge5 10.Se5 Ge5 11.Ge5 He5 12.0–0–0 0–0 13.f4 Ha5 14.g4 d6 15.Kb1 Ge6 16.f5 Gd7 17.h4 Kh8 18.h5 gf5 19.gf5 f6 20.Gc4 Se5 21.Gb3 Sf7 22.Whg1 Sg5 23.h6 He5 24.Wg4 Ge8 25.Hg2 Gc6 26.Wg1 Wg8

27.Ge6 Wad8 28.Sd5 Wde8 29.a3 Wg6 30.fg6 He6 31.Sc7 He5 i czarne poddały się.

76. Obrona sycylijska [B47]
Kokkoris (Grecja) – Broström (Szwecja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 Hc7 6.g3 d6 7.Gg2 Sd4 8.Hd4 Sf6 9.0–0 Gd7 10.Gg5 Ge7 11.Wad1 Gc6 12.Wfe1 0–0 13.Gf6 Gf6 14.Hd6 Ha5 15.e5 Wfd8 16.Ha3 Wd1 17.Wd1 Ha3 18.ba3 Ge5 19.Gc6 bc6 20.Se4 Gc7 21.Wd7 Gb6 22.Wd6 Wc8 23.c4 c5 24.Wd7 h6 25.Wf7 Wd8 26.We7 Wd4 27.We6 Wc4 28.We8 Kh7 29.h4 Wc1 30.Kg2 c4 31.Wc8 Gd4 32.Sd2 Wc2 33.Sc4 Wf2 34.Kh3 Wa2 35.h5 Wc2 36.Sd6 Wc8 37.Sc8 Gc5 38.a4 a5 39.Kg4 g6 40.hg6 Kg6 i białe poddały się.

77. Gambit hetmański [D61]
GM Panno (Argentyna) – Hadri (Maroko)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 c6 5.e3 Sbd7 6.Sf3 Ge7 7.Hc2 0–0 8.Wd1 h6 9.Gh4 dc4 10.Gc4 Sd5 11.Ge7 He7 12.0–0 Sc3 13.Hc3 c5 14.e4 cd4 15.Wd4 Sb6 16.Gb3 e5 17.Wb4 Gg4 18.Wb5 Gf3 19.Hf3 Wac8 20.He3 Wc7 21.h3 Kh8 22.f4 ef4 23.Hf4 Wc6 24.e5 a6 25.Wa5 Sd7 26.Wd5 We6 27.Wd6 Wd6 28.ed6 He5 29.He5 Se5 30.We1 f6 31.Wd1 Wd8 32.Kf2 g6 33.Ke3 Kg7 34.Ke4 Sd7 35.Wc1 f5 36.Kd4 Kf6 37.Wc7 b6 38.Kd5 Se5 39.Wb7 b5 40.Wb6 Wa8

41.d7 i czarne poddały się.

Oscar Panno
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 7/1969

78. Obrona sycylijska [B73]
Kaderi (Maroko) – IM Sanguinetti (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Ge2 g6 7.Ge3 Gg7 8.Hd2 0–0 9.0–0 Gd7 10.Wad1 Wc8 11.f3 a6 12.Sb1 d5 13.Sc6 bc6 14.e5 Se8 15.f4 f6 16.Gd4 fe5 17.fe5 Wf1 18.Wf1 Sc7 19.Hf4 Gf5 20.Gb6 Hd7 21.c3 Se6 22.He3 c5 23.b4 d4 24.cd4 cd4 25.Hb3 d3 26.Gf3 Kh8 27.Sd2 Ge5 28.Ge3 Sd4 29.Hf7

29…Ge6 30.Gg4 Gg4 31.Gh6 He6 i białe poddały się.

79. Obrona królewsko – indyjska [E91]
GM Rossetto (Argentyna) – Nejjar (Maroko)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Sf3 c5 7.d5 Sa6 8.0–0 Sc7 9.Gf4 a6 10.a4 Wb8 11.a5 b5 12.ab6 Wb6 13.Hd2 Sd7 14.Wa2 Se8 15.Gh6 Hc7 16.Gg7 Kg7 17.Sh4 Sef6 18.f4 Wb4 19.Hc2 Hb8 20.Sf3 Sg4 21.Sd1 Sgf6 22.Wa3 We8 23.Hc3 Kg8 24.e5 Sh5 25.Sg5 Sg7 26.Sf7 Kf7 27.e6 Kg8 28.ed7 Gd7 29.Wa6 Hc8 30.Wa7 Wb7 31.Wb7 Hb7 32.Gd3 Gf5 33.We1 i czarne przekroczyły czas.

80. Obrona sycylijska [B92]
Soussi (Maroko) – Rubinetti (Argentyna)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e5 7.Sb3 Ge7 8.0–0 0–0 9.f4 Sbd7 10.f5 b5 11.a3 Gb7 12.Gf3 Wc8 13.Kh1 Sb6 14.He1 h6 15.Hf2 Sa4 16.Sd5 Gd5 17.ed5 e4 18.Gd1 Sd5 19.c3 Gf6 20.Sd4 Sc5 21.Gc2 We8 22.Wd1 We5 23.Sb3 Hd7 24.Sc5 dc5 25.g4 Hc6 26.Ge3 Gg5 27.Gg5 hg5 28.Kg1 e3 29.Hf3 e2 30.We1 We3 31.Hg2 Sf4 32.Hc6 Wc6 33.Kf2 Wh3 34.Wh1 Wch6 35.Ge4 Wh2 36.Wh2 Wh2 37.Ke3 Wh3 38.Kd2 Wg3 39.We1 c4 40.Gb7 Wd3 41.Kc2 Wd6 42.Gf3 g6 43.Ge2 Se2 44.We2 gf5 45.gf5 Kg7 i białe poddały się.

81. Obrona nowoczesna [A40]
GM Uhlmann (NRD) – IM Westerinen (Finlandia)

1.d4 g6 2.c4 Gg7 3.e4 Sc6 4.Sf3 e5 5.Gg5 Sge7 6.de5 Se5 7.Se5 Ge5 8.Sc3 h6 9.Ge3 d6 10.Hd2 Gg7 11.Ge2 Ge6 12.0–0 g5 13.Wad1 Sg6 14.Sb5 0–0 15.c5 Ga2 16.cd6 cd6 17.Sd6 Gb3 18.Wa1 Ge5 19.Sb7 Hb8 20.Sc5 Wd8 21.Ha5 Gb2?

22.Wab1 Gc2 23.Ha2 Gb1 24.Wb1 Sf4 25.Gf1 He5 26.Hb2 Hb2 27.Wb2 Wd1 28.h4 Wad8 29.f3 Wa1 30.Kf2 a5 31.g3 Wdd1 32.Gc4 Sg6 33.hg5 Se5 34.Ge2 Wh1 35.Kg2 Whb1 36.Wb1 Wb1 37.gh6 Wb4 38.Kf2 Sc6 39.Gd2 Wb2 40.Ke3 Kh7 41.Gc4 Se5 42.Gd5 Wc2 43.Sd3 Sf3 44.Ga5 Sg5 45.Gd8 Kh6 46.Gg5 Kg5 47.Gf7 Kg4 48.e5 Wg2 49.e6 Wg3 50.Ke4 Wg2 51.Se5 i czarne poddały się.

Geller (po lewej) – Westerinen; Göteborg 1967
Zdjęcia: „Tidskrift För Schack” numer 1/1968

82. Obrona królewsko – indyjska [E86]
IM Ojanen (Finlandia) – GM Pietzsch (NRD)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 e5 7.Sge2 c6 8.Hd2 Sbd7 9.Sc1 ed4 10.Gd4 We8 11.Ge2 Sb6 12.0–0 Ge6 13.b3 He7 14.a4 Sbd7 15.a5 Sh5 16.Gg7 Sg7 17.Wd1 Hf6 18.Wa2 Wad8 19.Hd4 Hg5 20.Hd2 Hf6 21.He3 Sf8 i remis.

83. Obrona Bogoljubowa [E11]
IM Malich (NRD) – Havansi (Finlandia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Sbd2 0–0 5.a3 Gd2 6.Hd2 b6 7.b4 Gb7 8.e3 d6 9.Ge2 Sbd7 10.0–0 We8 11.Gb2 He7 12.Wfd1 Wad8 13.Hc2 c5 14.Ha4 Wa8 15.Hb3 Wab8 16.Gc3 Se4 17.Ge1 Wec8 18.Wab1 Wc7 19.Wb2 Wbc8 20.Sd2 Sd2 21.Wbd2 d5 22.dc5 bc5 23.b5 Se5 24.cd5 Gd5 25.Hc3 Sg6 26.f3 Ga8 27.Gg3 e5 28.Gc4 h5 29.Wd6 Hg5 30.f4 Hg4 31.Hc2 e4 32.Wd8 Sf8 33.f5 Wd8 34.Wd8 Wd7 35.Wa8 Wd1 36.Gf1 h4 37.Hc5 i czarne poddały się.

Malich (po lewej) – Bolesławski
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 18/1968

84. Obrona Alechina [B04]
Koskinen (Finlandia) – IM Liebert (NRD)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 g6 5.Gc4 Sb6 6.Gb3 Gg7 7.0–0 0–0 8.ed6 cd6 9.a4 Gg4 10.c3 d5 11.Sbd2 Sc6 12.h3 Gf3 13.Sf3 e6 14.Gf4 a6 15.We1 Sc4 16.Hc1 b5 17.h4 h5 18.Gh6 Gh6 19.Hh6 Hf6 20.We2 Wfe8 21.Wae1 We7 22.Gc2 Wae8 23.Gd3 e5 24.Gc4 bc4 25.de5 Se5 26.Se5 We5 27.We5 We5 28.We5 He5 29.Hd2 Kf8 30.g3 Ke7 31.Kg2 Kd6 32.f3 Kc6 33.Hf2 He7 34.Hd2 Hb7 35.He2 Kd6 36.Hd2 Hb6 37.Hf4 Ke6 38.Hd2 Hc5 39.He2 Kf6 40.He8 Hb6 41.He2 Hb3 42.g4 i remis.

Grupa: 7

Wyniki I rundy:

Turcja

0,0 : 4,0

Czechosłowacja

Islandia

4,0 : 0,0

Singapur

Bułgaria

2,5 : 1,5

Kuba

Andora

0,0 : 4,0

Tunezja

Bardzo duże straty poniosła Czechosłowacja po rezygnacji z reprezentowania barw tego kraju przez Pachmana i Kavalka (mistrz Czechosłowacji w 1968 roku!). Ich skład w Lugano był wielką niewiadomą. W zespole grali: 24. letni Vlastimil Hort (5 występ), 40. letni Miroslav Filip (9 występ), 22. letni Jan Smejkal (debiut), 26. letni Vlastimil Jansa (3 występ), 26. letni Josef Augustin (debiut i jedyny występ, mistrz kraju z 1965 roku) i 24. letni Michal Janata (debiut i jedyny występ). Widzimy, że zespół Czechosłowacji był bardzo młody. Liczący tylko 40 lat Filip stał się nieoczekiwanie najstarszym członkiem zespołu. Zatem drużyna Czechosłowacji składała się tylko z dwóch arcymistrzów i aż trzech „zwykłych” mistrzów.

Jan Smejkal urodził się 22 marca 1946 roku w Lanškroun. Lugano było jego międzynarodowym debiutem. Rok później, w 1969 roku miał udany występ w turnieju strefowym w Raach am Hochgebirge (Austria), gdzie wraz z Portischem, Anderssonem i Ivkovem podzielił 2 – 4 miejsce. W meczu barażowym zajął niestety ostatnie miejsce i odpadł z dalszych rozgrywek. Kolejny szturm przepuścił w turnieju strefowym w Vrnjačkiej Banji 1972. Podzielił 1 – 2 miejsce. Zagrał w turnieju międzystrefowym w Leningradzie, gdzie spisał się znakomicie zajmując 4 miejsce. W tym też roku otrzymał tytuł arcymistrza i zagościł na stałe w szerokiej czołówce światowej. Po raz pierwszy tytuł mistrza Czechosłowacji zdobył w Luhačovicach 1973, a potem jeszcze w 1979 i 1986 roku.

Wszystkie partie meczu Turcja – Czechosłowacja były długie i finiszowały pod koniec rundy, ale Turcy nie zdobyli nawet połówki. Jedyna sensacja miała miejsce w spotkaniu Bułgaria – Kuba. Na trzeciej szachownicy Cobo pokonał w bardzo dobrej partii arcymistrza Padewskiego. Była to jedyna w eliminacjach, a jedna z zaledwie dwóch porażek Nikoli Padewskiego (7 występ). Zapis partii Padewski – Cobo gościł w wielu czasopismach, które relacjonowały przebieg Olimpiady.

Stan po I rundzie:

1 – 3

Tunezja, Islandia i Czechosłowacja

4,0

4

Bułgaria

2,5

5

Kuba

1,5

6 – 8

Andora, Singapur i Turcja

0,0

85. Obrona sycylijska [B22]
Süer (Turcja) – GM Hort (Czechosłowacja)

1.e4 c5 2.c3 Sf6 3.Gd3 Sc6 4.He2 g6 5.Gc2 Gg7 6.d3 0–0 7.Sf3 d5 8.Sbd2 e5 9.ed5 Sd5 10.Se4 b6 11.h4 h5 12.Sh2 Sf4 13.Hf3 We8 14.g3 Se6 15.Gg5 Hc7 16.g4 Sf4 17.gh5 Sh5 18.Sf1 f5

19.Sfg3 fe4 20.He4 Sg3 21.fg3 Gf5 22.Gb3 Kh7 23.Hg2 e4 24.0–0–0 c4 25.dc4 Se5 26.h5 Sd3 27.Wd3 ed3 28.Hf3 Hc5 29.hg6 Kg8 30.Hh5 Wad8 31.g4 d2 32.Gd2 Wd2 33.gf5 Wf2 34.a4 He3 35.Kb1

35…Wb2 36.Kb2 Hc3 37.Ka3 Hb2 38.Kb4 a5 39.Kb5 Hb3 i białe poddały się.

86. Gambit hetmański [D25]
GM Filip (Czechosłowacja) – Ibrahimoglu (Turcja)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.e3 Gg4 5.Gc4 e6 6.0–0 Sbd7 7.Sc3 Ge7 8.e4 Sb6 9.Ge2 0–0 10.Ge3 c6 11.Hb3 Sfd7 12.Gf4 We8 13.h3 Gh5 14.Wfd1 a5 15.a4 Gf8 16.Se1 Ge2 17.Se2 Sf6 18.Sg3 Wa6 19.Wac1 Hc8 20.Sd3 Sbd7 21.Hc2 Hd8 22.Se5 He7 23.Sc4 Sb6 24.b3 Hd8 25.Sf1 Sc8 26.Sfe3 Sd7 27.He2 Sf6 28.Hf3 Ge7 29.d5 cd5 30.ed5 Sd5 31.Sd5 ed5 32.Wd5 Sd6 33.Wcd1 Gf8 34.Gd6 Gd6 35.Sd6 i czarne poddały się.

Vlastimil Hort

Miroslav Filip; w głębi Kavalek (po lewej) – Barczay 1967
Oba zdjęcia: mistrzostwa Europy 1967
Sach.717.cz

87. Obrona sycylijska [B86]
Uzman (Turcja) – Smejkal (Czechosłowacja)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gc4 e6 7.Gg5 Ge7 8.f4 h6 9.Gf6 Gf6 10.f5 Hb6 11.Se6 Gc3 12.bc3 He3 13.Ge2 Ge6 14.fe6 Hc3 15.Kf2 Hc5 16.Ke1 Hc3 17.Kf2 Hc5 18.Ke1 0–0 19.ef7 Wf7 20.Hd3 Sc6 21.Wd1 Se5 22.Hd4 Hc2 23.Wf1 Wf1 24.Kf1 Wf8 25.Ke1 Wf6 26.Hd5 Kh7 27.h3 b5 28.Wd2 Hc1 29.Gd1 Sc4 30.e5 Wf1 31.Ke2 Hd2 32.Hd2 Sd2 33.Gc2 Kg8 34.ed6 Wf6 35.Kd2 Wd6 36.Kc3 Wc6 37.Kb3 Kf7 38.Ge4 Wd6 39.Gf3 Ke6 40.a4 Wd3 41.Kc2

41…Wf3 i białe poddały się.

Simagin (po lewej) wręcza Smejkalowi swoją książkę „Wybrane partie” z autografem
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 7/1968

88. Atak królewsko – indyjski [A08]
IM Jansa (Czechosłowacja) – Bilyap (Turcja)

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 c5 4.g3 Sc6 5.Gg2 Sf6 6.Sgf3 Ge7 7.0–0 0–0 8.We1 Hc7 9.e5 Sd7 10.He2 b6 11.Sf1 Gb7 12.h4 Wae8 13.Gf4 d4 14.h5 Sb4 15.h6 g6 16.S1h2 Sd5 17.Gg5 Hd8 18.Hd2 f6 19.ef6 Gf6 20.Sg4 Gg5 21.Sg5 S7f6 22.Sf6 Hf6 23.Se4 He7 24.We2 Gc8 25.Wae1 Sc7 26.Sg5 Hd6 27.Gh3 Gd7 28.We5 a5 29.f4 Sd5

30.Se6 Se3 31.Sf8 Wf8 32.Gd7 Hd7 33.W1e3 de3 34.He3 Hh3 35.We7 Hh6 36.He6 Kh8 37.He5 Kg8 38.Kg2 a4 39.He6 Kh8 40.Hb6 Hh5 41.Hd6 i czarne poddały się.

89. Partia angielska [A30]
IM Johannsson (Islandia) – Tan Lian Ann (Singapur)

1.Sf3 Sf6 2.c4 e6 3.g3 b6 4.Gg2 Gb7 5.0–0 c5 6.b3 d6 7.Gb2 Sbd7 8.Sc3 Ge7 9.e3 0–0 10.Wc1 Hc8 11.He2 Gc6 12.e4 Hb7 13.Wfe1 Wfe8 14.d4 Sf8 15.Wcd1 Sg6 16.d5 ed5 17.Sd5 Gd5 18.cd5 Wad8 19.Hc2 Hd7 20.h3 Hc8 21.Gf1 Sd7 22.h4 Sde5 23.Sh2 Gh4 24.gh4 Sf3 25.Sf3 Hg4 26.Kh1 Hf3 27.Gg2 Hh5 28.Hc3 Hh4 29.Kg1 f6 30.Hg3 Hf4 31.We3 We7 32.Wde1 Wde8 33.Gh3 Hg3 34.fg3 Sf8 35.Kf2 Kf7 36.a3 a6 37.Gf1 b5 38.a4 ba4 39.ba4 Wb8 40.Gc3 Wa7 41.W1e2 Sd7 42.Wb2 Wb2 43.Gb2 Wb7 44.Gc3 a5 45.Gb5 Se5 46.We1 Wa7 47.Wb1 Sg4 48.Kf3 Sh2 49.Kg2 Sg4 50.Ge2 Se3 51.Kf2 Sc2 52.Wb6 Ke7 53.Gb5 Sb4 54.Gd2 g5 55.Wb8 Kf7 56.Wh8 Kg7 57.Wd8 We7 58.Kf3 f5 59.ef5 Sd5 60.Gg5 Wf7 61.Gd7 h6 62.Gc1 Sf6 63.Gb2 d5 64.Ge5 i czarne poddały się.

90. Obrona słowiańska [D14]
Lim Kok Ann (Singapur) – Sigurjonsson (Islandia)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.cd5 cd5 4.Sf3 Sc6 5.Sc3 Sf6 6.Gf4 Gf5 7.e3 e6 8.Gb5 Sd7 9.0–0 Ge7 10.We1 Gb4 11.Wc1 Ha5 12.Ha4 Ha4 13.Ga4 0–0 14.a3 Ga5 15.b4 Gb6 16.Gc6 bc6 17.Sa4 Wfc8 18.Se5 Se5 19.Ge5 Gd8 20.Sc5 a5 21.Sb7 ab4 22.Sd8 b3 23.Sc6 Kf8 24.Gd6 Ke8 25.Sb8 Wc1 26.Wc1 Gc2 i białe poddały się.

91. Obrona sycylijska [B70]
Kristjansson (Islandia) – Tan Lian Seng (Singapur)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge2 Gg7 7.0–0 0–0 8.Kh1 Sc6 9.Sb3 Gd7 10.f4 Hc8 11.Gd3 Sb4 12.a3 Sd3 13.cd3 b5 14.Gd2 Hb7 15.He2 e6 16.Sa5 Hb6 17.b4 Wac8 18.Wac1 a6 19.d4 Kh8 20.Ge3 Hb8 21.e5 Se8 22.Se4 f5 23.Sd2 Wc1 24.Wc1 Sc7 25.Sf3 Sd5 26.ed6 Hd6 27.Se5 Ge8 28.Wc8 Kg8 29.Sb7 He7 30.Sa5 g5 31.fg5 f4 32.Gf2 Hg5 33.Sf3 Hg6 34.Wc1 Gd7 35.Sb7 Se3 36.Ge3 fe3 37.Sc5 Gc8 38.We1 Gh6 39.Se5 Hg7 40.Sg4 Gg5 41.Se3 Hd4 42.Sf1 Hh4 43.Wd1 e5 44.He5 Gg4 45.We1 Gf6 46.Hd5 Kh8 47.Sg3 Gc3 48.Wc1 Wd8 49.He4 Hg5 50.Wf1 Ge5 51.Wf7 Hh5 52.Hd3 Wd3 53.Wf8 Kg7 54.Sh5 Kf8 55.Sd3 Gh5 56.Se5 Ke7 57.Kg1 Kd6 58.Sd3 Ge8 59.Sc5 a5 60.Sb7 Kd5 61.Sa5 Kd4 62.Kf2 Kc3 63.Ke3 Kb2 64.Kd4 Ka3 65.Kc3 Gg6 66.g4 Ge4 67.Sb3 Gd5 68.Sd4 Ka4 69.h4 Ge4 70.g5 Gd5 71.Se2 i czarne poddały się.

92. Obrona dwóch skoczków [C55]
Giam Choo Kwee (Singapur) – Kristinsson (Islandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.d3 Ge7 5.Sc3 d6 6.h3 0–0 7.a3 Ge6 8.g4 Gc4 9.dc4 Sd7 10.Se2 Sc5 11.Sg3 Se6 12.Ge3 Sf4 13.Kf1 Gf6 14.Hd2 g6 15.Wd1 He7 16.Se2 Gg7 17.Sg3 a5 18.b3 a4 19.Hc1 Wfd8 20.Kg1 h6 21.Kh2 Hf6 22.Gf4 ef4 23.Se2 Se5 24.Kg2 g5 25.Sed4 Sf3 26.Kf3 We8 27.Whe1 We5 28.Wd2 i białe poddały się.

93. Gambit hetmański [D37]
GM Bobocow (Bułgaria) – IM Jimenez E. (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 d5 4.Sc3 Ge7 5.Gf4 0–0 6.e3 c6 7.Hc2 Sbd7 8.Gd3 dc4 9.Gc4 Sb6 10.Gb3 Sfd5 11.Gg3 Sc3 12.bc3 c5 13.Hd2 Gd7 14.0–0 cd4 15.cd4 Gc6 16.Se5 Gd5 17.Wfc1 Ga3 18.Wcb1 Ge4 19.Gc2 Gc2 20.Hc2 Wc8 21.Hd3 He7 22.Wb3 Gd6 23.Hb5 Wc7 24.Ha5 Sc8 25.Wc3 b6 26.Wc7 Hc7 27.Hd2 Se7 28.Wc1 Hb7 29.Sd3 i remis.

Miłko Bobocow – turniej w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

Gudmundur Sigurjonsson
Zdjęcie: Skaksamband Islands

94. Obrona sycylijska [B25]
Garcia S. (Kuba) – GM Tringow (Bułgaria)

1.e4 c5 2.f4 g6 3.Sf3 Gg7 4.Sc3 d6 5.g3 Sc6 6.Gg2 e6 7.0–0 Sge7 8.d3 0–0 9.a3 Wb8 10.Wb1 Sd4 11.Se2 Sf3 12.Gf3 e5 13.fe5 de5 14.Ge3 b6 15.b4 cb4 16.ab4 Ge6 17.c4 f5 18.b5 Hd7 19.Hd2 Wf7 20.Gg2 Wbf8 21.Wbc1 fe4 22.Wf7 Wf7 23.Ge4 Sf5 24.Wf1 Gf8 25.Gc6 Hd8 26.Gg5 Gc5 27.Kg2 Hf8 28.Hc1 Sh4 29.gh4 Wf1 i białe poddały się.

95. Obrona Nimzowitscha [E30]
GM Padewski (Bułgaria) – IM Cobo (Kuba)

Według wszelkich prawideł współczesnej sztuki strategii Eldis Cobo osiągnął zwycięstwo w poniższej interesującej partii 1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.Gg5 c5 5.d5 h6 6.Gf6 Hf6 7.Wc1 0–0 8.e3 ed5 9.cd5 d6 10.Sf3 Gg4 11.Ge2 Sd7 12.0–0 Gf3 13.Gf3 Gc3 14.bc3 b5 15.Hb3 Wfb8 16.e4 a5 17.Wb1 b4 18.c4 a4 19.Hc2 We8 20.Wfe1 Sb6 21.We3 a3 22.Ge2 Sa4 23.Gf1 We7 24.g3 Hd4 25.Kg2 Kh8 26.h4 Sc3 27.Wbe1 Wae8 28.Gd3

28…f5! 29.f3 fe4 30.fe4 Wf8 31.e5 (Odciągnięcie!) 31…We5 32.We5 de5 33.Gg6 e4 34.Ge4 We8 35.Kf3 b3 i białe poddały się. Uwagi: Aleksander Koblenc, styczeń 1969 r.

96. Gambit hetmański [D55]
Rodriguez Gonzales (Kuba) – IM Radułow (Bułgaria)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 0–0 6.e3 b6 7.Wc1 Gb7 8.cd5 ed5 9.Gd3 c5 10.0–0 Sbd7 11.Se5 Se5 12.de5 Se4 13.Gf4 f5 14.ef6 Sf6 15.We1 Gd6 16.Gd6 Hd6 17.e4 d4 18.e5 Hc6 19.Se4 Sd5 20.Hh5 g6 21.Hh6 Hc7 22.Gc4 Kh8 23.Sg5 Wae8 24.e6 Wf5 25.h4 We7 26.h5 Hf4 27.Sf7 Wff7 28.ef7 Hh6 29.Gd5 Gd5 i białe poddały się.

97. Obrona dwóch skoczków [C55]
Jimenez J. (Andora) – Belkadi (Tunezja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gc4 Sf6 4.d4 ed4 5.0–0 Gc5 6.e5 d5 7.ef6 dc4 8.We1 Ge6 9.Sg5 Hd5 10.Se6 fe6 11.Sc3 Hf5 12.fg7 Wg8 13.g4 Wg7 14.Se4 Wg4 15.Sg3 0–0–0 16.Kf1 Hg6 17.He2 d3 18.cd3 cd3 19.Hd1 d2 20.Gd2 Gb4 21.We2 Wgd4 22.Ke1 Wd2 23.Wd2 Wd2 24.Ha4 Hd3 i białe poddały się.

98. Obrona sycylijska [B48]
Bouaziz S. (Tunezja) – De la Casa (Andora)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.Gd3 Sf6 7.0–0 Sc6 8.Ge3 Ge7 9.Kh1 d6 10.f4 Gd7 11.Hf3 Wc8 12.Hg3 g6 13.Wae1 Sa5 14.e5 Sh5 15.Hf2 d5 16.g4 Sg7 17.f5 gf5 18.gf5 Sf5 19.Gf5 ef5 20.Sf5 d4 21.Sd6 Hd6 22.Hf7 Kd8 23.ed6 i czarne poddały się.

99. Partia hiszpańska [C68]
Corominas (Andora) – Kchouk (Tunezja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Gd6 6.d4 ed4 7.Hd4 f6 8.Ge3 Se7 9.Sc3 Ge6 10.Wad1 Sg6 11.Wfe1 He7 12.a3 0–0 13.Hd2 Wad8 14.Hc1 Gg4 15.Sd4 Gd1 16.Wd1 Wfe8 17.Sf5 He5 18.Sd6 Wd6 19.Wd6 Hd6 20.g3 Wd8 21.Kg2 He6 22.h3 a5 23.f4 Hc4 24.Hf1 Hf1 25.Kf1 Kf7 26.Ke2 b6 27.h4 h5 28.Kf3 Se7 29.Ke2 g6 30.Kf3 f5 31.e5 Sd5 32.Sd5 Wd5 33.Ke2 Wb5 34.Gc1 Wd5 35.Ge3 Ke6 36.c3 a4 37.Gc1 Wd8 38.Ge3 Kd5 39.Kd3 b5 40.Gf2 c5 41.Gg1 c4 42.Ke3 c5 43.Gf2 b4 44.cb4 cb4 45.ab4 c3 46.Kd3 cb2 47.Kc2 a3 48.Gc5 Kc4 49.Gd6 Wa8 i białe poddały się.

100. Obrona królewsko – indyjska [E83]
Lagha (Tunezja) – Gomez (Andora)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 Sc6 7.Hd2 a6 8.Sge2 Sd7 9.g4 e5 10.d5 Sa5 11.Sg3 b6 12.h4 f6 13.Ge2 Sb7 14.0–0–0 He8 15.h5 g5 16.h6 Gh8 17.Sf5 Sdc5 18.Wdg1 Kf7 19.b4 Sa4 20.Gd1 Sc3 21.Hc3 a5 22.b5 Sc5 23.Wh2 Wg8 24.Wgh1 Gd7 25.Ge2 Sb7 26.Hd2 Gf5 27.gf5 He7 28.Wg1 Sc5 29.Wd1 a4 30.Gc5 bc5 31.He3 Hd8 32.Wd3 a3 33.Wa3 Wa3 34.Ha3 Ha8 35.Kb2 Ha3 36.Ka3 Wa8 37.Kb3 Ke7 38.Gd1 Kd7 39.a4 Wa5 40.Wa2 Kc8 41.Ge2 Kb7 42.Gf1 Kb6 43.Gh3 Wa8 44.a5 Kb7 45.Gg4 Wd8 46.Gh5 Wc8 47.Ka4 Ka7 48.Wb2 Wb8 49.Gf7 Wf8 50.Ge6 Wd8 51.b6 cb6 52.Wb6 Ka8 53.Kb5 Gg7 54.hg7 h5 55.Kc6 h4 56.Kc7 i czarne poddały się.

Półfinały, 19 października 1968 r.
„Mecking wygrywa po raz drugi „

Grupa: 1

Wyniki II rundy:

Filipiny

4,0 : 0,0

Cypr

Meksyk

0,0 : 4,0

Anglia

Włochy

0,5 : 3,5

ZSRR

Portugalia

1,0 : 3,0

Izrael

Dla nikogo nie było tajemnicą, że ekipa sowiecka była nie tylko faworytem grupy, ale i całej Olimpiady. Do Lugano przyjechali: mistrz świata 39. letni Tigran Petrosjan (6 występ), 31. letni Borys Spasski (4 występ), 37. letni Wiktor Korcznoj (3 występ), 43. letni Efim Geller (5 występ), 34. letni Lew Poługajewski (2 występ) i 47. letni Wasilij Smysłow (7 występ). Nie będziemy pisać o ich sukcesach, bowiem do tego potrzebna byłaby zupełnie osobna książka. Podamy jedynie wyniki jakie osiągali w turniejach międzystrefowych 1952 – 1976, a lista jest i tak imponująca!

• II turniej międzystrefowy w Sztokholmie 1952

Petrosjan 2 – 3 miejsce, Geller 4 miejsce.

• III turniej międzystrefowy w Göteborgu 1955

Petrosjan 4 miejsce, Geller 5 – 6 miejsce, Spasski 7 – 9 miejsce.

• III turniej międzystrefowy w Portoroż 1958

Tal 1 miejsce, Petrosjan 3 – 4 miejsce.

• IV turniej międzystrefowy w Sztokholmie 1962

Geller i Petrosjan podzielili 2 – 3 miejsce, Korcznoj 4 – 5 miejsce.

• V turniej międzystrefowy w Amsterdamie 1964

Smysłow, Tal i Spasski podzielili 1 – 4 miejsce (wraz z Larsenem).

• VI turniej międzystrefowy w Sousse 1967

Geller i Korcznoj podzielili 2 – 4 miejsce (wraz z Gligoriciem).

• VII turniej międzystrefowy w Palma de Mallorca 1970

Geller 2 – 4 miejsce, Smysłow 7 – 8 miejsce, Poługajewski 9 – 10 miejsce.

• VIII turniej międzystrefowy w Petropolis 1973

Geller i Poługajewski 2 – 4 miejsce (wraz z Portischem), Smysłow 5 miejsce.

• VIII turniej międzystrefowy w Leningradzie 1973

Korcznoj 1 – 2 miejsce (wraz z Karpowem), Tal 8 – 10 miejsce.

• IX turniej międzystrefowy w Manili 1976

Poługajewski 2 – 3 miejsce (wraz z Hortem), Spasski 10 – 13 miejsce.

• IX turniej międzystrefowy w Biel 1976

Petrosjan i Tal podzielili 2 – 4 miejsce (wraz z Portischem), Smysłow 5 – 7 miejsce, Geller 9 – 11 miejsce.

Nie podajemy wyników w meczach pretendentów, bo często toczono „derby”, a na temat „odgórnych” ustaleń wyników krążyły legendy. Jeden z przykładów opisał Wiktor Korcznoj, gdzie odpowiedział na pytanie „dlaczego nie mógł pokonać Karpowa w 1974 roku”.

Pięknie spisał się zespół Anglii i po raz drugi zdobył komplet punktów. W ich zespole pojawił się Kottnauer, który w Helsinkach 1952 reprezentował barwy Czechosłowacji. W pierwszej rundzie wygrał on w meczu z Cyprem, a w drugiej dostał dzień wolny od gry. Peter Clarke, który w Hawanie 1966 był liderem Anglików nadal nie był wystawiony do składu. W eliminacjach wystąpił tylko dwa razy.

W meczu Włochy – ZSRR, Rosjanie uronili pół punktu, gdyż Zichichi już po 28. posunięciach stworzył pozycję nie do przebicia i arcymistrz Poługajewski musiał zgodzić się na remis. W pozostałych spotkaniach tego meczu walczono prawie pięć godzin w każdej partii, ale ani przez moment Włosi nie złapali „oddechu”.

Znowu zaskoczyli Filipińczycy, którzy dysponowali wyłącznie „zwykłymi” mistrzami i wycisnęli komplet punktów z najsłabszej ekipy w tej grupie.

Stan po II rundzie:

1

Anglia

8,0

2 – 3

Filipiny i ZSRR

7,5

4

Izrael

6,0

5 – 6

Portugalia i Włochy

1,5

7 – 8

Cypr i Meksyk

0,0

101. Obrona sycylijska [B84]
Reyes (Filipiny) – Constantinou (Cypr)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Ge2 a6 7.0–0 Ge7 8.a4 b6 9.f4 Hc7 10.Kh1 Gb7 11.Gf3 Sbd7 12.Sb3 0–0 13.He1 Wac8 14.Wf2 Hb8 15.Ge3 Ha8 16.Gd2 Wfe8 17.We2 Gf8 18.Wd1 Sb8 19.Gc1 Wed8 20.Ge3 Sbd7 21.Gg1 Sc5 22.Gd4 Sfd7 23.Hg3 e5 24.Gg1 ef4 25.Hf4 Se5 26.Gc5 Sg6 27.Hg5 Ge7 28.Hc1 dc5 29.Sd5 Gd5 30.ed5 Gd6 31.c4 Hb8 32.g3 Gg3 33.hg3 Hg3 34.He3 Sf4 35.Wg1 Se2 36.Wg3 Sg3 37.Kg2 Sf5 38.Hf4 Se7 39.Gg4 Sg6 40.Hg3 Wb8 41.Gh5 We8 42.Gg6 hg6 43.d6 Wbd8 44.a5 We6 45.ab6 Wed6 46.b7 i czarne poddały się.

102. Debiut Benkö [A00]
Kleopas (Cypr) – Naranja (Filipiny)

1.g3 Sf6 2.Gg2 d5 3.d3 e5 4.Gg5 Gc5 5.Sf3 h6 6.Gf6 Hf6 7.Sc3 c6 8.0–0 Gg4 9.h3 Ge6 10.e4 d4 11.Sa4 Gd6 12.b3 g5 13.Sh2 Sd7 14.Sb2 b5 15.a4 Gb4 16.ab5 cb5 17.Wa2 a5 18.He2 Wc8 19.Sd1 a4 20.Wa1 a3 21.Wa2 h5 22.f3 h4 23.Sg4 Hg7 24.f4 gf4 25.gf4 Gg4 26.Hg4 Hg4 27.hg4 h3 28.Gh1 Wh4 29.Gf3 ef4 30.Ge2 Gd2 31.c4 dc3 i białe poddały się.

103. Obrona francuska [C11]
Bandal (Filipiny) – Avgousti (Cypr)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.e5 Sfd7 5.f4 c5 6.Sf3 Sc6 7.Ge3 cd4 8.Sd4 Gb4 9.a3 Gc3 10.bc3 a6 11.Gd3 He7 12.0–0 0–0 13.Hh5 f5 14.Sf3 Wf7 15.c4 dc4 16.Gc4 Sf8 17.Sg5 g6 18.Hf3 Wg7 19.Hf2 h6 20.Sf3 Gd7 21.Wfd1 Wc8 22.Gc5 He8 23.Wd6 Sd8 24.Gb3 g5 25.fg5 hg5 26.Wad1 Sf7 27.Wb6 Gc6 28.Sd4 Wg6 29.Sf5 ef5 30.Hf5 Kg7 31.Gf7 Hf7 32.Hc8 Sd7 33.Gd4 We6 34.Wf1 He7 35.Wb3 Sf8 36.Wf8 Kg6 37.Wg8 Kf5 38.Hf8 Ke4 39.He7 We7 40.Gb2 We6 41.Wg5 Wh6 42.e6 Wh2 43.Wb4 i czarne poddały się.

104. Obrona sycylijska [B34]
Cababe Ismini (Cypr) – Rodriguez R. (Filipiny)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 g6 4.d4 cd4 5.Sd4 Gg7 6.Ge3 d6 7.Gb5 Gd7 8.Gc6 bc6 9.Hd3 Sf6 10.Sde2 0–0 11.Sg3 Ha5 12.0–0 Sg4 13.Gd2 Gc8 14.Sce2 Hb6 15.Gc3 Se5 16.Hd1 h5 17.h4 Gf6 18.Sf4 Gg4 19.Sge2 Gh4 20.Gd4 Hb7 21.f3 Gc8 22.g3 Gf6 23.c3 c5 24.Ge3 Gg7 25.b3 Kh7 26.Wf2 f5 27.Hd5 fe4 28.Hb7 Gb7 29.Se6 ef3 30.Sf8 Wf8 31.Sf4 Sg4 32.Se6 Se3 33.Sf8 Gf8 34.We1 Sg4 35.Wd2 e5 36.Wd3 f2 37.Kf1 Gg2 38.Ke2 e4 i białe poddały się.

Jedyna zawodniczka w Lugano – Ismini Cababe; obok siedzi Lantsias
Zdjęcia: „Szachmaty w ZSRR” numer 2/1969

105. Obrona Robatscha [B06]
Castro M. (Meksyk) – IM Penrose (Anglia)

1.Sf3 g6 2.d4 Gg7 3.e4 d6 4.Gc4 Sf6 5.He2 c6 6.0–0 0–0 7.e5 Sd5 8.Gb3 Gg4 9.c4 Sc7 10.We1 de5 11.de5 Sd7 12.Gf4 Se6 13.Gg3 Ha5 14.Sbd2 Wad8 15.h3 Sd4 16.He3 Sf3 17.Sf3 Gf3 18.gf3 Sc5 19.Gf4 Se6 20.Gh6 Wd4 21.Gg7 Kg7 22.c5 Hc5 23.Wac1 Hb6 24.Wcd1 Wfd8 25.Wd4 Sd4 26.Wd1 c5 27.e6 f6 28.h4 Hc6 29.Wd3

29…Sf5 30.Hd2 Sh4 31.Hd1 Wd3 32.Hd3 Hf3 33.Hd5 b6 34.Kf1 Hd5 35.Gd5 Sf5 36.a4 Sd4 37.b3 f5 38.f3 Kf6 39.Kf2 Se6 i białe poddały się.

106. Obrona królewsko – indyjska [E68]
Keene (Anglia) – Winter (Meksyk)

1.Sf3 Sf6 2.g3 g6 3.c4 Gg7 4.Gg2 0–0 5.0–0 d6 6.d4 Sbd7 7.Sc3 e5 8.e4 c6 9.We1 Hc7 10.h3 ed4 11.Sd4 Sc5 12.Gf4 Sh5 13.Ge3 Se6 14.Hd2 Sd4 15.Gd4 Gd4 16.Hd4 Ge6 17.Wad1 Wad8 18.We3 He7 19.b3 b6 20.Hd2 Gc8 21.Wd3 He5 22.f4 Ha5 23.Kh2 Sg7 24.e5 d5 25.cd5 c5 26.Se4 Hd2 27.W3d2 Sf5 28.We1 Kg7 29.Sf6 Gb7 30.g4 Sd4 31.d6 Gg2 32.Kg2 h6 33.Sd5 Wd7 34.b4 Se6 35.bc5 bc5 36.Wc1 Wc8 37.f5 gf5 38.gf5 Sg5 39.Sf6 Wdd8 40.h4 Sh7 41.Sh7 Kh7 42.e6 Wg8 43.Kh1 fe6 44.fe6 Wg4 45.d7 Wcg8 46.e7 i czarne poddały się.

Jonathan Penrose
Zdjęcie: britishchessmagazine.co.uk

107. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Delgado (Meksyk) – Lee (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Gd3 e5 6.d5 0–0 7.Sge2 Sbd7 8.0–0 Sc5 9.Gc2 a5 10.Sg3 c6 11.Ge3 cd5 12.cd5 b6 13.f3 Ga6 14.Wf2 Se8 15.Hd2 h5 16.f4 ef4 17.Gf4 b5 18.Gh6 b4 19.Gg7 Sg7 20.Sce2 h4 21.Sf1 Ge2 22.We2 Hf6 23.Wb1 Wfe8 24.Wf2 He5 25.Wf4 h3 26.gh3 Sh5 27.Wh4 We7 28.Se3 Sf6 29.Sc4 Sfe4 30.Ge4 Se4 31.Hd3 Hg5 32.Wg4 Sc5 33.Hf3 Hh6 34.Sd6 He3 35.He3 We3 36.Wf1 Wa7 37.h4 We5 38.Wg5 Wg5 39.hg5 Wd7 40.Se8 Kf8 41.Sf6 Wd8 42.Wf3 Ke7 43.b3 Sd7 44.Se4 Se5 45.Wf6 Wd5 46.Wa6 Sf3 47.Kg2 Sg5 48.Sf2 Se6 49.Wa7 Kf6 50.Kf3 g5 51.Sg4 Kg6 52.Se3 Wd2 53.Wa5 Wh2 54.Sd5 Wh4 55.Wa4 Sd4 56.Kg3 Se2 57.Kf3 Sc3 58.Wa6 Kg7 59.Sc3 bc3 60.Wc6 f5 61.a4 Wh3 62.Kg2 g4 63.Wc4 c2 64.b4 f4 65.Wc2 f3 66.Kg1 g3 67.Wc1 Wh2 68.Wc7 Kf6 69.Wc6 Kf5 70.Wc5 Kg4 71.Wc4 Kh3 72.Wf4 f2 73.Kf1 Wh1 74.Ke2 We1 i białe poddały się.

108. Obrona sycylijska [B70]
Basman (Anglia) – Flores E. (Meksyk)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Gc4 Gg7 7.h3 Gd7 8.0–0 Sc6 9.Sf3 Wc8 10.He2 0–0 11.Gb3 a6 12.Gg5 Sa5 13.Wfd1 Sb3 14.ab3 Hc7 15.He3 Ge6 16.Wac1 Wfe8 17.Se2 Sd7 18.Sfd4 Sf8 19.c4 Hc5 20.Hd2 Hb6 21.Ge3 Hc7 22.Sf4 Hb8 23.Sfe2 Gd7 24.Sc3 Se6 25.Se6 fe6 26.c5 Gc6 27.cd6 ed6 28.Gf4 Wcd8 29.Gd6 Ha7 30.He2 Wd7 31.Hc4 Wf7 32.Gg3 Ha8 33.Wd6 Hc8 34.Sa4 Gf8 35.Wdd1 e5 36.Sb6 He6 37.He6 We6 38.Sd5 Gg7 39.f3 Gh6 40.Wc3 Gg5 41.Sb4 Gb5 42.Wd5 Wfe7 43.Kf2 Gf6 44.Wc8 We8 45.We8 We8 46.Kg1 Kf8 47.Ge1 Wd8 48.Gc3 Wd5 49.Sd5 Gg7 50.Kf2 Kf7 51.g3 Gc6 52.Sb4 Gd7 53.h4 Gf8 54.Sd3 Gc5 55.Sc5 Gc6 56.Ge5 Ke7 57.Ke3 a5 58.f4 b6 59.Sd3 Kd7 60.g4 i czarne poddały się.

Alberto Giustolisi
Zdjęcie: olimpbase.org

109. Obrona sycylijska [B87]
IM Giustolisi (Włochy) – GM Petrosjan (ZSRR)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gc4 e6 7.Gb3 Ge7 8.0–0 b5 9.He2 0–0 10.a3 Gb7 11.Wd1 Sbd7 12.Gg5 Wc8 13.f3 Hb6 14.Kh1 Sc5 15.Ga2 Wfe8 16.Ge3 Hc7 17.Hf2 Scd7 18.Hg3 Gf8 19.Wd2 Se5 20.Wad1 Hb8 21.Sde2 Sc4 22.Gc4 Wc4 23.Gg5 Sd7 24.Gh6 Se5 25.h4 f6 26.Ge3 Wc7 27.b3 Wf7 28.Sd4 Sc6 29.Sc6 Gc6 30.Gf4 e5 31.Ge3 Wc8 32.Sd5 Gd5 33.ed5 Wc3 34.We2 Hc8 35.Wdd2 a5 36.h5 a4 37.ba4 ba4 i białe przekroczyły czas.

110. Obrona sycylijska [B67]
GM Spasski (ZSRR) – Cappello (Włochy)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 d6 4.d4 cd4 5.Sd4 Sf6 6.Gg5 e6 7.Hd2 a6 8.0–0–0 Gd7 9.f4 b5 10.Gf6 gf6 11.Kb1 Hb6 12.Sf3 b4 13.Se2 Wc8 14.Sg3 h5 15.e5 f5 16.ed6 Gg7 17.Gc4 Kf8 18.Gb3 Hb5 19.He2 Sb8 20.He3 Sc6 21.Se2 a5 22.c4 bc3 23.Sc3 Hb4 24.Sa4 Sb8

25.Se5 Ga4 26.Wd4 Hb6 27.Ga4 Wd8 28.Whd1 Gf6 29.Hf3 Wh6 30.Hc3 Ge5 31.fe5 Sd7 32.Wc4 Kg7 33.Wc7 Sf8 34.Hc5 Hc5 35.Wc5 Wg6 36.Wd2 Wg4 37.b3 We4 38.d7 i czarne poddały się.

111. Obrona sycylijska [B25]
Zichichi (Włochy) – GM Poługajewski (ZSRR)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.d3 g6 4.g3 Gg7 5.Gg2 d6 6.Sd5 e6 7.Se3 Sge7 8.Se2 0–0 9.0–0 d5 10.ed5 ed5 11.Sf4 d4 12.Sc4 b6 13.We1 Gb7 14.We2 Hd7 15.Hf1 Wae8 16.a4 Sc8 17.Gd2 We2 18.He2 We8 19.Hf1 Sd6 20.Sd6 Hd6 21.We1 Wb8 22.Ge4 Se5 23.Hg2 Ge4 24.He4 f5 25.Hg2 Kf7 26.h4 Wc8 27.b3 Hc6 28.Hc6 Wc6 i remis.

112. Partia angielska [A15]
GM Smysłow (ZSRR) – Magrin (Włochy)

1.c4 Sf6 2.g3 c5 3.Gg2 Sc6 4.Sc3 d6 5.e3 Zagrane z oczywistym zamiarem utworzenia pionowego centrum celem dalszego zdobywania przestrzeni 5…Gd7 6.d4 Wc8 7.Sge2 g6 8.0–0 Gg7 9.b3 b6 Faza debiutowa odbywa się spokojnie. Obie strony kończą rozwój nie określając jeszcze swoje plany. Ostatni ruch czarnych ma na celu niedopuszczenie do otwarcia linii „d” 10.Gb2 0–0 11.Hd2 a6 12.dc5 Ta wymiana nadaje pozycji półodkryty charakter. Nie chciałem zamykać centrum drogą 12.d5, gdyż po 12…Sa5 powstała realna możliwość kontry na skrzydle hetmańskim związana z przełomem b6 – b5 (Smysłow) 12…bc5 13.Sd5 Se8 14.Wad1 Gb2 15.Hb2 Wb8 16.Sec3 Sg7 Zasługiwało na uwagę 16…a5 po to, aby w dogodnym momencie przejawić aktywność za pomocą a5 – a4 17.Se4! Silny manewr z konkretną groźbą 18.Sdf6 ef6 19.Sf6 Kh8 20.Wd6 i pozycja czarnych chwieje się. W celu odparcia groźby czarne muszą szybko reagować 17…f6 18.Wd2 Nie w pełni jasno wyglądał atak związany z wariantem: 18.Sdf6 ef6 19.Wd6 Se8 20.Wd5 Se7 i czarne nadal mogą się bronić 18…Se6 19.f4 f5 20.Sf2 h5 21.h3 Inicjatywa należy do białych, które teraz dążą do otwarcia linii na skrzydle królewskim 21…Wf7 22.g4 Hf8 23.gf5 gf5 24.h4 Białe ustawiają piony na czarnych polach, a także przygotowują przejście skoczka przez „h3” na „g5”. W swoim następnym posunięciu czarne proponują wymianę hetmanów. Jednakże przejście do końcówki nie przynosi im ulgi – nacisk białych narasta logicznie i prosto 24…Hg7 25.Hg7 Wg7 26.Kh2 Kh7 27.Gf3 Kh6 28.Sh3 Sf8 29.Sg5 Sg6 30.Kh3 a5 Czarne próbują uzyskać kontrę 31.Sc3 Sb4 32.Wg1

Sytuacja wygląda na spokojną, ale silna pozycja skoczka na „g5”, a także słabość pola „d5” i piona „h5” świadczy o przewadze białych. Dalej wydarzenia potoczyły się tak:

32…Wb6 Czarne przeceniają groźby skierowane do ich króla i zmierzają do przełomu a5 – a4. Należało grać 32…Wf8 przygotowując obronę 33.Wdg2 Sf8 Czarne pozornie bronią się przed szachem białego skoczka na „f7” 34.Sf7! Za pomocą prostej kombinacji białe wskazują wieżom drogę do matowego ataku 34…Wf7 35.Wg5 Sg6 Jedyna możliwość obrony przed 36.Wh5 i mat 36.Wg6 Kh7 37.W6g5 d5 Na 37…Kh8 wystarczające było 38.Gh5, a na 37…Wf6 – 38.a3 i 39.Sd5 38.Sd5 Sd5 39.Gd5 Wf8 40.Wh5 Wh6 41.Gg8 i czarne poddały się. Uwagi: W. Smysłow, luty 1969 oraz I. Bolesławski i A. Konstantinopolski, listopad 1968 r.

Wasilij Smysłow
Spartakiada narodów ZSRR
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 5/1969

113. Obrona Pirca [B06]
Cordovil (Portugalia) – IM Czerniak (Izrael)

1.d4 g6 2.e4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Ge3 c6 5.Gc4 Sf6 6.f3 d5 7.Gd3 de4 8.Ge4 Hb6 9.Sge2 Hb2 10.Wb1 Ha3 11.Hd2 0–0 12.Gh6 Wd8 13.h4 e5 14.Gg7 Kg7 15.h5 ed4 16.hg6 fg6 17.Hh6 Kf7 18.Hg5 He7 19.Wd1 Sbd7 20.Wd4 Sf8 21.Wd8 Hd8 22.g4 Ge6 23.Hf4 Hb8 24.He3 Hd6 25.g5 Sh5 26.Gd3 We8 27.Se4 He5 28.Kf2 b6 29.Hd4 Gd5 30.Ha4 We7 31.c4 Ge4 32.Ge4 Hc5 33.Kf1 Hd6 34.Hb3 Se6 35.Wg1 Sc5 36.He3 He6 37.Wg4 Sg7 38.Hd4 Sf5 39.Wf4 Kg8 40.Gf5 He2 i białe poddały się.

114. Obrona sycylijska [B29]
Kagan (Izrael) – Sardinha (Portugalia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 d5 4.ed5 Sd5 5.Gc4 e6 6.0–0 Ge7 7.d4 Sc3 8.bc3 Hc7 9.Gd3 Sd7 10.We1 Sf6 11.Se5 0–0 12.We3 cd4 13.cd4 g6 14.Wf3 Se8 15.Gh6 Sg7 16.Hd2 f5 17.Wh3 Gf6 18.Sf3 Wd8 19.Gg5 Se8 20.We1 a6 21.Gf4 Hg7 22.Ge5 Ge5 23.de5 b5 24.Hf4 Sc7 25.Wh6 Gb7 26.Hh4 Gf3 27.gf3 Sd5 28.Hg5 Sf4 29.Kh1 Sd3 30.cd3 Wd3 31.h4 Wf3 32.Kg2 Wd3 33.h5 Wd4 34.f3 Hb7 35.Kg3 Wd3 36.Wf1 Hg7 37.hg6 He5 38.Kh3 Wd7 39.Wg1 Kh8 40.gh7 Wg7 41.Wg6 i czarne poddały się.

115. Partia hiszpańska [C85]
Durao (Portugalia) – Domnitz (Izrael)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.Gc6 dc6 7.He1 Sd7 8.b3 0–0 9.a4 f6 10.Sh4 Sc5 11.Sc3 Se6 12.Sf5 Gc5 13.Se2 g6 14.Se3 Sd4 15.Gb2 Ge6 16.Kh1 Hd7 17.f4 Wad8 18.Wd1 b5 19.ab5 ab5 20.f5 gf5 21.Sd4 Gd4 22.Gd4 Hd4 23.Sf5 Gf5 24.Wf5 Wd7 25.Hh4 Hd6 26.Wdf1 Wdf7 27.d3 c5 28.g4 Kh8 29.Hf2 Hd4 30.Hf3 h6 31.h4 Hd7 32.He3 He7 33.Wh5 Wh7 34.Wh6 Hg7 35.Wh7 Kh7 36.Hc5 Hg4 37.He7 Hg7 38.Hg7 Kg7 39.Wa1 Kg6 40.Kg2 Wc8 41.Kf3 Kh5 42.Kg3 Wg8 43.Kh3 Wg4 44.Wa7 Wh4 45.Kg3 Wg4 46.Kf3 Wg7 47.Wb7 Kg6 48.Wb5 Kf7 49.Wc5 Ke8 50.Wc6 Wf7 51.Kg4 Kd7 52.Wa6 Wg7 53.Kf3 Wg1 54.Ke2 Wg2 55.Kd1 Wf2 56.b4 f5 57.ef5 Wf5 58.Ke2 Wh5 59.c4 Wh1 60.b5 Wh3 61.Wf6 Ke7 62.Wf3 Wh4 63.Ke3 Ke6 64.Wg3 Kf6 65.Wg8 Ke6 66.We8 Kd6 67.Kd2 Wh1 68.Kc2 We1 69.Wd8 Ke7 70.Wd5 Ke6 71.Kc3 Wb1 72.Wc5 Kd6 73.Wc6 Kd7 74.Kc2 Wh1 75.Wc5 Kd6 76.Wd5 Ke6 77.Kb3 Wb1 78.Ka4 Wb2 79.Ka5 We2 80.Ka6 Wh2 81.Kb7 Wh7 82.Kc6 Wg7 83.Wd8 i czarne poddały się.

116. Obrona sycylijska [B32]
Peretz (Izrael) – Pereira (Portugalia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 d6 5.c4 e6 6.Sc3 Ge7 7.Ge2 Sf6 8.0–0 0–0 9.Ge3 a6 10.f4 Gd7 11.He1 Sd4 12.Gd4 Gc6 13.Hg3 g6 14.Gf3 Wc8 15.Wad1 Ha5 16.a3 Sh5 17.He1 Sg7 18.Sd5 Hd8 19.Se7 He7 20.Hb4 f6 21.Gb6 Se8 22.c5 d5 23.ed5 ed5 24.Gd5 Gd5 25.Wd5 Sc7 26.Wd6 Sb5 27.Hb3 Hf7 28.Hf7 Wf7 29.Wd3 Sc7 30.f5 Kg7 31.Wfd1 We8 32.Ga5 We2 33.Wb3 Se8 34.Wd8 We5 35.Wb8 Wc5 36.Gd2 Wd5 37.fg6 hg6 38.Gf4 Sd6 39.Gd6 Wd6 40.W8b7 f5 41.W3b6 Wb7 42.Wb7 Kf6 43.b4 Ke5 44.b5 Wd1 45.Kf2 Wd2 46.Ke1 Wa2 47.ba6 Wa3 48.a7 Kf4 49.Kd2 g5 50.Kc2 g4 51.Kb2 Wa5 52.Kb3 Ke3 53.Kb4 Wa1 54.Wc7 Wb1 55.Ka4 Kd4 56.Ka5 f4 57.Wg7 i czarne poddały się.

Grupa: 2

Wyniki II rundy:

Mongolia

2,5 : 1,5

Francja

Pauza

-

USA

Austria

2,5 : 1,5

Wenezuela

Australia

1,5 : 2,5

Dania

Mongołowie przyjechali do Lugano w sprawdzonym składzie: 29. letni Tudew Ujtumen (3 występ), Lhamsuren Mjagmarsuren (5 występ), Jambaldoo Lhagwa (debiut, ale grał na Olimpiadach, z przerwami, aż do 1992 roku), Damdzinhaw Zorigt (2 występ), Gantuja Badamgaraw (3 i ostatni występ) i Szaraw Purewżaw (3 występ).

Tudew Ujtumen urodził się 27 sierpnia 1939 roku w Ałtaju i w latach 60. i 70. ubiegłego wieku był najbardziej rozpoznawalnym, obok Mjagmarsurena, szachistą mongolskim. W latach 1962, 1963 i 1964 grał w drużynowych mistrzostwach świata studentów uzyskując wyniki: Mariańskie Łaźnie 1962 – 1 punkt z 4 partii, Budva 1963 – 7,5 punktu z 11 partii i Kraków 1964 – 7 punktów z 13 partii, przy czym Mongolia wówczas awansowała do finału A. W mistrzostwach Mongolii stawał na najwyższym podium w latach 1972, 1978 i 1986. Był wicemistrzem w latach 1965, 1969, 1974 i 1976. W 1964 roku zdobył brązowy medal. Największym sukcesem Ujtumena było zwycięstwo w turnieju strefowym w Singapurze i awans do turnieju międzystrefowego w Palmie de Mallorce, gdzie zajął XX miejsce (8,5 punktu z 23 partii oraz remisy z dwoma pierwszymi w turnieju, czyli Fischerem i Larsenem). Dokładniej: w Singapurze Ujtumen i Kagan (Izrael) podzielili 1 – 2 miejsce z wynikiem 8 punktów z 11 partii, ale w meczu barażowym Ujtumen – Kagan, zwyciężył Mongoł w stosunku 3,0 : 0,0. Kolejny udział w turnieju strefowym miał miejsce w Teheranie 1972. Tym razem Kagan okazał się nieosiągalny (8 punktów z 9 partii) i Ujtumen podzielił 2 – 3 miejsce zdobywając 5,5 punktu.

Mecze w tej grupie miały wyrównany charakter i wszystkie zakończyły się minimalnym zwycięstwem jednej ze stron, przy czym tylko w pięciu partiach wynik był rezultatywny. Mongołowie i Duńczycy po raz drugi wygrali mecz i ciekawie zapowiadała się bezpośrednia konfrontacja między nimi już w następnej rundzie. Austria po słabym meczu z Wenezuelą, doświadczony Janetschek przegrał z Diazem, mogła myśleć już raczej o finale B. W meczu Australia – Dania, grający słabiutko w Hawanie 1966 Australijczycy, przegrali tylko jedną partię. Hamilton podpisał kapitulację w partii z Larsenem w końcówce lekkofigurowej bez dwóch pionów. W pozostałych partiach podpisano remisy, ale wszystkie trzy finiszowały po dwóch dogrywkach!

Stan po II rundzie:

1

Mongolia*

6

2

Dania*

5

3

Austria*

4

4

USA

3

5

Francja*

2,5

6

Australia*

2

7

Wenezuela

1,5

117. Partia hiszpańska [C80]
IM Ujtumen (Mongolia) – Bouteville (Francja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.a4 Wb8 10.ab5 ab5 11.Gf4 Gc5 12.Sbd2 0–0 13.Se4 de4 14.Sd2 Sd4 15.Se4 Sb3 16.cb3 Hd1 17.Wfd1 Gb4 18.Wd4 c5 19.Wd3 Gf5 20.We3 Wa8 21.Wa8 Wa8 22.h3 Ge4 23.We4 Wa2 24.We2 h6 25.Wc2 Wa1 26.Wc1 Wa2 27.Wc2 Wa1 28.Kh2 Wd1 29.Ge3 Wd3 30.Gc5 Gc5 31.Wc5 Wb3 32.Wc2 Kf8 33.f4 Ke7 34.f5 Kd7 35.Wd2 Ke7 36.We2 h5 37.Kg1 Wb4 38.Kf1 Wf4 39.Wf2 We4 40.We2 Wf4 41.Wf2 We4 42.f6 gf6 43.ef6 Kd6 44.g3 Wb4 45.We2 Wb3 46.Kg2 b4 47.h4 Kd5 48.Kf2 Kd6 i remis.

118. Obrona sycylijska [B30]
Letzelter (Francja) – IM Mjagmarsuren (Mongolia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sf6 3.Sc3 Sc6 4.d4 d5 5.ed5 Sd5 6.Sd5 Hd5 7.Ge3 cd4 8.Sd4 a6 9.Ge2 e5 10.Sc6 Hc6 11.Hd3 Ge7 12.Gf3 Hc7 13.0–0 Ge6 14.He4 0–0–0 15.Ga7 Wd7 16.He3 Gd8 17.Ge2 h6 18.a4 Gg5 19.Hf3 Hc2 20.b4 (19.Ga6!) 20…Gd5 21.Gd1

21…Hc7 22.Hg3 b6 23.Gg4 Ge6 24.Hf3 Ha7 25.Hc6 Kb8 26.Ge6 fe6 27.a5 b5 28.He6 Whd8 29.He5 Hc7 i białe poddały się.

119. Obrona sycylijska [B38]
Lhagwa (Mongolia) – Huguet (Francja)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 d6 5.c4 g6 6.Sc3 Gg7 7.Ge3 Sf6 8.Ge2 0–0 9.0–0 Gd7 10.h3 a6 11.Hd2 Wc8 12.Wad1 Hc7 13.Sd5 Sd5 14.cd5 Sd4 15.Gd4 Gd4 16.Hd4 Ha5 17.a3 Wc7 18.He3 Wc2 19.b4 Hc7 20.Wd4 Wc8 21.Wfd1 Hc3 22.W4d3 Hb2 23.Gg4 Gg4 24.hg4 We2 25.Hf4 Wc3 26.Wc3 Hc3 27.Wc1 We1 28.We1 He1 29.Kh2 Hc3 30.Hg3 Hg3 31.Kg3 g5 32.Kf3 Kg7 33.e5 de5 34.Ke4 f6 35.Kf5 Kf7 36.a4 b6 37.f3 b5 38.a5 h6 39.g3 e6 40.de6 Ke7 41.Kg6 Ke6 42.Kh6 i remis.

120. Obrona sycylijska [B80]
Jean (Francja) – Zorigt (Mongolia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 e6 5.Sc3 a6 6.g3 Hc7 7.Gg2 Sf6 8.0–0 Ge7 9.We1 d6 10.Sc6 bc6 11.e5 de5 12.We5 0–0 13.Gf4 Hb7 14.We3 Wd8 15.Wd3 Gd7 16.b3 Sd5 17.Sd5 ed5 18.Hh5 g6 19.Hf3 Gf5 20.Wd2 Gf6 21.Wad1 We8 22.Gh6 We6 23.We2 Wae8 24.We6 We6 25.c4 d4 26.Gf1 Ge4 27.Hf4 c5 28.We1 Gg7 29.Gg7 Kg7 30.Gh3 Gf5 31.We6 fe6 32.He5 Kf7 33.Gf5 gf5 34.Hc5 He4 35.Hc7 Kg6 36.Hd8 He1 37.Kg2 He4 38.Kg1 He1 39.Kg2 He4 40.Kg1 i remis.

121. Obrona sycylijska [B34]
IM Dückstein (Austria) – Caro (Wenezuela)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Sc6 dc6 8.Hd8 Kd8 9.Gc4 Ke8 10.0–0–0 Sg4 11.Gd4 e5 12.Gc5 b6 13.h3 bc5 14.hg4 Gf8 15.f3 Ge7 16.Wd3 Wb8 17.Sa4 Kf8 18.Kb1 Kg7 19.b3 h5 20.gh5 gh5 21.Whd1 h4 22.Wc3 h3 23.gh3 Gh3 24.Ge2 Wbd8 25.Wg1 Kf6 26.Sc5 Wd2 27.Ga6 Gg2 28.Sd3 c5

29.Kc1 Wd3 30.Wd3 Wh1 31.Wh1 Gh1 32.Wd1 Gg2 33.Wg1 Gh3 34.Gc4 Gf8 35.Kb2 Gd7 36.Wg8 Ke7 37.Kc3 i czarne poddały się.

122. Partia hiszpańska [C77]
Villarroel (Wenezuela) – Prameshuber (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.Gc6 dc6 6.d3 Sd7 7.0–0 Gc5 8.Sbd2 0–0 9.Sc4 We8 10.h3 f6 11.Sh4 Sf8 12.Hf3 Se6 13.Sf5 Sd4 14.Sd4 Gd4 15.Ge3 Ge6 16.Gd4 Hd4 17.c3 Hd7 18.Wfd1 c5 19.Se3 Wed8 20.c4 c6 21.Sc2 He7 22.He3 Wd7 23.Wd2 Wad8 24.Wad1 b6 25.b3 Gf7 26.He2 Wd6 27.Se3 Ge6 28.Sf1 Hd7 29.He3 Hc7 30.Sg3 W6d7 31.Sh5 Gf7 32.Sg3 a5 33.a4 Hd6 34.Sf5 Hf8 35.Hg3 Gg6 36.Hf3 Gf5 37.Hf5 He7 38.Hf3 Wd4 39.He3 W8d7 40.Kh2 Hd8 41.f4 Hb8 42.fe5 He5 43.Hg3 He8 44.Kh1 h6 45.Kh2 Hd8 46.Hf4 We7 47.Kh1 We5 48.Kh2 b5 49.Hf2 Hb8 50.Kh1 Hb6 51.Kh2 We8 52.Hf5 Kh8 53.Kh1 We5 54.Hc8 Wd8 55.Hg4 Wd4 56.Hc8 Wd8 57.Hg4 ba4 58.ba4 Hb4 59.He2 Wb8 60.d4 cd4 61.Wd4 Ha4 62.Wd6 Wbe8 63.Hf3 We4 64.c5 We3 65.Hg4 Hg4 66.hg4 W8e6

67.Wd8 Kh7 68.Wa8 Wc3 69.Wa5 We5 70.Wd6 Wec5 71.Wa6 Wg5 72.Wac6 Wc6 73.Wc6 Wg4 74.Kh2 Kg6 75.Kh3 Wa4 76.Wb6 Kg5 77.Wb7 g6 78.Wb6 Wa3 79.Kh2 f5 80.Wc6 h5 81.Wb6 h4 82.Wc6 Kh5 83.Wf6 Kg5 84.Wb6 f4 85.Wd6 Kh5 86.Wf6 g5 87.Wf8 Kg4 i białe poddały się.

123. Obrona Bogoljubowa [E11]
Stoppel (Austria) – Budowski (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 Gb4 4.Gd2 He7 5.g3 0–0 6.Gg2 Gd2 7.Hd2 d6 8.Sc3 c6 9.0–0 e5 10.e4 Gg4 11.h3 Gf3 12.Gf3 He6 13.Gg2 Hc4 14.d5 cd5 15.ed5 Sa6 16.Wfd1 Sc5 17.Wab1 Hb4 18.a3 Hb3 19.He2 a6 20.g4 g6 21.Gf3 b5 22.g5 Sfd7 23.Ge4 f5 24.Gc2 Hc4 25.He3 Wac8 26.Wbc1 Hh4 27.Hg3 Hg3 28.fg3 Sb6 29.b4 Scd7 30.Gb3 Wc7 31.Se2 Sc4 32.Gc4 bc4 33.Sc3 Wb8 34.Wb1 Kf7 35.Kf2 e4 36.Ke3 Se5 37.h4 Ke7 38.Wdc1 Sg4 39.Ke2 Se5 40.Ke3 Sg4 41.Kd4 Se5 42.b5 ab5 43.Wb5 Wa8 44.a4 Sd3 45.Wcb1 Sc5 i remis.

124. Obrona sycylijska [B52]
Diaz S. (Wenezuela) – Janetschek (Austria)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gb5 Gd7 4.Gd7 Hd7 5.c4 g6 6.Sc3 Gg7 7.0–0 Sc6 8.d3 e6 9.Gf4 Sge7 10.Hd2 0–0 11.Gh6 Wfd8 12.Gg7 Kg7 13.d4 e5 14.dc5 dc5 15.He3 b6 16.Wad1 He6 17.Sd5 Hd6 18.Sg5 Sd4 19.Sc3 h6 20.Sh3 He6 21.Sd5 Sd5 22.cd5 He7 23.Kh1 Wd7 24.f4 ef4 25.Sf4 We8 26.Wde1 He5 27.Sd3 He7 28.Hf2 Wd6

29.b4! Wd7 30.bc5 bc5 31.Wc1 He4 32.Sc5 Hd5 33.Sd7 Hd7 34.Wcd1 We4 35.Hf6 Kg8 36.Wf4 i czarne poddały się.

125. Obrona Benoni [A43]
Hamilton (Australia) – GM Larsen (Dania)

1.e4 e6 2.d4 c5 3.d5 ed5 4.ed5 d6 5.Sf3 Sf6 6.Sc3 Ge7 7.Ge2 0–0 8.0–0 Sa6 9.Gf4 Sc7 10.a4 b6 11.Gc4 a6 12.Hd3 We8 13.Wab1 Hd7 14.h3 Hf5 15.Gg3 Hd3 16.Gd3 Gb7 17.Gc4 Gf8 18.Wbd1 Gc8 19.Wfe1 Gf5 20.Wd2 We1 21.Se1 We8 22.Kf1 Gd7 23.Ge2 h6 24.Gf3 b5 25.We2 b4 26.Se4 Se4 27.We4 Ga4 28.Ke2 Gb5 29.Kd2 We4 30.Ge4 Gc4 31.Sd3 Gd5 32.Gf5 Se6 33.f3 a5 34.b3 g6

35.Gg4?? i, nie czekając na 35…f5, białe poddały się.

Bent Larsen
Zdjęcie: „Chess Review” numer 7/1968

126. Obrona Owena [A40]
Brinck Claussen (Dania) – Fuller (Australia)

1.d4 e6 2.g3 c5 3.Sf3 b6 4.Gg2 Gb7 5.0–0 Sf6 6.c4 cd4 7.Hd4 Gc5 8.Hf4 0–0 9.Sc3 d5 10.Wd1 Hc8 11.cd5 Sd5 12.Sd5 Gd5 13.b3 Ha6 14.Wd3 Sd7 15.Gb2 Ge7 16.Sg5 Sf6 17.Gf6 Gf6 18.Gd5 ed5 19.Hf5 Gg5 20.Hg5 Wae8 21.Hd2 d4 22.We1 Wd8 23.a4 b5 24.Wd4 Wd4 25.Hd4 ba4 26.Ha4 Hb6 27.Wd1 h6 28.Hc4 Wb8 29.Hc2 g6 30.Wd3 He6 31.Kg2 h5 32.We3 Hd5 33.f3 Hd4 34.Wd3 Hb4 35.Wc3 We8 36.e4 Wd8 37.Wc8 Wc8 38.Hc8 Kg7 39.Hc2 Hd4 40.Ha2 Kg8 41.Hc2 He3 42.b4 Hd4 43.b5 He3 44.Hb2 Hb6 45.He2 Hd4 46.h4 Kg7 47.Kh2 Kg8 48.Kg2 Kg7 49.Kh2 Kg8 50.g4 hg4 51.fg4 He5 52.Kh3 Hc3 53.Kg2 He5 54.Kh3 Hc3 55.Kg2 He5 56.Kh3 Hc3 57.Kg2 He5 58.Hd3 Hf4 59.Kh3 He5 60.g5 He6 61.Kg3 He5 62.Kg4 Hb2 63.Kf3 He5 64.Hd5 Hc3 65.Kf4 Hc7 66.Ke3 Hc3 67.Ke2 Hc2 68.Kf3 Hc3 69.Kg4 Hc8 70.Kg3 Hc3 71.Kf4 Hc7 72.Ke3 Hc3 73.Hd3 i remis.

127. Partia pionem hetmańskim [A47]
Flatow (Australia) – IM Hamann (Dania)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.Gf4 b6 4.e3 Gb7 5.Sbd2 Ge7 6.h3 c5 7.c3 0–0 8.Gd3 d5 9.0–0 Sbd7 10.Hc2 c4 11.Ge2 b5 12.Se5 Sb6 13.Gg5 a5 14.a3 Hc7 15.Wfc1 Gd6 16.Gf6 gf6 17.Sg4 f5 18.Sf6 Kh8 19.f4 He7 20.Sh5 Hh4 21.Wf1 Wg8 22.Kh2 b4 23.ab4 ab4 24.Wa8 Wa8 25.b3 cb3 26.Sb3 Sc4 27.Hd3 Wa3 28.cb4 Gb4 29.g3 Hd8 30.Wa1 Ha8 31.Wa3 Ha3 32.g4 Hb2 33.gf5 ef5 34.Sg3 Gc8 35.Kg2 Sd6 36.Sc5 Hc1 37.Sb3 He1 38.Hd1 Hc3 39.Hd3 Hb2 40.Sc5 Hc1 41.Sb3 Hc6 42.Sd2 Se4 43.Sde4 fe4 44.Hb5 Hb5 45.Gb5 f5 46.Kf2 Ge6 47.Ke2 Kg7 48.Kf2 Kf7 49.Ke2 Ke7 50.Sh5 Kf7 51.Kf2 Ge7 52.Sg3 Gh4 53.Kg2 Ke7 54.Se2 Ge1 55.Sg3 Kf6 56.Sh5 Kf7 57.Sg3 Ke7 58.Sh5 Gf7 59.Sg3 Ge6 60.Sh5 Kf7 61.Sg3 Gd2 62.Kf2 Ga5 63.Gc6 i remis.

128. Obrona królewsko – indyjska [E91]
Holm (Dania) – Shaw W. (Australia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 c5 4.d5 Gg7 5.Sc3 d6 6.e4 0–0 7.Ge2 Sa6 8.0–0 Sc7 9.h3 a6 10.a4 Wb8 11.a5 b5 12.ab6 Wb6 13.Wa2 e6 14.Gf4 e5 15.Ge3 Gd7 16.Se1 Sfe8 17.Sd3 f5 18.b4 Wb4 19.Sb4 cb4 20.Sa4 f4 21.Gd2 Hb8 22.Hb3 a5 23.Sb2 Hb6 24.Wfa1 Sf6 25.Wa5 Se4 26.Ge1 Wb8 27.Sd3 Sg3 28.Gd1 e4 29.Hb4 Ga1 30.Hb6 Wb6 31.Wa1 ed3 32.fg3 fg3 33.Gg3 Wb4 34.Wc1 d2 35.Wc2 Ga4 36.Wd2 Wb1 37.Gd6 Se8 38.Kf2 Wd1 39.Wd1 Gd1 40.Ga3 Gb3 41.d6 Ga4 42.Ke3 Kf7 43.Kf4 h6 44.Ke5 Gc6 45.Gc1 h5 46.Gg5 Sg7 47.g4 Se6 48.Ge3 hg4 49.hg4 Sf8 50.c5 Sd7 51.Kf4 Sf6 52.Kg5 Se4 53.Kh6 Gd7 54.g5 Gf5 55.Kh7 Gc8 56.Kh6 Ge6 57.Kh7 Gd7 58.Kh6 Sg3 59.Kh7 Sf5 60.Gf4 Sg7 61.Ge3 Se6 62.Kh6 Gc6 63.Kh7 Gf3 64.Kh8 Gd5 65.Kh7 Gf3 66.Kh8 Gb7 67.Kh7 Gg2 68.Kh8 Gh1 69.Kh7 Ga8 70.Kh8 Gb7 71.Kh7 Gh1 72.Kh8 Gg2 73.Kh7 i remis.

Aaron (po lewej) – Ujtumen; turniej strefowy w Singapurze
Zdjęcie wykonano 3 listopada 1969 r.
National Archives of Singapore

Grupa: 3

Wyniki II rundy:

Dominikana

3,0 : 1,0

Luksemburg

Jugosławia

2,5 : 1,5

Polska

Pauza

-

Afryka Południowa

Hiszpania

2,5 : 1,5

Szkocja

Opowiada Władysław Litmanowicz. „Polacy grają z Jugosławią. Bardzo ważne spotkanie. Byle nie przegrać zbyt wysoko! Obawy okazały się płonne. Postawa naszej drużyny w tym meczu była znakomita. Kostro i Doda w zasadzie bez wysiłku zremisowali czarnymi z Gligoriciem i Matanoviciem. Bednarski zachowywał równą pozycję w partii z Ivkovem i w obopólnym niedoczasie «złapał» przeciwnika na trzykrotne powtórzenie pozycji. Jedynie Adamski w dość wczesnym stadium partii otrzymał strategicznie przegraną pozycję i musiał uznać wyższość Matulovicia. W meczu tym doszło do drobnego incydentu (nie pierwsszy raz; pamiętamy jak w Złotych Piaskach 1962 Balcerowski tak „zamotał” Trifunovicia, że zadał mu jedyną porażkę, po której ekipa jugosławiańska omijała polską ekipę szerokim łukiem – dopisek autora). Oto kapitan drużyny jugosłowiańskiej B. Milić zaprotestował przeciwko reklamacji Bednarskiego, motywując to brakiem pełnej notacji u naszego zawodnika. Bednarski jednak uzupełnił zapis, po czym zastępca sędziego głównego Harry Golombek, sprawdziwszy zasadność reklamacji naszego zawodnika, orzekł remis. Milić założył wówczas pisemny protest do sędziego głównego, motywując to tym, że w czasie uzupełniania zapisu przez Bednarskiego opadła chorągiewka kontrolna na jego zegarza (dla młodszych czytelników – oznaczało to na ówczesnych zegarach przekroczenie czasu – dopisek autora). Ale i ten protest został odrzucony przez sędziego głównego de Graafa i to z dwóch powodów: po pierwsze – Bednarski wykonał już 40 posunięć, po wtóre – reklamacja nastąpiła jeszcze przed opadnięciem chorągiewki, gdyby więc nawet ilość posunięć była mniejsza, to uzasadniona reklamacja miałaby priorytet. W przypadku, gdyby reklamacja była nieuzasadniona, a ilość posunięć mniejsza od wymaganej – miałoby miejsce przekroczenie czasu (sędzią głównym był Jaroslav Šajtar, być może pan Litmanowicz miał na myśli sędziego odpowiadającego za sektor, gdzie toczył się mecz Jugosławii z Polską – dopisek autora).

W tym czasie, gdy Polacy stawiali dzielnie czoła czwórce arcymistrzów jugosłowiańskich, Hiszpanie przeżywali cichą tragedię. Oto zdołali oni pokonać słabą Szkocję w minimalnym stosunku. Wychodzimy z Padiglione Conza w wyśmienitych nastrojach. Wprawdzie rozstrzygnięcie na pewno padnie w bezpośrednim meczu z Hiszpanią, ale według wszelkiego prawdopodobieństwa do meczu tego wystartujemy z pewnym handicapem punktowym”.

Stan po II rundzie:

1 – 2

Hiszpania* i Jugosławia*

6,5

3

Polska*

5,0

4

Dominikana*

3,0

5 – 6

Szkocja i Luksemburg*

1,5

7

Afryka Południowa

0,0

129. Obrona słowiańska [D11]
Myers (Dominikana) – Feller (Luksemburg)

1.g3 d5 2.Sf3 Sf6 3.Gg2 c6 4.0–0 Gg4 5.c4 e6 6.b3 Sbd7 7.Gb2 Gd6 8.d4 0–0 9.Se5 Gf5 10.Sd2 Hc7 11.Sdf3 Se4 12.Wc1 f6 13.Sd7 Hd7 14.Sh4 Wae8 15.f3 Sg5 16.g4 Gg6 17.Sg6 hg6 18.e4 Gf4 19.Wc3 Kf7 20.h4 Hc7 21.hg5 Gh2 22.Kh1 Wh8 23.f4 Gg3 24.Kg1 Gh2 25.Kf2 Hf4 26.Hf3 Hd2 27.He2 Hg5 28.Ke1 de4 29.He4 Wh4 30.Gf3 Gg3 31.Kd1 Wh2 32.Ge2 Gh4 33.b4 Gf2 34.Gc1 Hh4 35.Gf4 f5 36.Hf3 Gd4 37.Wd3 Wf2 38.Wf2 Hf2 39.Hf2 Gf2 40.Ge5 Gh4 41.Gf3 Wd8 42.Ke2 Gf6 43.Wd8 Gd8 44.Kd3 Gf6 45.Kd4 Ke8 46.a4 Kd7 47.a5 b6 48.Gf6 gf6 49.gf5 gf5 50.ab6 ab6 51.c5 Kc7 52.Ge2 Kb7 53.Gc4 e5 54.Ke3 Ka7 55.Kd3 Kb7 56.Ge6 bc5 57.bc5 f4 58.Gd7 Kc7 59.Gf5 Kb8 60.Ke4 Kb7 61.Gd7 Kc7 62.Gg4 Kb7 63.Ge2 Ka7 64.Kf5 Kb7 65.Gf3 i czarne poddały się.

130. Partia angielska [A25]
Philippe (Luksemburg) – Malagon C. (Dominikana)

1.c4 e5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g5 4.Gg2 d6 5.d3 Gg7 6.Wb1 h5 7.Sf3 g4 8.Sh4 Sd4 9.e3 Sc6 10.Gc6 bc6 11.e4 Gf6 12.Sg2 Se7 13.f4 ef4 14.Sf4 Wb8 15.Sce2 d5 16.b3 Hd6 17.Gb2 Gb2 18.Wb2 He5 19.Wd2 f5 20.ed5 cd5 21.Kf2 d4 22.Sg2 Wb6 23.Sef4 Gb7 24.We1 Hf6 25.Wde2 Wh7 26.We6 We6 27.We6 Hg5 28.He1 Kd7 29.He5 Gg2 30.Kg2 Hg7 31.Hb5 Kd8 32.Wd6 cd6 33.Se6 Kc8 34.Ha6 Kd7 35.Sg7 Wg7 36.Ha7 Ke6 37.Hd4 Wh7 38.a4 h4 i czarne poddały się.

131. Partia angielska [A26]
Belliard (Dominikana) – Dietrich (Luksemburg)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 d6 5.d3 0–0 6.Sf3 Sc6 7.0–0 e5 8.Sd5 h6 9.e4 Gg4 10.h3 Ge6 11.Ge3 Kh7 12.Hd2 Se8 13.g4 Hd7 14.Kh2 Se7 15.Sg1 c6 16.Se7 He7 17.f4 ef4 18.Gf4 Wd8 19.Wae1 Hd7 20.b3 d5 21.ed5 cd5 22.He2 b6 23.Sf3 dc4 24.dc4 Hd3 25.Se5 He2 26.We2 Ge5 27.We5 Sg7 28.Wfe1 Wd4 29.W5e4 Wfd8 30.Ge3 W4d7 31.c5 Gd5 32.Wa4 Gg2 33.Kg2 bc5 34.Gc5 Wd2 35.Gf2 W8d7 36.Kg3 Se6 37.Ga7 g5 38.Ge3 W7d3 39.Kf3 Wh2 40.Kg3 Wc2 41.Kf3 Wh2 42.Wa7 Kg6 43.Wa8 Wh3 44.Ke4 Wc3 45.Gd4 Sd4 46.Kd4 Wcg3 47.We4 Wh4 48.b4 Wgg4 49.Wg4 Wg4 50.Ke5 f5 51.b5 i czarne poddały się.

132. Obrona sycylijska [B73]
Schammo (Luksemburg) – Yabra (Dominikana)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 d6 6.Ge2 g6 7.0–0 Gg7 8.Ge3 0–0 9.h3 Gd7 10.Hd2 We8 11.Wad1 Wc8 12.f4 Hc7 13.Gf3 a6 14.f5 Se5 15.Ge2 b5 16.a3 Sc4 17.Gc4 Hc4 18.Hd3 a5 19.Wf2 b4 20.Sb1 Hd3 21.cd3 Wc7 22.Wdf1 Wb7 23.Wc1 gf5 24.Sf5 Gf5 25.Wf5 ba3 26.ba3 Wb3 27.Wa5 Wd3 28.Gf4 Se4 29.We1 d5 30.Wa7 Gd4 i białe poddały się.

133. Obrona merańska [D47]
GM Gligorić (Jugosławia) – Kostro (Polska)

1.d4 d5 2.c4 c6 3.Sf3 Sf6 4.Sc3 e6 5.e3 Sbd7 6.Gd3 dc4 7.Gc4 b5 8.Gd3 b4 9.Sa4 c5 10.e4 cd4 11.e5 Sd5 12.0–0 Ge7 13.We1 0–0 14.Sd4 Gb7 15.Hg4 Kh8 16.Hh3 g6 17.Gh6 We8 18.Gb5 Wc8 19.Wac1 Wc1 20.Gc1 Hc8 21.Gh6 Wd8 22.Sf3 Kg8 i remis.

Svetozar Gligorić, turniej międzystrefowy w Sousse 1967
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 2/1968

134. Obrona Pirca [B06]
IM Bednarski (Polska) – GM Ivkov (Jugosławia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sc3 d6 4.f4 a6 5.Sf3 b5 6.Gd3 Gb7 7.Ge3 Sd7 8.a4 b4 9.Sb1 Sgf6 10.Sbd2 0–0 11.h3 c5 12.0–0 cd4 13.Gd4 Hc7 14.He1 e5 15.fe5 de5 16.Ge3 Sc5 17.Sc4 Sfe4 18.Hb4 Sd3 19.cd3 Sg3 20.Wf2 e4 21.Gb6 Hd7 22.de4 Se4 23.We2 Wfe8 24.Wae1 Gf8 25.Ha5 Sg3 26.We8 We8 27.Sce5 Hf5 28.Hd2 Gg7 29.Sg4 We1 30.He1 Se4 31.Gd4 h5 32.Se3 Gd4 33.Sd4 Hd7 34.Hb4 a5 35.Hc4 Sd2 36.Hc3 Se4 37.Hc4 Sg3 38.Kf2 Se4 39.Kg1 Sg3 40.Kf2 Se4 (41.Kg1!) i remis.

135. Obrona sycylijska [B48]
GM Matanović (Jugosławia) – IM Doda (Polska)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sc6 5.Sc3 Hc7 6.Ge3 a6 7.f4 b5 8.Sb3 d6 9.Gd3 Sf6 10.He2 Ge7 11.0–0 0–0 12.Kh1 Gb7 13.a4 b4 14.Sb1 e5 15.f5 d5 16.S1d2 de4 17.Se4 Se4 18.Ge4 Sa5 19.Gb7 Sb7 20.Wac1 Hc6 21.a5 Wfc8 i remis.

Od lewej: Matanović i Bobocow, turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

136. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A79]
Adamski J. (Polska) – GM Matulović (Jugosławia)

Doskonale prowadził swoją kawalerię w tej partii grający czarnymi 1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 d6 5.e4 Gg7 6.Ge2 0–0 7.Sf3 e6 8.0–0 ed5 9.cd5 We8 10.Sd2 Sa6 11.f3 Sc7 12.a4 b6 13.Sc4 Ga6 14.Wb1 Gc4 15.Gc4 Sd7 16.Gd2 a6 17.b4 cb4 18.Wb4 He7 19.Kh1 Wec8 20.He2

20…b5! 21.ab5 Gc3 22.Gc3 ab5 23.Ga2 Sa6 24.Wb3 Sac5! Czarne skoczki nieznośnie prześladują wieżę. Odpowiedź białych jest praktycznie wymuszona 25.Wb5 Se4! 26.fe4 Wc3 W efekcie „wymiennej” kombinacji jugosłowiański arcymistrz osiągnął wygraną pozycję 27.Wb7 He8 28.Hb5 Sc5 29.He8 We8 30.Wbf7 Se4 31.Wa7 Wec8 32.Wb7 Wc2 33.Wa7 Wb2 34.We1 Sf2 35.Kg1 Sd3 36.Wf1 Wcc2 i białe poddały się. Uwagi: Igor Bolesławski i Aleksander Konstantinopolski, listopad 1968 r.

Parma (po lewej) – Matulović, XXIII Mistrzostwa Jugosławii
Zdjęcie: „Chess Review numer” 6/1968

137. Gambit hetmański [D59]
GM Pomar (Hiszpania) – IM Fairhurst (Szkocja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 d5 4.Gg5 Ge7 5.e3 h6 6.Gh4 b6 7.Sf3 0–0 8.cd5 Sd5 9.Sd5 ed5 10.Ge7 He7 11.Gd3 Ge6 12.0–0 c5 13.dc5 bc5 14.Wc1 Sd7 15.e4 de4 16.Ge4 Wab8 17.b3 Sb6 18.We1 Wfd8 19.He2 Hc7 20.Gb1 Sd5 21.Hc2 Sf6 22.Hc5 Hc5 23.Wc5 Wbc8 24.Wc8 Gc8 25.h3 Gb7 26.Se5 Kf8 27.Gd3 Sd7 28.Sd7 Wd7 29.Gb5 Wd8 30.f3 a6 31.Gc4 Wd2 32.a4 Gd5 33.Ga6 Gb3 34.Gb5 Ge6 35.Wa1 Gd7 36.Gf1 Ge6 37.a5 Wd7 38.a6 Wa7 39.Wb1 Gd5 40.Kf2 Ke7 41.Ke3 Kd6 42.Kd4 Wa8 43.Gd3 Wa7?

44.Wb6 Kc7 45.Kc5 Ge6 46.Ge4 Gc8 47.Wc6 Kb8 48.Wc8 Kc8 49.Kb6 Kb8 50.Gb7 f5 51.f4 g5 52.g3 gf4 53.gf4 h5 54.Kc5 i czarne poddały się.

138. Partia hiszpańska [C73]
Davie (Szkocja) – IM Medina (Hiszpania)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 d6 5.Gc6 bc6 6.d4 f6 7.0–0 Se7 8.Sh4 Ge6 9.f4 ef4 10.Wf4 Hd7 11.Wf1 Sg6 12.Sf5 d5 13.He2 Kf7 14.Sc3 Gb4 15.Sg3 Whf8 16.e5 f5 17.Sa4 Kg8 18.Gd2 Ge7 19.Sh5 Wf7 20.Wf2 Waf8 21.Waf1 c5 22.Sc5 Gc5 23.dc5 Ha4 24.b3 Hc6 25.He3 h6 26.Kh1 Kh7 27.Sf6 Kh8 28.Sh5 Kh7 29.Wf3 f4 30.Sf4 Sf4 31.Wf4 Wf4 32.Wf4 Wf4 33.Hf4 Hc5 34.c4 dc4 35.bc4 Hc6 36.He3 Gc4 37.a3 Gd5 38.Hf2 Hc2 39.h3 Hd3 40.Kh2 He4 41.Hg3 i remis.

139. Obrona hetmańsko – indyjska [E14]
IM Toran (Hiszpania) – McAlpine (Szkocja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.e3 Gb7 5.Gd3 Ge7 6.Sc3 c5 7.0–0 cd4 8.ed4 d5 9.cd5 Sd5 10.a3 Sd7 11.He2 0–0 12.Gd2 Wc8 13.Se4 h6 14.Sg3 Hc7 15.Se5 Gd6 16.f4 f5 17.Wac1 Hd8 18.Wc8 Hc8 19.Sc4 Gb8 20.He6 Kh8 21.Sh5 S7f6 22.Hc8 Gc8 23.Sf6 Sf6 24.Se5 Kh7 25.Wc1 Se4 26.Ge3 Ge6 27.Gc4 Ge5 28.Ge6 Gd6 29.Wc8 Kg6 30.Wc6 Wd8 31.b4 Kf6 32.d5 g6 33.Gd4 Ke7 34.Ge5 Ge5 35.fe5 Sg5 36.h4 Se6 37.We6 Kf7 38.Wf6 Ke7 39.d6 i czarne poddały się.

140. Obrona sycylijska [B36]
Levy D. (Szkocja) – Visier (Hiszpania)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.c4 Sf6 6.Sc3 Sd4 7.Hd4 d6 8.c5 Gg7 9.Gb5 Gd7 10.cd6 Gb5 11.Sb5 Ha5 12.Sc3 ed6 13.0–0 0–0 14.Hd6 Wfe8 15.Hd3 Wad8 16.Hc2 He5 17.f3 b5 18.Ge3 b4 19.Se2 Wc8 20.Hb3 a5 21.Wad1 h5 22.Sf4 Gh6 23.Sd5 Ge3 24.Se3 Hc5 25.Kh1 a4 26.Hd3 Wcd8 27.He2 Wd1 28.Wd1 a3 29.b3 h4 30.Hd2 Wc8 31.Sc4 h3 32.gh3 Hh5 33.Hf4 Sh7 34.Hg4 Hc5 35.Wd5 Hc6 36.Hd7 Hd7 37.Wd7 Sg5 38.Kg2 Se6 39.Kf2 Sc5 40.Wd1

40…Sb3 41.ab3 Wc4 42.bc4 (42…b3 43.c5 b2 44.c6 a2 45.c7 b1H 46.c8H Kh7 47.Hc1 i białe zostają z wieżą więcej) i czarne poddały się.

David Levy
Zdjęcie: Archiwum autora

Grupa: 4

Wyniki II rundy:

Belgia

1,5 : 2,5

Kanada

Kostaryka

1,0 : 3,0

Monako

Irlandia

2,0 : 2,0

Paragwaj

Holandia

1,5 : 2,5

Węgry

Zespół Kanady przyjechał do Lugano w składzie: 43. letni Daniel Yanofsky (6 występ, przy czym debiutował w pamiętnej „wojennej” Olimpiadzie w Buenos Aires 1939 w wieku 14 lat), 23. letni Duncan Suttles (3 występ i debiut w szlifach mistrza międzynarodowego), 49. letni Elod Macskasy (2 i ostatni występ), 24. letni Denis Allan (debiut; kolejny raz pojawił się na Olimpiadzie dopiero w La Valletta 1980), 20. letni Lawrence Day (debiut, grał jeszcze w latach 1972 – 1998 dwanaście razy) i 30. letni Mark Schulman (debiut i jedyny występ; w Lugano pełnił funkcję kapitana zespołu). Jak widzimy, większość zespołu kanadyjskiego stanowili bardzo młodzi szachiści.

Lawrence Day urodził się 1 lutego 1949 roku w południowym Ontario w miejscowości Kitchener (około 100 kilometrów od Toronto) w Kanadzie. Jako nastolatek pobierał lekcje gry w szachy od Fedora Bogatyrczuka (reprezentował Kanadę na Olimpiadzie w Amsterdamie 1954 na czwartej szachownicy i uzyskał 8,5 punktu z 15 partii), doskonałego ukraińskiego szachisty i lekarza, który wyemigrował po drugiej wojnie światowej do Kanady. Lawrence robił szybkie postępy i w efekcie zakwalifikował się jako reprezentant Kanady do mistrzostw świata juniorów, jakie odbyły się w 1967 roku w Jerozolimie. Grał dobrze i awansował do głównego finału, gdzie padły wyniki: 1. Kaplan (Puerto Rico) 6,5 punktu z 7 partii 2. Keene (Anglia) 5,5 p., 3. Timman (Holandia) 5 p., 4. Hübner (NRF) 4,5 p., 5. Asplund (Szwecja) 4 p., 6. Ghizdavu (Rumunia) 3,5 p., 7. Day (Kanada) 2,5 p., 8. Wibe (Norwegia) 1 p. Podajemy szczegółowe rezultaty, bowiem wielu z tych młodych szachistów albo już śledzimy w prezentowanych tu partiach albo wkrótce pojawią się w kolejnych tomach Wielkiej Księgi Olimpiad Szachowych. Doświadczony Fedor Bogatyrczuk, który miał bilans punktowy z Botwinnikiem 3,0 : 3,0, zanim ten ostatni zdobył tytuł mistrza świata, miał ogromny wpływ na styl gry Lawrence’a Day’a. Day był w pierwszej dziesiątce graczy kanadyjskich przez ponad 30 lat, a mianowicie od końca lat 60. do końca lat 90. ubiegłego wieku.

W meczu Belgia – Kanada, w arcymistrzowskim pojedynku Yanofsky pokonał dość szybko O’Kelly’ego, a pozostałe partie tego meczu zostały odłożone. W dogrywce padł remis 1,5 : 1,5, dzięki czemu Kanadyjczycy wygrali mecz. Bardzo ważny mecz Holandia – Węgry przyniósł trzy bezbarwne remisy, a Portisch w najlepszej partii tej rundy zmusił do kapitulacji Donnera. Była to jedyna porażka Jana Donnera w eliminacjach. W konsekwencji otrzymał on dwa dni wolne od gry, po których finiszował zdobywając 3 punkty z 3 partii.

Stan po II rundzie:

1 – 2

Kanada i Węgry

6,0

3 – 4

Paragwaj i Holandia

5,0

5

Monako

3,5

6

Irlandia

2,5

7 – 8

Kostaryka i Belgia

2,0

141. Obrona królewsko – indyjska [E92]
GM O’Kelly (Belgia) – GM Yanofsky (Kanada)

1.c4 Sf6 2.Sc3 g6 3.e4 d6 4.d4 Gg7 5.Ge2 0–0 6.Sf3 e5 7.Ge3 Sc6 8.d5 Se7 9.b4 Sg4 10.Gg5 h6 11.Gh4 f5 12.Sd2 g5 13.Gg3 Sf6 14.f3 Sg6 15.ef5 Gf5 16.Sde4 Sf4 17.0–0 a5 18.ba5 Wa5 19.a4 He8 20.Gd3 Sd3 21.Hd3 Sh5 22.Sb5 Hd7 23.Hd2 Wfa8 24.Sbc3 Sf4 25.Wfe1 Hf7 26.Gf2 b6 27.Ge3 Gd7 28.Hd1 Hg6 29.Wa2 g4 30.fg4 Gg4 31.Hd2 Wf8 32.Wf1??

32…Sh3 i białe poddały się.

142. Debiut Benkö [A00]
IM Suttles (Kanada) – Boey (Belgia)

1.g3 g6 2.Gg2 Gg7 3.d3 e5 4.Sc3 Se7 5.e4 Sbc6 6.Ge3 d6 7.Hd2 Ge6 8.Gh6 Gh6 9.Hh6 Hd7 10.Sf3 0–0–0 11.Sg5 Sd4 12.Wc1 Kb8 13.0–0 f6 14.Se6 He6 15.f4 f5 16.Wf2 fe4 17.de4 ef4 18.gf4 d5 19.f5 gf5 20.He6 Se6 21.ef5 Sg5 22.h4 d4 23.hg5 dc3 24.bc3 Whg8 25.We1 Sd5 26.Wd2 c6 27.c4 Sf4 28.Wd8 Wd8 29.We4 Sg2 30.f6 Sf4 31.Wf4 Kc7 32.Wh4 Wd7 33.Wh7 Wh7 34.g6 Wh6 35.g7 Wg6 36.Kh2 a6 37.c5 Kd7 38.f7 Wg7 39.f8H Wh7 40.Kg2 Kc7 41.Kf1 Wd7 42.Ke2 Wd8 43.Hf4 Kc8 44.Ke3 Wd7 45.Ke4 Wd8 46.c4 Wd7 47.Hf5 Kc7 48.Hf4 Kc8 49.Ke5 Wd8 50.Ke6 We8 51.Kd6 Wd8 52.Ke7 Wd7 53.Ke6 Wd8 54.Hg4 Kc7 55.Ke7 a5 56.Hf4 Kc8 57.Hd6 i czarne poddały się.

143. Obrona Caro – Kann [B19]
Rooze (Belgia) – Macskasy (Kanada)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 Gg6 6.h4 h6 7.Sf3 Sd7 8.h5 Gh7 9.Gd3 Gd3 10.Hd3 e6 11.Gd2 Sgf6 12.He2 Ge7 13.0–0–0 Hc7 14.Se5 Se5 15.de5 Sd7 16.f4 0–0–0 17.Se4 Sc5 18.Sc3 f6 19.ef6 Gf6 20.Hc4 Hb6 21.b4 Sa6 22.Sa4 Hd4 23.He6 Kb8 24.c3 Hf2 25.Hg4 Whe8 26.Whf1 He2 27.He2 We2 28.Wg1 b5 29.Sb2 Sb4 30.cb4 Gb2 31.Kb2 Wdd2 32.Wd2 Wd2 33.Kb3 Wd3 34.Kc2 Wd4 35.g3 Wb4 36.We1 Wa4 37.Kb2 Wb4 38.Kc2 Wc4 39.Kb2 Wc5 40.We7 Wh5 41.Wg7 c5 42.g4 Wh2 43.Kb1 Wf2 44.f5 c4 45.Wh7 Wf4 46.Kc2 b4 47.Kb1 a5 48.Wh6 Kb7 49.Wh1 a4 50.Wg1 Wf2 51.g5 c3 52.g6 Wb2 53.Ka1 b3 54.ab3 ab3 55.Wf1 Wa2 56.Kb1 Wb2 57.Ka1 Wc2 58.Kb1 i remis.

144. Partia hiszpańska [C64]
Day (Kanada) – Beyen (Belgia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.c3 Sf6 5.d4 ed4 6.e5 Se4 7.0–0 d5 8.Sd4 Gd7 9.Gc6 bc6 10.Ge3 0–0 11.f3 Sg5 12.Hd2 h6 13.b4 Gb6 14.Sb3 Gf5 15.Sd4 Gd7 16.Hf2 f6 17.ef6 Hf6 18.Sd2 Hg6 19.Gg5 Hg5 20.S2b3 Hf6 21.Hg3 Hd6 22.Kh1 a5 23.ba5 Ga5 24.Sa5 Wa5 25.Sb3 Wa3 26.Hf2 Wfa8 27.Wfd1 He5 28.Hd2 Ge8 29.We1 Hf6 30.Hb2 Gf7 31.Wec1 Hf4 32.Wcb1 Gg6 33.Wd1 Hc4 34.Hd2 Kh7 35.h3 Ha4 36.Sc1 Hc2 37.Hc2 Gc2 38.Wd2 Wc3 39.Se2 Wc4 40.Sd4 Ga4 41.We1 c5 42.Sf5 d4 43.We7 Wc2 44.Wd1 Kg6

45.Wde1?? (Zagrane bez niedoczasu) 45…Kf5 46.W7e6 Wf8 47.W1e5 Kf4 48.Kh2 Wf6 49.We7 Gc6 50.h4 Gf3 51.h5 Wg2 52.Kh3 Wg1 i białe poddały się.

145. Partia hiszpańska [C65]
Rovira (Kostaryka) – Casa (Monako)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Gc5 4.0–0 Sf6 5.c3 0–0 6.d4 Gb6 7.Gg5 h6 8.Gh4 d6 9.Gc6 bc6 10.de5 de5 11.Ha4 Hd6 12.Wd1 He6 13.Sbd2 Sd7 14.Gg3 f6 15.b4 Gb7 16.Hb3 Hb3 17.Sb3 Wfd8 18.Wd2 Sf8 19.c4 Wd2 20.Sfd2 a5 21.c5 a4 22.Sc1 Wd8 23.Sf1 Ga7 24.Se3 Wd2 25.f3 Ga6 26.Ge1 Wd8 27.a3 Se6 28.Wa2 Kf7 29.Kf2 Gb5 30.Wd2 Wd2 31.Gd2 Sc5 32.bc5 Gc5 33.Gb4 Gd4 34.Sa2 c5 35.Gd2 Gc4 36.Sc3 Gb3 37.Ke2 c6 38.Kd3 Ke6 39.Sc4 h5 40.Sb2 g6 41.Sba4 c4 42.Ke2 Kd6 43.Gh6 Ke7 44.Gc1 Kd6 45.Kd2 Ga7 46.Sb2 Gb6 47.Sbd1 Gd4 48.Se3 Gb6 49.Gb2 Gd4 50.Scd1 Kc5 51.Gc3 Kb6 52.Sb2 Kb5 53.Sc2 Gg1 54.h3 Gh2 55.a4 Kb6 56.Gb4 c5 57.Gc3 Gg1 58.Se3 Ka6 59.Sd5 f5 60.Se3 f4 61.Sec4 i czarne poddały się.

146. Obrona królewsko – indyjska [E76]
Weiss (Monako) – Van der Laat Ulloa (Kostaryka)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f4 0–0 6.Sf3 c5 7.d5 Sa6 8.Ge2 Sc7 9.0–0 Gd7 10.Hc2 Wb8 11.Wb1 b5 12.b3 b4 13.Sd1 Se4 14.Gd3 Sf6 15.f5 Gf5 16.Gf5 gf5 17.Hf5 Hd7 18.Hd3 Hg4 19.Sf2 Hg6 20.Gg5 Hd3 21.Sd3 h6 22.Gh4 e6 23.Sfe5 Se4 24.Sd7 Gd4 25.Kh1 Sd2 26.Sb8 Sb1 27.Sc6 Sc3 28.Ge7 Wc8 29.Gd6 ed5 30.Se7 Kg7 31.Sc8 dc4 32.bc4 Se6 33.Sc1 a5 34.Se7 a4 35.Sf5 Kg6 36.Sd4 i czarne poddały się.

147. Debiut Birda [A03]
Wyss (Kostaryka) – Donne (Monako)

1.f4 Sf6 2.e3 d5 3.Sf3 g6 4.b3 Gg7 5.Gb2 0–0 6.Ge2 c5 7.0–0 Sc6 8.c3 Gf5 9.Se5 Hc7 10.d4 cd4 11.ed4 Wad8 12.Sd2 Se4 13.Wc1 Ha5 14.a4 Hb6 15.b4 a5 16.b5 Se5 17.fe5 Ge5 18.Sf3 Gf4 19.Wa1 Hc7 20.Gc1 Sc3 21.Gf4 Hf4 22.He1 He3 23.Wf2 Se4 i białe poddały się.

148. Partia hiszpańska [C60]
Kostjoerin (Monako) – Rojas (Kostaryka)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sge7 4.Sc3 a6 5.Ga4 b5 6.Gb3 Sg6 7.d3 h6 8.0–0 Gc5 9.Ge3 d6 10.h3 Ge6 11.Hd2 Sd4 12.Gd4 ed4 13.Sd5 Se5 14.Hf4 Sf3 15.Hf3 0–0 16.Sf4 Gb3 17.ab3 c6 18.Hg4 He7 19.Sh5 f6 20.Sf4 Hf7 21.Sg6 Wfe8 22.h4 d5 23.f3 Gd6 24.h5 We6 25.Sh4 We5 26.Sf5 Wf5 27.Hf5 We8 28.Wa6 We5 29.Wa8 Gf8 30.Hg6 Wh5 31.Hf7 Kf7 32.Wfa1 Gd6 33.W1a7 Kg6 34.Wg8 de4 35.Wag7 Kf5 36.g4 Kf4 37.gh5 e3 38.Kf1 Kf3 39.Wg2 Gf4 40.b4 Gd6 41.c3 Ge5 42.cd4 Gd4 43.W2g3 Kf4 44.W8g4 Ke5 45.We4 Kd5 46.Wd4 Kd4 47.Ke2 i czarne poddały się.

149. Partia hiszpańska [C88]
Littleton (Irlandia) – Silva R. (Paragwaj)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.a4 b4 9.d4 Sd4 10.Sd4 ed4 11.Hd4 c5 12.Hd3 Gb7 13.e5 Se8 14.Sd2 d6 15.ed6 Sd6 16.Sc4 Sc4 17.Hc4 Gd6 18.Gf4 Hf6 19.Gd6 Hd6 20.We3 Wad8 21.c3 Gd5 22.Hd5 Hd5 23.Gd5 Wd5 24.cb4 cb4 25.a5 Wfd8 26.g3 g6 i remis.

150. Obrona Caro – Kann [B11]
Recalde (Paragwaj) – Reilly (Irlandia)

1.e4 c6 2.Sc3 d5 3.Sf3 Gg4 4.h3 Gf3 5.Hf3 de4 6.Se4 Sd7 7.d4 Sgf6 8.Sf6 Sf6 9.Gc4 e6 10.c3 Hc7 11.a4 Ge7 12.0–0 0–0 13.We1 Wad8 14.Gf4 Gd6 15.Gg5 Ge7 16.b4 Sd5 17.Gd2 Gf6 18.Gd3 Wfe8 19.We4 Se7 20.Gf4 Hd7 21.Wd1 Sd5 22.Gd2 e5 23.de5 Ge5 24.Wh4 Sf6 25.Gg5 He6 26.Gh7 Kf8 27.Wd8 Wd8 28.Gf5 Hf5 i białe poddały się.

Donner (po prawej) – Botwinnik; turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

151. Obrona sycylijska [B82]
O’Riordan (Irlandia) – Riego (Paragwaj)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 e6 7.Ge3 Ge7 8.Gd3 b5 9.0–0 Hc7 10.Hf3 Gb7 11.a3 0–0 12.Hh3 Sbd7 13.Wae1 Wfd8 14.g4 Sf8 15.g5 Se8 16.f5 e5 17.Sde2 f6 18.g6 d5 19.ed5 Gc5 20.Sg3 Wac8 21.Sge4 Ge3 22.He3 h6 23.Wd1 Gd5 24.Sd5 Wd5 25.Sc3 Wd4 26.Ge4 Hc5 27.Kg2 Sd7 28.Wd3 Sd6 29.Gd5 Kf8 30.Wd4 Hd4 31.Hd3 Sb6 32.Ge6 Wc6 33.Wd1 Hd3 34.Wd3 Ke7 35.Kf1 a5 36.Wd2 Sdc4 37.We2 Sa3 38.Sd5 Sd5 39.Gd5 Wc5 40.Ge6 Sc2 41.Wd2 Sd4 i białe poddały się.

152. Partia hiszpańska [C68]
Cantero (Paragwaj) – McCurdy (Irlandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Gc6 dc6 5.0–0 Gg4 6.h3 h5 7.d3 Gf3 8.Hf3 Hf6 9.Hf6 Sf6 10.Sd2 Gd6 11.Sf3 c5 12.b3 Sd7 13.g3 Sb8 14.Gb2 Sc6 15.a3 Wg8 i remis.

Lajos Portisch; turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

153. Obrona królewsko – indyjska [E75]
GM Donner (Holandia) – GM Portisch (Węgry)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Gg5 Swego czasu była to ulubiona kontynuacja Portischa. Teraz czarnym przychodzi bronić się przeciwko własnej broni 6…c5 7.d5 e6 Zgodnie z teorią, jest to najbardziej energiczna reakcja na wariant wybrany przez białe 8.Sf3 h6 9.Ge3 Częściej spotyka się 9.Gh4 9…ed5 10.cd5 b5! 11.Gb5 Se4 12.Se4 Ha5 13.Sc3 Gc3 14.bc3 Hb5 15.Hb3 Ga6 Na pierwszy rzut oka jest to skromne posunięcie, ale po wymianie hetmanów białopolowy goniec czarnych będzie bardzo „nieprzyjemny” dla przeciwnika 16.Hb5 Gb5 17.Sd2

Biały skoczek kontroluje pole „c4”, aby tam nie mógł stanąć czarny goniec 17…Gd3! 18.Gh6? A to już decydujący błąd. Należało kontynuować 18.f3 z planem Kf2 18…We8 19.Kd1 Sd7 20.Wc1 Sb6 21.We1 Jedyna obrona przed 21…Sa4 22.Sb3 We2! Ze śmiertelną groźbą 23…Sb2 i mat 21…We1! 22.Ke1 We8 23.Ge3 f5 24.Sf3 f4 Ta druga ofiara piona decyduje o wyniku partii 25.Kd2! c4 26.Gb6 We2 27.Kd1 ab6 28.Wb1! Białe znajdują najlepsze ruchy, ale pozycja czarnych figur jest już zbyt silna 28…Wf2 29.Wb6 Wg2 Z „wieczną” groźbą Ge2 30.Ke1 We2 31.Kd1 Wa2 32.Ke1 We2 33.Kd1 Wf2 34.Sg5 f3! Niezbędna dokładność. Po 34…Wh2? 35.Wb8 Kg7 36.Se6 czarne straciłyby ważnego piona „f4”. Dalej nastąpiło: 35.h4 Wg2 36.Wb8 Kg7 37.Wb7 Kf8 i białe poddały się. Uwagi: mistrz międzynarodowy Tibor Florian (Węgry), styczeń 1969 r.

154. Atak królewsko – indyjski [A04]
GM Szabo (Węgry) – IM Ree (Holandia)

1.Sf3 c5 2.g3 Sc6 3.Gg2 g6 4.0–0 Gg7 5.d3 e5 6.e4 Sge7 7.Ge3 d6 8.Hd2 0–0 9.Gh6 f6 10.Gg7 Kg7 11.Sc3 Ge6 12.a3 Hd7 13.Wab1 a5 14.a4 d5 15.ed5 Sd5 16.Wfe1 Sdb4 17.Sb5 Sa7 18.Sa7 Wa7 19.b3 We8 20.Hc3 b6 21.Sd2 Hd4 22.Hb2 Wd8 23.Sc4 Gc4 24.bc4 Hb2 25.Wb2 We7 26.Kf1 f5 27.f3 i remis.

155. Obrona nowoczesna [A42]
IM Langeweg (Holandia) – GM Bilek (Węgry)

1.c4 g6 2.d4 Gg7 3.e4 d6 4.Sc3 f5 5.ef5 Gf5 6.Sf3 Sh6 7.h3 0–0 8.Ge3 Sa6 9.Hd2 Sf7 10.Ge2 c5 11.0–0 b6 12.Wfe1 Sb4 13.Wac1 e5 14.d5 Sa6 15.a3 Sc7 16.b4 Se8 17.g4 Gd7 18.Se4 Sf6 19.Gd3 h5 20.gh5 Sh5 21.Kh2 Sh8 22.Gg5 Hc7 23.Sh4 Sf4 24.We3 Wf7 25.Wg1 Waf8 26.Weg3 i remis.

156. Partia katalońska [E08]
GM Barcza (Węgry) – IM Bouwmeester (Holandia)

1.Sf3 d5 2.d4 Sf6 3.c4 e6 4.g3 Ge7 5.Gg2 0–0 6.0–0 Sbd7 7.Hc2 c6 8.b3 b5 9.Sbd2 bc4 10.bc4 Ga6 11.Gb2 Ha5 12.Gc3 Gb4 13.Gb4 Hb4 14.Wfb1 Ha5 15.e3 Wab8 16.Gf1 Wfc8 17.Gd3 Wb1 18.Wb1 c5 19.Se5 g6 20.Sb3 Ha3 21.Sc5 Sc5 22.dc5 Hc5 i remis.

Grupa: 5

Wyniki II rundy:

Puerto Rico

3,0 : 1,0

Hongkong

Norwegia

1,5 : 2,5

Rumunia

NRF

3,5 : 0,5

Szwajcaria

Liban

0,0 : 4,0

Brazylia

Reprezentacja Norwegii przyjechała do Lugano w składzie: 31. letni Svein Johannessen (6 występ, od 1960 roku zawsze na pierwszej szachownicy), 28. letni Ragnar Hoen (5 występ), 21. letni Paul Svedenborg (2 i ostatni występ), 21. letni Arne Zwaig (4 występ), 21. letni Terje Wibe (2 występ) i 53. letni Daan De Lange (3 występ). Widzimy, że oprócz ostatniej „deski” wszyscy zawodnicy byli bardzo młodzi. Począwszy od 1952 roku zespół Norwegii grał zarówno w finale B (1954, 1956, 1960 i 1964) oraz w finale C (1952, 1958 i 1962). Tylko jeden raz Norwegowie zagrali w finale A (pamiętna dla Polaków Hawana 1966), ale nie wynikało to z ich siły gry (w finale głównym zostali wówczas „zmasakrowani”), lecz intrygi uknutej przez ekipę USA, która za wszelką cenę nie chciała „wpuścić” tam świetnie grającą ekipę polską. Celem uniknięcia podobnych „podkładek”, w Lugano wyniki uzyskane w eliminacjach liczyły się w finałach.

Na pierwszej szachownicy Norwegii grał tradycyjnie Svein Johannessen. Urodził się 17 października 1937 roku w Mjöndalen. Począwszy od 1961 roku, jako drugi w historii Norwegii po Bardzie, miał tytuł mistrza międzynarodowego. Czterokrotnie był mistrzem kraju (1959, 1962, 1970 i 1973). Był uważany za geniusza szachowego i w latach 50. ubiegłego wieku wróżono mu światową karierę. Był wszechstronnym szachistą i niezwykle poważanym w środowisku szachowym. Kariery wielkiej nie zrobił, gdyż kraj, w którym żył nie stworzył mu odpowiednich warunków do rozwoju. Zadebiutował już w wieku 14 lat (Skien 1952), a dwa lata później został mistrzem kraju w kategorii juniorów. W 1955 roku zagrał w mistrzostwach świata juniorów. Zakwalifikował się do finału A, ale zajął w nim 9 – 10 miejsce (ostatnie). Uczestniczył w turniejach strefowych FIDE w Mariańskich Łaźniach 1961 (4 miejsce) i w Halle 1963 (17 miejsce). Dobre wyniki osiągnął w turniejach międzynarodowych w Rydze 1959 (5 miejsce), Sztokholmie 1959/60 (4 miejsce), Belgradzie 1962 (5 – 6 miejsce) oraz w turnieju mistrzowskim w Amsterdamie 1968 (turniej IBM, 5 miejsce).

Rumunia trafiła na silny opór Norwegii. Na drugiej szachownicy Ciocaltea doznał z rąk Svedenborga jedynej porażki w eliminacjach. Jednak nie przejął się tym zbytnio i pozostałe partie do końca półfinału wygrywał. Kolejną stratę zanotowali Rumunii na trzeciej „desce”, gdzie Ghitescu stojąc odrobinę lepiej od Zwaiga – zgodził się na remis. Młodziutki Mecking poprowadził ekipę brazylijską do maksymalnego zwycięstwa nad słabym Libanem. Tragedię przeżył zespół Szwajcarii, który do meczu z głównymi faworytami grupy, szachistami NRF, wystawił trzech mistrzów międzynarodowych. Niewiele to pomogło i jedyną połówkę dla zespołu ocalił Dieter Keller walczący z Unzickerem. Wolfgang Unzicker nie trafił z formą na Olimpiadę i w eliminacjach wygrał tylko jedną partię.

Stan po II rundzie:

1 – 2

Rumunia i NRF

6,0

3 – 4

Puerto Rico i Brazylia

5,5

5

Szwajcaria

3,5

6

Norwegia

2,5

7 – 8

Liban i Hongkong

1,5

157. Partia hiszpańska [C78]
Martinez F. (Puerto Rico) – Kazanski (Hongkong)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 b5 6.Gb3 Gb7 7.Sg5 d5 8.ed5 Sd4 9.We1 Gd6 10.c3 Sb3 11.ab3 0–0 12.d4 ed4 13.c4 c6 14.Hd4 bc4 15.bc4 Hc7 16.c5 Gh2 17.Kh1 cd5 18.g3 Gg3 19.fg3 Sh5 20.Gf4 Sf4 21.gf4 Wae8 22.Sc3 Hd7 23.Kh2 Hg4 24.Wg1 Hh4 25.Sh3 g6 26.Wg2 We6 27.Wag1 Wfe8 28.Wg4 Hh5 29.Wg5 Hh4 30.W1g4 Hh6 31.Sd5 We2 32.Wg2 Gd5 33.Hd5 W8e3 34.Hd7 f5 35.Hf5 Wg2 36.Wg2 Kh8 37.Hc8 Kg7 38.Hd7 Kg8 39.Hd8 Kf7 40.Hd7 Kf8 41.c6 Wh3 42.Hh3 Hf4 43.Wg3 Hd2 44.Hg2 Hh6 45.Kg1 Hc1 46.Hf1 i czarne poddały się.

158. Obrona sycylijska [B40]
Gibbs (Hongkong) – Colon Romero A. (Puerto Rico)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Gd3 Sc6 6.Sc6 dc6 7.0–0 e5 8.Sc3 Ge6 9.He2 Gc5 10.Ge3 Ge3 11.He3 Hc7 12.Wad1 0–0 13.Kh1 Hb6 14.He1 Hc7 15.f3 Wfd8 16.Hh4 h6 17.g4 Sh7 18.Hg3 b5 19.b3 Wd7 20.h4 Wad8 21.Hf2 Sf8 22.Se2 Sg6 23.h5 Sf8 24.Sg1 Sh7 25.Sh3 c5 26.Ge2 Wd2 27.Wd2 Wd2 28.Wc1 c4 29.He3 Hd8 30.Gd3 c3 31.He1 Sg5 32.Sg1 Hf6 33.Hg3 Gd7 34.Wf1 Se6 35.Se2 b4 36.f4 Gc6 37.Wf2 ef4 38.Hg1 f3 39.Sg3 Hh4 40.Hh2 Hg4 i białe poddały się.

159. Obrona sycylijska [B88]
Reissmann (Puerto Rico) – Hobson (Hongkong)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 Sc6 6.Gc4 e6 7.0–0 a6 8.Ge3 Gd7 9.a3 Ge7 10.f4 0–0 11.Hd2 Sg4 12.Sc6 Gc6 13.Wad1 Se3 14.He3 Wc8 15.Gb3 Hc7 16.Kh1 b5 17.f5 ef5 18.Wf5 Gf6 19.Wd3 Wfe8 20.Wf6 We7 21.Wfd6 Kf8 22.h3 Wce8 23.Hc5 Wc8 24.Wc6 Hc6 25.Wd8 i czarne poddały się.

160. Obrona królewsko – indyjska [E67]
Badiles (Hongkong) – Sacarello (Puerto Rico)

1.c4 Sf6 2.Sf3 g6 3.Sc3 Gg7 4.g3 0–0 5.Gg2 d6 6.d4 Sbd7 7.0–0 e5 8.Gg5 h6 9.Ge3 Sg4 10.Gc1 Wb8 11.h3 Sgf6 12.Ge3 a6 13.Hc1 Kh7 14.Wd1 He7 15.de5 Se5 16.Se5 de5 17.Ga7 Wa8 18.He3 We8 19.Gc5 He6 20.b3 Wb8 21.Sd5 Sd5 22.cd5 Hd7 23.d6 cd6 24.Gd6 Wa8 25.Wac1 Hf5 26.g4 Hf6 27.f4 Hf4 28.Hf4 ef4 29.Gf4 We2 30.Wd8 i czarne poddały się.

161. Obrona sycylijska [B25]
Hoen (Norwegia) – GM Gheorghiu (Rumunia)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.Sge2 e6 7.0–0 Sge7 8.Ge3 Sd4 9.Hd2 0–0 10.Sd1 d5 11.Sc1 b6 12.c3 Sdc6 13.ed5 Sd5 14.Gh6 Gb7 15.Gg7 Kg7 16.Se3 Sf6 17.Se2 Hd7 18.Wad1 Wfd8 19.f4 Se7 20.Gb7 Hb7 21.g4 Sfd5 22.f5 ef5 23.gf5 Se3 24.f6 Kh8 25.He3 Sf5 26.Hg5 h6 27.Hg4 Hd5 28.Hh3 Kh7 29.Wf2 We8 30.Wdf1 Wad8 31.Sf4 He5 32.c4 Hf6 33.Sd5 Hd4 34.Kh1 Wd5 35.cd5 Hd5 36.Hf3 Ha2 37.b4 He6 38.bc5 bc5 39.Wc1 Hd6 40.We2 We2 41.He2 a5 42.He4 a4 43.Wa1 Sd4 44.Wa4 Se6 45.h4 Kg7 46.Wa2 Sf4 47.Wf2 g5 48.Wf3 Hf6 49.Wf1 Hd4 50.hg5 hg5 51.Wg1 Se6 52.Wf1 Sf4 53.Wg1 Se6 54.Wf1 Sf4 55.Wg1 Hf6 56.Wg3 Ha1 57.Wg1 Hf6 58.Wg3 Hh6 59.Kg1 Hh4 60.Wf3 Hg4 61.Kf1 He6 62.Wg3 Kh6 63.We3 Hg4 64.Hc6 Kh5 65.Hh1 Kg6 66.He4 Kh6 67.Hc6 Kh5 68.Hh1 Kg6 69.He4 Hf5 70.Wf3 Kf6 71.Kf2 He5 72.Ke3 Ke6 73.Wg3 f6 74.Wg1 Kd6 75.He5 Ke5 76.Wc1 Se6 77.Wa1 f5 78.Wa8 g4 79.We8 f4 80.Kf2 Kf5 81.Wg8 g3 82.Kg2

82…Sg5 83.Wa8 Kg4 84.Wa4 Sf3 85.Wc4 Sd4 86.Wc5 f3 87.Kf1 Se2 i białe poddały się.

Gheorghiu (po lewej) – Ostojić; Monte Carlo
Zdjęcie: „Chess Review” numer 5/1969

162. Obrona francuska [C00]
IM Ciocaltea (Rumunia) – Svedenborg (Norwegia)

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 Sf6 4.g3 de4 5.de4 Sc6 6.Gg2 Gc5 7.Sgf3 e5 8.0–0 b6 9.c3 a5 10.Ha4 Gd7 11.Hc2 a4 12.Sc4 Sg4 13.h3 b5 14.hg4 bc4 15.He2 Gg4 16.Hc4 Hd6 17.Sh4 Ge6 18.He2 0–0 19.Sf5 Hd7 20.Wd1 Gd6 21.Ge3 Sa5 22.Gc5 Sb7 23.Ga3 Wab8 24.Ha6 Wfd8 25.Wd2 g6 26.Wad1 gf5 27.ef5 Ga2 28.Gb7 Gb3 29.We1 Hf5 30.Gd6 cd6 31.Ge4 He6 32.Hd3 h6 33.Hf3 Kf8 34.Hh5 Hf6 35.f4 d5 36.fe5? (Przegrywające posunięcie)

36…Hb6! 37.Wf2 de4 38.Kg2 e3 39.Wf6 Wd2 40.Kg1 Ge6 41.Hh6 Ke7 i białe poddały się.

163. Partia angielska [A26]
IM Zwaig (Norwegia) – IM Ghitescu (Rumunia)

1.g3 e5 2.Gg2 Sf6 3.d3 g6 4.c4 Gg7 5.Sc3 d6 6.e4 0–0 7.Sge2 Sc6 8.0–0 Sh5 9.Ge3 Ge6 10.b4 Hd7 11.b5 Se7 12.Hd2 c5 13.bc6 bc6 14.Wab1 Wab8 15.Wb8 Wb8 16.Wb1 Wb1 17.Sb1 i remis.

164. Obrona królewsko – indyjska [E85]
IM Soos (Rumunia) – Wibe (Norwegia)

1.d4 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 d6 4.e4 Sf6 5.f3 0–0 6.Ge3 Sc6 7.Sge2 e5 8.d5 Se7 9.g4 c6 10.Hd2 cd5 11.cd5 Gd7 12.Sg3 Se8 13.Gd3 a6 14.h4 f6 15.h5 Wf7 16.hg6 hg6 17.Hh2 b5 18.Wc1 Ha5 19.a3 Wb8 20.Gd2 Hb6 21.b4 Wf8 22.Ke2 Kf7 23.Hg2 Sc7 24.Sf1 Wh8 25.Ge3 Hb7 26.Sd2 Wh1 27.Wh1 Wh8 28.Wh8 Gh8 29.Sb3 Sa8 30.Sa5 Hc7 31.Kd2 Gg7 32.Hh2 Kg8 33.Hg1 Sc8 34.Gc2 Sab6 35.Gb3 Sc4 36.Gc4 bc4 37.Hf1 Sb6 38.Gb6 Hb6 39.Sc4 Hc7 40.Kc2 Gb5 41.Kb3 Ge8 42.a4 f5 43.gf5 gf5 44.a5 fe4 45.fe4 Gf8 46.Sb6 Hb7 47.Hc4 Hg7 48.Ha6 Gh5 49.Hc8 Gg4 50.Hd8 Kh7 51.Sc4 Hh6 52.a6 Hh1 53.Sb2 i czarne poddały się.

165. Partia hiszpańska [C61]
GM Unzicker (NRF) – IM Keller (Szwajcaria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 Sd4 4.Sd4 ed4 5.d3 c6 6.Gc4 Sf6 7.0–0 d6 8.Sd2 Ge7 9.Sf3 Gg4 10.e5 Gf3 11.Hf3 de5 12.Hg3 0–0 13.He5 Gd6 14.Hf5 Hd7 15.Hd7 Sd7 16.a3 Sc5 17.Gd2 b5 18.Ga2 Sa4 19.Wab1 Wfe8 20.Wfe1 We1 21.Ge1 g6 22.g3 We8 23.Kf1 Kg7 24.Gd2 i remis.

166. Obrona sycylijska [B43]
IM Kupper (Szwajcaria) – GM Schmid (NRF)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 d6 6.Gd3 Sf6 7.f4 b5 8.0–0 Gb7 9.He2 Sbd7 10.Kh1 Sc5 11.b4 Sd3 12.cd3 Ge7 13.Gb2 Hb6 14.e5 de5 15.fe5 Sd5 16.Se4 0–0 17.Hg4?

17…Se3 18.Hf4 Sf1 19.Sf6 Gf6 20.ef6 e5

21.Sf5 Gg2 (21…ef4?? 22.Se7 Kh8 23.fg7 i mat) 22.Kg2 Hf6 23.He5 He5 24.Ge5 Wfe8 25.Gd4 Sd2 26.Kf2 Wad8 27.Sh6 gh6 28.Wg1 Kf8 29.Gc5 We7 30.Ge7 Ke7 31.Ke2 Wd4 32.Kd2 Wb4 33.We1 Kf6 34.Kc3 Wh4 35.We2 a5 36.d4? Wh3 37.Kc2 b4 38.d5 Wc3 i białe poddały się. Jedna z najbardziej spektakularnych partii Olimpiady!

167. Gambit hetmański [D25]
GM Darga (NRF) – IM Blau (Szwajcaria)

1.d4 d5 2.c4 dc4 3.Sf3 Sf6 4.e3 g6 5.Gc4 Gg7 6.0–0 0–0 7.Sc3 Sc6 8.a3 a6 9.Ga2 Gg4 10.h3 Gf3 11.Hf3 Hd7 12.Wd1 e6 13.Gd2 e5 14.d5 Se7 15.e4 Se8 16.Hg4 Wd8 17.Hd7 Wd7 18.Sa4 Sd6 19.Sc5 Wdd8 20.Wac1 Wfe8 21.f3 h6 22.Gb3 Sec8 23.Ge3 We7 24.Wd2 Kh7 25.Gd1 Sb6 26.Wdc2 Sa8 27.Ge2 Wee8 28.b4 Gf6 29.a4 Gg5 30.Gg5 hg5 31.Kf2 Kg7 32.Ke3 We7 33.a5 Wc8 34.Sa4 Wee8 35.Sc3 c6 36.dc6 Wc6 37.Sd5 Wc2 38.Wc2 Wd8 39.Wc5 Wd7 40.Gd3 Wd8 41.Kd2 Wd7 42.Ke2 Wd8 43.Se3 f6 44.Sd5 Wd7 45.b5 ab5 46.Gb5 Wd8 47.Ga4 Wf8 48.Gb3 Wf7 49.Kd3 Wd7 50.Kc3 Wd8 51.Kb4 Wd7 52.Sb6 Sb6 53.ab6 Kf8 54.Ga4 Wd8 55.Wc7 f5 56.Gc2 fe4 57.Ge4 Se4 58.fe4 Wd4 59.Kc5 We4 60.Wb7 Ke8 61.Wh7 i czarne poddały się.

168. Obrona francuska [C10]
Walther (Szwajcaria) – Hecht (NRF)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sc6 4.Sf3 Sf6 5.Gg5 Gb4 6.Gd3 de4 7.Ge4 h6 8.Gf6 Hf6 9.Hd3 Gd7 10.0–0 0–0 11.Se2 Wfd8 12.Sg3 g6 13.Gc6 Gc6 14.Se5 Hf4 15.Wad1 Gd6 16.Sc6 bc6 17.Wfe1 Wdb8 18.b3 a5 19.We4 Hf6 20.a4 c5 21.He3 cd4 22.Wed4 Ge5 23.Wd7 Wb4 24.Se2 Wab8 25.g3 Kg7 26.Sd4 W8b6 27.Sb5 Wc6 28.c4 g5 29.c5 Hf5 30.Sa7 Wa6 31.Sb5 Wc6 32.We1 Gf6 33.Sc7 Kg6 34.Se8 Wc5 35.Sf6 Kf6 36.He2 Wb3 37.Hh5 Kg7 i białe poddały się.

Henrique Mecking – 1965
Zdjęcie: Chess-db.com

169. Obrona Robatscha [B06]
Salameh (Liban) – IM Mecking (Brazylia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.f4 c5 4.c3 d5 5.dc5 de4 6.Hd8 Kd8 7.Gc4 f5 8.Se2 Sc6 9.Ge3 Sf6 10.b4 Sg4 11.Gd4 Gd4 12.Sd4 Se3 13.Sc6 bc6 14.Gf1?

14…Sc2 15.Kd2 Sa1 16.Kc1 a5 17.Kb2 Ge6 i białe poddały się.

170. Obrona sycylijska [B85]
IM German (Brazylia) – Bedros (Liban)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Sc3 Sc6 4.d4 cd4 5.Sd4 Gd7 6.Ge3 Sf6 7.Ge2 e6 8.0–0 Ge7 9.f4 0–0 10.Kh1 a6 11.He1 Hc7 12.Hg3 Wac8 13.Wae1 Kh8 14.Gd3 Wg8 15.e5 Sh5 16.Hh3 g6 17.Sc6 Gc6 18.Gd4 d5 19.f5 Gd7 20.fg6 fg6 21.Sd5 Hd8 22.Wf7 Wg7 23.Wg7 Kg7 24.Se7 He7 25.Wf1 Hg5 26.Ge3 He5 27.c3 Hd6 28.Gd4 Kg8 29.He3 Gc6 30.We1 Wf8 31.Kg1 Sf4 32.Gf1 Hd5 33.b3 Hf5 34.He5 He5 35.Ge5 Sd5 36.c4 Sf6 37.g3 Sd7 38.Gd6 We8 39.Gh3 Kf7 40.Wf1 Kg7 41.We1 Kf7 42.Wf1 Kg7 43.a4 e5 44.Kf2 Sf6 45.Ke3 Se4 46.Wd1 Sg5 47.Gg4 h5 48.Ge2 Kf6 49.a5 Se6 50.Wf1

50…Kg5 (Przyczyna kłopotów czarnych) 51.h4 Kh6 52.Wf7! Sd4 53.Gd3 Se6 54.Ge4 Ge4 55.Ke4 g5 56.Wb7 gh4 57.gh4 Sd8 58.Wb6 Sf7 59.Wa6 We6 60.Gf8 i czarne poddały się.

171. Obrona królewsko – indyjska [E61]
Galeb (Liban) – Camara (Brazylia)

1.d4 Sf6 2.Sf3 g6 3.c4 Gg7 4.Sc3 c6 5.d5 d6 6.e4 0–0 7.Gd3 e5 8.h3 Sh5 9.g4 Sf4 10.Gf4 ef4 11.Hd2 Sd7 12.Hf4 Se5 13.He3 h6 14.Wb1 f5 15.gf5 gf5 16.Se5 f4 17.Hf3 Ge5 18.Ke2 Kh8 19.Wbg1 Gd7 20.h4 b5 21.Wg5 Hf6 22.Wh5 Wg8 23.Wg5 Wg5 24.hg5 Hg5 25.Wh5 Hg1 26.Wh4 Wg8 27.Hh1 Gg4 28.Kd2 Hf2 29.Se2 Wg7 30.cb5 f3 31.Wg4 Wg4 32.bc6 fe2 i białe poddały się.

172. Partia hiszpańska [C62]
Rocha A. (Brazylia) – Rizk (Liban)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 d6 4.d4 Gd7 5.Sc3 a6 6.Gc6 Gc6 7.de5 de5 8.Hd8 Wd8 9.Se5 Gb5 10.Sb5 ab5 11.Gd2 Gc5 12.Sd3 Ga7 13.a4 ba4 14.Wa4 Gb8 15.Gc3 f6 16.Sc5 Kf7 17.Sb7 We8 18.0–0 Se7 19.Wd1 Whf8 20.Wd7 Kg8 21.Gb4 Wf7 22.Sd8 Wff8 23.Ge7 We7 24.We7 Wd8 25.g3 Kf8 26.We6 Kf7 27.Wc6 i czarne poddały się.

Trwa mecz Liban – Brazylia
Rocha (po prawej) – Rizk
Zdjęcie: Tigran Petrosjan, październik 1968 r.

Helder Camara
Zdjęcie: brasilbase.pro.br

Grupa: 6

Wyniki II rundy:

Grecja

3,0 : 1,0

Wyspy Dziewicze

Finlandia

-

Pauza

Maroko

0,5 : 3,5

NRD

Szwecja

1,0 : 3,0

Argentyna

Drużyna Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) zjawiła się w Lugano w składzie: 33. letni Wolfgang Uhlmann (7 występ, zawsze na pierwszej szachownicy), 38. letni Wolfgang Pietzsch (6 i ostatni występ), 30. letni Lothar Zinn (3 występ), 32. letni Burkhard Malich (6 występ), 32. letni Heinz Liebert (4 występ) i 28. letni Artur Hennings (debiut).

Artur Hennings wystąpił na Olimpiadzie jeszcze tylko jeden raz, a mianowicie w Siegen 1970. Urodził się 11 lipca 1940 roku w Schwerinie, niemieckim mieście na Pojezierzu Meklemburskim. Zrobiło się o nim głośno, kiedy w 1963 roku w mistrzostwach kraju pokonał najlepszego szachistę NRD Wolfganga Uhlmanna. Dwa lata później został mistrzem międzynarodowym. Po roku 1970 jego kariera była utrudniona ze względu na wycofanie się Niemieckiej Republiki Demokratycznej w szachowym życiu międzynarodowym ze względów politycznych. W efekcie w latach 1974 – 1986 ekipa NRD nie pojawiała się nawet na Olimpiadach Szachowych. W okresie 1963 – 1973 siedmiokrotnie grał w mistrzostwach NRD i trzykrotnie stawał na podium: Schwerin 1969 (srebrny medal), Annaberg-Buchholz 1965 (medal brązowy) i Freiberg 1970 (medal brązowy). Trzykrotnie był liderem ekipy NRD w drużynowych mistrzostwach świata w kategorii studentów: Sinaia 1965 (6 punktów z 12 partii), Örebro 1966 (5,5 punktu z 12 partii) i Harrachov 1967 (6,5 punktu z 12 partii). W 1970 roku grał w drużynowych mistrzostwach Europy w Kapfenbergu. Grano tam na dziesięciu szachownicach. Hennings walczył na czwartej i uzyskał 3,5 punktu z 7 partii. Najlepsze wyniki w turniejach międzynarodowych: Bydgoszcz 1964 (1 miejsce), Kecskemet 1970 (2 miejsce), Bukareszt 1971 (dzielone 1 – 2 miejsce), Amsterdam 1972 (dzielone 1 – 3 miejsce w turnieju B), Lublin 1973 (dzielone 1 – 2 miejsce), Lipsk 1977 (dzielone 2 – 3 miejsce) i Lipsk 1978 (dzielone 1 – 2 miejsce).

W meczu Maroko – NRD doszło do niespodzianki. W partii Bakali – Uhlmann Marokańczyk grał odważnie i bardzo dobrze. W efekcie wywalczył remis. W końcowej pozycji miał nawet przewagę piona. Inna sensacja miała miejsce w meczu Grecja – Wyspy Dziewicze. Na pierwszej szachownicy mistrz międzynarodowy Siaperas przegrał z egzotycznym debiutantem Williamem Hookiem. Lider Wysp Dziewiczych zdobył więcej punktów w eliminacjach niż wszyscy jego koledzy z drużyny razem wzięci! William Hook należał do rekordzistów, jeśli chodzi o udział w Olimpiadach. Grał w nich 17 razy w latach 1968 – 2008. Był to wielki wyczyn, bowiem w dniu swojego debiutu olimpijskiego Hook miał już 43 lata.

Stan po II rundzie:

1

Argentyna*

7,0

2

NRD*

6,5

3 – 4

Grecja* i Szwecja*

4,0

5 – 6

Wyspy Dziewicze i Finlandia

1,0

7

Maroko*

0,5

173. Obrona francuska [C04]
IM Siaperas (Grecja) – Hook (Wyspy Dziewicze)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 Sc6 4.Sgf3 Sf6 5.e5 Sd7 6.c3 f6 7.ef6 Hf6 8.Gb5 Gd6 9.Sf1 0–0 10.Gg5 Hf7 11.Hd2 e5 12.de5 Sde5 13.Se5 Se5 14.f3 c6 15.Ge2 Hg6 16.0–0–0 Gf5 17.h4 h6 18.Ge3 Gb1 19.h5 Hh7 20.a3 Wae8 21.Gd4 Sf3 22.Gf3 Gf4 23.Ge3 We3 i białe poddały się. Efektowne zakończenie!

William Hook
Zdjęcie: chessgames.com

174. Obrona francuska [C16]
Hoyt (Wyspy Dziewicze) – Trikaliotis (Grecja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Hd7 5.a3 Gc3 6.bc3 b6 7.f4 Ga6 8.Gd3 Gd3 9.cd3 Sc6 10.Sf3 Sge7 11.Ge3 Sa5 12.0–0 Sf5 13.Gf2 h5 14.Hc2 h4 15.g4 hg3 16.hg3 0–0–0 17.Kg2 Kb8 18.Wab1 Ka8 19.Wfc1 Hc6 20.g4 Sh6 21.Kg3 f5 22.g5 Sg4 23.Wh1 Hd7 24.Wh3 Wh3 25.Kh3 Hf7 26.Kg2 Wh8 27.Wh1 Wh1 28.Kh1 Hh5 29.Kg2 Kb7 30.He2 c6 31.c4 Sh2 32.Sg1 He2 33.Se2 Sg4 34.cd5 cd5 35.Ge1 Sc6 36.Gc3 a5 37.a4 Se3 38.Kf3 Sc2 39.Kf2 Ka6 40.Kf3 b5 41.ab5 Kb5 42.Gb2 Kb4 43.Sc1 a4 i białe poddały się.

175. Partia szkocka [C45]
Kokkoris (Grecja) – Roebuck (Wyspy Dziewicze)

1.e4 e5 2.Sf3 d6 3.Gc4 Sc6 4.d4 ed4 5.Sd4 Sd4 6.Hd4 Sf6 7.Sc3 Ge7 8.Gg5 c6 9.a4 Hb6 10.Hb6 ab6 11.0–0–0 h6 12.Ge3 Se4 13.Se4 Wa4 14.Gd3 Wa1 15.Kd2 Wd1 16.Wd1 d5 17.Sg3 c5 18.c3 g6 19.Kc1 Gd7 20.Ge2 Gc6 21.Gf3 0–0 22.Gd5 Gd5 23.Wd5 Wa8 24.Kc2 Wa1 25.Wd1 Wd1 26.Kd1 h5 27.c4 Gd6 28.h3 f5 29.Gg5 Gc7 30.Se2 Kf7 31.Sf4 Gf4 32.Gf4 Ke6 33.Gc7 b5 34.cb5 c4 35.h4 Kd5 36.Gb6 f4 37.f3 Ke5 38.Kc2 Kf5 39.Gd8 Ke5 40.Kc3 Kd5 41.Gb6 Ke5 42.Kc4 Kf5 43.Gd8 i czarne poddały się.

176. Obrona sycylijska [B50]
Edwards (Wyspy Dziewicze) – Rizopoulos (Grecja)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.Gc4 Sf6 4.d3 e6 5.Gg5 Ge7 6.0–0 0–0 7.Gf6 Gf6 8.c3 d5 9.ed5 ed5 10.Gb3 Gg4 11.Gc2 Sc6 12.Sbd2 Hc7 13.Wb1 Hf4 14.g3 Hh6 15.We1 Hh5 16.c4 Sd4 17.We3 Sc2 18.Hc2 d4 19.We4 Gf3 20.Sf3 Hf3 21.Wbe1 g6 22.He2 He2 23.W1e2 Wfd8 24.a4 Kf8 25.Kg2 We8 26.Kf3 We4 27.We4 We8 28.h3 We6 29.We6 fe6 30.Ke2 Ke7 31.f4 g5 32.Kf3 gf4 33.gf4 h5 34.b3 Kd6 35.Ke4 h4 36.a5 Kc6 37.Kf3 Gd8 38.Kg4 a6 39.f5 ef5 40.Kf5 Ga5 41.Ke4 b5 42.cb5 Kb5 i białe poddały się.

177. Obrona francuska [C18]
Bakali (Maroko) – GM Uhlmann (NRD)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Gb4 4.e5 Se7 5.a3 Gc3 6.bc3 c5 7.Hg4 Hc7 8.Hg7 Wg8 9.Hh7 cd4 10.Se2 Sbc6 11.Gf4 Gd7 12.Wb1 dc3 13.h4 0–0–0 14.Hd3 Sg6 15.Gg5 Sge5 16.Hc3 Wdf8 17.Sd4 Sd4 18.Hd4 Sc6 19.Hc5 f6 20.Ge3 Wd8 21.h5 d4 22.Gd2 e5 23.g3 b6 24.Ga6 Kb8 25.a4 Gc8 26.Gc4 Wh8 27.a5 Sa5 28.Hc7 Kc7 29.Ga5 ba5 30.Wb5 Ga6 31.Wa5 Gc4 32.Wc5 Kb6 33.Wc4 a5 34.Kd2 Wc8 35.Wb1 Ka6 36.Wc8 Wc8 37.h6 Wh8 38.Wh1 Kb5 39.Kd3 a4 40.f4 a3 41.fe5 a2 42.Kd4 fe5 43.Ke5 Wh6 44.Wa1 Wa6 45.g4 i remis.

Wolfgang Uhlmann – rok 1969
Zdjęcie: Archiwum autora

Triantafyllos Siaperas
Zdjęcie: Archiwum autora

178. Obrona sycylijska [B85]
GM Pietzsch (NRD) – Hadri (Maroko)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge2 e6 7.0–0 Hc7 8.f4 Sc6 9.Ge3 Ge7 10.He1 0–0 11.Hg3 We8 12.Kh1 Gd7 13.Wad1 Wad8 14.e5 Sd5

Dalsza część partii potoczyła się nieoczekiwanie tak: 15.Sf5! g6 16.Sh6 Kg7 17.f5! Se5 18.Wd5 ed5 19.f6 Gf6 20.Wf6 Ge6 21.Sf5 Gf5 22.Wf5 Hd7 23.Wf1 He6 24.Gg5 Wb8 25.Gf6 Kg8 26.Hh4 Sd7 27.Gg4 Hf6 28.Wf6 Sf6 29.h3 Kg7 30.Gf3 We5 31.Hb4 Wd8 32.Hb7 d4 33.Sd5 Se4 34.Hb6 Sc5 35.Hd8 i czarne poddały się. Ocena posunięć i umiejscowienie diagramu: Aleksander Koblenc, styczeń 1965 r.

Wolfgang Pietzsch
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 14/1968

179. Obrona sycylijska [B33]
Kaderi (Maroko) – IM Zinn (NRD)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 e5 6.Sde2 Gc5 7.Sg3 d6 8.Ge2 Ge6 9.Sd5 Gd5 10.ed5 Se7 11.0–0 Sfd5 12.Gb5 Kf8 13.Se4 Hb6 14.Gc4 Sc7 15.Gg5 d5 16.Ge7 Ke7 17.Gd5 Whd8 18.c4 Sd5 19.cd5 Gd4 20.d6 Kf8 21.Hh5 h6 22.Sg5 Wd7 23.Sh7 Ke8 24.Hg4 Wd6 25.Hg7 Ke7 26.Hg4? (Po tym posunięciu czarne stracą skoczka)

26…Wg6! 27.Hh4 f6 28.He4 Kf7 29.Wac1 Kg7 30.Sf6 Wf6 31.Hg4 Kh8 32.Hd7 Wd8 33.He7 Hd6 34.Hb7 Wf2 35.Kh1 Hd5 36.Hd5 Wf1 37.Wf1 Wd5 38.b3 Wc5 39.Wb1 Wc2 40.a4 e4 41.h3 e3 i białe poddały się.

Börje Jansson
Zdjęcie: „Tidskrift För Schack” numer 6/1968

180. Gambit hetmański [D67]
IM Malich (NRD) – Nejjar (Maroko)

1.d4 d5 2.Sf3 Sf6 3.c4 e6 4.Gg5 Sbd7 5.Sc3 Ge7 6.e3 0–0 7.Wc1 c6 8.Gd3 dc4 9.Gc4 Sd5 10.Ge7 He7 11.0–0 S7f6 12.He2 Gd7 13.e4 Sf4 14.He3 Sg6 15.h3 Wac8 16.Gb3 Wfd8 17.Wfd1 b6 18.Wc2 Ge8 19.Wcd2 Hb7 20.He1 He7 21.e5 Sd5 22.Se4 Wc7 23.Wc1 Sh4 24.Sh4 Hh4 25.Sd6 Se7 26.He3 Wcd7 27.Kh2 Sd5 28.Gd5 cd5 29.Wdc2 He7 30.Sc8 Hf8 31.Ha3 Ha3 32.ba3 Kf8 33.f4 f6 34.Kg3 Gg6 35.Wc7 Wc7 36.Wc7 Gb1 37.Sa7 fe5 38.fe5 Ga2 39.Sc8 b5 40.Sd6 Gc4 41.Wf7 Kg8 42.We7 Wa8 43.We6 Wa3 44.Kf4 Wa8 45.We7 Wb8 46.e6 Gd3 47.Wd7 i czarne poddały się.

181. Obrona królewsko – indyjska [E92]
Jansson (Szwecja) – GM Panno (Argentyna)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 g6 4.Sc3 Gg7 5.e4 d6 6.Sf3 0–0 7.Ge2 e5 8.Gg5 h6 9.Gh4 Hc7 10.Sd2 Sh7 11.a3 a6 12.b4 Sd7 13.Hc2 h5 14.f3 Gh6 15.Gf2 b6 16.Wb1 Gg5 17.Sb3 h4 18.0–0 Shf6 19.bc5 bc5 20.Wb2 Sh5 21.Wfb1 Wb8 22.Sd2 Wb2 23.Hb2 Sf4 24.Gf1 f5 25.Sd1 Sf6 26.Se3 fe4 27.Se4 Se4 28.fe4 Hf7 29.Hd2 Sh5 30.He1 Hf4 31.Sc2 Gd8 32.Wb8 Gc7 33.Wa8 Ga5 34.He3 Hf7 35.Wb8 Sf6 36.Ge2 h3 37.gh3 Gc7 38.Wb1 Se4 39.Wf1 Sf2 40.Wf2 Hf2 41.Hf2 Wf2 42.Kf2 Gh3 43.Se3 Gf5 44.Gg4 Gb1 45.Sf1 Gd8 46.Sd2 Gh4 47.Ke2 Gf5 48.Gf3 Kf7 49.Se4 Ke7 50.Ke3 Gf6 51.Gd1 Gg7 52.Kf3 Gh6 53.Gc2 Gc1 54.a4 Gf4 55.h4 Gd2 56.Ke2 Ga5 57.Kf2 Gd8 58.Gd3 Kd7 59.h5 Ge4 60.Ge4 gh5 61.Ke2 Kc7 62.Kd3 Kb6 63.Kc2 Ka5 64.Kb3 h4 65.Gg2 Gg5 66.Gf3 h3 67.Gh1 h2 68.Gg2 Gh4 69.Gh1 Ge1 70.Gg2 Gg3 71.Gh1 Gf4 72.Gg2 Gh6 73.Gh1 Kb6 74.Kc2 Kc7 75.Kd3 Kd7 76.Ke4 Ke7 77.Kf5 Kf7 78.Ge4 a5 79.Gh1 Gf8 80.Gg2 Kg7 81.Kg5 Ge7 82.Kf5 Kh6 83.Gf3 Gf8 84.Kf6 Gg7 85.Kf5 Gh8 86.Gg2 Kh5 87.Gh1 Kh4 88.Ke6 Kg4 89.Kd6 Kf4 90.Ke6 e4 i białe poddały się.

182. Obrona Nimzowitscha [E56]
IM Sanguinetti (Argentyna) – Johansson (Szwecja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 c5 5.Sf3 0–0 6.Gd3 d5 7.0–0 Sc6 8.a3 dc4 9.Gc4 Ga5 10.Ga2 Gb6 11.dc5 Gc5 12.b4 Hd1 13.Wd1 Gb6 14.Gb2 Wd8 15.Sa4 Gd7 16.Sb6 ab6 17.Gb3 Ge8 18.Sd4 Sd4 19.Gd4 b5 20.f3 Gc6 21.Kf2 Sd7 22.e4 e5 23.Ge3 Kf8 24.Wd3 Sf6 25.Wad1 Wd3 26.Wd3 Sd7 27.Ga2 Ke7 28.Ke2 Wa6 29.Kd2 Sb6 30.Gc5 Ke8 31.Gb6 Wb6 32.Kc2 Ke7 33.Wc3 Wa6 34.Kb2 f6 35.Gb1 Gd7 36.Gd3 Wd6 37.Kc2 Wc6 38.Wc5 b6 39.Wc6 Gc6 i remis.

183. Obrona anglo – litewska [A10]
Broström (Szwecja) – GM Rossetto (Argentyna)

1.c4 Sc6 2.Sc3 d6 3.d4 e5 4.d5 Sce7 5.e4 g6 6.g3 Gg7 7.Gg2 Sf6 8.Sge2 Gg4 9.f3 Gd7 10.Ge3 0–0 11.Hd2 a6 12.c5 Se8 13.0–0 f5 14.f4 Sf6 15.fe5 de5 16.Gg5 He8 17.Wae1 Wd8 18.d6 cd6 19.cd6 Sc6 20.Sd5 Kh8 21.ef5 gf5 22.Sec3 Hf7 23.Gf6 Gf6 24.Se4 Gg7 25.Sc5 Ge6 26.Sb6 Ga2 27.d7 e4

28.We4 fe4 29.Wf7 Gf7 30.Ge4 Gd4 31.Kg2 Gc5 32.Gc6 Gb6 33.Ge4 Ge6 34.Hd6 Wf6 35.Gf5 Wd7 36.He5 Wd2 37.Kh3 Gf5 38.g4 Gg4 39.Kg4 Wg2 40.Kh3 Wgg6 41.b4 Kg7 42.b5 ab5 43.He7 Wf7 i białe poddały się.

184. Obrona królewsko – indyjska [E99]
IM Garcia R. (Argentyna) – Olsson (Szwecja)

1.Sf3 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.d4 0–0 5.e4 d6 6.Ge2 e5 7.0–0 Sc6 8.d5 Se7 9.Se1 Sd7 10.Sd3 f5 11.Gd2 Sf6 12.f3 h5 13.c5 f4 14.Wc1 Se8 15.Sb5 g5 16.Gb4 Sg6 17.a4 Wf7 18.cd6 cd6 19.a5 Gf8 20.Sf2 Wg7 21.Wc3 Gd7 22.h3 Sh8 23.Hc2 Sf7 24.Sc7 Sc7 25.Wc7 Wb8 26.Wc1 Sh6 27.Hb3 Ge7 28.Ha3 Wg6 29.a6 ba6 30.Ga5 g4 31.Wa7 He8 32.fg4 Sg4 33.Sg4 Gg4 34.Gg4 hg4 35.hg4 Gh4 36.Wcc7 Wg4 37.Hh3 Hh5 38.Wh7 Wb2 39.Wh5 Wb1 40.Kh2 Gg3 41.Hg3 fg3 42.Kh3 Wg6 43.Wa8 Kg7 i remis.

Grupa: 7

Wyniki II rundy:

Czechosłowacja

4,0 : 0,0

Tunezja

Kuba

4,0 : 0,0

Andora

Singapur

0,0 : 4,0

Bułgaria

Turcja

1,0 : 3,0

Islandia

Tym razem poświęcimy trochę miejsca ekipie Bułgarii. W Lugano grała w składzie: 37. letni Miłko Bobocow (6 występ), 31. letni Georgi Tringow (6 występ), 35. letni Nikola Padewski (7 występ), 34. letni Atanas Kolarow (5 występ), 29. letni Iwan Radułow (debiut) i 28. letni Peicho Pejew (debiut). Jak widzimy nie był to zespół „młodzieżowy”, ale pokolenie trzydziestolatków, co zapewniało doświadczenie i kondycję fizyczną na przestrzeni dwudziestu rund eliminacji i finałów włącznie.

O ile dla Pejewa przygoda z Olimpiadą była krótka, to dla Radułowa miała trwać aż do rozgrywek w Dubaju 1986. Iwan Radułow urodził się 7 stycznia 1939 roku w miejscowości Burgas położonej w południowo-wschodniej Bułgarii nad Zatoką Burgaską Morza Czarnego. Jego kariera szachowa rozwinęła się już po Olimpiadzie w Lugano i przypadła na lata 70. i 80. ubiegłego wieku. Chociaż pierwszym sukcesem było podzielenie 1 miejsca w Reggio Emilii 1968/1969. Radułow był mistrzem Bułgarii w latach 1971, 1977 i 1980. Największe sukcesy, to zwycięstwa w Torremolinos 1971, Helsinkach 1972, Montilli 1974, Bajmoku 1975, Montilli 1975, Kikidze 1976, Oslo 1977 i Vrbas 1979. Czterokrotnie reprezentował Bułgarię w drużynowych mistrzostwach Europy. Było to w Kapfenbergu 1970 (3,5 punktu z 7 partii na piątej szachownicy), Moskwie 1977 (2,5 punktu z 7 partii na pierwszej szachownicy), Skarze 1980 (2,5 punktu z 6 partii na trzeciej szachownicy) i Płowdiwie 1983 (1,5 punktu z 6 partii na drugiej szachownicy). Uczestniczył czternaście razy w drużynowych mistrzostwach Bałkanów: corocznie w latach 1971 – 1982 oraz w latach 1986 i 1990. Sześć razy walczył w drużynowych mistrzostwach świata studentów. Uzyskał tam rezultaty: Helsinki 1961 – 10 punktów z 12 partii na pierwszej szachownicy (złoty medal za wynik indywidualny), Mariańskie Łaźnie 1962 – 5,5 punktu z 12 partii na pierwszej szachownicy, Budva 1963 – 7,5 punktu z 12 partii na drugiej szachownicy, Kraków 1964 – 6,5 punktu z 11 partii na drugiej szachownicy, Sinaia 1965 – 6,5 punktu z 12 partii (jedyny udział Bułgarii dopiero w finale B) i Örebro 1966 – 6,5 punktu z 12 partii na drugiej szachownicy.

Omawiana runda nie przyniosła ani jednej remisowej partii! Jedyna niespodzianka miała miejsce w meczu Turcja – Islandia, gdzie na pierwszej szachownicy Süer pokonał doświadczonego mistrza międzynarodowego Johanssona.

Stan po II rundzie:

1

Czechosłowacja

8,0

2

Islandia

7,0

3

Bułgaria

6,5

4

Kuba

5,5

5

Tunezja

4,0

6

Turcja

1,0

7 – 8

Andora i Singapur

0,0

185. Obrona hetmańsko – indyjska [E19]
GM Hort (Czechosłowacja) – Belkadi (Tunezja)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.g3 Gb7 5.Gg2 Ge7 6.0–0 0–0 7.Sc3 Se4 8.Hc2 Sc3 9.Hc3 f5 10.Wd1 Gf6 11.Gf4 d6 12.h4 He7 13.Wac1 Sd7 14.b4 h6 15.Se5 de5 16.de5 Gg2 17.Kg2 Gh4 18.gh4 Hh4 19.Wd7 Hf4 20.Wcd1 Wac8 21.Hg3 Hg3 22.fg3 Wfe8 23.c5 a5 24.ba5 bc5 25.a6 Kf8 26.a7 Kg8 27.Wc1 Wed8

28.Wd8 Wd8 29.Wc5 Kh7 30.Wc7 Wa8 31.We7 Kg6 32.Kf3 Wc8 33.Wb7 Wa8 34.Kf4 h5 35.We7 i czarne poddały się.

186. Obrona Robatscha [B06]
Bouaziz S. (Tunezja) – GM Filip (Czechosłowacja)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.Sf3 d6 4.Gc4 c6 5.0–0 Sf6 6.e5 Sd5 7.We1 0–0 8.Gb3 Gf5 9.Sbd2 de5 10.Se5 Sa6 11.Sf1 Ge6 12.He2 Sac7 13.Sg3 a5 14.a4 Hc8 15.Se4 Sb4 16.Sc5 Gb3 17.Sb3 Se6 18.c3 Sd5 19.g3 Sf6 20.Sc4 Hd8 21.Sc5 Sc5 22.dc5 Sd5 23.Gg5 We8 24.Wad1 h6 25.Sb6 hg5 26.c4 Sb4 27.Wd8 Wad8 28.Wd1 Gd4 29.Sd5 Sd5 30.cd5 Wd5 31.Kg2 e5 32.b3 We6 33.Hg4 e4 34.h4 gh4 35.Hh4 Kg7 36.We1 Wh5 37.Hg4 Wc5 38.Wd1 Wd5 39.Wd2 c5 40.Hd1 Wf5 41.Wd4 cd4 42.Hd4 Wef6 43.He4 Wf2 44.Kh3 W6f5 45.Hd4 Kh7 46.Kg4 f6 i białe poddały się.

Vlastimil Hort; turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Po lewej stronie, pod ścianą siedzi Miłko Bobocow
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

Drużynowe mistrzostwa Europy – 1967 r.
Na pierwszym planie: Miroslav Filip
Na drugim planie: Kavalek (po lewej) – Barczay
Zdjęcie: Jan Kalendovsky

187. Partia hiszpańska [C80]
Smejkal (Czechosłowacja) – Kchouk (Tunezja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.Se5 Se5 9.de5 Ge6 10.c3 Gc5 11.Sd2 Gf5 12.Sf3 c6 13.Sd4 Gd4 14.cd4 0–0 15.Ge3 f6 16.f3 Sg5 17.Gg5 fg5 18.Wc1 Wc8 19.Hd2 Ge6 20.Wc5 h6 21.Wfc1 Gd7 22.e6 Ge6 23.Wc6 Wc6 24.Wc6 Gc8 25.He3 Hd7 26.He5 Wf5 27.Hd6 Hd6 28.Wd6 Kf7 29.Wd5 Wd5 30.Gd5 Ke7 31.b4 Kd6 32.Ge4 Ge6 33.a3 Gd5 34.Kf2 Ge6 35.Ke3 Gc8 36.Ga8 Gf5 37.Gb7 Kc7 38.Ge4 Gc8 39.Gd5 Kd6 40.Gg8 Gf5 41.f4 g4 42.g3 Kc6 43.d5 Kd6 44.Kd4 g6

45.Ge6! h5 46.Gg8 Gb1 47.Gf7 Gc2 48.Ge8 Gb1 49.Gc6 Gf5 50.a4 ba4 51.Ga4 Gb1 52.Gb3 Gf5 53.Gc4 i czarne poddały się.

Jan Smejkal
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 13/1968

188. Obrona królewsko – indyjska [E80]
Lagha (Tunezja) – IM Jansa (Czechosłowacja)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 c6 6.Ge3 a6 7.a4 a5 8.Sge2 Sa6 9.Hd2 0–0 10.Sc1 Sd7 11.g4 e5 12.d5 Sdc5 13.Ge2 f5 14.gf5 gf5 15.Gg5 Gf6 16.Wg1 Kh8 17.Kd1 f4 18.Gf6 Hf6 19.Gf1 Gd7 20.b3 Wg8 21.Wg8 Wg8 22.Hf2 Hh6 23.Wa2 Gh3 24.Gh3 Hh3 25.dc6 bc6 26.Wd2 Wg6 27.Kc2 Sb4 28.Kb1 Hh6 29.S3e2 Sba6 30.Kb2 Hg5 31.Sd3 He7 32.Sc5 Sc5 33.Sc1 Wg8 34.Sd3 Se6 35.Ka2 Wb8 36.Wb2 c5 37.Sc1 Sd4 38.Se2 Sc6 39.Sc1 Wg8 40.Wd2 He6 41.Hf1 Hg6 42.Kb2 Sd4 43.Hh3 Hg1 44.Hh5 He3 45.Wd1 Wg2 46.Kb1 Hf3 47.Hf7 He4 48.Wd3 Hf5 i białe poddały się.

189. Obrona królewsko – indyjska [E81]
IM Jimenez E. (Kuba) – De la Casa (Andora)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.f3 0–0 6.Ge3 Sbd7 7.Hd2 e5 8.d5 a6 9.Gd3 b6 10.Sge2 Sc5 11.Gc2 Gd7 12.b4 Sb7 13.0–0 a5 14.a3 He7 15.Wab1 Wab8 16.Ga4 Ga4 17.Sa4 Hd7 18.Hc2 ab4 19.ab4 Wa8 20.Sac3 Se8 21.Wa1 Wa1 22.Wa1 f5 23.Wa7 Hc8 24.Ha4 Sf6 25.Ha6 f4 26.Gf2 Sc5 27.bc5 i czarne poddały się.

190. Obrona sycylijska [B43]
Gomez A. (Andora) – Garcia S. (Kuba)

1.e4 c5 2.Sf3 e6 3.d4 cd4 4.Sd4 a6 5.Sc3 Hc7 6.Gd3 Sc6 7.Sde2 b5 8.0–0 Sf6 9.f4 Gc5 10.Kh1 Sg4 11.Wf3 Sf2 12.Wf2 Gf2 13.Gb5 ab5 14.Sb5 Hb8 15.Sd6 Kf8 16.Sc3 Gc5 17.Scb5 Ga6 18.Hh5 Gd6 19.Sd6 Hd6 20.e5 Hd4 21.c3 Hd3 i białe poddały się.

191. Partia angielska [A35]
IM Cobo (Kuba) – Soler (Andora)

1.c4 c5 2.Sc3 Sc6 3.Sf3 e5 4.g3 Sf6 5.Gg2 Ge7 6.0–0 0–0 7.d3 d6 8.Se1 Ge6 9.Sd5 Hd7 10.a3 Gh3 11.Wb1 h6 12.b4 Gg2 13.Sg2 b6 14.Gd2 Gd8 15.b5 Sd4 16.a4 Hh3 17.Sge3 h5 18.Sf6 Gf6 19.Sd5 Gd8 20.e3 Se6 21.f4 Sc7 22.Hf3 Sd5 23.Hd5 Gf6 24.f5 h4 25.Hf3 hg3 26.hg3 g5 27.Wf2 g4 28.He2 Hh5 29.e4 Hh8 30.Hg4 Hg7 31.Hg7 Kg7 32.Wh2 Wh8 33.Wh8 Wh8 34.a5 Wh7 35.ab6 ab6 36.Wa1 Gd8 37.Wa7 i czarne poddały się.

192. Obrona królewsko – indyjska [E61]
Pantebre (Andora) – Ortega R. (Kuba)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Gg5 h6 5.Gh4 d6 6.e3 Sbd7 7.Sf3 g5 8.Gg3 Sh5 9.Hc2 c5 10.Ge2 cd4 11.Sd4 Sg3 12.hg3 Sc5 13.0–0 Gd7 14.Wac1 Wc8 15.g4 Gd4 16.ed4 Se6 17.Wfd1 Kf8 18.d5 Sf4 19.b3 h5 20.gh5 Sh5 21.g3 He8 22.Kg2 f5 23.Sb5 f4 24.Sd4 g4 25.Se6 Ge6 26.de6 f3 27.Gf3 gf3 28.Kf3 Sf6 29.Hf5 Wc5 30.Wd5 Wh5 31.Hf4 Whd5 32.Hh6 Kg8 33.g4 Hf8 34.Hg6 Hg7 i białe poddały się.

193. Obrona Alechina [B04]
Tan Lian Ann (Singapur) – GM Bobocow (Bułgaria)

1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 Sc6 5.Ge2 g6 6.c4 Sb6 7.ed6 cd6 8.b3 Gg7 9.Gb2 0–0 10.0–0 Gf5 11.Hd2 d5 12.c5 Sd7 13.Gb5 Sf6 14.Gc6 Se4 15.He3 bc6 16.Se5 Hc7 17.f3 Sf6 18.We1 Wae8 19.Sd2 Sd7 20.Sd7 Gd7 21.f4 Gh6 22.g3 f6 23.Sf3 Gg4 24.Kg2 Hd7 25.Kg1 Hf5 26.Sh4 Hh5 27.Sg2 Hh3 28.Hf2 Gf5 29.Gc1 Ge4 30.Ge3 e5 31.Hd2 Gg7 32.We2 Gg2 33.Wg2 ef4 34.Gf4 f5 35.Gd6

35…We4 36.Gf8 Gd4 37.Kh1 Ga1 38.Gd6 Hg4 39.Wg1 Hf3 40.Hg2 Hg2 41.Wg2 Gd4 i białe poddały się.

Miłko Bobocow; turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

194. Obrona francuska [C00]
GM Tringow (Bułgaria) – Lim Kok Ann (Singapur)

1.e4 e6 2.d3 d5 3.Sd2 Sc6 4.Sgf3 Gd6 5.g3 Sf6 6.Gg2 0–0 7.0–0 de4 8.de4 e5 9.He2 Ge6 10.Sc4 Gc4 11.Hc4 He7 12.c3 a6 13.Sh4 He6 14.He2 Wfd8 15.Sf5 Se7 16.Se3 Sg6 17.We1 Gc5 18.Hf3 c6 19.Gf1 b5 20.a4 Wab8 21.Ge2 Sd7 22.h4 Gf8 23.ab5 ab5 24.Sg4 Wa8 25.Wb1 Sc5 26.h5 Se7 27.h6 Sb3 28.hg7 Gg7 29.Se3 Wa2 30.Sf1 Sc1 31.Wec1 Wa7 32.c4 Gh6 33.Se3 b4 34.c5 Ge3 35.He3 Wad7 36.Hg5 Sg6 37.Gg4 He7 38.He7 We7 39.Wd1 Wd4 40.Gf5 Wa7 41.Wd4 ed4 42.Wd1 Wa2 43.Gg6 hg6 44.Wd2 b3 45.Kg2 Wa4 46.Wd3 Wc4 47.Wb3 Wc5 48.Wb4 Wc2 49.Wd4 Wb2 50.Wd7 Wc2 51.Kf3 Kg7 52.e5 Kf8 53.Ke3 Ke8 54.Wc7 Kf8 55.f3 Wc5 56.f4 Wc3 57.Kf2 Kg8 58.Kg2 g5 59.f5 We3 60.Kh3 We5 61.Kg4 f6 62.Kh5 Kf8 63.Kg6 We3 64.Kf6 Ke8 65.g4 Wc3 66.Kg5 c5 67.Kg6 i czarne poddały się.

Ghitescu (po lewej) – Tringow; turniej w Bukareszcie
Zdjęcie: „Szachy Ryga” numer 10/1968

195. Obrona Caro – Kann [B14]
Tan Lian Seng (Singapur) – IM Kolarow (Bułgaria)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.ed5 cd5 4.c4 Sf6 5.Sc3 e6 6.Sf3 Ge7 7.Gf4 0–0 8.Gd3 dc4 9.Gc4 Sbd7 10.0–0 Sb6 11.Gd3 Gd7 12.We1 Gc6 13.Se5 Sbd5 14.Sc6 bc6 15.Ge5 g6 16.Wc1 Sc3 17.bc3 Sd5 18.c4 Sb6 19.We3 Sd7 20.Gf4 Gg5 21.Hg4 Gf4 22.Hf4 Hf6 23.Hd6 Wad8 24.Hc6 Hd4 25.Gf1 Sc5 26.Hf3 e5 27.h4 e4 28.Hg3 f5 29.Hf4 Se6 30.Hh6 f4 31.Wb3 Wf5 32.Wb5 Sc5 33.Wcb1 e3 34.Ge2 ef2 35.Kh2 f3 36.Wd1 He5 i białe poddały się.

196. Gambit szkocki [C44]
IM Radułow (Bułgaria) – Choong Liong On (Singapur)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.Gc4 Gc5 5.0–0 Hf6 6.e5 Hg6 7.We1 Ge7 8.Sd4 Sd4 9.Hd4 Sh6 10.Sc3 Sf5 11.Hf4 Sh4 12.g3 Gg5 13.Hg4 h5 14.He2 0–0 15.Sd5 b5 16.Gd3 Sf5 17.Gf5 Hf5 18.Hh5 He6 19.Sc7 Hc6 20.Gg5 Gb7 21.f3 Hc5 22.We3 Hc7 23.c3 Wac8 24.Gf6 i czarne poddały się.

197. Obrona sycylijska [B22]
Süer (Turcja) – IM Johannsson (Islandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.c3 Sf6 4.e5 Sd5 5.Sa3 g6 6.Gc4 Sb6 7.d4 cd4 8.cd4 Gg7 9.Gf4 0–0 10.d5 Sc4 11.Sc4 b5 12.Se3 Sa5 13.0–0 Gb7 14.b3 Hb6 15.Hd2 Wac8 16.Wad1 b4 17.Sg4 f6 18.Ge3 Hb5 19.ef6 ef6 20.Gh6 Gh6 21.Hh6 Gd5 22.Wfe1 Sc6? (22…Ge6)

23.h4 a6? 24.h5! i czarne poddały się. Czegoż to nie można było zobaczyć na tej Olimpiadzie!

198. Partia hiszpańska [C99]
Sigurjonsson (Islandia) – Ibrahimoglu (Turcja)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d6 9.h3 Sa5 10.Gc2 c5 11.d4 Hc7 12.Sbd2 cd4 13.cd4 Sc6 14.Sb3 a5 15.Ge3 Sb4 16.Gb1 a4 17.Sbd2 Gd7 18.a3 Sc6 19.Gd3 Sa5 20.Wc1 Hb8 21.He2 We8 22.Wc2 Gd8 23.de5 de5 24.Gc5 Sh5 25.g3 Wa6 26.Sh2 Sf6 27.Shf1 h6 28.Se3 Sc6 29.Sf5 Gf5 30.ef5 Sd4 31.Gd4 ed4 32.Hf1 We1 33.He1 Kf8 34.Se4 Ge7 35.Sf6 gf6 36.Hc1 Kg7 37.Wc8 Hd6 38.Gb5 Wa5 39.Hc4 He5 40.Ge8 Wd5 41.Kh2 Hf5 42.Kg2 d3 43.Ga4 d2 44.Gd1 h5 45.b4 He5 46.We8 Wd4 47.He2 He2 48.Ge2 Gd6 49.Gd1 f5 50.We3 f4 51.gf4 Gf4 52.Wb3 Gd6 53.Kf3 f5 54.Ke2 Gf4 55.b5 We4 56.Kd3 We1 57.Kc2 Kf6 58.b6 We6 59.a4 Wc6 60.Kd3 Wd6 61.Ke2 We6 62.Kf3 Gb8 63.a5 We1 64.Wb1 Wh1 65.Kg2 Wh2 66.Kg1 Wh3 67.a6 Wa3 68.a7 Ga7 69.ba7 Wa7 70.Gh5 Kg5 71.Ge2 Kf4 72.Wd1 Wa2 73.Gd3 Ke5 74.Kf1 f4 75.Ke2 Kd4 76.Wd2 f3 77.Kd1 Wa1 78.Kc2 Wa2 79.Kc1 Wa7 80.Gg6 Ke5 81.Wd3 Wa1 82.Kb2 Wg1 83.Gh5 Wh1 84.Gf3 Wh2 85.Wd2 Kf4 86.Gd5 Wh7 87.Kc2 Wd7 88.Kd1 Wd8 89.Gb7 Wb8 90.Wd7 i czarne poddały się.

199. Gambit szkocki [C44]
Uzman (Turcja) – Kristinsson (Islandia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.d4 ed4 4.c3 d5 5.ed5 Hd5 6.cd4 Gg4 7.Ge2 Gb4 8.Sc3 Gf3 9.Gf3 Hc4 10.Gd2 Sge7 11.a3 Ga5 12.b4 Gb6 13.d5 Sd4 14.Wc1 Sf3 15.Hf3 0–0 16.Se4 Hd5 17.Gc3 Hf5 18.Hd3 Wad8 19.Hc2 Hg6 20.0–0 Sd5 21.Gd2 Wfe8 22.Wce1 We6 23.Kh1 Wde8 24.f3 c6 25.Hc1 h6 26.Sg3 Hd3 27.f4 We1 28.We1 We1 29.He1 Ge3 30.Ge3 He3 31.He3 Se3 32.Se4 Sc2 33.Sd6 Sa3 34.Sb7 Sc2 35.Kg1 Sb4 36.Kf2 Kf8 37.Ke3 Ke7 38.Kd4 Kd7 39.g4 Kc7 40.Sa5 Sd5 41.f5 Kb6 42.Sc4 Kc7 43.Kc5 Sf6 44.h3 Se4 45.Kd4 Sf2 46.Kc5 Sh3 47.Sd6 Sf2 48.f6 gf6 49.Se8 Kd7 50.Sf6 Ke6 51.Sh5 a5 52.Kc6 a4 53.Sf4 Ke5 54.Se2 a3 55.Sc1 Sg4 56.Kc5 h5 57.Kb4 h4 58.Ka3 h3 59.Se2 h2 60.Sg3 Kf4 61.Sh1 Kf3 i białe poddały się.

200. Obrona francuska [C08]
Thorsteinsson (Islandia) – Külür (Turcja)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sd2 c5 4.Sgf3 Sf6 5.ed5 ed5 6.Gb5 Gd7 7.Gd7 Sbd7 8.dc5 Gc5 9.0–0 0–0 10.Sb3 Gb6 11.Sfd4 We8 12.Sf5 Hc7 13.Ge3 He5 14.Gb6 Hf5 15.Gd4 h6 16.Hd3 Hd3 17.cd3 Se5 18.Ge5 We5 19.Sd4 Wae8 20.Wac1 Kh7 21.h3 Kg6 22.Wc7 W5e7 23.Wfc1 a6 24.Kf1 Sg8 25.Sb3 We2 26.W7c2 Wc2 27.Wc2 We7 28.Wc8 Sf6 29.Sc5 Se8 30.Wb8 Wc7 31.b4 Sd6 32.Wd8 Wc6 33.a4 a5 34.ba5 Wc5 35.Wd6 Kf5 36.Wd7 Ke6 37.Wb7 Wa5 38.Wb4 Kd6 39.Ke2 Wa7 40.Kd2 Kc5 41.Kc3 We7 42.a5 We2 43.Wb2 d4 44.Kb3 We6 45.Wa2 Kb5 46.a6 We8 47.a7 Wa8 48.f4 h5 49.g4 hg4 50.hg4 Kc5 51.Wa5 Kc6 52.Kc4 Kb7 53.Kb5 f6 54.f5 Kc7 55.Ka6 Kc6 56.Wa4 Wd8 57.Wc4 i czarne poddały się.

Półfinały, 20 października 1968 r.
„Sensacyjne porażki arcymistrzów Benkö, Szabo i Horta”

Grupa: 1

Wyniki III rundy:

Izrael

2,5 : 1,5

Filipiny

ZSRR

4,0 : 0,0

Portugalia

Anglia

3,5 : 0,5

Włochy

Cypr

1,5 : 2,5

Meksyk

Anglicy na słabym dystansie Cypr – Meksyk – Włochy zdobyli 11,5 punktu z 12 partii i mogli realnie myśleć o awansie do finału głównego. Do Lugano Anglicy przyjechali w składzie silniejszym niż na poprzednich Olimpiadach: 35. letni Jonathan Penrose (7 występ), 58. letni Cenek Kottnauer (3 i ostatni występ, przy czym w 1952 roku bronił barw Czechosłowacji, potem zagrał dopiero w 1964 roku już w barwach Anglii), 35. letni Peter Clarke (8 i ostatni występ), 20. letni Raymond Keene (2 występ), 25. letni Peter Lee (2 występ) i 22. letni John Basman (debiut i jedyny występ). Jeśli pominiemy weterana Kottnauera, zespół angielski był bardzo młody. Biorąc pod uwagę fakt, że połowa drużyny kończyła przygodę z Olimpiadami tu w Lugano, począwszy od następnej w Siegen 1970 szykowały się spore zmiany.

Peter Nicholas Lee urodził się 21 listopada 1943 roku. W 1965 roku jedyny raz wygrał mistrzostwo kraju z wynikiem 8,5 punktu z 11 partii. Studiował w sławnej Exeter College w Oxfordzie. W latach 1964 – 1966 reprezentował uczelnię w meczach szachowych. Wystąpił jeszcze na Olimpiadzie w Siegen 1970, a następnie zaczął odnosić wielkie sukcesy w brydżu sportowym. W 1971 i 1972 roku można było spotkać się z jego partiami już tylko sporadycznie. Zagrał mecz treningowy z Keene’m (1971) i poniósł klęskę w mistrzostwach Wielkiej Brytanii (33 miejsce, 2 punkty z 11 partii).

W meczu ZSRR – Portugalia Rosjanie szybko objęli prowadzenie 3,0 : 0,0. Twardy opór stawiał jedynie Sardinha grający na drugiej szachownicy z Gellerem. Partia została odłożona w skomplikowanej, z równym materiałem pozycji. W dogrywce Geller wygrał słabego piona „b3”. Sardinha ratował się różnopolowymi gońcami po wymianie wież, ale to uproszczenie kosztowało go drugiego piona (oba były „wolniakami”) i po 65. posunięciach cierpliwie grający Geller triumfował. Niespodzianką były kłopoty Meksyku ze zdecydowanym outsiderem Cyprem. Na pierwszych dwóch szachownicach szachiści meksykańscy ulegli 0,5 : 1,5. Silny zespół Izraela zadał pierwszą porażkę Filipińczykom, ale poniósł dotkliwe straty: przegrał Kagan, a Porath tylko zremisował.

Stan po III rundzie:

1 – 2

Anglia i ZSRR

11,5

3

Filipiny

9,0

4

Izrael

8,5

5

Meksyk

2,5

6

Włochy

2,0

7 – 8

Cypr i Portugalia

1,5

201. Obrona hetmańsko – indyjska [E14]
IM Czerniak (Izrael) – Reyes (Filipiny)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 b6 4.e3 Gb7 5.Gd3 Ge7 6.Sc3 d5 7.0–0 dc4 8.Gc4 0–0 9.He2 Se4 10.Gd3 Sc3 11.bc3 Sd7 12.e4 c5 13.Gf4 Sf6 14.a4 Sh5 15.Gd2 cd4 16.cd4 Sf6 17.a5 Sd7 18.a6 Gc6 19.Wfc1 Wc8 20.d5 Ga8 21.de6 Wc1 22.Wc1 fe6 23.Gc4 Sc5 24.Gb4 Kh8 25.Wd1 He8 26.Se5 Ha4 27.Hh5 Ge4 28.Gc5 bc5 29.Ge6 g6 30.He2 Gc2 31.Wc1 Ge4 32.He3 Gf6

33.Sf7 Wf7 34.Gf7 Kg7 35.Gc4 Hc6 36.We1 Gg2 37.He6 He6 38.We6 Gh3 39.Wc6 Gd8 40.Ge6 Ge6 41.We6 Kf7 42.Wc6 i czarne poddały się.

202. Obrona Caro – Kann [B18]
Balinas (Filipiny) – IM Porath (Izrael)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Gf5 5.Sg3 Gg6 6.Sf3 Sd7 7.Gc4 e6 8.He2 Sgf6 9.0–0 Ge7 10.Gb3 0–0 11.We1 Hc7 12.Se5 Se5 13.de5 Sd7 14.Gf4 Sc5 15.Hg4 a5 16.h4 a4 17.Gc4 Kh8 18.Wac1 Wad8 19.h5 Wd4 20.Gf1 f5 21.Hf3 Gf7 22.c3 Wd7 23.Sf5 Gh5 24.Hh5 Wf5 25.Hg4 Sd3 26.Gd3 Wd3 27.We4 a3 28.b4 Hd8 29.He2 Gg5 30.Gg5 Hg5 31.f4 Hg3 32.Wd1 Wd1 33.Hd1 h6 34.Hf3 Hf3 35.gf3 Kh7 36.Kf2 Wf7 37.Wd4 Kg6 38.c4 Kf5 39.Ke3 c5 40.bc5 Wc7 41.Wd8 h5 42.c6 bc6 43.Wf8 Kg6 44.Wa8 h4 45.Wa3 Wc8 46.Wa7 h3 47.Kf2 Wh8 48.Kg1 Wh4 49.We7 Wf4 50.We6 Kf5 51.Wc6 Ke5 52.Wg6 Wf3 53.Wg7 Wa3 54.Kh2 i remis.

203. Obrona Benoni [A60]
IM Kraidman (Izrael) – De Castro (Filipiny)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 c5 4.d5 d6 5.Sc3 e5 6.e4 g6 7.Gd3 Gg7 8.0–0 0–0 9.a3 Sh5 10.b4 Sd7 11.Wb1 a6 12.Ge3 Sf4 13.Se2 Se2 14.He2 b6 15.Wb3 h6 16.Hc2 a5 17.bc5 Sc5 18.Wb2 f5 19.Sd2 f4 20.Gc5 bc5 21.Ge2 Hc7 22.Wfb1 Wa7 23.Wb6 Gd7 24.W1b2 Wf7 25.Hb1 Kh7 26.Wb7 Wb7 27.Wb7 Hd8 28.Gg4 We7 29.Gd7 Wd7 30.Wd7 Hd7 31.Hb5 Hg4 32.Sf3 Hc8 33.Ha5 g5 34.h3 Gf6 35.Ha7 Kg6 36.Hb6 Hd8 37.Hd8 Gd8 38.Sd2 Kf7 39.g3 Ke8 40.Kg2 Kd7 41.Sb3 h5 42.a4 Kc8 43.h4 g4 44.gf4 ef4 45.f3 Gf6 46.Sc1 Gh4 47.Sd3 Gg5

48.e5 de5 49.Se5 Kb7 50.fg4 hg4 51.Sg4 Kb6 52.Kf3 Ka5 53.Ke4 Ka4 54.d6 Kb4 55.Kd5 Gh4 56.Se5 Gg5 57.Sd3 Ka5 58.Kc5 i czarne poddały się.

204. Partia angielska [A37]
Naranja (Filipiny) – Kagan (Izrael)

1.c4 c5 2.Sc3 g6 3.g3 Gg7 4.Gg2 Sc6 5.Sf3 a6 6.0–0 Wb8 7.a4 Sh6 8.e4 0–0 9.d3 d6 10.h3 f5 11.Gd2 Sf7 12.Wb1 Gd7 13.Kh2 Sb4 14.Se1 Se5 15.Ge3 fe4 16.Se4 b5 17.ab5 ab5 18.f4 Sec6 19.Sf3 bc4 20.dc4 Gf5 21.Sh4 Ge6 22.b3 Sd4 23.Sg5 Gd7 24.g4 e5 25.fe5 Ge5 26.Kh1 Wf1 27.Hf1 He7 28.Shf3 Wf8 29.Gd4 cd4 30.c5 d3 31.He1 Sa6 32.cd6 Gd6 33.Ha5 Sb4 34.We1 Hd8 35.Ha7 We8 36.We8 He8 37.Hd4 Ge7 38.Hc4 Kg7 39.Hd4 Kg8 40.Hc4 Kg7 41.Se4 Gc6 42.Hd4 Kg8 43.Se5 Ge4 44.Ge4 Hb5 45.Sd3 h5 46.Gg6 Sd3 47.Gd3 Hc6 48.Ge4 Hc1 49.Kg2 Gc5

50.Gd5 Kh7 51.He4 Kh6 52.He6 Kg7 53.Hf7 Kh6 54.Hh5 Kg7 55.Hf7 Kh6 56.h4 Hd2 57.Kh3 Hd3 58.Hf3 Hg6 59.He4 i czarne poddały się.

Wiktor Korcznoj
Zdjęcie: „Chess Review” numer 6/1968

205. Obrona „Nowoczesny Benoni” [A76]
GM Korcznoj (ZSRR) – Cordovil (Portugalia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 c5 4.d5 ed5 5.cd5 d6 6.Sf3 g6 7.e4 Gg7 8.Ge2 0–0 9.0–0 We8 10.Hc2 Sa6 11.We1 Wb8 12.Gf4 Sh5 13.Gg5 f6 14.Ge3 f5 15.ef5 Gf5 16.Hd2 Sc7 17.Gg5 Gf6 18.h3 Gg5 19.Sg5 Sf6 20.a4 h6 21.Sf3 Kh7 22.Gc4 We1 23.We1 Hf8 24.Sh4 We8 25.We8 He8 26.Sf5 gf5 27.Hf4 He1 28.Kh2 He5 29.He5 de5 30.d6 Sce8 31.Sb5 a6

32.Gf7 ab5 33.Ge8 i czarne poddały się.

206. Obrona Benoni [A43]
Sardinha (Portugalia) – GM Geller (ZSRR)

1.d4 Sf6 2.Sf3 c5 3.d5 d6 4.c4 g6 5.Sc3 Gf5 6.Sd2 Gg7 7.e4 Gd7 8.Ge2 0–0 9.0–0 e5 10.We1 Sa6 11.Sf1 Sc7 12.a4 Sfe8 13.f4 f5 14.ef5 Gf5 15.Sg3 ef4 16.Gf4 Gd4 17.Kh1 Sg7 18.Hd2 a6 19.Gf3 Sce8 20.Gh6 Ge5 21.Sce4 Gd7 22.Wf1 Hb6 23.Wf2 Sf6 24.Sg5 Wae8 25.Hc2 Gd4 26.Wd2 Sg4 27.Gg4 Gg4 28.h3 Gc8 29.S5e4 Ge5 30.Wad1 Wf7 31.Wf1 Wf1 32.Sf1 Sf5 33.Gg5 Sd4 34.Hd3 Wf8 35.Sfg3 Wf7 36.Ge3 Sf5 37.Gf2 Hd8 38.b3 Hf8 39.Wd1 Hh6 40.Kg1 Sd4 41.Ge3 Hf8 42.Wd2 Sf5 43.Gf2 Hh6 44.Wd1 Hf4 45.Wf1 Sg3 46.Gg3 Gd4 47.Gf2 Gf5 48.Gd4 Ge4 49.Wf4 Gd3 50.Ge3 Gc2 51.a5 Kf8 52.Wg4 Gb3 53.Gh6 Ke8 54.Gg5 Kd7 55.We4 Kc7 56.g3 b5 57.ab6 Kb6 58.Gd8 Kb7 59.Kg2 Kc8 60.Ga5 Kd7 61.h4 h5 62.Ge1 We7 63.We7 Ke7 64.Kf3 Gc4 65.Ke4 Gf1 i białe poddały się.

207. Obrona holenderska [A10]
GM Poługajewski (ZSRR) – Durao (Portugalia)

1.c4 f5 2.Sf3 Sf6 3.g3 e6 4.Gg2 d5 5.0–0 c6 6.b3 Gd6 7.Gb2 0–0 8.d3 Czarne ustawiły strukturę wariantu stonewall, ale białe nie wybrały ruchu d2 – d4, co stawia czarne przed zupełnie nowymi problemami 8…Sbd7 9.Sbd2 Białe przygotowują przełom na polu „e4” 9…He7 10.Hc2 f4 11.d4 fg3 12.hg3 Sg4 Trwa zacięta walka o centralne pola. Teraz czarne chcą kontrolować pole „e5” 13.e4 Hf7 14.e5 Ge7 15.Gh3 Hh5 16.Kg2 Wf5 W przeciwnym razie białe zagrają Wh1 z groźbą Gg4 17.Hd3 Sf8 18.He2 Sg6 19.Sg1 Sh6 20.Hh5 Wh5 21.Sdf3 Gd7

22.cd5 Białe nie chcą iść na komplikacje, jakie wyniknęłyby po 22.g4 i zamiast tego chcą wykorzystać złe położenie czarnych figur na królewskim skrzydle 22…cd5 23.Wfc1 Sf5 24.Wc2 Sf8 25.Gc1 g5 26.g4 Dopiero teraz ten ruch ma wielką siłę 26…Sh4 27.Kg3 Sf3 28.Sf3 Wh6 29.Gg5 Gg5 30.Sg5 Wg6 31.f4 Gc6 32.Wh1 a5 33.Gf1 h6 34.Sf3 Czarne nie mają dostatecznej obrony przed naporem białych na skrzydle królewskim 34…Kh7 35.Gd3 i czarne poddały się. Uwagi: „Tidskrift För Schack” numer 10/1968 r.

208. Obrona Caro – Kann [B16]
Santos J. (Portugalia) – GM Smysłow (ZSRR)

1.e4 c6 2.Sc3 d5 3.Sf3 de4 4.Se4 Sf6 5.Sf6 gf6 6.d4 Gg7 7.Gd3 Gg4 8.c3 Sd7 9.Gc2 e6 10.Gf4 Hb6 11.Wb1 0–0–0 12.h3 Gh5 13.0–0 Se5 14.g4 Sf3 15.Hf3 Gg6 16.Gg6 hg6 17.Gh2 f5 18.Hg3 Gf8 19.He3 Gd6 20.Gd6 Wd6 21.Kg2 Wd5 22.f4 c5 23.Wfd1 Whd8 24.dc5 Hc6 25.Wd5 Hd5 26.Kf2 Ha2 27.We1 Hb2 28.We2 Hb5 29.c6 b6 30.gf5 Hf5 i białe poddały się.

209. Obrona sycylijska [B93]
IM Penrose (Anglia) – IM Giustolisi (Włochy)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Sbd7 7.Gd3 g6 8.Sf3 Gg7 9.0–0 0–0 10.He1 e6 11.Kh1 Sc5 12.Ge3 b6 13.Wd1 Hc7 14.Hh4 Sd3 15.cd3 Gb7 16.Wc1 Hd8 17.f5 Sd7 18.Hh3 ef5 19.ef5 Gf6 20.d4 b5 21.Hh6 Gg7 22.Hh3 Gf6 23.Gf4 Sb6 24.Hg3 b4 25.Sd1 Gf3 26.Wf3 We8 27.Se3 Gd4 28.Sg4 Kh8 29.Sh6Wa7 30.fg6 hg6 31.Gd6 Gf6 32.Gb4 Sd5 33.Gd2 We2 34.Hh3 Wd2

35.Sf7 Kg8 36.Sd8 Gd8 37.Wcf1 Kg7 38.Wf8 i czarne poddały się.

Alberto Giustolisi
Zdjęcie: Archiwum autora

210. Obrona sycylijska [B98]
Cappello (Włochy) – IM Kottnauer (Anglia)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Ge7 8.Hf3 h6 9.Gh4 Sbd7 10.Gc4 Ha5 11.Gb3 g5 12.fg5 hg5 13.Gg3 Se5 14.He3 Sh5 15.0–0–0 Sf4 16.Gf4 gf4 17.He2 Gd7 18.Kb1 Wc8 19.Hd2 Sg6 20.Sf3 Hc5 21.Whe1 Gc6 22.h3 Wg8 23.Sd4 Gd7 24.Sa4 Hc7 25.c4 Se5 26.Hf4 Wg2 27.Wg1 Sg6 28.Hf3 Wg1 29.Wg1 Ha5 30.Sc3 Hc5 31.Sde2 Gc6 32.Wf1 Se5 33.Hf4 Kd7 34.Sd5 Wg8 35.Se7 Ke7 36.Sc3 Wg1 37.a3 Wf1 38.Hf1 He3 39.Hg2 Hf3 40.Hg5 Hf6 41.He3 Hf1 42.Ka2 Sc4 43.Hg5 Kd7 44.h4 Se5 45.h5 Sd3 46.Gd1 Hf2 47.Ge2 Ge4 48.h6 Gg6 49.Hd2 Hf4 50.Hd1 Sc1 51.Ka1 Se2 52.Se2 Hh6 53.Ha4 Ke7 i białe poddały się.

211. Obrona sycylijska [B25]
Clarke (Anglia) – Zichichi (Włochy)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4 e5 7.Sf3 Sge7 8.0–0 Sd4 9.h3 0–0 10.Kh2 f6 11.Ge3 Ge6 12.Hd2 Hd7 13.Se2 Wac8 14.c3 Sf3 15.Wf3 d5 16.fe5 de4 17.de4 Hd2 18.Gd2 fe5 19.Wf8 Gf8 20.Sg1 Sc6 21.Sf3 h6 22.Kg1 Wd8 23.Kf2 Kg7 24.Gf1 a6 25.Ge3 Ge7 26.h4 Wf8 27.Ge2 Wf7 28.Kg2 Gf8 29.Sd2 Sa5 30.b3 Wd7 31.Sf3 Sc6 32.Wd1 Wd1 33.Gd1 Kf6 34.Kf2 b6 i remis.

212. Obrona Nimzowitscha [E43]
Romani (Włochy) – Keene (Anglia)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 b6 5.Gd3 Gb7 6.Sf3 Se4 7.Hc2 f5 8.Gd2 Gc3 9.Gc3 0–0 10.Ge2 d6 11.0–0 Sd7 12.Sd2 Sg5 13.f3 He8 14.Wae1 Hg6 15.Gd3 e5 16.d5 Wae8 17.Ge2 We7 18.Kh1 Sf6 19.Gd1 Gc8 20.b4 Gd7 21.Hb3 Kh8 22.b5 Hh6 23.Ha3 Sh5 24.Wf2 f4 25.e4 Wf6 26.Sf1 Sg3 27.Kg1 Sf1 28.Kf1 Hh2 29.Ha7 Ge8 30.a4 Wff7 31.Hb8 Hh1 32.Ke2 Hh4 33.a5 ba5 34.Ga5 Wf8 35.Ha7 Se4 36.fe4 Gh5 37.Kd3 Gd1 38.Wd1 c5 39.He7 He7 40.Gc3 Hh4 41.Wdd2 Hh1 42.Kc2 Hg1 43.Wfe2 Hf1 44.Kb3 Wa8 45.Wb2 Ha1 46.Kc2 Ha4 47.Kd3 Hd1 48.Wed2 Hf1 49.We2 f3 50.gf3 Hf3 51.We3 Hd1 52.Wd2 Hb1 53.Ke2 Hb3 54.Kd3 Wa4 55.Wc2 Hc4 56.Kd2 Hb5 57.Wb2 He8 58.Wb6 Wa2 59.Gb2 h6 60.Wa3 Wa3 61.Ga3 Ha4 i białe poddały się.

213. Obrona Robatscha [B06]
Constantinou (Cypr) – Castro (Meksyk)

1.e4 d6 2.d4 g6 3.Sc3 Gg7 4.Ge3 Sc6 5.Gc4 e5 6.d5 Sce7 7.Hd2 h6 8.0–0–0 a6 9.f4 Gg4 10.Sf3 Hd7 11.fe5 de5 12.Whf1 0–0–0 13.h3 Gf3 14.Wf3 f5 15.He2 f4 16.Ga7 Hd6 17.Hf2 Hb4 18.Ge2 Ha5 19.Sb5 Sf6 20.Hc5 Whe8 21.Sd6 Wd6 22.Ha5 Se4 23.Wfd3 b5 24.Gf3 Kb7 25.Ge4 i czarne poddały się.

214. Obrona nowoczesna [A42]
Winter (Meksyk) – Kleopas (Cypr)

1.d4 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 d6 4.Sf3 Sd7 5.e4 e5 6.Ge3 Se7 7.Ge2 f5 8.Sg5 Sb8 9.f4 Sbc6 10.de5 de5 11.Hd8 Sd8 12.Sb5 0–0 13.Sc7 Wb8 14.0–0 Sdc6 15.c5 h6 16.Gc4 Kh8 17.Sge6 Ge6 18.Se6 Wfc8 19.Sg7 Kg7 20.Ge6 Wf8 21.ef5 Sd4 22.Gd4 ed4 23.fg6 Sg6 24.f5 Se5 25.Wad1 Wbd8 26.Wf4 d3 27.Wb4 Wb8 28.Wd4 Kf6 29.b4 Wbd8 30.Wd6 Ke7 31.Wd5 Kf6 32.b5 Wd5 33.Gd5 Wc8 34.c6 bc6 35.bc6 Sc6 36.Wd3 Sb4 i remis.

215. Obrona sycylijska [B34]
Avgousti (Cypr) – Delgado (Meksyk)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 0–0 8.Hd2 d5 9.Sc6 bc6 10.e5 Sd7 11.f4 e6 12.Sa4 f6 13.ef6 Hf6 14.Ge2 d4 15.0–0 de3 16.Hd6 e5 17.fe5 Hd6 18.ed6 Ge5 19.Wad1 a5 20.c4 Wf1 21.Gf1 c5 22.Wd5 Gb7 23.Sc5 Gd5 24.Sd7 e2 25.Ge2 Gd4 26.Kf1 Ge6 27.Sf6 Gf6 28.b3 Wd8 29.a3 Wd6 30.b4 ab4 31.ab4 Wd4 i białe poddały się.

216. Obrona Caro – Kann [B15]
Flores E. (Meksyk) – Lantsias (Cypr)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.Sc3 de4 4.Se4 Sf6 5.Sf6 ef6 6.Sf3 Ge6 7.Gd3 g6 8.Ge3 Gg7 9.Hd2 h6 10.0–0–0 Sd7 11.Whe1 f5 12.h3 Hf6 13.Gf4 Hd8 14.g4 Hb6 15.gf5 gf5 16.Gf5 0–0–0 17.Ge6 fe6 18.We6 Gf6 19.c3 Whf8 20.Gh6 Wf7 21.He2 Ha5 22.a3 Hf5 23.h4 Hh5 24.Gg5 Gg5 25.Sg5 He2 26.We2 Wf4 27.Se6 i czarne poddały się.

Efim Geller
Zdjęcie: „Chess Review” numer 5/1969

Grupa: 2

Wyniki III rundy:

Dania

2,0 : 2,0

Mongolia

Wenezuela

2,5 : 1,5

Australia

USA

2,5 : 1,5

Austria

Francja

-

Pauza

Gdyby Robert Fischer nie opuścił Lugano na znak protestu przeciwko panującym tu warunkom gry, ekipa USA miałaby szansę powalczyć z ZSRR o złote medale. Po wyjeździe swojego najlepszego zawodnika Amerykanie zagrali w składzie: 57. letni Samuel Reshevsky (6 występ, grał m.in. w Sztokholmie 1937), 36. letni Larry Evans (6 występ), 40. letni Pal Benkö (5 występ, przy czym w Moskwie 1956 grał w barwach Węgier), 40. letni Robert Byrne (5 występ), 31. letni William Lombardy (3 występ) i 38. letni Donald Byrne (3 i ostatni występ). Jak widzimy nie była to młoda, ale w średnim wieku drużyna wiedziona przez jedynego weterana Reshevsky’ego, który mimo upływu lat nic nie stracił na świeżości gry.

Pal Benkö urodził się 15 lipca 1928 roku w miejscowości Amiens leżącej w północnej Francji. Początek jego kariery szachowej miał miejsce na Węgrzech, gdzie po zakończeniu drugiej wojny światowej należał do wielkich nadziei węgierskich szachów. W 1948 roku został mistrzem kraju. Dwa lata później był trzeci, w 1954 – drugi, a w 1955 sięgnął po brązowy medal. Węgry należały wówczas do potęg szachowych, co podkreślało znakomite rezultaty naszego bohatera. Na Olimpiadzie zadebiutował w Moskwie 1956. Węgrzy zdobyli brązowe medale, a Benkö na trzeciej szachownicy uzyskał 10 punktów z 15 partii. W 1957 roku na wskutek represji politycznych (Węgry były krajem komunistycznym) wyemigrował do USA i przyjął tam nowe obywatelstwo. Od tego czasu reprezentował barwy swojej nowej ojczyzny (od Złotych Piasków 1962 do Skopje 1972). W 1957 roku w turnieju strefowym w Dublinie podzielił 1 – 3 miejsce (13 punktów z 19 partii) i awansował do turnieju międzystrefowego w Portoroż 1958, gdzie zagrał znakomicie i podzielił wraz z Petrosjanem 3 – 4 miejsce (12,5 punktu z 20 partii). Awansował do turnieju pretendentów w Jugosławii. IV turniej pretendentów odbył się w trzech miastach, Bled, Zagrzebiu i Belgradzie (6 września – 31 października 1959 r.). Grano w stawce 8 rywali cztery koła każdy z każdym. Benkö zdobył 8 punktów z 28 partii wygrywając mini mecz jedynie z Olafssonem w stosunku 2,5 : 1,5. Za wynik uzyskany w Portoroż 1958 otrzymał tytuł arcymistrza. Bez dodatkowych eliminacji zagrał w turnieju międzystrefowym w Sztokholmie 1962, zajął dzielone 6 – 8 miejsce (13,5 punktu z 22 partii) i znowu awansował do turnieju pretendentów. W Curacao 1967 grano identycznym systemem jak w Jugosławii 1959. Benkö zajął 6 miejsce (12 punktów z 27 partii, wszyscy rozegrali o jedną partię mniej, gdyż Tal z powody choroby wycofał się z czwartego koła). Po turnieju w Curacao na oficjalnej liście FIDE Paul Benkö zajmował siódmą pozycję na świecie. Następne lata nie były już tak obfite w sukcesy. Dobrze wypadał także w turniejach międzynarodowych. Oto kilka przykładów: Nowy Jork 1965 – 1 miejsce, Vršac 1969 – 2 miejsce, Malaga 1970 – dzielone 1 miejsce, Reggio Emilia 1972 – 2 miejsce, Nowy Sad 1972 – 2 miejsce, Torremolinos 1973 – dzielone 1 miejsce, Orense 1974 – 2 miejsce i Sombor 1976 – dzielone 1 miejsce. Jego nazwiskiem nazwano jeden z wariantów obrony Benoni – tzw. gambitem Benkö, który aktualnie jest traktowany jako osobny debiut.

Omawiana tu runda przyniosła wiele emocji. Duńczycy mieli spore kłopoty z Mongołami, którzy do tego momentu nie przegrali żadnego meczu. Larsen w partii z Ujtumenem zrobił, co do niego należało: wygrał jakość i pod koniec rundy zdobył cały punkt. Ale na drugiej szachownicy Mjagmarsuren w znakomitej partii zadał pierwszą (zaledwie z dwóch) porażkę Hammanowi. Pozostałe partie tego meczu po długiej i trudnej walce zakończyły się wynikiem remisowym. Sensacja miała miejsce w meczu USA – Austria. W partii Prameshuber – Benkö arcymistrz amerykański mając trudną pozycję, miał ogromne szanse na remis. Wystarczyło zagrać 41…Gh2 i po 42.Kf2 czarne grają silną odpowiedź 42…h4 i pozycja była remisowa! Wyliczenia pozostały jednak „na papierze”, bowiem Benkö przekroczył czas: zagrał, co prawda 40…Gg1, ale zanim nacisnął zegar, wcześniej spadła chorągiewka. Evans i D. Byrne wygrali bez problemów, ale po pięciu godzinach gry, natomiast Kinzel w partii z Lombardym dorzucił swojej drużynie jeszcze pół punktu po dokładnej obronie w dogrywce.

Warto w tym miejscu zaznaczyć, że azjatyckie zespoły Mongolii i Filipin zaskoczyły swoją skuteczną postawą zawodników innych drużyn i po sukcesach na starcie, począwszy od tej rundy uwaga kibiców skupiła się na ich grze.

Stan po III rundzie:

1

Mongolia*

8,0

2

Dania*

7,0

3 – 4

USA i Austria*

5,5

5

Wenezuela

4,0

6

Australia*

3,5

7

Francja

2,5

217. Debiut Larsena [A01]
GM Larsen (Dania) – IM Ujtumen (Mongolia)

1.b3 Sf6 2.Gb2 g6 3.e4 d6 4.g3 Gg7 5.Gg2 0–0 6.Se2 c5 7.d4 Sbd7 8.0–0 Wb8 9.a4 b6 10.Sa3 cd4 11.Sd4 Gb7 12.We1 Sc5 13.f3 d5 14.e5 Sfd7 15.f4 a6 16.He2 e6 17.c4 We8 18.cd5 ed5 19.Sac2 Sf8 20.b4 Se4 21.b5 ab5 22.ab5 f6 23.Sb4 fe5

24.Sdc6 Hd6 25.fe5 Ge5 26.Ge5 We5 27.Se5 Hb4 28.Ge4 Hc5 29.Hf2 de4 30.Hc5 bc5 31.Wa7 Gd5 32.Sg4 Wb6 33.Wa6 Wa6 34.ba6 Kf7 35.Wd1 Gb3 36.Wb1 Gd5 37.Se3 Gc6 38.Wb6 Ga8 39.Wb8 Gc6 40.Wc8 Gd7 41.Wc7 Ke6 42.a7 i czarne poddały się.

Bent Larsen – 1968
Zdjęcie: Archiwum autora

218. Obrona sycylijska [B53]
IM Mjagmarsuren (Mongolia) – IM Hamann (Dania)

Do przyjemnych niespodzianek Olimpiady należały sukcesy drużyn Mongolii i Filipin. Po remisie z Danią, mongolscy szachiści skupiali na sobie uwagę szwajcarskich kibiców. Z wielką przyjemnością możemy popatrzeć jak w poniższej partii białe perfekcyjnie ograły swojego przeciwnika. Blokada centrum, atak szerokim frontem na skrzydle hetmańskim, na czasie przerzucenie sił na skrzydło królewskie – wszystko było przeprowadzone przez mongolskiego szachistę bezbłędnie (Aleksander Koblenc, styczeń 1969 r.) 1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Hd4 Sc6 5.Gb5 Gd7 6.Gc6 Gc6 7.0–0 Sf6 8.We1 e5 9.Hd3 Ge7 10.c4 0–0 11.Sc3 a6 12.b4 h6 13.a4 Gd7 14.Ga3 Ge6 15.Wac1 Wc8 16.Sd2 Hd7 17.b5 Hc7 18.Sd5 Gd5 19.cd5 Ha5 20.ba6 ba6 21.Wc6 Ha4 22.Wa6 Hc2 23.He2 Hc7 24.h3 Wa8 25.Wc6 Hd8 26.Sc4 Se8 27.Wb1 f5 28.Wb7 fe4 29.Hg4

29…Gg5 30.Gd6 Wa1 31.Kh2 Wf2 32.He6 Kh8 33.Ge5 Waa2 34.Sb2 Gf6 35.Gg3 Wfb2 36.Wb2 Wb2 37.Wc8 Hb6 38.We8 Kh7 39.Hf5 g6 40.We7 Gg7 41.He5 i czarne poddały się.

Matanović (po lewej) – Mjagmarsuren, turniej międzystrefowy w Sousse 1967
Zdjęcie: „Chess Review” numer 4/1968

Festiwal szachowy w Tel Awiwie 1964
Fischer (po lewej) – Hamman tuż przed rozpoczęciem partii
Zdjęcie: echecs-photos.be

219. Partia hiszpańska [C81]
Petersen (Dania) – Lhagwa (Mongolia)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Se4 6.d4 b5 7.Gb3 d5 8.de5 Ge6 9.He2 Ge7 10.Wd1 Sc5 11.c4 bc4 12.Gc4 Sa5 13.Gd5 Gd5 14.Sc3 c6 15.b4 0–0 16.ba5 Gf3 17.Hf3 Ha5 18.Gd2 Hc7 19.Gf4 Wac8 20.Wac1 a5 21.h3 Hb8 22.Wb1 Ha8 23.Hg3 Kh8 24.Ge3 Wfd8 25.Hf4 Kg8 26.Hc4 Wd1 27.Wd1 Ha6 28.Ha6 Sa6 29.Wd7 Wc7 30.Wc7 Sc7 i remis.

220. Obrona Pirca [B07]
Zorigt (Mongolia) – Nörby (Dania)

1.d4 d6 2.e4 Sf6 3.Sc3 g6 4.Gg5 c6 5.f4 h6 6.Gh4 Ha5 7.Gd3 Hh5 8.Gf6 Hd1 9.Wd1 ef6 10.Sf3 h5 11.Kf2 Gh6 12.f5 g5 13.Whe1 0–0 14.Se2 Sd7 15.Sg3 h4 16.Sh5 Wd8 17.g3 hg3 18.hg3 b6 19.Sh2 Gb7 20.Sg4 Gg7 21.Wh1 b5 22.Wh2 Kf8 23.c3 Gh8 24.Gc2 Ke7 25.Kf3 Wac8 26.b4 c5 27.bc5 dc5 28.d5 Se5 29.Se5 fe5 30.f6 Gf6 31.Sf6 Kf6 32.Kg4 Wh8 33.Wf2 Kg7 34.Wdf1 Wc7 35.Kg5 Gc8 36.Wf6 Wh3 37.W1f3 Wh2 38.Wf2 Wh3 39.W2f3 Wh2 40.Wf2 Wf2 41.Wf2 i remis.

221. Obrona nowoczesna [A42]
Caro (Wenezuela) – Hamilton (Australia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.c4 d6 4.Sc3 Sc6 5.Ge3 e5 6.d5 Sce7 7.Gd3 f5 8.f3 Sf6 9.Hd2 0–0 10.0–0–0 fe4 11.Ge4 a6 12.Sge2 Gd7 13.Sg3 Sc8 14.h4 b5 15.h5 Ge8 16.hg6 hg6 17.Gh6 He7 18.Gg7 Hg7 19.Wh6 bc4 20.Wdh1 Se7 21.Hg5 Wa7 22.Gc2 c6 23.Sce4 Se4 24.Se4 Sf5 25.Wh8 Hh8 26.Wh8 Kh8 27.g4 cd5 28.Sf6 Wf6 29.Hf6 Sg7 30.Hd6 e4 31.fe4 de4 32.Ge4 Kh7 33.Hh2 Kg8 34.Gg6 i czarne poddały się.

222. Partia pionem hetmańskim [A46]
Flatow (Australia) – Budowski (Wenezuela)

1.d4 Sf6 2.Sf3 e6 3.Gg5 b6 4.e3 Gb7 5.Sbd2 Ge7 6.Gd3 d5 7.c3 0–0 8.Se5 Se4 9.Ge7 He7 10.Hh5 f6 11.f3 fe5 12.fe4 de4 13.Se4 Wf5 14.Hh3 g6 15.0–0–0 Sd7 16.g4 Wf7 17.g5 Waf8 18.Whg1 ed4 19.cd4 Wf3 20.Wg3 Ge4 21.Ge4 Wf2 22.Wg2 Wf1 23.Gc2 e5 24.Wgd2 W1f3 25.Gb3 Kg7 26.Hh6 Kh8 27.Ga4 ed4 28.ed4 W3f5 29.Hh3 b5 i remis.

223. Obrona francuska [C12]
Diaz S. (Wenezuela) – Viner (Australia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Gb4 5.e5 h6 6.ef6 hg5 7.fg7 Wg8 8.h4 gh4 9.Hg4 Hf6 10.Wh4 Hg7 11.Hg7 Wg7 12.Wh8 Kd7 13.Sf3 Sc6 14.Gb5 Kd6 15.Kf1 Wb8 16.Gc6 Gc3 17.bc3 bc6 18.Kg1 f6 19.Se1 Ke7 20.Sd3 Wf7 21.Sb4 Kd7 22.Sa6 Wa8 23.We1 c5 24.Sc5 Kd6 25.Wc8 i czarne poddały się.

224. Obrona sycylijska [B24]
Shaw T. (Australia) – Robles (Wenezuela)

1.e4 c5 2.Sc3 e6 3.g3 Sc6 4.Gg2 Sf6 5.d3 Ge7 6.Sge2 d6 7.0–0 Gd7 8.f4 Wb8 9.f5 b5 10.Sf4 Se5 11.Sh5 0–0 12.Gg5 b4 13.Gf6 Gf6 14.Sf6 Hf6 15.fe6 He6 16.Sd5 Sc6 17.a3 ba3 18.b3 He5 19.Wa3 a5 20.Ha1 f6 21.Se3 Ge6 22.Gf3 g6 23.Gg4 Gg4 24.Sg4 Ha1 25.Waa1 Kg7 26.Se3 Wa8 27.Wf2 Wa7 28.Kf1 Kf7 29.Ke2 Ke6 30.Kd2 Sd4 31.g4 Sc6 32.Waf1 Waf7 33.Kc3 Se5 34.h3 Sc6 35.Sg2 Ke5 36.Sf4 Sd4 37.h4 Se6 38.Sg6 hg6 39.Wf5 i czarne poddały się.

225. Partia hiszpańska [C63]
GM Evans (USA) – IM Dückstein (Austria)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 f5 4.Sc3 fe4 5.Se4 d5 6.Se5 de4 7.Sc6 bc6 8.Gc6 Gd7 9.Hh5 Ke7 10.He5 Ge6 11.Ga8 Ha8 12.Hc7 Ke8 13.0–0 Ge7 14.d3 Kf7 15.Ge3 Sf6 16.de4 Wc8 17.Ha7 He4 18.c3 Sd5 19.Wfe1 Hg6 20.Kh1 Kg8 21.Wad1 Gd6 22.Gd4 Gc7 23.Ge5 Ge5 24.We5 Sf4 25.Hb7 Sd3 26.We2 Wd8 27.Wg1 Gd5 28.He7 Wf8 29.f3 Hb6 30.h3 Sf4 31.Wd2 Hg6 32.Kh2 We8 33.Hh4 Hf7 34.We1 We1 35.He1 h6 36.b3 Kh7 37.c4 Gc6 38.He5 Sg6 39.Hd6 Hf5 40.Hg3 Gb7 41.b4 i czarne poddały się.

Larry Evans – pierwsze miejsce w mistrzostwach USA
Zdjęcie: „Chess Review” numer 9/1968

226. Partia angielska [A32]
Prameshuber (Austria) – GM Benkö (USA)

1.d4 Sf6 2.Sf3 c5 3.c4 cd4 4.Sd4 e6 5.e3 Sc6 6.Ge2 Gb4 7.Gd2 Ge7 8.Sc3 0–0 9.0–0 b6 10.Sc6 dc6 11.Gf3 Ga6 12.b3 Wc8 13.a4 Sd7 14.Se4 f5 15.Sg3 Gf6 16.Wc1 Se5 17.Gc3 g6 18.Ge5 Ge5 19.Hd8 Wfd8 20.Wfd1 c5 21.Wd8 Wd8 22.Wd1 Wd1 23.Gd1 g5 24.Gf3 Kf7 25.Kf1 Gc8 26.Ke1 Gd7 27.Gb7 Ke7 28.Sf1 Ge8 29.g3 Gg6 30.f4 Gc3 31.Ke2 h6 32.Kd3 Gf6 33.Sd2 e5 34.Sb1 ef4 35.ef4 Gd4 36.Ke2 Gh5 37.Gf3 g4 38.Gb7 Ge8 39.Sa3 h5 40.Sb5 Gg1 i wykonując to posunięcie czarne przekroczyły czas!

Teraz czarne musiałyby grać dokładnie. Jeśli 41.Sa7, to 41…Gh2! 42.Kf2 h4! 43.gh4 i teraz nie 43…Gf4 ze względu na 44.Sc8!, ale 43…Kd6! z remisem.

227. Partia angielska [A29]
GM Lombardy (USA) – Kinzel (Austria)

1.g3 e5 2.Gg2 d5 3.c4 Sf6 4.cd5 Sd5 5.Sc3 Ge6 6.Sf3 Sc6 7.0–0 Ge7 8.d3 0–0 9.Gd2 Hd7 10.We1 Wad8 11.Wc1 f5 12.Hc2 h6 13.a3 Sf6 14.Ha4 e4 15.de4 fe4 16.Se4 Se4 17.He4 Gd5 18.Hg6 Wf6 19.Hc2 Gf3 20.Gc3 Gg2 21.Gf6 Gf6 22.Kg2 Hf7 23.b4 Gd4 24.e3 Gb6 25.Wed1 Wf8 26.Hc4 Hc4 27.Wc4 Wd8 28.Wd8 Sd8 29.f4 Kf7 30.Kf3 c6 31.e4 Se6 32.e5 g6 33.Ke4 h5 34.h3 Gf2 35.Kf3 Gd4 36.g4 hg4 37.hg4 Gb2 38.a4 a6 39.f5 gf5 40.gf5 Sc7 41.Ke4 Sd5 42.Wc2 Sc3 43.Kf3 Sa4 44.Kf4 Gc3 45.Wh2 Kg8 46.f6 Sb6 47.Wh3 Gb2 48.Wd3 Sc4 49.Wd8 Kf7 50.Wd7 Kf8 51.Kf5 Se5 52.Wb7 Sd3 53.Wb8 Kf7 54.Wb7 Kf8 55.Wb6 Kf7 56.Wb7 Kf8 i remis.

228. Obrona sycylijska [B25]
Niedermayr (Austria) – IM Byrne D. (USA)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4 e6 7.Sf3 Sge7 8.0–0 0–0 9.Gd2 Wb8 10.Wb1 b5 11.a3 a5 12.a4 b4 13.Sb5 Sd4 14.c4 e5 15.Sfd4 ed4 16.g4 f5 17.ef5 gf5 18.g5 Gb7 19.Gb7 Wb7 20.Hf3 Wd7 21.b3 d5 22.Wbe1 dc4 23.bc4 Sg6 24.Kf2 Ha8 25.We6 Hf3 26.Kf3 Wa8 27.Wfe1 Gf8 28.Kg3 We7 29.We7 Ge7 30.h4 h5 31.Sc7 Wb8 32.Gc1 Kf7 33.Sb5 Wb6 34.Sc7 Gd8 35.Sb5 We6 36.We6 Ke6 37.Gb2 Kd7 38.Gc1 Gc7 39.Gd2 Gd8 40.Gc1 Ke6 41.Gd2 i białe poddały się.

Donald Byrne (po lewej) – Larry Kaufman; mistrzostwa USA
Zdjęcie: „Chess Review” numer 9/1968

Grupa: 3

Wyniki III rundy:

Szkocja

4,0 : 0,0

Dominikana

Afryka Południowa

0,0 : 4,0

Hiszpania

Polska

-

Pauza

Luksemburg

0,5 : 3,5

Jugosławia

Zespół Jugosławii przyjechał do Lugano w składzie: 45. letni Svetozar Gligorić (10 występ, do tego momentu uczestnik wszystkich powojennych Olimpiad, tylko w Amsterdamie 1954 grał na drugiej szachownicy, a tak zawsze na pozycji lidera), 35. letni Borislav Ivkov (7 występ), 38. letni Aleksandar Matanović (8 występ), 33. letni Milan Matulović (3 występ), 27. letni Bruno Parma (4 występ) i 33. letni Dragoljub Cirić (2 i ostatni występ). Drużyna w „kwiecie” wieku, bez juniorów, ale stosunkowo młoda, co bardzo liczyło się, gdyż w omawianym czasie grano na dystansie aż dwudziestu rund (7 rund eliminacji i 13 rund w finale).

Była to ostatnia Olimpiada dla Dragoljuba Ciricia. Urodził się 12 listopada 1935 roku w Nowym Sadzie. W latach 60. ubiegłego wieku należał do czołówki jugosłowiańskich szachistów. Dwukrotnie walczył w drużynowych mistrzostwach Europy, gdzie uzyskał rezultaty: Oberhausen 1961 – 6,5 punktu z 9 partii na siódmej szachownicy (przegrał tylko z Gellerem) i Hamburg 1965 – 4 punkty z 8 partii na dziewiątej szachownicy. W 1962 roku uczestniczył w drużynowych mistrzostwach świata studentów w Mariańskich Łaźniach, gdzie uzyskał 7 punktów z 11 partii na pierwszej szachownicy. Do największych osiągnięć Ciricia należały wyniki, jakie uzyskał w Sarajewie 1966 (podzielił 1 – 2 miejsce z Talem i wyprzedził m.in. Ivkova i Pachmana) i także w Sarajewie 1968 (podzielił 1 – 2 miejsce z sowieckim arcymistrzem Lejnem). Inne sukcesy: Belgrad 1963 (3 miejsce), Soczi 1965 (3 miejsce), Reggio Emilia 1966/67 (1 – 2 miejsce wraz z Ciocalteą) i Beverwijk 1967 (3 miejsce za Spasskim i Łutikowem).

O przebiegu tej rundy opowiada Władysław Litmanowicz. „Polacy pauzują. Jugosławia traci pół punktu z Luksemburgiem (Ivkov w partii z Fullerem, na pierwszej szachownicy, fatalnie rozegrał debiut i uratował się „dyplomatyczną” propozycją remisu – dopisek autora). Po trzech rundach Polska ma tylko 5 punktów, a prowadzi Hiszpania z 10 p. Na pierwszy rzut oka – sytuacja beznadziejna. Ale Polacy widzą, że ich szanse są nie gorsze od Hiszpanów. Dziś na sali turniejowej zjawił się arcymistrz Najdorf, który początkowo zamierzał przyjechać jedynie na rozgrywki finałowe. Oto nie pozbawiona uroku historia jego wcześniejszego przyjazdu. Na krótko przed odlotem ekipy argentyńskiej do Lugano Najdorf oświadczył, że w rozgrywkach eliminacyjnych grać nie będzie. Najdorf zajmuje wyjątkową pozycję w szachach argentyńskich i z jego zdaniem nikt w Argentynie nie próbuje nawet polemizować. «Dacie sobie radę beze mnie. Przecież na pewno zakwalifikujecie się do finału. Gdyby zaś wam to się nie udało, to niegodni jesteście, by w waszej drużynie grał Najdorf»… Ale starego wygę dręczyła ciekawość. W dniu losowania zadzwonił z Buenos Aires do arcymistrza Panno, który podał mu skład grupy. Argentyńczycy byli tu oczywiście stuprocentowym faworytem i w zasadzie mieli tylko jednego poważnego przeciwnika – NRD. Ich awans do finału A nie podlegał dyskusji. W pierwszej rundzie wygrali ze słabiutką reprezentacją Maroka 4,0 : 0,0. Gdy jednak tego wieczoru Najdorf ponownie zadzwonił do Lugano, Panno w następujący sposób zrelacjonował mu przebieg meczu: «Ja z trudem wygrałem, Rubinetti przegrał, Rossetto walczy o remis, a Sanguinetti forsownie przegrywa w przypadku, gdy przeciwnik zapisał najsilniejszy ruch». – «Jesteście kupą fuszerów» brzmiała odpowiedź Najdorfa. – «Nie macie co na mnie liczyć»! I po dwóch dniach… przyjechał do Lugano”.

Stan po III rundzie:

1

Hiszpania*

10,5

2

Jugosławia*

10,0

3

Szkocja

5,5

4

Polska

5,0

5

Dominikana*

3,0

6

Luksemburg*

2,0

7

Afryka Południowa

0,0

229. Partia pionem hetmańskim [A46]
Davie (Szkocja) – Myers (Dominikana)

1.Sf3 Sf6 2.d4 e6 3.Gf4 c5 4.e3 b5 5.Sbd2 Hb6 6.a4 cd4 7.Sd4 ba4 8.Sc4 Hc5 9.Sb5 e5 10.Ge5 Sa6 11.Sbd6 Gd6 12.Sd6 Ke7 13.Sf5 Kd8 14.Sd6 Ke7 15.Sc4 Se8 16.Ge2 Gb7 17.Wa4 Hc6 18.c3 Hg2 19.Wf1 Hg6 20.Sa5 Ge4 21.Wd4 Gf5 22.Gb5 Hb6 23.Gd7 Ha5 24.Gf5 Wd8 25.Wd8 Hd8 26.Hd8 Kd8 27.Ke2 f6 28.Wd1 Ke7 29.Wd7 Kf8 30.Ge6 Sc5 31.Wf7 Kg8 32.Wf6 Se6 33.We6 Kf7 34.Wa6 Sf6 35.Wa7 Kg6 36.b4 We8 37.Gf6 gf6 38.Wc7 Wa8 39.b5 Wa2 40.Kf3 Wb2 i czarne poddały się.

230. Partia angielska [A20]
Malagon A. (Dominikana) – Levy D. (Szkocja)

1.e3 e5 2.c4 d6 3.Sc3 f5 4.d3 Sf6 5.Sf3 Ge7 6.Ge2 0–0 7.Hc2 c6 8.Gd2 Sa6 9.a3 Sc7 10.c5 Kh8 11.h3 Se6 12.cd6 Gd6 13.0–0–0 b5 14.g4 a5 15.gf5 Sc7 16.e4 b4 17.ab4 ab4 18.Sa4 Gd7 19.Ge3 He7 20.Sb6 b3 21.Hb3 Wfb8 22.Hc4 Wa1 23.Kc2 Wd1 24.Wd1 Ge8 25.Ha2 c5 26.Ha5 Sb5 27.Sd2 Gc7 28.Sdc4 Hd8 29.Gc5 Sd4 30.Gd4 ed4 31.Hc5 Gb6 32.Hf8 Sg8 33.Wg1 Ga4 34.Kb1 Hf8 i białe poddały się.

231. Gambit budapeszteński [A51]
Freeman (Szkocja) – Yabra (Dominikana)

1.d4 Sf6 2.c4 e5 3.d5 Gc5 4.Sc3 d6 5.e3 Gf5 6.Sge2 Sbd7 7.Sg3 Gg6 8.Gd3 a6 9.0–0 0–0 10.Gg6 fg6 11.a3 a5 12.Wb1 He7 13.b4 ab4 14.ab4 Gb6 15.Sge4 Se4 16.Se4 Hh4 17.Hc2 He7 18.Gd2 Wa7 19.Wa1 Wa1 20.Wa1 Sf6 21.Wc1 Se4 22.He4 Hf6 23.f3 He7 24.Hc2 c5 25.b5 Wa8 26.e4 g5 27.Hb2 h6 28.Wa1 Hd8 29.Wa3 Wa3 30.Ha3 Kh7 31.g3 Kg8 32.Kg2 Kh7 33.f4 gf4 34.gf4 ef4 35.Gf4 Hf6 36.Hf3 Ga5 37.Gg3 Hg5 38.Hf5 Hf5 39.ef5 Gc7 40.Kf3 b6 41.Kg4 h5 42.Kh5 Gb8 43.Gh4 Gc7 44.Ge7 Kg8 45.Kg6 Kh8 46.Gf8 Kg8 47.Gg7 Gd8 48.f6 i czarne poddały się.

232. Partia angielska [A25]
Andujar (Dominikana) – McKay (Szkocja)

1.c4 e5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.e3 d6 6.Sge2 Sge7 7.0–0 h5 8.d4 ed4 9.ed4 Gg4 10.f3 Gf5 11.f4 Hd7 12.d5 Sb4 13.Ge4 Ge4 14.Se4 h4 15.a3 hg3 16.S2g3 Sa6 17.Wb1 Sc5 18.Sc5 dc5 19.Ge3 b6 20.Hf3 0–0–0 21.b4 cb4 22.ab4 Kb8 23.Wf2 Sf5 24.Sf5 Hf5 25.Wb3 Wh3 26.Hg2 We8 27.Wf3 Wf3 28.Hf3 Hc2

29.d6 (29…Hb3 30.dc7 Kc8 31.Ha8 Kc7 32.Ha7 Kc8 z remisem) 29…cd6 30.Hc6? (Przegrywający ruch) 30…Hd1 31.Kf2 Wc8 32.Ha4 d5 33.c5 d4 34.Gd4 Gd4 35.Kg3 f5 36.c6 Hg4 i mat.

233. Obrona Caro – Kann [B10]
Friedgood (Afryka Południowa) – GM Pomar (Hiszpania)

1.e4 c6 2.Sc3 d5 3.Hf3 de4 4.Se4 Sd7 5.Sg5 Sgf6 6.Hb3 e6 7.d4 Gd6 8.S1f3 h6 9.Sh3 e5 10.de5 Se5 11.Se5 Ge5 12.Gd2 Gh3 13.gh3 Se4 14.He3 Hd2 15.Hd2 Sd2 16.Kd2 0–0–0 17.Gd3 Gb2 18.Wae1 Gf6 19.We4 Wd5 20.Whe1 Whd8 21.We8 Wh5 22.Kc1 Kc7 23.Wd8 Kd8 24.Wd1 Kc7 25.f4 Wh3 26.Gf5 Wh2 27.Wd7 Kb6 28.Wf7 Gc3 29.Kd1 Wd2 30.Kc1 Wf2 i białe poddały się.

234. Obrona sycylijska [B25]
IM Medina (Hiszpania) – Kroon (Afryka Południowa)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 d6 6.f4 e6 7.Sf3 Sge7 8.0–0 0–0 9.Ge3 b6 10.Kh1 Gb7 11.Gg1 Hd7 12.Hd2 Wad8 13.Wae1 d5 14.e5 d4 15.Se4 Sd5 16.Sd6 Ga8 17.Sg5 Sce7 18.g4 Sc8 19.Sc4 b5 20.Sa5 Gh6 21.Se4 He7 22.g5 Gg7 23.Sb3 Scb6 24.Sbc5 Se3 25.Ge3 de3 26.He3 h5 27.gh6 Gh6 28.Sf6 Kg7 29.Ga8 Wa8 30.d4 Wh8 31.He4 Wad8 32.c3 Sc4 33.We2 Sd6

34.ed6 (Jeszcze silniejsze było 34.Sh5! gh5 35.ed6) 34…Hf6 35.He5 Wh7 36.Se4 i czarne poddały się.

Toran (po lewej) – Portisch, Palma de Mallorca 1967
Zdjęcie: „Chess Review” numer 6/1968

235. Obrona sycylijska [B24]
Griffiths (Afryka Południowa) – IM Toran (Hiszpania)

1.e4 c5 2.Sc3 Sc6 3.g3 g6 4.Gg2 Gg7 5.d3 e6 6.f4 Sge7 7.Sf3 0–0 8.0–0 b6 9.Ge3 d5 10.Gf2 d4 11.Sb1 e5 12.fe5 Se5 13.Se5 Ge5 14.Sd2 Gg7 15.g4 Ge6 16.Gg3 Sc6 17.h3 Wc8 18.He2 Sb4 19.Sf3 Sa2 20.Wa2 Ga2 21.b3 c4 22.bc4 b5 23.Wa1 Gc4 24.Wa7 Ge6 25.e5 Hb6 26.We7 Hc5 27.Wb7 Gd5 28.Wd7 Gc6 29.Wd6 Gf3 30.Gf3 Hc2 31.Hc2 Wc2 32.Wd4 We8 33.Wd5 b4 34.Wb5 b3 35.d4 b2 36.Ge4 We2 37.Gd3 Wd2 38.Gb1 Wd1 i białe poddały się.

236. Obrona królewsko – indyjska [E74]
Calvo R. (Hiszpania) – Hangelbroek (Afryka Południowa)

1.d4 Sf6 2.c4 g6 3.Sc3 Gg7 4.e4 d6 5.Ge2 0–0 6.Gg5 h6 7.Gf4 c5 8.d5 e6 9.de6 Ge6 10.Gd6 We8 11.Gf4 Ha5 12.Gd2 Hd8 13.Ge3 Ha5 14.Gd2 Hd8 15.Sf3 Sc6 16.0–0 Sd4 17.Ge3 Sg4 18.Gd4 cd4 19.Sd5 Gd7 20.Gd3 Gc6 21.Wc1 Wc8 22.b4 b6 23.Hb3 Wb8 24.h3 Se5 25.Sd4 Ga4 26.Ha4 Sd3 27.Sc6 Hh4 28.Sb8 Wb8 29.Wcd1 Sb2 30.Ha7 We8 31.Wde1 Sc4 32.Hd7 We6 33.Hc8 i czarne poddały się.

Donner (po prawej) – Calvo R.; Palma de Mallorca 1967
Zdjęcie: ajedrez365.com

237. Obrona Robatscha [B06]
Feller (Luksemburg) – GM Ivkov (Jugosławia)

1.e4 g6 2.d4 Gg7 3.f4 d6 4.Sf3 c5 5.c3 Hc7 6.Gd3 cd4 7.cd4 Gg4 8.Gb5 Sd7 9.Ge3 Sgf6 10.Sc3 0–0 11.0–0 Hb6 12.He2 a6 13.Ga4 Ha5 14.Gb3 e5 15.Wad1 Sh5 16.de5 de5 17.f5 Sdf6 18.fg6 hg6 19.Hf2 Wac8 20.h3 i remis.

238. Partia hiszpańska [C70]
GM Matanović (Jugosławia) – Philippe (Luksemburg)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 b5 5.Gb3 Sa5 6.d4 ed4 7.Hd4 Gb7 8.Hd3 He7 9.Sc3 Sb3 10.ab3 Sf6 11.0–0 Hc5 12.e5 Sg4 13.Gf4 Hb6 14.Wad1 0–0–0 15.h3 Sh6 16.Gg5 f6 17.Gh6 gh6 18.Sd5 Gd5 19.Hd5 c6 20.Hf7 fe5 21.Se5 Hc7 22.Hf5 Gg7 23.Sf7 Whf8 24.Hh5 Hf4 25.Sd8 Ge5 26.g3 Wg8 27.Wd3 Kd8 28.Wfd1 d6 29.Wf3 i czarne poddały się.

239. Obrona sycylijska [B48]
Schammo (Luksemburg) – GM Matulović (Jugosławia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Hc7 5.Sc3 e6 6.a3 a6 7.Ge3 Sf6 8.h3 Ge7 9.Hd2 0–0 10.Ge2 d6 11.g4 Sd4 12.Gd4 b5 13.g5 Sd7 14.h4 Gb7 15.Gg4 Se5 16.He2 Wac8 17.Wc1 Hc4 18.Ge5 de5 19.Wh3 Hc6 20.Wd3 a5 21.f3 b4 22.ab4 ab4 23.Sd5 ed5 24.Gc8 Hc8 i białe poddały się.

Borislav Ivkov – turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

240. Obrona Alechina [B05]
GM Parma (Jugosławia) – Stull (Luksemburg)

Arcymistrzowie doskonale władają techniką pozycyjnego manewrowania. Ulubiona broń wielu szachowych „asów” – przenieść ciężar walki z gry środkowej do końcówki. Taką strategię świetnie ilustruje poniższa partia. 1.e4 Sf6 2.e5 Sd5 3.d4 d6 4.Sf3 Gg4 5.Ge2 e6 6.c4 Sb6 7.ed6 cd6 8.0–0 Ge7 9.Sc3 0–0 10.Ge3 Sc6 11.b3 d5 12.c5 Sc8 13.b4 Gf6 14.b5 Sa5 15.Gf4 Se7 16.Se5 Ge2 17.Se2 Ge5 18.Ge5 Sc4 19.Gf4 Sg6 20.Gg3 Hf6 21.Hd3 Sh4 22.Gh4 Hh4 23.Wfe1 Wfc8 24.Sg3 h6 25.a4 Hd8 26.Sf1 Ha5 27.Se3 Se3 28.We3 Wd8 29.Hc3 Hc3 30.Wc3 Wac8 31.f4 Wc7 32.Waa3 f6 33.a5 e5 34.b6 ab6 35.ab6 We7 36.fe5 fe5 37.We3 e4 38.We2 Kf7 39.Kf2 Ke6 40.Wa7 Wc8 41.Ke3 Wb8 42.Wc2 Wd7 43.h4 Wc8 44.h5 Wf7

45.c6! bc6 46.b7 Wb8 47.Wc6 Kf5 48.Wg6! Wf6 49.Wg7 Wff8 50.Wa6! i czarne poddały się. Uwagi: Aleksander Koblenc, styczeń 1969 r.

Aleksandar Matanović
Zdjęcie: „Szachmaty w ZSRR” numer 9/1969

Grupa: 4

Wyniki III rundy:

Węgry

3,0 : 1,0

Belgia

Paragwaj

1,5 : 2,5

Holandia

Monako

1,0 : 3,0

Irlandia

Kanada

4,0 : 0,0

Kostaryka

Ekipa Holandii przybyła do Lugano w składzie: 41. letni Jan Donner (7 występ), 24. letni Hans Ree (2 występ i awans z drugiej szachownicy rezerwowej na drugą podstawową), 31. letni Christian Langeweg (5 występ), 39. letni Hans Bouwmeester (6 występ), 27. letni Franciscus Kuijpers (2 występ) i 55. letni Lodewijk Prins (12 i ostatni występ; grał m.in. w Sztokholmie 1937 i Buenos Aires 1939). Nieoczekiwanie Jan Donner okazał się po Prinsie najstarszym zawodnikiem w zespole.

Hans Ree urodził się 15 września 1944 roku w Amsterdamie. Pierwszy raz dał znać o sobie, kiedy jako siedemnastolatek wygrał mistrzostwa Holandii w kategorii juniorów, po czym sukces ten powtórzył w następnym roku. W latach 1964/65 i 1965/66 uczestniczył w indywidualnych mistrzostwach Europy juniorów i w obu przypadkach podzielił pierwsze miejsce (po raz pierwszy z Hübnerem, a następnie Whiteley’em). Po raz pierwszy mistrzem kraju został w 1967 roku, a kolejne tytuły wywalczył w latach 1969, 1971 i 1982. Dwukrotnie grał w drużynowych mistrzostwach Europy: w Hamburgu 1965 (4 punkty z 10 partii na ósmej szachownicy; byłoby lepiej, ale Ree w ostatnich trzech rundach przegrał wszystkie partie) i Płowdiwie 1983 (2 punkty z 6 partii na czwartej szachownicy; znowu dosięgła go fatalna seria „trzech zer”, gdy przegrał wszystkie partie na przestrzeni rund II – IV). W 1971 roku wraz ze Spasskim zwyciężył w otwartych mistrzostwach Kanady, które zorganizowano w Vancouver.

Mecz Paragwaj – Holandia, który miał być dla ekipy Donnera i Euwego (Max Euwe był w Lugano tylko w roli obserwatora) „spacerkiem”, okazał się trudną przeprawą. W trzech partiach po ciężkiej walce, pojedynek Silva – Ree był nawet odkładany, Paragwajczycy osiągnęli upragnione remisy. Na czwartej szachownicy decydującego „gola” strzelił dla Holandii weteran Prins w partii z J. Gonzalesem. Do sensacji doszło w meczu Węgry – Belgia. Csom i Lengyel triumfowali, co prawda, w miniaturkach, Portisch rozegrał z Boey’em zwycięską i najlepszą partię rundy, ale po pięciu godzinach gry Cornelis pokonał Szabo! Po dobrej grze Belg wygrał piona, a następnie umiejętnie uprościł pozycję i przeszedł do wygranej końcówki.

Belgowie byli na przedostatniej pozycji, ale martwić się nie musieli, bowiem mieli już za sobą mecze z Holandią, Kanadą i Węgrami. Do końca eliminacji pozostały im tzw. słabe zespoły i można było się spodziewać, że ich konto punktowe będzie znacznie zwiększone.

Stan po III rundzie:

1

Kanada

10,0

2

Węgry

9,0

3

Holandia

7,5

4

Paragwaj

6,5

5

Irlandia

5,5

6

Monako

4,5

7

Belgia

3,0

8

Kostaryka

2,0

241. Obrona Robatscha [B06]
GM Portisch (Węgry) – Boey (Belgia)

Często w kuluarach Olimpiady można było z ust licznych kapitanów zespołów usłyszeć zdanie, które stało się prawie „powiedzeniem”, a mianowicie: „My przyjechaliśmy po naukę”. Rzeczywiście! W wielu partiach arcymistrzowie występowali w roli egzaminatorów – nauczycieli. Nie można przeoczyć partii, w których najsilniejsi na świecie szachiści wykazywali się wysokim strategicznym i taktycznym mistrzostwem. Z pewnością te przykładowe „lekcje” na zawsze pozostaną w pamięci „rozbitkom” i oni wyciągną z nich praktyczne wnioski. „Każda porażka staje się dla przegranego cenną lekcją. Kto nie przegrywa, ten nie idzie do przodu”. Każdy szachista powinien zapamiętać te mądre słowa Emanuela Laskera. 1.d4 g6 2.e4 Gg7 3.c3 d6 4.f4 c6 5.Sf3 d5 6.e5 Gg4 7.Sbd2 h5 8.h3 Gf3 9.Sf3 e6 10.Ge3 Sd7 11.Gd3 Sh6 12.Gf2 Sf5 13.g3 Gf8 14.Kf1 Ge7 15.Kg2 Hc7 16.He2 0–0–0 17.b3 Wdg8 18.c4 Kb8 19.g4 Sh6 20.g5 Sf5 21.Whc1 Hb6 22.a4 Wc8 23.c5 Hd8 24.b4 Ka8 25.b5 Sb8 26.Wcb1 Hd7 27.Wb3 Gd8 28.Ge1 We8

29.a5 cb5 30.Gb5 Sc6 31.a6 b6 32.Gf2 Sfe7 33.Wc1 Gc7 34.Ha2 Wb8 35.Ha4 Wec8 36.Wbc3 Gd8 37.Se1 bc5 38.Wc5 Wb6 39.Sd3 i czarne poddały się. Wprowadzenie do partii: Aleksander Koblenc, styczeń 1969 r.

242. Obrona sycylijska [B93]
Cornelis (Belgia) – GM Szabo (Węgry)

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cd4 4.Sd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.f4 Sbd7 7.Gd3 g6 8.Sf3 Gg7 9.0–0 0–0 10.He1 e5 11.a4 Sc5 12.Hh4 Sd3 13.cd3 Sh5 14.Hd8 Wd8 15.fe5 de5 16.Sd5 h6 17.Gd2 Wb8 18.Ga5 b6

19.Se7 Kh7 20.Gc3 Wb7 21.Sc8 Wc8 22.Ge5 Wd7 23.Gg7 Kg7 24.Se5 We7 25.Sc4 Wc6 26.Wf3 Sf6 27.Se3 a5 28.Waf1 Wd7 29.e5 Sh7 30.h4 h5 31.Sc4 f6 32.ef6 Wf6 33.Wf6 Sf6 34.Sb6 Wd3 35.Sc4 Wd5 36.b3 Se4 37.We1 Sc5 38.We3 Kf6 39.Kf2 Se6 40.Kg3 Sd4 41.Kh3 Wc5 42.Wd3 Sb3 43.Sb6 i czarne poddały się.

Portisch (po lewej) – Rossolimo; Monte Carlo
Zdjęcie: „Chess Review” numer 5/1969

243. Obrona Nimzowitscha [E52]
GM Lengyel (Węgry) – Beyen (Belgia)

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.Sf3 Gb4 4.d4 b6 5.e3 0–0 6.Gd3 Gb7 7.0–0 d5 8.cd5 ed5 9.Se5 Sbd7 10.f4 Se4 11.Se4 de4 12.Gc4 Sf6

13.Hb3 (Białe już osiągnęły wygraną pozycję) 13…He7 14.Sf7 c5 15.Sd6 Kh8 16.Sb7 Hb7 17.a3 b5 18.Ge2 Ga5 19.dc5 Wac8 20.Ha2 Gd8 21.b4 Sd5 22.Gd2 Gf6 23.Wac1 Wfd8 24.Hc2 Hc6 25.Wfd1 a6 26.He4 We8 27.Hd3 He6 28.e4 i czarne poddały się.

244. Partia angielska [A30]
IM Dunkelblum (Belgia) – IM Csom (Węgry)

1.Sf3 Sf6 2.g3 b6 3.Gg2 Gb7 4.0–0 g6 5.c4 c5 6.b3 Gg7 7.Gb2 d6 8.d4 cd4 9.Sd4 Gg2 10.Kg2 Hc8 11.f3 h5 12.h4 d5 13.cd5 Sd5 14.Hd3 0–0 15.e4 Sb4 16.Hd2 Wd8 17.Hb4 Gd4 (Jeśli teraz białe zagrają 18.Gd4, to po 18…Sc6 czarne odbijają figurę. Tymczasem białe wybrały przegrywające posunięcie)

18.Wc1? Gb2 19.Wc8 Wc8 i białe poddały się.

245. Obrona sycylijska [B32]
Silva R. (Paragwaj) – IM Ree (Holandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 Hb6 5.Sb5 a6 6.Ge3 Ha5 7.S5c3 e6 8.Ge2 Sf6 9.0–0 Ge7 10.Sd2 b5 11.a4 b4 12.Sc4 Hc7 13.Sd5 ed5 14.ed5 Sd5 15.Hd5 0–0 16.Wad1 d6 17.Gb6 Hb7 18.Gf3 Ge6 19.Hc6 Hc6 20.Gc6 Gc4 21.Wfe1 Wac8 22.Gb7 Wce8 23.Gc7 b3 24.c3 Ge6 25.Ga6 d5 26.h3 Gc5 27.Gb5 We7 28.Ge5 Wa8 29.Gd4 Gd6 30.Gb6 h6 31.a5 Gc7 32.Gc6 Wa6 33.Gb5 Wa8 34.Gc5 Wa5 35.Ge7 Wb5 36.Wd4 Ga5 37.Wa4 Gf5 38.Gb4 Gb6 39.We5 Gd3 40.Wa3 Gc4 41.Wa8 Kh7 42.Ga3 Gd3 43.h4 f6 44.We7 Gg6 45.g4 h5 46.g5 fg5 47.Gd6 d4 48.Ge5 We5 49.We5 dc3 50.bc3 b2 51.Wb5 b1H 52.Wb1 Gb1 53.Wb8 Ga5 54.Wb1 Gc3 55.Wb5 Gd2 56.Wd5 Gc1 57.Kg2 Kh6 58.Wd6 g6 59.hg5 Kg5 i remis.

Hans Ree – turniej Wijk Aan Zee w Holandii 1968
Zdjęcie: geheugenvannederland.nl.com

246. Obrona Nimzowitscha [E40]
IM Bouwmeester (Holandia) – Recalde (Paragwaj)

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sc3 Gb4 4.e3 Sc6 5.Sge2 d5 6.a3 Ge7 7.cd5 ed5 8.Sf4 Gf5 9.Ge2 Hd7 10.0–0 Sd8 11.Sd3 c6 12.Se5 Hc7 13.Gd2 Sd7 14.f4 f6 15.Sd3 0–0 16.Wc1 Hb8 17.Sf2 We8 18.Gf3 Gd6 19.g3 Sb6 20.e4 de4 21.Sce4 Gf8 22.We1 Sf7 23.Sc5 We1 24.Ge1 Sd5 25.Hb3 b6 26.Scd3 Hb7 27.Wc6 Hc6 28.Gd5 He8 29.Ga8 Ha8 30.Gb4 Hf3 31.Gf8 Kf8 32.Hb4 Ke8 33.Hd2 Sd6 34.Se1 Hd5 35.Sg2 Gc8 36.Se3 i remis.

247. Obrona sycylijska [B34]
Riego (Paragwaj) – IM Kuijpers (Holandia)

1.e4 c5 2.Sf3 Sc6 3.d4 cd4 4.Sd4 g6 5.Sc3 Gg7 6.Ge3 Sf6 7.Ge2 0–0 8.Hd2 d6 9.f3 d5 10.0–0–0 de4 11.fe4 Sg4 12.Gg4 Gg4 13.Sc6 Hd2 14.Wd2 bc6 15.Sa4 a5 16.h3 Gc8 17.b3 Wb8 18.Sb6 We8 19.Sc8 Wec8 20.Wd7 a4 21.Wf1 ab3 22.cb3 Gf8 23.Gc5 Wd8 24.Wfd1 Wd7 25.Wd7 e6 26.Gf8 Kf8 27.Wc7 Wb4 28.Wc6 We4 29.a4 Ke8 30.Wc7 Wf4 31.a5 Kd8 32.Wb7 Kc8 33.a6 e5 34.Kb2 Wf6 35.b4 Wa6 36.Wf7 h5 37.We7 Wf6 38.Kc3 Wf2 39.We5 Wg2 40.h4 Wg4 41.Wc5 Kb7 42.Wc4 i remis.

248. Partia wiedeńska [C28]
IM Prins (Holandia) – Gonzales J. (Paragwaj)

1.e4 e5 2.Gc4 Sf6 3.d3 Sc6 4.Sc3 d6 5.f4 Ge7 6.Sf3 Gg4 7.0–0 Sd4 8.Kh1 c6 9.fe5 Gf3 10.Wf3 de5 11.Wf1 Hd7 12.Se2 Se2 13.He2 0–0 14.Wf5 Hd6 15.Gd2 b5 16.Gb3 a5 17.a3 b4 18.ab4 ab4 19.Waf1 Hd4 20.c3 Hb6 21.Gc4 Wa5 22.g3 Wfa8 23.Kg2 Hb8 24.cb4 Gb4 25.g4 Gd2 26.Hd2 h6

27.g5 hg5 28.Hg5 Kf8 29.Wf6 gf6 30.Hf6 Ke8 31.Hc6 Kd8 32.Wf7 Hb2 33.Kf3 i czarne poddały się.

249. Obrona francuska [C13]
Casa (Monako) – Heidenfeld (Irlandia)

1.e4 e6 2.d4 d5 3.Sc3 Sf6 4.Gg5 Ge7 5.e5 Sg8 6.Ge3 b6 7.Hg4 g6 8.h4 h5 9.Hg3 Ga6 10.Ga6 Sa6 11.a3 Hd7 12.Sf3 0–0–0 13.b4 Kb7 14.b5 Sb8 15.0–0 Wc8 16.Wfb1 c5 17.Se2 Gf8 18.c3 Sh6 19.Gg5 Sf5 20.Hf4 Gh6 21.a4 Gg5 22.Sg5 cd4 23.cd4 Wc4 24.Sf3 Whc8 i remis.

250. Obrona królewsko – indyjska [E70]
Littleton (Irlandia) – Weiss (Monako)

1.d4 Sf6 2.c4 c5 3.d5 d6 4.Sc3 e5 5.e4 g6 6.Gd3 Gg7 7.Sge2 0–0 8.f3 Sa6 9.Ge3 Gd7 10.Hd2 Sb4 11.Gb1 We8 12.a3 Sa6 13.Gd3 Sc7 14.b4 b6 15.0–0 He7 16.Wfb1 Web8 17.Wb2 Hf8 18.Wab1 h5 19.Gc2 He8 20.Sc1 Kh7 21.Sb3 Sa6 i remis.

251. Obrona Caro – Kann [B13]
Donne (Monako) – Reilly (Irlandia)

1.e4 c6 2.d4 d5 3.ed5 cd5 4.Gd3 Sc6 5.c3 g6 6.Gf4 Gg7 7.Sf3 Sf6 8.h3 Se4 9.Sbd2 f5 10.Gb5 0–0 11.0–0 Hb6 12.Hb3 e6 13.Gc6 bc6 14.Hb6 ab6 15.Gc7 Wf7 16.Gh2 c5 17.dc5 bc5 18.Se4 fe4 19.Sd2 Wfa7 20.a3 Wb7 21.Wa2 Gh6 22.Wd1 Gd7 23.Sf1 Ga4 24.We1 Gb3 25.Waa1 Gc4 26.b4 Gg7 27.bc5 Gc3 28.c6 Wb6 29.Wab1 Wc6 30.Wec1 Wa3 31.Wb8 Kf7 32.Wb7 Kf6 33.Wh7 Gd4 34.Gg3 Wca6 35.Gh4 g5 36.Wh6 Kg7 37.Gg5 Wa1 38.Wh4 Wc1 39.Gc1 Wa1 40.Wg4 Kf7 i białe poddały się.

252. Debiut Pietrowa [C43]
McCurdy (Irlandia) – Kostjoerin (Monako)

1.e4 e5 2.Sf3 Sf6 3.d4 ed4 4.e5 Se4 5.Hd4 d5 6.ed6 Sd6 7.Gd3 Sc6 8.Hf4 g6 9.0–0 Gg7 10.We1 Ge6 11.Sc3 0–0 12.Ge3 a6 13.Wad1 Hf6 14.Hg3 h6 15.Gc5 Wfd8 16.Gd6 cd6 17.Se4 Hb2 18.Wb1 Ha2 19.Sd6 Wd7 20.Wb7 Wad8 21.Wd7 Wd7 22.Se4 Hd5 23.Hf4 Se5 24.Se5 He5 25.He5 Ge5 26.Sc5 Wd5 27.Se6 fe6 28.Ga6 Wa5 29.Gc4 Kf7 30.Gf1 Kf6 31.g3 Wa1 32.We4 g5 33.Kg2 Gc3 34.h4 Wb1 35.hg5 hg5 36.Wc4 Gd2 37.Gd3 Wa1 38.Kf3 Wa3 39.Ke2 Gc1 40.Wb4 Wc3 41.Wb1 Ga3 42.Kd2 Wc6 43.Wh1 Gf8 44.Ke3 Wb6 45.Kf3 Wb4 46.Wa1 Wb6 47.Wa8 Gd6 48.Wg8 Ge7 49.Wc8 Wd6 50.Ke3 Wd5 51.f4 gf4 52.Kf4 Wd8 53.Wd8 Gd8 54.g4 Gc7 55.Ke4 Gb6 56.c4 Gc5 57.Ge2 Gb6 58.Kd3 Ke5 59.Kc3 Gc5 60.Kb3 Ge7 61.Ka4 Kd4 62.Kb5 Ke3 63.c5 Ke2 64.c6 Gd6 65.g5 i czarne poddały się.

253. Partia hiszpańska [C89]
GM Yanofsky (Kanada) – Rovira (Kostaryka)

1.e4 e5 2.Sf3 Sc6 3.Gb5 a6 4.Ga4 Sf6 5.0–0 Ge7 6.We1 b5 7.Gb3 0–0 8.c3 d5 9.d3 Gg4 10.Gg5 de4 11.de4 Hd1 12.Gd1 Wad8 13.Sbd2 h6 14.Gh4 Ge6 15.Sf1 Wd6 16.Gg3 Sd7 17.Se3 g6 18.Gb3 f6 19.Sd5 Gd8 20.Sd4 Sd4 21.cd4 c6 22.de5 fe5 23.Se3 Gb3 24.ab3 h5 25.f3 a5 26.Wad1 Wd1 27.Wd1 Gb6 28.Wd7 Ge3 29.Gf2 Gc1 30.Wd6 Wc8 31.Wg6 Kh7 32.Wd6 Gb2 33.Gc5 Gd4 34.Gd4 ed4 35.Wd4 c5 36.Wd5 a4 37.ba4 b4 38.Wd7 Kg6 39.Wb7 Kf6 40.Kf2 Wa8 41.Wb5 i czarne poddały się.

254. Partia angielska [A26]
Van der Laat Ulloa (Kostaryka) – IM Suttles (Kanada)

1.Sf3 g6 2.c4 Gg7 3.Sc3 d6 4.g3 Sc6 5.Gg2 e5 6.d3 Sh6 7.Wb1 0–0 8.0–0 f5 9.Gg5 Hd7 10.Sd5 Kh8 11.Hd2 Sg8 12.Sh4 Sd4 13.Hd1 c6 14.Sc3 Se6 15.Gd2 g5 16.Sf3 f4 17.b4 Se7 18.b5 h5 19.Se4 g4 20.bc6 bc6 21.Sh4 d5 22.cd5 cd5 23.Sc3 Ga6 24.Sd5 Sd5 25.Sg6 Kh7 26.Ge4 Kh6 27.Sf8 Wf8 28.Hb3 Sb6 29.Wfc1 Sd4 30.Hd1 Gb7 31.gf4 ef4 32.Wb4 Ge4 33.de4 h4 34.Gc3 g3 35.Gd4 Hh3 36.Gg7 Kg7 37.fg3 hg3 38.hg3 i białe poddały się.

255. Debiut Nimzowitscha [B00]
Allan (Kanada) – Rojas (Kostaryka)

1.e4 Sc6 2.Sf3 d6 3.Gc4 Gg4 4.Gf7 Kf7 5.Sg5 Ke8 6.Hg4 Sf6 7.He2 Hd7 8.d3 h6 9.Sf3 e5 10.0–0 Hg4 11.Sc3 Wd8 12.Ge3 Wd7 13.Wfe1 g5 14.Wad1 Wg8 15.d4 Se4 16.de5 Sc3 17.bc3 Wg6 18.ed6 Gd6 19.h3 He6 20.Gg5 He2 21.We2 Kf8 22.Gf4 Wd8 23.Gd6 Wgd6 24.Wd6 Wd6 25.Wd2 Wd2 26.Sd2 Ke7 27.f4 Ke6 28.Kf2 Se7 29.c4 Sf5 30.c3 c5 31.Se4 b6 32.g4 Se7 33.Ke3 Sc6 34.Sg3 a6 35.Sf5 Sa5 36.Kd3 b5 37.cb5 c4 38.Ke4 ab5 39.Sd4 Kd6 40.Sb5 Kc5 41.Sd4 Sb7 42.Sf5 Kb5 43.Kd4 i czarne poddały się.

256. Obrona Nimzowitscha [E20]
Quesada (Kostaryka) – Schulman (Kanada)

1.d4 e6 2.c4 Sf6 3.Sc3 Gb4 4.Gd2 b6 5.a3 Gc3 6.Gc3 Se4 7.Hc2 Gb7 8.Sf3 0–0 9.Wd1 d5 10.Sd2 Sc3 11.Hc3 Sd7 12.cd5 ed5 13.e3 Wc8 14.Ge2 c5 15.0–0 c4 16.Gf3 Sf6 17.Wfe1 We8 18.We2 Wc7 19.Wde1 Wce7 20.Hc2 b5 21.Sf1 a5 22.Sg3 g6 23.h4 h5 24.Wb1 b4 25.ab4 ab4 26.Hd2 Hb6 27.Wee1 Wc7 28.Hc2 Wa8 29.e4 de4 30.Se4 Se4 31.Ge4 Hd4 32.Wbd1 Ge4 33.We4 Hc5 34.Wdd4 c3 35.b3 Wa1 36.Kh2 Ha7 37.He2 Hc5 38.Wc4 Hd6 39.g3 Wc4 40.bc4 b3 41.He3 Hf6 42.Wf4 Hc6 43.f3 Wa2 44.Kh3 He6 i białe poddały się.

Grupa: 5

Wyniki III rundy:

Brazylia

3,5 : 0,5

Puerto Rico

Szwajcaria

4,0 : 0,0

Liban

Rumunia

2,0 : 0,0

NRF

Hongkong

1,0 : 3,0

Norwegia

Reprezentacja Rumunii przyjechała do Lugano w składzie: 24. letni Florin Gheorghiu (4 występ), 36. letni Victor Ciocaltea (5 występ), 34. letni Theodor Ghitescu (6 występ), 34. letni Dolfi Drimer (3 i ostatni występ), 38. letni Bela Soos (4 i ostatni występ) i 32. letni Emil Ungureanu (debiut). Żaden z zawodników nie przekroczył „czterdziestki”, zaś najmłodszy był liderem drużyny. Pamiętajmy, że era młodocianych szachistów zalała świat szachowy czterdzieści lat po omawianych tu wydarzeniach. W latach 60. ubiegłego wieku najmłodsi szachiści na Olimpiadach mieli około dwudziestu lat i nie było ich dużo. Oczywiście debiut Yanofsky’ego, Fischera czy Meckinga, to wyjątki potwierdzające regułę. Patrząc na realia czasów tu omawianych zespół rumuński był bardzo młody.

Dolfi Drimer kończył swoją przygodę z Olimpiadami. Urodził się 16 listopada 1934 roku w północno – wschodniej Rumunii w miejscowości Jassy. Był z zawodu inżynierem mechanikiem. W 1969 roku obronił doktorat w Instytucie Politechnicznym w Bukareszcie. W latach 1968 – 1971 pełnił funkcję profesora wykładowcy na wydziale technologii spawania. Był fachowcem w swojej dziedzinie, co zaowocowało m.in. w postaci podpisanych 60. kontraktów badawczych i 8 patentów. Pięciokrotnie reprezentował Rumunię na drużynowych mistrzostwach świata studentów: Uppsala 1956 – 3 punkty z 6 partii, Reykjavik 1957 – 7 punktów z 12 partii, Warna 1958 – 5 punktów z 7 partii ma pierwszej szachownicy rezerwowej, Budapeszt 1959 – 5 punktów z 9 partii i Leningrad 1960 – 7,5 punktu z 12 partii. Z wyjątkiem Warny 1958 (pierwsza szachownica rezerwowa) – zawsze grał na drugiej szachownicy podstawowej. Wziął udział w turnieju strefowym w Raach 1969, gdzie zdobył 11 punktów z 21 partii i zajął dzielone 12 – 14 miejsce. Udział w turnieju w Hastings 1969/70 dał mu 6 miejsce z wynikiem 4 punktów z 9 partii. Reprezentował Rumunię w drużynowych mistrzostwach Europy w Bath 1973, gdzie na pierwszej szachownicy rezerwowej zagrał tylko dwie partie (pierwszą zremisował, drugą przegrał). Oto jego znaczniejsze wyniki: Ploeszti 1957 – 2 miejsce, Balatonfured 1960 – dzielone 6 – 7 miejsce, Bukareszt 1962 – dzielone 3 – 4 miejsce i Stary Smokowiec 1970 – 2 miejsce. Nie był specjalnie aktywny szachowo, bowiem godził szachy z aktywną pracą zawodową.

Mecz Rumunia – NRF nie przyniósł oczekiwanych emocji. Partie trwały odpowiednio 19, 25, 19 i 17 posunięć. Z kolei w pojedynku Brazylia – Puerto Rico doszło do ciekawego spotkania. Mecking walczył z mistrzem świata juniorów Kaplanem. Jednak i tu zabrakło emocji. Po 20. ruchach podpisano remis. Pozostałe partie wygrali Brazylijczycy i mogli budzić niepokój wśród szachistów niemieckich i rumuńskich, bo pod wodzą młodziutkiego kapitana drużyny Meckinga grali niezwykle skutecznie.

Stan po III rundzie:

1

Brazylia

9,0

2 – 3

Rumunia i NRF

8,0

4

Szwajcaria

7,5

5

Puerto Rico

6,0

6

Norwegia

5,5

7

Hongkong

2,5

8

Liban

1,5