Beata Pawlikowska

Blondynka Tao

Fragment

tekst, rysunki i fotografie Beata Pawlikowska 

ROZDZIAŁ 1
Chiński szpieg

Ten Chińczyk śledził mnie od samego początku. Najpierw nie dziwiło mnie to, że spotykam go wszędzie. Nad zielonym stawem w dżungli, gdzie byłam tylko ja i gdzie chciałam zaznać wymarzonej kąpieli – on był też. W restauracji hotelowej, gdy wybierałam z tacy ostatnie kawałki ananasa – on stał tuż obok z widelcem. W puszczy, gdy uciekałam przed atakiem pijawek, na kogo wpadłam na pustej drodze?... Na niego. Zawsze wydawał się zaskoczony moim widokiem, zawsze otwierał szeroko oczy i mówił coś w rodzaju:

– Hello, how are you?

How are you na pustej dżunglowej drodze, gdzie w promieniu kilkuset metrów nie było innej żywej duszy?... How are you, gdy usiłowałam się sekretnie rozebrać, żeby móc wejść do wody?... Odeszłam daleko od obozowiska, znalazłam cichy zakątek, rozłożyłam mydło, szampon i ręcznik – i nagle zauważyłam dziwnie znajomą postać, która zamiast odwrócić się skromnie i pozwolić mi się umyć, gapiła się jak zwykle rozszerzonymi z ciekawości oczami, dodając przy tym niewinnie:

Hello, how are you?...

– I’m fine, thank you – burknęłam, zła, że nie mogę nawet tutaj przez chwilę być sama. W dodatku chyba było jasne, co mam zamiar robić w tym stawie po kilkudniowej przeprawie przez dżunglę, gdzie nie było nawet strumyka, w którym można by umyć zęby.

Zdjęłam buty i skarpetki, chwyciłam za spodnie, dając Chińczykowi jasno do zrozumienia, że będę się teraz rozbierać. Rzuciłam za siebie jedno ostatnie spojrzenie. Przyglądał mi się z jeszcze większym zainteresowaniem. Odparłam twardo ten wzrok. Rozpięłam guzik i rozporek. Człowieku, odwróć się! A on nic.

Odeszłam wtedy w kolczaste zarośla, gdzie przebrałam się w kostium kąpielowy, sycząc ze złości i bólu, kiedy ciernie wbijały mi się w nagą skórę. Ale nawet wtedy nie zorientowałam się, że obecność tajemniczego Chińczyka bynajmniej nie jest przypadkowa. Bo kto miałby mnie śledzić i po co?... Powód jednak był, i to wart całego wysiłku i kosztów, jakie ostatecznie musiał w to włożyć.

Na razie jednak nic nie wiedziałam, choć przyznaję, że przeczucie tknęło mnie po raz pierwszy, gdy po kilku tygodniach pobytu w dżungli nagle zostałam absolutnie sama. Załogi wszystkich samochodów terenowych biorące udział w rajdzie przez Dżunglę Dinozaurów w Malezji – na który ja również zostałam zaproszona – spakowały swoje prowizoryczne obozowiska i odjechały. Moje macierzyste auto zaginęło w puszczy razem z całą ekipą. Dlatego właśnie zostałam na pustym polu patrząc na ostatnie toyoty i land-rovery, które czym prędzej wycofywały się w kierunku drogi. Usiadłam przy bagażach, starając się ukryć przed palącym słońcem i patrzyłam jak znika za zakrętem załoga Anglików, potem Hiszpanie, Włosi, Urugwajczycy, Malezyjczycy... Ktoś pomachał do mnie ręką, odpowiedziałam tym samym i przytuliłam się do plecaka. Muszę czekać.

Było okropnie gorąco, słońce w zenicie, ptaki skryły się wśród chłodnych gałęzi, nawet muchy latały ledwo dysząc, z szeroko otwartymi paszczami. Popatrzyłam tęsknie w stronę rzeki. Była za daleko, żeby ryzykować oddalenie się z obozowiska. Wypiłam resztkę ciepłej wody z butelki. Smakowała osadem z garnka, w którym codziennie gotowaliśmy zupę. Woda mineralna skończyła się już dawno temu. W skrzyniach z jedzeniem zostały tylko dania w proszku i kilka paczek sucharów. Przełknęłam ślinę. Przez parów z błotem przejeżdżał właśnie ostatni samochód. Koła przez chwilę buksowały w mokrej glinie, ale potem gorączkowo, jakby i one jak najszybciej chciały wydostać się z Dżungli Dinozaurów z powrotem do cywilizacji, złapały kawałek suchego gruntu, wspięły się po nim i pośpieszyły w dalszą drogę.

Warkot silnika znikł za ścianą puszczy. Badawczo odezwały się cykady. Coś zafurkotało w powietrzu, ale szybko wylądowało, żeby przeczekać największy upał.

Wydawało się, że dżungla zasnęła, czekając na orzeźwiającą bryzę zmierzchu. Co dalej ze mną?... Bagaże polskiej ekipy leżały zakryte niebieską, ciężką plastikową folią. Była tam i kuchenka gazowa, i łóżka polowe, i kilka par zabłoconych butów, i czarne skarpetki, które wcześniej były białe, a należały chyba do naszego chińskiego kierowcy, Chrisa.

Jeżeli w nocy – jak zwykle – znowu będzie lał ulewny, monsunowy deszcz, to pewnie spłynę ze wszystkimi torbami i skrzyniami do pobliskiego rowu. Nie dam rady sama zbudować obozu. Potrzeba do tego co najmniej ośmiu silnych ramion, kilku belek i dachu samochodu, do którego mocuje się folię. Całe szczęście, że przynajmniej dzisiaj od rana świeci słońce...

Zapadła cisza tak ogromna, że krzykiem było w niej bzyknięcie przebudzonej muchy. Przypomniały mi się nagle opowieści snute przy ogniu przytłumionym szeptem – o tym, jak podczas wyznaczania trasy rajdu, przewodnicy zostali zaatakowani przez szare zwierzę, które ukazywało im się wielokrotnie w różnych miejscach, ale zawsze znikało szybciej niż udało im się zbliżyć. Po pewnym czasie stało się bardziej zuchwałe. Wtedy zorientowali się, że zwierzę nie należy do żadnego ze znanych im gatunków, a przypomina ogromnego jaguara lub tygrysa. Było szybkie, bezszelestne i deptało im po piętach, dokądkolwiek poszli. Pewnej nocy przez nieuwagę zostawili nad wygasłym ogniskiem garnek z resztkami jedzenia. Coś miękkiego prześlizgnęło się między namiotami, myśleli, że to cień chmury zakrywającej księżyc, ale gdy chmura dotarła do środka obozowiska i jednym ruchem szczęk zgruchotała garnek jak orzeszek ziemny, zorientowali się, że nadeszła krytyczna chwila. Niewłaściwy gest, dźwięk albo zapach mógł sprowadzić na nich nieszczęście. Nad żadnym jednak nie byli w stanie zapanować. Ciała zaczęły im drżeć jak w gorączce, szczękanie zębów niosło się echem w puszczę, a gwałtowne fale wilgotnego potu zalewały oczy. Po krótkiej chwili wahania, tak jakby nasłuchiwał czegoś z głębi dżungli, zwierz odwrócił się i cicho wycofał.

Ale był. Żył, oddychał gdzieś w pobliżu, być może już mnie śledził. Choć może to piekielnie gorące słońce i na niego podziała usypiająco. To by znaczyło, że mam czas do zmierzchu. Muszę coś postanowić i zacząć działać. Siedzenie na stercie bagaży... W głowie wyświetlił mi się czerwony wykrzyknik. Znieruchomiałam. Z lewej strony, ze splątanych zarośli, dobiegło mnie szorstkie szuranie. Bardziej szorstkie niż gdyby wydawały je z siebie łapy iguany albo ptasie skrzydła. Odwróciłam głowę. Szuranie zamilkło na chwilę, więc czym prędzej wypuściłam na wolność tabun moich myśli – niech same znajdą rozwiązanie.

Sprawa była prosta. Jestem sama pośrodku puszczy. Nie mam mapy ani żadnego środka transportu. Nie wiem gdzie zaginęła polska ekipa i kiedy się odnajdzie. Nie wiem też czy szukając drogi powrotnej uda im się odnaleźć pusty obóz, czy też – kierując się mapami – wyjadą z dżungli jakąś inną trasą. Oni nie wiedzą, że tutaj na nich czekam, jest jednak szansa, że chcieliby wrócić po swoje bagaże. Z drugiej strony – mogli pomyśleć, że pozostałe samochody rajdu zabrały dobytek polskiej ekipy, by dowieźć go w jakieś bezpieczne miejsce.

Tabun zawrócił i pogalopował w przeciwnym kierunku. To dobry i sprawdzony przeze mnie sposób panoramicznej oceny sytuacji. Puścić wszystkie myśli wolno i tylko patrzeć dokąd popędzą i gdzie znajdą miejsce na popas.

...Dlaczego w takim razie szefowie rajdu pozwolili mi tutaj zostać samej? Czy wszystkie osoby i auta nie podlegają ich odpowiedzialności? Czy w przepisach nie jest napisane, że nigdy nie należy pozostawiać samotnie ani żadnej ekipy, ani tym bardziej żadnego z jej żyjących elementów?...

Czy nie działo się tutaj coś dziwnego?... Odjechali wszyscy, machając mi na pożegnanie rękami. A ja siedziałam na stosie bagaży, mówiąc, że zostaję, żeby czekać na polską ekipę, która zabłądziła w dżungli.

– Okej, okej – odpowiadali z pewnym rodzajem niecierpliwej radości, bo mieli już dosyć błota, deszczu i nieprzejezdnych tras, więc czym prędzej chcieli znaleźć się bliżej cywilizacji. – To do zobaczenia!...

Dopiero teraz te ostatnie słowa wydały mi się idiotyczne. Ludzie! Zostawiacie mnie samą w pustym obozowisku w dżungli, bez samochodu i bez łączności, i życzycie mi, żebyśmy się znowu spotkali?... Chyba w niebie?...

Stado moich rozpędzonych myśli zatrzymało się po raz drugi i wbiło mi się kopytami w czoło. W krzakach znowu coś się poruszyło. Coś wielkiego. Coś, co kruszyło swoim ciężarem trzaskające gałęzie i rozrywało pnącza. Wstałam. Nie ma sensu uciekać. Raczej będę stać i patrzeć. Nie mam żadnej broni. Czy ten wielki tygrys szary jak dym przeciskałby się przez krzaki zamiast podkradać się bezgłośnie z innej strony?... Chyba że to nie jest tygrys. Chyba że... Ale czy polska ekipa nadjeżdżałaby tak ukradkiem, bez radosnego trąbienia?...

Przycisnęłam łokcie do siebie, napięłam mięśnie. Ruch nagle ustał. Wiatr przygładził rozwichrzone gałęzie. Zrobiło się znów cicho. Dżungla Dinozaurów prowadziła ze mną grę na wytrzymałość. Zmrużyłam oczy. Nie ze mną takie proste numery. Umiem panować nad swoim strachem. Znam dżunglę. Spędziłam w niej wiele miesięcy życia. Nie przestraszy mnie tak łatwo, nie przegoni i nie pokona.

Pomacałam oczami okolicę. W drzewach, krzakach i kępach trawy panował gęsty, tropikalny spokój. Termity cierpliwie wygryzały drzewa od środka, gąsienice motyli żuły liście, a pozostałe stworzenia drzemały w cieniu, czekając aż minie największy upał. Wyobraziłam sobie nagle ogromną pijawkę, którą dżungla być może wysłała na moje spotkanie. Miała paszczę wielką jak rura wodociągowa i potężne, obłe, czarne ciało, które próbowało się przecisnąć przez zarośla, ale wyschło od palących promieni słońca. Pijawka ruszy w dalszą drogę pewnie dopiero wieczorem, kiedy wchłonie w siebie wilgoć zmroku. Do tego czasu zdążę przygotować się na jej przyjęcie. Może nawet wybiorę się na polowanie. Rzuciłam jeszcze jedno, ostatnie, badawcze spojrzenie w stronę gęstwiny, z której wcześniej dobiegały hałasy. Cokolwiek to było – czy pijawka-gigant, czy tylko moja wyobraźnia – zatrzymało się i zamilkło. Nie byłam taka głupia, jak bohaterowie filmów grozy, którzy zawsze idą wprost w paszczę lwa, wilka lub ufoludka, żeby sprawdzić czy jeszcze żyje i wtedy zostają zaatakowani.

Odwróciłam się na pięcie i zdrętwiałam.

Naprzeciwko mnie stał srebrny samochód. Kompletnie inny od aut biorących udział w rajdzie. Tamte były zbudowane jak czołgi – z dodatkowymi rurami, wzmocnieniami, wyciągarkami z przodu i z tyłu, poobklejane nalepkami sponsorów, wielotygodniowym błotem i gliną. Ten był czysty, błyszczący i wyglądał jak sen. Mimo woli przetarłam oczy. Fatamorgana? Wytwór mojej spalonej słońcem wyobraźni i odwodnionego organizmu?

Przyciemniona szyba od strony kierowcy opuściła się. Na zewnątrz buchnęło chłodne, pachnące kwiatami powietrze z klimatyzatora, a w jego oparach usłyszałam głos:

– Hello, how are you?

Głos znajomego Chińczyka! Nagle z całą jasnością uświadomiłam sobie, że od chwili, gdy wylądowałam w Malezji, ten Chińczyk pojawiał się w moim życiu w najdziwniejszych i najmniej spodziewanych okolicznościach. Wydawało się, że zawsze był dokładnie tam, gdzie ja. Nabrałam powietrza, chyba nawet chciałam coś do niego powiedzieć, zawołać: „Ach, to ty! Dlaczego mnie śledzisz?...”, ale nie zdążyłam. Chińczyk wystawił przez okno rękę z kartonikiem soku.

– Napij się – powiedział.

Opakowanie było zimne i pokryte drobnymi kroplami wilgoci. Od rana nie piłam niczego z wyjątkiem kilku łyków ciepłej wody pachnącej krupnikiem. Moje ciało wołało o wilgoć i odrobinę chłodu. Przyssałam się do rurki i poczułam jak do mojego wnętrza wraca życie. Miało smak pomarańczowy.

ROZDZIAŁ 2
Azjatycki czas dżunglowy

Był grudzień i lał monsunowy deszcz. Było gorąco i mokro, od pierwszego dnia, gdy wjeżdżaliśmy do dżungli i każdego następnego poranka i wieczoru, aż do ostatnich chwil. Lało w Strefie Terminatora i Strefie Zmierzchu, mżyło podczas wieczornego gotowania kolacji, padało przy zwijaniu obozowiska. Ruda glina kleiła się do butów i oblepiała wszystko, z czym miała najmniejszą styczność – ubranie, łóżka polowe, naczynia, bagaże, nawet skarpetki i szczoteczki do zębów. Niebo było przez cały czas zachmurzone i łkało, szlochało, a czasem nawet wyło łzami na nasze głowy. A my wyjechaliśmy z wygodnego hotelu na pożarcie chińskiego smoka. Wtedy nikt jeszcze nie przypuszczał co nas czeka.

Rajd Rainforest Challenge – uznawany za najbardziej trudny i przygodowy rajd samochodami terenowymi – był organizowany od sześciu lat, zawsze w Malezji, ale za każdym razem inną trasą. Po poprzednim kierowcy narzekali, że było zbyt łatwo. Dlatego przesunięto jego termin na czas monsunu i wyznaczono szlak przez Dżunglę Dinozaurów, najstarszą dżunglę świata, w południowej prowincji Johor.

Siedziałam na przednim siedzeniu białej terenowej toyoty i patrzyłam przez zalane deszczem okno, za którym regularnie co sekundę migało kolejne drzewo. Jechaliśmy przez plantację palm oleistych. Rosły posłusznie w równych rzędach. Niektóre miały zaledwie metr wysokości, ale były już rozczochrane i grube, z czerwonymi pękami owoców. Z takich młodych drzew najłatwiej jest zbierać owoce. Po kilku latach, kiedy palmy osiągną wzrost dwóch i więcej metrów, przychodzi człowiek z piłą i ścina je, by zrobić miejsce na nową plantację.

Mój chiński kierowca, Chris, zaciągał się papierosem. Przed nami i za nami jechało kilkanaście innych aut z dwudziestoma pięcioma ekipami z całego świata. Przy lusterku kołysała się zafoliowana przepustka ze zdjęciem. Na tylnym siedzeniu w milczeniu tłoczyli się Balkon, Konik i Romek. Silnik mruczał jak kot. Zasnęłam.

Gdyby zamienić sześć najbardziej wulgarnych słów w języku polskim na podobnie brzmiące słowa wuj, hebanowy, morwa i nać, a także skubany oraz migdalić to pierwszym zdaniem w języku polskim, jakie usłyszałam po obudzeniu, było:

– Ty, patrz, morwa jego nać, jak ten hebanowy wuj zamigdala.

Otworzyłam oczy. Byliśmy na miejscu – czyli daleko poza plantacjami palm oleistych, na skraju puszczy. „Hebanowy wuj” okazał się drobnym Tajem ubranym w kalosze, który zwinnie biegł w poprzek pochyłego pobocza. Drogi nie było. Pozostał tylko ledwie widoczny trakt obrośnięty paprociami, którym prawie sto lat wcześniej jeździli zbieracze kauczuku. Spojrzałam na moich kolegów.

– Morwa, no to jesteśmy hebanowi – powiedział Balkon.

– Morwa jego nać – odrzekł Konik i popatrzyli na siebie ze zrozumieniem.

– Wujowe miejsce – dorzucił Romek. – Wujowy deszcz.

Nigdy nie przypuszczałam, jak wiele rozmaitych emocji i myśli można wyrazić za pomocą jedynie pięciu słów. Nie mówili tego ze złością ani w przypływie wyjątkowego złego humoru. Mieścili się jedynie w ramach swojego słownika, który składał się z dwóch przymiotników, trzech rzeczowników i jednego czasownika, odmienianych na wiele różnych sposobów. Najbardziej zadziwiające jednak było to, że chociaż pozornie był to słownik ubogi, to pozostawali zrozumiali nie tylko dla siebie nawzajem, ale także dla reszty świata. Nagle też zrozumiałam, że wulgarne polskie słowa są najbardziej plastycznymi wyrazami świata, które można dowolnie lepić i wyginać. Gdyby te same akrobatyczne zabiegi zastosować do innych słów, straciłyby sens, tymczasem hebanowy wuj i naciowa morwa oraz skubane pojęcia pozostawały czytelne w każdej możliwej nowatorskiej formie.

Staliśmy w konwoju czekając na dalsze decyzje. Po jakimś czasie dotarła do nas wiadomość, że nocna ulewa porwała most, którym mieliśmy jechać. Trzeba znaleźć inną drogę. Na jej poszukiwanie wyruszyli X-men, czyli ekipa rajdowa – grupa malezyjskich Schwarzeneggerów, do których zadań należało wszystko to, co innym wydaje się niemożliwe. A nam pozostało czekanie.

Po przyjeździe do Malezji i pierwszych dniach rajdowych prologów szybko zorientowałam się, że czas azjatycki jest tym samym, co czas dżunglowy, który znam z Ameryki Południowej. Jest to czas w istocie nieistniejący. Czas polegający na tym, że wiecznie się czeka, ponieważ nikt donikąd się nie śpieszy i nie szanuje wyznaczonych ani umówionych wcześniej pór czy godzin. Ostatecznie efektem tak pojętego czasu jest siedzenie i czekanie, chodzenie i czekanie, leżenie i czekanie.

Po pewnym czasie nikt już nie wie po co ani dlaczego, ale wszyscy są zmuszeni czekać i przez długie godziny czekają na coś.

Tym razem byliśmy w o tyle lepszej sytuacji, że wiedzieliśmy przynajmniej na co czekamy – w otoczeniu zirytowanych morw i hebanowych migdałów rozrzucanych w języku polskim po malezyjskiej ziemi.

Milczałam, bo dawno już nauczyłam się czekać tak, jak tubylcy – bez czekania. Bez niecierpliwości, bez pośpiechu i niepokoju, że moje życie stanęło i nie ma widocznej możliwości, by je kontynuować. Podczas czekania dżunglowego po prostu trwam, zawieszona w niebycie, poza świadomością.

Postanowiłam zadbać o moją najbliższą przyszłość. Rozejrzałam się. Były tylko dwie możliwości: siedzieć wewnątrz ciasnego samochodu albo wyjść. Wybrałam to drugie, otworzyłam drzwi i skoczyłam w chaszcze. Liczyłam na to, że mają nie więcej niż półtora metra wysokości, a ich dolne części wyrastają z czegoś, co przynajmniej z grubsza można by uznać za „stały ląd”. Niestety, myliłam się. Gęstwina paproci spływała zieloną kurtyną po pochyłym zboczu pokrytym warstwą śliskiej gliny. W ostatniej chwili zdążyłam się chwycić za krawędź drzwi i na nich zawisłam. Zawiasy napięły się boleśnie, a słysząc ich jęk zaczęłam szybko myśleć o tatrzańskiej łące pełnej krokusów – żeby do wagi mojego ciała nie dorzucać ciężkich myśli, których – prawdę mówiąc – wcale mi nie brakowało. Wisiałam na wysmarowanych błotem drzwiach terenowego samochodu, podczas gdy moje nogi znajdowały się w bliżej nieokreślonych okolicach rowu z paprociami. Deszcz nie przestawał padać. Było chłodno, mokro, ponuro i zdecydowanie nieprzyjemnie. Wtedy nagle wśród krokusów w mojej głowie dostrzegłam dziwne poruszenie. Wpatrzyłam się w nie całą siłą mojej wyobraźni i w następnej sekundzie zrozumiałam jakie niebezpieczeństwo grozi moim gołym stopom ubranym w sandały. Gdzie jak nie w bezpiecznym gąszczu kryją się tropikalne bestie wyposażone w żuwaczki, kleszcze, jadowite kolce i trujące włosy?... Przez chwilę buksowałam nogami w śliskiej glinie, ale nie było się o co oprzeć, przerzuciłam więc całą siłę do ramion i nie zważając na ostrzegawcze skrzypienie drzwi, podciągnęłam się z powrotem na drogę. Pasażerowie na tylnym siedzeniu wciąż spali. Chris na mój widok zamrugał oczami i wyglądał tak, jakbym wyrwała go z podróży w zaświaty. A dookoła lał deszcz.

Wdrapałam się z powrotem na swoje miejsce, wnosząc do środka także kilogram lepkiej, czerwonej gliny, która oblepiła mi nogi i sandały, przyczepiła się do spodni i włosów.

– Are you okay? – zapytał z pewną ostrożnością w głosie Chris.

Nie zdążyłam odpowiedzieć, bo w następnej sekundzie poprzedzający nas samochód zahuczał potężnym silnikiem, i cała kawalkada z ulgą znów ruszyła naprzód.

ROZDZIAŁ 3
Koszmarny świat Balkona

Ciąg dalszy w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 4
Balkon idzie na wojnę

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 5
Dżungla wampirów

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 6
Puszcze i puszczyki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 7
Chińskie zagadki

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 8
David nie żyje

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 9
Małpy rambutany

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 10
Yerba mate

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 11
Szary Tygrys

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 12
Strefa Zmierzchu

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 13
Lekarza, lekarza

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 14
W dżunglową, cichą noc

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 15
Na dżunglowym froncie

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 16
Blondinka w dżungli

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 17
Chiński chleb polski

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 18
Wejście smoka

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 19
Nieprzemakalni

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 20
Czas noża

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 21
Rozkoszne bambusy

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 22
Budda pod figowcem

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 23
Nadchodzi Generał

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 24
Generał i Księżniczka

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 25
Tao, czyli droga

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 26
Strefa Terminatora

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 27
W Dżungli Dinozaurów

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 28
Szpieg powraca

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 29
Boy z Krainy Tajów

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 30
Czas kobry

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 31
Król durian

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 32
Rura z Bangkoku

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 33
Złoty Budda

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 34
Desaru kontra Mersing

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 35
Uczta z chryzantemami

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 36
Książę Nocy

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 37
Desaru Beach

Dostępne w wersji pełnej

ROZDZIAŁ 38
Chińska miłość

Dostępne w wersji pełnej

Kolofon

Największa na świecie organizacja naukowa i oświatowa – Towarzystwo National Geographic – powstała w 1888 roku, aby „rozwijać i upowszechniać wiedzę geograficzną”. Od tego czasu Towarzystwo finansuje wyprawy naukowe i prace badawcze oraz popularyzuje wiedzę o świecie wśród ponad 9 milionów swoich członków.

Magazyn National Geographic oraz książki, programy telewizyjne, filmy wideo i DVD, a także mapy i atlasy wydawane przez Towarzystwo National Geographic uczą i inspirują.

Członkami Towarzystwa są wszyscy prenumeratorzy Magazynu, którzy opłacając prenumeratę współfinansują jego działalność.

Więcej informacji na temat działalności Towarzystwa można uzyskać na stronach internetowych:

www.nationalgeographic.pl oraz na łamach Magazynu National Geographic po polsku.

BLONDYNKA TAO

Wydawnictwo G+J RBA

Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa

Licencjobiorca National Geographic Society

ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

Dział handlowy:

tel. (48 22) 360 38 38, 360 38 42; fax (48 22) 360 38 49

Sprzedaż wysyłkowa:

Dział Obsługi Klienta, tel. (48 22) 607 02 62

Okładka: Beata Pawlikowska/Maciej Szymanowicz

Projekt graficzny, skład i łamanie: IT WORKS, Warszawa

Korekta: Anna Maria Thor

Redaktor prowadząca: Małgorzata Zemsta

Redaktor techniczny: Mariusz Teler

Tekst, rysunki, fotografie, fotografia na pierwszej stronie okładki: Beata Pawlikowska, www.beatapawlikowska.com

www.facebook.com/BeataPawlikowska

Zdjęcia na okładce: Beata Pawlikowska

Zdjęcie autorki: Rafał Masłow

Copyright for this edition © 2010 National Geographic Society. All rights reserved.

© 2010 Copyright for the text, images and drawings by Beata Pawlikowska.

Fotografie, rysunki, tekst oraz zdjęcia na okładce – Beata Pawlikowska

National Geographic i żółta ramka są zarejestrowanymi znakami towarowymi National Geographic Society.

ISBN: 978-83-7596-417-2

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Plik ePub przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl