Spis treści

Karta tytułowa

• Istria i Kvarner

Przepisy. Istria i Kvarnel

Kurczak w pomidorach dojrzałych w śródziemnomorskim słońcu

Sałatka z tuńczykiem na ciepło

Słoneczny przysmak śródziemnomorski

Śródziemnomorskie spaghetti

Sałatka z mozzarellą, awokado i pomidorami

Tagliatelle z owocami morza i parmezanem

Caponata alla Podravka

Zupa krem z krewetek

Morskie risotto

Pikantne smaki lata

Pulpety z morszczuka w sosie

Cartoccio rybne z purée z groszku

Sola z pastą z czarnych oliwek i bazylią

Wyśmienita zupa warzywna minestrone z makaronem

Kasza jęczmienna w warzywach

Zapiekane kotlety na winie w sosie pieczarkowo-pomidorowym

Kaczka po śródziemnomorsku

Risotto na winie z krewetkami i zielonymi szparagami

• Dalmacja

Przepisy. Dalmacja

Jagnięcina z ziemniakami w salsie

Sałatka śródziemnomorska z makaronem

Spaghetti z owocami morza i oliwkami

Kotlety cielęce w pomidorach z oliwą i czosnkiem

Filet z kurczaka w wyśmienitym sosie śródziemnomorskim

Lasagne z owocami morza

Przysmak adriatycki z gotowanym morszczukiem i palentą

Zupa rybna z pomidorami

Spaghetti z kuleczkami mięsnymi w pomidorach

Chlebek z wyspy Vis nadziewany pomidorami

Pieczona dorada w folii

Gotowana makrela z marchewką i szpinakiem

Zupa ze śródziemnomorskich pomidorów z owocami morza

Sałatka na ciepło z kalmarami i octem balsamicznym

Tagliatelle w pomidorach z tuńczykiem

Sola z nadzieniem serowym i nutą majeranku

Grillowana makrela z orzechowo-pietruszkowym nadzieniem

Lasagne warzywna

• Chorwacja Centralna

Przepisy. Chorwacja Centralna

Królik w sosie warzywnym na winie

Kotleciki mielone po chorwacku z Pindżurem

Polędwiczki w miodzie z ziarnem sezamu

Duszone roladki ze śliwką i migdałami

Pstrąg w migdałach

Marynowane mięso z grilla z warzywami

Filety z kurczaka nadziewane Ajvarem

Kotlety cielęce po zagrzebsku

• Zagorje

Przepisy. Zagorje

Grillowane szaszłyki z orzechami i Ajvarem

Kotlety wieprzowe w sosie winno-śliwkowym

Mięsno-warzywna zapiekanka z Goricy

Karkówka na ostro z grilla

Pieczony sum w parmezanie i ziarnie sezamu

Gulasz seklerski

Nadziewana gęś św. Marcina

Kurczak w sosie winnym z koniakiem i grzybami

• Slawonia

Przepisy. Slawonia

Drobiowy paprykarz ze słonecznymi pomidorami

Grillowana wieprzowina z ajvarowym masełkiem

Satarasz

Potrawka z dziczyzny z pikantną nutą

Pieczony karp z orzechami

Gulasz wołowy na winie

Pljeskavice z Papryką w musztardzie

Ćevapčići z grilla po chorwacku

Zupa rybna z pomidorami i makaronem

Karta redakcyjna

Podravka jest jednym z największych producentów wyrobów spożywczych w Europie Środkowo-Wschodniej, a jej produkty można znaleźć na wszystkich kontynentach, w ponad 40 krajach świata. Firma posiada w swojej ofercie szeroką gamę produktów: przetwory mięsne, dania gotowe, dodatki do potraw, odżywki dla dzieci, słodycze oraz napoje.

Na polskim rynku obecne są produkty marek Vegeta i Podravka. Vegeta oferuje przyprawy, kostki rosołowe i marynaty, które wydobywają wspaniały smak różnorodnych dań. Pod marką Podravka dostępna jest szeroka oferta m.in.: produktów na bazie pomidorów, makaronów i past warzywnych, które inspirują do przygotowywania śródziemnomorskich potraw.

Chorwacja. Kraj charakteryzujący się pięknymi krajobrazami, ciepłym klimatem, energetycznymi ludźmi oraz niepowtarzalnymi potrawami. Dania tego regionu zaliczamy do kuchni śródziemnomorskiej, wyróżniającej się bogactwem smaku i obfitującej w pełnowartościowe regionalne dodatki. Chorwacka kuchnia bazuje na takich składnikach jak ryby, owoce morza, oliwa z oliwek, domowe sery, makarony, wina, dojrzewające w pełnym słońcu warzywa i owoce czy najwyższej jakości mięso. Potrawy charakteryzuje różnorodność smaku, niska kaloryczność oraz lekkość.

Książka Kulinarne podróże po Chorwacji to zbiór niepowtarzalnych przepisów opartych na chorwackiej i śródziemnomorskiej tradycji, do których przygotowania użyto produktów znanej i cenionej chorwackiej firmy Podravka. Książka otwiera czytelnikom magiczny świat kuchni znad Adriatyku, która łączy tradycję i nowoczesność. Oryginalne przepisy, pyszne smaki, kolory oraz aromatyczne produkty firmy Podravka sprawią, że wybierzecie się w niezapomnianą kulinarną podróż po najciekawszych zakątkach Chorwacji bez wychodzenia z domu.

Mišel Tokić

Szef Kuchni Podravka

W Chorwacji jest wszystko, co potrzebne do udanego wyjazdu. Wspaniali ludzie, bajkowe plaże i zachęcające do nurkowania morze, krystaliczne jeziora i góry idealne do trekkingu, ślady bogatej historii w miastach o rodowodzie greckim i rzymskim, doskonałe jedzenie, a także cenione przez koneserów wina i rakije. Oto Chorwacja: mały kraj na wielkie wakacje, który jest idealnym celem zarówno rodzinnego wypoczynku, jak i podróży po przygodę, spotkań z barwną kulturą czy kulinarnych odkryć. „Nie ma wakacji bez Chorwacji!” – twierdzą ci, którzy raz tu trafili. Dołącz do nich i odkryj skarby tego niezwykłego kraju!

Położenie geograficzne

Chorwacja leży nad Morzem Adriatyckim, na którym znajdziemy aż 1246 chorwackich wysp (największe to Krk i Cres). Góry Dynarskie oddzielają pas śródziemnomorski od środkowoeuropejskiej części kontynentalnej. Najwyższy szczyt – Dinara – ma 1830 m n.p.m.; na północnym zachodzie kraju wznoszą się stoki Alp, a na wschodzie Nizina Panońska dochodząca do Dunaju.

Powierzchnia

Część lądowa kraju zajmuje 56 594 km kwadratowe. Długość wybrzeża to aż 6278 km (z tego 4398 km to linia brzegowa wysp).

Klimat

Na adriatyckim wybrzeżu panuje łagodny klimat śródziemnomorski. Lata są suche i gorące, zimy deszczowe. Średnia temperatura powietrza w styczniu wynosi 5–9 stopni Celsjusza, w lipcu zaś 23–26 stopni. Temperatura morza zimą to około 12 stopni, a w lecie – około 25 stopni.

Powyżej 1200 m n.p.m. panuje klimat górski, a na północny wschód od Gór Dynarskich – łagodny kontynentalny. W styczniu temperatura może spadać nawet do minus 2 stopni, a w lipcu średnio utrzymuje się na poziomie 20–22 stopni.

Ludność

Chorwacja liczy 4,3 miliona mieszkańców. Większość stanowią Chorwaci, a najliczniejsze mniejszości narodowe to Serbowie, Bośniacy, Włosi, Albańczycy, Romowie, Węgrzy, Słoweńcy i Czesi.

Stolica

Zagrzeb. Największe miasto w Chorwacji (niemal 800 tysięcy mieszkańców). Główny ośrodek kulturalny, akademicki, komunikacyjny i gospodarczy.

Waluta

1 kuna = 100 lip. Kurs 1 HRK to około 0,5 PLN. Waluty można wymieniać w bankach, prywatnych kantorach, urzędach pocztowych i hotelach. W większości hoteli, restauracji, większych sklepów i w bankomatach akceptowane są karty Eurocard/Mastercard, Visa, American Express i Diners Club.

Informacje kontaktowe

Narodowy Ośrodek Informacji Turystycznej Republiki Chorwacji:
ul. Nowogrodzka 50
00-695 Warszawa
tel. 22 828 51 93

Oficjalna strona kraju dla turystów: www.chorwacja.hr

Międzynarodowy numer kierunkowy: +385

Istria to największy półwysep wschodniego wybrzeża Adriatyku. Leży pomiędzy Zatoką Triesteńską a zatoką Kvarner, na zachód od Rijeki i na południe od Triestu. Istria swoją nazwę zawdzięcza plemieniu Histrów, które zamieszkiwało Ilirię przed podbojem rzymskim. Wnętrze półwyspu tworzą malownicze wzgórza i krasowe zapadliska. Średniowieczne miasteczka są usytuowane na niewysokich wzniesieniach pokrytych równymi rzędami winnic i gajów oliwnych. Gdzieniegdzie rosną figowce i zagajniki dębowe, które są pod ochroną, gdyż w korzeniach tych drzew wyrastają aromatyczne i niezwykle cenione trufle. Na niżej położonych terenach ciągną się uprawy szparagów – uważanych tu niemal za roślinę narodową. Jednak największym bogactwem Istrii są ludzie: przyjaźni, dumni i znający swoją wartość. Często to doskonali kucharze – umieją ze świeżych owoców morza, aromatycznych ziół i lokalnego wina (którym zachwycali się nawet rzymscy cesarze) wyczarować posiłki mogące olśnić najbardziej wybrednych gości.

Warto pamiętać, że chorwacka dieta śródziemnomorska została wpisana na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Znalazły się na niej także muzyka w skali istryjskiej i śpiew dwugłosowy. Warto zabrać rowery: ponad 80 oznakowanych ścieżek o łącznej długości ponad 3000 kilometrów pozwala na odkrycie zupełnie innego oblicza Istrii.

Rovinj, romantyczne miasteczko na zachodnim wybrzeżu półwyspu Istria, jest nie tylko popularnym kurortem, ale i czynnym portem rybackim.

Zatoka Kvarner i region wokół niej warto odwiedzić zarówno ze względu na wspaniałą przyrodę, jak i dla ciekawych zabytków. Znajdziemy tu Krk – największą z chorwackich wysp, zobaczymy stada delfinów przy wyspie Lošinj, malownicze góry Risnjak i Učka oraz słoneczną Riwierę Opatijską. Kulinarnym specjałem regionu są kvarnerskie krewetki, dziczyzna, żaby, ryby słodkowodne, miód z Welebitu i rakija ze śliwek i gruszek. Każda z wysp ma swoje specjały: na Krku są to domowe makarony (šurlice) i wino Vrbnička Žlahtina, na wyspie Cres – jagnięcina, Lovran zaś słynie ze szparagów i kasztanów.

Magiczne wybrzeże Adriatyku

Umag

Miasto położone najbliżej słoweńskiej granicy jest popularnym celem wycieczek. Znajdziemy tu dziesiątki hoteli, pensjonatów i kempingów, w tym chętnie wybierany przez rodziny kemping Park Umag ze statkiem pirackim stojącym w basenie dla dzieci. Warto zobaczyć stare miasto, które jest malowniczo położone na wąskim cyplu, i port jachtowy.

Statek piracki na campingu w Umag

Buje

Miasto położone wśród wzgórz zachwyca starówką zbudowaną na Bujskim Wzgórzu. Niegdyś była to strażnica broniąca dostępu do Istrii, dziś jest to miejsce chętnie odwiedzane przez turystów, którzy mogą tu dotrzeć zarówno pieszo, jak i na rowerach. Buje leży zaledwie dziesięć kilometrów od morza, a tutejsze drogi są poprowadzone między gajami oliwnymi i winnicami. W miejscowych restauracjach warto skosztować szynki parmeńskiej, dziczyzny oraz trufli.

Buje

Novigrad

Niewielka miejscowość warta odwiedzin nie tylko ze względu na liczne zabytki, ale i z racji urokliwego położenia. Naturalna zatoka tworzy doskonały port dla jachtów, w miasteczku zaś czeka interesujące stare miasto. Znajdziemy tu między innymi wielowiekowe kościoły, barokowy pałac Rigo i lapidarium (muzeum na wolnym powietrzu).

Limski kanal

Nazywany jest „chorwackim fiordem”, choć nie został ukształtowany przez lodowce, tylko przez rzekę Pazinčicę, wcinającą się głęboko w wapienną skałę. Była to naturalna granica między rzymską prowincją Italią a Dalmacją. Właśnie stąd wzięła się nazwa Limski kanal (limes – łac. „granica”). Strome ściany kanionu sięgające 150 metrów porasta śródziemnomorska makia. Dzięki słodkiej wodzie zalew ma niższe zasolenie niż otwarte morze, dlatego bujnie rozwija się tu morska fauna. Cenione są tutejsze małże i ostrygi. Limski kanal znajduje się pomiędzy miejscowością Rovinj a miastem Poreč – ulubionym kurortem austro-węgierskiej arystokracji.

Limski kanal to wyjątkowa formacja geologiczna w północnej części półwyspu Istria, niedaleko Vrsaru i Rovinja. W dolnej części zdjęcia widoczna hodowla narybku.

Poreč

Najpopularniejszy ośrodek turystyczny na chorwackim wybrzeżu. W VI wieku, gdy te tereny były częścią Cesarstwa Bizantyjskiego, wybudowano bazylikę Eufrazjusza (obecnie znajdującą się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO). To najlepiej zachowany kościół wczesnobizantyjski w Chorwacji. W jego wnętrzu znajdziemy piękne mozaiki (niektóre pochodzą z jeszcze starszego kościoła i są datowane na IV wiek). Warto też odwiedzić muzeum przylegające do kościoła, aby obejrzeć kolekcję mozaik, oraz wejść na wieżę kościoła, skąd rozciąga się piękna panorama. Doskonałym uzupełnieniem zwiedzania jest rejs łodzią z przeszklonym dnem – charakterystyczną Yellow Submarine.

Łódki w marinie w mieście Poreč na półwyspie Istria

Rovinj

Stara część miasta wspina się po zboczach wzgórza zwieńczonego kościołem Świętej Eufemii. Malownicze uliczki wiodą to w górę, to w dół, domy są udekorowane fantazyjnie rozwieszonym praniem, spod którego wyłaniają się zabytkowe detale architektoniczne (historia Rovinja sięga czasów Rzymian, lecz później przez pięć wieków miasto należało do Republiki Weneckiej). Romantyczny wieczór najlepiej spędzić w marinie, gdy zachodzące słońce wyzłaca dachy domów. Miłośnicy adrenaliny mogą się zdecydować na lot paralotnią, aby zobaczyć Istrię z lotu ptaka, lub na nurkowanie. W okolicy jest kilka ciekawych wraków, w tym jeden z najpiękniejszych leżących na dnie Adriatyku: prom pasażerski Baron Gautsch. Z kolei wysepka Banjol zaprasza do jaskini znajdującej się na głębokości pięciu metrów i do podwodnego tunelu, którym wypływa się na środku wyspy! Jeśli ktoś lubi muzykę i taniec, koniecznie powinien przyjechać do Rovinja w drugiej połowie czerwca, kiedy organizowany jest festiwal salsy. Na kilka dni miasto zamienia się w parkiet taneczny, a karaibskie rytmy w połączeniu z miejscową architekturą stanowią piorunującą mieszankę.

Hum

Szczyci się mianem najmniejszego miasta świata. Miejscowość położona siedem kilometrów od miasteczka Roč oficjalnie ma jedynie 23 mieszkańców. Warto tu zajrzeć choćby po to, aby zobaczyć jedne z najstarszych zabytków piśmiennictwa chorwackiego, zapisane głagolicą na kamiennych tablicach. Pochodzą one z XII wieku, a obecnie są przechowywane w miejscowym muzeum i kościele Świętego Hieronima.

Grožnjan i Motovun

Średniowieczne miasteczka zbudowane na wzgórzach są widoczne z daleka. Wraz z Humem i Labinem tworzą tak zwany szlak najmniejszych miast świata (do którego należą też Buje, Buzet, Beram, Oprtalj i Žminj). Choć w porównaniu z Humem mieszkają tu tłumy (Grožnjan: 185 mieszkańców, Motovun: 530 mieszkańców), to wciąż są to urokliwe i kameralne miejsca. Warto pospacerować między kamiennymi domami i zrobić zdjęcie doliny rzeki Mirny. W sezonie działa tu wiele galerii sztuki, a miasteczka stają się wtedy sceną wydarzeń kulturalnych.

Stary dom mieszkalny z kamienia w Pazinie

Pazin

Pazin, leżący niemal w środku półwyspu, słynie z doskonale zachowanego średniowiecznego zamku Montecuccoli, wznoszącego się nad stromym urwiskiem. Poniżej znajduje się słynna Pazinska jama – jaskinia, która jest atrakcją turystyczną już od kilkuset lat. Podziwiał ją między innymi Dante Alighieri, kiedy szukał inspiracji do napisania Boskiej komedii. Ale tak naprawdę jaskinię rozsławił dopiero francuski pisarz Juliusz Verne, który w Pazinie umieścił akcję swojej powieści awanturniczej Mateusz Sandorf. Węgierski buntownik skazany na śmierć za spisek przeciwko Habsburgom ucieka z twierdzy w Pazinie do jaskini. Tam podziemną rzeką przepływa przez całą Istrię aż do Limskiego kanalu. Obecnie na zamku znajdują się Muzeum Etnograficzne Istrii (z bogatą ekspozycją strojów ludowych) oraz Muzeum Miasta Pazin (z ciekawą kolekcją dzwonów). Pod koniec czerwca odbywają się tutaj dni Juliusza Verne’a.

Panorama Fažany, miasteczka na Istrii

Wyspy Briońskie (Brijuni)

Archipelag czternastu niewielkich wysepek Brijuni znany jest przede wszystkim jako ulubiona rezydencja jugosłowiańskiego przywódcy – Josipa Broza Tita. Obecnie Wyspy Briońskie są parkiem narodowym (co ciekawe, jedna z wysp ma kształt ryby), a część z nich jest udostępniona dla turystów. Po wyspie Veliki Brijun zwiedzających obwozi specjalna kolejka. Atrakcją są rzymskie ruiny, jelenie mieszkające w lasach oraz zoo, w którym można zobaczyć zwierzęta, jakie marszałek Tito otrzymał od zaprzyjaźnionych władców i sławnych osób (odwiedzali go tu m.in. Indira Gandhi, Elżbieta II, Hajle Syllasje, Sophia Loren, Elizabeth Taylor i Richard Burton). Pozostałe dary zobaczymy w muzeum, przed którym stoi zabytkowy czarny cadillac przywódcy. Za opłatą możemy objechać wyspę tym zabytkowym samochodem. Koniecznie trzeba zobaczyć wciąż owocujące drzewo oliwne Stara Dama (mające 1600 lat), pod którym są organizowane przyjęcia ślubne – to miejsce podobno jest gwarancją długiego i szczęśliwego małżeństwa. Na wyspę Veliki Brijun kursują statki turystyczne z miejscowości Fažana.

Żółw w Parku Narodowym Wysp Briońskich

Wyspy Porer i Sveti Ivan na Pučini

Obie wyspy łączy fakt, że są maleńkie (można je obejść w kilka minut!) i znajdują się u wybrzeży Istrii. Poza skałami i latarnią morską z pokojami do wynajęcia nie ma tam nic więcej. Jest za to luksus azylu i szansa na niepowtarzalne wakacje z dala od cywilizacji.

Świątynia cesarza Augusta w Puli

Pula

Wizytówką Puli jest jeden z trzech najlepiej zachowanych rzymskich amfiteatrów (pozostałe to Koloseum we Włoszech i amfiteatr w Al-Dżamm w Tunezji). Kiedyś walczyli na nim gladiatorzy, potem służył jako arena turniejów rycerskich, natomiast dziś odbywają się tu wielkie widowiska muzyczne (występowali tutaj między innymi Luciano Pavarotti, Sting oraz genialny chorwacki duet 2Cellos). Na przełomie lipca i sierpnia podświetlone mury amfiteatru stają się jedynym w swoim rodzaju ekranem, na którym są wyświetlane filmy podczas festiwalu filmów fabularnych. W mieście warto zobaczyć Łuk Sergiusza (będący niegdyś bramą do miasta), świątynię Augusta, bramę Herkulesa i dawne forum, pamiętające jeszcze czasy cesarza Augusta. W czerwcu w Puli odbywają się dni antyku – to doskonała okazja, by poczuć klimat dawnego rzymskiego miasta. W latach 1904–1905 mieszkał tu irlandzki pisarz James Joyce, który oficerów austro-węgierskiej marynarki wojennej uczył angielskiego. W miejscu ówczesnej szkoły językowej znajduje się dziś kawiarnia Uliks (po chorwacku „Ulisses”), a przy jednym ze stolików siedzi figura pisarza odlana z brązu. Warto wybrać się na pobliską plażę Valkane, która jest idealna dla rodzin z dziećmi, a także przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Można tu też wypożyczyć kajaki i rowery wodne.

Rzymski amfiteatr w Puli, wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO

Labin

To średniowieczne miasteczko przepięknie położone na zielonym wzgórzu, niecałe pięć kilometrów od morza. Wielowiekowa historia jest widoczna w architekturze – możemy podziwiać renesansowe zdobienia pałaców, barokowe fasady i średniowieczne kamienne mury domów. Miasteczko zachwyca swym klimatem i spokojem. Z punktów widokowych zobaczymy błękitne morze, na którym w sezonie jaśnieją dziesiątki łodzi. Warto podjechać do nadmorskiego kurortu Rabac znanego z plaż, portu i nadmorskiej promenady.

Lovran

Miasto o średniowiecznym rodowodzie swą nazwę zawdzięcza rosnącym w okolicy drzewkom laurowym. By poznać najważniejsze zabytki, należy udać się na rynek. Doskonałym celem wycieczki jest też nadmorska promenada łącząca Lovran z Opatiją.

Opatija

Elegancka Opatija była niegdyś wsią powstałą wokół opactwa benedyktynów. Dziś w tym miejscu jest kościół Świętego Jakuba. Wraz z wizytą austriackiej cesarzowej Anny Marii w połowie XIX wieku miasto stało się modnym kurortem, na wakacje przyjeżdżali tu między innymi cesarz Franciszek Józef, Henryk Sienkiewicz i Józef Piłsudski. Najsłynniejszą willą jest Angiolina, warto też przespacerować się 12-kilometrową Riwierą Opatijską, by poczuć klimat tego miejsca. W połowie lipca w Opatii czeka nas podróż w przeszłość: mieszkańcy przebrani w dworskie stroje odtwarzają klimat cesarskiego kurortu sprzed wieków. Pobliski Kastav słynie z malowniczej starówki i Karnawałowej Parady Dzwonników (Zvončari) wpisanej na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Latem miasteczko staje się sceną działań artystycznych w ramach imprezy Lato Kulturalne w Kastavie.

Rijeka

Rijeka

Wzdłuż ulic Korzo i Riva znajdziemy wiele przykładów pięknej XIX-wiecznej architektury, obie są też pasażami pełnymi sklepów, pamiątek, restauracji i barów. W mieście warto zobaczyć zamek Trsat i sanktuarium Matki Boskiej na Trsacie (najstarsze sanktuarium maryjne w Chorwacji), katedrę Świętego Wita i cerkiew Świętego Mikołaja. W lutym i marcu w mieście odbywa się barwny karnawał – jeden z większych w Europie, w maju organizowany jest Międzynarodowy Festiwal Małych Scen, w połowie czerwca trwają regaty Wielka Fiumanka na trasie Rijeka–Omišalj, przez całe lato zaś w mieście odbywają się koncerty, spektakle i działania artystyczne.

Panorama Baški, popularnej miejscowości wypoczynkowej na wyspie Krk

Park Narodowy Risnjak

Mało kto dociera w góry Risnjak, zatem święty spokój jest gwarantowany, a do tego czekają spektakularne widoki i dość proste szlaki. Planując wycieczkę, pamiętajmy, że tu pogoda bywa chimeryczna, więc bądźmy przygotowani na upał i chłód w odstępie paru godzin! Najbardziej znany jest szlak Leska wiodący przez cztery kilometry i pozwalający na poznanie ciekawostek przyrodniczych rejonu.

Wyspa Krk

Krk to największa wyspa Chorwacji. Prowadzi na nią most o długości 1430 metrów. Stare miasteczko Krk ma zachowane trzy weneckie bramy, renesansowe kamienice przy rynku, renesansowe łaźnie i romański kościół mieszczący Muzeum Diecezjalne. Spuściznę bogatej przeszłości znajdziemy też w Omišalju i położonej na przeciwległym krańcu miejscowości Baška, gdzie w kościele Świętej Łucji jest przechowywana kopia najstarszego napisu głagolicą (płyty z Baški, Bašćanska ploča), jaki znaleziono w tych okolicach. Na wyspie czekają też liczne plaże, koło wioski Rudine zaś warto zobaczyć piękną jaskinię Biserujka z bajkowymi stalaktytami i stalagmitami. W sierpniu na wyspie odbywa się Lovrečeva – średniowieczne targi gastronomii, kultury i rozrywki, którym towarzyszy turniej rycerski z rekonstrukcją morskiej bitwy w porcie i poszukiwanie skarbów przez piratów.

Lubenice – miasteczko na skale, wyspa Cres na Adriatyku

Wyspa Cres

Wedle legendy wyspa powstała w czasie ucieczki Argonautów ze Złotym Runem. Dziś skarbem wyspy są rosnące w jej południowej części oliwki i winorośle, urokliwe miasteczka z kamiennymi domami i słodkowodne jezioro Vransko. Miłośnicy historii powinni odwiedzić Muzeum Wyspy Cres (w ratuszu w miejscowości Osor), na fanów adrenaliny czekają kajaki morskie, a osoby spragnione kontaktu z naturą znajdą tu nastrojowe plaże.

Wyspa Lošinj

W pobliżu wyspy przebywa stado 150 delfinów – największe szanse na ich spotkanie są wiosną i jesienią. Życie i zwyczaje zwierząt bada organizacja Plavi svijet (Błękitny Świat), w której można zatrudnić się jako wolontariusz. Więcej o delfinach (po chorwacku: dupin) dowiemy się w prowadzonym przez organizację ośrodku Lošinj Marine Education Centre w miasteczku Veli Lošinj. Trwają prace nad otwarciem drugiego centrum edukacyjnego w miasteczku Mali Lošinj, organizacja ma też ośrodki na wyspach Murter i Vis. Możemy tu adoptować delfina! Okoliczne wyspy warte są krótkiego rejsu. Susak znana jest z oryginalnych kobiecych strojów oraz winnic (o bogactwie gospodarzy świadczy nie wielkość domów, lecz liczba winnych krzewów), wyspa Ilovik jest zamieszkana tylko przez 170 osób, głównie w wiosce Sv. Petar. W kwietniu na wyspie Lošinj obchodzone jest „święto kuchni lošinjskiej”, podczas którego możemy skosztować lokalnych specjałów.

Wyspa Rab

Wyspa Rab

Największym wydarzeniem Rabu jest średniowieczny festiwal Rapska fjera obchodzony w dniach: 25 lipca (świętego Jakuba), 26 lipca (świętej Anny) i 27 lipca (świętego Krzysztofa). Podczas imprezy zobaczymy pokazy tradycyjnych rzemiosł, skosztujemy lokalnych specjałów i zobaczymy liczne występy artystyczne. Głównym miastem na wyspie jest Rab z charakterystycznymi czterema dzwonnicami, pałacem książęcym, romańską katedrą oraz wenecką architekturą domów. Atrakcją jest też półtorakilometrowa piaszczysta plaża w naturalnej zatoce koło wioski Lopar, rezerwat leśny Dundo i wioska Kampor z zachowanymi kamiennymi domami i winnicami.

Starówka miasta Rab

Crikvenica

Dawna osada rybacka stała się popularną miejscowością wypoczynkową. Atutami są piaszczysta plaża i osłonięcie od wiatru bora wiejącego z gór Welebit. Nazwa miejscowości pochodzi od kościoła (crikva), który zbudowali tu paulini – obecnie klasztor zamieniono na hotel Kaštel.

Bribir, miasteczko nieopodal Crikvenicy

Z Chorwacji warto przywieźć smakowite pamiątki

Novi Vinodolski

Na Riwierze Vinodolskiej na turystów czekają słońce, muzyka i morze. Nad starówką góruje biała wieża kościoła Świętych Filipa i Jakuba. Jeśli chcemy zobaczyć miasto z lotu ptaka, mamy do wyboru aż sześć punktów widokowych (z czego trzy w samym mieście: Gradina, Sviba i Kuk). Warto odwiedzić tutejszy zamek wzniesiony przez książąt Frankopanów, gdzie obecnie jest muzeum etnograficzne. Na początku lipca w mieście odbywa się letni karnawał, latem zabytkowe wnętrza stają się scenami koncertów w ramach imprezy Vinodolskie Wieczory Letnie.

Festiwale i wydarzenia

- Dni Szparagów | wybrane dni między 23 marca a 15 maja, Umag, Novigrad, Buje, Brtonigla
Szparagi to jedna z najcenniejszych roślin naturalnie rosnących w Istrii. Zbiera się je od połowy marca do końca kwietnia. Poza walorami zdrowotnymi szparagi od wieków są znane jako afrodyzjak, a to dzięki wysokiej zawartości witaminy płodności – witaminy E. Podczas dni szparagów będzie można spróbować ich w daniach komponowanych przez kucharzy z Istrii: smacznych omletach (fritaja), aromatycznych zupach z miejscowymi ziołami, domowych makaronach i risottach ze szparagami, mięsem i rybami. Dni Szparagów odbywają się w niektórych miasteczkach w północno-zachodniej części Istrii.

- Vinistra | 8–10 maja 2015, Poreč
Istria słynie z grappy, oliwy z oliwek, miodu, sera i szynki. Podczas targów o nazwie Vinistra prezentowane są produkty lokalne, odbywają się także degustacje i prezentacje tradycyjnych przysmaków. Najlepiej będą się jednak czuli miłośnicy wina. Można testować smak i jakość trunków i cieszyć się różnymi imprezami towarzyszącymi. Vinistra odbywa się w ośrodku sportowym Žatika w Poreču.

- Festiwal Makaronu | 3–4 lipca 2015, Žminj
Smaki Istrii? Wino, oliwa z oliwek, suszona szynka… Ale także tradycyjne dania z makaronu. Festiwal odbywający się w Žminju pokazuje, że dania z makaronu zajmują ważne miejsce w lokalnej tradycji. Na rustykalnych straganach na placu za starym kościołem Świętego Michała będzie można spróbować dań z makaronów, a także sosów i serów, kupić lokalne makarony albo wziąć udział w prezentacjach – również dla dzieci – jak przygotować domowy makaron.

- Dni Trufli | 12 września – 8 listopada 2015, Buzet, Motovun, Livade
Trufle zachwycają już od 4000 lat: uwielbiali je władcy Mezopotamii, starożytni Grecy i rzymscy cesarze. Do dziś nic się nie zmieniło. Królewski grzyb nadal jest cenionym i ekskluzywnym przysmakiem. Występuje bardzo rzadko, zaledwie w kilku miejscach w Europie – w niektórych częściach Francji i Włoch oraz na Istrii, która słynie z łagodnego klimatu, niewielkich wahań temperatury i żyznej, gliniastej gleby. Białe i czarne trufle mają swoje naturalne siedlisko w truflowym „trójkącie bermudzkim” – pomiędzy Pazinem, Buje i Buzetem, leżącymi w dolinie rzeki Mirny. Sezonem na najcenniejsze (i najdroższe) białe trufle jest październik. Od połowy września do listopada Istria żyje w rytmie trufli. Nie brakuje wówczas uroczystości poświęconych temu szlachetnemu grzybowi.

- Festiwal Grappy | 25 października 2015, Hum
W Humie odbywa się największy istryjski festiwal grappy. Grappa to napój wytwarzany z wytłoczyn z winogron, do którego dodawane są lecznicze zioła lub słodkie owoce. Festiwal w Humie pozwala skosztować największej liczby rodzajów tego trunku. Goście chwalą sobie zwłaszcza niezwykłe połączenia grappy z miodem, dziurawcem, miętą czy orzechami laskowymi.

- Dni Oliwy z Oliwek | 20–23 listopada 2015, Vodnjan, Istarska Ulica
Podczas Dni Oliwy z Oliwek – złota Istrii – odbywają się liczne prezentacje, degustacje i wykłady prowadzone przez przewodników po świecie smaków i aromatów tradycyjnej, zdrowej oliwy. Na spotkanie przyjeżdżają plantatorzy i producenci oliwy z oliwek najwyższej jakości. Gastronomiczny show z udziałem mistrzów kuchni i z wydarzeniami folklorystycznymi w tle to niezwykle barwna i ciekawa impreza.

Kurczak w pomidorach dojrzałych w śródziemnomorskim słońcu

4

0:40

Składniki:

- 400 g ryżu białego długoziarnistego Podravka

- 800 g mięsa z kurczaka (podudzia, piersi)

- 20 g Vegety Natur W Smak do złocistego kurczaka

- 100 g mąki pszennej

Składniki na sos:

- 200 g pomidorów krojonych klasycznych Podravka

- 2 cebule

- 2 marchewki

- ½ korzenia selera

- 2 kostki rosołowe drobiowe Vegeta

- 150 ml wina prosecco

- 8 suszonych śliwek

- 1 łyżeczka Vegety Natur

- 1 łyżka posiekanej natki pietruszki

- 100 ml oliwy z oliwek extra virgin

Przygotowanie:

Podudzia i piersi z kurczaka pokroić na kawałki, posypać Vegetą do kurczaka i obtoczyć w mące, a następnie usmażyć na rozgrzanej oliwie. Mięso zdjąć z patelni. Cebulę, seler i marchew zetrzeć na tarce i podsmażyć na rozgrzanej oliwie, aż zmiękną. Dodać pomidory oraz dwie szklanki wody, zagotować i dodać kostki rosołowe. Wlać wino, dodać kurczaka oraz suszone śliwki i dusić. Pod koniec dodać natkę pietruszki i doprawić Vegetą Natur. Całość podawać z ugotowanym ryżem.

Wskazówka:

Warzywa zetrzeć na tarce o małych oczkach, aby szybciej zmiękły i puściły sok.

Sałatka z tuńczykiem na ciepło

4

0:15

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Słoneczny przysmak śródziemnomorski

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Śródziemnomorskie spaghetti

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sałatka z mozzarellą, awokado i pomidorami

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Tagliatelle z owocami morza i parmezanem

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Caponata alla Podravka

4

0:20

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zupa krem z krewetek

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Morskie risotto

4

0:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pikantne smaki lata

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pulpety z morszczuka w sosie

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Cartoccio rybne z purée z groszku

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sola z pastą z czarnych oliwek i bazylią

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Wyśmienita zupa warzywna minestrone z makaronem

4

1:10

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kasza jęczmienna w warzywach

4

0:50

+ czas namaczania kaszy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zapiekane kotlety na winie w sosie pieczarkowo-pomidorowym

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kaczka po śródziemnomorsku

4

2:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Risotto na winie z krewetkami i zielonymi szparagami

4

0:35

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Błękitny Adriatyk, setki wysp i sięgające nieba góry Paklenica to wizytówka Dalmacji. Swoją nazwę region zawdzięcza jednemu z plemion Ilirów, którzy żyli tu w pierwszym tysiącleciu przed narodzeniem Chrystusa. Później tereny te podlegały wpływom Rzymu, Bizancjum, Republiki Weneckiej, Francji i Austrii – ślady wielowiekowej przeszłości odnajdziemy praktycznie na każdym kroku. Dalmacja jest regionem chętnie wybieranym przez turystów z racji swego śródziemnomorskiego klimatu: temperatura wody w Adriatyku od czerwca do października przekracza 20 stopni, a temperatura powietrza dochodzi do 30 stopni. Schodzący z gór wiatr bora (po chorwacku: bura) od wieków jest wykorzystywany do suszenia słynnej dalmatyńskiej szynki pršut. To doskonały region do poznawania tradycji wpisanych na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO (Chorwacja ma ich aż 13, najwięcej w Europie).

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Jagnięcina z ziemniakami w salsie

4

2:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sałatka śródziemnomorska z makaronem

4

0:20

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Spaghetti z owocami morza i oliwkami

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kotlety cielęce w pomidorach z oliwą i czosnkiem

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Filet z kurczaka w wyśmienitym sosie śródziemnomorskim

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Lasagne z owocami morza

4

1:20

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Przysmak adriatycki z gotowanym morszczukiem i palentą

4

0:35

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zupa rybna z pomidorami

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Spaghetti z kuleczkami mięsnymi w pomidorach

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Chlebek z wyspy Vis nadziewany pomidorami

4

1:20

+ czas wyrastania ciasta

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pieczona dorada w folii

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Gotowana makrela z marchewką i szpinakiem

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zupa ze śródziemnomorskich pomidorów z owocami morza

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sałatka na ciepło z kalmarami i octem balsamicznym

4

0:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Tagliatelle w pomidorach z tuńczykiem

4

0:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Sola z nadzieniem serowym i nutą majeranku

4

0:35

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Grillowana makrela z orzechowo-pietruszkowym nadzieniem

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Lasagne warzywna

4-6

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Stolica kraju jest niczym puzderko pełne sekretów. Warto powędrować uliczkami Starego Miasta, by odkryć je dla siebie. O Zagrzebiu Chorwaci mawiają z dumą, że jest tu wszystko – zabytki i nowoczesność, ciekawe muzea i modne kluby. To doskonałe miejsce na przystanek w drodze nad morze i na dłuższy pobyt. Zwiedzanie jest o tyle łatwe, że miasto w naturalny sposób dzieli się na położony na wzgórzu Zagrzeb Górny i Kaptol oraz leżący na równinie Zagrzeb Dolny, dzięki czemu łatwo się zorientować, gdzie jesteśmy. Na zobaczenie wszystkich z ponad pół setki muzeów i galerii raczej nie mamy szans, ale koniecznie trzeba odwiedzić jedyne na świecie Muzeum Zerwanych Związków. W przerwie między zwiedzaniem zabytków warto spróbować takich specjałów jak kobasice domaće (domowe kiełbaski), burek (ciasto francuskie z mięsem), kikiriki (słone przekąski). Jesienią na ulicy są sprzedawane pieczone kasztany (kesten). Typową pamiątką z Zagrzebia są czerwone pierniki licitar wpisane na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Najczęściej są w kształcie serduszka, bucika lub podkowy, dekorowane białym lukrem, a także… malutkimi lustereczkami. Pamiątką dla koneserów są tutejsze krawaty (to z Chorwacji pochodzą nazwa i zwyczaj noszenia tej ozdoby). Przez cały rok miasto jest pełne kulturalnych imprez, najbardziej znane są Międzynarodowy Festiwal Folkloru na przełomie lipca i sierpnia oraz Letnie Wieczory Zagrzebskie.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Królik w sosie warzywnym na winie

4

2:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kotleciki mielone po chorwacku z Pindżurem

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Polędwiczki w miodzie z ziarnem sezamu

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Duszone roladki ze śliwką i migdałami

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pstrąg w migdałach

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Marynowane mięso z grilla z warzywami

4

0:30

+ czas marynowania

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Filety z kurczaka nadziewane Ajvarem

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kotlety cielęce po zagrzebsku

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Na północ od stolicy Chorwacji – Zagrzebia – w stronę granicy ze Słowenią rozciąga się Hrvatsko Zagorje, kraina zielonych wzgórz pokrytych winnicami, średniowiecznych fortec, ciepłych źródeł i malowniczych miasteczek. Panuje łagodny klimat: niezbyt gorący latem i z deszczowymi zimami, dzięki czemu powstają tu doskonałe białe wina. Skarbem regionu są toplice – ciepłe źródła z wodą mineralną, wykorzystywane w leczeniu rozmaitych schorzeń.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Grillowane szaszłyki z orzechami i Ajvarem

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kotlety wieprzowe w sosie winno-śliwkowym

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Mięsno-warzywna zapiekanka z Goricy

4

1:20

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Karkówka na ostro z grilla

4

0:20

+ czas marynowania

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pieczony sum w parmezanie i ziarnie sezamu

4

0:30

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Gulasz seklerski

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Nadziewana gęś św. Marcina

4

1:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Kurczak w sosie winnym z koniakiem i grzybami

4

0:45

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Nieodkryta jeszcze przez masową turystykę Slawonia zachwyca pięknymi krajobrazami, wielowiekowymi miasteczkami i barwnymi tradycjami. To prawdziwy raj dla turystów poszukujących ciszy i kontaktu z przyrodą. Czekają na nich liczne szlaki piesze, konne i rowerowe. Amatorzy wędkarstwa znajdą tu wiele ryb, a miłośnicy win – szlaki winne wiodące do jednych z najstarszych winnic w Europie. Już w czasach rzymskich okolica słynęła z upraw i winnic, a dolinę Požega nazwano Vallis Aurea (Złota Dolina). Warto tu przyjechać, by spróbować specjałów miejscowej kuchni, która różni się bardzo od innych regionów Chorwacji. Wizytówką regionu jest kulen – mocno przyprawiona wędlina. Inne specjały to zupy mięsne z drobnymi kluseczkami, pikantne paprykarze z ryb słodkowodnych (fiš-paprikaš, które zachwyciły samego Roberta Makłowicza) i čobanac – pożywny gulasz z kilku rodzajów mięsa. Na deser doskonałe są słodkie jak ulepek ciasta orzechowe, makowe lub z powidłami.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Drobiowy paprykarz ze słonecznymi pomidorami

4

0:50

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Grillowana wieprzowina z ajvarowym masełkiem

4

0:25

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Satarasz

4

0:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Potrawka z dziczyzny z pikantną nutą

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pieczony karp z orzechami

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Gulasz wołowy na winie

4

2:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pljeskavice z Papryką w musztardzie

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Ćevapčići z grilla po chorwacku

4

0:40

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Zupa rybna z pomidorami i makaronem

4

1:00

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Burda NG Polska Sp. z o.o. Sp. Komandytowa
Licencjobiorca National Geographic Society
ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

© Copyright for Polish Edition branded by National Geographic Society
© Copyright by Podravka Polska sp. z o.o.

Burda NG Polska Sp. z o.o. Spółka Komandytowa.
02-674 Warszawa, ul. Marynarska 15

Dział handlowy:
tel. (48) 22 360 38 38, fax (48) 22 360 38 49

Sprzedaż wysyłkowa:
Dział Obsługi Klienta, tel. (48) 22 360 37 77

Przepisy zawarte w książce zostały opracowane przez Szefów Kuchni Podravka.

Teksty:
Anna Olej-Kobus, Magda Pinkwart, Sergiusz Pinkwart

Zdjęcia potraw:
Kinga Paruzel

Redakcja:
Marek Kowalik

Korekty:
Redaktornia.com

Projekt graficzny okładki i makiety oraz skład i łamanie:
Paweł Panczakiewicz/PANCZAKIEWICZ ART.DESIGN – www.panczakiewicz.pl

Redaktor prowadząca:
Agnieszka Radzikowska

Redaktor techniczny:
Mariusz Teler

Zdjęcia:
Shutterstock, Polska Agencja Fotografów Forum, Travelphoto

ISBN: 978-83-7596-680-0

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – również częściowe – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Skład wersji elektronicznej:
pan@drewnianyrower.com