Beata Pawlikowska

Blondynka w Indiach

Fragment

tekst i rysunki Beata Pawlikowska

Lew w New Delhi

Duszący żar New Delhi!... Rozpalone słońcem chodniki, gorące święte krowy o leniwych ruchach i upał buchający od blaszanych dachów!... Ogniście soczysty smak dojrzałego ananasa, który jest słodki w najbardziej zmysłowy i poruszający sposób!...

Oblizałam usta.

– Słucham? – powtórzyła stewardesa z dziwnym wyrazem twarzy.

– Ja nic nie mówiłam – zapewniłam ją, choć prawdę mówiąc, nie byłam tego całkowicie pewna.

Zdaje się, że moja wyobraźnia przyśpieszyła lądowanie w New Delhi, po którym we śnie właśnie się przed chwilą przechadzałam.

– Ma pani zapięte pasy?

– Oczywiście!

– Za pół godziny będziemy na miejscu.

Paszport, wiza, pieczątka imigracyjna i wymiana uśmiechów z celnikiem.

– Thank you very much!

Jeszcze jeden ostatni korytarz, jeszcze tłum oczekujących z nazwiskami pasażerów na tekturkach albo eleganckich zafoliowanych kartkach. Jeszcze tylko jedne, ostatnie drzwi i...

Syberia!!! Zatrzymałam się w pół kroku, z niedowierzaniem rozglądając się dookoła, jak gdyby to, co smagało mnie lodowatym podmuchem po gołych łydkach, nie było wiatrem, tylko głupim dowcipem ze strony złośliwego tubylca.

Zadrżałam. Czym prędzej sięgnęłam po gruby polar. Zapięłam się aż po szyję, schowałam dłonie w rękawy. I rozejrzałam się jeszcze raz.

Gdzie to żarliwe piekło indyjskiego upału?... No gdzie?... Zatrzęsłam się od przenikliwego zimna wilgotnego powietrza, które oblepiało skórę jak lodowaty kompres. Latem światowe agencje pisały o rekordowych temperaturach w północnych Indiach, gdzie było nawet pięćdziesiąt stopni Celsjusza! Wysychały rzeki, stawy i jeziora, i nawet ptaki umierały z odwodnienia.

– Taxi? – kierowca zatrzymał się i zatrąbił.

– Taxi, yes! – zawołałam z ulgą, ale mimo antarktycznego klimatu nie wsiadłam od razu do samochodu. – Do centrum New Delhi? – zapytałam, zawieszając głos.

– Yes, yes, we go![1] – zapewnił mnie kierowca, kiwając stanowczo głową.

Roześmiałam się. Na wszystkich lotniskach świata taksówkarze próbują tej samej sztuczki, licząc na naiwność turystów, która często idzie w parze ze zmęczeniem po długim locie, niewyspaniem i poczuciem zagubienia w nowym miejscu. W Sao Paulo, Meksyku, Caracas, Nairobi, Kuala Lumpur, Bangkoku czy Warszawie tuż za szklanymi drzwiami czekają kierowcy, którzy z kamienną twarzą, okraszoną czasem cieniem zachęcającego uśmiechu, proponują swoje usługi, zawyżając opłatę za przejazd nawet dziesięciokrotnie.

Najśmieszniejsze z mojej dzisiejszej perspektywy wydaje mi się to, że najbardziej oszukał mnie kiedyś taksówkarz w Warszawie. Było to bardzo dawno temu, kiedy jako nastolatka przyjechałam pociągiem do stolicy i musiałam się dostać w pobliże królewskich Łazienek. Musiałam pojechać taksówką, bo pociąg miał opóźnienie. Zapłaciłam za ten kurs niewyobrażalną ilość pieniędzy, ale doskonale pamiętam wyraz twarzy kierowcy, kiedy po dojechaniu do celu zatrzymał się, odwrócił do mnie i powiedział:

– Sześćset złotych.

Zapadło wielkie, ciężkie milczenie. Zrozumiałam, że coś jest nie tak, ale głos taksówkarza brzmiał tak, jakby dla niego była to sprawa życia i śmierci.

– Nie mam tyle – odpowiedziałam bezradnie.

Mieszkałam wtedy w Koszalinie, a do Warszawy przyjechałam chyba po raz drugi w życiu.

– A ile masz? – zapytał kierowca.

Oddałam mu prawie wszystko, a potem powłócząc nogami ruszyłam dalej przed siebie. To jest miasto dla bardzo bogatych ludzi – pomyślałam.

Gdyby sądzić po stawkach proponowanych przez taksówkarzy, to wszystkie stolice świata okazałyby się niedostępne dla zwykłych ludzi. Na szczęście szybko się zorientowałam na czym polega ta gra i nie dawałam się w nią wciągać, z nielicznymi wyjątkami w Ameryce Południowej, kiedy odkryłam, że taksówkarze potrafią także przestawiać liczniki tak, żeby nabijały należność co dziesięć metrów zamiast co kilometr. Kiedyś w stolicy Paragwaju jechałam taką taksówką, która... O przepraszam, wracam do Indii.

Kierowca uśmiechnął się zachęcająco, błyskając białymi zębami w śniadej twarzy.

– We go, we go – ponaglił. – Jedźmy, jedźmy.

– Yes, we go – odrzekłam, przytrzymując drzwi. – Ale ile to będzie kosztowało?

– Do centrum?... – powtórzył, rozglądając się po desce rozdzielczej. – No, to będzie jakieś... Rzucił mi szybkie spojrzenie i dokończył z przekonaniem: – Tysiąc rupii.

Znowu się roześmiałam. Niektórzy taksówkarze na lotnisku zachowują się jak lew wśród stada głuchych i ślepych zebr na sawannie. Nadchodzą z niezmąconym przekonaniem, że na pewno uda się kogoś upolować. Wystarczy tylko odpowiednio nastroszyć grzywę i udawać niezachwianą pewność siebie. I bez wahania podawać najwyższe kwoty podsuwane przez swobodną wyobraźnię.

W takiej sytuacji są dwa wyjścia: albo zrezygnować z tej taksówki, albo znać realia, wiedzieć ile taki kurs powinien kosztować i taką kwotę przeciwstawić. Ja wybrałam tę drugą opcję.

– Zapłacę dwieście rupii – powiedziałam, patrząc mu prosto w oczy.

Kierowca poruszył się niespokojnie. Byłam tak samo pewnym siebie lwem jak on.

– Dwieście?... – pokręcił głową i sapnął, usiłując zyskać na czasie.

– Dwieście to dobra cena – oświadczyłam, kładąc znaczącym gestem rękę na plecaku.

– Dwieście pięćdziesiąt! – rzucił taksówkarz.

– Zgoda – odrzekłam, bo tyle właśnie dokładnie powinien kosztować kurs do centrum New Delhi.

Wymieniliśmy spojrzenia jak lew z lwem, wrzuciłam plecak do środka i odjechaliśmy.

[1] Yes, yes, we go! – (ang.) Tak, tak, jedziemy!

W dżungli miasta

Indie są zwierciadłem świata. Jest tu wszystko. Wielka bieda i wielkie bogactwo. Niezwykłe uduchowienie i równie niezwykle cuchnący mur, pod którym załatwiają się przechodnie. Największy pałac prezydencki świata i największe slumsy. Najlepsza kuchnia i niedożywione dzieci. Wszystko jest w Indiach jak w pigułce będącej lustrzanym odbiciem reszty świata.

Stałam i patrzyłam. Potem usiadłam na schodach i patrzyłam dalej, bo wydawało mi się, że w tym pozornie chaotycznym miejscu, gdzie kłębią się ludzie, riksze, samochody, rowery, wielbłądy, święte krowy, słonie, ciężarówki, autobusy i motory, istnieje jakaś równowaga i kierująca nim harmonia. Agresja, hałas, kurz, klaksony, tumany czarnych spalin nie mogą istnieć w oderwaniu od tego, co stanowi ich przeciwieństwo, tak jak ciemność nie może trwać bez światła, bo dopiero ono sprawia, że ciemność staje się ciemnością.

Siedziałam więc na betonowych schodach przy sklepie i patrzyłam. Bez analizowania, bez logicznego składania elementów w jakąś całość, bez dedukcji i świadomego poszukiwania rozwiązania.

I nagle dostrzegłam, że połowa ludzi wiecznie się śpieszy, a pozostali siedzą i czekają.

Istnieją biegacze i filozofowie.

Biegacze nieustannie zmierzają naprzód, wsiadają do autobusów, wysiadają na przystankach, maszerują przez jezdnie, pokonują kilometry chodników, przemieszczają się za pomocą ryczących aut i dudniących motocykli, pedałują na rowerach, ścigają się z rikszami, mają jakieś zadanie do spełnienia i zmierzają do określonego celu.

A filozofowie siedzą na ulicach w kucki ze spokojnym, beznamiętnym wyrazem twarzy. Są zawieszeni w czasie. Nie czekają na nic konkretnego, nie planują, nie zamierzają, nie oczekują na spełnienie jakiejkolwiek przepowiedni czy obietnicy. Tylko trwają tuż ponad zgiełkiem indyjskiej ulicy w dziwnej przestrzeni, która zatrzymuje upływ czasu i bieg spraw – i milczą w zadumie bez myśli, bez marzeń, bez nadziei. To jest stan lewitacji życia ponad pędzącą rzeczywistością.

Tylko ludzie w Indiach to potrafią.

W tym samym czasie inni wolą biec przed siebie. Ale jest to bieg i pośpiech tak samo pozbawiony możliwości dotarcia do celu, który w znaczący sposób miałby wpływ na resztę życia. Po prostu niektórzy zamiast siedzieć spokojnie – biegną.

A ci, którzy siedzą – czekają.

I żaden nie osiąga mety.

Ja jako podróżnik mogę być zarówno biegaczem, jak i filozofem, bo jestem częścią tak różnych światów, że wydaję się nie należeć na zawsze do żadnego z nich.

Wstałam. Ruszyłam przed siebie. I natychmiast się zatrzymałam.

Indyjska ulica jest jak rzeka. Fala pojazdów i wierzchowców płynie nieprzerwanym strumieniem, napędzanym wyciem klaksonów i trąbek oraz mruganiem świateł. Nikt nie używa kierunkowskazów. Nikt też nie krzyczy. Jazda polega na tym, żeby wymusić pierwszeństwo za pomocą hałasu, wyrazu twarzy i wpychania się w każdy wolny centymetr przestrzeni.

Wiele samochodów nie ma bocznych lusterek, bo kierowcy zawczasu je usunęli, żeby bardziej płynnie móc się zmieścić między innymi użytkownikami drogi.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Pomnik miłości Taj Mahal

Dostępne w wersji pełnej

Wielbłądy z Bikaneru

Dostępne w wersji pełnej

Przez pustynię

Dostępne w wersji pełnej

Największy diament świata

Dostępne w wersji pełnej

Fotografie

Dostępne w wersji pełnej

Blondynka w Indiach

Spis treści

Karta tytułowa

* * *

Lew w New Delhi

W dżungli miasta

Pomnik miłości Taj Mahal

Wielbłądy z Bikaneru

Przez pustynię

Największy diament świata

Fotografie

Karta redakcyjna

Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa

Licencjobiorca National Geographic Society

ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

Dział handlowy: tel. 22 360 38 41–42

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Copyright for the edition branded by National Geographic

© 2013 National Geographic Society. All right reserved.

Copyright © 2013 by Beata Pawlikowska

Redakcja: Iwona Karwacka

Okładka: studio graficzne aorta www.aorta.com.pl na podstawie projektu Beaty Pawlikowskiej

Projekt graficzny: Hanna Szeliga-Czajkowska

Redaktor prowadząca: Agnieszka Radzikowska

Tekst, rysunki, fotografie, fotografia na okładce: Beata Pawlikowska, www.beatapawlikowska.com, www.facebook.com/BeataPawlikowska

ISBN: 978-83-7596-204-8

National Geographic i żółta ramka są zarejestrowanymi znakami towarowymi National Geographic Society.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl