Spis treści

Karta tytułowa

Rozdział 1. Polowanie na łódź

Rozdział 2. Życie mnie sprawdza

Rozdział 3. Plecak pełen kasy

Rozdział 4. Przez amazoński świt

Rozdział 5. Krew się leje

Rozdział 6. W dżungli z karabinami

Rozdział 7. Nauka siadania

Rozdział 8. Co jedzą małpy

Rozdział 9. Sztorm przez rapidy

Rozdział 10. San Carlos???

Rozdział 11. Niewidzialne miasto

Rozdział 12. Hipopotam na latającym spodku

Rozdział 13. Gdzie jest ten hotel???

Rozdział 14. Anioł i geniusz

Rozdział 15. Sindbad Żeglarz i Diabeł Morski

Rozdział 16. Ja z Polski

Rozdział 17. Świat jest dziwny

Rozdział 18. Leo włamywacz

Rozdział 19. Sok z melona

Rozdział 20. Trzy cudowne chwile

Rozdział 21. Termity i korniki

Rozdział 22. W labiryncie

Rozdział 23. Na brzegu rzeki

Rozdział 24. Nieznana jaszczurka

Rozdział 25. Aż do Brazylii!

Rozdział 26. W poszukiwaniu granicy

Rozdział 27. Przesłuchanie

Rozdział 28. Żołnierz w szortach

Rozdział 29. Historia jak z bajki

Rozdział 30. Klapki i telewizor

Rozdział 31. Świat jest dziwny

Rozdział 32. Por Polska

Rozdział 33. Trzeba czekać

Rozdział 34. Ach, co ja wiedziałam o szczęściu!!!

Rozdział 35. Indianie w Brazylii

Rozdział 36. Ona i on

Rozdział 37. Tylko być

Rozdział 38. Gdy król potrzebuje pieniędzy

Rozdział 39. Słoń na głowie

Rozdział 40. Barszcz i pierogi

Rozdział 41. Polsko-brazylijska zupa pomidorowa

Rozdział 42. Pierwsza. I ostatnia.

Rozdział 43. Pieczątka w paszporcie

Rozdział 44. Błogosławiona i Zbawca

Rozdział 45. Rowerem dookoła świata

Rozdział 46. Statki i granice

Rozdział 47. Pałac pełen deszczu

Rozdział 48. Przyjdzie taki czas

Rozdział 49. Miasto!!

Rozdział 50. Wyjmij kartę

Rozdział 51. Spadłam z byka

Rozdział 52. Kawa w Brazylii

Rozdział 53. Blondynka w mieście

Rozdział 54. Indianka w różowej sukience

Rozdział 55. Kim są Indianie

Rozdział 56. Być w podróży

Rozdział 57. Ruszam dalej!

:: Fotografie

Karta redakcyjna

Rozdział 1

Polowanie na łódź

Jestem na końcu świata. Nie działa telefon, nie ma Internetu, nie ma elektryczności. Nie ma jedzenia z wyjątkiem suchych krakersów i tuńczyka w puszce. Nie ma niczego pewnego z wyjątkiem tego, że jestem. Sama.

Na końcu świata.

Podczas nadzwyczajnie pustynnej pory suchej. Deszcz przestał padać, rzeka wyschła, nikt nie pływa. Na towarowej łodzi dotarłam do wioski nad dopływem Orinoko. Mam jedną torbę, podręczny plecak ze sprzętem fotograficznym i nadzieję, że uda mi się przedostać dalej.

Ale na razie uczę się czekać.

Cierpliwie. Bez zniechęcenia. Bez ponaglania. Przyjęłam, że podróż jest po to, żeby nauczyć mnie czegoś nowego. Dlatego poddaję jej się z ciekawością. Nie mam planu. Nie mam żadnych rezerwacji. Nie mam wynajętej łodzi z obsługą. Czekam co przyniesie mi życie. I rozglądam się dookoła.

Wioska nazywa się Maroa. Są w niej trzy sklepiki, mały kościół z betonu i rzędy bunkrowatych domków pomalowanych na jaskrawe kolory. Jest port, czyli miejsce nad rzeką, gdzie przypływają łodzie. To znaczy przypływałyby, gdyby wody w rzece było trochę więcej.

Tak, to był szalony pomysł. A na miejscu okazało się, że jest jeszcze bardziej szalony niż mogło się wydawać.

Postanowiłam wyruszyć w podróż z Wenezueli do Brazylii po rzekach. Z Orinoko dopływami łączącymi się z Rio Negro aż do Amazonki. Teoretycznie możliwe. W przewodnikach było napisane, że praktycznie niewykonalne, a jeśli już, to kosmicznie drogie.

Ale ja pomyślałam, że przecież muszą być ludzie, którzy z własnymi sprawami pływają po tej trasie. Indianie z zapasem manioku, poszukiwacze złota, krewni w odwiedziny do kuzynów i sióstr. Na pewno trafi się ktoś, z kim będę mogła się zabrać dalej. Nie śpieszyło mi się. Nie chodziło o to, żeby zaliczyć coś w krótkim czasie, tylko o to, żeby doświadczyć wszystkiego, co los zechce przynieść.

I tak dotarłam do Maroa. I utknęłam. Nikt nie płynął dalej.

– El rio es muy seco. Rzeka jest bardzo sucha – mówili wszyscy i kręcili głowami. Co ty, dziewczyno, chcesz dopłynąć do Brazylii? Sama? Na łodzi, której nie ma?...

Wynajęłam pokoik w jedynym miejscowym hotelu, który był hotelem tylko dlatego, że mieszkała w nim miejscowa rodzina. Dwie komórki na piętrze były do wynajęcia. Ja zajęłam jedną. Druga pozostała pusta. Od dawna nikt już nie przypływa do Maroa. Ruch turystyczny i podróżniczy zamarł mniej więcej piętnaście lat temu, kiedy prezydentem został Hugo Chávez i rozpoczął socjalistyczną rewolucję.

Codziennie rano wstawałam z pryczy przykrytej szarym, wiekowym prześcieradłem, brałam szczoteczkę do zębów, mydło, ręcznik i szłam do rzeki, żeby się umyć. W hotelu nie było wody. W całej wiosce nie było wody. Pranie, kąpanie, mycie naczyń, dzieci i garnków odbywało się w rzece po południu. A w ciągu dnia w betonowej wiosce panował ciężki betonowy skwar i równie wielka pustka.

Krążyłam po pustych ulicach w poszukiwaniu czegoś. Człowieka, z którym mogłabym porozmawiać, właściciela łodzi, marynarza, pikniku, baru, sprzedawcy czegoś do jedzenia, bawiących się dzieci, klientów robiących zakupy, nastolatków na pierwszej randce – ale w Maroa nie było nic.

Uwierzycie?

Nie było po prostu nic. Nic się nie działo. Ulice z jasnego betonu były gorące i puste. Czasem pojawiał się chudy pies. Czasem ktoś szedł z butelką oleju w reklamówce. O świcie raz widziałam dwie panie z ryżowymi szczotkami w rękach. A poza tym nie działo się nic.

Po prostu nic.

To było najbardziej puste, bezludne i milczące miasteczko, jakie kiedykolwiek widziałam.

I tam właśnie utknęłam.

Usiłując upolować łódź, która zabierze mnie dalej.

Widzieliście kiedyś jak poluje jaguar? Chowa się w gęstwinie i czeka. Tropi ofiarę, podchodzi jak najbliżej, przyczaja się i czeka na najlepszy moment do ataku.

I ja zrobiłam tak samo.

Na wysokim brzegu nad rzeką na betonie stały trzy ławki. Tam siedziałam przez wiele godzin, patrzyłam na horyzont, czekałam i rozmyślałam.

Przez cztery dni upolowałam dwie łodzie.

Najpierw zieloną wojskową motorówkę, której kapitan oświadczył, że nie może mnie zabrać, bo płynie z oficjalną komisją.

Dwa dni później do brzegu zacumowało drewniane czółno. Natychmiast podniosłam się z ławki i zbiegłam w dół do rzeki. Indianie przypłynęli z koszem pełnym kasawy, czyli placka z manioku. Jest cienki, suchy, uprażony ze startego i odciśniętego manioku bez żadnych przypraw. I jest pyszny!! To moje ulubione amazońskie jedzenie. Jaki ma smak? Przypuszczam, że można by go porównać do jadalnej tektury. Ale fantastycznie zaspokaja głód.

– Buenas tardes![1] – zawołałam z radością do Indianina.

Zatrzymał się na mój widok ze zdumieniem.

– Płyniecie po rzece? – zagadnęłam. – A dokąd? Bo ja właśnie szukam transportu dalej na południe, do San Carlos.

– San Carlos? – powtórzył.

– Tak, chcę dopłynąć do San Carlos, a potem jeszcze dalej do Cocuy i aż do Manaus.

– Manaus?!

Opowiedziałam o moich planach, bo może akurat trafi się ktoś, kto zmierza w podobnym kierunku?

– Kasawa na sprzedaż?

– Tak.

– Po ile?

– Piętnaście.

– Poproszę jedną.

Placki piecze się na specjalnej ogromnej glinianej patelni o średnicy ponad metra. I każdy placek jest właśnie takiej wielkości. Dlatego wystarczy tylko jeden.

Indianka wprawnymi ruchami ostrożnie połamała placek na mniejsze części zapakowała do plastikowej torebki.

– To dokąd płyniecie? – rzuciłam.

– Niñal – odrzekł Indianin.

Niñal znaczy po hiszpańsku „dzieciniec”, ale jednocześnie to jest nazwa wioski Indian Piaroa nad dopływem Orinoko. Wiem to, bo kiedyś tam byłam.

Zawahałam się.

A może wsiąść z Indianinem do jego łodzi i przenieść się do indiańskiej wioski? Oczywiście jeśli mi pozwolą. Ale może porzucić plan dotarcia do Brazylii i spędzić dwa miesiące w indiańskiej osadzie nad Orinoko?...

– A wiem, to tu niedaleko, po drugiej stronie rzeki? – zapytałam.

Spojrzeliśmy sobie w oczy.

Nie. Nie popłynę do indiańskiej wioski. Nie tym razem. Poczekam na łódź.

– Rzeka jest bardzo sucha – powiedział Indianin i uśmiechnął się do mnie.

– Wiem – powiedziałam i też się uśmiechnęłam.

Ale widać tak miało być.

1 Buenas tardes – (hiszp.) Dzień dobry, używane po 12.00 w południe do wieczora.

Rozdział 2

Życie mnie sprawdza

Niebo codziennie ubiera się w tropikalny błękit. Słońce wbija gorące promienie w beton jakby chciało go rozerwać. A ja siedzę na betonowej ławce i czekam na łódź.

Życie mnie sprawdza.

Zawsze tak jest w podróży. I dlatego właśnie lubię podróżować sama. Chcę sprawdzić na własnej skórze co wiem, co umiem, a czego muszę się jeszcze nauczyć.

Teraz odrabiam ćwiczenia z cierpliwości. Od czterech dni siedzę w osadzie nad rzeką w dżungli i czekam na łódź.

Wcześniej podczas tej wyprawy ćwiczyłam inne ważne umiejętności. Na przykład brak jedzenia i radzenie sobie z głodem. Zmęczenie. Kąpiel z piraniami. Zaufanie i wiarę w ludzi. Szukanie i znajdowanie tego, co było potrzebne. Poradziłam sobie. Nie straciłam ducha. Potem życie zmusiło mnie do odnalezienia się w prostych i trudnych warunkach. Dałam radę.

I wreszcie zesłało mi łódź!

Już z daleka usłyszałam głosy. W Maroa w ciągu dnia panuje wielka betonowa cisza. Nikt nie wychodzi na ulice podczas największego upału. Miasto wydaje się wymarłe. Nawet pies nie podniesie głowy na twój widok.

Tamtego dnia też tak było.

Właściwie gdybym chciała przestrzegać miejscowych zwyczajów, to też zagrzebałabym się w jakimś przytulnym zakątku aż do popołudnia, kiedy upał zelżeje i pół miasteczka spotka się nad rzeką, żeby wyprać ubranie, wymyć naczynia i wykąpać się. Ale ja nie miałam przytulnego zakątka. I raczej nie chciałam zostać w tej wiosce do końca świata. Piszę „raczej”, bo gdyby się okazało, że nie ma innego wyjścia i muszę czekać kilka miesięcy na deszcz, który podniesie poziom wody w rzece, to trudno. Czekałabym. Nie wiem jak długo pociągnęłabym na prażonym manioku i wodzie, ale cóż. Sama się w to wpakowałam na własne życzenie. A przyjemność czerpałam właśnie z tego, że uczę się elastycznie przystosowywać do tego, co przynosi życie. Mimo że to wcale nie jest łatwe. Ale właśnie o to chodzi. Gdyby było łatwe, nie byłoby wyzwaniem. A kiedy robisz coś trudnego, to budujesz w sobie wewnętrzną siłę, która zostaje w tobie na zawsze.

Sama siebie skazałam więc na wygnanie do dżungli po to, żeby sprawdzić jak sobie poradzę i jak uda mi się z niej wydostać.

Codziennie kilka razy przychodziłam nad rzekę, żeby sprawdzić czy między kamieniami na brzegu pojawiła się nowa łódź. Istniała też możliwość, że ktoś zatrzyma się tylko na chwilę, przejazdem, choćby po to, żeby podpieczętować oficjalne dokumenty wymagane do każdej podróży po rzece.

Czasem trzeba zejść za ląd i zameldować się w jednostce wojskowej, ale czasem wystarczy podpłynąć do metalowej tratwy, gdzie siedzi żołnierz z karabinem, dostać pieczątkę i można płynąć dalej. Nie chciałam przegapić takiej sposobności, więc siadałam na betonowej ławce nad rzeką i patrzyłam.

Ale nic się nie zmieniało.

Poziom wody w rzece był wyjątkowo niski. Najstarsi Indianie nie pamiętali takiej suszy. Rzeka skurczyła się, a tam, gdzie wcześniej można było płynąć, teraz sterczały głazy.

Ale ja nie dawałam za wygraną. Codziennie przychodziłam do żołnierzy zamienić kilka słów. Może słyszeli o jakiejś łodzi, która będzie płynęła na południe? Może ktoś się wybiera? Może ktoś przypłynie?

– Nie wiadomo – kręcili tylko głowami. – Może jutro.

– To przyjdę jutro! – odpowiadałam.

I tak przez cztery dni. Bez zasięgu, bez elektryczności, bez Internetu, bez telewizji, bez radia, bez telefonu, bez jedzenia z wyjątkiem jednego obiadu, suchego indiańskiego placka i trzech jajek na twardo.

Aż nagle pewnego popołudnia usłyszałam głosy i stukanie. Pobiegłam nad rzekę. Na piasku leżał silnik. Najwyraźniej zepsuty, bo dookoła chodzili z zaaferowanymi minami żołnierze i jeden tubylec.

Stanęłam z boku. Nie znam się na silnikach, może się czegoś nauczę? Prawie w całej Amazonii używa się jednego typu silników o różnej mocy. Silnik jest montowany na tylnej burcie, na zewnątrz. Nie pod łodzią, bo tam byłoby zbyt niebezpiecznie. Woda w amazońskich rzekach rośnie i opada co kilka miesięcy. Czasem zakrywa drzewa, a czasem odsłania kamienie na dnie. Silnik musi być tak zamontowany, żeby jednym szybkim ruchem w ostatniej chwili można go było podnieść i uniknąć zderzenia z belką, płycizną albo inną niespodziewaną przeszkodą.

A to się najwyraźniej tutaj zdarzyło.

Na samym dole znajduje się wirnik, czyli kilka małych łopatek, które są napędzane przez pracujący silnik i to one popychają łódź. Nawet najmocniejszy silnik nie wystarczy jeśli nie ma wirnika.

Tutaj był, ale w osobnym kawałku. Musiał zostać urwany na skale.

Żołnierze usiłowali go naprawić, a potem wezwali specjalistę. I to on właśnie teraz stukał młotkiem w kawałki drutu, którymi usiłował przyczepić wirnik z powrotem do silnika. Powoli, pojedynczo, bo trzeba było trafić do małego otworu, zagiąć drut i przyklepać go młotkiem. Misterna robota. Uznałam, że nadszedł odpowiedni moment.

– Rzeka jest bardzo sucha – rzuciłam jak tajemne hasło, bo to jest zdanie, które najczęściej słyszałam do tej pory. Refren początku roku.

– A tak, tak, bardzo sucha – przytaknęli żołnierze.

– A dokąd płyniecie?

– San Carlos.

San Carlos!!!! To jest następna wioska na trasie, to jest mój cel podróży!!! Byłam gotowa podskoczyć do nieba z radości, ale zachowałam spokój.

– Hm, to się świetnie składa! – uśmiechnęłam się. – Bo ja tu czekam od czterech dni. Przypłynęłam towarową łodzią z San Fernando de Apure, potem samochodem przez dżunglę i tutaj utknęłam, bo nikt nie pływa po rzece!

– Bardzo sucha jest rzeka – rzucił ktoś mój ulubiony refren.

– Tak, wiem, z San Fernando mieliśmy płynąć dwanaście godzin, ale płynęliśmy przez cztery dni – roześmiałam się.

– Cztery dni? – żołnierze pokiwali głowami. – No, rzeka jest bardzo sucha.

– No właśnie! – podchwyciłam. – Nikt nie pływa! Nie chciałabym tu zostać na zawsze! Może mogłabym popłynąć z wami do San Carlos? Chętnie zapłacę za przejazd.

– Nie, nie – pokręcili od razu głowami żołnierze. – Nie możemy przyjąć od nikogo zapłaty. To wbrew przepisom.

– Och – stropiłam się. To był mój jedyny argument. Co jeszcze mogę powiedzieć, żeby zgodzili się mnie zabrać?

– A co tu robisz? – zainteresował się oficer.

– Nic szczególnego. Tak sobie wędruję. Zwiedzam. Podróżuję.

– Turystycznie?

– Oczywiście.

– Sama?

– Tak.

– Nie boisz się?

– Ale czego? Przecież ludzie są tutaj tak niezwykle mili.

– A dokąd płyniesz?

– Chcę dopłynąć aż do Brazylii, do Manaus nad Amazonką.

– Manaus? W Brazylii?! – zdumieli się.

– No tak. Jeśli się uda. Jeśli ktoś zgodzi się zabrać mnie ze sobą dalej. Bo jeśli nie znajdę łodzi, na której mogłabym popłynąć do San Carlos, to zostanę tutaj na zawsze, ha, ha, ha.

– Ha, ha, ha – odpowiedzieli mi żołnierze. To był dobry moment, żeby ich przycisnąć. – Może mogłabym popłynąć z wami?

– No, nie wiem… – oficer zawahał się.

– Por favor![2] Zabierzcie mnie ze sobą! Czekam od czterech dni, nie chcę tu zostać na zawsze!

– No, nie wiem – powtórzył oficer. – Jeśli się okaże, że to oficjalna komisja, to nie będziemy mogli zabrać cię ze sobą.

– Dwa dni temu też mi powiedzieli, że to oficjalna komisja i nie mogą mnie zabrać! – przypomniałam sobie. – Por favor! Nie ma żadnych łodzi! Nikt nie pływa! Rzeka jest zbyt sucha!

– No tak – przyznał oficer. – Dowiem się. Powiem, że nie ma innych łodzi, ale niczego nie mogę obiecać.

– Jasne, jasne! – przytaknęłam żarliwie. – A o której odpływacie? O szóstej?

– Chyba tak.

– To będę w porcie o szóstej! Dziękuję! Hasta luego![3]

2 Por favor – (hiszp.) Proszę!

3 Hasta luego – (hiszp.) Do zobaczenia niedługo!

Rozdział 3

Plecak pełen kasy

Z radości nie wiedziałam gdzie się podziać. Pobiegłam do hotelu sprawdzić czy mój bagaż wciąż żyje. Bo zostawiałam go codziennie na kilka godzin w małej komórce zamkniętej na najmniejszą kłódkę świata. Mógł wyparować gdyby takie było jego przeznaczenie. A ja musiałabym się z tym pogodzić. Ale był. Czekał na mnie.

Wpadłam do znajomego sklepiku, gdzie dwie nastolatki zmieniały się przy ladzie. Kupiłam butelkę wody. Wróciłam na mój punkt widokowy, czyli na betonową ławkę nad rzeką. I postanowiłam poćwiczyć portugalski przed dotarciem do Brazylii. Miałam w telefonie wgrany mój kurs języka portugalskiego. Telefon nie działał z powodu braku zasięgu, ale grał.

Usiadłam na ławce, wetknęłam słuchawki do uszu i powtarzałam portugalskie zdania, aż nagle usłyszałam wołanie.

Na drodze do portu zatrzymał się duży, czarny, błyszczący samochód. A z otwartego okna ktoś machał do mnie ręką.

Dwaj żołnierze! Kierowca w okularach przeciwsłonecznych to ten, który powiedział, że dowie się, ale niczego nie może obiecać.

Zbiegłam w dół.

– Załatwiłem, że możesz płynąć z nami! – oświadczył żołnierz, któremu nadam imię Hector. Nie mogę używać w książce jego prawdziwego nazwiska, bo przecież jest żołnierzem w armii wenezuelskiej. A Hector bardzo do niego pasuje.

– Cudownie! – zawołałam.

– Jutro o piątej rano.

– Będę w porcie!

– Pokaż ten telefon.

O rety! Ściskałam w garści telefon, z którego powtarzałam lekcje portugalskiego.

– Najnowszy model – cmoknął Hector. – Zobacz – podsunął go do kolegi Maikela.

– Uuu – przytaknął drugi żołnierz i przesunął palcem po ekranie. – Dotykowy.

– Pewnie drogi? – Hector odwrócił się do mnie. – Ile kosztował?

– Nie wiem – odrzekłam zgodnie z prawdą. – Dostałam go w prezencie.

– W prezencie? – Hector uniósł brwi.

– Latem były Igrzyska Olimpijskie w Londynie, prawda?

– A były, były.

– A przed Igrzyskami biegła sztafeta z ogniem olimpijskim, prawda?

– A, no tak, tak.

– No i ja właśnie biegłam w sztafecie z ogniem olimpijskim, a od organizatorów sztafety dostałam w prezencie ten telefon.

– No, no – cmoknął Hector. – Takie podróżowanie musi dużo kosztować?

– Raczej nie – odrzekłam, zastanawiając się do czego zmierza ta rozmowa. Hector powiedział mi przecież wcześniej, że nie może przyjąć zapłaty za przejazd, bo to jest wbrew przepisom. A czy teraz oczekuje, że mu coś zapłacę? Nieoficjalnie? Nie mam pojęcia.

Na wszelki wypadek więc dodałam:

– Z San Fernando do Yavity za podróż towarową łodzią zapłaciłam tylko 150 boliwarów. To niedużo.

– No, ale pewnie nosisz ze sobą dużo pieniędzy?

– Skąd! Mam mało pieniędzy i kartę kredytową. Wyciągam pieniądze z banku kiedy potrzebuję.

To akurat było kłamstwo. Ale czy mam powiedzieć żołnierzowi w wiosce na końcu świata, że w niepozornym plecaku, który zawsze mam przy sobie, noszę pięćset dolarów wymienionych na czarnym rynku na boliwary? Oraz zapas dolarów na dalszą podróż?

No błagam. A czy mogłam zrobić coś innego? Karta kredytowa to fantastyczny wynalazek, ale tylko tam, gdzie istnieje bank i bankomat. A ja przecież podróżuję przez dżunglę. Nie ma banku. Bankomat w tej części świata jeszcze nie został wynaleziony. Gdybym nie miała żywej gotówki wymienionej na lokalną walutę, nie mogłabym zapłacić za hotel ani kupić nawet najbardziej suchego indiańskiego placka.

Owszem, mam ze sobą kartę kredytową, ale tylko na wypadek nieprzewidzianych okoliczności. Na przykład jeśli mój bilet lotniczy zostanie skasowany i będę musiała kupić nowy w ostatniej chwili na lotnisku. Albo jeśli wpadnę na pomysł, żeby zatrzymać się w luksusowym hotelu ze spa. Albo na wypadek innego niemożliwego do przewidzenia zdarzenia, gdzie będę musiała zapłacić natychmiast i dużo. Do tego mam kartę.

A na co dzień podczas takiej ekstremalnej wyprawy karta kredytowa jest bezużyteczna. Wszyscy oczekują gotówki i to w lokalnym wydaniu. Gdybym chciała tutaj w Maroa zapłacić za coś dolarami albo euro, zostałabym wyśmiana. Bo co w wiosce bez banku można zrobić z obcą walutą? Przykleić do ściany jako ciekawostkę. Ale nic nie można za nią kupić.

Więc tak, miałam plecak pełen kasy, ale nie miałam zamiaru się do tego przyznawać. Tym bardziej, że jutro o brzasku wsiądę do łodzi z nieznajomymi żołnierzami i wyruszę z nimi po rzece przez dżunglę.

A więc nie, proszę pana. Nie mam pieniędzy. Bo po co? Przecież tutaj jest bardzo tanio, a ludzie są tacy mili. To jest moja oficjalna wersja i tego będę się trzymać.

– No to bądź jutro rano w porcie o piątej rano.

– Będę! Cudownie! Dziękuję! Do zobaczenia!

Rozdział 4

Przez amazoński świt

Wstałam o 4.15. Opłukałam twarz w wodzie do czyszczenia toalety, bo w hotelu przecież nie było kanalizacji. Stał tylko kubeł wody z rzeki do przelewania łazienki. Wytarłam twarz rękawem koszuli i wyszłam na dwór.

Noc. Ciemno. Cicho. Księżyc w pełni. Pod samochodem spał kot.

No tak.

Co ja sobie właściwie myślałam?

Minęłam zamknięty na głucho sklep. Sama w pustym mieście.

Nad rzeką cisza. W ciemności nie widać łodzi, ale nikt się nie rusza. Gdyby łódź rzeczywiście miała odpłynąć o piątej, to ktoś pewnie już by się przy niej krzątał, mocował rurkę z beczki z paliwem do silnika, wybierał plastikowym kubkiem wodę z dna. Ale nic się nie działo.

No tak.

Właściwie byłam prawie pewna, że tak będzie. Śmiać mi się chciało. Naprawdę wierzyłaś w to, że ktoś będzie w porcie o piątej rano i łódź wyruszy punktualnie? Halo, ale ile razy wcześniej czekałaś przez dwie, dziesięć, dwadzieścia godzin na kogoś, kto nie przybywał? Na wyruszenie autobusu albo na dotarcie do celu opóźnione o kilka dni? No, błagam, przecież gdyby naprawdę o piątej rano ktoś był tutaj w porcie, to byłoby całkiem nie po amerykańsku. Chociaż z drugiej strony… istniała szczypta możliwości, że tak się właśnie stanie.

Usiadłam na murku nad rzeką i czekałam. Nietoperz przepłynął bezszelestnie w powietrzu. Księżyc lśnił srebrzyście na niebie. Ciekawe ile dni i nocy spędzę w tym miasteczku, gdzie zatrzymał mnie los. Może naprawdę nie da się popłynąć dalej do Brazylii? Może będę musiała wrócić do Puerto Ayacucho i pojechać okrężną drogą po ziemi?

Nagle zachrzęściły kroki. Z nocy wyszli dwaj żołnierze.

– Bienos dias – powiedziałam jak gdyby nigdy nic. Jak gdybym nie siedziała w ciemności na murku w totalnie pustym, uśpionym mieście.

– Buenos dias – odpowiedzieli też niezaskoczeni żołnierze i poszli dalej.

O rety, coś się tu dzieje!

Było już wprawdzie wpół do szóstej, ale jednak!... Z zaułka wytoczył się zaspany samochód z beczką benzyny. Zjechał do portu. Kilka minut później wrócił z dwoma ważnymi żołnierzami – takimi, którzy nie chadzają rano na piechotę.

Zbiegłam nad rzekę. Przeciągnęłam przez piasek moją podróżną torbę i stanęłam w dobrym punkcie. Tak, żeby wszystko widzieć, ale nie przeszkadzać. I czekałam. Żołnierze zapakowali do motorówki metalową beczkę z paliwem i jakieś drobne pakunki, a potem wsiedli do środka. To już? Dźwignęłam moją torbę. Ktoś odebrał ją ode mnie i wrzucił do łodzi. Potem ja wdrapałam się do środka. I ruszyliśmy!

Aaaaaa!!!! Nie wierzę, że to prawda!!! Może to szalony sen??? Projekcja mojej wyobraźni? Film zmontowany w mojej głowie na podstawie moich marzeń?...

Mam się uszczypnąć? Nie mam jak, bo siedzę skulona na drewnianej ławce, a łódka pędzi naprzód.

Noc zaczyna się przecierać, z ciemności wyłaniają się pierwsze promyki światła. Tak, to się naprawdę dzieje!!!

Hurra!! Pędzę wojskową motorówką przez amazoński świt razem z czterema uzbrojonymi żołnierzami i jedną małpą. Dopiero teraz ją zobaczyłam. Mała, przestraszona małpka z gatunku, który nie ma polskiej nazwy, a po łacinie nazywa się saimiri. A więc jednak!

Wyruszyliśmy z godzinnym opóźnieniem, ale to drobiazg. Najważniejsze jest to, że…

Bum! Metalowa łódź wyrżnęła w kamień, podskoczyła, zadygotała i wstrząsnęła wszystkim, co się znajdowało w środku. Czyli ludźmi i małpą. Nagle zrobiło się cicho, bo silnik stanął. Łódź zatrzymała się na środku rzeki.

Przy motorze siedział młody chłopaczek w czarnej wełnianej czapce. Nie wyglądał na znawcę tematu. Pomyślałam, że po prostu wydano mu rozkaz, żeby nawigował dzisiaj rano, mimo że pewnie nie ma zbyt wielkiego doświadczenia.

Zbladł. Płynęliśmy nie dłużej niż pół godziny. Teraz siedzieliśmy w cichej, nieruchomej łódce, którą prąd popychał z powrotem do Maroa.

Żołnierz podciągnął silnik i nagle wszyscy zobaczyliśmy straszną prawdę: wirnik znikł. A bez niego silnik jest bezużyteczny.

– Ja nic nie zrobiłem – powiedział obronnym tonem żołnierz w czarnej czapce. – On po prostu nie wytrzymał naporu wody.

To bardzo możliwe. Przecież wczoraj złota rączka z wioski przykręcała wirnik kawałkami drutu.

Hector dźwignął się z ławki.

– Umiesz to naprawić?

– Muszę mieć nowy wirnik – odrzekł żołnierz w czapce takim głosem, jakby zaraz miał się zapaść pod ziemię.

Hector westchnął i wyjął z kieszeni komórkę.

Ha! A więc wenezuelskie telefony działały! Na szczęście zdążyliśmy odpłynąć na tyle blisko, że wciąż był zasięg.

– Tak! Słuchaj! – powiedział Hector władczym głosem do żołnierza po drugiej stronie. – Straciliśmy wirnik! Przyślij mi kogoś! Ale natychmiast! Już teraz! Słyszysz? Co? Dobrze. Czekam.

Popatrzyliśmy na siebie. Pięć ludków w bezbronnej łódce na środku rzeki. I jedna małpka, tak samo zagubiona jak my.

– Zapomnieliśmy zabrać wiosła – rzucił jeden z żołnierzy.

Popatrzyliśmy na siebie jeszcze raz.

Motorówka wyposażona w sprawny silnik to silna maszyna, która przebija się przez mocny nurt, deszcz i przez wiatr, unosząc na swoim pokładzie wiele kilogramów ładunku.

Ale motorówka bez silnika i bez wiosła to tylko krucha łupinka na łasce wody. Kręciliśmy się w kółko. A małpa nagle otworzyła szeroko oczy, zastrzygła uszami i stanęła słupka. Z dżungli dobiegało wyraźne wezwanie! Ktoś ją wołał!

– Ćwik, ćwiriririk, ćwik ćwik ćwiririk! – krzyknęła podekscytowana w małpim języku.

– Ćwiririk ćwik ćwik ćwik! – przyniósł odpowiedź wiatr.

– Habla me! Mów! – Hector odebrał telefon. – Co? Kiedy? Teraz! Natychmiast! Czekam!

– Ćwiririk! Ćwiririk! – głos małp z dżungli brzmiał jak wezwanie. – Co ty tam robisz? Czemu jesteś tak daleko? Chodź do nas! Chodź do nas!

– Idę do was! – zawołała małpka i wspięła się na tylnych nogach.

No, ale przecież siedzieliśmy na bezsilnej motorówce unoszonej przez prąd na środku rzeki.

– Habla me! – zawołał znów Hector do telefonu. – Tak, na rzece. Wirnik! Pośpieszcie się!

I znów zapadła cisza.

Rozdział 5

Krew się leje

Był różowy amazoński świt. Słońce właśnie podniosło się ponad ścianę dżungli i oblało rzekę długimi złotymi promieniami. Pięć nieowłosionych istot ludzkich bez możliwości ucieczki to fantastyczna wiadomość dla tropikalnych komarów, które pewnie kolejny dzień czatowały w nadziei na krwisty posiłek. I oto nagle na ich terytorium pojawia się śniadanie! Wpływa z impetem na łodzi, a potem nagle staje i mówi:

– Zjedz mnie!

Kto nie zechciałby skorzystać z takiego zaproszenia? Szczególnie jeśli długo pościł i cierpliwie czekał?

Komary rzuciły się na nas jak szalona horda uliczników. W amazońskim brzasku słychać było łakome mlaskanie i chłeptanie. Komary nadlatywały zwartym dywizjonem polujących myśliwców, lądowały na z góry upatrzonych pozycjach i grrrhum! Grrrhum! Wgryzały się w skórę, zarzucały ssawki i piły, piły, piły aż do syta!

Nie nadążaliśmy machać ramionami. Akcja była drobiazgowo zaplanowana i błyskawiczna. Zostaliśmy zaatakowani bez ostrzeżenia i bez litości.

– Au!

– Au, au! – krzyczeliśmy na zmianę, podskakiwaliśmy na drewnianych ławkach, a komary cięły.

Dobre wieści szybko się rozchodzą. Gdyby w centrum miasta otwarto restaurację z najlepszym jedzeniem, które byłoby rozdawane za darmo wszystkim, kto przyjdzie z własną łyżką i talerzem, przybywaliby ludzie z najdalszych dzielnic.

I tak właśnie stało się z nami.

To my byliśmy restauracją na środku rzeki, która za darmo rozdawała świeżą krew. A do komarów wkrótce dołączyły stada milczących żelaznych much i brzęczących czarnych gzów z wielkim apetytem. Krew się lała!

– Bzzzzzzzz!!! – bzyczały sopranem komary.

– Bżżżżżżżżż!!!! – basowo wtórowały im gzy.

A żelazne muchy nie marnowały czasu na bzyczenie, tylko bezszelestnie lądowały wprost na żywych befsztykach (czyli na nas) i piły tak żarłocznie, że zataczały się w locie jak beczki. Muszę chyba przypomnieć czym jest żelazna mucha, bo dokładniej wyjaśniłam to w poprzedniej książce.

Żelazna mucha ma żelazne szczęki, które wgryza w ludzką skórę, żeby napić się krwi. Jest malutka, ma ostro zakończone, cienkie skrzydełka i fruwa nie wydając żadnego odgłosu. Jest przy tym bardzo głodna i ma nienasycony apetyt. Nadlatuje znienacka, ląduje, wbija ci w skórę żelazne szczęki, a ty podskakujesz z bólu. Żelazna mucha równie zwinnie odlatuje, a ty zostajesz z kroplą krwi na skórze.

Komary przenoszą tropikalne choroby – takie jak choćby malaria, denga czy żółta febra. Żelazne muchy są przy nich niewinne jak dzieci – tyle że boleśnie gryzą. Ale jeśli ugryzie cię rzeczny giez, to zrozumiesz co to znaczy ból. Gzy gryzą tak, jakby chwytały się za ciało żelaznymi szczypcami. To bardzo boli. Często zdarza się tak, że giez nadlatuje i przysiada delikatnie, robi pierwsze małe nacięcie, zaczyna ssać krew, a dopiero potem wgryza się głębiej – i wtedy podskakujesz jak ukłuty szpikulcem. Aaaaa!!! Jak to boli!!!

Bzzzzzzzz!...

Bżżżżżżżżżżż!...

To był prawdziwy nalot!

Klask! – uderzaliśmy się po policzkach, nogach i szyjach.

Bżżżżżżżżżżż!!!....

Au!!!

Klask! Au! Bżżżżżżż!! Klask! Bzzzzzzzzz!!! Au! Au! Au!

Byliśmy tam chyba pierwszą dostawą jedzenia od czasów Kolumba. I w dodatku dobrowolną! I unieruchomioną na środku rzeki w motorówce z zepsutym silnikiem!!

Bżżżżżżżżż!!!

Bzzzzzz!!

Au!

Bżżżżżżżż!!!!!

Klask!

Au! Au!

Au?!

Czy to zbliża się zmasowana armia amazońskich gzów? Z oddali wyraźnie było słychać narastające bzyczenie. Grube, natarczywe i niechybnie zmierzające w naszym kierunku.

Hurrra!! To nie spragnione krwi owady, tylko łódź!! Drewniane czółno z niewielkim silnikiem, ale na pewno płynie prosto na nas!! To pomoc przysłana z bazy wojskowej!! Cudownie!! Bosko!!

Łódka wyłoniła się zza zakrętu na gładkiej jak lustro wodzie, ale zawahała się na nasz widok.

– Tutaj, tutaj! – zawołał Hector, wstał i machał ramieniem.

Łódka posłusznie skręciła. To nie była pomoc wysłana przez wojsko. To dwaj rybacy, wyraźnie zaniepokojeni tym, że natknęli się na wojsko.

Wiesz jak to jest z żołnierzami. Pełnią służbę w imię honoru państwa, więc jeśli potrzebują czegoś, co jest im niezbędne do wykonywania tych obowiązków, po prostu mogą to wziąć. Benzynę do silnika. Jedzenie dla oficerów. Cokolwiek.

A jeśli zdarzy się to w sercu amazońskiej dżungli, to pewnie nigdy nie odzyskasz tego z powrotem.

Ale jeśli nie zatrzymasz się na wezwanie ważnego żołnierza stacjonującego na środku rzeki w zepsutej motorówce, to może być jeszcze gorzej.

– Silnik nam się zepsuł!

– A, silnik.

– Może macie zapasowy wirnik?

– Wirnik? Nie, nie mamy.

– Znacie się na silnikach?

– No, trochę się znamy.

– Obejrzyjcie go, może coś pomożecie.

– No, może pomożemy.

– I co?

– Nie da się. Wirnik urwany.

– No! Wirnik urwany! Co da się zrobić?

– Nic nie da się zrobić. Trzeba nowy wirnik.

– Macie może zapasowy?

– Nie, nie mamy.

– Płyniecie do Maroa?

– Tak, do Maroa.

– To płyńcie prosto do jednostki wojskowej i powiedzcie im, że my tu czekamy na nowy wirnik!

– Dobrze, dobrze.

– Niech się śpieszą!

– Tak, tak.

– I niech przyślą kogoś, kto to naprawi!

– Dobrze.

– Ale szybko! Niech od razu kogoś wyślą!

– Tak, tak, tak.

Rybak z ulgą wrócił do swojej łodzi, odpalili silnik i wycofali się na bezpieczną odległość.

– Powiedz im, że to jest bardzo pilna sprawa!! – zawołał Hector przekrzykując silnik. – Niech od razu kogoś wyślą!

– Dobrze, powiem! – zawołał rybak, pomachał ręką i odpłynął w siną dal.

Rozdział 6

W dżungli z karabinami

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 7

Nauka siadania

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 8

Co jedzą małpy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 9

Sztorm przez rapidy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 10

San Carlos???

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 11

Niewidzialne miasto

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 12

Hipopotam na latającym spodku

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 13

Gdzie jest ten hotel???

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 14

Anioł i geniusz

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 15

Sindbad Żeglarz i Diabeł Morski

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 16

Ja z Polski

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 17

Świat jest dziwny

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 18

Leo włamywacz

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 19

Sok z melona

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 20

Trzy cudowne chwile

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 21

Termity i korniki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 22

W labiryncie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 23

Na brzegu rzeki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 24

Nieznana jaszczurka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 25

Aż do Brazylii!

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 26

W poszukiwaniu granicy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 27

Przesłuchanie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 28

Żołnierz w szortach

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 29

Historia jak z bajki

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 30

Klapki i telewizor

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 31

Świat jest dziwny

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 32

Por Polska

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 33

Trzeba czekać

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 34

Ach, co ja wiedziałam o szczęściu!!!

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 35

Indianie w Brazylii

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 36

Ona i on

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 37

Tylko być

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 38

Gdy król potrzebuje pieniędzy

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 39

Słoń na głowie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 40

Barszcz i pierogi

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 41

Polsko-brazylijska zupa pomidorowa

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 42

Pierwsza. I ostatnia.

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 43

Pieczątka w paszporcie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 44

Błogosławiona i Zbawca

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 45

Rowerem dookoła świata

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 46

Statki i granice

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 47

Pałac pełen deszczu

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 48

Przyjdzie taki czas

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 49

Miasto!!

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 50

Wyjmij kartę

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 51

Spadłam z byka

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 52

Kawa w Brazylii

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 53

Blondynka w mieście

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 54

Indianka w różowej sukience

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 55

Kim są Indianie

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 56

Być w podróży

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Rozdział 57

Ruszam dalej!

Treść dostępna w pełnej wersji eBooka.

Pozstałe fotografie dostępne w pełnej wersji eBooka.

Największa na świecie organizacja naukowa i oświatowa – Towarzystwo National Geographic – powstała w 1888 roku, aby „rozwijać i upowszechniać wiedzę geograficzną”. Od tego czasu Towarzystwo finansuje wyprawy naukowe i prace badawcze oraz popularyzuje wiedzę o świecie wśród ponad 9 milionów swoich członków.

Magazyn National Geographic oraz książki, programy telewizyjne, filmy wideo i DVD, a także mapy i atlasy wydawane przez Towarzystwo National Geographic uczą i inspirują.

Członkami Towarzystwa są wszyscy prenumeratorzy Magazynu, którzy opłacając prenumeratę współfinansują jego działalność.

Więcej informacji na temat działalności Towarzystwa można uzyskać na stronach internetowych: www.nationalgeographic.pl oraz na łamach Magazynu National Geographic po polsku.

Blondynka na Rio Negro

Burda NG Polska Sp. z o.o. Spółka Komandytowa
Licencjobiorca National Geographic Society
ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa

© Copyright for the edition branded National Geographic Society
© 2015 National Geographic. All rights reserved
© 2015 Copyright for the text, photos and drawings by Beata Pawlikowska

Dział handlowy: tel. (48 22) 360 38 38, 360 38 42; fax ( 48 22) 360 38 49
Sprzedaż wysyłkowa: Dział Obsługi Klienta, tel. (48 22) 360 37 77

Tekst, rysunki i zdjęcia: Beata Pawlikowska
Projekt okładki: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz
Opracowanie graficzne: Beata Pawlikowska i Maciej Szymanowicz
DTP: Maciej Szymanowicz
ISBN: 978-83-7596-682-4

Od Autorki:
Lubię przecinki. Daję im artystyczną wolność, nieskrępowaną schematem. Przecinek mówi czasem więcej niż słowo, zatrzymuje myśl, oddziela znaczenia, a czasem nadaje im nowy sens. Także wtedy kiedy znika.
I dlatego przecinki w tej książce są postawione i zniknięte zgodnie z artystyczną wolnością, wbrew zaleceniom korekty i na moją odpowiedzialność.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie, w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Skład wersji elektronicznej: pan@drewnianyrower.com