Byron Katie

Skończ z cierpieniem, ciesz się życiem!

Fragment

Pod redakcją Stephena Mitchella

Przełożyła
Anna Boniszewska

Dla Boba, Dany, Rossa, Roxann i Scotta

Bryon Katie

Wstęp

Cytaty zamieszczone w niniejszej książce są tylko przypomnieniem. Prawda jest taka, że mądrością, do której dążysz, jesteś ty. Zgodnie z moim doświadczeniem wszyscy posiadamy tę samą mądrość i nie ma ani jednej osoby, która byłaby mądrzejsza od ciebie.

Mądrość tę możesz odkryć, wykonując Pracę (w dalszej części opisałam, jak to zrobić). Przedstawiłam sposób, który pozwala zagłębić się w siebie i czerpać z tej mądrości, kiedy tylko zapragniesz. Jeśli uważasz, że masz problem, jesteś zagubiony. Zagłąb się w siebie i dowiedz się, co jest twoją prawdą: to jest lekarstwo, to jest wolność. Taką wolnością cieszę się ja.

W Pracy podoba mi się to, że pozwala ona zagłębić się w siebie i samemu doświadczyć własnej wolności, doświadczyć tego, co już istnieje w tobie: mądrości, która jest niezmienna, niewzruszona, odwiecznie czekająca, odwiecznie obecna. Praca pozwala ci dotrzeć do tego punktu. Przypomina powrót do domu. Nie potrzebujesz nauczyciela. Zapytać to otrzymać, a teraz wiesz, o co pytać. Nie czekaj na czyjąś odpowiedź i nie wierz w ani jedno moje słowo. Ofiaruj sobie własną mądrość. Ty tworzysz swoje cierpienie i ty możesz położyć mu kres. To właśnie takie proste.

O Pracy

Praca to prosty, a jednocześnie skuteczny proces wglądu, dzięki któremu uczysz się, jak rozpoznawać i kwestionować myśli wywołujące stres – przyczynę wszelkiego cierpienia na świecie. Cztery pytania, które odnoszą się do stresującej myśli, to droga, by zrozumieć, co cię rani, sposób, by pozbyć się wszelkiego stresu i cierpienia. Proces ten jest skuteczny dla każdego, kto się nań otworzy, i wywiera głęboki wpływ na całe życie. Wpłynie nie tylko na twoje życie, lecz także na życie twego partnera, twoich dzieci i dzieci twoich dzieci.

Myśl jest nieszkodliwa, dopóki w nią nie uwierzymy. Cierpienie przynoszą nam nie nasze myśli, lecz nasze przywiązanie do nich. Przywiązanie do myśli oznacza wiarę w to, iż jest ona prawdziwa – bez zbadania jej. Przekonanie to myśl, do której jesteśmy przywiązani, często latami.

Większość ludzi uważa, że są tym, czym są według swoich myśli. Pewnego dnia zauważyłam, że nie oddycham, lecz „jestem oddychana”. Następnie, ku swojemu zdumieniu, spostrzegłam również, że nie myślę – że w rzeczywistości „jestem myślana” oraz że myślenie nie ma charakteru osobistego. Czy budzisz się rankiem i mówisz sobie: „Myślę, że dziś nie będę myśleć”? Za późno: już myślisz! Myśli po prostu się pojawiają. Przychodzą znikąd i wracają donikąd, jak chmury płynące po niebie. Przychodzą po to, by odejść, nie po to, by zostać. Nie są szkodliwe, dopóki nie przywiążemy się do nich tak, jakby były prawdziwe.

Nikt nigdy nie potrafił zapanować nad swoimi myślami, choć niektórzy twierdzą, że im się to udało. Ja nie uwalniam się od myśli – wychodzę im naprzeciw ze zrozumieniem, wówczas to one uwalniają się ode mnie.

Przelewanie myśli na papier

Pierwszy etap Pracy polega na zapisaniu stresujących myśli na temat jakiejkolwiek sytuacji z twojego życia – przeszłej, obecnej lub przyszłej. Mogą to być myśli o człowieku, którego nie lubisz, lub sytuacji, kiedy ktoś cię rozzłościł, przestraszył lub zasmucił. (W książce Kochaj, co masz! znajdziesz przykładowy formularz „Osądź bliźniego”; można go też pobrać ze strony www.TheWork.com i wydrukować).

Przez wieki wpajano nam, byśmy nie osądzali, lecz spójrzmy prawdzie w oczy: nadal nieustannie to robimy. W rzeczywistości każdy osądza w myślach. Dzięki Pracy wreszcie mamy pozwolenie, by te osądy przelać na papier i pozwolić im przemówić, a nawet krzyknąć. Być może dzięki temu się przekonamy, że nawet najbardziej nieprzyjemnym myślom można wyjść naprzeciw z bezwarunkową miłością.

Zachęcam, by pisać o kimś, komu jeszcze nie wybaczyłeś do końca. Najlepiej właśnie od tego zacząć. Nawet jeśli wybaczyłeś komuś na dziewięćdziesiąt dziewięć procent, nie poczujesz się wolny, dopóki przebaczenie nie będzie całkowite. Ten jeden procent, którego brakuje do całkowitego wybaczenia, to punkt, w którym utknąłeś – dotyczy to także wszystkich innych relacji (również z samym sobą).

Jeśli dopiero poznajesz Pracę, zdecydowanie odradzam na początku pisanie o sobie. Kiedy zaczynasz od osądzania siebie, za odpowiedziami często kryją się jakiś motyw i rozwiązania, które nie będą skuteczne. Osądzenie kogoś innego, zadanie czterech pytań oraz odwrócenie odpowiedzi to bezpośrednia ścieżka do wolności. Siebie możesz osądzić później, kiedy będziesz już stosować cztery pytania i odwrócenie dostatecznie długo, by zaufać sile swojej własnej prawdy.

Jeśli zaczniesz od wskazania winnego na zewnątrz, nie będziesz skupiać uwagi na sobie. Możesz się wówczas rozluźnić i przestać się cenzurować. Często jesteśmy absolutnie pewni, że wiemy, co inni powinni robić, jak żyć, z kim być. Widzimy wszystko, co dotyczy innych, lecz nie to, co dotyczy nas samych.

Wykonując Pracę, dostrzegasz, kim jesteś, dzięki temu, że dostrzegasz, kim według ciebie są inni. W końcu uświadamiasz sobie, że wszystko na zewnątrz jest odbiciem twojego sposobu myślenia. To ty jesteś narratorem, ty tworzysz projekcje wszelkich opowieści, a świat jest odzwierciedleniem twoich myśli.

Od zarania dziejów ludzie starali się zmieniać świat, by osiągnąć szczęście. Ta metoda nigdy nie była skuteczna, ponieważ jest to podejście do problemu z niewłaściwej perspektywy. Praca pokazuje nam, jak zmienić projektor – nasz umysł – a nie to, co jest projekcją. Przypomina to sytuację, gdy na soczewce rzutnika pojawi się paproch. Wydaje nam się, że na ekranie jest skaza, więc staramy się usunąć tę lub tamtą osobę, zależnie od tego, na kim się ta skaza pojawia. Ale próba zmiany jest daremna. Kiedy już zrozumiemy, w czym tkwi problem, możemy wyczyścić soczewkę. To koniec cierpienia i początek radości w raju.

Cztery pytania i odwrócenie

Pracę można stosować w odniesieniu do każdej myśli, która wywołuje gniew, lęk, smutek lub frustrację – każdej myśli, która nie pozwala żyć w spokoju. Myśli takie jak: „Moja matka mnie nie kocha”, „Szef mnie nie docenia”, „Jestem za gruba”, „Powinnam być zdrowsza”, „Dzieci powinny okazywać mi posłuszeństwo” albo „Mój brat powinien przestać pić”, przychodzą nam do głowy wiele razy każdego dnia. Kiedy wierzysz w te myśli, cierpisz; ale kiedy podasz je w wątpliwość, możesz odkryć, co naprawdę cię rani. Kiedy już pojmiesz różnicę pomiędzy tym, co jest, a tym, co nie jest prawdziwe, w naturalny sposób zaczniesz działać skutecznie i z jasnością oraz żyć tak, jak zawsze pragnąłeś.

Kiedy wypełnisz formularz „Osądź bliźniego”, zadaj cztery pytania, zakwestionuj każde z zapisanych stwierdzeń, a następnie odwróć je, czyli zapisz stwierdzenia przeciwne. (Odwrócenie to sposób, by doświadczyć absolutnego przeciwieństwa tego, w co wierzysz).

Stresująca myśl: „Mój mąż mnie nie słucha”.

Cztery pytania:

1. Czy to jest prawda?

2. Czy możesz mieć absolutną pewność, że to prawda?

3. Jak reagujesz, gdy wierzysz, że ta myśl jest prawdziwa?

4. Kim byłbyś bez tej myśli?

Zadaj kolejno każde z tych czterech pytań w odniesieniu do stresującej myśli. Postaw pytanie, spokojnie czekaj i pozwól, by odpowiedź sama wynurzyła się z głębi twego wnętrza.

Kiedy już zadasz sobie te pytania, odwróć myśl, formułując stwierdzenie o przeciwnym znaczeniu. Na przykład jednym z możliwych odwróceń zdania „Mój mąż mnie nie słucha” jest zdanie „Mój mąż mnie słucha”. Znajdź trzy przykłady ze swojego życia na prawdziwość tego stwierdzenia. Istnieją także inne odwrócenia: „Ja nie słucham siebie” oraz „Ja nie słucham swojego męża”. Znajdź trzy różne przykłady odwróceń.

Kiedy podajesz w wątpliwość stresujące myśli, zaczynasz dostrzegać, że wszystko, co było dla ciebie problemem, jest zwykłym nieporozumieniem. Uświadamiasz sobie, że to, w co wierzysz, niekoniecznie jest prawdą. To początek wolności. Praca zawsze sprawia, że stajesz się bardziej życzliwy, więcej rozumiesz, jesteś szczęśliwszym człowiekiem.

1.
O miłości, seksie i związkach

Nic, co jest poza tobą, nie może ci zapewnić tego, czego naprawdę szukasz.

Kiedy zaczynamy kwestionować własne myśli, najlepszymi nauczycielami stają się nasi partnerzy – żyjący albo zmarli, a nawet ci, z którymi się rozwiedliśmy. Bez wątpienia twój towarzysz życia jest dla ciebie idealnym nauczycielem, niezależnie od tego, czy wasz związek jest udany czy nie. Stanie się to oczywiste, kiedy zaczniesz badać swoje myśli.

We wszechświecie nie ma pomyłek. Zatem jeśli twój partner się złości, to dobrze. Jeżeli dostrzegasz w nim wady, to dobrze, ponieważ są to twoje wady, które przypisujesz jemu. Możesz je zapisać, przyjrzeć się im i się od nich uwolnić. Ludzie jeżdżą do Indii, żeby znaleźć swojego guru, ale ty nie musisz – już z nim mieszkasz. Twój partner daje ci wszystko, czego potrzebujesz, by zyskać wolność.

Kiedy nie kochasz drugiej osoby, cierpisz, ponieważ sam jesteś miłością. A nie możesz zmusić się do tego! Nie da się pokochać kogoś na siłę. Lecz gdy pokochasz siebie, automatycznie pokochasz drugiego człowieka. Nie potrafiłbyś go nie kochać. Nie możesz się zmusić, by nas nie kochać, tak samo jak nie możesz się zmusić, by nas pokochać. Wszystko to jest twoją projekcją.

Ludzie nie kochają – oni czegoś pragną. Miłość niczego nie potrzebuje. Już jest całością. Nie chce, nie potrzebuje, nie ma poczucia, że coś się „powinno” (nawet dla własnego dobra). Zatem kiedy słyszę, jak ludzie opowiadają, że kochają kogoś i w zamian pragną być kochani, wiem, że nie mówią o miłości. Mówią o czymś innym.

Nie mogę złościć się na partnera i przy tym nie cierpieć. To nie jest naturalne. Nie wywołuje we mnie oddźwięku. W większym stopniu czuję się sobą, jeśli wyjdę partnerowi naprzeciw ze zrozumieniem. Zatem kiedy pojawia się myśl, że mogę jej wyjść naprzeciw ze zrozumieniem? Odkąd nauczyłam się witać swoje myśli ze zrozumieniem, witam ze zrozumieniem ciebie.

Co takiego mógłbyś mi powiedzieć o mnie, czego sama jeszcze nie pomyślałam? Nie istnieją żadne nowe myśli – wszystkie już były. Nie spotykamy niczego oprócz myśli. To, co na zewnątrz, jest wyłącznie projekcją tego, co wewnątrz. Twoje czy moje myśli to jedno i to samo. Powitajmy je ze zrozumieniem. Tylko miłość uzdrawia.

Przez całe życie obwiniamy o coś partnera. A kiedy zaczynamy kwestionować te myśli, przegrywamy. To ogromny szok, który zmienia się w dobrodziejstwo. Wygrana to przegrana. Przegrana to wygrana. Wszystko się odwraca.

Twój wkład w to, co druga osoba zrobiła dla ciebie, jest najcudowniejszą rzeczą na świecie. Czujesz pokorę, a przy tym w najmniejszym nawet stopniu nie pragniesz się bronić. Stajesz się zupełnie bezbronny. Jest to tak wspaniałe uczucie bezbronności, że chciałoby się go doznawać nieustannie.

Moja miłość to moja sprawa, nie ma ona nic wspólnego z tobą. Ty kochasz mnie i nie ma w tym nic osobistego. Snujesz opowieść, że jestem taka lub inna, i zakochujesz się w swojej opowieści. Co ja mam z tym wspólnego? Jestem tu po to, byś mógł mnie postrzegać, nie mam wyboru. Jestem twoją opowieścią. Ni mniej, ni więcej. Nigdy mnie nie poznałeś. Nikt nigdy nikogo nie poznał.

Kochanie mnie to nie twoje zadanie, lecz moje.

Wiara w myśl: „Mój mąż powinien mnie rozumieć”, gdy rzeczywistość tego nie potwierdza, to gotowy przepis na brak szczęścia. Możesz robić wszystko, co tylko w twojej mocy, aby cię zrozumiał, a i tak będzie rozumiał to, co rozumie. A jeśli cię zrozumie, co zyskujesz? Nic, prócz potwierdzenia, że twoja opowieść jest prawdziwa. Nawet jeśli mówi, że cię rozumie, to i tak nie rozumie ciebie, ponieważ gdy manipulujesz jego zrozumieniem, może zrozumieć jedynie opowieść, którą snujesz. Zatem nawet w najlepszym wypadku nie jesteś rozumiana. Nie słyszymy tego, co nam mówisz, słyszymy to, co naszym zdaniem nam mówisz. Narzucamy swoją opowieść na to, co mówisz, i to rozumiemy. Czy karzesz męża za swoje myśli?

Bardzo lubię opowiadać historię, która przydarzyła mi się około 1997 roku, kiedy codziennie byłam w podróży, dzieląc się Pracą z ludźmi na całym świecie, dzień po dniu, nieustannie w samolotach, pociągach i samochodach. Pewnego dnia wsiadłam do samolotu naprawdę wyczerpana. To był nocny lot, tylko na taki mogłam sobie pozwolić. Usiadłam obok jakiegoś mężczyzny, chwyciłam go za rękę, położyłam ją sobie na podołku i zasnęłam. Nie miałam żadnych skrupułów, bo wiedziałam, kim jest naprawdę, i wiedziałam, że mnie kocha, choć nigdy wcześniej się nie spotkaliśmy. Kiedy obudziłam się kilka godzin później, nadal trzymał mnie za rękę. To było rozczulające. Nawet nie zapytał mnie, jak mam na imię.

Ale nie był bardziej uroczy niż walizka, która podczas kolejnego lotu wypadła ze schowka wprost na moją głowę. W trakcie uderzenia czułam, jakby mnie ktoś pocałował. Skąd wiem, że potrzebne mi było uderzenie w głowę? Bo właśnie tak się stało! Nie ma pomyłek. Kiedy wiesz, że dostajesz wszystko, czego potrzebujesz, życie staje się rajem. To doskonały układ. Zawsze dostajesz to, czego potrzebujesz, a nawet więcej.

Kiedy wchodzę do jakiegoś pomieszczenia, wiem, że wszyscy, którzy tam są, mnie kochają. Lecz nie oczekuję, że wszyscy już sobie to uświadomili.

Inny człowiek może nas zrozumieć tylko wtedy, gdy zrozumiemy samych siebie. To praca na pełen etat. Zatem kiedy zaczynasz przyglądać się swoim myślom i się przekonujesz, że pragniesz tego, co jest, oznacza to koniec wszystkich decyzji dotyczących partnera. Nie musisz już podejmować żadnych decyzji. Nie ma decyzji, by torturować go koniecznością zrozumienia ciebie. On nadal pokazuje ci, że jego zrozumienie to nie twoja sprawa.

Co może być dowodem na to, że nie można cię kochać? Odrzucenie? Jeśli ktoś cię odrzuca – a może tak zrobić tylko dlatego, że nie pasujesz do jego przekonań o tym, jaki powinien być świat – nie ma to nic wspólnego z tobą. Jedynie próżne ego mogłoby stwierdzić, że ma to jakikolwiek związek z tobą. Załóżmy, że twoja ręka poruszyła się właśnie bezwiednie, a ktoś zamyka się w sobie z powodu tego, co według niego ten gest oznacza – czy miałabyś czelność pomyśleć, że w jakikolwiek sposób na to wpłynęłaś? Nie masz takiej mocy, nigdy nie będziesz mieć. Jeśli on krzyknie na ciebie, a ty uznasz, że cię nie kocha, ty ranisz siebie, a nie on. Jeśli w duchu krzyczysz, że on nie powinien na ciebie krzyczeć, to właśnie od tego zaczyna się cierpienie, nie od jego krzyku na ciebie. Walczysz z rzeczywistością i przegrywasz.

Gdy mówisz lub robisz coś, aby kogoś zadowolić, zdobyć, zatrzymać, wpłynąć na kogoś lub zyskać kontrolę nad kimś lub nad czymś, przyczyną jest lęk, a skutkiem cierpienie. Manipulowanie innymi oznacza oddzielenie, a oddzielenie bywa bolesne. Druga osoba w takiej chwili może obdarzać cię absolutną miłością, a ty nawet nie będziesz potrafił uświadomić sobie tego. Jeśli działasz pod wpływem lęku, to w żaden sposób nie będziesz umiał przyjąć miłości, ponieważ tkwisz w pułapce myśli o tym, co musisz zrobić w zamian za tę miłość. Każda stresująca myśl oddziela cię od innych.

Nieszczere „tak” to „nie” dla siebie samego.

Kiedy myśl sprawia ból, to sygnał, że nie jest ona prawdziwa.

Przyjrzyj się temu, co uważasz za wady partnerki, i spróbuj w nich dostrzec szansę, by ją docenić. Jeśli ci się to nie uda, w końcu wybuchniesz gniewem – a może po prostu poczujesz frustrację wywołaną brakiem postępów i zaatakujesz siebie oraz partnerkę w myślach. Te ataki to po prostu sfery, które trzeba zakwestionować – to wszystko. Jeśli sposoby wyrażenia uznania staną się dla ciebie oczywiste, będziesz coraz mocniej odczuwać miłość bez żadnych ograniczeń. A twoja partnerka pójdzie za twoim przykładem, podobnie jak reszta świata.

Rzeczywistość objawia się w sposób idealny. Wszystko, co się dzieje, jest dobre. Widzę ludzi i przedmioty i kiedy przychodzi mi do głowy, by się do nich zbliżyć lub od nich oddalić, robię to bez wahania, ponieważ nie mam żadnej wiarygodnej opowieści o tym, dlaczego nie powinnam tak postąpić; zawsze jest idealnie. Decyzja dawałaby mi mniej, zawsze mniej. Zatem „ono” podejmuje swoją własną decyzję, a ja za nią podążam. I podoba mi się to, że ono zawsze jest pełne życzliwości. Gdybym miała określić to doświadczenie jednym słowem, nazwałabym je wdzięcznością. Żywą, oddychającą wdzięcznością. To ja jestem obdarowywana i w żaden sposób nie mogę sprawić, aby łaska przestała napływać.

Kiedy zabiegamy o miłość, przestajemy być jej świadomi. Możemy jedynie przestać być jej świadomi, a nie zatracić ją samą. Nie ma takiej możliwości, ponieważ my wszyscy jesteśmy miłością. To się nigdy nie zmienia. Kiedy zbadasz własne stresujące myśli i zyskasz jasność umysłu, miłość wypełni twoje życie i nie da się tego zmienić.

Pewnego ranka przyszła do mnie przyjaciółka – a jest bardzo odważna – łzy spływały jej po twarzy i powtarzała: „Kocham cię, Katie, kocham cię”. Zapomniała zupełnie o godności. Widziałam, jak jej miłość do samej siebie odbija się we mnie. Ona też to dostrzegła. Odpowiedziałam jej: „Czyż to nie wspaniałe kochać na takim poziomie i wiedzieć, że nigdy cię to nie rozczaruje?”.

Niekiedy może się wydawać, że zamieniasz miłość na opowieść, która pojawia się w danym momencie. To tak jakby na chwilę zboczyć z trasy i zanurzyć się w iluzji. Ale kiedy zbadasz swoją opowieść, powracasz tam, gdzie zawsze jesteś.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

2.
O zdrowiu, chorobie i śmierci

Dostępne w wersji pełnej

3.
O rodzicach i dzieciach

Dostępne w wersji pełnej

4.
O pracy i pieniądzach

Dostępne w wersji pełnej

5.
O samourzeczywistnieniu

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

O autorce

Dostępne w wersji pełnej

Skończ z cierpieniem, ciesz się życiem!

Spis treści

Dedykacja

Wstęp

1. O miłości, seksie i związkach

2. O zdrowiu, chorobie i śmierci

3. O rodzicach i dzieciach

4. O pracy i pieniądzach

5. O samourzeczywistnieniu

Podziękowania

O autorce

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: Question Your Thinking, Change the World

Copyright © 2007 by Byron Kathleen Mitchell

Originally published in 2007 by Hay House Inc. USA

Copyright for the Polish Edition © 2012 G + J Gruner + Jahr Polska

Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa

02-674 Warszawa, ul. Marynarska 15

Dział handlowy: tel. 22 360 38 41–42 faks 22 360 38 49

Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Redakcja: Małgorzata Grudnik-Zwolińska

Korekta: Kinga Szafruga

Projekt okładki: Panna Cotta

Zdjęcie na okładce: Fotolia

Redakcja techniczna: Mariusz Teler

Redaktor prowadząca: Agnieszka Koszałka

ISBN: 978-83-7778-265-1

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych – również częściowe – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

Plik mobi przygotowała firma eLib.pl

al. Szucha 8, 00-582 Warszawa

e-mail: kontakt@elib.pl

www.eLib.pl