Tytuł oryginału

LAST WOMAN STANDING

Copyright © 2019 by Amy Gentry

All rights reserved

Projekt okładki

Krzysztof Rychter

Zdjęcie na okładce

© Mandy Erskine/Arcangel Images

Redaktor prowadzący

Magdalena Gołdanowska

Joanna Maciuk

Redakcja

Aneta Kanabrodzka

Korekta

Katarzyna Kusojć

Grażyna Nawrocka

ISBN 978–83–8169-810-8

Warszawa 2019

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02–697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Dla AJZ, bardzo mądrej kobiety

NANCY: Powinnam brać od ciebie pomysły na intrygi.

SYLVIA: Od kogoś powinnaś.

Kobiety (1939)

1

Jako następna wystąpi przed państwem DAAAANA DIAZ!

Kilka osób zaklaskało, kiedy weszłam na drewniane podium, omijając kable systemu nagłaśniającego. W świetle reflektorów po raz ostatni poprawiłam bluzkę zahaczającą o pasek dżinsowych spodni, odsunęłam kosmyk ciemnobrązowych włosów od pociągniętych pomadką, rozchylonych w uśmiechu ust, po czym ujęłam mikrofon, ostrożnie odplątując kabel od stojaka; mierzę sto sześćdziesiąt cztery centymetry, z czego dziesięć to obcasy, bez których rzadko wychodzę na scenę, i szarpanie się ze statywem, by obniżyć go na odpowiednią wysokość, uznałam za niewarte utraty dwóch minut.

– Witam wszystkich – zaczęłam. – Mam na imię Dana i jestem dzisiejszą reprezentantką kolorowej mniejszości. – Zrobiłam pauzę na nerwowy chichot skrępowanej publiczności, ale odpowiedziało mi jedynie pełne urażenia milczenie gości baru, w którym wyłączono muzykę, przerwane po chwili czyimś suchym kaszlem.

Parłam do przodu.

– Tylko nie każcie mi wracać do domu. Pochodzę z koszmarnej dziury, jaką jest Amarillo. – Znowu cisza. Poruszyłam statywem. – Czy na widowni są jacyś moi ziomkowie? Nie? – Nikt się nie odezwał. – W porządku, sama bym się nie przyznawała, skąd jestem, gdyby to nie była moja praca. Przepraszam, hobby.

Przez ostatni rok od swojego powrotu do Austin brałam udział w tylu wieczorach otwartego mikrofonu, występach gościnnych i pokazach talentów, w ilu dałam radę. Uczciwie zapracowałam na miejsce wśród komików występujących podczas czwartkowego wieczoru komediowego w klubie Nomad. Tyle że ostatnio, nie wiedzieć czemu, miałam problemy ze znalezieniem jakichkolwiek zleceń.

– W Amarillo nie ma zbyt wielu rozrywek – kontynuowałam. – Połowa ludzi pracuje w fabryce helu. Kiedy chodziłam do liceum, spotykałam się ze znajomymi na tyłach sklepu Seven-Eleven i… – Zaciągnęłam się gazem z niewidzialnego balonu helowego, po czym mówiłam dalej wysokim, piskliwym głosem: – Hej, człowieku, nie bądź żyła: podziel się SpongeBobem.

Puste spojrzenia z widowni. Jeżeli moja imitacja głosu nastoletniej ćpunki nie była zbyt przekonująca, to dlatego, że brakowało mi osobistych doświadczeń. Jason i ja jak ognia unikaliśmy wszelkich substancji zmieniających świadomość po tym, co zrobiły z jego starszym bratem. Obiecałam sobie popracować nad śmiesznym głosem, a tymczasem brnęłam dalej:

– Moja mama pracowała w fabryce helu. Długo myślałam, że z zawodu jest klaunem. – Chwila przerwy. – Pierwszy dzień otwarty dla dzieci pracowników był ogromnym rozczarowaniem.

Spoglądałam na ludzi siedzących najbliżej sceny w poszukiwaniu przyjaznej twarzy, ale napotykałam tylko tępe spojrzenia pijaków i ofiar nieudanych randek z Tindera. Wpadłam w głęboką studnię świateł reflektorów; pozwoliłam sobie odpłynąć.

Jason, od czternastego roku życia najlepszy przyjaciel i partner artystyczny, poradził mi dawno temu, żebym w trudnych chwilach podczas występu skupiała się na mówieniu do wyłuskanej z tłumu jednej życzliwej twarzy. Ta sztuczka rzadko pomagała mi wrócić do łask publiczności, poniosłam jednak klęskę wystarczająco wiele razy, by wiedzieć, że przychylność widowni ma mniejsze znaczenie niż zachowanie zimnej krwi w obliczu kryzysu. Bardzo państwu dziękuję, u mnie wszystko w porządku. Nie ma nic bardziej żenującego od obserwowania osoby, która traci na scenie grunt pod nogami. Żadnej krwi w wodzie, bo przyciągnie rekiny, brzmi moje prywatne motto w takich okolicznościach.

Kiwałam się nerwowo na boki, nadwerężając głos, by brzmiał bardziej pewnie. Po czterech latach spędzonych w Los Angeles nie potrafiłam rozluźnić się w mieście, które nie oferowało żadnych wyzwań. Ludzie w L.A. byli bezlitośni, ale dzięki nim ja stawałam się mocniejsza, w Austin natomiast dobijała mnie obojętność. Swoją drogą Jason przestał ze mną rozmawiać jakiś czas przed wyjazdem, dlatego nie pofatygowałam się, by mu powiedzieć, tak jak innym, że potrzebuję krótkiej przerwy, ale wrócę. Rzeczywistość okazała się jednak trudniejsza, niż przewidywałam. Podczas poprzedniej przeprowadzki miałam o pięć lat mniej i nie byłam sama. Z Jasonem, który wiedział, skąd pochodzimy i jak ważne jest, byśmy wciąż parli naprzód, żeby nie wylądować tam z powrotem, wszystko wydawało się łatwiejsze.

I to by było na tyle. Po czterech latach nieobecności w Austin czułam się, jakbym zaczynała wszystko od nowa, w dodatku przybyło konkurencji i zdrożało piwo. Kiedy za parę miesięcy przyjdzie mi przedłużyć umowę na wynajem obskurnego mieszkanka, czynsz zapewne podskoczy do astronomicznego pułapu, tymczasem napiwków za występy ledwie starczało na piwo pod koniec wieczoru, a ja nadal pociłam się przed niewspółpracującą publicznością w melinach i kawiarenkach. Dwadzieścia osiem lat to jeszcze niewiele, ale z pewnością za dużo, by wieść takie życie.

– Chciałabym w tym miejscu podziękować mojej mamie za wybór imienia, któremu zawdzięczam inicjały. Podwójne D. – Popatrzyłam znacząco na własny dekolt i zostałam nagrodzona kilkoma parsknięciami. Ach, żarty o cyckach. Komediowa żyła złota. – W gimnazjum było z tego śmiechu co niemiara.

– Fajne cycki! – zakrzyknął ktoś z tyłu baru.

– Bobby Mickelthwaite? To ty? – Refleks mnie nie zawiódł. Przesłoniłam oczy i popatrzyłam w dal poprzez sceniczne oświetlenie. – Nic a nic się nie zmieniłeś od siódmej klasy. – Zmrużyłam oczy. – Może tylko… jak by to powiedzieć… zbrzydłeś, stary.

– Ściągaj bluzkę – odpowiedział ten sam niespeszony głos.

– Ale umysł wciąż jak żyleta – mruknęłam, chcąc przejść do dalszej części programu.

– Pokaż cycki!

„Buuuu”, odezwało się kilka osób. Ktoś krzyknął: „Zamknij się”.

Złość publiczności przyprawiła mnie o dreszcz ekscytacji, chociaż zdawałam sobie sprawę, że jeżeli wymknie się spod kontroli, krzykacz osiągnie zamierzony efekt: odciągnie uwagę od sceny. Stłumiłam rodzącą się panikę. Żadnej krwi w wodzie, pomyślałam. Pokaż im, że potrafisz zadbać o siebie.

– Kto cię skrzywdził? – zapytałam ociekającym słodyczą głosem. Po czym dodałam normalnym tonem: – Podaj imię i nazwisko tej osoby, żebym wiedziała, komu wysłać pieniądze z prośbą o więcej. – Sugestia pochwały przemocy wywołała niepewne śmiechy ze strony widowni. – I więcej. I więcej.

Awanturnik nieco oklapł i wydobył z siebie stek pijackich pomruków, z których zaśmiało się tylko parę osób.

– Żartowałam! – rzekłam, otwierając szeroko ramiona. – Za mało zarabiam. Może założymy zbiórkę na GoFundMe?

Śmiech i buczenie – nie byłam pewna, czy buczą na mnie, czy na krzykacza. Bramkarz postanowił wreszcie interweniować, powróciłam zatem do scenariusza w miejscu, w którym mi przerwano. Zaczęłam opowiadać o drugiej pracy. Podniósł mi się poziom adrenaliny, publiczności zresztą też, ale to wcale nie było przyjemne. Jako że nie pozyskałam wcześniej przychylności sali, awanturnik zdołał tylko zagęścić toksyczną energię w klubie. Nie zamykaj oczu, przykazałam sobie w myślach. Nie mrugaj, dopóki ich do siebie nie przekonasz. Na obrzeżach pola widzenia mnożyły się jednak czarne plamy.

Najpierw usłyszałam histeryczny wybuch śmiechu, a potem ją dostrzegłam: przyjazną twarz. Kobieta siedziała przy jednym ze stolików pod ścianą, zielony neon reklamujący piwo rozświetlał jej potargane jasne włosy. Zwróciłam uwagę na wielkie, szeroko rozstawione i podkrążone oczy, wydatne kości policzkowe, białe zęby zaciśnięte i wyszczerzone w uśmiechu. Zdziwiłam się, że nie zauważyłam jej wcześniej; albo siedziała w innym miejscu, albo milczała. Teraz kiwała głową niczym mlecz na wietrze, moja oaza głębokiej aprobaty, dzięki której mogłam się rozluźnić. Zapamiętałam tę twarz i choć przez resztę występu jak zwykle obejmowałam wzrokiem całą widownię, żarty kierowałam wyłącznie do kobiety-mlecza, raz po raz parskającej śmiechem. Dziesięć minut upłynęło litościwie szybko, a po nich mogłam zejść z okrytego wykładziną podium i skryć się w mroku przy brudnym barowym kontuarze.

– Jeszcze raz brawa dla Dany Diaz! – zakrzyknął prowadzący konferansjerkę Fash w akompaniamencie niemrawego aplauzu, podczas gdy przechodziłam nad kablami nagłośnienia i przemykałam pod ścianą w stronę baru. – A teraz… – Następny był Toby, hipster z Minneapolis, który niebawem wyjeżdżał do L.A. – A więc pożegnajmy go ciepło!

Rozproszone brawa.

Po nim na podium wejdzie Kim, znana również jako Ta Druga, ze swoją gęstą, jasną grzywką i w kusej sukience à la Courtney Love, później James, który nosi szelki i gra na ukulele. Wieczór zamknie występ Fasha Bannera, naszego konferansjera i organizatora wieczoru, ubiegłorocznego laureata trzeciego miejsca w konkursie na najzabawniejszą osobę w Austin. Nie miałam siły oglądać po kolei ich porażek i sukcesów. Chciałam się napić w innej sali, dzisiejszy wieczór wymagał czegoś mocniejszego.

– Whisky z colą – poprosiłam Nicka, barmana, przekrzykując Toby’ego rozpoczynającego swój skecz.

– Proszę mi pozwolić zapłacić – odezwał się ktoś z boku i przesunął kartę kredytową na drugą stronę kontuaru. Odwróciłam głowę – kobieta o przyjaznej twarzy.

– Dzięki – powiedziałam. Nie było mnie stać na odrzucenie darmowego drinka, poza tym żywiłam ciepłe uczucia wobec nieznajomej, która pomogła mi dobrnąć do końca kiepskiego występu. Górowała nade mną wzrostem, co bynajmniej nie było niczym szczególnym. Z bliska dostrzegłam ciemne odrosty na jej rozjaśnianej dużymi partiami, pofalowanej czuprynie, a postawiony kołnierz jej sfatygowanej skórzanej kurtki przypominał mi stójkę przy koloratce.

– Dla mnie to samo – rzuciła w stronę Nicka, dając do zrozumienia, że zamierza usiąść i napić się ze mną.

Było za późno na wykręty, toteż podniosłam szklankę z wilgotnej tekturowej podkładki, wskazałam scenę, na której stał Toby, aby było jasne, że nie powinnyśmy zakłócać mu gadaniem występu, po czym ruszyłam w kierunku sąsiedniej sali. Nie wiedziałam, czy kobieta pójdzie za moim przykładem, ale niecałą minutę później zawitała w drzwiach mniejszego pomieszczenia i śmiało ruszyła w stronę mojego stolika. Panował tutaj mniejszy hałas, wzmocniony mikrofonem głos nie brzmiał tak donośnie, pijackie rozmowy były nieco przytłumione.

– Jestem Amanda – przedstawiła się, podając mi rękę. – Uważam, że cudownie zgasiłaś tego pijaka, i w związku z tym chciałam ci postawić drinka.

Tak jak przypuszczałam: oglądała mnie od początku, ale zainteresowała się dopiero w trakcie incydentu z krzykaczem. To okryło darmowego drinka żałobnym całunem.

– Dana – odpowiedziałam, ściskając jej dłoń. – I dzięki. Publiczność mnie za to raczej nie polubiła.

– Ludzie nie doceniają szczerości – stwierdziła. – Ale takich jak on powinno się unieszkodliwiać.

Takich jak on. Zabrzmiało niemal uroczo.

– Nie oglądasz zbyt wielu występów kabaretowych, co?

– Nie – przyznała z uśmiechem. – Sprowadziłam się tutaj dopiero kilka tygodni temu.

Zastanawiałam się, czy ma to być usprawiedliwienie, dlaczego nie ogląda kabaretów, czy może wyjaśnienie dzisiejszej obecności w klubie.

– Cóż, Amando – rzekłam. – „Pokaż cycki” to chleb powszedni w kobiecym stand-upie. Jeżeli ktoś nie potrafi sobie z tym poradzić… – Wzruszyłam ramionami.

– Chcesz powiedzieć, że bez przerwy jesteś narażona na takie zaczepki? – zapytała, otwierając szeroko oczy ze zdumienia. – I po prostu musisz to znosić?

– Jak wszyscy – odparłam zmieszana. – Taka specyfika zawodu. Nie jest jednak aż tak źle. Naprawdę… – Roześmiałam się. – Lepszy krzykacz z widowni niż obleśny komentarz konferansjera.

– To też nikogo nie bulwersuje?

– Albo dowcipy kolegów o gwałtach. No i gwóźdź programu, jak ktoś z publiczności podchodzi po występie i mówi: „Jesteś zabawna jak na dziewczynę”. – Stara śpiewka o „kobietach w kabarecie” dawno mi się znudziła, zazwyczaj już tylko jednym uchem słucham narzekań innych dziewczyn. Nie dlatego, że nie mają racji, tylko po prostu nie widzę sensu, by skupiać się na czymś, na co nie mam wpływu. W tym jednak momencie, perwersyjnie uradowana wstrząśniętą miną Amandy, podjęłam ten temat z upodobaniem.

– Chyba trzeba sobie wyhodować grubą skórę – powiedziała, kręcąc głową.

– No jasne, kiedyś mieściłam się w rozmiarze trzydzieści sześć – wypaliłam. Nie zrozumiała żartu, co uznałam za dziwnie ujmujące. Moja mama także nie rozumiała mojego poczucia humoru, chociaż nigdy nie potrafiłam stwierdzić, w jakim stopniu odpowiada za to bariera językowa, a w jakim reakcja obronna na wspomnienie o moim tacie żartownisiu, którego już od dawna z nami nie było. Zazwyczaj rozumiała dokładnie tyle, ile chciała rozumieć.

Amanda patrzyła na mnie pytająco w oczekiwaniu na dalszą część opowieści, upiłam więc solidny łyk whisky i kontynuowałam z rezygnacją:

– Chcę tylko powiedzieć, że dość wcześnie trzeba się nauczyć reagować na chamskie odzywki. Inaczej cię zjedzą.

– Nie umiałabym nic wymyślić na poczekaniu.

– Nie chodzi o to, żeby zawsze odpłacać ciętą ripostą. Ważne, by ominąć przeszkodę i iść dalej z programem. Pokazując gburowi, a raczej – poprawiłam się – pokazując publiczności, że docinki po tobie spływają jak woda po kaczce.

– Naprawdę? Nie miałaś żadnej, choćby najmniejszej satysfakcji, kiedy mu dogryzłaś? – Zmrużyła oczy z konspiracyjnym uśmiechem. – No powiedz.

Whisky rozgrzewała mnie od środka. Roześmiałam się.

– Może rzeczywiście – przyznałam. W chwili, gdy częstowałam faceta od ładnych cycków swoją ripostą, poczułam maleńką iskierkę przyjemności, wyobrażając sobie, jak cierpi. Nie byłam z tego dumna, chociaż wielu komików ulegało podobnym niechlubnym impulsom. Postanowiłam zmienić temat. – Wspomniałaś, że niedawno się tu sprowadziłaś? Skąd?

– Z Los Angeles. Próbowałam zostać aktorką.

Doznałam olśnienia. Oczywiście, ta kombinacja naiwności i wyrafinowania kojarzyła mi się z widywanymi na zajęciach aktorskich kobietami o kruchej, zjawiskowej urodzie. Wypatrzone przez łowców talentów w pralni albo w kolejce po papierosy w rodzinnym mieście, szkolone do girls bandów i trzecioplanowych rólek w operach mydlanych, rzadko przechodziły na wyższy poziom. Miały za mało wyobraźni i za dużo prawdy w sobie, żeby dobrze grać, przez co z czasem wtapiały się w piękne tło L.A. lub rezygnowały z marzeń o karierze.

– Też tam przez jakiś czas mieszkałam. Może mamy wspólnych znajomych – zastanawiałam się.

– Nienawidziłam tego miasta – oświadczyła, poruszając szklanką. – Wytrzymałam w nim tylko rok.

– Też za nim nie przepadam – skłamałam. W tym momencie wpadłam na pomysł pilotowego odcinka serialu: Niespełniona aktorka zakłada amatorski teatr w rodzinnym mieście. Niezła sztuka i Crazy Ex-Girlfriend w jednym. Bawiłam się serwetką, żałując, że nie mam przy sobie długopisu. – Prawdopodobnie zamieszkałaś tam tuż po moim wyjeździe. Zobaczmy… – Przebiegając w myślach listę miejsc, w których mogłyśmy na siebie wpaść, wymieniałam teatry improwizacji, warsztaty aktorskie, imprezy branżowe, a nawet Culver City Diner, gdzie pracowałam jako kelnerka. Kręciła przecząco głową przy każdej nazwie. Po prostu się minęłyśmy, chociaż podczas wymieniania potencjalnych punktów wspólnych wrażenie, że skądś ją znam, raczej przybrało na sile, zamiast osłabnąć. – To z kim nawiązałaś tam kontakt? – dociekałam.

– Właściwie to z nikim. Straciłam wszystkich przyjaciół razem z robotą w IT. – Dostrzegłszy moje pytające spojrzenie, dodała: – Pracowałam jako programistka w Runnrze.

Nawet ja, z moją niechęcią do nowoczesnych technologii, słyszałam o tej aplikacji, która wykosiła z rynku wszystkie inne o podobnym profilu, choć przy obecnych zarobkach w kabarecie więcej moich znajomych pracowało w charakterze dostawców, niż korzystało z jakichkolwiek usług za jej pośrednictwem. Na mojej twarzy zapewne odmalowało się zaskoczenie zabarwione lekkim poczuciem winy z powodu wcześniejszych domysłów – girls bandy i opery mydlane! – ponieważ posłała mi kpiący uśmieszek.

– Tak, wiem – nie wyglądam na inżyniera informatyki. Podobnie jak ty na artystkę kabaretową.

Spłonęłam rumieńcem. Rzeczywiście, mój wygląd – niski wzrost, ciemna karnacja, figura po mamie minus wyszczuplające rajstopy – nie kojarzył się większości ludzi z tym, co robiłam po godzinach.

– Przepraszam.

– Nie ma sprawy – odparła. – Po prostu żaden z facetów, z którymi współpracowałam, też nie uważał, że wyglądam na programistkę. Nawet tego specjalnie nie ukrywali. – Upiła kolejny łyk whisky. – I to jeszcze zanim zaczęłam dostawać od szefa zdjęcia jego fiuta.

– Obrzydliwe – przyznałam. Tacy jak on. – Z tego powodu straciłaś pracę?

– Aha. – Dokończyła drinka przez słomkę, przechylając szklankę na bok. – Poszłam ze skargą do działu kadr, jak jakaś idiotka. Po dwóch latach batalii sądowej w sprawie o molestowanie seksualne dostałam propozycję ugody i trochę kasy. A także zakaz wstępu do wszystkich start-upów w Dolinie Krzemowej. Do tego ktoś odgadł moją tożsamość na podstawie artykułu prasowego i upublicznił na Reddicie. Zresztą nietrudno było się go domyślić – w Runnrze nie pracowało zbyt wiele kobiet programistek. Tak oto dorobiłam się wiernego grona internetowych stalkerów.

– A jak trafiłaś do Los Angeles?

– Wydało mi się dobrą kryjówką. – Wbiła spojrzenie w pustą szklankę. – Jeden z nich nasłał na mnie brygadę SWAT. Wiesz, co to jest? Specjalna jednostka policji. Obudzili mnie w środku nocy, uzbrojeni po zęby. Nabawiłam się po tym lęków. Zlikwidowałam wszystkie konta w internecie, żeby nie mogli mnie namierzyć. Zniknęłam z sieci i w pośpiechu opuściłam miasto.

– Dlaczego wybrałaś aktorstwo?

Wzruszyła ramionami.

– Szukałam czegoś jak najbardziej odległego od tego, co robiłam wcześniej. Dobra, pomyślałam sobie. Sprawdźmy, jak to jest być ładną buzią.

Podziwiałam jej bezpretensjonalną szczerość pozbawioną fałszywej skromności.

– Prawdę powiedziawszy, byłam beznadziejna, ale zapraszano mnie na castingi z powodu wyglądu.

– To musiało być miłe – rzekłam z mimowolną goryczą, podnosząc do góry swoją szklankę.

– Całkiem w porządku – przyznała. – Dopóki nie pojawił się mój obecnie już eks. Przekreślił wszelkie szanse na pójście dalej w tym zawodzie. Był maniakalnie zazdrosny. Chodził po ścianach, ilekroć zostawałam dłużej na jakimś przyjęciu czy – nie daj Boże! – rozmawiałam z innym mężczyzną. Czyli z każdym, kogo warto znać w tym biznesie, prawda? Wszyscy ludzie z określoną pozycją w show-biznesie noszą spodnie. Ale to osobna historia. – Westchnęła i zagrzechotała lodem, który pozostał na dnie szklanki. – Kiedy zamieszkaliśmy razem, zaczął chować przede mną telefon, żebym przestała chodzić na castingi. Szpiegował mnie. Groził mi. – Przyglądała mi się badawczo, nieco prowokacyjnie, jakby zachęcając do reakcji. Jej duże oczy miały zielonoszary kolor – dostrzegłam to dopiero teraz, z bliska – a to, co uprzednio mylnie uznałam za kruchość, było jakimś rodzajem głodu, którego nie umiałam nazwać.

– Nie uderzył mnie – powiedziała nagle. – Jeżeli tak właśnie pomyślałaś.

Nie wiedząc, jak zareagować, sięgnęłam po ironię:

– Prawdziwy książę.

– Robił inne rzeczy. Na przykład zamykał mnie w dźwiękoszczelnym pokoju. – Wzdrygnęła się. – Gdybym nie odeszła, mogłoby dojść do tragedii.

– Całe szczęście, że to zrobiłaś.

Burza oklasków w sąsiedniej sali oznaczała, że Toby zakończył swój występ z większym sukcesem niż ja. Konferansjer zapowiedział Tę Drugą, a ja nie mogłam się oprzeć ciekawości, czy facet od ładnych cycków ponownie wywoła zamieszanie. Wyobrażałam go sobie przyczajonego tuż za drzwiami wejściowymi, nasłuchującego kolejnego kobiecego głosu wzmocnionego mikrofonem.

Uniosłam pustą szklankę i powiedziałam:

– Może postawię następną kolejkę?

Następna kolejka zlała się w jedno z kolejną. Zbyt późno dotarło do mnie, że jestem wstawiona. Uzmysłowiłam to sobie w momencie, kiedy zaczęłam opowiadać o konkursie na najzabawniejszą osobę w Austin.

– Totalna głupota – oświadczyłam. – Nie mam żadnych szans.

– Na pewno masz – zaprotestowała, wspierając głowę na ślizgających się po stole rękach.

Nie miałam. Nigdy nie odkryłabym się tak lekkomyślnie ze swoimi nadziejami przed nikim z branży, bo wszyscy pragnęliśmy tego wyróżnienia i zarazem czuliśmy się tym zażenowani. Świat kabaretu był jednak Amandzie kompletnie obcy, za przewodnika miała tylko mnie. Poczułam pewną ulgę, dzieląc się swoimi żałosnymi marzeniami z kimś, kto nie miał pojęcia, jak bardzo są nieosiągalne.

To dość duża impreza organizowana co roku w Bat City Comedy Club. Każdy komik w mieście staje do zawodów. Zwycięzca otrzymuje nagrodę pieniężną: pięć tysięcy dolarów – wystarczyłoby na powrót do L.A., może nawet zostałoby coś na nakręcenie niskobudżetowego materiału wideo. Albo odcinka pilotowego serialu, gdybym tylko zdołała wpaść na jakiś dobry pomysł. Jeśli wygram, przekonywał cichutki, uparty głosik w mojej głowie, być może Jason znów zgodzi się ze mną współpracować i razem napiszemy scenariusz.

– Nie zdążyłam się zapisać w ubiegłym roku – kontynuowałam. – Ale w tym… – Twarz Amandy się rozjaśniła, dodałam więc czym prędzej: – Marne szanse. Każdy komik w mieście – każdy, kogo znam – staje do tego konkursu. – Wskazałam drzwi do sąsiedniej sali, z której dobiegało pobrzękiwanie ukulele i zawodzenie Jamesa. – Ale w jury zasiadają ludzie z branży z L.A., Nowego Jorku i Toronto, więc samo przejście do finału… – Zawiesiłam głos. Ludzie, których znałam, pozyskali dzięki udziałowi w konkursie menedżerów, agentów, zaproszenia na festiwale, a nawet epizody w sitcomach. Wymienianie tych możliwości wydawało się nierozsądne.

Chyba wyczytała zgryzotę z mojej twarzy.

– Dlaczego w ogóle tutaj wróciłaś?

Mnóstwo powodów przemawiało za opuszczeniem L.A.: opłaty za wynajem mieszkania były coraz wyższe, a ja coraz bardziej wykończona pracą w jadłodajni, ale szalę przeważyło dopiero katastrofalne spotkanie w cztery oczy z Aaronem Neelym. Neely. Komik ze skłonnością do autodestrukcji po jednym z odwyków podjął zaskakującą decyzję porzucenia własnej kariery u szczytu popularności i zajęcia się promowaniem młodych talentów. Przez cztery lata mieszkania w L.A. Jason i ja kilka razy byliśmy blisko przebicia się do niego, aż wreszcie on jakimś cudownym zrządzeniem losu oraz dzięki znajomościom zdołał zaklepać spotkanie. Myśleliśmy, że to strzał w dziesiątkę, nasza wielka szansa. Przysięgliśmy sobie nawzajem, że porozmawiamy z nim wyłącznie we dwoje – nie należeliśmy do tych ludzi, którym L.A. zawdzięcza złą sławę – Jason jednak nie przychodził, Neely czekał na nas przy swoim stoliku w smoothie barze, a ja nie mogłam po prostu wyjść. Zerknąwszy po raz ostatni na telefon, żeby sprawdzić, czy nie nadeszła jakaś wiadomość od mojego partnera, podeszłam, by przedstawić nasz pomysł na serial. Samotna i nieustraszona, w podróbce szpilek Prady, kopertowej sukience udającej projekt Diane von Furstenberg, z torebką nawiązującą stylem do wyrobów Marca Jacobsa.

To, co nastąpiło później, było tak surrealistyczne, że niemal zabawne. Smoothie, które czekało na mnie przy stoliku Aarona – bordowa miazga z jarmużu i buraczanej pulpy o kredowym posmaku, którą wmusiłam w siebie z okrzykami udawanego zachwytu. Sposób, w jaki wysoki stołek barowy zdawał się pode mną załamywać, a ściany przybliżać. Donośny szept, który dochodził od strony paprotek oddzielających nas od reszty pomieszczenia, stopniowo zagłuszający wszystko inne poza jego słowami: „Wyglądasz okropnie. Pozwól się odwieźć do domu”.

No i oczywiście sam Neely, mój komediowy idol o czerwonym piegowatym nosie i dłoniach olbrzyma. Wielki gwiazdor. Później, kiedy siedziałam na tylnym siedzeniu jego SUV-a z czarną tapicerką, za przyciemnianymi szybami, nie sprawiał już wrażenia takiego wielkiego.

Gdy wreszcie wysadził mnie przed domem, ruszyłam chwiejnym krokiem do drzwi, czując ulgę, że w ogóle jestem w stanie iść o własnych siłach. Zastałam Jasona skulonego żałośnie nad muszlą klozetową: on też był chory. Spojrzenie, którym mnie powitał, było tak straszne, tak pełne wyrzutu i obrzydzenia, że nie miałam żadnych wątpliwości: nigdy nie porozmawiamy o tym, co się stało. W pewnym sensie nawet tego nie chciałam, z obawy przed wciągnięciem przez ruchome piaski pamięci. Wystarczy powiedzieć, że nigdy się do nas nie odezwał w sprawie serialu. Najwyraźniej zawaliłam prezentację.

Tymczasem moja rozmówczyni wciąż czekała na odpowiedź.

– Czasami marzenia się nie spełniają – zakomunikowałam po chwili milczenia. – Nie ma sensu tego roztrząsać. Trzeba zacząć od nowa. Próbować do skutku.

Amanda po raz kolejny przyszpiliła mnie przeciągłym spojrzeniem, na zmianę naiwnym i pełnym zrozumienia, jakby to były dwie strony tego samego medalu.

– Postawa godna podziwu – skonstatowała na koniec.

Przyjaźń z kobietami nigdy nie przychodziła mi łatwo. Nie mogłam się dostosować do jej transakcyjnej natury: ty mi powierz swój sekret, a ja w zamian podzielę się z tobą największymi lękami. Wymazać i powtórzyć. Nawet jako dziecko nie byłam tym zainteresowana. Już w piątej klasie można się było zorientować, że niektóre dziewczyny wyrosną na smukłe piękności, inne będą zbierać same piątki albo latać za chłopakami, a kolejne będą robić wszystkie te rzeczy po hiszpańsku, którym ja nie władam; mój wygląd może wprowadzić w błąd, w rzeczywistości rozumiem tylko to, co mówi do mnie moja mama. Rola klasowego błazna nie zapewnia przynależności do żadnej grupy, dlatego kilka lat później, gdy pojawił się Jason ze swoimi żartami o puszczaniu bąków i odtwarzaniem skeczy z Saturday Night Live, poczułam ulgę, że już nigdy nie będę musiała uczestniczyć w dziewczęcych wynurzeniach.

Kiedy jednak wyczułam utratę zainteresowania Amandy, natychmiast wiedziałam, co należy zrobić. Postanowiłam ściągnąć ją z powrotem substytutem zwierzeń.

– Prawdę mówiąc, mam coś w rodzaju blokady twórczej – zakomunikowałam, szukając czegoś dalekiego od prawdy, ale w chwili, gdy wypowiadałam te słowa, zdałam sobie sprawę z ich celności. – Cały mój program sprawia wrażenie pozbawionego życia. Ja sama czuję się martwa w środku. – Przeklęta whisky!

Amanda nachyliła się ku mnie z nagłym ożywieniem i zacisnęła chude palce na moim nadgarstku.

– Posłuchaj, Dano – powiedziała. – Dobrze wiem, jak to jest, kiedy zostajesz zmuszona do opuszczenia miasta, tracisz możliwość zarobkowania, szacunek do samej siebie, wszystko. Pozwalałam, żeby facet zamykał mnie w pokoju i mówił, że jestem bezwartościowa, a nie był nawet przystojny – zachichotała ponuro, nieprzyjemnie. – Wcale nie spojrzałabym na niego, gdybym nie czuła się martwa w środku. Ale przecież żyję. Jestem tu. I ty także. – W jej oczach rozgorzał pijacki płomień, wbiła palce w kość mojego nadgarstka. – Cokolwiek się wydarzyło w L.A., wcale cię nie zabiło. Tak powinien się czuć ten, który ci to zrobił, nie ty.

– Nic mi się nie stało w L.A. – sprostowałam, delikatnie odpychając jej dłoń.

Puściła mnie i cofnęła się nieznacznie, jakby wracał jej rozsądek. Następnie popatrzyła na mój nadgarstek, który masowałam drugą ręką, i roześmiała się szczekliwym, lisim śmiechem, jakim reagowała na moje żarty podczas występu. Oparła się na krześle.

– Jasne. – Wyszczerzyła zęby w uśmiechu. – Chciałabym wiedzieć, kim jest to „nic”. Strzaskałabym mu kolana w twoim imieniu.

Punkt dla zwolenników dosłowności.

– Gdybym ci powiedziała, musiałabym cię zabić.

– Bez ryzyka nie ma zabawy.

Nagle zeszło ze mnie całe napięcie i poczułam się zmęczona udawaniem.

– Mam lepszy pomysł. Może kiedy ty będziesz roztrzaskiwać kolana Panu Nic, ja skopię tyłek twojemu byłemu?

– Niezły wybór na początek. Ale ostrzegam cię, jeżeli szukasz kandydatów do skopania tyłka, to mam długą listę.

– Pokaż mi, to ja pokażę ci swoją.

– Dobra.

Uniosłam szklankę, stuknęłyśmy się i napiłyśmy równocześnie. Słyszałam, jak Fash kończy swój występ. Planował wspólne wyjście z komikami, którzy zostaną do końca – pewnie wylądują w Bat City na nocnej imprezie open mic. Lada chwila czyjaś głowa wychyli się zza rogu i poproszą mnie, żebym z nimi poszła. Jeżeli nie chciałam wszystkim przedstawiać Amandy, powinnam teraz zakończyć nasze spotkanie.

– Hej, miło było cię poznać – odezwałam się. – Ten występ był ciężki. A teraz czuję się… – Położyłam rękę na sercu. – O wiele bardziej wstawiona – dokończyłam ze śmiechem. – Ale dziękuję ci, poważnie. Śledź mnie na Facebooku, jeżeli chcesz wiedzieć, kiedy znów będę występować w mieście – dodałam, przypomniawszy sobie właściwą formułkę, którą powinnam powtarzać możliwie często dla dobra własnej kariery.

– Trzymam się z daleka od mediów społecznościowych – odpowiedziała Amanda. – Może jestem paranoiczką, ale po doświadczeniu z Runnrem wiem, gdzie trafiają nasze dane. Czy mogłabyś mi zamiast tego dać swój numer telefonu? – poprosiła, podsuwając mi serwetkę i podając długopis.

Zawahałam się tylko na ułamek sekundy, nim powiedziałam:

– Jasne. – Zapisałam numer i wstałam. Kiedy podawałam Amandzie długopis, przyszedł mi do głowy kolejny pomysł na fabułę serialu: Niewydarzona artystka kabaretowa zakłada fałszywy profil na Instagramie, podając się za lifestyle’owego guru. Przyciąga miliony followersów i do końca życia musi udawać. Ruszyłam w kierunku wyjścia.

– Powodzenia na tym konkursie w przyszłym tygodniu – zawołała za mną.

– Chyba połamania nóg? – odpowiedziałam odruchowo.

– Byle nie własnych.

Roześmiałam się w nagrodę za drugie podejście do kiepskiego żartu. W tej chwili wyglądało na to, że zyskałam fankę lub kogoś, kto by mi się przydał jeszcze bardziej: przyjaciółkę.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI