Spis treści

#shelfie

#ageless

#skinfood

#golocal

#makeup revolution

#beautyCV

#less waste

#smog alert

#polish boy

#beautiful life

Przewodnik naturalnego piękna dla Polek

Kolejna książka o pielęgnacji? Tak reagowałam, gdy na moje biurko szefowej działu urody ELLE trafiały coraz to nowe poradniki o sekretach piękna kobiet z rozmaitych zakątków świata. Brakowało mi jednak takiego przewodnika dla Polek, „szytego na miarę”, stworzonego z myślą o ich rzeczywistych potrzebach i problemach.

Inspiracją do powstania tej książki stały się też moje rozmowy i wywiady z dermatologami i kosmetologami, którzy nie zawsze podzielali zachwyt nad zagranicznymi nowościami i trendami pielęgnacyjnymi lansowanymi w mediach społecznościowych.

J-beauty, K-beauty, francuska nonszalancja, australijski luz – to tylko niektóre z nich. Jednak to, co pochodzi z daleka, wydaje się egzotyczne i ładnie wygląda na Instagramie, niekoniecznie sprawdza się w rzeczywistości. Czasem może nawet bardziej nam zaszkodzić, niż pomóc.

Razem z najlepszymi polskimi ekspertkami od urody wzięłam pod lupę najbardziej popularne praktyki pielęgnacyjne i „cudowne składniki” z różnych stron świata. Przeprowadziłam śledztwo, na ile sprawdzają się one na polskim gruncie. Podpowiem ci, co powinno się znaleźć w twojej kosmetyczce, a z czego możesz bez wyrzutów sumienia zrezygnować. Zdradzę, jak w dziesięć minut zrobić make-up no make-up, który podkreśli twoje naturalne atuty, bez teatralnych sztucznych rzęs, tipsów i hebanowej opalenizny rodem z solarium. Z tej książki dowiesz się, jak świadomie kupować kosmetyki i na co zwracać uwagę w ich składzie, jednocześnie nie szkodząc środowisku. Poznasz też patenty na zdrowie i urodę Polek, dla których kosmetyki to praca i pasja jednocześnie. To urodzone ambasadorki „Polish beauty” – naturalne, zadbane, spełnione kobiety. Pełne energii, zarażające optymizmem, które kochają siebie i świat dookoła. I w tym tkwi ich piękno. Do tego samego namawiam ciebie. Dołącz do społeczności „Polish beauty”. Bądź sobą i bądź piękna.

Marta Krupińska

Jestem szefową działu urody ELLE i ELLE MAN. Wcześniej pisałam między innymi dla „Wysokich Obcasów” i „Viva! Moda”. Testuję dziesiątki kosmetyków, a znajomi żartują, że moje mieszkanie zmieniło się w drogerię. Chciałabym być kosmetyczną minimalistką, ale chyba uda mi się to dopiero w następnym wcieleniu. Mam słabość do brokatu, kadzidlanych perfum i kredek do brwi.

Kocham podróże, ale najlepiej czuję się na warszawskim Mokotowie. Szybko mówię i chodzę, dużo czytam, słucham i oglądam. Żałuję, że nie urodziłam się w latach siedemdziesiątych. Z natury jestem choleryczką, próbuję być zen, wyginając się w asanach.

Ekspertki #polishbeauty

Anna Grela

Kosmetolożka z dwudziestopięcioletnim doświadczeniem zawodowym. Wiedzy i inspiracji szuka, studiując tradycyjną kosmetykę, kosmetologię i medycynę naturalną. Zwolenniczka holistycznego podejścia i terapii manualnych z wykorzystaniem naturalnych kosmetyków. Podczas warsztatów i konsultacji uczy kobiety, jak dbać o skórę na każdym etapie życia. Pracę wzbogaca doświadczeniami wyniesionymi z praktyki jogi, medytacji, holistycznej pracy z ciałem i zdrowego odżywiania.
@warsztatpiekna

Wioletta Kaniewska

Absolwentka Wydziału Farmacji Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Kosmetolożka, od lat związana z laseroterapią. Nie mogą jej ominąć nowości z chemii i technologii produkcji kosmetyków. Szkoleniowiec, autorka i współautorka licznych artykułów z branży beauty. Szuka balansu między hi-tech a naturą. Właścicielka niezliczonych zaawansowanych technologicznie kremów z kwasami oraz naturalnych peelingów do ciała.
@wiolakaniewska

Iwona Radziejewska-Choma

Flebolożka, lekarz medycyny estetycznej. W roku 2002 ukończyła Warszawską Akademię Medyczną. Jako jedna z 96 lekarzy w Polsce posiada certyfikat potwierdzający jej kwalifikacje w zakresie medycyny estetycznej nadawany i honorowany przez Polskie Towarzystwo Lekarskie i Międzynarodowe Stowarzyszenie Medycyny Estetycznej w Paryżu. W 2012 roku uzyskała tytuł specjalisty medycyny przeciwstarzeniowej. Od 2014 roku prowadzi własną klinikę Saska Clinic.
@saska_clinic_dr_radziejewska

Sylwia Rakowska

Makijażystka. Pracuje przy kampaniach reklamowych i sesjach fotograficznych dla najważniejszych magazynów. Dba o wizerunek polskich gwiazd, między innymi Ewy Chodakowskiej, Weroniki Książkiewicz, Katarzyny Sokołowskiej i Danuty Stenki. Zwolenniczka naturalnego piękna i minimalistycznego makijażu. Inicjatorka instagramowej akcji #twarztoniepisanka.
@sylwiarakowskamakeup

#shelfie

Selfie to już przeżytek. Dziś w mediach społecznościowych królują #shelfie, czyli perfekcyjnie wystylizowane zdjęcia półek i toaletek wypełnionych kosmetykami. Bez względu na geolokalizację na wielu z nich znajdziemy te same produkty. Nic dziwnego. W dobie e-commerce i Instagrama jesteśmy na bieżąco z kosmetycznymi nowinkami z całego świata i mamy do nich nieograniczony dostęp. Podpatrujemy to, co lansują zagraniczne gwiazdy, blogerki i trendsetterki, i inspirujemy się tym. Stosujemy wieloetapową koreańską pielęgnację, chcemy mieć nonszalancką fryzurę jak Francuzki, zazdrościmy złocistej opalenizny Australijkom.

Czy wszystkie te rytuały są dla nas rzeczywiście dobre? Przecież żyjemy w odmiennym klimacie, mamy zupełnie inną skórę i różne potrzeby. Zanim więc rzucisz się w wir kosmetycznych rewelacji z najodleglejszych zakątków świata, sprawdź, co naprawdę powinno się znaleźć na twojej półce, a z czego możesz bez żalu zrezygnować. Gotowa?

Made in Korea

Naszą przygodę z zagranicznymi trendami zacznijmy od Korei. To zdecydowanie najmodniejszy kierunek w branży beauty. Kobiety na całym świecie oszalały na punkcie koreańskiej pielęgnacji. Palec pod budkę, kto nie ma w kosmetyczce choćby jednego kremu BB. Ja noszę go zawsze w torebce. To dla mnie świetna alternatywa dla podkładów, bo nie lubię uczucia „tapety” na twarzy. Kremy BB są lżejsze, mniej kryjące i nie wywołują efektu maski.

To właśnie od nich parę lat temu zaczął się boom na K-beauty. Jednak mało kto wie, że tak zwany blemish balm lub beauty balm to wynalazek europejski, i do tego wcale nienowy – ma już prawie sześćdziesiąt lat. Pierwszy tego typu produkt stworzyła w latach sześćdziesiątych XX wieku niemiecka dermatolog dr Christine Schrammek z myślą o pacjentach po zabiegach laserowych. Kremy te miały przyspieszać regenerację skóry, łagodzić podrażnienia i redukować zaczerwienienia.

BB i spółka

Ale to właśnie Koreankom zawdzięczamy renesans kremów BB. Trudno o lepszą rekomendację. W całej Azji, a zwłaszcza w Korei, kobiety mają obsesję na punkcie idealnie gładkiej, jasnej, nieskazitelnej cery. Dlatego na potęgę nawilżają skórę i zabezpieczają ją przed słońcem – przez okrągły rok, od rana do wieczora. Dzięki zawartości składników nawilżających oraz filtrów chroniących przed szkodliwym promieniowaniem UV krem BB sprawdza się w obu tych zadaniach, jednocześnie maskuje drobne niedoskonałości, na przykład rozszerzone pory, a także delikatnie matuje i reguluje wydzielanie sebum, dając efekt baby face – młodzieńczej, naturalnie promiennej, zdrowej i zadbanej cery.

Po BB przyszła moda na podkłady cushion (wsączone w gąbkę i nakładane poduszeczką), maski w płachtach i egzotyczne składniki kremów, ze śluzem ślimaka na czele. Oraz last but not least: koreański rytuał 10 kroków. Zaczyna się od dogłębnego oczyszczenia skóry, które składa się z trzech etapów: demakijażu (najczęściej z użyciem olejku), umycia twarzy (żelem lub pianką, które zmywa się wodą) i peelingu. Co dalej? Tonik, esencja, serum, maska w płachcie, krem pod oczy, krem do twarzy i ochrona przeciwsłoneczna. Sporo tego. W drogeriach pojawiły się więc nawet osobne działy z produktami K-beauty. Koreańska pielęgnacja podbiła też media społecznościowe. Nic dziwnego – designerskie kosmetyki „made in Korea” w bajecznie kolorowych opakowaniach są gadżeciarskie, fotogeniczne i „Instagram-friendly”. Ale czy również „skin-friendly”?

„To, co rzeczywiście warto zapożyczyć od Koreanek, to demakijaż, oczyszczanie i ochrona przeciwsłoneczna – mówi Anna Grela, kosmetolożka i założycielka sklepu internetowego z naturalnymi kosmetykami Warsztat Piękna. Jednak nie u każdej z nas sprawdzi się azjatycki sposób dbania o skórę. – Od wielu klientek słyszę, że nie miały problemów z cerą, dopóki nie zaczęły stosować koreańskiej pielęgnacji. Trzeba pamiętać, że nie wszystkie kosmetyki rodem z Azji są świetnej jakości i niekoniecznie odpowiadają naszym europejskim cerom”.

Adres ma znaczenie

Dlaczego koreańskie rytuały piękna nie zawsze nam służą? Z prostej przyczyny: Koreanki mają inny rodzaj skóry, żyją w odmiennym klimacie, stosują różniącą się od naszej dietę. Przy wyborze kosmetyku trzeba się kierować przede wszystkim potrzebami i rodzajem cery: tym, czy jest mieszana, tłusta czy raczej sucha. A także szerokością geograficzną, na której mieszkamy.

„Pielęgnacja musi być dopasowana do warunków, w jakich na co dzień żyjemy. W Azji panuje kult wybielania, praktycznie każdy kosmetyk ma rozjaśniać i wyrównywać koloryt cery, likwidować przebarwienia. Azjatki mają też naturalnie grubszą i bardziej porowatą skórę niż Polki. U nas po czterdziestym roku życia robi się ona cieńsza, rozszerzają się pory. Do tego często zmagamy się z trądzikiem różowatym, przesuszeniem, alergiami. Dlatego kosmetyk, który na Dalekim Wschodzie jest hitem, niekoniecznie sprawdzi się w polskich warunkach” – mówi flebolożka, lekarka medycyny estetycznej i anti-aging Iwona Radziejewska-Choma.

(Zbyt) wiele kroków do piękna

Powiedzmy sobie szczerze: mało która z nas (na czele ze mną) ma czas, cierpliwość i ochotę na codzienny rytuał 10 kroków. I wcale nie musimy z tego powodu rwać włosów z głowy. Eksperci są zgodni: możemy bez wyrzutów sumienia odpuścić niektóre kroki (na przykład emulsję), a inne (na przykład maskę w płachcie) stosować raz, dwa razy w tygodniu. Uff… Przynajmniej mam o jeden grzech mniej na koncie.

Zresztą nawet Azjatki mają już chyba dość tak czasochłonnej pielęgnacji, bo coraz częściej omijają niektóre kroki albo sięgają po kosmetyki wielofunkcyjne, które łączą właściwości kilku produktów, na przykład jednocześnie nawilżają i rozjaśniają. Trend skip-care (ang. skip – ominąć, przeskoczyć) to zwrot w stronę bardziej minimalistycznej pielęgnacji. Chodzi o to, aby używać mniej kosmetyków, za to skuteczniej działających i o wyższej zawartości składników aktywnych. Jednak w odniesieniu do podstawowego kroku, demakijażu, nie ma taryfy ulgowej.

Pielęgnacja po polsku

Co zatem powinno się znaleźć na #shelfie Polki? Zacznijmy od podstaw.

Po pierwsze, oczyszczanie

„To podstawa codziennej pielęgnacji. Nawet jeśli wracasz po całonocnej imprezie, bezwzględnie usuń makijaż, bo on bardzo zatyka pory skóry” – tłumaczy Iwona Radziejewska-Choma.

Wieloetapowe oczyszczanie nie polega jednak na tym, żeby skórę maksymalnie odtłuścić. Po demakijażu powinna mieć ładny kolor i być miękka, bez uczucia ściągnięcia, napięcia czy pieczenia. Zdaniem Anny Greli Polki często oczyszczają twarz niewłaściwymi preparatami, zbyt mało starannie lub wręcz przeciwnie, zbyt katując skórę. „Używamy za dużo kosmetyków i do tego źle dobranych. Gdy nasza cera ma skłonność do przetłuszczania się, to na półce mamy wyłącznie kosmetyki matujące, wysuszające, przeciwzapalne. W ten sposób niszczymy naturalną barierę ochronną skóry, przez co traci ona odporność i zaczyna reagować alergicznie. Z kolei przy cerze wrażliwej boimy się, że wszystko jej zaszkodzi, i skupiamy się na kamuflażu, ukrywaniu zaczerwienień”.

Efekt? „Sucha jak wiór skóra, zapchane pory i problemy z podrażnieniami, zaskórnikami i trądzikiem” – wyjaśnia Anna Grela. Jej zdaniem staranne oczyszczenie twarzy jest dużo ważniejsze niż stosowanie kremu nawilżającego. Z prostej przyczyny: jeśli najcudowniejszy, najbogatszy w składniki aktywne krem nałożysz na nieoczyszczoną skórę, i tak nie będzie skuteczny.

Czysta sprawa z olejem

Od produktów do oczyszczania twarzy, pod którymi uginają się półki w drogeriach, można dostać zawrotu głowy. Do wyboru mamy żele, mleczka, śmietanki, pianki, emulsje, musy i olejki myjące. Te ostatnie, oparte na naturalnych olejach, stanowią podstawę demakijażu Koreanek i robią międzynarodową karierę. W swojej ofercie ma je również coraz więcej polskich marek. Ale czy równie dobrze sprawdzą się na skórze Polek?

Tak, zwłaszcza jeśli masz cerę suchą, wrażliwą lub atopową. Olejki i oliwki myjące nie będą podrażniać i wysuszać skóry, pomogą też odbudować jej warstwę hydrolipidową – naturalny płaszcz ochronny, który zabezpiecza naskórek przed wysychaniem i szkodliwymi czynnikami z zewnątrz: wiatrem, zimnem, smogiem. A przy tym skutecznie rozprawią się nawet z wodoodpornym tuszem do rzęs. „Olej rozpuszcza tłuszcz i zanieczyszczenia. Powinien jednak być hydrofilny, czyli w kontakcie z wodą tworzyć emulsję – wtedy rzeczywiście będzie usuwał makijaż” – potwierdza Iwona Radziejewska-Choma.

Jeśli decydujesz się na olejowe oczyszczanie, weź przykład z Koreanek i oprócz olejku przynajmniej raz dziennie zastosuj produkt zmywany wodą, na przykład żel, który usunie resztki oleju i rozpuści zatykające pory sebum. „Zatkanie porów, zwłaszcza przy skórze wrażliwej lub naczyniowej, będzie stymulowało stan zapalny, powstawanie zaskórników i uszkadzanie kolejnych naczynek” – tłumaczy ekspertka.

Do tematu olejków i tego, jakie wybierać, powrócimy wkrótce przy okazji olejowej odnowy.

Cel na micele

Zanim przyzwyczaiłam się do olejowego demakijażu z „poślizgiem”, przez lata byłam wierna płynom micelarnym. Dzięki temu, że są lekkie jak woda i nie zostawiają żadnych śladów na skórze, to ulubiony produkt makijażystek gwiazd. Znajdziesz je też w każdym gabinecie dermatologicznym. Tajemnica ich sukcesu tkwi w mikroskopijnych cząsteczkach, micelach, które działają jak magnes – przyciągają i wchłaniają nadmiar sebum, resztki makijażu i wszelkie zanieczyszczenia.

Ale uwaga. „Micele zostają na skórze i przyczepiają się jak rzep do naszych gruczołów łojowych, komórek naskórka oraz cementu międzykomórkowego, który go spaja. Naturalne sebum na powierzchni skóry też potraktują jak zanieczyszczenie. W rezultacie mogą więc wysuszać” – ostrzega kosmetolożka Wioletta Kaniewska. Aby tego uniknąć, po oczyszczeniu twarzy płynem micelarnym przemyj ją wodą zwykłą lub termalną albo tonikiem. Tak samo z mleczkiem i śmietanką do demakijażu – zmyj ich resztki, aby nie pozostawiać na skórze tłustej warstwy i przywrócić prawidłowy poziom pH.

I pamiętaj: płyn micelarny to nie to samo co tonik. Nie stosuj tych produktów zamiennie. „Płyn micelarny ma za zadanie zmyć makijaż i zanieczyszczenia, a tonik tonizuje, to znaczy przywraca skórze naturalne pH, zwęża pory, zapobiega stanom zapalnym i przygotowuje twarz do przyjęcia kolejnych kosmetyków” – wyjaśnia Iwona Radziejewska-Choma. Dlatego po zastosowaniu płynu micelarnego koniecznie sięgnij po tonik.

Esencja natury

Tonik możesz zastąpić hydrolatami, czyli wodami roślinnymi zawierającymi naturalne ekstrakty i wyciągi z ziół, kwiatów i owoców. Sięga po nie coraz więcej Polek. Sama jestem ich fanką. Moim absolutnym faworytem są wody różane polskich marek kosmetyków naturalnych Make Me Bio i Ministerstwa Dobrego Mydła. Pięknie pachną, delikatnie łagodzą oraz pozostawiają skórę gładką i miękką. Lubię użyć wody różanej rano pod krem i w ciągu dnia do odświeżenia skóry. Spryskuję nią twarz i delikatnie wklepuję opuszkami palców.

„Hydrolaty zawierają naturalne kwasy, które obniżają pH. Odczyn pH skóry nie powinien przekraczać 5,5. Gdy zachowuje właściwy poziom, działa jak naturalna tarcza ochronna: hamuje rozwój bakterii i poprawia przenikanie kosmetyków do głębszych warstw skóry” – tłumaczy Iwona Radziejewska-Choma.

Akcja eksfoliacja

Po demakijażu twoja skóra jest gotowa na peeling, który pobudzi krążenie, pomoże w usuwaniu zanieczyszczeń i obniży napięcie mięśni twarzy. Jeśli masz z natury cienką i wrażliwą skórę (witaj w klubie), zamiast peelingów mechanicznych wybieraj enzymatyczne, na przykład z łagodniejszymi enzymami z owoców lub kwasami owocowymi, które rozpuszczają martwe komórki naskórka bez konieczności tarcia. Nakładaj je raz lub dwa razy w tygodniu jak maskę, na pięć, dziesięć minut, a następnie zmyj. „Łuska suchej skóry zaburza wytwarzanie nowych, zdrowych komórek naskórka, utrudnia jej oddychanie i cyrkulację wody oraz blokuje wchłanianie kosmetyków. W efekcie cera staje się szara i niedotleniona. Peeling usunie to, co niepotrzebne, poprawi koloryt skóry i zwęzi pory. Enzymatyczny działa lepiej przy dużej wilgotności powietrza, dlatego warto nakładać go pod prysznicem” – radzi Wioletta Kaniewska.

Peeling sprzyja też samoregeneracji skóry. „Amerykański lekarz, autor książki Skóra pełna blasku, doktor Harold Lancer, do którego przychodzą gwiazdy, między innymi Jennifer Lopez, Victoria Beckham i Kim Kardashian, potwierdza, że regularne złuszczanie delikatnym peelingiem poprawia jędrność skóry. Działa jak masaż, pobudza krążenie, sprawia, że kosmetyki lepiej się wchłaniają, a poza tym pobudza skórę do odnowy” – wyjaśnia Anna Grela. A nawet najbogatsze kremy nie dokonają tego, co skóra jest w stanie zrobić sama.

Pamiętaj jednak, że złotym środkiem jest umiar. Nie przekraczaj podanych przez producenta częstości ani czasu stosowania, aby nie podrażnić skóry. Ostrożnie zwłaszcza przy cerze atopowej – zbyt częste lub drażniące peelingi mogą zaostrzyć stan zapalny.

WSPARCIE W GABINECIE

Cerze problematycznej, tłustej i trądzikowej dobrze zrobi seria peelingów w gabinecie kosmetycznym. Wioletta Kaniewska poleca do zabiegów eksfoliacji kwas ferulowy, który działa antyoksydacyjnie, jest równocześnie filtrem UV i nie powoduje przebarwień, więc można go stosować także latem. Łagodne i bezpieczne nawet dla cery wrażliwej, podczas ciąży i terapii retinoidami są też peelingi na bazie kwasów migdałowego i azelainowego.

Dobre bakterie

Peeling usunie martwy naskórek, ale też „wyreguluje” florę bakteryjną i sprawi, że twoją skórę będą zasiedlać „dobre” bakterie. To one razem z innymi mikroorganizmami tworzą nasz mikrobiom, czyli naturalną tarczę, która zabezpiecza skórę przed alergenami, toksynami i zanieczyszczeniami. Mikroflora, zarówno ta na skórze, jak i w przewodzie pokarmowym (jej masa w jelitach wynosi około trzech kilogramów!), decyduje o naszej odporności. Gdy jest zaburzona, na przykład po kuracji antybiotykami albo na skutek spożywania zbyt dużej ilości cukrów, jesteśmy bardziej podatni na infekcje, choroby autoimmunologiczne czy nietolerancje pokarmowe. Pomóc może dieta bogata w warzywa, owoce, kiszonki i produkty fermentowane, jak kefir, oraz suplementacja probiotykami.

Te ostatnie znajdziemy też w kosmetykach. Naturalnymi probiotykami są na przykład lanolina, wosk pszczeli czy drożdże, o których mówi się, że mogą wydłużyć żywotność komórek skóry. Wykorzystuje się je w ekskluzywnych japońskich kosmetykach SK-II, uwielbianych między innymi przez Cate Blanchett i Nicole Kidman. Eksperci tej marki odkryli, że osoby, które pracują przy produkcji sake, mają idealnie gładką skórę dłoni. Okazało się, że to zasługa drożdży ryżowych. O skuteczności drożdży wiedziały też nasze mamy i babcie. Na wypryski kładły maseczki z drożdży, które łagodziły zaczerwienienia i stany zapalne skóry.

Wybieraj kosmetyki, które zawierają filtraty drożdżowe. Filtrat wydobywa esencję, zostawiając na skórze to, co najlepsze. „Można je porównać do kiszonek, które mają zbawienny wpływ na nasz układ pokarmowy. Probiotyki normalizują florę bakteryjną skóry i wzmacniają jej naturalną barierę ochronną” – tłumaczy Wioletta Kaniewska. Dlatego właśnie często wykorzystuje się je w pielęgnacji antysmogowej. Ale o niej później.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

#ageless

Dostępne w wersji pełnej

#skinfood

Dostępne w wersji pełnej

#golocal

Dostępne w wersji pełnej

#makeup revolution

Dostępne w wersji pełnej

#beautyCV

Dostępne w wersji pełnej

#less waste

Dostępne w wersji pełnej

#smog alert

Dostępne w wersji pełnej

#polish boy

Dostępne w wersji pełnej

#beautiful life

Dostępne w wersji pełnej

Burda Media Polska Sp. z o.o.
ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa
Dział Handlowy: tel. 22 360 38 41–42
Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360 37 77

Tekst © 2019 Marta Krupińska

Konsultacja merytoryczna: Wioletta Kaniewska
Opracowanie redakcyjne i korekta: Pracownia Edytorska Od A do Z / www.oda-doz.pl
Projekt graficzny okładki i makiety, ilustracje: Weronika Kuc / www.weronikakuc.com
Sesja produktowa: Marcin Klaban
Stylizacja produktów: Maja Naskrętska
Redaktor prowadzący: Małgorzata Zemsta
Redaktor techniczny: Mariusz Teler

Zdjęcia wewnątrz: Marcin Klaban; archiwum prywatne Anny Greli; archiwum prywatne Wioletty Kaniewskiej; archiwum prywatne Sylwii Rakowskiej; archiwum prywatne Iwony Radziejewskiej-Chomy; materiały prasowe Ministerstwa Dobrego Mydła; archiwum prywatne Agaty Herbut; archiwum prywatne Zofii Krasuskiej-Kopyt; archiwum prywatne Weroniki Książkiewicz; archiwum prywatne Karoliny Limbach; archiwum prywatne Pauliny Beker; archiwum prywatne Mai Naskrętskiej; archiwum prywatne Wiktorii Brdyś; archiwum prywatne Angeliki Warlikowskiej; archiwum prywatne Zofii Zborowskiej- Wrony; materiały prasowe Annabelle Minerals; archiwum prywatne Joanny Hołuj/materiały prasowe IOSSI; materiały prasowe Miya Cosmetics; materiały prasowe Resibo/archiwum prywatne Eweliny Kwit-Betlej; Michał Radwański; archiwum prywatne Moniki Żochowskiej; archiwum prywatne Karoliny Kuklińskiej-Kosowicz; materiały prasowe YOPE.

Copyright for Polish Edition © 2019 Burda Media Polska Sp. z o.o. All rights reserved.

ISBN 978-83-8053-650-0

Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kodowanie w urządzeniach do przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych, również częściowe, tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

www.burdaksiazki.pl
www.kultowy.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Katarzyna Ossowska