Okładka

Biblioteka Kaznodziejska nr 06/2019

Święty Wojciech Dom Medialny sp. z o.o.

W TYCH MIESIĄCACH

Słowo jest blisko ciebie

ks. Maciej K. Kubiak

„Wielka tajemnica wiary” – to słowa, które wyznaczają kierunek pracy duszpasterskiej Kościoła w Polsce na nowy rok liturgiczny (2019/2020), który rozpoczniemy z początkiem grudnia. Listopad przyniesie ostatnie dni „starego” roku, który przeżywaliśmy „W mocy Bożego Ducha”. Będziemy dziękować w tych dniach Panu Bogu za dar Pana i Ożywiciela, którego działania doświadczaliśmy wraz z całym polskim Kościołem („Duch, który umacnia miłość”). Może w tym pomóc adoracja Najświętszego Sakramentu (na listopad), którą proponujemy w Sytuacjach duszpasterskich. Zadbajmy o to, by owoce ostatnich dwóch lat naszej pracy duszpasterskiej nie uległy zepsuciu. Trwajmy umocnieni w tej miłości i z nadzieją wejdźmy w nowy czas, który ma nas zbliżyć do Eucharystii, jako źródła życia. „Eucharystia daje życie” – to hasło nowego cyklu programu duszpasterskiego, który proponuje nam Komisja Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski. „Życzmy sobie – pisze ks. abp Wiktor Skworc, przewodniczący tej komisji – aby dla każdego człowieka dobrej woli Eucharystia stała się szczytem i źródłem chrześcijańskiego życia. W niej sam Jezus Chrystus, nasz zmartwychwstały Pan, daje siebie i uzdalnia nas do bycia dla drugich. Inaczej rzecz ujmując, uczy nas odważnego podejmowania dzieł miłości i miłosierdzia wobec całej rodziny ludzkiej”. W tematykę nowego programu homiletycznego wprowadza nas tekst, który publikujemy poniżej w naszym Forum homiletycznym (s. 6-17). Do tej tematyki nawiązują też homilie do dzieci na msze roratne, które dołączamy w osobnym zeszycie do tego wydania „Biblioteki Kaznodziejskiej”. Stanowią one integralną część pomocy duszpasterskich na tegoroczny Adwent, które przygotowaliśmy dla duszpasterzy, organizujących w swoich parafiach roraty z udziałem przede wszystkim dzieci. Każde dziecko otrzyma księgę „Tajemnica wiary”, opracowaną w kształcie planszy, na której w zaznaczonych miejscach będzie mogło wkleić naklejkę z brakującym fragmentem obrazka. Każdy dzień przybliży uczestników rorat do zgłębienia Eucharystii, jako tajemnicy wiary z jej poszczególnymi częściami (od obrzędów wstępnych do liturgii słowa i modlitwy wiernych). Więcej informacji o tych pomocach znajduje się na okładce wspomnianego zeszytu oraz w Internecie (www.bkaznodziejska.pl lub www.swietywojciech.pl).

To wszystko przed nami – w listopadzie i w grudniu. Ostatni miesiąc roku zakończymy radosnym świętowaniem tajemnicy „Słowa, które stało się ciałem” i przychodzi do nas nie tylko w święta Bożego Narodzenia, ale w każdej Mszy Świętej. Warto o tym pamiętać. A gdy mowa o Słowie wcielonym i o słowie Bożym, które głosimy z ambon, nie sposób nie zauważyć inicjatywy papieża Franciszka, polegającej na ogłoszeniu nowego święta: „Ustanawiam zatem – pisze Franciszek Liście Apostolskim w formie Motu Proprio «Aperuit illis» trzecią niedzielę zwykłą w ciągu roku jako poświęconą celebracji, refleksji oraz krzewieniu słowa Bożego. Ta Niedziela Słowa Bożego staje się odpowiednim momentem tego okresu roku, w którym jesteśmy wezwani do wzmocnienia więzi z wyznawcami judaizmu oraz do modlitwy o jedność chrześcijan. Nie jest to przypadek: celebrowanie Niedzieli Słowa Bożego wyraża charakter ekumeniczny, ponieważ Pismo Święte wskazuje tym, którzy się w nie wsłuchują, drogę do przebycia, aby dojść do trwałej i autentycznej jedności” (cały list papieża Franciszka opublikujemy w następnym wydaniu „Biblioteki Kaznodziejskiej”). Po raz pierwszy Niedzielę Słowa Bożego będziemy obchodzić 26 stycznia 2020 roku. Zróbmy wszystko, by ta papieska inicjatywa, przemyślana i przygotowana, zaowocowała jeszcze większym umiłowaniem słowa Bożego przez wszystkich wiernych – duchownych i świeckich. „Biblioteka Kaznodziejska” na pewno w tym pomoże!

FORUM HOMILETYCZNE

Wielka tajemnica wiary. Wprowadzenie do Programu homiletycznego – rok 2019/2020

ks. Leszek Szewczyk (redakcja)

Poniżej publikujemy Wprowadzenie do Programu homiletycznego na rok 2019/2020, które jest częścią Programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce, opracowanego przez Komisję Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski, którą kieruje abp Wiktor Skworc, metropolita katowicki. Dziękujemy Księdzu Arcybiskupowi oraz sekretarzowi komisji, ks. Romanowi Chromemu, za możliwość współpracy z komisją i korzystania z Programu homiletycznego. Jego autorami są w tym roku: ks. dr Wojciech Kamczyk, ks. dr Bartłomiej Kuźnik, ks. prof. dr hab. Artur Malina, ks. dr Marcin Moj, ks. dr Dawid Ledwoń, ks. dr Jacek Plech oraz ks. dr hab. Leszek Szewczyk, któremu powierzona została redakcja całego zeszytu. Za zgodą Komisji Duszpasterstwa KEP, tak jak w latach ubiegłych, materiały do homilii, przygotowywane dla naszej redakcji, będziemy poprzedzać fragmentami sugestii programowych, zaczerpniętymi z Programu homiletycznego. Cały materiał jest dostępny w Zeszycie homiletycznym, stanowiącym jeden z pięciu tomów Programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na rok 2019/2020.

Program homiletyczny przewidziany na rok 2019/20 wpisuje się w tematykę programu duszpasterskiego: „Wielka tajemnica wiary ”. Program został przygotowany przez zespół teologów (bibliści, homileci i patrolog) oraz duszpasterzy. W przygotowaniu wykorzystano inspiracje płynące z Dyrektorium homiletycznego, które zachęca do wiązania homilii z nauką zawartą w Katechizmie Kościoła katolickiego. Zgodnie ze wskazaniami członków i konsultorów Komisji Duszpasterstwa KEP ważnym punktem odniesienia dla programu homiletycznego stała się treść Adhortacji apostolskiej Benedykta XVI Sacramentum caritatis.

Układ poszczególnych jednostek homilijnych jest taki sam i odzwierciedla propozycję wskazaną przez Dyrektorium homiletyczne. „Homilię kształtuje bardzo prosta dynamika: jest ona refleksją nad znaczeniem czytań i modlitw z danej celebracji w świetle tajemnicy paschalnej i prowadzi zgromadzenie do celebracji eucharystycznej, w której zebrani uczestniczą wspólnie w owej tajemnicy” (DH 15). Zaproponowane tematy poszczególnych jednostek uwzględniają zarówno wymowę tekstów biblijnych i liturgicznych danej Mszy Świętej, jak i problematykę obecnego programu duszpasterskiego.

Pierwszy etap homilii to interpretacja czytań i modlitw z celebracji w taki sposób, że ich znaczenie zostaje ukazane przez pryzmat śmierci i zmartwychwstania Pana (DH 12). W niniejszym programie znajdują się również fragmenty nauczania Ojców Kościoła, którzy rozumieli, że homilia ma nie tylko uświęcać lud, ale i sławić Boga (DH 4). To „od Ojców dowiadujemy się, jak ściśle tajemnica słowa biblijnego wiąże się z tajemnicą celebracji eucharystycznej” (DH 25). Homilie patrystyczne uczą nas, że wielkie sprawy Boże, dokonujące się w historii zbawienia, są dla nas stale aktualne i dziś też urzeczywistniają się dla nas. Jezus Chrystus w homiliach Ojców to żywy Bóg-Człowiek zbawiający, przebaczający dziś w swoim Kościele. Kiedy zaś zanika u kaznodziejów znajomość nauczania Ojców Kościoła, zanikają też dobre kazania i homilie (Wojdecki).

Drugi etap to powiązanie słowa Bożego z celebracją liturgiczną – rozpoznanie misterium Chrystusa obecnego w obrzędach liturgicznych. Ta „część homilii przygotowuje wspólnotę do celebrowania Eucharystii i do rozpoznania, że w tejże celebracji zgromadzeni naprawdę biorą udział w tajemnicy śmierci i zmartwychwstania Pana” (DH 13).

Etap trzeci ma na celu wskazanie, jak członkowie wspólnoty, przemienieni przez Eucharystię, mogą w swoim powszednim życiu wnieść Ewangelię w świat. Homilista powinien uwydatnić skutek celebrowanej Eucharystii, jej następstwa dla codziennego życia (DH 14).

Zamieszczone (…) teksty mają służyć przede wszystkim homilistom jako pomoc w głoszeniu słowa Bożego. Mają na celu dostarczenie inspiracji dla głosicieli słowa Bożego i nie należy wykorzystywać ich w całości. Każda bowiem homilia powinna nosić znamiona twórczości własnej, nadającej barwę charakterystyczną dla danego kaznodziei.

Okres Adwentu: Uczta eucharystyczna, objawiając swój wymiar ściśle eschatologiczny, wspiera naszą wolność w drodze (SC 30)

Adwent to okres przygotowujący wiernych na łaski, które zostaną udzielone w obchodach uroczystości Narodzenia Pańskiego. Bóg przygotowywał przyjście Syna Bożego w ciągu wieków, a Kościół aktualizuje to oczekiwanie, celebrując liturgię Adwentu (KKK 102). Uczestnicząc w długim przygotowaniu pierwszego przyjścia Zbawiciela, wierni odnawiają gorące pragnienie Jego drugiego przyjścia (KKK 524).

W kolejne niedziele Adwentu czytania z Ewangelii mają charakterystyczną cechę: „odnoszą się do przyjścia Pana na końcu czasów (pierwsza niedziela), do Jana Chrzciciela (druga i trzecia niedziela), do wydarzeń, które bezpośrednio przygotowały przyjście Pana (czwarta niedziela). Czytania ze Starego Testamentu stanowią proroctwa o Mesjaszu i o czasach mesjańskich, zwłaszcza z Księgi Izajasza. Czytania z pism apostolskich zawierają napomnienia i hymny pochwalne zgodnie z różnymi cechami charakterystycznymi tego okresu” (WLM 93).

W okresie Adwentu Kościół wspomina historyczne przyjście Syna Bożego do ludzi, a jednocześnie kieruje uwagę na zapowiedziane drugie przyjście przy końcu czasów. Dlatego Adwent jest okresem pobożnego i radosnego oczekiwania. Liturgiczne przesłanie Adwentu zawiera wezwania do czuwania, do nawrócenia, do radości i do przyjęcia Boga i Jego woli (DH 78-109).

Adwent to okres przygotowujący lud chrześcijański. Od pierwszej niedzieli Adwentu homilista przynagla lud do podjęcia wielostronnych przygotowań, do których inspirację znajdujemy w bogatym zbiorze fragmentów biblijnych z tej części lekcjonarza (DH 78), które pozwolą otworzyć się na łaski udzielane w obchodach uroczystości Narodzenia Pańskiego (DH 79).

Homilista, ukazując Adwent jako czas przygotowania na przyjście Syna Bożego w łaskach świąt Narodzenia Pańskiego oraz na Jego przyjście na sąd u kresu czasów, może wspomnieć o jeszcze jednym przyjściu: słuchamy czytań biblijnych „w zgromadzeniu eucharystycznym, w którym Chrystus jest prawdziwie obecny” (DH 79). Zadaniem homilisty jest wskazanie na Adwent jako czas przygotowania do Bożego Narodzenia oraz pogłębienia rozumienia tajemnicy obecności Chrystusa pośród ludzi. Pan przyszedł i jest obecny, wierzący zaś powinni odczuć potrzebę zbawienia pochodzącego od Pana, zrozumieć niepojętą miłość Boga i przyjąć dary z nieba. Adwent uświadamia wierzącemu, że już przeżywa zbawienie, ale zarazem oczekuje na jego pełnię, która ma nadejść. Chrystus przyszedł, ale Kościół pielgrzymujący w czasie oczekuje powrotu Pana.

Nauczanie Kościoła o ostatecznym przyjściu Zbawiciela uwzględnia paruzję i znaki ją poprzedzające. Paruzja jest przyjściem wywyższonego Pana na końcu czasów z władzą i w chwale. Teksty liturgiczne tłumaczą słowo „paruzja” jako „powtórne przyjście”. Chodzi tu o ostateczne spełnienie tego, co już zostało zaczęte, o ostateczną finalizację obecności Chrystusa w świecie i Jego panowanie nad wszelkim czasem. Stąd bliższe prawdy będzie mówienie o paruzji jako o ostatecznym i jawnym przyjściu Chrystusa w chwale aniżeli o powtórnym przyjściu Chrystusa. Paruzja zawiera w sobie następujące ważne momenty teologicznie: ukazanie się Syna Człowieczego, zmartwychwstanie ciał, sąd ostateczny, koniec i odnowienie świata. Wszystkie wymienione elementy paruzji mają swoje odzwierciedlenie w liturgii Adwentu.

Liturgia Adwentu uwzględnia przygotowanie chrześcijańskie na ostateczne przyjście Chrystusa. Życie chrześcijanina ma być przepełnione nadzieją i prowadzić do nawrócenia ku Bogu. Czas oczekiwania należy wypełnić czuwaniem i modlitwą. Z nadziei wypływa chrześcijańska radość, która ma być połączona z pobożnym życiem. Całe przygotowanie do paruzji prowadzi do miłości, która jest „więzią doskonałości” (Kol 3, 14). Miłość, czerpana z Eucharystii, „jest jakby duszą całego apostolstwa” (DA 3) i uzdalnia nas do dawania świadectwa w codziennym życiu. Jezus przez swoje przyjście, przez dar z siebie samego rozpoczął czas eschatologiczny (SC 31).

Sakramenty są rzeczywistością, która przynależy do Kościoła pielgrzymującego w czasie ku pełnemu ukazaniu się zwycięstwa Chrystusa zmartwychwstałego. Szczególnie w liturgii eucharystycznej wierzącym jest dane uprzednie kosztowanie eschatologicznego spełnienia, ku któremu każdy człowiek i całe stworzenie zmierza (por. Rz 8, 19 nn.). Każdy człowiek potrzebuje ukierunkowania ku ostatecznej mecie, którą jest sam Chrystus Pan, zwycięzca grzechu i śmierci, który staje się obecny dla człowieka w szczególny sposób w celebracji eucharystycznej. „Uczta eucharystyczna, objawiając swój wymiar ściśle eschatologiczny, wspiera naszą wolność w drodze” (SC 30).

Okres Narodzenia Pańskiego: Kościół, świętując Boże Narodzenie, prowadzi wiernych od żłóbka do Eucharystii

Bardzo ważną rolę w życiu każdego człowieka wierzącego pełnią święta Bożego Narodzenia. „Po obchodzie misterium paschalnego nic nie jest Kościołowi droższe jak obchód wspomnienia Narodzenia Pańskiego i Jego pierwszych wystąpień” (ONRLiK 32). Wierzący rozważają tajemnicę Wcielenia i kontemplują słowo Boże, które zechciało przyjąć nasze człowieczeństwo, aby dać ludziom udział w swoim bóstwie (DD 77).

Chrystus staje się człowiekiem podobnym do nas we wszystkim oprócz grzechu. Dochodzi do „przedziwnej wymiany” – Chrystus przyjął naszą ludzką naturę, słabą i ograniczoną, aby dać nam udział w swej Boskiej naturze. Człowiek ujrzał Boga w widzialnej postaci, Chrystus przyniósł ludziom nowe życie, przywraca im utraconą godność dzieci Bożych, człowieka śmiertelnego wprowadza do życia wiecznego, wyzwala ludzkość ze starej niewoli grzechu i obdarza ją wolnością. Narodzenie Pana tak rozumiane łączy się nierozerwalnie z tajemnicą śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Chociaż dla wielu chrześcijan Boże Narodzenie jest radosnym wspomnieniem przyjścia Chrystusa niosącego pokój i braterstwo, Kościół widzi to święto w powiązaniu z Jego przyszłą śmiercią, Jezusa złożonego w żłobie nazywa w modlitwach Odkupicielem. Homilista może wskazać, że obchodzić Boże Narodzenie to wyrażać życiem nową rzeczywistość człowieka, upodabniać się do Syna Bożego, otwierać się na działanie łaski, szukać tego, co w górze, wzrastać w miłości braterskiej. Głosiciel słowa Bożego powinien zwrócić uwagę na dynamikę światła pośród ciemności przepełniających radosne dni okresu Narodzenia Pańskiego (DH 111).

Czytania i modlitwy w tym czasie dają Ludowi Bożemu obfitą strawę na jego pielgrzymkę przez życie. Ukazują Chrystusa jako światłość świata i zachęcają nas, byśmy weszli w paschalną tajemnicę naszego odkupienia poprzez „dzisiaj” celebracji eucharystycznej. Homilista może wskazać tę ucztę Ludowi Bożemu zgromadzonemu w celu świętowania narodzin Pana (DH 119). Każda homilia ma na celu doprowadzenie uczestników liturgii do ofiary eucharystycznej, w której uobecnia się tajemnica paschalna. Istotną wskazówką w tej mierze jest słowo „dzisiaj”, powtarzające się często w tekstach liturgicznych z Narodzenia Pańskiego. W tych celebracjach uobecnia się tajemnica narodzin Chrystusa, lecz – tak jak Jego pierwsze przyjście – można ją dostrzec jedynie oczami wiary. „Oczami wiary musimy patrzeć na tego samego Chrystusa narodzonego dzisiaj pod postaciami chleba i wina. Kolekta na dzień Narodzenia Pańskiego mówi o admirabile commercium, przez które Chrystus uczestniczy w naszym człowieczeństwie, my zaś uczestniczymy w Jego bóstwie; dokonuje się to w szczególny sposób w Eucharystii” (DH 117).

Kościół, świętując Boże Narodzenie, za każdym razem prowadzi wiernych konsekwentnie od żłóbka do Eucharystii. Pokazuje, że wyjście Boga ku nam nie skończyło się na Jego narodzeniu w nędznej szopie. Znalazło bowiem swoje dopełnienie w Jego zbawczej ofierze, która jest uobecniana w każdej Mszy Świętej. Przeżywanie którejkolwiek tajemnicy zbawienia w oderwaniu od Eucharystii byłoby umniejszaniem Bożej miłości.

W Eucharystii, podobnie jak w Betlejem, wierzący odnajduje Jezusa ubogiego i oddanego do dyspozycji człowieka. Syn Boży staje się ludziom tak powszedni jak chleb i tak konieczny dla życia jak pokarm. Dlatego Jezus stale „rodzi się” podczas Mszy Świętej. Przed tabernakulum, kryjącym Jezusa Eucharystycznego, pali się nieustanne światło, przypominające światło betlejemskie.

Eucharystia jest centrum życia Kościoła. Spojrzenie na żłóbek z perspektywy Eucharystii i w jej blasku pozwala lepiej pojąć głębię miłości zawartej w Bożym Narodzeniu. Po to Syn Boży stał się człowiekiem, aby móc się za nas ofiarować na krzyżu i dla nas zmartwychwstać. Gest zmieszania wody i wina podczas Eucharystii wyraża tajemnicę Wcielenia; wino oznacza boskość; woda to człowieczeństwo, w które przyoblekło się Słowo. Oto odsłania się prawdziwy sens i powołanie naszego człowieczeństwa – Chrystus, biorąc ciało z Dziewicy, po swojej śmierci, chwalebnym zmartwychwstaniu i wniebowstąpieniu „wprowadził” je w wewnętrzne życie samej Trójcy Świętej.

Okres Narodzenia Pańskiego daje okazję do głoszenia Boga wcielonego, który jest bliski każdemu człowiekowi, do podkreślenia znaczenia wiary w rodzinie, do przypomnienia o wierze rodziców, krewnych, których zabrakło przy wigilijnym stole. Homilista może pobudzić rodzinę do troski o tych, którzy odeszli od wiary, i zachęcić wszystkich do modlitwy i apostolstwa.

Wielki Post: „Przeżywajmy zatem Wielki Post jako czas «eucharystyczny», w którym, przyjmując miłość Jezusa, uczymy się szerzyć ją w otaczającym nas świecie każdym gestem i słowem” (Benedykt XVI)

Okres Wielkiego Postu służy przygotowaniu do obchodu Paschy. Liturgia wielkopostna przygotowuje katechumenów do obchodu paschalnego misterium przez różne stopnie wtajemniczenia chrześcijańskiego, a wiernych przez wspomnienie przyjętego chrztu i pełnienie pokuty (ONRLiK 27). Wielki Post jest w Kościele specjalnym czasem praktyk pokutnych, szczególnie odpowiednim „dla ćwiczeń duchowych, liturgii pokutnej, pielgrzymek o charakterze pokutnym, dobrowolnych wyrzeczeń, jak post i jałmużna, braterskiego dzielenia się z innymi” (KKK 1438). Czas Wielkiego Postu to czas nawrócenia, odejścia od grzechu, czas przemiany serca i sposobu myślenia. Tak pojmowane nawrócenie wymaga ofiary, zaparcia się siebie, walki z samym sobą. Czas żalu i nawrócenia jest jednak nade wszystko czasem przebaczenia przychodzącego od Boga i czasem Bożego miłosierdzia. Bóg wzywa do nawrócenia i przebacza temu, kto zwraca się do Niego, jest bardzo cierpliwy wobec grzeszników. Wielki Post tak pojmowany jest czasem intensywnego życia duchowego, czasem walki z sobą i z mocami zła, czasem zbliżenia do Chrystusa.

Post odbiera siłę przemocy, rozbraja i stanowi wielką okazję do wzrastania. Post nas przebudza, powoduje, że stajemy się bardziej wrażliwi na Boga i na bliźniego, budzi na nowo wolę posłuszeństwa Bogu, który jako jedyny zaspokaja nasz głód. „Zachęcam przede wszystkim członków Kościoła, aby z zapałem podjęli drogę wielkopostną, czerpiąc wsparcie z jałmużny, postu i modlitwy. Jeżeli niekiedy wydaje się, że miłość gaśnie w wielu sercach, nie jest tak w sercu Boga! On daje nam wciąż nowe okazje, abyśmy mogli znów zacząć kochać” (Franciszek). Wielki Post jest okresem przysposabiającym umysły i serca ludu chrześcijańskiego do właściwego celebrowania Triduum Paschalnego i Pięćdziesiątnicy Paschalnej owych dni. Czytania biblijne okresu wielkopostnego „nabierają najgłębszego sensu w relacji do tajemnicy paschalnej, do której celebrowania nas przygotowują” (DH 57).

Wielki Post, jako okres bezpośredniego przygotowania do Wielkanocy, jest znakiem pierwszego aspektu misterium paschalnego – męki i śmierci Jezusa Chrystusa. W liturgii wielkopostnej Kościół aktualizuje misteria Chrystusa, który wydaje się za Kościół, uświęca go i przemienia. Kościół, odwołując się do typologii wyjścia z Egiptu, rozpoznaje w Jezusie nowego Mojżesza i podążając za Nim, realizuje swoje powołanie bycia wspólnotą w drodze. Poprzez pustynię dnia codziennego, wypełnioną słuchaniem słowa Bożego, modlitwą i sakramentami, wierni zbliżają się do ziemi obiecanej, jaką jest celebracja Paschy. Wielkopostne zaangażowanie chrześcijan zmierza do podtrzymywania i doskonalenia świętości otrzymanej na chrzcie świętym (Dyk.).

Ojcowie Kościoła uznali, że „krew i woda” (J 19,34), które wypłynęły z przebitego boku Jezusa, są symbolem sakramentów chrztu i Eucharystii. Za sprawą wody chrztu, dzięki działaniu Ducha Świętego, otwiera się przed nami niezgłębiona miłość trynitarna. Krew, będąca symbolem miłości Dobrego Pasterza, spływa na nas szczególnie w tajemnicy eucharystycznej: „Eucharystia włącza nas w akt ofiarniczy Jezusa, (…) zostajemy włączeni w dynamikę Jego ofiary” (Deus caritas est, 13). „Przeżywajmy zatem Wielki Post jako czas «eucharystyczny», w którym, przyjmując miłość Jezusa, uczymy się szerzyć ją w otaczającym nas świecie każdym gestem i słowem” (Benedykt XVI).

W wielkopostnej odnowie moralnej człowieka ważną rolę spełnia Eucharystia, która jest istotnym elementem w przygotowaniu do Paschy. Formularze mszalne z tego okresu podkreślają prawdę, że w Eucharystii dokonuje się święta wymiana, tzn. my przynosimy Bogu chleb i wino, a otrzymujemy od Niego Ciało i Krew Chrystusa, i w ten sposób dostępujemy udziału w Bożym życiu. Msza Święta, jako uobecniona ofiara krzyża, także jest składana dla naszego zbawienia, którego początkiem jest już darowanie nam grzechów. Zbawienie ofiarowane nam w Eucharystii jest Bożym darem, który można przyjąć tylko po odwróceniu się od zła. Stąd w modlitwach mszalnych Wielkiego Postu często podkreślana jest prawda, że Eucharystia jest wezwaniem do nawrócenia.

W cyklu liturgicznym A czytania lekcjonarza zostały dobrane ze względu na chrześcijańską inicjację tak, aby podkreślić sakramentalno-chrzcielny charakter Wielkiego Postu. Homilista w tym okresie roku liturgicznego powinien wskazać w pełniejszym świetle podwójny charakter Wielkiego Postu. Przez przypomnienie chrztu lub też przygotowanie do niego oraz przez pokutę ma on usposabiać wiernych – gorliwiej oddających się słuchaniu Bożego słowa i modlitwie – do obchodzenia paschalnego misterium. Powinien szerzej uwzględnić elementy chrzcielne i pokutne właściwe liturgii Wielkiego Postu (KL 109). Eucharystia nade wszystko jest ucztą – pożywaniem Ciała i Krwi Jezusa Chrystusa, jest Ofiarą w formie uczty. I dlatego udział w ofierze Chrystusa domaga się od tych, którzy ją składają, aby też uczestniczyli w uczcie.

W okresie Wielkiego Postu przystępowanie do Stołu Pańskiego jest wyraźną odpowiedzią na Chrystusowe wezwanie do nawrócenia. W modlitwach mszalnych tego okresu powtarza się wezwanie do duchowej przemiany i do pogłębienia naszego zjednoczenia z Chrystusem, do czego tak bardzo jest potrzebny Pokarm Eucharystyczny. Zjednoczenie z Chrystusem w Komunii Świętej jest równocześnie zjednoczeniem z braćmi i siostrami. Pokarm eucharystyczny jest niezmiernie ważny dla duszy i wieczności, a stanowi ogromną pomoc w doczesnym życiu człowieka.

Okres Wielkanocny: Chrześcijanie „kosztują mocy przyszłego wieku” (Hbr 6, 5) i już nie żyją dla siebie, „lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał” (2 Kor 5, 15) (KKK 655)

„Pięćdziesiąt dni od Niedzieli Zmartwychwstania do Niedzieli Zesłania Ducha Świętego obchodzi się z wielką radością, jako jeden dzień świąteczny, co więcej, jako «wielką niedzielę»” (ONRLiK). Wielkanoc, „najbardziej uroczysta z uroczystości”, oraz następujące po niej pięćdziesiąt dni aż do Pięćdziesiątnicy stały się najbardziej odpowiednim czasem dla inicjacji katechumenów (DD 76).

Okres Wielkanocy daje homiliście niejedną sposobność do tego, by na podstawie samych tekstów biblijnych omawiać mękę, śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa jako centralne treści Pisma Świętego. Jest to szczególny okres liturgiczny, w którym homilista powinien podkreślać wiarę Kościoła w to, co jest sednem jego przepowiadania: że Jezus Chrystus umarł za nasze grzechy „zgodnie z Pismem” (1 Kor 15, 3) i że powstał z martwych trzeciego dnia „zgodnie z Pismem” (1 Kor 15, 4) (DH 51).

Przepowiadanie słowa Bożego w okresie wielkanocnym powinno zawierać przypomnienie, że Chrystus Zmartwychwstały żyje w sercach wiernych. W Nim chrześcijanie „kosztują mocy przyszłego wieku” (Hbr 6, 5), a ich życie zostało wprowadzone przez Chrystusa do wnętrza życia Bożego, aby „już nie żyli dla siebie, lecz dla Tego, który za nich umarł i zmartwychwstał” (2 Kor 5, 15) (KKK 655).

Chrystus pokonał śmierć i otworzył bramy wiecznego życia, przywrócił nam utracone dziecięctwo Boże, zawarł z ludźmi Nowe Przymierze. W tę rzeczywistość człowiek został wprowadzony przez sakrament chrztu. Właściwe przeżywanie czasu paschalnego polega na uświadomieniu sobie nowej rzeczywistości, porzuceniu grzechu, wzrastaniu w nowym życiu oraz poszukiwaniu tego, co pochodzi od Boga.

W okresie wielkanocnym liturgia ukazuje życie Kościoła jako odnowioną obecność Chrystusa, który rozprawił się ze śmiercią i wytyczył ostateczny cel życia. Rozważane jest misterium śmierci, zmartwychwstania, wniebowstąpienia Chrystusa oraz zesłania Ducha Świętego. Homilista w liturgii tego okresu znajduje „jedno ze swoich najmocniejszych i najważniejszych narzędzi. Widzi, jak apostołowie posługiwali się Pismem do głoszenia śmierci i zmartwychwstania Jezusa, i on robi to samo, nie tylko używając tekstu, który akurat ma przed sobą, lecz zachowując ten sam styl przez cały rok liturgiczny. Dostrzega również moc życia zmartwychwstałego Pana objawiającą się w pierwszych wspólnotach i oznajmia w wierze swojemu ludowi, że ta sama moc wciąż działa pośród nich” (DH 53). Homilista ma okazję, zwłaszcza w trzy pierwsze niedziele okresu wielkanocnego, do przekazania różnych wymiarów lex credendiKościoła. Z pomocą głosicielowi słowa Bożego przychodzi nauka Katechizmu Kościoła katolickiego dotycząca zmartwychwstania (KKK 638–658), która objaśnia wiele kluczowych tekstów biblijnych, odczytywanych w okresie wielkanocnym (DH 53). Na koniec okresu wielkanocnego homilista powinien wskazywać na rolę Ducha Świętego w bieżącym życiu Kościoła i każdego człowieka. Wynika to z dynamiki tekstów czytań mszalnych, które przesuwają się w kierunku kulminacji okresu wielkanocnego, czyli nadejścia Ducha Świętego w Pięćdziesiątnicę. Wszystkie czytania z Ewangelii w ostatnie niedziele okresu wielkanocnego pochodzą z mowy Chrystusa na zakończenie ostatniej wieczerzy, co „podkreśla ich głęboko eucharystyczne znaczenie” (DH 55).

Wielkanoc nie jest po prostu jednym ze świąt, ale jest świętem świąt, uroczystością uroczystości, tak jak Eucharystia jest Sakramentem sakramentów (Wielkim Sakramentem) (KKK 1169). Celebracja misterium Paschy rozciąga się na przestrzeni pięćdziesięciu dni po to, aby wierni mogli odkryć i przyswoić sobie całe teologiczne i duchowe bogactwo tego misterium. Homilista powinien pamiętać, że misterium Paschy Chrystusa zostało dokonane w perspektywie naszego udziału w nim i dokonało się dla naszego zbawienia. Proklamacja misterium paschalnego i udział wiernych w nim realizuje się najmocniej w Eucharystii, która jest „naszą Paschą”. To w Eucharystii dokonuje się nieustanny duchowy wzrost wspólnoty zbawionych przez Paschę Pana. Kościół rozpoznaje misterium paschalne poprzez wiarę i celebruje w kulcie aż do jego ostatecznego wypełnienia w liturgii niebieskiego Jeruzalem.

Prawdziwa tożsamość wierzącego oraz miłość między braćmi wypływa z wiary oraz intymnego poznania Chrystusa, które dokonuje się w Duchu Świętym. Duch Święty zaś wprowadza do nowego życia, które jest udzielane w sakramentach, zwłaszcza w chrzcie i Eucharystii (Dyk).

Okres zwykły w ciągu roku (cykl A): Eucharystia to „tajemnica wiary”, „streszczenie i podsumowanie całej naszej wiary” (SC 6)

Konstytucja o liturgii świętej Sacrosanctum concilium przedstawia rok liturgiczny jako stopniowo odkrywane misterium Chrystusa. „Z biegiem roku Kościół odsłania całe misterium Chrystusa, począwszy od Wcielenia i Narodzenia, aż do Wniebowstąpienia, do dnia Zesłania Ducha Świętego oraz oczekiwania błogosławionej nadziei i przyjścia Pańskiego” (KL 102).

Wydarzenia dotyczące dzieła zbawienia nie należą do przeszłości, ale do teraźniejszości i przyszłości. W tajemniczy, lecz rzeczywisty sposób egzystują w liturgii. Wierni mają do nich dostęp, mogą im się poddawać, a przez to zostać napełnieni ich zbawczą łaską. W Ogólnych normach roku liturgicznego i kalendarza opisane są charakterystyczne cechy poszczególnych okresów liturgicznych. „Oprócz okresów mających własny charakter zostają trzydzieści trzy lub trzydzieści cztery tygodnie w ciągu cyklu rocznego, w które nie obchodzi się żadnej szczególnej tajemnicy Chrystusa, lecz wspomina misterium Chrystusa w jego pełni, zwłaszcza w niedzielę” (ONRLiK 43).

Według posoborowego ujęcia w okresie zwykłym dominuje coniedzielne wyznanie wiary oraz formacja duchowych i moralnych postaw członków Kościoła. Taka jest myśl przewodnia tego okresu. Nie chodzi o samo Credo i rytualną celebrację krótko zdefiniowanych w nim tajemnic zbawienia, lecz także o życie według wyznawanej wiary, o sposób życia, który jest wolną i moralną odpowiedzią na fakt objawienia się Boskiej miłości w konkretnych wydarzeniach zbawczych. Trzy lata publicznej działalności Chrystusa podsumowują słowa Ewangelii: „przeszedł, dobrze czyniąc”. Ewangelie synoptyczne, czytane systematycznie przez okres trzech lat w niedziele okresu zwykłego, dają obrazowy opis wszystkich dobrych rzeczy, które Jezus uczynił w czasie, kiedy nauczał, uzdrawiał i pocieszał.

Chrystus żyje w Kościele i nadal głosi swe przesłanie. „Jest obecny w swoim słowie, albowiem gdy w Kościele czyta się Pismo Święte, wówczas On sam mówi” (KL 7). Każde czytanie Ewangelii zbliża nas do misterium Chrystusa, każde daje o Nim świadectwo.

Posoborowy układ tekstów i obrzędów przyczynił się do jaśniejszego przedstawienia świętych misteriów, których są znakiem, „tak by lud chrześcijański możliwie łatwo mógł je zrozumieć i uczestniczyć w celebracji w sposób pełny, czynny i wspólnotowy” (KL 21). Trzyletni lekcjonarz na okres zwykły przedstawia wiernym tajemnicę Chrystusa w sposób zgodny z tym, jak została ona ujęta w Ewangeliach synoptycznych. „Homiliście może dopomóc w przygotowaniach przyjrzenie się strukturze czytań na okres zwykły (…).

Twórcy lekcjonarza świadomie zrezygnowali z przyporządkowywania jakiegoś «tematu» do każdej niedzieli roku i związanego z tym doboru czytań” (DH 140). Wspólny wzorzec dla wszystkich trzech cykli czytań lekcjonarza polega na tym, że pierwsze tygodnie wskazują na początek działalności publicznej Chrystusa, końcowe tygodnie mają wymowę eschatologiczną, a w tygodniach środkowych ukazuje się kolejno różne wydarzenia i nauki z życia Jezusa Chrystusa (DH 141).

Dyrektorium Homiletyczne przestrzega homilistę przed pokusą traktowania każdej Ewangelii niedzielnej jako niezależnej całości, a „znajomość ogólnej struktury i charakterystycznych cech każdej Ewangelii pomoże mu w zrozumieniu tekstu” (DH 142). Ewangelia Świętego Mateusza w uporządkowany sposób „przedstawia działalność publiczną Jezusa, zamieszczając pięć mów, z których każdą poprzedza treścią narracyjną. Lekcjonarz wiernie odzwierciedla tę strukturę. 1. Kazanie na Górze (niedziele IV–IX), poprzedzone powołaniem pierwszych uczniów (III niedziela). 2. Pouczenia misyjne (niedziele XI–XIII), poprzedzone powołaniem Mateusza. 3. Głoszenie w przypowieściach (niedziele XV–XVII), poprzedzone opowiadaniem o Dobrej Nowinie objawionej prostaczkom. 4. Mowa o Kościele (niedziele XXIII i XXIV), poprzedzona opowiadaniami o cudach, wyznaniem Piotra i zapowiedzią męki Pańskiej. 5. Mowa eschatologiczna (niedziele XXXII–XXXIV), poprzedzona przypowieściami oraz opowiadaniami o wydarzeniach związanych z przyjęciem bądź odrzuceniem królestwa Bożego. Znajomość tej struktury pozwala homiliście powiązać w całość to, co mówi on w ciągu kilku tygodni, a także pomaga jego słuchaczom rozpoznać wewnętrzną łączność między życiem a nauką Jezusa, jako że pierwszy ewangelista pokazuje ją w swoim schemacie narracji i mów” (DH 43). Dzięki takiemu układowi uzyskuje się pewną harmonię między treściami Ewangelii i rozwojem roku liturgicznego. Najpierw czyta się o początkach nauczania Jezusa, co doskonale nawiązuje do Jego chrztu i pierwszych objawień, o których czyta się w święto Objawienia Pańskiego i w następne niedziele. Na końcu roku liturgicznego dochodzi się do tematu eschatologicznego, właściwego dla ostatnich niedziel.

Homilista powinien uwzględnić fakt, celem uniknięcia zbytniej różnorodności czytań poszczególnych Mszy, a zwłaszcza dla ukazania jedności obydwu Testamentów, że czytania ze Starego Testamentu na okres zwykły dobrano w powiązaniu z perykopami ewangelicznymi. „Teksty te są rozłożone odpowiednio do treści Ewangelii, a nie według logicznego porządku. Jednakże skarbiec słowa Bożego otwiera się w taki sposób, aby wszyscy uczestnicy Mszy niedzielnych mogli poznać prawie wszystkie znaczniejsze karty Starego Testamentu” (WLM 106). Chociaż czytania z listów apostolskich nie zostały dobrane tak, by współbrzmieć z czytaniami z Ewangelii i Starego Testamentu, niekiedy pasują bezpośrednio do pozostałych czytań. Wówczas homilista może oprzeć homilię na drugim czytaniu, „a może nawet poświęcić kilka niedziel jednemu z listów” (DH 148).

Lekcjonarz niedzielny cyklu A wskazuje homiliście na dwa sposoby interpretacji przedstawionego tutaj misterium Chrystusa. Korzystając z klucza historyczno-paschalnego, życie Jezusa odczytuje się jako obecność królestwa Bożego między ludźmi, zaś w kluczu mądrościowym – mowy Jezusa to „program życia” dla uczniów (Dyk).

Benedykt XVI zachęca, „by wychodząc od trzyletniego cyklu lekcjonarza, przedstawiano wiernym w sposób właściwy homilie tematyczne, w których omówiono by w ciągu roku liturgicznego wielkie zagadnienia wiary chrześcijańskiej. Treść do nich należy czerpać w sposób pewny z Magisterium w oparciu o cztery «filary» określone przez Katechizm Kościoła katolickiego i niedawno ogłoszone Kompendium, a więc: wyznanie wiary, celebracja misterium chrześcijańskiego, życie w Chrystusie, modlitwa chrześcijańska” (SC 46). Streszczeniem i podsumowaniem całej naszej wiary Kościoła jest Eucharystia. Homilista w okresie zwykłym wielokrotnie posiada sposobność do głoszenia, że wiara Kościoła karmi się w szczególny sposób przy stole Eucharystii. „Wzbudzona przez głoszenie słowa Bożego, dzięki łasce wiara karmi się i wzrasta w spotkaniu ze zmartwychwstałym Panem, które realizuje się w sakramentach” (SC 6).

SUGESTIE HOMILETYCZNE

1 listopada • Wszystkich Świętych

1 listopada 2019

WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH

rok C

I czytanie: Ap 7, 2-4.9-14

Psalm: 24

II czytanie: 1 J 3, 1-3

Ewangelia: Mt 5, 1-12a

Czcimy pamięć mieszkańców nieba przez praktykowanie braterskiej miłości

Wskazanie na życie chrześcijanina przemienionego przez Ducha Świętego: Wierzący zjednoczeni z Panem w Eucharystii uświadamiają sobie, że i oni są ludźmi, których Bóg wezwał, aby „byli święci i nieskalani przed Jego obliczem” (Ef 1, 4). Wychodząc z celebracji liturgicznej, angażują się zatem w rozwój Kościoła (w poszerzanie komunii świętych) – budują go poprzez przychodzące z trudem ciche poddanie się woli Bożej, poprzez pełne miłosierdzia braterskie życie. Aby ukonkretnić wezwanie w homilii, warto odnieść się do jednego (tylko jednego) z błogosławieństw, którego realizacja jawi się jako najbardziej aktualna dla danej wspólnoty.

„W mocy Bożego Ducha”Program duszpasterski Kościoła w Polsce 2018/2019

SUGESTIE SŁUCHACZA

Proszę o pokrzepienie i umocnienie

Patryk Jakubowski

Piękna uroczystość Wszystkich Świętych, w blasku świec i kolorach chryzantem, przypomina nam o nadziei jaką niesie wiara w śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa. Pragnę, aby kaznodzieja zwrócił nasze oczy ku zmartwychwstaniu i ciągłemu nawracaniu się w kierunku miłosiernego Ojca. Uroczystość dzisiejsza daje możliwość wykazania się inwencją w pokrzepieniu naszej wiary i umocnieniu nas w stawaniu się świętymi.

Ciekawe byłoby…

Osiem Błogosławieństw jest żywym wezwaniem Boga do świętości. Jak być uczniem Chrystusa w naszych czasach? Czy Zbawiciel wzgardziłby jakimkolwiek człowiekiem? Cnoty wymienione w Ośmiu Błogosławieństwach są aktualne. Ciekawe byłoby wspólne zastanowienie się, które cnoty wyróżniają nas – chrześcijan tu i teraz? We wspólnocie parafialnej można również zastanowić się, której cnoty nam najbardziej brakuje?

Można podjąć refleksję…

„Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój…” – to błogosławieństwo jest mi wyjątkowo bliskie. Czy nie jest to cel naszego apostolatu? Jak wprowadzać pokój w środowiska wewnętrznie skłócone? To moment, w którym można podjąć refleksję nad sensem dialogu i cierpliwego słuchania.

Towarzyszyć w smutku i żałobie

W moim przekonaniu dzisiejsza uroczystość (a może jeszcze bardziej Dzień Zaduszny) to również możliwość zatroszczenia się o siostry i braci przeżywających żałobę. Nie bójmy się – jako wspólnota wiary – towarzyszyć im w smutku wynikającemu z ludzkiej rozłąki i uszanujmy czas, którego proces żałoby wymaga. W takich sytuacjach słowa powinny ustąpić miejsca ciszy i obecności.

HOMILIA DO DOROSŁYCH

Święci z sąsiedztwa

o. Marcin Wrzos OMI

Wbrew pozorom uroczystość Wszystkich Świętych jest dla nas, chrześcijan, dniem radosnym, choć z natury rzeczy też pełnym zadumy. Znajdujemy czas, aby odwiedzić zmarłych na cmentarzach, spotkać się przy okazji z najbliższymi. Cmentarze wypełniają się życiem. Te okoliczności przypominają, że ziemska śmierć nie jest końcem, ale przejściem do nowej rzeczywistości. Czas, dłuższy lub krótszy, pomiędzy naszym życiem i śmiercią ma nas uszlachetnić na tyle, aby wejść do nieba, czyli na zawsze być z Bogiem. Tam nie ma tylko świętych z obrazków, ogłoszonych uroczyście przez Kościół, ale jest miejsce i dla nas.

Klasa średnia świętości

Papież Franciszek niedawno tak napisał o świętości: „Lubię dostrzegać świętość w cierpliwym ludzie Bożym: w rodzicach, którzy z wielką miłością pomagają dorastać swoim dzieciom, w mężczyznach i kobietach pracujących, by zarobić na chleb, w osobach chorych, w starszych zakonnicach, które nadal się uśmiechają. W tej wytrwałości, aby iść naprzód, dzień po dniu, widzę świętość Kościoła walczącego. Jest to często «świętość z sąsiedztwa», świętość osób, które żyją blisko nas i są odblaskiem obecności Boga, albo, by użyć innego wyrażenia, są «klasą średnią świętości»” (Gaudete et exsultate, 7). Pewnie nie mamy szans na „świętość z obrazka”, ale jesteśmy zaproszeni do „świętości z sąsiedztwa”, o której wspominał papież.

Autor Apokalipsy – św. Jan, pisze słowa z pierwszego czytania u kresu. Był ostatnim przy życiu apostołem. W takim momencie nie mówi się, nie pisze, czegoś mniej wartościowego. Widział prześladowania chrześcijan, jak umierają ludzie, nie tylko na arenach, za Chrystusa. Święty Jan zatem przekazuje nie tylko chrześcijanom swoich czasów, ale i wszystkim następnym, otrzymane słowo dotyczące losów Kościoła w bliższej i dalszej przyszłości – aż do powtórnego przyjścia Chrystusa. Słyszeliśmy w nim o wielkiej rzeszy zbawionych, wielkim tłumie, do którego jesteśmy zaproszeni. Najważniejszą informacją dla nas jest to, że w niebie jest miejsce dla nas, nie tylko dla ogłoszonych świętych, których znamy z obrazka.

Klucz do świętości

Znamy słowa z Ewangelii. Błogosławieństwa. Każdy z ludzi wierzących i niewierzących ma swój przepis na szczęście, który realizuje. Święty Mateusz zapisał przepis chrześcijański, który stojąc na górze, aby było lepiej słychać, w swoim kazaniu proponuje Jezus. W tekście Mistrz z Nazaretu użył greckiego słowa makarioi, które możemy przetłumaczyć jako błogosławieni, ale też szczęśliwi. Szczęście wg Jezusa Chrystusa daje pokora, smutek z popełnianych grzechów, życie sprawiedliwe, bycie kimś miłosiernym, czystego serca, wprowadzającym pokój. Podpowiada, że w życie chrześcijańskie wpisane jest niezrozumienie, a czasem prześladowania. Do takiego rozumienia szczęścia się dorasta. Dobrze, że mamy dobra materialne, zarządzamy w pracy, może jesteśmy rozpoznawalni. Prawdziwe szczęście jest jednak gdzieś indziej. Jesteśmy zabiegani, niespokojni, nienasyceni. Chcemy więcej i więcej… Jezus daje inną receptę. Zrozumiał to św. Augustyn, który sam pisał o sobie, że doświadczył większości grzechów: „Niespokojne jest serce człowieka, dopóki nie spocznie w Bogu”.

Rozumiem wątpliwości, które się w nas rodzą. To prawda, sami nie damy rady być świętymi. Bóg jest święty, a my jesteśmy święci o tyle, na ile pozwolimy Mu nas przemieniać, żyć w nas. W drugim czytaniu Jan pisze do nas, że jesteśmy „dziećmi Boga”. To klucz do świętości. Bóg jest najlepszym ojcem na świecie. A ojcowie troszczą się o swoje dzieci. Pomagają. Czasem z bliska, a czasem z daleka patrzą na ich rozwój. Tak jest i z nami. Im wcześniej zrozumiemy, że sami nie damy rady, tym lepiej dla nas. Prosto nam kochać tych, którzy nas miłują, ale lubić inne osoby, przychodzi nam z trudem. Na poziomie ogólności jest łatwiej. Jednak, gdy przyjdzie ktoś z pracy, kogo nie lubimy, z prośbą o pomoc, jest gorzej. Gdy przyjdzie sąsiad, który nam liście podrzuca do uprzątnięcia lub ktoś kto ma inne poglądy niż my lub jest innej religii. Trudno nam ich kochać. Służyć im pomocą.

Świętość jest możliwa!

Uroczystość Wszystkich Świętych, to dzień świętowania życia ziemskiego i życia wiecznego. Żyjmy w ten sposób, aby się uszlachetnić na tyle na ziemi, aby dotrzeć do nieba. Nie zawsze jest to proste i łatwe, ale możliwe. Bóg do nieba nas zaprasza, abyśmy na końcu świata byli szczęśliwi i znaleźli swój skrawek miejsca. Parafrazując papieża Franciszka, w mocy Ducha Świętego jest możliwa świętość: w rodzicach, którzy z wielką miłością pomagają dorastać swoim dzieciom; w mężczyznach i kobietach pracujących, by zarobić na chleb; w osobach chorych; w starszych zakonnicach, które nadal się uśmiechają; nastolatku zmagającym się z zadaniem domowym, pomagającym koleżance; cierpliwym nauczycielu; w księdzu szukającym sensu; w tej wytrwałości, aby iść naprzód, dzień po dniu drogami Ewangelii.

HOMILIA NA CMENTARZU

Cmentarze tętnią życiem

ks. Franciszek Zawadzki

Cmentarze tętnią życiem! Widzimy to na własne oczy w tych pierwszych dniach listopada. Na grobach znicze i kwiaty, wielu zatrzymuje się przy mogiłach swoich bliskich, niektórzy z nas przyjechali z daleka, czasami bardzo daleka, by pochylić się nad grobem kogoś drogiego sercu i pamięci. W tych dniach na cmentarzach nas samych otaczają tłumy ludzi. I dlatego możemy powiedzieć, że cmentarze tętnią życiem! I choć wszystko dookoła – cały ten nasz cmentarny zgiełk pierwszych dni listopada – potwierdza prawdziwość tego stwierdzenia, to czujemy, że wywołuje ono w nas jakąś wątpliwość, niepewność, a może nawet sprzeciw. Cmentarze tętnią życiem – to brzmi jak kłamstwo! Doskonale przecież zdajemy sobie sprawę, że wobec tajemnicy śmierci, wobec dramatu odejścia naszych bliskich, nasza obecność na cmentarzu jest tylko próbą oswojenia tych tajemnic.

W domu Ojca jest mieszkań wiele

A jednak to prawda! Cmentarze rzeczywiście tętnią życiem! Nie dlatego, że przynieśliśmy na groby naręcza kwiatów, że zapaliliśmy znicze, że spacerujemy w cmentarnych alejkach. Cmentarze tętnią życiem zmartwychwstałego Chrystusa. To wiara w Niego może nam pozwolić ze zrozumieniem i nadzieją przeżywać obecność przy grobach. Stając nad nimi możemy być pewni bliskości naszego zmartwychwstałego Pana, który jest dawcą życia.

Ten, który zapłakał nad grobem swojego przyjaciela Łazarza, dziś smuci się wraz z nami. Jemu – jak nikomu innemu – nie są obojętne nasze łzy. Przede wszystkim zaś nie są Mu obojętni nasi bliscy zmarli, ich życie, nad którym jak może się zdawać, zapanowała śmierć. Ten, który w wielkanocny poranek zadziwił świat swoim zmartwychwstaniem, a własny grób pozostawił pusty, chce i te groby przemienić w znaki zmartwychwstania. On staje dziś pośród nas i mówi „Wierzycie w Boga. I we mnie wierzcie. W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby tak nie było tobym wam powiedział”. Te groby nie są wieczne. Wieczne są nasze mieszkania w niebie.

Ramię w ramię ze świętymi

Nigdzie chyba – tak jak na cmentarzu, przy grobach – nie ma swojej mocy to chrześcijańskie wezwanie, by podnieść wzrok ku niebu. To tam, a nie w grobie, jest nasz dom. Dom prawdziwy, bezpieczny, taki jakiego pragniemy w głębi naszych serc, dom, który jest marzeniem i spełnieniem każdego z nas, o który często bezradnie zabiegamy przez całe życie tutaj na ziemi.

I choć wspomnienie wszystkich zmarłych przypada dopiero juro, 2 listopada, to chyba dobrze się składa, że nasze odwiedziny na cmentarzu przypadają właśnie dzisiaj – w dzień uroczystości Wszystkich Świętych, która w najgłębszym swoim wymiarze jest pełna radości, nadziei i chwały Boga i tych, dla których On przygotował wieczne mieszkanie w niebie. Bo nie możemy jako chrześcijanie – jako uczniowie Tego, którego grób jest pusty – stać nad grobami smutni. Nie możemy poddać się listopadowej aurze i starym, nie zawsze dobrym tradycjom smutku i żałoby. Raczej powinniśmy wyobrazić sobie siebie i tych którzy już odeszli, jak stoimy ramię w ramię w niebie obok Maryi, św. Józefa czy innych świętych: Augustyna, Franciszka, Teresy, Faustyny, Jana Pawła II i wielu, wielu innych!

Błogosławieni

Dobrze, że właśnie dzisiaj, gdy jesteśmy tutaj na cmentarzu możemy usłyszeć słowa Ewangelii, w której Chrystus nie mówi o żałobie, o śmierci, ale powtarza osiem razy słowo błogosławieni. On błogosławionymi nazywa ludzi cichych, czystego serca, wprowadzających pokój, ubogich w duchu, łaknących sprawiedliwości i miłosiernych. Jeśli jest jakieś zmartwienie, które powinno zagościć dziś w naszych sercach to nie z lęku przed śmiercią. Nie! Ona jest pokonana! Pusty grób Chrystusa przekreślił moc śmierci. Zmartwieni możemy być tym, że jeszcze za mało jesteśmy godni miana błogosławionych, za mało cisi i miłosierni, za mało czystego serca i za mało zatroskani o pokój i sprawiedliwość.

Powtórzmy więc jeszcze raz: cmentarze tętnią życiem! Rzeczywiście – cmentarze tętnią życiem! Tętnią życiem objawionym nam przez zmartwychwstałego Pana. Tętnią życiem, które tu na ziemi kształtują Jezusowe błogosławieństwa, a w niebie jest ono zamieszkaniem w domu, który dla nas jest już przez Boga przygotowany.

HOMILIA DO DOROSŁYCH

Skąd ten lęk przed śmiercią?

ks. Piotr Wojnar

Jak to jest, że dziś ze smutnymi minami myślimy o śmierci, skoro treścią dzisiejszej uroczystości jest wiara, że w niezakłóconym szczęściu będziemy żyli przez wieczność? Żadnym usprawiedliwieniem nie jest także bliskość Dnia Zadusznego. Jesteśmy wierzący, po co upierać się, że temu, kto odchodzi do Pana, dzieje się jakaś krzywda? Dziś, a nawet jutro, jesteśmy wezwani do radowania się – chwałą świętych w niebie, niezachwianą pewnością zbawienia dla dusz czyśćcowych i naszym powołaniem do świętości. A także wspaniale urządzonym przez Boga światem, w którym każda z tych trzech grup może zrobić coś dobrego dla innych. Nie poszczą ci, którzy bawią się na uczcie Pana Młodego, przestrzegał Jezus. Nie ważmy się smucić, gdy jesteśmy na imprezie z wyjątkowym rozmachem – dziś są razem z nami niebianie, dziś niech zatrzęsie się od radości ziemia i niebo!

Tradycje chrześcijańskie i pogańskie

Zastanawialiście się może, skąd ten smutek, skąd lęk przed śmiercią? Przecież to jak publiczne wyrzeczenie się wiary – Bóg obwieszcza mi życie wieczne, ale ja nie dowierzam. Zamiast cieszyć się losem tych, którzy odeszli do wieczności, martwię się. Bo mam wątpliwości co do ich losu. Bo nie wierząc w ich szczęście wieczne, nie wierzę też i we własne.

Część strachu, jakim otaczamy śmierć, wywodzi się z naszej kultury. Dziedzictwo, które otrzymujemy od przodków, zawiera całą naszą historię, całe nasze dobro i zło. Stajemy się kontynuatorami naszych przodków nie tylko w ich wspaniałych dziełach, ale także w ich odstępstwach. Naśladujemy nie tylko dawne chrześcijańskie rytuały, ale też jeszcze dawniejsze, pogańskie. A poganie byli śmiercią przerażeni. Tradycja judeochrześcijańska nakazuje pogrzebać ciało ludzkie, aby szczątki mogły w spokoju oczekiwać wezwania na sąd ostateczny, gdy umarli wstaną z grobów. Poganie swoich zmarłych palili, by nie wracali, nie krzywdzili żyjących. Księża od setek lat głoszą przyjaźń między żyjącymi i zmarłymi. Możemy sobie pomóc, ale nie możemy zaszkodzić. Między światami żywych i umarłych nie ma przejścia, nie ma szans, żeby sobie wzajemnie dokuczać. Za to wciąż możemy się za siebie modlić, wypraszać wzajemnie łaski u Boga. Tradycje pogańskich przodków uczą nas czegoś przeciwnego: zmarłych trzeba się bać, bo mogą przyjść, jako upiór, strzyga.

Jak świętować?

Wiara przypomina nam, że w grobach leżą nasi ukochani, których można i należy odwiedzać, wspomagać modlitwą. Pogaństwo, które wciąż w nas tkwi, każe nam się bać cmentarzy, zmarłych, choćby najukochańszych. Kościół zachęca, by nawet ciało zmarłego potraktować z szacunkiem, czuwać przy nim na modlitwie, godnie pochować. Pogańskie przerażenie śmiercią widać choćby po zwyczaju „pochówków wampirycznych”, bardzo długo pokutującego w Polsce, gdy zwłoki okaleczano bądź krępowano, aby tylko nie wstały. Trzeba mieć chrześcijańską wiarę w sercu, by pragnąć powstania zmarłych. Pogańskie serca ogarniał głęboki lęk na taką możliwość. Widać to i w sposobie świętowania. Wierni Bogu gromadzą się dziś w kościołach, by oddać chwałę świętym w niebie i prosić ich o wsparcie. Ci, którzy zwracają się ku tradycjom pogan, na ich wzór przebierają się w makabryczne stroje, aby zmarłych odstraszyć, przepędzić.

Kolejne źródło lęku tkwi w naszych sumieniach. Od czasów Adama i Ewy chowamy się przed Bogiem, gdy narozrabiamy. Czujemy w sercach – jakże stanę przed Stwórcą z tyloma grzechami? Muszę się schować, oddalić od siebie ten dzień!

A przecież nie schowamy się. A przecież nie oddalimy ani o włos. Pytajmy siebie raczej – jakże miałbym choć raz w całym życiu zgrzeszyć, skoro stanę przed Bogiem? Muszę uciekać od pokus, muszę oddalić od siebie grzech!

HOMILIA DO DOROSŁYCH

Wszyscy Święci i Święte Boże

ks. Maciej K. Kubiak

Litania do wszystkich świętych to jedna z rzadziej odmawianych litanii, jeśli można tak powiedzieć… Nie jest jak litania loretańska do Matki Bożej, którą w maju odmawiamy codziennie, ani jak litania do Serca Pana Jezusa, odmawiana codziennie w czerwcu i jeszcze w pierwsze piątki miesiąca… A jednak to właśnie tę litanię śpiewamy podczas najważniejszych uroczystości: na święceniach kapłańskich, czy w wielką noc podczas liturgii wigilii paschalnej, gdy mamy odnowić przyrzeczenia chrzcielne.

Wszyscy Święci

Są w niej wzywani różni święci: od apostołów, jak Piotr i Paweł, przez ojców Kościoła, z Augustynem i Grzegorzem, są założyciele zakonów, z Benedyktem, Franciszkiem i Dominikiem, są święte kobiety, z Maryją, Matką Bożą, która tę litanię otwiera i Marią Magdaleną, pierwszą uczennicą i apostołką Chrystusa. Jest wielu innych, tych z początków chrześcijaństwa, jak Józef, Hieronim, czy Ignacy Antiocheński, ale i tych z czasów późniejszych, jak dwie Teresy, Mała i Wielka, nasz Maksymilian Kolbe, Jan Bosko, Maria Goretti czy Dominik Savio… Można by wymieniać całymi godzinami, dodając również tych wyniesionych na ołtarze w ostatnich latach czy miesiącach.

Każdy z nich miał swoją drogę do świętości, każdy z nich tę świętość inaczej rozumiał, ale każdy szedł drogą Ewangelii, każdy naśladował Chrystusa, ucząc się od Niego. Ktoś powiedział, że święci to ci, którzy zrozumieli, że Bóg ich kocha…

Czym jest świętość?

„Świętymi bądźcie,bo Ja jestem święty!” (Kpł 11, 44) – mówił Pan Bóg do Narodu Wybranego, jak czytamy już w Starym Testamencie. Ale jak świętość rozumieć? Czym ona jest i na czym polega?

Święta Urszula Ledóchowska była przekonana, że „świętość nie polega na nadzwyczajnych pokutach, na długich modlitwach, na heroicznych aktach cnót, ale na cichym, spełnieniu woli Bożej”. Szwajcarski pedagog, Johann Heinrich Pestalozzi uważał, że „droga do nieba prowadzi przez wypełnianie codziennych obowiązków na ziemi”. Podobnie jak św. Faustyna Kowalska, która napisała w „Dzienniczku”, że „doskonałe spełnienie woli Bożej jest dojrzałością w świętości”. Ksiądz Aleksander Żychliński uważał wręcz, że „na próżno żyje, kto nie usiłuje stać się świętym”.

Ksiądz Jan Twardowski z kolei twierdził, że „świętym jest ten, kto usunął egoizm, zazdrość i pozwolił Bogu działać przez siebie, by mógł się nim posługiwać. Święty otworzył się całkowicie na działanie Pana Boga i niewidzialny Bóg staje się poprzez niego widzialny na ziemi”. Papież Franciszek lubi mówić o zwyczajnej świętości i o zwykłych świętych czy świętych z sąsiedztwa.

Oni są szczęśliwi

O świętych – tych z litanii i tych, którzy się w niej jeszcze nie znaleźli – mówi też dzisiaj do nas Pan w swoim słowie: w pierwszym czytaniu słyszymy o tych, którzy wybielili swe szaty we krwi Baranka, w drugim słyszymy o tych, którzy są podobni do Chrystusa, bo mogą oglądać Go takim, jakim jest, to ci, którzy pokładają w nim nadzieję i to ich uświęca, to czyni ich świętymi. Wreszcie Ewangelia z kazaniem na górze, które pokazuje świętych jako szczęśliwych, bo idących za Chrystusem, swoim Mistrzem – oni są szczęśliwi, bo idą za Nim, On im daje szczęście – nawet jeśli są pozbawieni tego wszystkiego, co za szczęście uchodzi w oczach świata.

Ale co z tego wszystkiego wynika dla nas dzisiaj? Czego uczy nas słowo Boże i dzisiejsza piękna uroczystość?

Niedoskonali święci

Dominikanin, o. Maciej Biskup napisał kiedyś dla „Przewodnika Katolickiego” tekst – właśnie z okazji uroczystości Wszystkich Świętych – pod dość intrygującym tytułem: „Niedoskonali święci” („Przewodnik Katolicki” 43/2015). Przypomina w nim, że w pierwszych wiekach słowo święty oznaczało po prostu chrześcijanina. Wszyscy wyznawcy Chrystusa byli nazywani świętymi. Święty to synonim ucznia i dziecka. Być świętym to być uczniem Chrystusa, i być jak dziecko. Słuchać słowa i zaufać mu – to jest świętość. Autor przypomina też słowa św. Teresy, która mówiła: „Nie martwię się, że jestem samą słabością, wprost przeciwnie, to z niej się chlubię i codziennie spodziewam się odkryć w sobie nowe słabości”. „Święty to człowiek wewnętrznie wolny. To ktoś, kto wie, że nie jest stworzony przez własne moralne zasługi, aby się lękliwie przeglądać w innych. Święty posiada świadomość bycia uratowanym przez łaskę, a jego bogobojne życie nie wynika z lęku [przed Bogiem], lecz stanowi odpowiedź daru na dar” – czytamy we wspomnianym przeze mnie tekście. „Święty chrześcijanin to nie ktoś przeświadczony o swojej doskonałości moralnej. Święty, przy świadomości całej swojej biedy, pokłada nadzieję w jedynym sprawiedliwym – Jezusie”.

Dzisiejsza uroczystość jest radosnym świętem całego Kościoła – każdego z nas, wszystkich świętych. Złóżmy więc i my całą naszą nadzieję w Jezusie. W Nim wszyscy jesteśmy świętymi! Niech niewidzialny Bóg będzie przez nas widzialny na ziemi!

HOMILIA DO MŁODZIEŻY

Święci – darem dla świata

s. Arletta Ziółkowska PSMC

Minęły wakacje. Zaczęła się nauka w nowym roku szkolnym i studenckim. Przyzwyczailiśmy się do chłodnych, deszczowych dni. Rok kalendarzowy powoli zatacza swe koło. Tyle się już wydarzyło, a ile jeszcze przed nami? To tajemnica. Pełen tajemnic, zamyślenia i pytań jest ten listopadowy czas, który dzisiaj rozpoczynamy.

Dar życia

Myślimy o ludziach, którzy żyli przed nami. Każdy z nich otrzymał od Pana Boga dar życia. Jedni przeżyli je tak pięknie, że otrzymali nagrodę – zbawienie. Inni żyli byle jak, nie kochając, a nawet źle czyniąc. Każdy z nas, żyjących w obecnym czasie, ma do wykorzystania dni, godziny, chwile. Od nas zależy, jak przeżyjemy nasze życie. Przede wszystkim musimy pamiętać, że Bóg uczynił nas swymi dziećmi. A skoro nimi jesteśmy, to powinniśmy żyć przyzwoicie. Daru życia nie możemy zmarnować, bo przecież ono nie kończy się, tylko się zmienia.

Przed chwilą usłyszeliśmy słowa z Apokalipsy św. Jana. Apostoł przedstawia nam obraz wielkiego tłumu zbawionych „którego nikt nie mógł policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków”. Wizję tę otrzymał od Boga. To obraz nieba, miejsca życia wiecznego.

Dar życia wiecznego

W Katechizmie Kościoła katolickiego czytamy o niebie: „Ci którzy umierają w łasce i przyjaźni z Bogiem oraz są doskonale oczyszczeni, żyją na zawsze z Chrystusem. Są na zawsze podobni do Boga, ponieważ widzą Go „«takim jakim jest, twarzą w twarz»” (KKK 954).

Ksiądz Jan Twardowski w jednym ze swoich wierszy tak napisał – trochę humorystycznie – o niebie i świętości: „Powoli, nie tak prędko, proszę się nie pchać, najpierw trzeba wyglądać na świętego ale nim nie być, potem ani świętym nie być, ani na świętego nie wyglądać potem być świętym tak żeby tego wcale nie było widać i dopiero na samym końcu święty staje się podobny do świętego”.

W amerykańskim filmie pt. Joe Black do znanego, bogatego i dobrego człowieka pewnego dnia przychodzi anioł śmierci – tytułowy Joe Black. Towarzyszy Wiliamowi przez jakiś czas, a w dniu jego 65-tych urodzin zabiera go na drugi świat. William pyta anioła śmierci: – Powinienem się bać? Black odpowiada: – Ty?! Nie! I chyba właśnie o to chodzi, abyśmy tak żyli, żeby potem nie bać się śmierci. Jest ona bramą do życia wiecznego. Przechodzimy przez nią, aby spotkać życie. Inne, piękniejsze, szczęśliwe – życie wieczne z Jezusem Chrystusem.

Dar świętości

Myślisz sobie, że świętość to nie dla ciebie? Nic bardziej mylnego. Świętość to dar dla każdego z nas. Osiągnięcie świętości jest możliwe. Jest realne a nie wirtualne. Dzisiaj Kościół daje nam za przykład Wszystkich Świętych. Oni swym życiem na ziemi zasłużyli na największą nagrodę. Są tacy, których Kościół ogłosił Świętymi i Błogosławionymi. Znamy ich imiona, nazwiska, życiorysy. Wiemy czego dokonali, co powiedzieli, co napisali. Są znakiem od Boga, że mimo grzechów, słabości, można dążyć do świętości. Święty Mateusz zapisał błogosławieństwa wygłoszone przez Pana Jezusa. To są jakby ewangeliczne schody, po których wstępujemy do nieba. Czyli czynimy to samo, co czynili Święci i Błogosławieni. Skoro im się to udało, to dlaczego nam by się miało nie udać? Przecież Pan Jezus za nas wszystkich oddał życie i otworzył nam bramy nieba. Cieszcie się i radujcie, albowiem wielka jest wasza nagroda w niebie!

HOMILIA DO DZIECI

Zgadnij co to za Święty!

Lidia Lasota

Można przygotować portrety lub obrazki, przedstawiające św. Elżbietę, św. Jana Chrzciciela, św. Teresę z Lisieux, św. Pawła, św. Kingę i św. Brata Alberta Chmielowskiego.

Uroczystość Wszystkich Świętych to radosne święto. Pewnie powiecie – jak to radosne? Radosne, bo wspominamy dziś tych, którzy są już w niebie i oglądają Pana Boga twarzą w twarz. I tych ogłoszonych świętych i tych, których nie znamy. Dziś są szczęśliwi, więc dlaczego mielibyśmy się martwić? Powiecie mi, że chodzimy przecież na cmentarz i palimy świeczki na grobach naszych zmarłych i jesteśmy smutni. Powinniśmy być raczej zadumani. Jutro, czyli 2 listopada, obchodzimy Dzień Zaduszny. Wtedy wspominamy wszystkich zmarłych, także i tych, którzy czasami jakoś pogubili się na drodze do nieba. Polecamy ich Bożemu Miłosierdziu, modlimy się za nich, polecamy w wypominkach (wymieniankach), zamawiamy za nich msze. Jeśli będziemy modlić się za nich, a oni na pewno modlą się za nas, to na pewno spotkamy się kiedyś w niebie.

Zgadywanki o Świętych

Zapraszam was teraz do zabawy w zgadywanki o Świętych. Uwaga! Pierwsza tajemnicza święta (Można pokazywać wizerunki odgadywanych świętych): Jana pod sercem nosiła, gdy ją Maryja w górach odwiedziła. Co to za Święta? (rozmowa z dziećmi). Święta Elżbieta (odpowiadają dzieci)!

Elżbieta nie mogła mieć potomstwa, nie mogła mieć dzieci. Ale pewnego dnia jej mężowi, Zachariaszowi, ukazał się anioł i oznajmił, że urodzi syna, mimo iż była w podeszłym wieku. Syn Elżbiety był trzy miesiące starszy od swojego kuzyna Jezusa. Posłuchajcie: W skóry się odziewał, miód z szarańczą jadał, ludzi chrzcił w Jordanie, Zbawcę zapowiadał. O kim mowa? (rozmowa z dziećmi). Jan Chrzciciel!

To on ochrzcił też Pana Jezusa. Niedługo potem został wtrącony do więzienia i ścięty. Następna zagadka: Choć ją nazywano mała, Doktorem Kościoła została (rozmowa z dziećmi). Podpowiadam: to święta, której imię rozpoczyna się na literę „T” (rozmowa z dziećmi). To Tereska, św. Teresa od Dzieciątka Jezus.

Była Francuzką i od dzieciństwa marzyła, by wstąpić do klasztoru o surowej regule, czyli do Karmelu. Ponieważ była za młoda, pojechała ze swoim tatą aż do Rzymu, do papieża, prosić o zgodę. Do Karmelu przyjęto Tereskę, gdy miała 15 lat. Przeżyła tam 9 lat. Gdy zmarła miała zaledwie 24 lata. Ona wiedziała jak prostymi metodami kochać Jezusa. Mówiła: „Podniesienie szpilki z miłością – może kogoś nawrócić”. Na ludzi, którzy modlą się za jej wstawiennictwem, zsyła deszcz róż, czyli deszcz łask. Tereska została nie tylko świętą. Jan Paweł II ogłosił ją Doktorem Kościoła.

Następna zagadka: Zanim się nawrócił, wołano nań Szaweł. Spadł z konia pod Damaszkiem. Oto Święty… (Odpowiadają dzieci). Paweł! Święty Paweł.

Był Żydem i wierzył w takiego Boga, w jakiego wierzyli Żydzi. Zwalczał chrześcijan, bo uważał, że oni kłamią. Zmienił zdanie, bo gdy jechał do Damaszku, by nękać chrześcijan przemówił do niego sam Pan Jezus i zapytał, dlaczego Go prześladuje? Od tej chwili Paweł gorąco uwierzył w naukę Pana Jezusa i zaczął jeździć po całym świecie i opowiadać o Nim poganom. Dlatego mówi się, że Paweł był apostołem narodów!

Teraz następna zagadka: Polska księżna rodem z Węgier, dzięki niej do woli, każdy Polak swoją zupę i ziemniaki soli (prosimy dzieci o odpowiedź). To Święta Kinga?

Kinga była węgierską królewną, która zaręczyła się z polskim księciem Bolesławem. Król ojciec chciał jej ofiarować złoto i klejnoty w wianie, ale ona dowiedziała się, że w Polsce brakuje soli i że dla Polaków sól jest cenniejsza niż złoto. Gdy król podarował jej górę, pod którą znajdowała się kopalnia soli, zdjęła z palca złoty pierścień i powiedziała: „Ten złoty pierścień, królewskiej córy – w solnej kopalni rzucam głębiny, a skoro wiara przenosi góry, niech sól do Polskiej ruszy krainy”. Kinga po śmierci swojego męża, księcia Bolesława Wstydliwego, wstąpiła do klasztoru sióstr klarysek w Starym Sączu i została zakonnicą.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

3 listopada 2019 • 31 niedziela okresu zwykłego

Dostępne w wersji pełnej

10 listopada 2019 • 32 niedziela okresu zwykłego

10 listopada 2019

32 NIEDZIELA OKRESU ZWYKŁEGO

Dostępne w wersji pełnej

17 listopada 2019 • 33 niedziela okresu zwykłego

17 listopada 2019

33 NIEDZIELA OKRESU ZWYKŁEGO

Dostępne w wersji pełnej

24 listopada 2019 • Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata

24 listopada 2019

JEZUSA CHRYSTUSA KRÓLA WSZECHŚWIATA

Dostępne w wersji pełnej

1 grudnia 2019 • 1 niedziela Adwentu

1 grudnia 2019

1 NIEDZIELA ADWENTU

Dostępne w wersji pełnej

8 grudnia 2019 • Niepokalane Poczęcie NMP

8 grudnia 2019

NIEPOKALANE POCZĘCIE NMP

Dostępne w wersji pełnej

15 grudnia 2019 • 3 niedziela Adwentu

15 grudnia 2019

3 NIEDZIELA ADWENTU

Dostępne w wersji pełnej

22 grudnia 2019 • 4 niedziela Adwentu

22 grudnia 2019

4 NIEDZIELA ADWENTU

Dostępne w wersji pełnej

25 grudnia 2019 • Narodzenie Pańskie

25 grudnia 2019

NARODZENIE PAŃSKIE

Dostępne w wersji pełnej

26 grudnia 2019 • Świętego Szczepana

26 grudnia 2019

ŚWIĘTEGO SZCZEPANA

29 grudnia 2019 • Świętej Rodziny

29 grudnia 2019

NIEDZIELA ŚWIĘTEJ RODZINY

Dostępne w wersji pełnej

SYTUACJE DUSZPASTERSKIE

Dostępne w wersji pełnej

Homilie duszpasterskie

Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych

WSPOMNIENIE WSZYSTKICH WIERNYCH ZMARŁYCH • 2 LISTOPADA

Dostępne w wersji pełnej

Co miesiąc – adoracje i nabożeństwa

Godzina święta – adoracja Najświętszego Sakramentu

GODZINA ŚWIĘTA • 7 LISTOPADA

Dostępne w wersji pełnej

Rozważania na dni powszednie

Czwartek, 31 października

Dostępne w wersji pełnej

WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH • 1 LISTOPADA

Dostępne w wersji pełnej

Wielka tajemnica wiary
Adwentowe homilie do dzieci

ks. Maciej K. Kubiak

Dostępne w wersji pełnej

WYDAWCA

Święty Wojciech Dom Medialny sp. z o.o.

ul. Chartowo 5

61-245 Poznań

www.swietywojciech.pl

Redakcja „Biblioteki Kaznodziejskiej”

www.bkaznodziejska.pl

tel. 61 659 37 44

bkaznodziejska@swietywojciech.pl

Prenumerata

tel. 61 659 37 56

prenumerata@swietywojciech.pl

ISSN 0208-7413

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotowała Weronika Panecka