Rozdział 1

Opowiem wam o matce Polka.

Matka – nie mama, mamusia, mamcia, mamunia czy mami.

„Moja matka” – mówi o niej Polek, a w jego głosie słychać wtedy dumę. Bo nie każda matka, możecie mi wierzyć, jest taka jak matka Polka.

Matka – także dlatego że nie pasują do niej żadne zdrobnienia. Nie jest wcale drobna, o nie. Jest po prostu duża. Ma długie nogi i długie ręce. Jej włosy – dużo włosów koloru rdzawobrązowego – skręcone w maleńkie sprężynki fruwają swobodnie wokół głowy. Nos ma spory, ale nie haczykowaty jak u Baby-Jagi, lecz miękko i łagodnie zakończony, pokryty mnóstwem drobniutkich, brązowych piegów (matka Polka lubi te piegi – twierdzi, że każdy z nich jest pamiątką jakiegoś słonecznego dnia). Jej usta także są duże – mówi nimi szybko i głośno, a kiedy milczy, ładnie się uśmiecha. Oczka za to ma małe, jasne – bystro i trochę jakby kpiąco łypiące.

Chłopcy z klasy Polka sądzą, że jego matka jest dziwna. Ubiera się śmiesznie, nie tak jak inne mamy. Na wielkich stopach nosi zawsze stare, sfatygowane trampki, nawet zimą, ale nigdy nie marznie.

Chłopcy myślą może, że matka Polka jest trochę zwariowana, a jednak nikt się z niej nie śmieje. Co to, to nie. Wszyscy wiedzą, że śmiać się z matki Polka byłoby niebezpiecznie. Dlaczego? Wkrótce o tym opowiem.

Najpierw jednak parę słów o Polku.

Tak naprawdę Polek ma na imię Apolinary – i tego jednego nie może swojej matce darować. Imię to odziedziczył po prapradziadku, którego portret wisi na ścianie w dużym pokoju. Polek uważa, że prapradziadek wygląda raczej ponuro z bokobrodami, w sztywnym kołnierzyku i ze swoją muzealną miną. Ale matka mówi, że ma sentyment do tego bohomazu i nie pozwala powiesić na jego miejscu żadnego z ładnych, kolorowych obrazów taty.

Na szczęście Polek nie odziedziczył po prapradziadku ani bokobrodów, ani miny. Ma buzię pogodną i okrągłą, piegowatą jak indycze jajo. Nie wiem, czy ktoś z was wie, jak wygląda indycze jajo, lecz przyjęło się używać takiego porównania, więc i ja go użyję. A jeśli ktoś chce się dowiedzieć czegoś więcej na temat jaj indyczych, to niech sobie wpisze takie hasło w wyszukiwarkę internetową i sprawdzi.

Polka lubią w klasie, chociaż nie jest najzdolniejszym uczniem i nie najlepiej radzi sobie na wuefie. On także lubi prawie wszystkich. Lubi też jeździć na rowerze, czytać książki, grać na komputerze i jeść lody. Najbardziej chciałby mieć psa, ale jest uczulony na sierść i dostaje kataru, kiedy tylko jakiś pies zjawi się w pobliżu.

Polek mieszka z matką i ojcem w kamienicy na obrzeżach miasta. To takie miejsce, gdzie zabudowa staje się mniej zwarta, nieduże wille kryją się w ogródkach, pomiędzy domy wciskają się zarośla i dzikie łączki, chodniki znikają, zastąpione przez żwirowe pobocza, a za nasypem kolejowym, porośniętym sztywnymi kępami wrotyczu, zaczyna się las.

Polek lubi las. W niedziele często jeździ z tatą na rowerowe wycieczki, o ile tata ma czas. Tata Polka pracuje bardzo dużo – siedzi przy komputerze w dzień i w nocy, a dla odpoczynku maluje wielkie, kolorowe obrazy. Ciasna pracownia taty ładnie pachnie farbami i terpentyną. Polek ma tam swój ulubiony fotel – lubi siedzieć w nim cichutko za plecami taty i patrzeć, jak na płótnie pojawiają się barwne plamy. Na początku kolory często za sobą nie przepadają – tata pomaga im się spotkać i porozumieć. Te, które chcą za bardzo zwracać na siebie uwagę, głaszcze płaskim pędzlem, żeby złagodniały; inne, bardziej nieśmiałe, łaskocze małym pędzelkiem, aż wybuchają całą swoją barwną wesołością. Kiedy tata maluje, wygląda, jakby tańczył. Pogwizduje dziarskie melodyjki. Jego tęgie ciało nabiera lekkości, a uśmiech nie schodzi mu z ust.

Matka Polka przy pracy zachowuje się zupełnie inaczej. Zwykle siada w fotelu, z podkulonymi nogami, z laptopem na kolanach; ma zmarszczone brwi, a koniuszek nosa rusza jej się śmiesznie, jak u królika. A jeżeli, nie daj Boże, Polek spyta ją wtedy, co będzie na kolację, ona spogląda na niego błędnym wzrokiem i wzrusza ramionami, jakby mówiła: „A skądże JA mam to wiedzieć?”.

Zresztą Polek rzadko zadaje takie pytania. Jest raczej samodzielny. Umie sam sobie zrobić kanapki, usmażyć jajecznicę i nawet ugotować makaron.

Wcale nie jest mu do tego potrzebna matka.

A do czego bywa potrzebna?

Zaraz się dowiecie.

Rozdział 2

Pewnego dnia w końcu marca – dość ciemnego, z krótkimi przebłyskami słońca – Polek wrócił ze szkoły wcześniej niż zwykle. Zachorowała pani od plastyki, więc cała klasa została zwolniona z ostatniej lekcji.

Polek wszedł do domu, rzucił niedbale kurtkę i plecak na krzesło w przedpokoju. Zza drzwi pracowni dobiegało wesołe pogwizdywanie – to znaczyło, że tata maluje i nie należy mu przeszkadzać. Polek po cichu przemknął przez przedpokój, w kuchni zrobił sobie kanapkę z serem. Kiedy jadł, jego wzrok padł na pozostawiony na kuchennym stole otwarty laptop matki. Był włączony i gotowy do pracy. Polek przypomniał sobie, że wczoraj zainstalował na nim grę pożyczoną od Krzysia Skarżyńskiego. Można by, korzystając z nieobecności matki, spróbować, jak się w nią gra. Krzyś Skarżyński twierdził, że jest bardzo wciągająca…

Była naprawdę wciągająca. Dotknął dłonią ściany – poczuł chłód kamienia. Już od paru chwil chodził po pustych korytarzach, wytężając wzrok, by dostrzec, co czai się w ciemnych zakamarkach. Słyszał echo własnych kroków.

Coś mu się w tym nie podobało. To wszystko działo się za bardzo naprawdę, i nawet strach, który czuł, był dziwnie prawdziwy – wcale nie to musujące w brzuchu podniecenie, jakie zwykle odczuwał, grając; raczej strach ciężki jak kamień i leżący na żołądku niczym nieświeży pączek od marnego cukiernika.

No, ale był tutaj i musiał iść przed siebie. Nie widział żadnego guzika, który pozwoliłby mu wyjść z gry lub przerwać ją choćby na chwilę.

Za pierwszym zakrętem, w niedużej wnęce wydrążonej w kamiennej ścianie, znalazł latarkę. Mając przed sobą skaczące, blade światełko, poczuł się raźniej.

– Przecież to tylko gra – powiedział sobie i ruszył dalej.

W końcu korytarza zobaczył drzwi. Obok sterczała ze ściany metalowa gałka. Polek mocował się z nią przez chwilę, zanim udało mu się ją przekręcić, a wtedy drzwi rozwarły się ze szczękiem.

Znalazł się w okrągłym, ciemnym pomieszczeniu. Światło wpadało tu tylko przez przeszklony świetlik, umieszczony wysoko ponad głową Polka. Pod ścianami mrok gęstniał, przybierając groźne kształty – a może tak się tylko Polkowi wydawało. Za jego plecami żelazne drzwi zatrzasnęły się z łoskotem. Powoli okrążył salę, przyświecając sobie latarką w poszukiwaniu wyjścia, ale nawet te drzwi, przez które wszedł, zniknęły, przepadły, wtopiły się w ciemność. Pomyślał, że tak musi czuć się człowiek, który znalazł się na dnie studni. Czasem miał wrażenie, że w nikłym świetle latarki widzi w ścianie jakąś szczelinę, ale za każdym razem stwierdzał, że to tylko rysa w skale, odprysk kamienia. Wreszcie za kolejnym okrążeniem blady krążek światła padł wyżej, oświetlając stopnie metalowej drabinki. Prowadziły gdzieś w mrok pod sklepieniem.

Chwycił latarkę w zęby, z wysiłkiem podciągnął się na rękach i zaczął wspinać się po drabince. Ostatni stopień znajdował się może metr poniżej krawędzi muru. Polek sapał jak parowóz, szczęki zacisnęły mu się na metalowej obudowie latarki w jakimś nerwowym skurczu, czuł, jak po brodzie ścieka mu ślina, której nie mógł przełknąć. Ostatni wysiłek – i oto otwierał się przed nim kolejny mroczny korytarz, zupełnie podobny do tych, po których błądził dotychczas. Wypełzł na powierzchnię, otarł twarz z potu i śliny. W jego uszach pulsował jakiś niepokojący muzyczny motyw.

Nie wiem, jak wyłączyć dźwięk – przemknęło mu przez głowę.

Nagle coś zachrzęściło pod jego stopami. Skierował latarkę w dół i zobaczył przedmiot, który wyglądał jak duży karabin maszynowy z długim pasem nabojów. Niewiele myśląc, sięgnął po niego, usiłował niezdarnie podnieść, ale broń okazała się bardzo ciężka.

Próbując podtrzymać karabin drugą ręką, niechcący upuścił latarkę. W tej samej chwili podłoga tuż przed nim zatrzęsła się i rozstąpiła z grzmiącym łomotem. Upadł ciężko do tyłu, boleśnie uderzając kością ogonową o kamień. Zdążył jeszcze zobaczyć, jak latarka znika w ognistej otchłani, która rozjarzyła ściany korytarza pomarańczowym blaskiem. Dopiero po chwili odważył się wstać i podpełznąć do ziejącej w podłodze dziury. W dole nie było widać nic prócz przelewającej się z bulgotem złocistej masy, podobnej do wulkanicznej lawy. Gorący opar uderzył go w twarz tak, że musiał cofnąć głowę. Chwycił karabin i na czworakach przedostał się do miejsca, skąd przyszedł. Spojrzał w dół, by ocenić, jak duża odległość dzieli go od stopni drabinki, ale w dole nie było widać drabinki. Nic nie było widać. Bez latarki nie mógł myśleć o odwrocie tą drogą. Z pewnością skręciłby sobie kark.

Dalsza część książki dostępna w wersji pełnej

Rozdział 3

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 4

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 6

Dostępne w wersji pełnej

Zuzanna Orlińska
Matka Polka

© by Zuzanna Orlińska
© by Wydawnictwo Literatura

Okładka i ilustracje:
Mikołaj Kamler

Korekta:
Aneta Kunowska, Joanna Pijewska

Wydanie I
w Wydawnictwie Literatura

ISBN 978-83-7672-522-2

Wydawnictwo Literatura, Łódź 2017

91-334 Łódź, ul. Srebrna 41

handlowy@wyd-literatura.com.pl

tel. (42) 630-23-81

www.wyd-literatura.com.pl

Na zlecenie Woblink

woblink.com

plik przygotował Karol Ossowski