Tytuł oryginału: A PINCH OF MAGIC

Opieka redakcyjna: DOROTA WIERZBICKA

Redakcja: PAWEŁ CIEMNIEWSKI

Korekta: ALDONA BARTA, MARIA ROLA, BARBARA TURNAU

Ilustracja na okładce: MELISSA CASTRILLÓN

Adaptacja okładki i opracowanie mapy na podstawie oryginału: RENATA BROŃKA

Redaktor techniczny: ROBERT GĘBUŚ

Tekst, mapa, ilustracje na początku rozdziałów © 2019 Michelle Harrison
All rights reserved
First published in Great Britain in 2019 by Simon&Schuster UK Ltd
A CBS Company
© Copyright for the Polish translation by Wydawnictwo Literackie, 2020
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2020

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-07159-5

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Ku pamięci Elizabeth May Harrison

1943–2017 –

najzuchwalszej i najodważniejszej Betty, jaką widział świat.

Drogi Czytelniku,

czy widdershins nie jest cudownym słowem? Natknęłam się na nie, czytając o wiedźmach (oczywiście w związku z moją pracą!), a oznacza ono „iść w złym kierunku” albo „podążać w stronę odwrotną do ruchu wskazówek zegara”, co ponoć przynosi pecha. I właśnie dlatego wybrałam je na nazwisko rodziny opisanej w niniejszej książce.

Z pomocą trzech magicznych przedmiotów siostry Wspaczne – Betty, Fliss i Charlie – postanawiają złamać ciążącą na rodzinie klątwę. Pytanie, czy przedmioty te pomogą im znaleźć odpowiedzi na dręczące je pytania, czy ściągną im na głowy jeszcze więcej kłopotów.

Odkąd sięgam pamięcią, fascynowały mnie opowieści o przedmiotach codziennego użytku posiadających wyjątkowe moce. Wszystkie one – grzebień, który skradł Gerdzie wspomnienia w Królowej Śniegu, czy obraz, w którym uwięziona została dziewczynka w filmie Wiedźmy – przybliżają nam nieco tajemniczą ideę magii. W tej książce znajdziecie jej całkiem sporo: od szczura imieniem Hopsasa i kota wabiącego się Oj aż po brawurową ucieczkę z więzienia, która nie do końca przebiega zgodnie z planem.

Mam nadzieję, że siostry Wspaczne i Mgliste Mokradła Wronoskału pobudzą Waszą wyobraźnię nie mniej niż moją. Ale uwaga! Nie podążajcie za błędnym ognikiem...

Z serdecznymi życzeniami mglistej i magicznej lektury,

Michelle Harrison

Rozdział trzeci

Trzy podarunki

(...)

Chwilę później babka wróciła do kuchni z drewnianą skrzynką – ciemną, o zaokrąglonym wieku i z kutymi żelaznymi zdobieniami. Była zamknięta na solidną kłódkę, a na jej bokach wyryto duże kunsztowne „W”. Krótko mówiąc, wyglądała dokładnie tak, jak powinien wyglądać każdy pojemnik skrywający ekscytujące sekrety czy skarby. Dlaczego więc Betty czuła głównie strach, kiedy babka odczepiała od paska kółko z kluczami? Co ją tak przerażało? Że otwarcie jednego zamka musi z konieczności oznaczać zamknięcie innego? Czy ceną za te magiczne cuda była wolność?

Pomimo wszystkich obaw nachyliła się niecierpliwie, kiedy babka ściągnęła kłódkę i uniosła wieko. Z wnętrza skrzynki buchnął zapach stęchlizny. Betty zajrzała do środka. Leżał tam niewielki pakunek zawinięty w brązowy papier i przewiązany sznurkiem.

– Jak już mówiłam – podjęła babka – Charlie, jako najmłodsza z waszej trójki, odziedziczy podarunek jako ostatnia, więc to ona powinna otrzymać sakwojaż, kiedy mnie już zabraknie. Co znaczy, że to należy do ciebie, Betty. Zanim jednak otworzysz, zapamiętaj jedno: jeśli zaakceptujesz podarunek, będzie on związany z tobą i tylko z tobą. Nie możecie się nimi wymieniać.

Betty sięgnęła z wahaniem po pakunek. Nie muszę go przyjmować, wmawiała sobie – i nie zrobię tego, jeśli utknę przez to na tej przeklętej wyspie. Nawet magia nie jest tego warta. A jednak czuła dreszczyk emocji i zaciekawienia. Przedmiot był lżejszy, niż się spodziewała.

Pociągnęła za sznurek, żeby odwinąć papier.

– Zaczekaj – powstrzymała ją babka. – Wszystkie musicie mi przysiąc, że zachowacie to w sekrecie. Za żadne skarby nie wolno wam mówić o tych rzeczach, ani o ich mocach, nikomu spoza rodziny, zrozumiano?

– Czy to znaczy, że... że tato wie? – zapytała Betty.

Babka spochmurniała.

– Tak. O ile mi wiadomo, to jedyna tajemnica, której udało mu się dotąd dochować.

– To ciekawe – wydukała Fliss przez ściśnięte gardło. – Można by pomyśleć, że o czymś tak niesamowitym wygada się przy byle okazji. – Z trudem przychodziło jej mówienie o własnym ojcu. To ona najdłużej nie mogła się pogodzić, że trafił do więzienia.

Betty dobrze pamiętała dzień, w którym został aresztowany. Fliss przysięgała przez łzy, że to wszystko nieporozumienie, a babka trzymała w rękach jej głowę i obrzucała Barneya Wspacznego najwymyślniejszymi wyzwiskami, zastanawiając się, w jaki sposób wychowa sama trzy dziewczyny. Panująca w domu atmosfera odbiła się nawet na Charlie, zbyt małej, żeby cokolwiek rozumieć, i w rezultacie dziewczynka jadła dwa razy więcej niż zwykle. Betty czuła się zaś zdradzona. Ojciec równie dobrze mógłby zabrać je łodzią na środek morza i porzucić. Jak on śmiał opuszczać je po tym, jak straciły matkę?

Babka westchnęła.

– Też miałam takie myśli, a mimo to wasz ojciec pokazał, że się myliłam, i chwała mu chociaż za to. Jest głupcem i fanfaronem, to się nigdy nie zmieni, ale pomimo swych licznych wad nie wydał nikomu rodzinnego sekretu. Zachował go z miłości do was, pamiętajcie o tym.

– Pewnie trudno było ją ukrywać, prawda? – zapytała Betty. – Tę magię.

Starsza kobieta wzruszyła ramionami.

– Przed waszą trójką jakoś mi się to udawało. – Umilkła i wskazała głową na nieotwarty pakunek.

Betty rozdarła w końcu papier.

Jak się okazało, był to zestaw otwieranych drewnianych laleczek nazywanych matrioszkami – pustych w środku, wkładanych jedna w drugą. Betty otwierała je kolejno i układała w równiutkim rzędzie, od największej do najmniejszej, której otworzyć już się nie dało. Wszystkie cztery były ślicznie, misternie pomalowane; na pierwszy rzut oka wydawały się podobne, lecz w rzeczywistości były jedyne w swoim rodzaju. Łączyły je natomiast faliste kasztanowe włosy i oczy tej samej barwy, umieszczone na twarzach zdobionych z taką dbałością o detale, że na policzkach nie zabrakło nawet maleńkich piegów.

Pośrodku każdej laleczki widniał okrągły pejzaż, przedstawiający chatkę na łące nieopodal rzeki. I choć wszędzie była to ta sama chatka, zmieniały się pory roku: na największej z matrioszek drzewa kwitły, a w gnieździe leżały ptasie jaja. Mniejsza lalka przedstawiała kaczęta na rzece, kolejna dorosłe kaczki, które odlatywały na południe, a rudobrunatne liście spadały z drzew. Bladoniebieska scenka na ostatniej laleczce tonęła w zwałach śniegu. Każda lalka trzymała zdobiony klucz, wyryty i pomalowany w taki sposób, że po jej otwarciu dzielił się na dwie części.

– Są przepiękne. – Betty dotknęła kciukiem klucza na największej lalce.

– Chcę laleczki! – burknęła niezadowolona Charlie. – Twoja torba jest brzydka.

– Cóż, przykro mi. – Babka wzruszyła ramionami. – Zresztą nie chodzi wcale o to, jak wyglądają, ale co potrafią.

– A co właściwie potrafią? – zaciekawiła się Betty.

Twarz kobiety natychmiast pojaśniała.

– Coś zupełnie niezwykłego – szepnęła i zatarła ręce, chichocząc szelmowsko. – Weź jakąś swoją rzecz, jakiś niewielki drobiazg, i włóż go do drugiej laleczki.

Betty przeszedł po plecach dreszcz. Zerknęła na Fliss, ale jej siostra wyglądała na równie zaintrygowaną jak ona sama – najwyraźniej babka nie zdradziła jej, jaką wyjątkową moc posiadały laleczki.

– Coś małego... na przykład monetę?

– Nie! – Babka zamachała rękami. Sama też nie mogła usiedzieć w miejscu, ożywiona jak osa nad słoikiem dżemu. – Najlepiej coś osobistego, biżuterię czy coś w tym rodzaju.

– Kiedy ja nie mam żadnej biżu... auć!

Babka nachyliła się i wyrwała jej z głowy kręcony brązowy włos.

– To też się nada – stwierdziła.

Betty potarła obolałe miejsce i schowała włos do dolnej połowy drugiej laleczki.

– A teraz ją zamknij – poinstruowała ją babka. – Ważna rzecz, bo inaczej nie zadziała. Musisz tak złączyć obie połowy, żeby klucz utworzył całość. Dobrze, teraz włóż tę laleczkę do największej i zrób jeszcze raz to samo...

Betty posłusznie wykonała polecenie, zachodząc w głowę, co się za chwilę stanie – i gdy połączyła obie połówki największego klucza, Fliss sapnęła, a Charlie zapiszczała.

Betty uniosła zdziwiona brwi.

– No co?

Charlie zerwała się z krzesła.

– Betty? Jesteś tu jeszcze? Betty, halo! Gdzie ją wcięło?

– Przecież nadal tu z wami siedzę, głupolu – odparła zdezorientowana dziewczyna, ale żadna z jej sióstr ani babka nie patrzyły w jej stronę. – Babciu? Co się dzieje?

– Zniknęłaś – odparła ze śmiechem starsza kobieta. – Nikt cię nie widzi.

– Zniknęłam? Co za stek bagnistych...

– Jeśli mi nie wierzysz, spójrz w lustro.

Betty odwróciła się do wiszącego na ścianie zwierciadła, jak zwykle całego w odciskach palców Fliss. Niezwykłe było to, że widziała w nim nie siebie, lecz wyłącznie odbicie kuchni. Czyli to jednak prawda. Betty rozpłynęła się w powietrzu.

Rozdział czwarty

O zachodzie słońca

Wciąż oniemiała z wrażenia, Betty uniosła do twarzy dłonie. Widziała je wyraźnie, mimo że w zwierciadle nic się nie odbijało. Co więcej, było jasne jak słońce, że babka i siostry też jej nie dostrzegają. Żeby się co do tego upewnić, spróbowała pokazać babce język, ale staruszka jakby nigdy nic patrzyła przed siebie.

Przeniknął ją radosny dreszcz. Porwała z oparcia krzesła ścierkę i zaczęła nią kręcić. W zwierciadle ścierka zdawała się wirować w powietrzu, niby za sprawą własnej woli.

– Juhuuu! – krzyknęła Betty wesoło.

– Och! – jęknęła podekscytowana Charlie.

Fliss zadrżała.

– Betty, przestań! To jest trochę przerażające.

– Oj, nie bądź taką sztywniarą – odparła jej siostra. – W tym domu od dawna brakowało odrobiny szaleństwa.

– Fliss ma rację – stwierdziła babka. – Nie ma się z czego śmiać. Te rzeczy to nie zabawki.

Ściereczka wyśliznęła się Betty z palców i spadła na podłogę.

– To po co nam one?

– Do ochrony. Żeby wyciągać was z tarapatów.

– W takim razie nie będzie z nich za wiele pożytku – burknęła Betty chmurnie. – Kiedy ostatnio wpadłyśmy w jakieś tarapaty? Och, już wiem. Kiedy Fliss nie domyła naczyń.

– Hej! – uniosła się najstarsza z sióstr.

– Albo kiedy przypadkiem zamknęłyśmy Oja na noc w domu – dodała Charlie.

– Jak mam sprawić, żebym znów była widoczna? – zapytała Betty. – Wystarczy wyciągnąć włos z laleczki?

– Nie do końca – odparła babka. – Przekręć górną połowę lalki w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara i dopiero wtedy wyjmij włos. O tak, pełen obrót.

Betty zrobiła, co kazała babka, i jej odbicie rzeczywiście pojawiło się w zwierciadle.

– Co więcej – ciągnęła staruszka – możesz w taki sam sposób sprawić, aby zniknął ktoś inny. Do tego używa się jednak trzeciej laleczki. Pamiętaj, druga jest wyłącznie dla ciebie.

– Zrób tak, żebym ja zniknęła! – krzyczała podekscytowana Charlie. – Proooszę! – Grzebała przez chwilę w kieszeni i wydobyła z niej coś małego i białego, po czym cisnęła to przez stół. – Użyj Kołeczka!

– Na stado wścibskich srok! – Fliss nie posiadała się ze zdumienia. – Ciągle nosisz przy sobie tego mleczaka? I jeszcze nadałaś mu imię?

W odpowiedzi Charlie zaprezentowała w pełnej krasie szczerbaty uśmiech. Odkąd wypadł jej pierwszy ząb, a następnego dnia rano znalazła pod poduszką miedzianego gawrona, postanowiła nosić drugiego mleczaka przy sobie – w nadziei, że dzięki temu przyłapie Wróżkę Zębuszkę na gorącym uczynku. Od tamtej pory minęły trzy tygodnie i ani babce, ani Fliss nie udało się niepostrzeżenie wykraść zęba z jej kieszeni. Charlie zaczynała się frustrować bezczynnością wróżki – żeby dać temu wyraz, zostawiała jej tu i ówdzie liściki, w których w niewybrednych słowach opisywała swoje uczucia.

Betty podniosła ząb. Włożyła go do trzeciej laleczki, zamknęła ją i przekręciła. W jednej chwili Charlie ulotniła się jak kamfora.

– I co, i co?! Jestem już niewidzialna? – niecierpliwiła się dziewczynka.

– Nie da się ukryć. – Betty wyciągnęła rękę. Spodziewała się natrafić wyłącznie pustkę, a tymczasem jej palce dotknęły ciepłego ciała.

– No tak – odezwała się babka. – Choć was nie widać, wciąż można was poczuć.

Ku rozczarowaniu Charlie Betty wyjęła ząb z matrioszki, zamknęła je i ustawiła obok siebie.

Dziewczynka zrobiła nadąsaną minę.

– Dlaczego to akurat Betty dostała laleczki? – burknęła zazdrośnie. – Przecież to ona ciągle gada o podróżach, to jej przydałaby się ta przebrzydła torba!

– Torba też jest fajna – przekonywała ją Betty. – Ba, nawet lepsza niż lalki. – W rzeczywistości Charlie miała rację, uświadomiła sobie ze smutkiem Betty. To właśnie dla niej stary sakwojaż byłby idealnym podarunkiem. Móc z łatwością przenosić się w dowolne miejsce, gdziekolwiek sobie zażyczy... A później wrócić, zanim babka zdąży ją powstrzymać. Jednak laleczki też będą pomocne, kiedy znów postanowi wymknąć się niezauważona. Na samą tę myśl ogarnął ją zachwyt, który jednak mieszał się z poczuciem winy. Wciąż miała wrażenie, że babka próbuje kupić sobie ich posłuszeństwo – ostatnią rzecz, jaką Betty miała obecnie w głowie.

– Fajna czy niefajna – ciągnęła chmurnie Charlie – ja tam wolę lalki. Bo są jak my – o, widzicie? – Wskazała palcem największą. – Ta wygląda jak babcia, która opiekuje się mniejszą trójką.

– Fakt – przyznała Fliss, uśmiechając się półgębkiem. – Chyba naprawdę są jak my.

– Lalki dostaje Betty – oznajmiła babka. – Fliss ma lusterko, a ty, Charlie, musisz trochę podrosnąć, zanim otrzymasz sakwojaż. Każda z tych rzeczy trafia do kolejnej kobiety z rodziny Wspacznych w dniu jej szesnastych urodzin – lub, jak w przypadku mnie i waszej matki, w dniu zaślubin. – Przeciągnęła palcami po gładkim drewnie najmniejszej z laleczek. – Gdy ktoś staje się właścicielem magicznego przedmiotu lub gdy taki przedmiot zostanie mu przypisany, ten ktoś może używać tylko jego. Żadnego z pozostałych.

Charlie nagle pojaśniała.

– Czy to znaczy, że... że już teraz mogłabym użyć twojej torby?

Wszystkie dziewczęta spojrzały wyczekująco na babkę, ta zaś zacisnęła wargi. Sądząc po jej minie, bardzo nie chciała odpowiadać na to pytanie.

– Owszem – wypaliła w końcu – co nie znaczy, że ci wolno! Najpierw masz skończyć szesnaście lat.

– Szesnaście? To nie w porządku! Betty ma dopiero trzynaście, a już dostała lalki!

Babka skrzywiła się boleśnie i zamknęła oczy.

– Dobrze, niech ci będzie. Trzynaście. Wtedy otrzymasz ode mnie sakwojaż.

– Hura! – Dziewczynka zaczęła liczyć na palcach i szybko zmarkotniała. – Ale to jeszcze tyyyle czasu...

– O wiele mniej, niż planowałam, więc nie przeciągaj struny – ostrzegła ją babka.

– Chwileczkę, ale to musi oznaczać, że przez wiele lat tylko torba miała właścicielkę – zauważyła Betty, która wykorzystała grymasy siostry, by przemyśleć kilka spraw. – A lusterko i matrioszki? Jak długo czekały, żeby trafić w nowe ręce?

– Dość długo. – Babka sięgnęła po kapciuch. – Jak same dobrze wiecie, urodziłam tylko waszego ojca – nigdy nie doczekałam się córki. Ale wasz ojciec miał kuzynkę, Clarissę, i to ona opiekowała się lusterkiem. Niestety, zmarła niedługo po ślubie waszych rodziców, jeszcze zanim którakolwiek z was przyszła na świat. – Babka spojrzała nieobecnym, ponurym wzrokiem na starą drewnianą skrzynkę. – I lusterko trzeba było schować.

– A co z naszą mamą? – dopytywała Betty. – Mówiłaś, że ty dostałaś torbę w dniu swojego ślubu...

Starsza kobieta kiwnęła głową.

– Wasza matka otrzymała lalki, choć, o ile mi wiadomo, nigdy ich nie użyła.

– Dlaczego? – zaciekawiła się Fliss.

– Bo nie miała powodu. Podobnie jak wszystkie inne kobiety Wspaczne została ostrzeżona, że nie wolno korzystać z ich mocy bez wyraźnej potrzeby. Zresztą nie lubiła ich, bo nie wiedziała, skąd się wzięły ani jak trafiły do naszej rodziny.

– Nikt tego nie wie? – zapytała Betty bez krzty nadziei, że otrzyma odpowiedź.

Przez twarz babki przemknął cień udręki.

– Nawet jeśli ktoś wie, to postanowił się tym nie dzielić.

W kuchni zapadła cisza tak głęboka, że tykanie starego zegara z kukułką zdawało się grzmieć w uszach. Betty wpatrywała się z niepokojem w laleczki. Zaczarowane przedmioty nieznanego pochodzenia, przekazywane z pokolenia na pokolenie... Bezsprzecznie było w tym coś niepokojącego. A jednak jak tu oprzeć się pokusie ich używania?

– Tyle cudownej magii, a my nie możemy z niej korzystać – rzuciła tęsknie.

– Ależ możecie, ale wtedy, gdy to będzie konieczne. Nie po to, żeby dla zabawy robić sobie nawzajem psikusy.

– A kiedy miałoby być konieczne?

– Nigdy nie wiadomo. – Babka zdusiła czknięcie. – Być może zdarzy się sytuacja, że będziecie musiały się schować albo szybko uciec. Mnie przytrafiło się coś takiego pewnej nocy, gdy jeszcze ze mną nie mieszkałyście. Ktoś włamał się po godzinach do gospody, kiedy byłam tu całkiem sama. Użyłam torby, żeby umknąć z utargiem i wezwać pomoc. Bez sakwojażu raczej by mi się to nie udało. – Sięgnęła po szklankę, ale zdała sobie sprawę, że jest pusta, i odstawiła ją ze złością. – Nie mówię, że was też spotka kiedykolwiek taka groźna sytuacja, niemniej nie wolno wam korzystać z tych przedmiotów lekkomyślnie. Większość ludzi mieszkających na Wronoskale ma jakieś związki z przestępcami odsiadującymi wyrok w więzieniu – z groźnymi ludźmi, którzy byliby zdolni do wszystkiego, żeby położyć swoje chciwe łapska na tych skarbach. Wyobraźcie sobie, że jeden ze skazańców dowiaduje się o istnieniu torby, która jak za dotknięciem różdżki może go przenieść poza mury więzienia, albo laleczek, dzięki którym przekradłby się niezauważony obok każdego strażnika. Dlatego powtórzę to raz jeszcze, a wy weźcie sobie moje słowa do serca: magii wolno używać tylko wtedy, gdy jest to absolutnie konieczne! W przeciwnym razie to zbyt duże ryzyko.

– Ale ty jej użyłaś – przypomniała jej Betty. – Dzisiaj wieczorem, żeby nas odszukać i wylądować prosto na łodzi, mimo że mogłaś zaczekać na kolejną.

– Sęk w tym, że właśnie czekać nie mogłam. Nie znalazłabym was na czas.

– Na czas czego? – irytowała się Betty. – Nie zdążyłabyś zepsuć nam zabawy? – Czekała, aż babka ofuknie ją za niewyparzony język, ale starsza kobieta milczała. Gdy ściskający ją za żołądek strach ustąpił, Betty uświadomiła sobie, że przez rozmowy o torbach i lalkach umknęło jej kluczowe pytanie. – Nie wyjaśniłaś nam najważniejszej rzeczy. Dlaczego nie możemy opuszczać Wronoskału?

Babka potarła zapałką o draskę i zapaliła fajkę.

– Dobrze, skoro mamy z głowy te przyjemniejsze sprawy... – Zaciągnęła się głęboko dymem, jakby czerpała z niego odwagę. – Otóż, moje dziewczęta, bardzo przykro mi to mówić, ale wszystkie jesteśmy przeklęte. Żadna kobieta należąca do rodziny Wspacznych nie będzie mogła nigdy opuścić Wronoskału. A jeśli spróbuje, umrze o zachodzie słońca.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki