Tytuł oryginału

HOW TO INVENT EVERYTHING

A Survival Guide for the Stranded Time Traveler

Copyright © 2018 by Ryan North.

By arrangement with the author.

All rights reserved

Ilustracje © 2018 by Lucy Bellwood

Projekt okładki

Paweł Panczakiewicz

www.panczakiewicz.pl

Zdjęcie na okładce © GooseFrol/Shutterstock.com

Redaktor prowadzący

Adrian Markowski

Redakcja

Joanna Popiołek

Korekta

Małgorzata Denys

ISBN 978-83-8169-897-9

Warszawa 2020

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

UWAGI DLA CZYTELNIKA

Nie napisałem tego poradnika. Znalazłem go. Był zamknięty w skale, a ja rozbiłem ten granitowy kamień. Pracowałem nad tym przez kilka tygodni, bo słyszałem, że to się opłaci. Ale się nie opłaciło.

Przyznam, że osobiście nie znam technologii umieszczania książki w litej skale. Zresztą nikt nie zna. Można by spróbować datowania radiowęglowego, ale to bez sensu. Niezależnie od tego, na jakim polimerze został wydrukowany ten poradnik, nie zawiera on węgla. Oczywiście skałę, w której go znalazłem, można datować: to skała prekambryjska, starsza od ludzkości, dinozaurów i większości życia na ziemi. Skały prekambryjskie należą do najstarszych na tej planecie.

Jest oczywiście możliwe, że tekst, który masz zamiar przeczytać, jest częścią dobrze skonstruowanej i niewiarygodnie kosztownej bujdy, opartej na wykorzystaniu technologii nieznanej reszcie świata, w tym technologii umieszczania obiektów wewnątrz zbitej skały o profilu tolerancji poniżej 10‒4 mm. Wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Ale alternatywa, że podróż w czasie jest możliwa − że gdzieś się ją stosuje i że cały nasz wszechświat jest kopią wysnutą z oryginału w jakimś nieznanym momencie przeszłości – też wydaje się niemożliwa.

Sprawdziłem każde twierdzenie zawarte w tym poradniku, zweryfikowałem wszystko, co dało się zweryfikować – dlatego tekst wydaje się uczciwą i rzetelną próbą wyjaśnienia, jak od nowa zbudować cywilizację. Wszystkie przywołane w nim wydarzenia dziejowe pozostają w zgodzie z tym, co wiemy z historii, aczkolwiek poradnik ten skupia się raczej na technologii i cywilizacji, a nie na dziejach narodów czy ludów, i jest w nim mniej dat i nazwisk, niż można by się spodziewać. „Ich” świat wydaje się bardzo podobny do naszego, tylko lepszy: „oni” dysponują wyższym poziomem technologii i głębszym rozumieniem historii, no i oczywiście użytkowymi maszynami czasu, które można wynajmować. Istnieje szansa, że i my pewnego dnia wynajdziemy sposób na podróżowanie w czasie, dzięki czemu nasze oceny zostaną ostatecznie zweryfikowane, i zdołamy odkryć, kiedy i jak ta nieprawdopodobna książka znalazła się w litej skale, która stała się częścią tarczy kanadyjskiej.

A może nigdy się tak nie stanie.

Poniższy poradnik zaprezentowany jest w oryginalnej i niezmienionej formie, z wyjątkiem przypisów końcowych, które dodałem w dwóch przypadkach: kiedy doszedłem do wniosku, że potrzebne są jakieś wyjaśnienia lub odwołania do innych tekstów, albo gdy jakieś twierdzenie wychodziło poza granice obecnej nauki, inżynierii czy wiedzy historycznej. Oryginalne ilustracje w poradniku, przypisane niejakiej Lucy Bellwood, również zostały tu zamieszczone. Są to prace artysty działającego pod nazwiskiem kogoś z naszego świata. Sama Lucy Bellwood twierdzi, że nie ma pojęcia o tej książce i jej pochodzeniu − a ja nie mam powodów, by w to nie wierzyć.

Na koniec muszę się odnieść do tego, co być może jest sprawą najbardziej nieprawdopodobną. Pisarz odpowiedzialny za ten poradnik ujawnia swoje nazwisko tylko raz, a potem w przypisach. Brzmi ono tak samo jak moje. Jakaś część mnie wie, że nie mogę wyciągać z tego zbyt daleko idących wniosków: jest tu wiele z Ryana Northa, owszem. Nasz pisarz może być czasowo alternatywną wersją każdego z nas. Ale może też być kimś oryginalnym, bez paralel w naszym świecie. Może przypadek podróży w czasie, który pozostawił tę książkę zatopioną w skale gdzieś w odległej przeszłości, zmieni nasz świat w niewielki, ale znaczący i niezatarty sposób. Może właśnie dlatego, że nie podróżujemy w czasie.

Albo też to wszystko jest częścią niewiarygodnie kosztownej bujdy.

Wiem, w co wierzę. Wiem, jak niewiarygodne, wręcz kosmicznie niewiarygodne jest to, że znalazłem ten poradnik, a zarazem dzielę nazwisko z jego autorem – oraz że znam Lucy Bellwood. Ale jeśli sądzicie, że to jakaś zmyłka, powtórzę: Nie napisałem tej książki. W każdym razie… nie w tej linii czasowej.

Z obawą po raz pierwszy dzielę się tym kompletnym i integralnym tekstem, zatytułowanym Poradnik podróżnika w czasie: jak zreperować twoją maszynę czasu FC 3000TM i jak ponownie wynaleźć cywilizację od punktu, gdy jeszcze jej nie było.

Ci, którzy nie pamiętają o przeszłości, są skazani na jej powtarzanie.

George Santayana, filozof, eseista i poeta, 1905

Ci, którzy nie pamiętają historii, są serdecznie zaproszeni do ponownego jej odwiedzenia.

Jessica Bennett, dyrektor generalny Chronotix Solutions,

dumnego producenta FC 3000TM, 2043

WSTĘP

Gratulacje z okazji wynajęcia FC 3000TM! To supernowoczesna maszyna czasu, która pozwoli ci się zapoznać z całym zakresem ludzkich doświadczeń – od najstarszych stadiów różnicowania się „szympansioludzkiej” populacji (ok. 12 000 000 p.n.e. – taki jest bowiem zasięg użytkowania tego urządzenia, chyba że zakupisz Protoprimate Encounter Pack) aż do ostatnich produkowanych masowo mobilnych odtwarzaczy muzyki.

Proszę uważnie przestudiować budowę FC 3000TM, przedstawioną poniżej. Przepisy federalne wymagają, byśmy cię poinformowali, że zgodnie z naturą genetycznej oraz nabytej odporności znaczna liczba chorób zakaźnych, na które odporni są obecnie ludzie, nie była znana ludzkości z minionych wieków. Zatem dla twojego bezpieczeństwa – i bezpieczeństwa twojego otoczenia – w FC 3000TM zainstalowano zwielokrotnione biofiltry, które pozwolą ci wrócić do przeszłości bez groźby zainfekowania dawnej ludzkości tuzinami chorób.

Ilustr. 1. FC 3000TM

Inne elementy FC 3000TM pokazane wyżej rozumieją się same przez się.

NAJCZĘSTSZE PYTANIA ZADAWANE PRZEZ NOWYCH PODRÓŻNIKÓW W CZASIE

Pytanie: Czy podróżowanie w czasie działa destrukcyjnie na współczesność − zgodnie z „efektem motyla” według paru filmów z 2004, 2025, 2034 itd.?

Odpowiedź: Nie. Filmy te oparte są na spekulatywnym rozumieniu podróży w czasie, które na szczęście nie jest właściwe. W rzeczywistości każda maszyna czasu, nawet tak innowacyjna jak FC 3000TM, tworzy nową oś czasową czy też sekwencję wydarzeń, która pozwala na cofnięcie się w czasie. Proszę spojrzeć na tę ilustrację:

Ilustr. 2. Podróż w czasie z FC 3000TM

Każda podróż w czasie tworzy nową sekwencję zdarzeń, zaczynającą się od wkroczenia maszyny czasu do historii. W rezultacie każda podróż w głąb czasu tworzy wszechświat typu „co by było, gdyby”, wynikający z pytania, co by było, gdyby jakiś podróżnik w czasie cofnął się do jakiegoś szczególnego momentu w dziejach maszyną FC 3000TM. Gdy będziesz wracać do domu, twoja FC 3000TM przeniesie się w przestrzeni, czasie i osiach czasowych, przewożąc cię z powrotem do twojej oryginalnej, niezmienionej historii.

Ilustr. 3. Powrót do domu z FC 3000TM

Mówiąc wprost, nawet najbardziej ambitni czy też bezczelni podróżnicy w czasie nie mogą wpłynąć na współczesność, a jedynie stworzyć jej alternatywną wersję za sprawą ich własnej podróży w czasie. I nie ma co się oglądać na motyle.

Pytanie: Czy mogę wejść w interakcję z moim byłym „ja”?

Odpowiedź: Tak. Ale nie jest to polecane. Zauważysz zapewne, że z perspektywy czasu nie prezentowałeś się tak dobrze, jak myślałeś. Weź pod uwagę, że pomimo iż FC 3000TM oferuje podróże do każdego momentu ludzkiej historii, pierwszym, instynktownym działaniem wielu klientów jest zetknięcie się z własną przeszłością. Pozwalamy sobie jednak zasugerować, że FC 3000TM została zbudowana po to, by eksplorować przeszłość, by lepiej zrozumieć początki ludzkości, potencjał nas samych i naszego świata, i że chęć odwiedzenia siebie samego sugeruje, iż naprawdę wierzysz, że jesteś najbardziej interesującą osobą w całej historii tej planety. Już z definicji jest to mocno wątpliwe. Zachęcamy, by przemyśleć sprawę.

Pytanie: Czy mogę przekazać mojemu „ja” z przeszłości jakieś numery loteryjne?

Odpowiedź: Wszelkie numery loteryjne posłużą innemu tobie, a nie tobie osobiście.

Pytanie: Czy zatem mogę przekazać swojemu byłemu „ja” numery loteryjne, a potem go zabić i zająć jego miejsce, aby wygrana trafiła w moje ręce?

Odpowiedź: Owszem, ale możesz za to odpowiedzieć przed sądem z właściwego czasu.

Pytanie: Czy bycie bogatym w przeszłości uczyni mnie szczęśliwym?

Odpowiedź: To możliwe.

Pytanie: Jeśli nie samego siebie z przeszłości, to kogo powinienem odwiedzić?

Odpowiedź: Rozwój historii ludzkości staje przed tobą otworem, oczekując uważnego i empatycznego spojrzenia. Jako część oferty dla naszych klientów przygotowaliśmy serię broszur Chronaut’s Choice, które znajdziesz za siedzeniem twojej FC 3000TM. Każda z nich zawiera nie tylko podstawowe informacje i koordynaty czasowe dotyczące jednego z wybranych okresów w historii, ale także opisy wybitnych osobistości historycznych i dokładne sentencje, które musisz do nich skierować, by przeżyć epicką przygodę. Popularne broszury to między innymi: Jak skłonić Michała Anioła, Rembrandta i Vincenta van Gogha do namalowania za darmo twojego portretu; Wybierz, po której stronie chcesz być podczas bitwy pod Maratonem; Przyłącz się do kolonii Ranaoke i zobacz, co z tego wyniknie; 1001 zaskakujących miejsc, gdzie mógłbyś zastrzelić Adolfa Hitlera. Korzystaj z naszego poradnika albo wybierz to, co cię interesuje.

Pytanie: Za każdym razem gdy podróżuję do przeszłości, powstaje alternatywna oś czasowa, ale nie mogę w żaden sposób wpłynąć na moją własną oś. Czy zatem podróże w czasie nie są bezcelowe?

Odpowiedź: Jeśli podróże w czasie oddziaływałyby na oryginalny wszechświat, z którego pochodzimy, byłoby rzeczą nieodpowiedzialną wynajmowanie naszych maszyn bez ograniczeń szerokim kręgom społeczeństwa. Alternatywy czasowe nie są jednak bezcelowe, choć powinniśmy pamiętać, że te alternatywne osie czasowe, które tworzymy w podróżach w czasie, są identyczne z naszymi własnymi pod każdym względem z wyjątkiem nas samych. Ludzie w nowych osiach czasowych są pod każdym względem tak samo realni jak ludzie, których znacie z własnych osi czasowych.

Pytanie: Chwileczkę, jeśli to prawda, to czy nie mamy tu szokujących implikacji etycznych idei, że możemy tworzyć całkowicie alternatywne rzeczywistości – całe wszechświaty równie ważne jak nasz własny i wypełnione równie wieloma ludźmi (a do tego podróżnikami w czasie) – po prostu dla zabawy?

Odpowiedź: Mamy w naszym zespole kilku etyków, którzy zapewnili nas, i to z całą pewnością, że wszystko jest w porządku. Poza tym proszę pamiętać, że alternatywne rzeczywistości nie są celem tego przedsięwzięcia; są jedynie narzędziem zdobywania informacji.

Pytanie: No dobrze, ale co się stanie, jeśli z naszym FC 3000TM będzie coś nie porządku?

Odpowiedź: FC 3000TM jest najbardziej niezawodną maszyną na dzisiejszym rynku. Jednakże, jak to bywa z każdą działalnością związaną z niestabilnymi mostami Einsteina-Rosena, przerzuconymi przez rozbieżne przestrzenno-czasowe ramy referencyjne, pewne ryzyko zawsze występuje. W przypadku katastrofalnego błędu twojej FC 3000TM proszę sięgnąć do zwięzłego poradnika napraw, zamieszczonego na następnych stronach.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI

PEŁNY SPIS TREŚCI:

UWAGI DLA CZYTELNIKA

WSTĘP

NAJCZĘSTSZE PYTANIA ZADAWANE PRZEZ NOWYCH PODRÓŻNIKÓW W CZASIE

PORADNIK NAPRAW

NO TAK…

JAK KORZYSTAĆ Z TEGO PORADNIKA?

1. JAK USTALIĆ, W JAKIM OKRESIE DZIEJÓW UTKNĄŁEŚ: PODRĘCZNY SCHEMAT

2. SPECJALNA UWAGA NA OKOLICZNOŚĆ, GDYBYŚ UTKNĄŁ POMIĘDZY 200 000 A 50 000 LAT P.N.E. I POMYŚLAŁ: LUDZIE TU SĄ PORĄBANI, A JA JESTEM ZGUBIONY NA ZAWSZE

3. PIĘĆ FUNDAMENTALNYCH TECHNOLOGII, KTÓRYCH BĘDZIESZ POTRZEBOWAŁ DO STWORZENIA CYWILIZACJI

3.1. Język mówiony

3.2. Język pisany

3.3. Niekiepskie liczby

3.4. Metoda naukowa

3.5. Nadwyżka kalorii: koniec łowiectwa i zbieractwa, początek cywilizacji

4. JEDNOSTKI MIARY SĄ ARBITRALNE, A TU BĘDZIE MOWA O TYM, JAK MOŻESZ WYNALEŹĆ STANDARDOWE JEDNOSTKI UŻYTE W TEJ KSIĄŻCE

5. ZOSTAJEMY ROLNIKAMI, POŻERACZAMI ŚWIATA

6. CO JEDZĄ INNE ISTOTY LUDZKIE W CZASIE, W KTÓRYM UTKNĄŁEŚ, JEŚLI NIE WYNALEZIONO JESZCZE ROLNICTWA I HODOWLI SELEKTYWNEJ – I PO CZYM MOŻESZ ROZPOZNAĆ, CZY TO JEDZENIE NIE JEST TRUJĄCE (ZAŁOŻĘ SIĘ, ŻE CI PREHISTORYCZNI LUDZIE JEDZĄ CZASEM NAPRAWDĘ ZWARIOWANE RZECZY)

7. ZAPUSZCZANIE KORZENI: ROŚLINY UŻYTECZNE DLA PODRÓŻNIKA W CZASIE, KTÓRY GDZIEŚ TAM UTKNĄŁ

8. PTAKI I PSZCZOŁY: STWORZENIA POŻYTECZNE DLA ZAGINIONEGO PODRÓŻNIKA W CZASIE

9. ZASADY ODŻYWIANIA: CO JEŚĆ, ŻEBY POŻYĆ CHOĆ TROCHĘ DŁUŻEJ?

10. POWSZECHNE LUDZKIE BOLĄCZKI, KTÓRYM DA SIĘ ZARADZIĆ DZIĘKI TECHNOLOGII

10.1. Chce mi się pić

10.2. Jestem głodny

10.3. Jestem chory

10.4. Zasoby naturalne, które widzę wokół siebie, są słabe. Chcę czegoś lepszego

10.5. Jestem leniwy, chcę, żeby pracowała za mnie maszyna

10.6. Nie, nie sądzę, żebym był leniem, ale chcę tylko przekręcić jakiś przełącznik, żeby maszyny pracowały jak zaczarowane

10.7. Jest już późno i jest mi zimno. Chciałbym wiedzieć, jak późno jest i jak zimno

10.8. Chcę, żeby ludzie uważali mnie za atrakcyjnego

10.9. Chciałbym mieć jakiś fajny seks

10.10. Chcę rzeczy, które nie łapałyby ognia

10.11. Nie mam czego czytać

10.12. Marnie tu jakoś, chciałbym stąd pójść… wszystko jedno gdzie

10.13. Chcę, żeby wszyscy uważali mnie za bystrzaka

11. CHEMIA: CZYM SĄ RZECZY I JAK MOGĘ JE ZROBIĆ?

12. GŁÓWNE SZKOŁY FILOZOFICZNE W PARU DOWCIPNYCH ZDANIACH – W SAM RAZ DO PRZYBICIA PIĄTKI

13. PODSTAWY SZTUK WIZUALNYCH, W TYM STYLÓW, KTÓRE MOŻESZ SKOPIOWAĆ

14. LECZENIE CIAŁA: MEDYCYNA – I JAK JĄ WYNALEŹĆ

15. PODSTAWY PIERWSZEJ POMOCY MEDYCZNEJ

16. JAK WYNALEŹĆ MUZYKĘ, INSTRUMENTY MUZYCZNE I TEORIĘ MUZYKI ORAZ KILKA NAPRAWDĘ WSPANIAŁYCH PIOSENEK, KTÓRE MOŻESZ SPLAGIATOWAĆ

17. KOMPUTERY, CZYLI JAK ZMIENIĆ PRACĘ UMYSŁOWĄ W FIZYCZNĄ (NIE BĘDZIESZ MUSIAŁ MYŚLEĆ TAK CIĘŻKO, BO WYSTARCZY PRZEKRĘCIĆ JAKIŚ WŁĄCZNIK CZY COŚ TAKIEGO)

ZAKOŃCZENIE: RZECZY POWINNY BYĆ DLA CIEBIE PORĘCZNE – I TAKIE SĄ!

APENDYKS A

APENDYKS B

APENDYKS C

APENDYKS D

APENDYKS E

APENDYKS F

APENDYKS G

APENDYKS H

APENDYKS I

POSŁOWIE

BIBLIOGRAFIA

Spis treści

UWAGI DLA CZYTELNIKA

WSTĘP

NAJCZĘSTSZE PYTANIA ZADAWANE PRZEZ NOWYCH PODRÓŻNIKÓW W CZASIE