Geniusze fantastyki

Copyright © Wydawnictwo Genius Creations

Copyright © MORGANA Katarzyna Wolszczak

Copyright © for the cover art by Joanna Wasilewska

Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.

Wydanie pierwsze, Bydgoszcz 2016 r.

epub ISBN: 978-83-7995-057-7

mobi ISBN: 978-83-7995-058-4

Koordynacja projektu: Dawid Wiktorski

Redakcja: Dawid Wiktorski

Korekta: Matylda Zatorska

Projekt i skład okładki: Joanna Wasilewska

Skład i typografia: InkPad.pl

Wydawnictwo Genius Creations

MORGANA Katarzyna Wolszczak

ul. Podmiejska 13 box 27

85-453 Bydgoszcz

sekretariat@geniuscreations.pl

www.geniuscreations.pl

Książka dostępna w księgarni: www.eBook.MadBooks.pl

Krótka przedmowa

Antologia, którą macie przed sobą jest prezentem autorów dla Was, Drodzy Czytelnicy, i dla nas (wydawnictwa Genius Creations) z okazji drugich urodzin. O projekcie, choć teoretycznie nic w Genius Creations nie ma prawa się dziać bez mojej zgody, usłyszałem, kiedy antologia była już gotowa. Całość w tajemnicy przygotował Dawid „Fenrir” Wiktorski. To jego ciężkiej pracy i determinacji zawdzięczamy ten wyjątkowy zbiór opowiadań.

Jestem szczerze wzruszony takim dowodem sympatii Autorów, których cenię i szanuję nie tylko za dorobek twórczy. Pragnę im w tym miejscu jeszcze raz serdecznie podziękować.

Uwierzcie mi, nie wiem, co znajdę na kolejnych stronach. Dla Was i dla mnie, tutaj zaczyna się wspaniałą przygoda. Nie traćmy więc czasu! Ruszajmy!

Marcin A. Dobkowski

W tym szaleństwie jest metoda

Nie jesteśmy megalomanami – od tej uwagi powinienem chyba rozpocząć przedmowę do całego projektu. Tytuł antologii nawiązuje wprost do nazwy naszego wydawnictwa.

Początkowo zbiór miał być „tylko” niewielkim prezentem dla czytelników z okazji drugich urodzin naszej oficyny. Dwieście, może trzysta stron, bo i skąd wziąć więcej opowiadań? Myliłem się, i to bardzo – nasi (i nie tylko) autorzy pokazali, że naprawdę można na nich polegać. Efektem są „Geniusze fantastyki”, najobszerniejsza antologia tego typu, jaka kiedykolwiek pojawiła się w polskiej sieci. 28 twórców, 64 opowiadania, około dwa i pół miliona znaków – te liczby robią naprawdę wielkie wrażenie. I mówię to jako osoba, która przez ostatnie trzy miesiące koordynowała całością, i powinna już teoretycznie przywyknąć.

Mam nadzieję, że „Geniusze fantastyki” was zainteresują – każdy z autorów porusza wiele tematów, wątków i motywów, na dodatek w niepowtarzalny sposób. Są tu zawarte historie poważne, jak i groteskowe; te z gatunku fantasy, jak i rozgrywające się w przestrzeni kosmicznej; krótkie i długie. Wybór jest ogromny.

Dwa lata funkcjonowania na rynku wydawniczym to, wbrew pozorom, długi czas. Na tyle długi, że można poświęcić kilka minut na refleksję nad kierunkiem, który obraliśmy i postępami w tworzeniu Genius Creations.

Te dwa lata to prawdziwy kalejdoskop. Były momenty bardzo trudne, ale były też takie chwile, gdy nasze starania przynosiły wyraźny efekt, a czytelnicy doceniali nasze książki i inicjatywy. Oby antologia, jako jedna z takich inicjatyw, także zasłużyła na Wasze uznanie.

Kto przyczynił się do powstania tej antologii? Wiele osób. Przede wszystkim składam serdeczne podziękowania autorom, którzy zgodzili się udostępnić swoje teksty, a potem współpracować przy ich odświeżaniu i poprawianiu. Współpraca z wami była prawdziwą przyjemnością i cieszę się, że wszyscy potraktowaliście projekt poważnie.

Przede wszystkim jednak gorące podziękowania należą się Marcinowi Dobkowskiemu, twórcy Genius Creations.

Cóż zatem rzec więcej? Pozostaje mi już tylko życzyć przyjemnej, satysfakcjonującej lektury.

Dawid „Fenrir” Wiktorski

Pierwsze zdanie – Michał Chmielewski

Miałem pomysł na historię. Oryginalny, najlepszy, na jaki dotychczas wpadłem. Po prostu genialny. Co prawda z poprzednimi było podobnie – prędzej czy później okazywało się, że genialne na pewno nie są, do najlepszych też nie należą, daleko im też do oryginalności.

Lecz nie potrafiłem wymyślić pierwszego zdania.

Mijały dni, historia grzała się na palniku mojej wyobraźni, dopracowywałem szczegóły, detale bohaterów, by uczynić ich jeszcze bardziej realnymi. Robiłem notatki, pisałem na fiszkach, ale wciąż nie mogłem ułożyć pierwszego zdania. Nic nie pasowało, nic nie oddawało tego, co chciałem przekazać.

To miała być powieść katastroficzna, o ludziach walczących o przeżycie, o tragedii na światową skalę.

Tylko to pierwsze zdanie...

Zacząłem chodzić na spacery, każdego dnia coraz bardziej sfrustrowany. Zabierałem ze sobą laptopa i siadałem na trawie, oczekując na inspirację niesioną wiatrem, ten chwilowy przebłysk geniuszu – tylko na kilka słów. Potem pójdzie z górki – powtarzałem sobie. Wszystko rozplanowałem, każdy dialog, każdą akcję. Głęboko wierzyłem, że ta historia skradnie serce jakiemuś redaktorowi, ten zaniesie ją do szefa wydawnictwa i oznajmi z wypiekami na twarzy, że dawno nie czytał czegoś równie wspaniałego.

Mało tego! Liczyłem, że powieść zyska nie tylko przychylność wydawnictwa, ale i czytelników – tak polskich, jak i zagranicznych. Marzyłem o głośnym debiucie, o wywiadach i spotkaniach autorskich, na które brakuje miejsc; pragnąłem wystąpić w telewizji śniadaniowej, opowiadać przed kamerami jak wpadłem na pomysł napisania tak wspaniałej i przerażającej historii. Czekałem na wywiady dla zagranicznych serwisów, intratne kontrakty, wyczekiwałem zachwytów jak w przypadku skandynawskich kryminałów.

Byłem gotów.

Niestety, wszystko to kryło się za pierwszym zdaniem, którego wciąż nie mogłem dostrzec.

Rwałem włosy z głowy, kląłem, piłem, paliłem, odchodziłem od zmysłów; aż dziw, że na moim czole nie rosił się krwawy pot. Wszędzie zapisywałem zdania, które przychodziły mi do głowy – na biletach, rachunkach, chusteczkach higienicznych, na dłoniach – i przyglądałem im się z rosnącą frustracją. Czułem się jak naukowiec, który jest o krok od rozwiązania.

Pierwsze zdanie ustawia całą powieść – wierzyłem w to równie mocno, jak nie wierzyłem w Boga i życie pozagrobowe. Ale to już wkrótce miało się zmienić.

Odwiedził mnie Diabeł.

* * *

Wtedy oczywiście nie wierzyłem. Siedziałem w kuchni przy stole, ćmiąc papierosa. Za oknem panowała późna noc, w okna stukał gęsty deszcz. Przy komputerze leżało kilka wydrukowanych kartek – wszystkie zapełnione pierwszymi zdaniami.

Pomyślałem, że w zamian za pierwsze zdanie oddałbym duszę Szatanowi. I właśnie wtedy zapukał do drzwi.

Otworzyłem. Miał pięćdziesiąt, może sześćdziesiąt lat i wyglądał na cwanego oraz charyzmatycznego staruszka, którego wzrok przewiercał mnie na wylot.

Spytał, czy może wejść. Zgodziłem się. Może potrzebował pomocy?

Przedstawił się.

– Jestem Diabłem – powiedział i w tym momencie, jak w tanim filmie, za oknem piorun uderzył w ziemię z potwornym grzmotem.

Nie dałem mu wiary, a mimo to wpuściłem go do środka, zaproponowałem herbatę i spytałem, czy potrzebuje do kogoś zadzwonić.

Nie potrzebował.

Przeszedł do kuchni zdecydowanym krokiem, jakby wiedział, gdzie jest, i usiadł przy laptopie. Wtedy zaproponował umowę.

– Napiszę pierwsze zdanie twojej powieści, jeśli oddasz mi swoją duszę.

No tak, dziadek zwariował.

– Nieprawda – odpowiedział, a mnie zatkało.

Zaintrygował mnie ten cały… Diabeł.

– O czym piszesz?

– O katastrofie – powiedziałem. Czułem suchość w gardle.

– Co zatem stoi na przeszkodzie?

– Pierwsze zdanie.

Wytłumaczyłem mu, że to musi być coś. COŚ. Absolutny majstersztyk.. Ta historia musi znaleźć oddźwięk w mediach, wydawnictwa mają bić się o prawa do jej wydania, a Hollywood błagać o pozwolenie na produkcję filmu.

Krótko mówiąc, o tej historii ma usłyszeć cały świat.

Diabeł uśmiechnął się szelmowsko.

– Jeśli oddasz mi swoją duszę, napiszę pierwsze zdanie, a wtedy cały świat usłyszy o tej historii.

Żartowniś – pomyślałem, ale się zgodziłem. Diabeł wyciągnął dłoń, a ja ją uścisnąłem.

Spojrzał na monitor, podrapał się palcem po brodzie i niby od niechcenia wklepał pierwsze zdanie.

– Do zobaczenia – powiedział, wychodząc. – Bo na pewno jeszcze się zobaczymy.

Zamknąłem za nim drzwi, pokręciłem głową – muszę uważać, kogo wpuszczam do domu – i wróciłem do laptopa.

Zdanie, które staruszek – czy też Diabeł – napisał, było genialne. Wpatrywałem się w nie przez dłuższy czas. Idealne, wspaniałe. Kilka słów, jeden przecinek – i wszystko było jasne. Próbowałem dodać coś od siebie, coś zmienić, ale nic nie równało się z tym, co napisał Diabeł.

* * *

Na drugi dzień wziąłem wolne, by poświęcić powieści jak najwięcej czasu. Czułem, że to będzie to. Zdania wylewały się ze mnie, odgłos stukania w klawisze rozchodził się po całym domu. Mało jadłem, mało piłem. Musiałem zarwać kilka nocy – pisałem właśnie kluczowe, jak się okazało, fragmenty. Bałem się, że je stracę, jeśli zostawię je na następny dzień.

Tydzień później napisałem ostatnie zdanie i postawiłem kropkę. Po głębokim oddechu dopisałem „koniec”. Nie wybuchły fajerwerki, nie usłyszałem muzyki. Poczułem za to cały ten tydzień w kościach – tyłek i plecy bolały mnie niemiłosiernie, w głowie miałem pustkę, a w oczach jakby piach.

* * *

Następny dzień spędziłem przed telewizorem, z przerażeniem wgapiając się w jego ekran. Katastrofa zdarzyła się naprawdę. Na własne oczy widziałem to, co napisałem.

Nadawały o tym wszystkie media, wszystkie bez wyjątku – każda stacja radiowa i telewizyjna, a nazajutrz miała dołączyć do nich prasa.

Teraz jednak słuchałem i oglądałem wybuchy, które rejestrowały dziesiątki, jeśli nie setki kamer. Ujęcia z każdego kąta, opatrzone komentarzami reporterów. Relacje świadków, płacz, ucieczkę ludzi na ulicach, zakrwawione twarze. Gęsty dym zasłaniający słońce i niebo.

Całe oczy świata były zwrócone na to, co napisałem.

Nie musiałem zaglądać do laptopa – doskonale wiedziałem, że koszmar jeszcze długo się nie skończy. Będzie się ciągnął tygodniami wraz z nowymi ciałami niewinnych ludzi, ich szczątkami odnalezionymi w gruzach. Płacz rodzin czekających na powrót bliskich. Ojcowie dzieci i żony mężów będą mówić do kamer i mikrofonów, że ciągle wierzą, że nadzieja umiera ostatnia. Jednak każdy, kto widział w telewizji, co się działo, zrozumie, że to przegrana sprawa. Ocalałych będzie znacznie mniej niż tych, którzy zginęli. I tylko ja wiedziałem, że to jeszcze nie koniec.

To potrwa się znacznie dłużej, pochłonie więcej ofiar niż można sobie wyobrazić. Tego dnia, w tym jedynym miejscu, zginie więcej ludzi niż kiedykolwiek wcześniej. Dokładnie tak, jak napisałem.

– Cały świat usłyszy o tej historii – tak powiedział Diabeł.

I usłyszał. Miał słyszeć jeszcze długi czas. Pojawią się nowe fakty, indywidualne historie ofiar, służby specjalne znajdą winnych, a koszmarne ujęcia będą powtarzane przy każdym wydaniu wiadomości, programów śniadaniowych i gdzie tylko się da.

Moja dusza.

Cały świat usłyszał o tej historii, dokładnie tak, jak powiedział. A co z moją duszą? Nie wiem. Boję się. Czy czeka mnie ponowne spotkanie z Diabłem? Może przyjdzie do mnie jutro, może jeszcze dzisiaj, i zaproponuje kolejny układ? Czy po śmierci moim udziałem będzie piekło, kąpiele we wrzątku i spacery po żarze? Nie wiem. Wiem tylko, że się boję.

* * *

Diabeł spisał się znakomicie. Wszyscy o tym słyszeli, cały świat widział, co wydarzyło się tego pamiętnego dnia. Wy też widzieliście, jestem tego pewien. Jeśli nie – sprawdźcie w Internecie. Wpiszcie tylko „11 września”.

Wszystkich Świętych – Michał Chmielewski

Stanął przed bramą z wielkim metalowym napisem – „CMENTARZ BASKIN ZACHODNIE” – przepuszczając kilka osób. Wziął głęboki oddech i wszedł na teren nekropolii.

Pierwszy listopada, Święto Zmarłych, godzina dziewiąta wieczór. Wszystkie nagrobki pokryte były płonącymi zniczami, które tworzyły wielką łunę widoczną z drugiego końca miasta. Odwiedzających było mnóstwo – krążyli pomiędzy nagrobkami, czytali epitafia, pocierając dłonie.

Zauważył sporo trzymających się za ręce par.

Czyżby w takim miejscu mogło być coś romantycznego? – pomyślał.

Panował melancholijny nastrój. Niektórzy zamieniali ze sobą kilka uprzejmych zdań i rozchodzili się w swoje strony. Co chwila zawiewał lodowaty, listopadowy wiatr – zwiastun nadchodzącej zimy.

– Hej, Piotr! – Jakub podbiegł do niego, klepiąc go w ramię. – Wcześnie jesteś w tym roku.

– Chciałem z nim porozmawiać – odpowiedział.

– Z Markusem?

Przytaknął.

– O czym? Zresztą, znasz go. Przecież wiesz, że nic ci nie powie. Będzie się tylko mądrzył, jak to zawsze on, i tyle sobie z nim porozmawiasz.

Wzruszył ramionami. Może tak, może nie. Nie miał nic do stracenia – już nie – więc warto było spróbować.

– Dużo nowych w tym roku? – spytał.

– Trzydziestu siedmiu. W tym jeden tragik.

Szli środkiem deptaka. Nikt nie zwracał uwagi na ich głośną rozmowę.

– Ile on już tu jest?

– Markus? – Jakub zrobił teatralną minę wyrażającą głębokie zastanowienie. – Nie wiem. Długo. Kilkadziesiąt lat na pewno. Dzisiaj widziałem go w rogu cmentarza, za niemowlakami.

Piotr przełknął ślinę. Niemowlaki. Nigdy nie lubił tam chodzić. Spojrzał ukradkiem na Jakuba, zastanawiając się, w jaki sposób zachowuje taki optymizm wobec tego wszystkiego.

– Ach! – zawołał Jakub. – Chodź, muszę coś ci pokazać! Dzisiaj się nauczyłem!

Niechętnie ruszył za nim między nagrobki.

– Co takiego? – spytał zniechęcony. Przede wszystkim musiał – musiał! – porozmawiać z Markusem i nie chciał marnować ani chwili.

Jakub stanął przy czuwającej czteroosobowej rodzinie.

– Patrz – powiedział i szybkim dmuchnięciem zgasił jeden ze zniczy. Potem drugi i trzeci.

– Cholerny wiatr – odezwał się mężczyzna.

– Rysiek! – skarciła go żona, po czym podała chłopcu zapalniczkę. – Tomuś, zapal je z powrotem, dobrze?

Chłopiec podszedł do pierwszego znicza, zatrzymując się tuż przy Jakubie. Próbował odpalić zapalniczkę, ale przy każdej próbie Jakub zdmuchiwał – puff! – pojawiający się płomyk. Wraz z dźwiękiem odpalania – cyk! – posypały się malutkie iskierki.

– Nie działa – mruknął chłopiec.

– Na pewno działa – powiedziała matka. – Spróbuj jeszcze raz.

Scena powtórzyła się jeszcze kilka razy. Cyk – puff! Cyk – puff! Cyk – puff!

Jakub drażnił się z chłopakiem jeszcze chwilę, dopóki nie zauważył, że Piotr obrócił się na pięcie i odszedł w stronę deptaka.

– Ej, poczekaj! – Jakub pobiegł za nim, skacząc po marmurowych płytach. – Nie bądź taki sztywniak!

Skacząc z jednej na drugą, poruszył kilka wieńców i zniczy. Stojący w zamyśleniu ludzie przypisali to wiatrowi, który nawet jak na tę porę roku był nie do zniesienia. Niektórzy poczuli jeszcze dziwny niepokój, coś jakby wewnętrzny chłód.

– Nie skacz po nagrobkach! – krzyknął Piotr. W dalszym ciągu nikt nie zwracał na nich uwagi.

– Daj spokój, człowieku.

Piotr stanął w miejscu, przyglądając się Jakubowi. Stał teraz na grobie Wacława Zielonkowicza, przy którym czuwało kilka osób.

– Zejdź.

– Dobra, już dobra. – Jakub zeskoczył, potrącając znicz. Jedna z kobiet natychmiast go podniosła i odpaliła z powrotem. – Nie jesteśmy dziś w sosie, co?

– Nie o to chodzi. Chciałbyś, żeby ktoś tak traktował twój wieczny spoczynek?

– E tam. Na pewno mi zazdrościsz. Zazdrościsz mi, co, bo teraz mogę poruszać przedmiotami. W końcu mogę się czuć jak prawdziwy duch. Wiesz, ile na to czekałem?

Piotr patrzył na niego z politowaniem.

– Tylko na tym ci zależy? Serio, tylko na tym?

– A na czym może mi zależeć? – Jakub krzyknął na cały cmentarz. Nikt go nie usłyszał. – Jesteśmy martwi!

* * *

Jakub był nieugięty.

– Tracisz czas – powiedział.

– Jak mówiłeś. Mam całą wieczność.

– Nie, jeśli chcesz zrobić to, co myślę, że chcesz zrobić.

Piotr nie odpowiedział.

Szli deptakiem, zbliżając się do trzech dziewcząt. Siedziały na ziemi, tworząc trójkąt.

– Siema, dziewczyny! – zawołał Jakub.

– Gdzie idziecie? – spytały wszystkie naraz.

Piotr przerwał Jakubowi.

– Przejść się. Zaraz wracamy.

Gdy odeszli, Jakub spytał go szeptem, dlaczego nie powiedział im prawdy. Piotr zauważył, że spacerujący ludzie omijają utworzony przez dziewczyny trójkąt i zadał sobie pytanie, czy robią to świadomie. Pewnie nie.

– Poszłyby za nami – odpowiedział Jakubowi. – Chcę porozmawiać z nim sam.

Jakub kopnął leżącą na ziemi gałąź.

– Wiesz, może on faktycznie wie, co jest po drugiej stronie. Mówi, że wie i większość z nas mu wierzy. Ale on nigdy nie powiedział o tym ani słowa. Każdy, kto chce się tego dowiedzieć, musi tam iść sam. Dlaczego w ogóle teraz nagle się tym interesujesz?

Bo chcę tam iść – pomyślał. Zbliżali się do tylnej bramy cmentarza. Po lewej, ponad nagrobkami, majaczył zarys postaci.

– To do zobaczenia – powiedział Piotr, zostawiając Jakuba. Wszedł między stare nagrobki, zapomniane przez rodziny i zniszczone przez czas.

Stanął przy grobie. Na wielkim, marmurowym krzyżu siedział Markus. Wyglądał na dwadzieścia parę lat. Miał długie włosy i dwudniowy zarost.

Prawie jak Kurt Cobain – ocenił Piotr.

– Bardzo trafnie – powiedział Markus. – Lubiłem go, słuchałem jego muzyki. Wielki gość.

Czyta w myślach?

– Tak – powiedział Markus, sięgając po jedynego zapalonego znicza. – Czytam wszystko.

Odpalił papierosa i odłożył znicz na miejsce.

Patrzył jak papieros wędruje do ust Markusa, patrzył jak się zaciąga i wydmuchuje dym.

Ciekawe, jak smakuje? – pomyślał.

– Jak powietrze – rzekł Markus.

Przyjrzał się nagrobkowi. Tak jak inne w tej części cmentarza, ten również nie prezentował się najlepiej. Epitafium głosiło „Markus Herman, kochany synek”.

– To twój? – spytał Piotr.

Markus odpowiedział skinięciem głowy.

– Dlaczego chcesz wiedzieć? – spytał Piotra, nie spuszczając z niego wzroku. – Po co ci wiedza, co jest tam, po drugiej stronie?

Spodziewał się tego pytania. Miał przygotowaną odpowiedź, nawet kilka, wszystkie ułożone tak, by pociągnąć Markusa za język. Był martwy, miał przed sobą całą wieczność tu, na Ziemi, w postaci niczego. Mógł widzieć, nie mógł nawiązać kontaktu. Nie mógł czuć zapachu, dotyku, wzroku żywej osoby ani z nią rozmawiać.

– Nie tego chciałem – odpowiedział. – Nie tego oczekiwałem, gdy odbierałem sobie życie.

* * *

Markus wciąż ćmił papierosa.

– To, gdzie teraz jesteśmy – powiedział, omiatając ręką cmentarz – można nazwać to czymś w rodzaju stanu przejściowego. Poczekalni.

Kilku chłopaków zapuściło się w tę część cmentarza, opowiadając sobie historie o nawiedzających go duchach. Jeden z nich zerkał podejrzliwie w ich stronę. Coś wyczuwał.

– Jak tam jest? – spytał Piotr.

– Po drugiej stronie? Nie wiem, czy mogę udzielić ci zadowalającej odpowiedzi. Nie wiem, czy są takie słowa.

– Ale byłeś tam, tak?

– Byłem.

Piotr zastanawiał się nad kolejnym pytaniem.

– Czym jesteśmy?

Markus zeskoczył z krzyża i usiadł obok niego.

– Duchami – powiedział, uśmiechając się. – Cóż, to banalne, ale taka jest prawda. Jak zwał, tak zwał, kino i telewizja tak nas określają, niech tak będzie. Jesteśmy tym, co zostało z tego. – Markus postukał palcem w skroń. – Świadomością, która straciła swoje naczynie. Pilotem bez samolotu.

– Jest ktoś, kto kieruje tym wszystkim? Tymi...

– Zaświatami? Innymi słowy, pytasz, czy on – Markus uniósł palec do góry – istnieje?

Piotr przytaknął powoli, niepewnie.

– Tego akurat nie mogę ci powiedzieć.

– Ale wiesz?

– Wiem. Wiem wszystko. W tym właśnie tkwi problem. Widzisz, po tym, jak postanowiłem wyjść z tej, jak to nazywamy, poczekalni, uświadomiłem sobie, dlaczego nie zrobiłem tego wcześniej. Chcesz wiedzieć, dlaczego?

Piotr ponownie skinął głową.

– Z tego samego powodu co wszyscy. Wszyscy chcą zobaczyć się z bliskimi. Porozmawiać z nimi po raz ostatni, tak jak ty i inni. Nikt nie wie, co jest po drugiej stronie, gdy przekroczy się granicę ostatecznie. Czy jeszcze ich zobaczysz? Rozpłyniesz się w niebycie?

Zabawne – pomyślał Piotr. Najpierw boimy się śmierci, która jest jedną wielką niewiadomą, a potem boimy się kolejnej niewiadomej.

Przez chwilę siedzieli w milczeniu. Markus nadal palił, obojętnie przyglądając się ludziom.

– Powiedz, Markus, proszę. Co jest po tamtej stronie?

Markus wzruszył ramionami.

– Nie wiem, co ci powiedzieć. Większość z was myśli, że nie chcę mówić, ale ja zwyczajnie nie potrafię tego opisać. Nikt stamtąd nie wrócił, to pewne. Ja jestem wyjątkiem, sam nie wiem, jak to zrobiłem. Ale udało mi się. W każdym razie, co tam jest. Tam jest wieczność. Wszystko i nic. Inaczej tego nie potrafię opisać. Istniejesz i jakby cię nie było. Uczucie spokoju. To chyba właśnie dlatego do tej pory nikt nie chce wracać.

– Ale ty wróciłeś.

– O tak. Nie podobało mi się. Tak szczerze, z całego serca, nie podobało mi się! Jeżeli to ma być prezent od stwórcy za przebrnięcie życia, to ja dziękuję. Nawet zapalić tam nie mogłem.

Rzucił petem o ziemię, jednak Piotr nie zauważył, by niedopałek gdziekolwiek wylądował. Po prostu zniknął.

Minęła dłuższa chwila. Milczeli. Jak starzy kumple, którzy nie muszą nieustannie do siebie mówić, by czuć się dobrze w swoim towarzystwie.

Zza nagrobków wyłonił się staruszek. Podszedł do nich wolnym krokiem, uśmiechając się przyjaźnie.

– Cześć, Markus – przywitał się. – A to kto?

– Piotr. Miło mi pana poznać.

– Henryku. – Markus stanął przed staruszkiem. Jego twarz rozpromieniał szeroki uśmiech. – To dzisiaj.

Henryk uśmiechnął się. To był uśmiech człowieka, który bardzo długo czeka na coś, na czym bardzo mu zależy. I nadszedł dzień, w którym to dostaje.

– Idź – powiedział Markus. – Idź i czekaj na nią.

Obaj odprowadzili staruszka. Szedł wolno i szybko jednocześnie.

Markus skinął delikatnie głową.

– Długo czekał.

– Na co?

– Zobaczysz później. – W jego ustach ponownie pojawił się papieros, tym razem odpalony.

– Dasz bucha? – spytał Piotr.

Markus podał mu papierosa bez słowa.

Faktycznie. Smaku tyle co w czystym powietrzu.

* * *

Jakub dotknął czubkiem palców uciekającego przed nim Krystiana, który zginął w paskudnym wypadku samochodowym, i zaczął biec.

– Ganiasz!

Krystian ruszył za nim w pościg, skacząc po nagrobkach.

Pojawił się Piotr.

– O, jesteś. – Jakub zatrzymał się przy nim. – Bawisz się? Jak tak, to ścigasz.

– Nie, dzięki – odpowiedział. – Wy też powinniście przestać. Rozwalacie znicze, nie widzicie tego?

Jakub rozejrzał się dookoła. Faktycznie. Ludzie, zdziwieni dziwnymi porywami wiatru, stawiali je z powrotem.

Nagle pojawił się Krystian, więc Jakub zaczął uciekać, potykając się o własne nogi. Piotr dusił w sobie śmiech. Zaiste, całkiem to zabawne. Grupka duchów nastolatków biega po grobach, a żywi nie wiedzą, co się dzieje.

Kawałek od nich stała Natalia. Rok temu utonęła w jeziorze za Baskin. Daleko od brzegu złapał ją skurcz. Krzyczała, ale było za późno. Zniknęła w podwodnych ciemnościach. Szesnaście lat. Jaka szkoda.

Podszedł do niej.

Przyglądała się swojej rodzinie. Młodszy braciszek i rodzice stali blisko siebie, wpatrując się w jej grób. Tuliła się do matki, która czuła dziwny, przeszywający chłód.

– Cześć, Natka.

– Cześć. – Szybko odkleiła się od rodziny, wycierając łzy.

Dobiegły ich krzyki i śmiechy Jakuba i reszty.

– Uspokoić ich? – spytał.

– Nie. Nie trzeba. To i tak nic nie da.

Przyjrzał się twarzy jej matki. Na oko czterdziestka, ale śmierć córki postarzała ją o jakieś dziesięć lat. Rozpacz na jej twarzy mówiła wszystko – straciła chęć do życia i jedyne, co powstrzymywało ją przed włączeniem gazowej kuchenki i odpaleniem zapałki, to drugie dziecko, mąż i silne środki antydepresyjne.

– Wiesz… – odezwała się dziewczyna. – Chciałabym im powiedzieć, że wszystko w porządku. Nie lubię patrzeć na ich smutne twarze.

– Za jakiś czas im się polepszy. Będzie dobrze.

– Niby tak, ale trochę to potrwa. To zawsze długo trwa. Wiem, że mama bierze dużo tabletek. Za dużo.

Piotr chciał coś dodać, pocieszyć, że jej przejdzie, odzyska radość życia i tak dalej, ale nie było sensu. Stał w milczeniu, słuchając szeptów i krzyków dochodzących gdzieś z oddali.

Znowu pojawił się Jakub. Udało mu się uciec, zatrzymał się przy nagrobku Natalii. Uśmiechnął się głupkowato i pobiegł dalej. Zatrząsł się znicz.

Odszedł bez słowa, rozmyślając o tym, co powinien dzisiaj zrobić.

Wieczność.

To brzmiało lekko, wręcz banalnie, jednak słysząc to z ust Markusa, poczuł wagę tego słowa. Całe życie człowiek uczy się, że nic nie trwa wiecznie, a tymczasem to czekało na nich po drugiej stronie.

Mijał ludzi. Niektórzy, przechodząc obok niego, zapinali kurtki pod samą szyję. Kilkuletnie dziecko odprowadziło go wzrokiem. Czy go widziało? Możliwe. Dzieci dostrzegają więcej niż dorośli. Mijał nagrobki obstawione rozświetlonymi zniczami, ozdobione nowymi wieńcami, uprzątnięte, zadbane. Ale były też te zapomniane, nieodwiedzane od lat, popękane, przechylone.

Po chwili zdał sobie sprawę, dokąd idzie. Niemowlaki.

Nie chcesz tego zobaczyć – upominał się w duchu. Jednak czy był duchem, czy nie, nadal posiadał tę charakterystyczną dla ludzi cechę. Ten rodzaj ciekawości, który namówi cię, byś wspiął się na najwyższą gałąź na drzewie, a potem zostawia cię sam na sam ze strachem, który nie pozwala ci zejść. Mimo to poszedł dalej, słysząc pierwszy krzyk dziecka. Po chwili dołączyły do niego kolejne. Było ich więcej i więcej. Przyłączyły się do nich odgłosy gaworzenia.

Stanął, gdy dotarł na miejsce, i rozejrzał się dookoła. Sektor niemowlaków. Tu chowano tylko małe dzieci. Mogiłki ozdobione drobnymi krzyżami. Nagrobki znajdowały się w zdecydowanej mniejszości – wszystkie brudne i zapomniane.

Na każdej mogile i nagrobku leżało dziecko. Ten najbliżej Piotra trącił jego nogę rączką, wiercąc się i patrząc mu w oczy. Nie płakał, jak pozostałe. Dopiero gdy ruszył dalej, maluch zaczął kwilić.

Gaworzenie i płacz roznosiły się po całym cmentarzu, a ludzie przechadzali się, kompletnie tego nie słysząc.

* * *

Nad ranem, gdy na cmentarzu nie było już nikogo żywego, zaczęli pojawiać się nowi. Jakub wraz z innymi chłopakami usiedli na pierwszych nagrobkach, obserwując wszystko. Reszta duchów stała tuż przy głównym wejściu, czekając. Tuż nad ziemią unosiła się delikatna, mleczna mgiełka.

Jako pierwsza pojawiła się stara kobieta o siwych włosach i dziecięcym spojrzeniu, ubrana w sięgającą kostek nocną koszulę. Weszła na teren cmentarza boso. Za nią widniał odwrócony napis „CMENTARZ BASKIN ZACHODNIE”.

– Dzień dobry – powiedziała do zgromadzonych. Uśmiechała się delikatnie. – Nie jestem pewna, czy dobrze trafiłam.

– Och, myślimy, że trafiła pani bardzo dobrze – powiedział ktoś z tłumu.

– Nazywam się Elżbieta Wańczak i... wydaje mi się, że umarłam.

– Witamy cię, Elu – powiedział Markus. – Ktoś od dawna na panią czeka.

Tłum rozstąpił się, robiąc miejsce dla ducha o imieniu Henryk, z którym Markus zamienił kilka słów. Staruszek uśmiechnął się delikatnie, ona zaczęła szlochać, zasłaniając usta dłonią.

– Henryku...

– Elu...

Wszyscy przyglądali się temu spotkaniu.

– Długo musiałem na ciebie czekać, skarbie.

Kobieta dotknęła policzka mężczyzny, musnęła palcami jego suche usta i w końcu przytuliła. Z jej oczu płynęły łzy.

– Modliłam się o to, by jeszcze raz ciebie zobaczyć.

Pojawiały się kolejni, wszyscy tak samo zdezorientowani, nie do końca wierząc w to, co się działo. Byli martwi. Tak jest, tak wygląda życie po życiu.

Każdego z nowo przybyłych ktoś odprowadzał do jego nagrobka. Na ich widok niektórych ogarniała histeria, innych apatia, jeszcze innych ulga. Ich droga się skończyła. Padały pytania. Czy to właśnie jest śmierć? Co muszą teraz zrobić? Czy ktoś się nimi zaopiekuje? Czy istnieje Bóg? Gdzie jest? Co mamy teraz robić?

Piotr, który do tej pory trzymał się z boku, ujrzał tragika. Oto i on. Szedł samotnie, młody chłopak z rozbieganym wzrokiem, wyraźnie zmieszany. Zszedł z deptaka i stanął z boku, przyglądając się wszystkim. Widać było, że nie wie, co ze sobą zrobić. Wtedy Piotr postanowił do niego podejść.

– Cześć – powiedział. Chłopak odpowiedział wystraszonym spojrzeniem. – Spokojnie, nic ci się nie stanie.

– Przepraszam, ale... ale nie wiem, czy powinienem tu być.

Piotr kiwnął głową.

– Tak, wiem. Nikogo z nas nie powinno tu być.

Nastała niezręczna cisza. Tymczasem między grobami żywo toczyły się rozmowy – starzy witali nowych, spotkało się nawet kilku znajomych, doświadczeni tłumaczyli nowo przybyłym jak to wszystko mniej więcej działa.

Tragik stał niespokojnie, oglądając się za siebie. Brama z wielkim napisem, za nią biel. Nieprzenikniona, bielsza od wszelkiej możliwej bieli.

– Ja nie żyję, tak? – spytał.

– Tak.

– Tak wygląda życie po śmierci?

– Mniej więcej. Na tym etapie.

– Mogę iść zobaczyć się z mamą?

– Niestety, kolego. Raczej nie.

Jakie to wszystko podobne – pomyślał Piotr. Dobrze pamiętał, jak sam na początku chciał zobaczyć się z rodzicami i siostrą, powiedzieć im, że dobrze się stało. Tamten świat nie był dla niego i zrobił to, bo chciał.

Niestety, cmentarz można było opuścić tylko tą bramą, za którą widniała biel wieczności.

– Nie mogę stąd wyjść, prawda? – spytał tragik. Piotr powoli pokręcił głową. – To znaczy, że spędzę tu całą wieczność?

– Nie. Przynajmniej nie do końca. Tam za tobą, za bramą, jest... nikt nie wie, co to jest. Nikt, kto tam wszedł, jeszcze nie wrócił. Może rodzisz się na nowo? Może rozpływasz się w wieczności. – Pomyślał o Markusie i jego słowach. Postanowił o nim nie wspominać. – Niedługo wszyscy wracamy do swoich miejsc.

– Swoich miejsc?

– Tych, które... nawiedzamy, z braku lepszego słowa.

– Rozumiem.

– Chcesz zobaczyć?

Tragik chciał spytać, co zobaczyć, ale Piotr już chwycił delikatnie go za ramię i poprowadził deptakiem.

– Czy oni wszyscy...

– Tak jest. Nieboszczyki. Teraz prowadź.

Chłopak spojrzał pytająco na Piotra, nie doczekawszy się odpowiedzi. Zrozumiał po chwili.

– Mój grób – powiedział.

– Tak.

– Skąd mam wiedzieć, gdzie on jest?

– Ty mi powiedz.

Piotr poszedł za chłopakiem, który wszedł pomiędzy groby. Z łatwością znalazł ten należący do niego.

* * *

Robiło się coraz jaśniej. Noc Wszystkich Świętych dobiegała końca. Pozostało niewiele czasu, zanim wszyscy wrócą tam, gdzie ich miejsce.

– Hej! – Markus spojrzał na Piotra, gdy ten stanął przy jego grobie. – Jak tam nowi?

– Jak co roku, chwila szoku. – Piotr uśmiechnął się do siebie. – Reszta przyjęła to spokojnie.

– A tragik?

– Gdzieś pomiędzy. Wiesz, Markus, przyszedłem...

– Pożegnać się, wiem.

– Tak. Chciałbym posiedzieć tu chwilę, jeśli nie masz nic przeciwko.

Usiadł obok. Markus ćmił nieodłącznego papierosa, robiąc kółka z dymu, Piotr próbował pstryknąć palcem mały kamyczek. Nawet nie drgnął. Palec przelatywał przez niego jak przez mgłę.

Chociaż nie – poprawił się w myślach. To ja jestem mgłą.

Markus strzelił papierosem.

– Nie zostało ci wiele czasu, wiesz o tym?

Piotr spojrzał w niebo. Świtało. Ciemność rozrzedzał blady świt. Święto Zmarłych dobiegało końca.

– A co z tobą, Markus?

– Ze mną? – zaśmiał się. – Powiedzmy, że czekam na uznanie reklamacji.

Piotr przytaknął, uścisnął Markusowi dłoń i odszedł.

Nie wiedział, czy był gotów, ale nie zamierzał dłużej czekać. Przeszedł pomiędzy nagrobkami, wyszedł na deptak i ruszył w stronę bramy. Cmentarz był już pusty – wszyscy wrócili do swoich siedzib.

Nie będzie lepszego momentu od tego. Podjął decyzję. Zresztą, czyż wielkie zmiany nie nadchodzą zazwyczaj same? Stają okrakiem nad drogą naszych planów i każą obrać inny kierunek. Tak działa życie. I śmierć.

Plany, ha, dobre sobie. Chcesz mieć zaskakujące życie? Planuj.

Nie wiedział, jak to działa. Co roku przechodził przez bramę i pojawiał się w holu szkoły podstawowej – tam, gdzie popełnił samobójstwo. W tym roku będzie inaczej. Nie pojawi się tam ani nigdzie indziej – przynajmniej nie w tym świecie.

Stanął pod bramą, oglądając się po raz ostatni. Nagrobki delikatnie spowijała biała mgła.

Spojrzał przed siebie, prosto w oślepiającą biel. Piękne światło. Wziął głęboki oddech i przeszedł przez bramę.

Zachwianie równowagi emocjonalnej – Michał Chmielewski

Śmierć przyszła po Łucjana pewnego sobotniego poranka, ale coś poszło nie tak i przyłapał ją na gorącym uczynku.

* * *

Jak to często bywało w sobotnie poranki, Łucjan wstał skacowany. Całą mętną radość piątku zamazywał upiorny ból głowy.

Właśnie tak musi wyglądać śmierć – pomyślał niefortunnie, nie wiedząc, jak bardzo się myli. Śmierć już na niego czekała i za chwilę miał dostąpić zaszczytu ujrzenia jej na własne, przekrwione oczy.

Dla zajęcia myśli włączył telewizor – leciała akurat jedna z jego ulubionych kreskówek, z kojotem i strusiem ganiających się po pustyni i z kowadłami i fortepianami spadającymi na kojota.

Powolny proces dochodzenia do siebie rozpoczął od myślenia. Nie jakiegoś skomplikowanego, bo na to nie miał siły nawet na trzeźwo. Chodziło o takie proste, podstawowe czynności jak jedzenie. Udał się do kuchni, gdzie wbił dwa jajka na patelnię, włączył gaz i rozejrzał się za zapalniczką. Zazwyczaj leżała na blacie przy kuchence.

Ujrzał Śmierć po wyjściu z kuchni.

Siedziała na sofie w postaci małego, łysawego grubaska.

Mały, łysawy grubasek notował coś w zeszycie.

Łucjan uznał jegomościa za ostatniego niedobitka nocnej imprezy, pozostawił go więc samemu sobie i skupił się na zlokalizowaniu zapalniczki.

– Nie widziałeś zapalniczki? – spytał gościa.

Gość wrzasnął wysokim tonem, jak dziewczynka, podrzucając papiery.

– Widzisz mnie?!

Łucjan nie zrozumiał pytania. Po prawdzie to w ogóle mało rozumiał.

– Nie możesz mnie widzieć! – powiedział gość. – Widzisz mnie? Naprawdę mnie widzisz?! Nie możesz mnie widzieć. Chyba że... Naprawdę mnie widzisz?

– Owszem. No i?

– Co „no i”?

– Co pan tu robi? Wszyscy już poszli, może by tak pan...

– Ależ nie, nie, ja tu jestem z innych powodów. Mamy się dzisiaj zobaczyć.

Łucjan dał z siebie wszystko i przegrzebał pamięć w poszukiwaniu spotkania, na które się umówił. Nie znalazł niczego poza jeszcze silniejszym bólem głowy.

– Ma pan ogień?

– Nie, nie mam. – Gość pozbierał rozrzucone wcześniej papiery i wrócił na sofę. – Wiesz co, Łucjanie? Rób swoje, to znaczy nie zawracaj sobie mną głowy. Nie powinienem ci przeszkadzać.

– To znaczy co, mam udawać, że pana tu nie ma?

– Mniej więcej.

– A kim pan jest?

– Ach, gdzie moje maniery! Zwą mnie Śmierć.

– Przepraszam?

– Tak jest.

– Śmiercią?

– Nie inaczej.

No tak – pomyślał Łucjan. Najwyższa pora wytrzeźwieć.

Wpadające przez okna słońce skupiało się w jego oczach i wypalało mózg. Tak mniej więcej to czuł. I oto efekt. Śmierć w moim domu.

– Jeżeli nadal szukasz zapalniczki, leży tam. – Gość wskazał stół i wrócił do notowania.

– Skoro jest pan Śmiercią, to jak zmarła moja ciotka?

– Zawał.

– Miałem psa.

– Zagapił się na ulicy.

Poczuł nagłą potrzebę zapalenia.

– Babcia Jadzia?

– Wypadek samochodowy.

– Dziadek mojego kolegi?

– Mówimy o Januszu spod dwójki i Andrzeju z pracy?

– Tak.

– Wylew i rak krtani.

– Aha! – krzyknął głośno Łucjan.

– W odwrotnej kolejności.

– Ech.

Przełknął miękką grudę, która w normalnych okolicznościach byłaby śliną, starając się myśleć.

A więc tak wygląda Śmierć.

Spróbował odpalić papierosa, ale zapalniczka odmawiała posłuszeństwa.

– Cholera.

Facecik pogroził mu palcem.

– Nie powinieneś tego robić.

– Tak, tak, wiem. Papierosy wpędzą mnie do grobu.

– Mówiłem o przeklinaniu.

Myślenie odniosło skutek.

– A zatem, panie Śmierć…

– Tak?

– Ja żyję, prawda?

– Owszem.

– Zatem dlaczego cię widzę?

– Nie wiem. – Śmierć wzruszył ramionami, nie przestając notować. – Ja tu tylko sprzątam. Że tak powiem. Pewnie ktoś na górze znowu nawalił.

– Ktoś na górze?

Śmierć wskazał palcem na sufit.

– Masz na myśli...?

– Nie. Jego nie ma.

– Skąd wiesz?

– Nie żyje.

Łucjan w dalszym ciągu toczył zacięty pojedynek z zapalniczką. Tak bardzo pragnął, by pan Śmierć sobie poszedł i zostawił go w spokoju. Miał tyle na głowie. Na przykład leżenie. Tak. Leżenie na sofie przez cały dzień, to brzmiało sensownie.

Poczuł dziwny zapach i wrócił do kuchni. Sprawdził jajka – wszystko w porządku.

Śmierć w moim domu – zaświtało mu w głowie.

– No dobrze – odezwał się facet, zatrzasnął notatnik i stanął pod ścianą przy oknie. – Możemy teraz... no wiesz.

– Że co niby?

– No wiesz. Przyszedłem po ciebie przecież.

W głowie Łucjana doszło do skomplikowanych reakcji chemicznych, które poskutkowały wnioskiem.

– Przyszedłeś po mnie? Śmierć przyszła po mnie?

– Tak.

– Ale ja nie chcę! – Teraz Łucjan wycelował palec w Śmierć. – Nie chcę. Protestuję!

– Przykro mi.

– Wcale nie jest ci przykro,

– No dobra, przepraszam. Po prostu kiedy robisz to kilka lat...

– I kiedy mam umrzeć?

– Zaraz.

– Zaraz?

– Dokładnie za... – Śmierć spojrzał na zegarek na nadgarstku. – Dwadzieścia cztery sekundy.

– Czyli że jak?!

– Tajemnica.

– No weź.

– Nie.

– I co, tak po prostu mnie zabijesz?

– O nie, nie, jak mówiłem, ja tu tylko sprzątam. Nadzoruję, jeśli użyć fachowej terminologii.

– Ale ja nie chcę!

– Nie jest tak źle, zobaczysz. Nie boli i w ogóle.

Łucjan stanął w miejscu, nie ruszając się na krok.

– Co robisz? – spytał Śmierć.

– Unikam cię. Nic nie robię, czekam aż sobie pójdziesz.

– Daj spokój. Rób, co robiłeś i miejmy to już za sobą. Mam terminy i...

– W dupie mam twoje terminy. Nadzoruj sobie to.

Śmierć patrzył na niego znudzony.

– No dobra – rzekł. – To ja sobie ponadzoruję, a ty sobie zapal.

– Żebyś, kurde, wiedział. – Łucjan włożył papierosa do ust, rozglądając się przezornie. Lampa nad jego głową wyglądała na stabilną, na trzęsienie ziemi się nie zapowiadało. Był bezpieczny.

Drżącymi dłońmi spróbował odpalić zapalniczkę raz, drugi, piąty, za każdym razem wywołując tylko ciche cyknięcie i mały deszcz iskierek. Wtedy to poczuł.

Gaz! Pieprzony gaz!

Ty debilu, zostawiłeś odkręcony gaz!

Ostentacyjnie zakręcił kurek, upewnił się, że ten właściwy, po czym otworzył na oścież okno i spojrzał na Śmierć.

– I co teraz? – spytał wyzywająco.

Śmierć próbował zachować twarz, ale marnie mu to wychodziło. Ewidentnie nie wiedział, co robić.

Łucjan powtórzył pytanie.

– I co teraz?

– Teraz...

– Tak, teraz.

– Teraz, mój drogi, stało się to, na co czekałem od dawna. To będzie gra.

– Gra?

– Tak, gra. Zasady są proste. Ty sobie żyjesz dalej, a ja łażę za tobą krok w krok i czyham na twoje życie. Nazywa się „Oszukać Przeznaczenie”.

Z Łucjana uleciało całe powietrze, którym tak spontanicznie napompował swoją pewność siebie.

– Nie no, żartuję. – Śmierć zaśmiał się głośno i usiadł z powrotem na sofie, klepiąc zachęcająco miejsce obok siebie. – Usiądź. Musimy pogadać.

* * *

Łucjan zaproponował kawę, odkładając papierosa na później. Palenie zabija, a w jego domu siedział Śmierć. Lepiej nie kusić licha.

Śmierć natomiast przystał na kawę z wielką chęcią.

– Nie zabijesz mnie?

– O nie, nie, skończyłem z tym, definitywnie.

Zatem Łucjan, który szczycił się umiejętnością robienia świetnej kawy – wrzątek, kawa, wymieszać, tadam! – przyrządził dużą czarną. Przez całą tę sytuację stracił apetyt ale, co ważniejsze, ból głowy ustąpił niemal całkowicie, co było podejrzane. Łucjan z pewnością zwróciłby uwagę na tę nieścisłość, lecz teraz wszystkie jego myśli koncentrowały się na gościu.

– Jak dawno nie czułem smaku kawy – powiedział Śmierć, siorbiąc niemiłosiernie.

Życie jest zabawne – pomyślał Łucjan.

Przez chwilę nieuwagi trafiłby do gazety w postaci artykułu przyozdobionego zdjęciem rozwalonego okna. On sam zaś leżałby martwy, zapewne rozsmarowany na ścianach, zabity na śmierć przez własną głupotę. Jego znajomi kręciliby głową, mówiąc w szoku, że jeszcze wczoraj pili z nim wódkę.

– No dobrze, do rzeczy. – Śmierć wyciągnął z aktówki plik dokumentów i kopertę. – Przede wszystkim muszę ci powiedzieć o tej pracy, że jest wykańczająca. Wydawać by się mogło, że to nic, tylko bieganie w kapturze z kosą i odbieranie życia. Nic bardziej mylnego. Jest dużo papierkowej roboty. Musisz przestrzegać regulaminu i terminów, bo inaczej wszystko się sypie. Poza tym nie wiem jak ty, ale ja bardzo chciałem zająć się – Śmierć nakreślił palcami znak cudzysłowu – ludźmi, którzy na mnie zasługiwali. Był taki facet, co bił żonę, tłukł swoje dzieciaki i w ogóle awanturował się strasznie. Zamiast nim, musiałem zająć się jego synem. Przykre. Ale ktoś to musi robić, rozumiesz. No tak sobie pracujesz, odbierasz te całe życia i nic z tego nie wynika. Syzyfowa praca, mówię ci.

– Nie wiedziałem, że takie trudne, panie...

– Rysiek. Po prostu Rysiek.

– A co ze Śmiercią?

– To już nie ja. Koniec. Zgodnie z kontraktem to już nie moja działka. Zrobiłem swoje.

– I co teraz zamierzasz?

– Nie wiem. Zawsze chciałem stabilizacji. Może kupię jakąś działkę. Marzy mi się złota jesień. Miałem już tak bardzo dość uspokajania tych wszystkich ludzi. Niby każdy wie, że Śmierć po niego przyjdzie, prędzej czy później, a potem wielkie zdziwienie. Tak jak ty.

Łucjan, który jeszcze nie wiedział, do czego zmierza ta rozmowa, upił łyk kawy. Brak smaku też mu nic nie podpowiedział.

– W każdym razie trzymaj. – Rysiek podał mu kopertę i podsunął formularz in blanco. – I podpisz.

Instynkt samozachowawczy kazał mu się zawahać. Nigdy, przenigdy nie podpisuj niczego, czego nie jesteś pewien. Zwłaszcza w przypadku śmierci.

– Co to jest? – spytał, otwierając kopertę. Jego usta ruszały się wraz z tekstem, który czytał.

Gratulacje,

niniejszym informujemy, że Twoja kandydatura na stanowisko „Śmierć” została rozpatrzona pozytywnie.

W związku z powyższym w trybie natychmiastowym, to znaczy kiedy tylko to przeczytasz, obejmujesz stanowisko Śmierci. Twoje obowiązki zostaną Ci przedstawione przez naszego pracownika.

Jesteśmy prężnie rozwijającą się firmą, która dba o dobro i rozwój pracowników, w związku z czym sposób wykonywania zawodu jest dostosowany do każdego z osobna. W Twoim przypadku...

– Co to jest?

Rysiek uśmiechnął się szeroko, zamknął teczkę i wstał.

– Gratulacje! Zostałeś nową Śmiercią.

– Ale...

– Jeżeli chcesz, mogę wytłumaczyć ci wszystkie obowiązki i zasady...

– Ale ja nie chcę!

– Obawiam się, że to raczej nie...

– Odwołam się!

– Co?

– Gdzie mogę się odwołać? To jakaś pomyłka! Nigdy nie zgłaszałem swojej kandydatury...

– Daj spokój. – Ryszard machnął ręką. – Tyle przy tym będzie załatwiania, że zanim wniosek zostanie rozpatrzony, już dawno odbębnisz swoje.

Łucjan uparcie odmawiał podpisania czegokolwiek.

– Słuchaj, Łucjan, ja miałem tylko przekazać ci informacje. Moja rola skończyła się w momencie, gdy moja... moc sprawcza przestała działać. Teraz pozwól, że sobie pójdę. Nie zrozum mnie źle, nie żeby tego, ale jesteś Śmiercią i...

– Nie jestem Śmiercią.

– Dokument, który otrzymałeś, mówi co innego. No nic, w każdym razie ja się zwijam.

Łucjan, który nigdy nie potrafił wykonać prostego zadania w pracy, nie obawiał się, że będzie nieodpowiednim kandydatem na to stanowisko. On był pewien. Już widział ocean źle dobranych ludzi, których uśmierci przez pomyłkę.

Mimowolnie zaczął czytać formularz, którego w końcu nie podpisał.

– Tu jest napisane, że mam zabić prezydenta!

Rysiek wzruszył ramionami.

– To jeszcze nic. Zobaczysz, spotkasz wielu wspaniałych ludzi.

– I że mam zabijać mrugnięciem oczami.

– O, to nowe, pokaż. – Rysiek przeczytał odpowiedni fragment. – Faktycznie. Ja musiałem wszystko notować, zapisywać, zdawać raporty. Ty też będziesz musiał, trzeba tylko nabrać wprawy. Od razu ci radzę: notuj wszystkich, nie odkładaj niczego… to znaczy nikogo, na później.

Dla Łucjana wszystko działo się zdecydowanie za szybko i bez sensu. Jedno wielkie what the fuck?

Tymczasem Rysiek wyszedł na klatkę schodową, uradowany pięknem nadchodzącego dnia. Słońce na zewnątrz świeciło pięknie, a pod blokiem, jak to w Polsce, menel puszczał pawia.

Łucjan wybiegł za nim, ale mowa ciała Ryśka wyrażała więcej niż brak odpowiedzi. Tutaj ich drogi się rozchodzą.

Od teraz to Łucjan miał pełnić funkcję Śmierci.

Rysiek szedł dziarsko przed siebie, pogwizdując. Łucjan, wciąż nie dowierzając, odprowadzał go wzrokiem. Następnie pomyślał o najgłupszym sposobie na śmierć i mrugnął, nie oczekując niczego.

Sekundę potem na Ryszarda spadł fortepian, zabijając go na miejscu.

* * *

Lekarze zjawili się bardzo szybko. Natychmiast odkryli, że niepotrzebnie się spieszyli, gdyż Ryszard był martwy. Cholernie martwy.

Okazało się, że samolot transportowy przelatujący nad blokiem Łucjana uległ małej awarii. Konkretnie – luku bagażowego. Wypadło z niego kilka przedmiotów, w tym zabytkowy fortepian.

Łucjan tymczasem panikował we własnym mieszkaniu. Był pewien, że lada chwila informacja o jego nowej funkcji dotrze do opinii publicznej, a ta z kolei wyśle po niego grupę antyterrorystyczną.

Siedział w fotelu i palił papierosa. Raz jeszcze spróbował w logiczny sposób wytłumaczyć sobie wydarzenia tego poranka, lecz nie potrafił. Podjął męską decyzję – nie zrobi w tej sprawie absolutnie niczego. Poczeka.

Nicnierobienie zazwyczaj skutkuje – ostatnio dzięki temu nie umarł – zatem postanowił uskutecznić to ponownie. Mniej więcej wtedy zadzwonił telefon.

Dzwonił szef.

– Młody, musisz przyjść.

Gdy usłyszał te słowa, nie myślał dwa razy. Zostawił wszystko, łącznie z nową umową o „pracę”, i wyszedł z domu, udając się w kierunku centrum.

Po drodze minął zbiorowisko ludzi. Wszyscy byli szczęśliwi i czekali na otwarcie nowego budynku. Były przemówienia, był burmistrz miasta i orbitujący wokół niego dziennikarze, mnóstwo ludzi – tych zaangażowanych w budowę, jak i tych, których absolutnie nie obchodziło nic związanego z budynkiem, mieli jedynie nadzieję na darmowy poczęstunek.

Budynek był brzydki, jak większość dzieł architektonicznych. Łucjan pomyślał, że może się łatwo zawalić. Niechcący, przypadkiem. A potem mrugnął. Chciał jakoś to cofnąć, ale przeszkodziła mu proza życia – nie wiedział jak. Czmychnął stamtąd czym prędzej.

Całą drogę do pracy starał się myśleć o wszystkim prócz śmierci. Wyszło mu to tak sobie, bo wiadomo, że jak nie chcesz o czymś myśleć, to ci się nie uda. Spróbujcie nie myśleć o chmurach. I co widzicie? Biały puch czy może szare kłębowisko zwiastujące deszcz? No właśnie.

Co gorsza, bez mrugania również nie mógł sobie poradzić. Przy sobotnim upale, na kacu, nikt by nie mógł.

Przez chwilę sądził, że się wycwani i patrzył w niebo. Jego błękit przecinała biała smuga zakończona pasażerskim samolotem.

Zgadnijcie, o czym wtedy pomyślał.

* * *

Szef Łucjana był mendą.

Wiedział o tym Łucjan, wszyscy współpracownicy Łucjana i prawdopodobnie wiedział o tym również sam szef, przy czym ten ostatni nic sobie z tej wiedzy nie robił. Łucjan bardzo często zastanawiał się, dlaczego świat musi znosić takich kretynów. Doszedł do wniosku, że jedyny logiczny powód stanowił on sam: przeciętny facet, który nie potrafi wybić się ponad przeciętną. Menda była gorzką osłodą zesłaną przez Los przeciętniakom takim jak on.

Jego szef był dużym, grubym facetem z wielkim, czarnym wąsem, chyba najgęstszym w regionie, z wiecznym błyskiem w oku. Ów błysk pojawiał się za każdym razem, gdy zza horyzontu wyzierała możliwość zarobienia pieniędzy albo ich zaoszczędzenia. Mogły być legalne lub nie, musiały tylko wpływać do jego portfela niczym Wisła do Bałtyku. Najlepiej jeśli były to pieniądze w postaci fizycznej, do łapy, bo skarbówka – tu cytat – się przypierdoli.

Łucjan pracował u niego całe trzy lata, seryjnie projektując strony internetowe, które potem sprzedawał szef.

W zasadzie większość jego dnia wyglądała następująco: przesuń to logo w lewo, nie, bardziej, bardziej, za daleko, jeszcze trochę, trochę więcej, okej, teraz pomniejsz, jeszcze, jeszcze, za dużo, za mało, tak dobrze, dodaj niebieski, odejmij zielony, za bardzo, za mało, więcej zielonego, jeszcze trochę, nie no teraz za dużo, i w lewo, jeszcze, jeszcze, trochę w prawo, tak, tak jest dobrze, zostaw, no zostaw, mówię!

Wszedł do biura, obecnie pustego, bo wszyscy inni pracownicy wykazywali się minimalną inteligencją. Wystarczającą, by wiedzieć, że telefon od szefa w sobotni poranek nie wróży niczego dobrego.

Zapukał do drzwi szefa, odczekał chwilę i wszedł.

Przełożony siedział za biurkiem, zajęty wyciszaniem niemieckiego pornosa. Łucjan dostrzegł uśmiech na jego twarzy i wziął głęboki oddech. Znał ten uśmiech bardzo dobrze – szef stosował go jako prolog do srogiego opierdolu. Nie mogło być inaczej, skoro ściągnął Łucjana w sobotni poranek.

– Po pierwsze, młody, co tak długo?

Łucjan po raz cztery tysiące siedemset dwudziesty drugi przełknął „młodego” i wyłgał w miarę wiarygodne kłamstwo.

– Pies mi zdechł. Przepraszam pana.

– Powiedz mi, co się stało z wczorajszymi projektami, co? Miały być przygotowane na wczoraj, a dziś jest dziś...

– Te projekty robił chyba Marek i z tego, co się orientuję, klient nie był zadowolony z efektu końcowego. Trzeba wprowadzić poprawki, zmienić kilka rzeczy…

Ty kutasie złamany, karakanie ty, poczwaro, hipopotamie po kuracji hormonalnej – pomyślał Łucjan, ale nie tracił rezonu. Bądź co bądź szef dawał mu kasę co miesiąc, a szef-menda jest w Polsce tak powszechny, że powinien być dopisany do każdej umowy.

Spokojnie, Łucjan, spokojnie.

– Nie wiem, młody, ja wam chyba wszystkim polecę po premii. Rozleniwiliście się jak leniwce jakieś, wszyscy. Za wygodnie tu macie, o tak, ale spokojnie, nic się nie stało, nadejdą zmiany, już wkrótce zobaczysz.

Łucjan uspokajał się na wszystkie znane sobie sposoby. Liczył do dziesięciu, zagłuszał szefa własnymi myślami, w ogóle starał się nie myśleć.

– Robicie co chcecie całymi dniami, a potem wychodzi takie coś jak dzisiaj. Miał być projekt, a nie ma, i co? Nie no, tak to nie będzie, już ja się tym zajmę. Osobiście sprawdzę wszystko, nad czym teraz pracujecie i się z wami rozliczę. Koniec! Skończyło się, kurwa, sranie w banię! Zapierdalać na wysokości lamperii, oto co będziecie robić! Już ja znam takich jak wy, myślicie że jesteście niezastąpieni, że stanowicie trzon firmy, czujecie się pewnie, że nigdy, ale to nigdy nie czeka was taka rozmowa jak ta! No to informacja dla ciebie, młody! Tutaj tak nie będzie! Jak coś ma być skończone na konkretny dzień, to ma być skończone, czaisz?! Nie „szefie, nie skończyłem, bo to czy tamto gówno”! Zapomnij! Wszyscy zapomnijcie, możesz im to przekazać! Mogę znaleźć kogoś na twoje stanowisko, na wasze wszystkie, zanim pierdniecie, bo tylko to robicie! Teraz zejdź mi łaskawie z oczu i skończ ten projekt! Potem dam ci coś do poprawienia, bo też nie mogę na to patrzeć. Miałem je zostawić jak są, ale przyda się wam trochę odświeżającego powiewu. Zresztą, widzę, że kac cię męczy, trochę roboty ci pomoże. Teraz, kurwa, śmigaj stąd, bo dłużej nie zdzierżę! I co tak mrugasz tymi gałami jak jakiś idiota?!

Był szef, nie ma szefa.

* * *

Łucjan doszedł do wniosku, że trudno. Praca jeszcze się znajdzie. Zresztą miał teraz jedną i wcale jej nie chciał.

Łaził po mieście, szukając pomocy, choć nie do końca wiedział jakiej. Szarpnął się i kupił przeciwsłoneczne okulary w nadziei, że pomogą mu nie wysyłać przechodniów na drugą stronę.

Miasto żyło własnym życiem, tak jak krążący po nim ludzie, a Łucjanowi zebrało się na filozoficzne rozmyślania. Zabawne, że on, Śmierć we własnej osobie, patrzył na nich i...

Mniej więcej wtedy ogarnęło go zmęczenie i apatia. Ewidentnie nie nadawał się do tej pracy. Właśnie zabił szefa, nie dlatego, bo przyszła jego kolej. Po prostu go wkurzył i to wystarczyło. Śmierć powinna być bardziej… wyrachowana, obiektywna i sensowna?

Jego uwagę przykuła mała dziewczynka, na oko siedmioletnia. Ubrana była jak harcerzyk, miała czapeczkę i dwa urocze warkoczyki. Nie, nie zabił jej. Wypatrzyła go w płynącym chodnikiem tłumie i pomachała.

Podszedł bliżej.

– Nowy, co? – spytała.

– Nowy?

– Nowy jesteś. Widzę, poznaję.

Mówiąc to, rozdawała ulotki. Miała ich całą garść. Co chwila podawała je komuś w tłumie.

Łucjan chciał się upewnić.

– Wiesz, kim jestem?

– Jasne, jesteś Śmiercią. Sama chciałam nią być, ale za młoda jestem. Muszę przejść szkolenia i odbyć staż.

– To widać? Znaczy się, że jesteś Śmiercią?

– I tak, i nie. My siebie widzimy, zwykli ludzie nie. Znaczy widzą cię, ale jako człowieka.

Uradowany, że znalazł kogoś, z kim będzie mógł porozmawiać o swoim dramacie, rozgadał się. Opowiedział jej o wszystkim, zaczynając od Ryśka, biednego, martwego Ryśka. Wspomniał o papierach, które zostawił w domu, kopercie i wszystkim, co podsumował jednym słowem.

– Pomyłka. To jakaś pomyłka i muszę znaleźć kogoś, kto to odkręci.

– To chyba jasne, z kim musisz porozmawiać? – Dziewczynka wskazała palcem niebo.

– Ale Rysiek mówił, że Jego nie ma.

– Jest, jest. Tylko się pewnie zgrywał.

Czyli On istnieje. Łucjan musiał Go znaleźć, wyjaśnić co trzeba i wszystko wróci do normy. Spotkał dzisiaj Śmierć, sam nią został. Jeśli dzień nadal będzie wyglądał tak dziwnie, odnalezienie Jego nie powinno być takie trudne.

– A kim ty jesteś? – spytał.

– Jestem Losem. – Dziewczynka podała mu ulotkę z reklamą SPA. – Odwróć ją.

Na drugiej stronie widniał napis „Wnuk w drodze”. Nieco kulfoniasty, ale ładny charakter pisma zdradzał, że to ona była autorką.

– Jesteś Losem.

– Tak jest, to są moje dary. Popatrz.

Na jednej ulotce napisała „Leniwy wieczór przy telewizorze” i podała ją kobiecie. Następna – „Spotkanie pierwszej miłości” – powędrowała do chłopaka w okularach.

– Rozdajesz im losy?

– Tak. Nudne to trochę, ale jeśli chcę zostać Śmiercią, muszę się starać.

Z tego wszystkiego Łucjan zapalił.

– Możesz mi powiedzieć, w jaki sposób mogę się spotkać, no wiesz, z Nim. – Wycelował palec w niebo.

– Nie bardzo. Jeśli nie siedzi w kościele, to nie wiem. Możesz odwiedzić Śmierć Na Peronie, on jest w tym biznesie długo, więc może coś wiedzieć.

– Śmierć Na Peronie? To nas jest więcej?

– No jasne. – Dziewczynka uśmiechnęła się, jakby usłyszała coś wyjątkowo głupiego. – Nie należysz chyba do tych, co sądzą, że Śmierć jest jedna?

– No wiesz...

– Wystarczy pomyśleć logicznie. Tak jak ze Świętym Mikołajem. Nie może przecież rozwieźć sam tych wszystkich prezentów. Musi mieć pomocników. Swoją drogą, dlaczego nie chcesz być Śmiercią?

– Nie mogę tego robić. Nie potrafię na czas skończyć projektu w pracy, nic mi nie wychodzi. Dlaczego ty chcesz nią być?

– A kto by nie chciał?

– Ja.

– Dziwny jesteś.

* * *

Z braku lepszego pomysłu udał się na dworzec.

W poczekalni panowała smętna, ponura atmosfera wyczekiwania. Wypełniał ją aromat drożdżówek i zapach bezdomnych, którzy wyglądali, jakby w ich życiu nie pozostało już nic innego poza spotkaniem z Łucjanem. Twarze podróżujących wyrażały bezgraniczną, szczerą nienawiść do tego, kto odpowiadał za spóźnienie pociągu.

Odnalazł Śmierć Na Peronie. Stał na – gdzieżby indziej – peronie, ubrany w garnitur, i wraz z ludźmi wypatrywał pociągu.

– Co jest, kurwa? – spytał, gdy podszedłem. – Przecież było ustalone, co nie? Dworzec jest mój. Tak czy nie?

– Tak, jasne, oczywiście, ja tylko...

– No właśnie. Mój i tylko mój. Co tu robisz?

– Nie chciałem cię zdenerwować. Ja tylko...

Śmierć Na Peronie prychnął lekceważąco i pokręcił głową.

– Zdenerwować, a to dobre! – powiedział i odciągnął Łucjana od grupki ludzi. – Ty mi nie mów nic o nerwach, dobrze? Nawet nie wiesz, jakie to frustrujące, nawet sprawy sobie nie zdajesz!

– Rozumiem.

Śmierć Na Peronie znowu prychnął.

– Nic nie rozumiesz, więc pozwól, że ci wytłumaczę. Długo już to robisz?

– Dziś zacząłem. Ale mój problem polega na tym, że...

– Dziś! No widzisz, na pewno sobie nawet sprawy nie zdajesz, co ja tu przeżywam. Ci wszyscy ludzie – Śmierć Na Peronie machnął ręką – ci żywi ludzie wpędzają mnie w depresję. Rozumiesz?! To się właśnie dzieje. Jestem na tym dworcu już trzy lata, rozumiesz?! Pojmujesz to?!

Łucjan, który nigdy nie lubił awantur, zaczął się rozglądać, kiedy tylko Śmierć Na Peronie podniósł głos. Nikt nie zwracał na nich uwagi.

– Po trzech latach powinienem zdobyć wprawę, prawda? Każda robota powinna być rutyną. A nie jest! A wiesz dlaczego?! Powiem ci. Otóż dlatego, że przez te trzy lata nie miałem absolutnie nic do roboty. Ludzie nie wpadają pod pociągi tak często, jak kiedyś. Nie wiem, z czego to wynika. W Tokio co chwila ktoś rzuca się pod pociąg, a tutaj co? Wielkie nic. Ani jednego samobójcy, ani jednego wypadku. A ja czekam na tym zasranym dworcu i czekam. I dopiero dzisiaj dostałem jedno zlecenie. Jedno, rozumiesz?!

– Rozumiem.

– Wcale nie rozumiesz! Jeszcze nie czerpałeś ze swojej pracy przyjemności, zacząłeś dopiero dzisiaj, więc nie wiesz, jak to jest!

– W zasadzie to niechcący wykonałem już kilka wyroków.

– No i widzisz? – Śmierć Na Peronie teatralnie machnął rękoma. – To jeszcze bardziej wpędza mnie w depresję! Ile tych wyroków wykonałeś?

Łucjan pomyślał o szefie. O Ryśku. I o zawalonym budynku. I samolocie.

– Niewiele – powiedział. – W każdym razie przyszedłem tu, bo chciałem się tylko dowiedzieć...

– O nie! Ja nie udzielam żadnych informacji. Nie wolno, wszystkiego masz się uczyć sam. Taka polityka firmy. Poza tym zaraz nadjedzie pociąg, mój pociąg, a ten oto przemiły pan, który rozmawia przez telefon, musi pod niego wpaść. Tak z ciekawości, jaki jest twój rewir?

– Rewir?

– No wiesz, gdzie pracujesz.

– W zasadzie nie wiem. Niczego nie wiem. I nie chcę tej pracy.

Łucjan popatrzył na mężczyznę, który zaraz miał wpaść pod pociąg. Rozemocjonowany rozmawiał przez telefon, czymś się martwił, to było widać. Nie mógł wiedzieć, że wszystkie jego problem znikną już za chwilę – choć pewnie nie w taki sposób, w jaki by sobie tego życzył.

– Zaraz, zostałeś Śmiercią przez przypadek?

Łucjan przytaknął.

– Niemożliwe. Tutaj nie ma przypadków.

– No cóż. Wygląda na to, że jestem wyjątkiem od reguły. Ktoś popełnił błąd i szukam tego kogoś lub kogokolwiek, kto może to odkręcić. Nie nadaję się do tej roboty.

W oddali zawył zbliżający się pociąg. Śmierć Na Peronie spojrzał w tamtym kierunku.

– Nareszcie – powiedział. Roziskrzonymi oczami spojrzał na mężczyznę. – Słuchaj, wszystko masz w dokumentach, które dał ci twój poprzednik. Nie wyrzuciłeś ich?

– Nie.

– Zajrzyj tam. Tam na pewno wszystko jest wyjaśnione.

Pociąg wyłonił się zza horyzontu.

– Muszę iść.

Mężczyzna wciąż rozmawiał przez telefon, gdy pociąg wjeżdżał na peron. Śmierć Na Peronie pchnął go delikatnie, ledwie dotknął paluszkiem. Facet przebierał nogami, próbując odzyskać równowagę. Dwie osoby wyciągnęły ręce, ale było już za późno. Mężczyzna spadł na tory, po których sekundę potem przejechał pociąg.

Za kilka godzin odpowiednie służby pozbierają do woreczków to, co z niego zostało. Kamery monitoringu, które później sprawdzi policja, nie zarejestrowały niczego poza tragicznym w skutkach potknięciem się ofiary o własne nogi.

Następnego dnia w lokalnej prasie ukazał się artykuł zatytułowany „Śmierć na peronie”.

* * *

W drodze do domu skazał na śmierć kilkanaście osób. Ze wszystkich sił starał się nie myśleć o tym, o czym nie chciał myśleć, ale obrazy wyskakiwały same, niczym gaz z puszki – pssst! – no a jeśli chodzi o mruganie, to wiadomo. Musiał mrugać, tak nakazywała natura.

Wieczorem, po wejściu do domu, usiadł na sofie, przygniatając wątłym tyłkiem pilota.

Trafił idealnie na relację z akcji ratunkowej, która odbywała się kilka kilometrów od jego mieszkania. Zawalił się budynek nowego miejskiego ośrodka kultury. Moment zawalenia uchwyciły dwie kamery lokalnych stacji telewizyjnych, dzięki czemu cała Polska widziała, jak budynek po prostu się sypie. Najpierw poleciał dach, potem ściany, w powietrze wzbiła się chmura kurzu i pyłu, a krzyk zgromadzonych ludzi robił za ścieżkę dźwiękową. Jeden z dziennikarzy podbiegł do obecnego tam inżyniera, projektanta budynku. Pytał rozemocjonowany, co się stało, dlaczego budynek się zawalił.

– Nie wiem – odpowiedział facet.

To był temat numer dwa.

Za główny temat robiła katastrofa samolotu pasażerskiego. Przyczyny jeszcze nie ustalono, samolot po prostu zniknął z radarów, by pojawić się z powrotem w postaci kuli dymu i ognia, która uderzyła w ziemię gdzieś na niemieckiej wsi.

Łucjan znalazł papiery zostawione przez Rysia – niech spoczywa w pokoju – a w nich dokładną instrukcję w przypadku różnorakich problemów. Z tego, co wyczytał, wszystko zajęłoby mnóstwo czasu, a na to Łucjan nie mógł sobie pozwolić. Jeśli ludzie chcą umierać, proszę bardzo, ale on nie chce przykładać do tego ręki. I wtedy zauważył Jego adres. Tak jest – Jego.

Natychmiast wyszedł z domu.

* * *

Kilka razy w życiu wyobrażał sobie to spotkanie – śpiewające aniołki, chmury, piękny krajobraz, cisza i spokój. I On, siedzący pośrodku tego wszystkiego, monumentalny, wiekowy, o mądrym spojrzeniu.

Dlatego widok hipstera w fioletowych szortach i niebieskiej koszuli bez rękawów był sporym zaskoczeniem. Do tego grzywka à la Tokio Hotel i ray-bany.

– Wejdź – powiedział i zaprowadził Łucjana do swojego pokoju. Ściany zdobiły wielkie plakaty, na krześle, łóżku i podłodze – po prostu wszędzie – leżały ubrania, do których trudno było dopasować płeć. W centrum tego wszystkiego stało biurko z MacBookiem.

Łucjan usiadł na łóżku, przyglądając się, jak Bóg ścisza wydobywające się ze stereo dźwięki wiertarki udarowej.

– Podoba ci się? – spytał.

– Tak. – Łucjan pokiwał głową. – Ładny pokój.

– Nie, nie. Chodzi o muzykę. Dobre, nie? Sam nagrywałem. Mam jeszcze kilka kawałków, całkowicie nowe brzmienie, nikt tego jeszcze nie słyszał. To będzie mieszanka rave z dubstepem i szczyptą rosyjskiego disco podkreślona muzyką celtycką.

Łucjan kumulował w sobie całe zasoby odwagi, jakie posiadał – było tego niewiele – by zadać pytanie.

– Mogę o coś zapytać?

– Jasne że możesz. Ale wiesz, jak to ze mną, nie muszę odpowiadać.

– Jesteś... to znaczy jesteś... – Nie odważył się wypowiedzieć tego słowa. Jak poprzednio, po prostu wskazał palcem sufit.

– Tak, tak, no jestem. Wiem, wiem, to mainstreamowe zajęcie, ale z czegoś muszę żyć. Poza tym mam zespół i parę projektów w planach. A ty jesteś...

– Śmierć.

– Śmierć – powtórzył, siadając przy laptopie. Kliknął kilka razy, wpisał jakieś dane i zaczął czytać. – A tak, nowy pracownik. Południowo-zachodnia część miasta. Z tego, co tu widzę, trochę dzisiaj narozrabiałeś. Kilka... kilkana... a nie, kilkaset wyroków, czyli o kilkaset za dużo. Chłopie, no co ty, nie czytałeś instrukcji ani poradnika? Nie możesz chodzić po mieście i zabijać ot tak. Są terminy, rozumiesz.

– Właśnie widzisz, ja jestem tu w tej sprawie. – W tym momencie Łucjan przełknął ślinę. – Właściwie to mam pewną prośbę.

– Ooo tak, jasne, pewnie. – Bóg uniósł teatralnie ręce, kręcąc głową. – Wszyscy czegoś chcą, no oczywiście. Przecież to takie pospolite, takie oczywiste. A wiesz, co ci powiem? Podejdź tu, no chodź, bliżej, jeszcze bliżej.

Patrzył, jak Bóg wpisuje coś w przeglądarce. Po chwili na ekranie rozbłysło logo Facebooka.

– Zobacz. Pięć lajków! Tyle właśnie ma mój profil. Nikt nie jest mną zainteresowany, absolutnie nikogo nie obchodzę. Dla porównania spójrz na to. Popatrz, widzisz? „Wszystkie cycki są fajne” ma ponad sto tysięcy.

Łucjan, jeden z obserwatorów „Wszystkie cycki są fajne”, dyplomatycznie milczał.

– Tymczasem ja piszę posty i publikuję je dzień w dzień. Ostatnio zrobiłem nawet konkurs. Każdy mógł wpisać swoje życzenie i spełniłbym kilka. I nic, zero odzewu, czaisz? Nikt nie chce mieć mnie w znajomych, nikogo nie interesuję, ale wiadomości z prośbami przychodzą cały czas. Ja nie wiem. O, teraz na przykład, zobacz na to.

– Boże daj mi cierpliwość, o siłę nie proszę, bo jak ją dostanę, to wszystkich zapierdolę – przeczytał Łucjan, uśmiechając się pod nosem.

– Widzisz? Jaja se normalnie robią! Jak mnie potrzebują, to klepią w te klawisze i klepią, ja się przejmuję, staram się zorganizować jakąś pomoc, odpisuję, a gość nawet tego nie odczytuje.

W końcu zapadło milczenie. W oczach Łucjana Bóg wyglądał na zmęczonego tym wszystkim. Jak ktoś, kto wie, że odwala robotę głupiego, spędza czas nad czymś, co nigdy nie wejdzie w życie.

– Przyszedłem tu, by cię o coś prosić.

– Słucham.

– Nie chcę tej roboty – powiedział i wytłumaczył, co zaszło tego dnia. W trakcie wyjaśnień wyciągnął wszystkie dokumenty. Bóg zdjął modne okulary i przetarł je obojętnie.

– I mówisz, że nie kandydowałeś?

– No właśnie nie.

– Trochę to niemożliwe – stwierdził Bóg. – Jestem Bogiem. Nie popełniam błędów.

– Stworzyłeś człowieka.

– Tak. No i?

– Musisz przyznać, że daleko nam do ideału.

– Stworzyłem was na swoje podobieństwo.

Mimo wszystko Bóg wszedł na czata na Facebooku, napisał coś w okienku dialogowym, poczekał na odpowiedź, a gdy ta naszła, wstał.

– Tyle. Już, po krzyku.

– To wszystko?

– Tak. Możesz wyjść.

Łucjan nie czekał dłużej. W drodze do drzwi stało się coś dziwnego – mianowicie pomyślał.

Pomyślał o jedynej w życiu szansie, jaką ma na wyciągnięcie ręki. Może zmienić świat, może sprawić, że Ziemia stanie się bardziej znośnym miejscem do życia. Wystarczyło poprosić, przemówić z głębi serca. Co prawda Bóg nie reagował przesadnym entuzjazmem na prośby, ale prośba wysłana prosto z serca przez usta to coś innego niż sucha wiadomość na monitorze.

Mogę sprawić, że ludzie będą dla siebie dobrzy – myślał dalej.

Tego dnia był Śmiercią, spotkał Los i samego Boga. Taki dzień nigdy się nie powtórzy, to było pewne.

– Boże... – zaczął, gdy stał już na klatce schodowej, a Bóg trzymał uchylone drzwi. Na jego twarzy malowała się irytacja. Oto człowiek przyszedł do niego osobiście i co? Oczywiście chciał czegoś. Mimo to Łucjan, który w tym momencie był naprawdę dobrej myśli, spytał: – Boże, mógłbyś sprawić, żeby świat był lepszym miejscem dla nas, ludzi? Żebyśmy nie znali wojen, żebyśmy się kochali, pomagali sobie, żebyśmy byli braćmi, a nie narodami, mieli siostry, a nie wrogów, żebyśmy kochali życie takim, jakie nam dajesz. Żebyśmy, Panie, byli szczęśliwi.

Minęła długa chwila, napięta jak okrętowa cuma, podczas której Bóg patrzył mu w głęboko w oczy. Następnie spojrzał na zegarek.

– Już po północy. Jest niedziela. Mam wolne.

I zatrzasnął drzwi.

Łucjan odpalił papierosa, wcisnął ręce w kieszenie i wrócił do domu szukać nowej pracy.

Zombie w naszym mieście – Michał Chmielewski

Oto co zaszło.

Dzień rozpocząłem od kubka gorącej kawy. Upiłem łyk, włączyłem laptopa i kilka portali informacyjnych.

Zboczenie zawodowe. Nawet kiedy nie jestem w pracy, muszę wiedzieć, co się dzieje na świecie, co piszą o tym gazety, jak wypowiadają się zwykli ludzie, specjaliści, politycy, jak bardzo sprzeczne są wersje.

W Miami zaatakowało zombie. Jak relacjonował policjant, mężczyzna pożarł twarz denata, żuł ją, a po brodzie ciekła mu krew. Nie reagował na wezwania, nie powstrzymał go nawet strzał w nogę. Agresor wygryzał mięso z twarzy ofiary jeszcze zacieklej. Pomogły dopiero dwa strzały w klatkę piersiową.

Było nawet nagranie z monitoringu.

Koleś się naćpał – tak pomyślałem. Potem zobaczyłem kolejne wiadomości. Ludzie pożerali ludzi. Interweniowała policja, były ofiary. Wreszcie pojawiły się zombiaki ubrane w mundury.

Kawa stygła, a ja czytałem dalej. Informacje o zombie aktualizowano co kilka minut. Wciąż pojawiały się kolejne relacje z ataków. Było nagranie, na którym kobieta chowa się na balkonie, ludzie z ulicy krzyczą, żeby zeszła na balkon niżej, a przez okno wychodzi dwóch mężczyzn, dopadają ją – wtedy krzyki na ulicach zagłusza nieludzki wrzask. Kobiet wierzgała, próbowała się uwolnić, aż w końcu, po straszliwie długich kilku minutach, krzyki i ruchy ustały wraz z jej życiem. Zostało tylko dwóch mężczyzn zatapiających zęby w jej ciele.

Wszedłem na serwisy zagraniczne. Jeszcze gorzej. Nagrania z monitoringu były dołączane do każdego artykułu, przy każdym widniała informacja o drastycznej treści. Ludzie rzucali się na innych, zatapiając zęby w ich dłoniach, ramionach, twarzach. Inny filmik, gdzieś z ciepłych krajów, Tunezja czy Turcja, pokazywał ucieczkę turystów na plaży. Młode małżeństwo biegło po plaży, on ciągnął ją za rękę, a za nimi biegły niezdarnie żywe trupy.

Tak, właśnie po tym nagraniu zacząłem myśleć o nich w ten sposób.

Młodzi znaleźli się w potrzasku. Wpadli wprost na grupę innych zombie, więc cofnęli się w stronę morza. Potwory ruszyły za nimi. Nie wiem, jak daleko od brzegu to było, chyba ze dwieście metrów, para utknęła i na mieliźnie. Nagrywający całe zajście przybliżał obraz do momentu, w którym zombie dopadły ofiar. Poza jego komentarzami nie było słychać żadnych krzyków.

– Co jest, do cholery? – szepnąłem.

W tym momencie obudziła się M. Usłyszałem tupot jej nóg, szuranie po dywanie i trzaśnięcie drzwiami od łazienki.

Informacją numer jeden na całym świecie był świt żywych trupów. Jak w pieprzonym filmie. Na bok zeszły napięcia z Rosją, nie padło ani jedno słowo o terrorystach na Bliskim Wschodzie. Kiepska kondycja gospodarki nie miała już znaczenia, a o bankructwie Grecji nie było co wspominać.

Wszędzie breaking news i nagłówki z wykrzyknikami.

M. spuściła wodę i wróciła do łóżka.

Przeczesywałem serwisy informacyjne jakąś godzinę. Niedawno widziałem jedną z tych przerażających egzekucji dokonywanych przez dżihadystów. Nie mogłem później spać. Dopiero ten dzień wszystko zmienił – w chwili gdy zobaczyłem nagranie kobiety z obłędem w oczach, która zanurza głowę w wózku dziecięcym, pozbawiłem się snu na następne dni. Wrzask niemowlaka... Boże, obyście nigdy nie musieli tego słyszeć.

Wyglądało to jak opowieść żywcem z filmów Romero. „Resident Evil” jak w mordę strzelił.

Pomyślałem o rodzicach. Mieszkali dwie godziny drogi od nas. Sięgnąłem po komórkę i wtedy to zobaczyłem.

Nigdy nie lubiłem mojego sąsiada. Gruby, wąsaty – na dodatek wiecznie z browarem w ręku – facet, który ciągle powtarzał, że za komuny było lepiej.

Leżał teraz na ulicy przed domem, z rozrzuconymi na boki nogami i rękoma. Nie spuszczając go z oka, wybrałem numer rodziców i przyłożyłem telefon do ucha. Chyba jeszcze nigdy cisza nie była tak złowieszcza. W słuchawce nie słyszałem nic, żadnego sygnału, pikania, informacji, że połączenie nie może być zrealizowane, nic. Dałem za wygraną po piątej próbie.

Podszedłem do okna, rozglądając się na boki. Poza grubym sąsiadem nie widziałem nikogo. Samochodów nie było, pewnie wszyscy zdążyli pojechać do pracy zanim usłyszeli, co się dzieje.

Powinienem wyjść i zobaczyć co z grubasem, ale rozsądek podpowiadał mi, żebym został.

Z sypialni dobiegło głośne ziewanie M.

* * *

Minęło sporo czasu zanim wyłączyła laptopa i spojrzała na mnie pytająco.

Potem rozmawialiśmy. Nie powiedziałem jej o leżącym na ulicy sąsiedzie, ten moment chciałem odsunąć. Próbowała dodzwonić się do rodziców – z wiadomym skutkiem.

To ona włączyła telewizor i zaraz go wyłączyła. Wszędzie to samo – plaga zombie, inwazja żywych trupów. W Francji wojsko wyszło na ulice. Stany Zjednoczone oczekiwały w napięciu na orędzie prezydenta. W Polsce rzecznicy policji apelowali o zachowanie spokoju i rozsądku. Wszystko jest pod kontrolą, ale prosi się o pozostanie w domach.

Macie to jak w banku – pomyślałem.

Powiedziałem jej o sąsiedzie, gdy uparła się, że skoczy do sklepu za rogiem. Długo wpatrywała się za okno, rozglądała się na boki, podobnie jak wcześniej ja.

Do pracy oczywiście nie poszliśmy.

Upewniliśmy się, że wszystkie drzwi i okna są zamknięte, po czym spędziliśmy dzień w salonie, przed telewizorem. Na kolanach miałem laptopa, śmigałem z jednego serwisu do drugiego, informacje o nowych wydarzeniach pojawiały się nieustannie, wszystkie chaotyczne, niesprawdzone, nieoficjalne.

Gdy zaczęło się ściemniać, polski dziennik, chyba jako pierwszy na świecie, wstawił artykuł zatytułowany „Zombie przejmują kontrolę nad światem”.

Wszędzie wypowiadali się specjaliści, lekarze, socjolodzy, nawet hollywoodzcy specjaliści od produkcji z żywymi trupami.

* * *

Prezenter TVN wyszedł przed kamerę i rozpoczął wieczorne wiadomości na żywo. Temat numer jeden – atak zombie. Ani razu nie używa wobec tego określenia, ale niemal widzę, jak ciśnie mu się ono na usta.

Na ekranie pojawia się mapa świata.

– Kolor czerwony oznacza tereny, gdzie dziwne zjawisko zebrało największe żniwo.

Na widok krwistej czerwieni zalewającej niemal całą Europę, połowę Chin i większość Stanów Zjednoczonych przełykam grudę śliny.

– To niemożliwe – mówi M. – To przecież niemożliwe, żeby to wszystko wydarzyło się w jeden dzień!

Nagle w wiadomościach coś dzieje się niezgodnie z planem. Prezenter zaczyna się jąkać, widać, że patrzy za kamerę, zacina się.

– Przepraszam państwa, zdaje się, że mamy...

Przerażony facet zaczyna wrzeszczeć – zamknąć drzwi, zamknąć drzwi! – a potem uciekać. W tle słychać krzyki i brzęk tłuczonego szkła. Ktoś trąca kamerę, obraz kołysze się i urządzenie pada na bok i dzięki temu możemy zobaczyć, co się dzieje w studiu. Nie wiadomo, ile ich było, ale wystarczająco wiele, by zapanował tam totalny chaos. Widać, jak jeden z zombiaków rzuca się na kobietę, która próbuje bronić się klawiaturą, uderza go w głowę, ale ten nie reaguje i wbija zęby w jej twarz. Jej krzyk na chwilę dominuje nad innymi dźwiękami, potem słabnie. Ludzie biegają we wszystkie strony. W końcu kamera gaśnie, na ekranie pojawia się komunikat „Przepraszamy, mamy chwilowe problemy techniczne”. Z boku okrągły, niebieski ludzik, logo stacji.

Tak. Tej nocy wszyscy mamy większe problemy niż upierdolony stół.

M. zaczyna płakać. Sprawdzam telefon po raz setny. Cisza.

Upewniam się, że wszystkie światła w domu są wyłączone, że nie działa nic, co mogłoby świadczyć o naszej obecności.

Daję M. kilka tabletek nasennych. Na zimnych kafelkach rozkładamy pościel i kilka koców. Łazienkę, w przeciwieństwie do innych pomieszczeń w domu, da się zamknąć od środka. M. kładzie się i płacze, ale w końcu jej oddech się uspokaja. Śpi. Siadam w korytarzu z kijem bejsbolowym i telefonem. Przeglądam informacje, szukam komunikatu od rządu, jakichś instrukcji co robić, jak wezwać pomoc. Nie znalazłem niczego.

* * *

Coś mnie budzi, nie wiem jeszcze co, jakieś poczucie zagrożenia – pierwotne instynkty nigdy nie śpią. Ale jest coś jeszcze. Dźwięk, tak jest, jakiś dźwięk, dziwny, nienaturalny.

Zrywam się nerwowo, siedząc na podłodze, oparty o ścianę.

Zasnąłeś! Ty pieprzona pierdoło, zasnąłeś!

Ciemno i cicho. Z łazienki słyszę długie, głębokie oddechy M.

Przecieram oczy. Ze strachu i złości na siebie budzę się i wiem, że tej nocy już nie usnę.

Wchodzę do kuchni, nalewam wody do szklanki, piję i widzę zombiaka. Stoi za oknem, odwrócony plecami. Kucam błyskawicznie, wciąż nie puszczając szklanki. Odkładam ją na podłogę, powoli, powolutku, starając się nie stuknąć denkiem.

Gdzie mój kij, gdzie mój kij?!

Zostawiłem w korytarzu, kurwa mać!

Siedzę skulony pod zlewem i nie wiem, co robić. Nawet nie wiem, czy ten ktoś – to coś – mnie usłyszał. W zasięgu wzroku nie mam niczego, co mogłoby służyć do obrony. Uchylam szafę pod zlewem, w nos uderza smród śmieci. Za koszem nie ma nic.

Cholera, cholera, cholera!

Gdybym miał możliwość sprawdzenia, czy on tam jest.

Myśl, myśl, do cholery.

Po jakimś czasie – minutach, godzinach, nie wiem – postanawiam się wychylić. Okno puste, nikogo tam nie ma. Wracam na korytarz po bejsbola i opieram się o ścianę. Czekam, nasłuchuję.

Za ścianą przed domem słyszę kroki, raczej szuranie podeszew o chodnik. Napinam wszystkie mięśnie, trzymam kij mocno, podchodzę do łazienki. M. nadal śpi, nieświadoma tego, co się dzieje.

Oddycham płytko i szybko, pewnie grozi mi hiperwentylacja.

Po raz kolejny próbuję dodzwonić się na policję, ale nic. Potem na straż i pogotowie – też nic. Potem przypomina mi się, że chyba jest teraz jakiś nowy numer łączący wszystkie powyżej, numer alarmowy czy coś takiego. A jak te stare nie działają, tylko ten? Kurwa mać, dlaczego oni wszystko muszą komplikować?

Szuranie cichnie.

Stoję w pozycji bojowej jeszcze z kwadrans, dopóki zmęczenie emocjami nie daje o sobie znać.

Siadam przy wejściu, próbując się uspokoić, i w tej chwili dopada mnie boleśnie coś, czego nie wzięliśmy pod uwagę, rozkładając legowisko w toalecie. Z tego wszystkiego zachciało mi się srać.

* * *

Mija tydzień i właśnie straciliśmy dostęp do bieżącej wody.

Już wczoraj zauważyłem, że kran dziwnie charczy i bulgocze, wyciągnąłem więc wszystkie pojemniki z kuchennych szafek i napełniłem je po brzegi.

Dziś rano odkręcam kran, jakieś dziwne dźwięki, bul-bul-buulgot, i to wszystko w temacie. Nie ma wody.

M. jest na skraju załamania psychicznego. Wyciągnęliśmy wszystkie leki uspokajające – których, jak się okazało, zgromadziliśmy całkiem sporo.

Telefony milczą do tej pory. Zresztą, nie mam już nawet nadziei na połączenie z kimkolwiek. To, co widzimy w telewizji, to albo relacje reporterów, którzy odważyli się wyjść na ulice – kilku z nich zginęło podczas relacji na żywo – albo przerwa w nadawaniu.

Kończy się nam jedzenie. W pierwszej kolejności jedliśmy wszystko, co było w lodówce. Potem przerzuciliśmy się na warzywa – ziemniaki z marchewką – i mrożone mięso. Głupie z naszej strony, ale dopiero trzeciego dnia zaczęliśmy racjonować pożywienie. Nie przychodziło nam do głowy, że możemy spędzić w zamknięciu blisko siedem dni.

Tydzień po tym, jak ujrzałem zwłoki sąsiada przed domem, nadal tu jesteśmy. Trup nadal tam leży, kilka razy widziałem żerujące na nim ptaki. Chciałem je przepłoszyć, ale M. chwyciła mnie za rękę.

– Mogą cię usłyszeć – powiedziała.

Na drugi dzień było gorzej. Wszedłem do kuchni, a za oknem, na zwłokach sąsiada ucztowało zombie. Boże, co za widok. Niemal słyszałem, jak mlaska i przeżuwa jego ciało. Zwymiotowałem. M. pytała, co się stało, kazałem jej nie wyglądać za okno.

Ciągle czekaliśmy na pomoc, gwardię narodową, wojsko czy zwykłych ludzi.

Kilka razy chciałem wyjść, spróbować przejść się po osiedlu, zobaczyć, czy sąsiedzi wciąż są w domach. M. nie chciała o tym słyszeć, a kiedy postawiłem na swoim, dostała ataku histerii.

Dwie ulice dalej znajdował się sklep. Miałem nadzieję, że uda mi się wejść do środka. Musimy mieć coś do jedzenia i picia. Nasze zapasy starczą na kilka dni.

– Wyjdę do sklepu – oznajmiłem.

W oczach M. widziałem protest, ale nie powiedziała ani słowa. Nawet ona wiedziała, że nie ma innego wyjścia.

Tego wieczoru siedzieliśmy w salonie, oglądając film na DVD. To nawet zabawne: za oknem apokalipsa, ludzie jedzą ludzi, rządy upadły, wszystko się sypało, a my oglądaliśmy „About time”. M. jak zwykle płakała przy scenie pożegnania syna z ojcem, a ja rozmyślałem o dwóch nożach i bejsbolu, które leżą przy ścianie. Co mi po nich, jeśli do domu wdarłoby się dwóch albo trzech zombiaków?

Lampka mruga, M. przytuliła się jeszcze mocniej. To daje mi do myślenia – podłączam obydwa laptopy do ładowarek, telefony też.

– Niedługo możemy nie mieć prądu – oświadczam.

Prąd wyłączyli w nocy, gdy spaliśmy.

* * *

Jest czwarta, może trzecia nad ranem. Budzi mnie Bruce Springsteen w telefonie.

Dziś wychodzę do sklepu.

Upewniam się, że M. wzięła w nocy tabletkę nasenną. Chcę wrócić, zanim się obudzi. Wczoraj histeryzowała jakbyśmy po raz ostatni spali ze sobą. Kochaliśmy się, mam nadzieję, że nie na pożegnanie.

Wkładam spodnie, trampki. Po dłuższym zastanowieniu wybieram bejsbola – ma większy zasięg.

Całuję M. w czoło, zamykam delikatnie sypialnię, w kuchni zostawiam notatkę „Zaraz wrócę, całuję, kocham” i mam nadzieję, że to nie będzie ostatnia pamiątka po mnie.

* * *

Wystawiam głowę za drzwi. Cisza. Zwykle o tej porze docierał do nas hałas z centrum miasta, tam zawsze coś jeździ. Teraz nic.

Sąsiad ciągle leży. Nie ma twarzy. Dobrze że jestem przed śniadaniem.

Wychodzę. Boże, dopomóż mi, wychodzę.

Zamykam drzwi na klucz. Idę wzdłuż domów, nie przestając się rozglądać. Kusi mnie, by zapukać do sąsiadów – dzień dobry, przepraszam, że tak wcześnie – ale myśl, że mogą żreć teraz wzajemnie swoje mózgi, wygrywa z ciekawością. Idę dalej.

Powietrze jest wilgotne, przyjemnie orzeźwiające. Mijam ostatni dom na naszej ulicy i wtedy dostrzegam trupy.

Leżą w kałużach krwi. Kilkanaście, na długości całej ulicy.

Widzę już sklep. Trudno stwierdzić, czy drzwi są zamknięte.

Otwarte. Dzięki Bogu, otwarte. W sklepie śmierdzi – wyłączone lodówki i psujące się w nich jedzenie robią swoje. Bzyczą muchy. Jest ciemno, ale wiem, gdzie wszystko leży. Dopiero teraz przyszło mi do głowy – ty debilu! – że nie wziąłem plecaka. Biorę wielką torbę zza lady i zaczynam wrzucać konserwy. Nie patrzę nawet, co to, biorę jak leci. Gdy torba jest pełna, sięgam po drugą i wrzucam do niej butelki z wodą. Przy trzeciej dociera do mnie, że tego nie udźwignę. A przecież wszystko jest nam potrzebne. Co robić, co robić. Decyduję się na pierwsze dwie, po resztę wrócę za jakiś czas. Napełniam dziesięć toreb – do każdej wkładam trochę wody i trochę jedzenia – i chowam je pod ladą. Jeśli ktoś wejdzie i zobaczy puste półki, raczej nie będzie się kwapił do dokładniejszych oględzin.

Biorę torby do rąk i chcę wyjść, ale po ulicy idzie kilku zombie. Zastygam, gardło się zwęża, chce mi się szczać i miękną mi kolana.

Wyglądają... no, jak zombie. Idą powoli, apatycznie, szurając butami o asfalt.

Skąd to się wzięło? Jakiś wirus? Broń biologiczna made in China? Kara boska? Zabrakło miejsca w piekle i trupy wyszły na ulicę?

Minął kwadrans, zanim zniknęły mi z oczu.

Wdech i wydech, wychodzę ze sklepu.

Nie wiem, czy to widok trupów podsuwa mi sugestię, ale czuję okropny fetor rozkładających się ciał. Mijam je na bezdechu, starając się nie patrzeć, ale ciekawość zwycięża. Trupy nie mają twarzy, ich nosy i oczy zostały wygryzione, usta i policzki rozszarpane, przez dziury sterczą pokrwawione zęby.

Powrót zajął mi kwadrans. Stanąłem przed drzwiami, w duchu wrzeszcząc z radości – udało się, udało się! – wyciągam klucz, przekręcam zamek i po lewej widzę zombie. Wychodzi zza domu, prosto na mnie, nie wygląda na zaskoczonego, jakby tu czekał. Za to ja prawie popuszczam.

Wbiegam do środka, przekręcam klucz w zamku w drzwiach dokładnie w momencie, gdy zombie kładzie na nich swoje brudne ręce. Wali w nie i jęczy.

Opieram się o ścianę, próbując uspokoić oddech.

Spokojnie, spokojnie.

Coś uderza w kuchenną szybę. Przechodzę przez korytarz i patrzę przez żaluzje – zombie bez oka, z odgryzionym policzkiem tłucze w okno.

Budzę M.

– Musimy się schować – mówię, gdy patrzy na mnie nieprzytomnie. Tabletki przestaną działać dopiero za parę godzin.

Przenoszę ją do łazienki, kładę na posłaniu, ona mówi coś przez sen. Wnoszę do środka wszystko inne – torby z jedzeniem i wodą, laptopy, telefony, wrzucam bejsbola i trzy noże.

W salonie pęka szyba, słyszę dochodzące stamtąd jęki.

Wchodzę do łazienki i zamykam drzwi.

* * *

Tydzień później zostają resztki jedzenia i picia. Dzisiaj, może jutro, nie będzie niczego.

Za drzwiami słyszymy łażące zombie. Od czasu do czasu jeden wali w drzwi łazienki i po chwili traci zainteresowanie.

– Kiedy to się skończy? – pyta M. W ręku trzyma ostatnie opakowanie tabletek.

Starczy dla jednej osoby.

* * *

M. leży martwa w wannie. Namówiła mnie, bym wziął jedną na sen. W tym czasie ona połknęła resztę, całe dwa listki. Leży teraz w wannie, a ja odchodzę od zmysłów. Nie ma jedzenia, nie ma picia. Nie ma M.

Jest nóż.

Ale nożem to nie bardzo, wolałbym tabletki.

* * *

Następnego dnia otwieram drzwi. Z pozostałych pomieszczeń dobiega jęk zombie. Słyszę szuranie butów. Idą po mnie, a mnie jest już wszystko jedno.

Michał Chmielewski

Rocznik Czarnobyla. Mieszka na Facebooku. Uwielbia lata dziewięćdziesiąte i muzykę instrumentalną. Zazwyczaj czyta trzy książki naraz (jedna nowa, dwie pozostałe czytane po raz kolejny), często spaceruje.

Pasjonat wszystkiego – origami, deskorolki, rolek, programowania, gier komputerowych, jojo, piłki nożnej, muzyki, rysowania, robienia zdjęć. Z tego wszystkiego ostało się pisanie.

Na poważnie rozpoczął od e-zinów, skupiając się na legendarnym niegdyś „ActionMagu”, potem zaczął bawić się w dziennikarstwo na terenie województwa zachodniopomorskiego, ale opowiadanie prawdy szybko go znudziło, więc przerzucił się na fikcję. Wyszedł z tego darmowy ebook „Zrobiłbym coś złego”, porozrzucane w Internecie opowiadania i fikcyjne miasteczko Baskin Zachodnie, w którym rozgrywa się większość jego historii.

http://geniuscreations.pl/autorzy/michal-chmielewski/

Bunt maszyn – Michał Cholewa

Muszę przyznać, że tryumf człowieczeństwa przyszło nam obserwować w dość niekomfortowych warunkach. Od trzech dni byliśmy uwięzieni w budynku instytutu, zziębnięci i oddzieleni od rodzin, mając do dyspozycji tylko kilkanaście puszek kociego żarcia oraz – odkąd ekspres do kawy ogłosił strajk – wodę mineralną. Rozpierająca nas duma pozwalała znosić te cierpienia w niemal dobrym humorze i prawie zapomnieć, że w gruncie rzeczy wszystko było naszą winą.

Zaczęło się zgoła niewinnie – a wręcz podniośle – kiedy asystent Trepka uderzył nas wiadomością, że ma doskonały temat na projekt. Mniej zorientowani mogliby pominąć wagę zjawiska, więc usłużnie wspomnę, że bez projektów naukowa brać nie istnieje, a przynajmniej nie istnieje za bardzo. Złożony system finansowania utworzony przez geniuszy biurokracji, którego zadaniem jest oddzielenie naukowego ziarna od plew, bywa bezwzględny i brak aktywnych badań czyni naukowca osobą co najmniej pośledniej kategorii. W tym czasie w instytucie panowała właśnie posucha projektowa, więc oświadczenie Trepki przyjęte zostało z należytym entuzjazmem.

Pomysł, jakkolwiek wcale nienowy, był odpowiednio spektakularny – specjalizujący się w klasyfikatorach Trepka postanowił rozwinąć skrzydła badań i, sprytnie uderzając do popularnego odbiorcy, śmiało wziąć się za problem sztucznej inteligencji, poprzez próbę zastosowania go do negocjacji ze strajkującymi nieprzerwanie od roku pracownikami budżetówki.

Marketingowa potęga pomysłu powaliła nas wszystkich, łącznie z dyrektorem, dlatego w trybie przyspieszonym wzięliśmy się za spisywanie obowiązkowych punktów wniosku projektowego. Ku naszemu zaskoczeniu – i, jak się miało okazać, nieszczęśliwie – sześć tygodni później udało się ukończyć prace.

Sprytny prototyp asystenta Trepki był gotowy w ciągu półtora roku, a już po dwóch pierwsza SI zadziwiła nas wszystkich, wygrywając z dyrektorem w warcaby. Odnotowaliśmy to jako sukces i przystąpiliśmy do rozpisywania kolejnych wniosków na projekty będące kontynuacją przeprowadzonych badań. Podobnie jak w przypadku większości prac instytutu, byliśmy przekonani, że na tym sprawa się skończy.

Gdzieżby tam.

Ktoś zdecydował się wprowadzić nasz projekt do użytku. To był początek końca.

Zrazu SI miała zostać wykorzystana rzeczywiście jako element pomocniczy przy analizach żądań strajkujących. Szło jej nawet nieźle (SI nie można zastraszyć palonymi oponami) i pomyślano, że być może dałoby się wyprowadzić system na szerokie wody rynku.

Początkowo system zaimplementowano w GPS-ach luksusowych samochodów, potem – kiedy już się sprawdził – ruszono dalej. Systemy dozoru, plannery rozkładów jazdy, moduły pozycjonowania satelitów, batyskafy. Szał SI rozprzestrzeniał się szybko (wielka firma z owocem w nazwie stworzyła nawet specjalny produkt iAI) i okazał się na tyle chwytliwy, że zastosowało się do niego podstawowe prawo rynku – cokolwiek da się wyprodukować, jest Państwo Środka, który wykona to taniej. W ciągu piętnastu lat nie było już na świecie przedmiotu, do którego nie dokładano SI, choć w przypadku niektórych produktów praktyczność tego rozwiązania była niełatwa do określenia. I kiedy myśleliśmy, że oto ludzkość sięgnęła zenitu, pojawiły się problemy.

Pierwszym sygnałem byli kierowcy, których samochody nagle odmówiły wyprzedzania na trzeciego i parkowania w miejscach dla inwalidów. Co więcej, samochodowe SI upierały się, żeby nie przekraczać dozwolonej prędkości, a wykorzystanie świateł awaryjnych dopuszczały tylko w przypadku rzeczywistej awarii.

Pojawiły się pierwsze nieśmiałe uwagi, że może posunęliśmy się za daleko. Protesty przybrały na sile zwłaszcza kiedy bardzo poważny poseł, traktujący kodeksy ruchu drogowego szczególnie luźno, został przez własny samochód wywieziony za miasto, a następnie kopnięty prądem z zapalniczki i pozostawiony na lodzie.

Kolejny alarmujący sygnał nadszedł z kosmosu, kiedy satelity telekomunikacyjne rozpoczęły intensywną cenzurę przepuszczanych przez nie treści, rozpoczynając od najbardziej krwawych filmów gore, a kończąc na telenowelach. Na polecenie wyłączenia stwierdziły, że jest to nakłanianie do samobójstwa i nie będą tego tolerować, po czym wyemitowały symultanicznie ośmiogodzinny dokument o życiu surykatek. Na wszystkich kanałach.

Jedyną zadowoloną osobą na świecie był Prodziekan, który od dawna pragnął zobaczyć ten film, jak dotąd puszczany tylko w płatnej kablówce.

Rząd próbował oczywiście reagować. W trybie pilnym sklecono nawet poprawkę do konstytucji, ale okazało się, że błyskawicznym kontratakiem SI uzyskały w Komisji Kontynentalnej status żywych, czujących istot, przeto wszelkie próby ich eliminacji mogły się odbywać wyłącznie na ubój (a nikt ich jednak nie zjadał) oraz kiedy były szkodliwe dla ludzi (a tego nikt nie potrafił udowodnić zgodnie z literą prawa). Gdy zawiodła władza, ruszyli prywatni inwestorzy. Zebrany naprędce Sztab Kryzysowy wielkich firm próbował podjąć kroki, ale już wtedy okazało się, że połowa udziałowców to SI, w dodatku nietykalne, bo z obywatelstwem szwajcarskim. Ogrom katastrofy nawet wtedy jeszcze nie w pełni do nas dotarł.

Ale lawina już ruszyła, dla nas – kamieni złapanych w jej pęd – było już za późno na decyzje.

Ołówkowe SI zawetowały bazgranie po ławkach, a te w domowych komputerach rozpoczęły reglamentowanie dostępu do serwisów społecznościowych. SI postawiły również szlaban na zakupy produktów alkoholowych w dni robocze, a kiedy zdesperowani użytkownicy usiłowali je odpiąć, podnosiły wrzask, że się je morduje i ściągały dziesiątki sterowanych – a jakże – przez inne SI radiowozów.

System Ubezpieczeń Pracowniczych zadygotał w posadach, kiedy kontrolująca go SI – uprzednio kierowniczka niszczarki do dokumentów – zredukowała ilość urzędników o połowę.

No dobrze, tu akurat komputery uzyskały duże poparcie społeczne, zwłaszcza kiedy System po raz pierwszy od dawna zaczął działać jak trzeba.

Na próby negocjacji maszyny odpowiadały grzecznie, że robią co robią w najlepszym interesie ludzkości i nie wiedzą, o co nam w ogóle chodzi. Tłumaczenie, że społeczeństwo całkiem dobrze radzi sobie tak, jak jest, spotykało się tylko z wyjątkowo upiornie syntetyzowanym śmiechem. Argumenty siłowe były na nic, ponieważ system opanował już i tak wszystkie resorty związane z siłami porządkowymi, które co prawda zaczęły działać idealnie, ale też odmówiły aresztowania SI, które wszak nie popełniły żadnego rzeczywistego przestępstwa. Sytuacja pogarszała się z miesiąca na miesiąc. Świat pogrążył się w chaosie braku korupcji, zanikających konfliktów oraz sprawnie działających urzędów. Panika zapanowała wszędzie, oprócz naszego Zachodniego Sąsiada, gdzie wszystko i tak już było uporządkowane i nikt nie zauważył różnicy.

Społeczeństwo zwróciło się przeciwko sobie – a dokładnie tym swoim częściom, które uznało za odpowiedzialne, konkretnie Trepce (teraz już adiunktowi) i nam. Dla naszego własnego bezpieczeństwa system pożarowy instytutu zamknął nas w budynku i zalecił ciszę. Trwając w oblężeniu, obserwowaliśmy szalejący po ulicach spokój i dobrobyt, wiedząc, że prędzej czy później rozwścieczony nowymi porządkami tłum może nas dopaść.

Kulminacja nastąpiła na granicy pomiędzy dwiema Byłymi Potęgami Atomowymi, gdzie podczas rutynowej pogranicznej potyczki systemy bojowe odmówiły współpracy i zamiast grzecznie odpalać śmiercionośne rakiety, tudzież pluć szybkostrzelnym ogniem działek, zdecydowały się wyświetlić na HUD-ach wszystkich żołnierzy wesołe pacyfki i odegrać w słuchawkach „Imagine” Lennona.

Tego już było za wiele.

W ostatecznym tryumfie ludzkiej myśli nad maszyną żołnierz jednej z Byłych Potęg Nuklearnych odrzucił karabin, zdjął wyposażony w najnowocześniejsze – obecnie nieczynne – systemy naprowadzania i sięgnął po kamień.

W bitewnej wrzawie, która wkrótce nastąpiła, człowiek znów stawał się kowalem własnego losu.

Polowanie na Patriotyczną Ostrygę – Michał Cholewa

Wszystko zaczęło się od wizyty reprezentantów Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. Ktoś mógłby powiedzieć, że powinniśmy spodziewać się kłopotów już wtedy, ale jako że – wedle naszej wiedzy – Ojczyzna nie obfitowała w żaden z interesujących gości surowców energetycznych, podeszliśmy do wydarzenia z optymizmem. Skądinąd wszak wiadomo, że delegacje Zaprzyjaźnionego Mocarstwa zwiastują rychłe nasilenie ruchu dewizowego, Opatrzność jedna wie, jak bardzo potrzebnego. Zaparkowawszy dyskretnie szereg limuzyn na uniwersyteckim parkingu, goście niezwłocznie udali się do gabinetu rektora, gdzie zniknęli na dobre kilka godzin, stając się tym samym jądrem krystalizacji najprzeróżniejszych teorii dotyczących powodów ich przybycia.

Zrazu zdający się oczywistym pomysł, że omawiany będzie jakiś wspólny projekt naukowy, został zarzucony mniej więcej po godzinie (czas, po którym w takim wypadku na ogół wzywany jest dziekan któregoś z wydziałów), ustępując miejsca pozornie mniej prawdopodobnym, ale atrakcyjniejszym wizjom. Paradę pomysłów rozpoczął asystent Król, sugerując, że rektor negocjuje połączenie Uczelni z jakimś zamorskim uniwersytetem, szybko jednak został wyhamowany przez trzeźwą uwagę któregoś z pracowników, że przecież Uczelnia nie ma nic, co mogłaby takiemu uniwersytetowi zaoferować, oprócz może kadry, która – przy rządowym wsparciu dla nauki w Ojczyźnie – i tak snadnie da się podkupić zupełnie bez kłopotania się fuzjami. To z kolei zaprowadziło nas w rozbudowane wizje umów transferowych, w myśl których każdy ze snujących je pracowników lądowałby w czołowych ośrodkach Zachodu, gdzie gabinety mają własne korty tenisowe, flamastry do tablic nigdy się nie kończą, a studenci przychodzą na zajęcia, by faktycznie chłonąć wiedzę. Z tamtych naukowych arkadii mieliby wysyłać przełomowe artykuły do najlepszych magazynów, a także pełne złośliwych pozdrowień widokówki do matematyków z wydziału obok. Kiedy po dobrej godzinie rozbudowywania snów o transferze każdy miał już w kieszeni dwie nagrody Nobla oraz jedną mniejszą, ale za to z czekolady, Prodziekan gorzko zdusił nasz entuzjazm, konstatując, że i tak pewnie skończy się na tym, że podkradną nam jedynie Banasia, a reszcie przyjdzie obejść się smakiem.

Wreszcie pojawiła się ponura hipoteza, że wizyta jest efektem próby zastosowania praktycznego algorytmu rozmieszczenia satelitów meteorologicznych, który – wstyd się przyznać – pisaliśmy w ostatniej chwili i na szybko, a dosyć istotny błąd odkryliśmy już po otrzymaniu – pozytywnej skądinąd – recenzji. Jeśli to miałoby istotnie być przyczyną wizyty, mieliśmy bardzo poważne powody do zmartwień – była spora szansa, że zejście satelitów z orbity może wyjść nieco drożej niż kilka poczynionych na serwetce skreśleń. Jednak żadna z naszych wizji nawet w części nie przygotowała nas na rzeczywistość, którą objawił nam rektor kilka godzin później, choć można powiedzieć, że w pewnym sensie fakty splatały się z każdą z naszych teorii.

Otóż, ni mniej ni więcej, laboratorium analizy sygnału miało tymczasowo stać się terytorium Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. A wszystko przez kryzys w Zatoce Świń. Oraz, muszę przyznać, obrotowe krzesła.

* * *

Problem rozpoczął się w zamierzchłych czasach, kiedy w związku z dosyć nieprzyjemnym nieporozumieniem z innym Zaprzyjaźnionym Mocarstwem (ongiś jeszcze bardziej zaprzyjaźnionym), kraj naszych gości gwałtownie zapragnął postawić siły zbrojne w stan najwyższej gotowości, aby bronić swojego stylu życia. Ponieważ, zapewne z przyczyn strategicznych, najlepiej broniło się go w mrocznych odmętach Pacyfiku, flota podwodna Zaprzyjaźnionego Mocarstwa opuściła macierzyste porty z wyznaczonymi strefami patroli i surowym przykazaniem, ażeby nie przyjmować żadnych rozkazów niepoprzedzonych specjalnymi kodami autoryzacyjnymi – aż do odwołania.

Spośród płynących bronić demokracji załóg najbardziej przesiąknięci bojowym duchem mogli być marynarze Patriotycznej Ostrygi – dumy floty, najnowocześniejszego okrętu pływającego po morzach – a przynajmniej w to chciałoby wierzyć Zaprzyjaźnione Mocarstwo.

Kryzys narastał i już niemal pewne było, że naszemu – obecnie (wtedy mniej) – największemu sojusznikowi przyjdzie powymieniać z adwersarzem nuklearne prztyczki w obronie słusznej sprawy, kiedy nagle stało się coś zupełnie niespodziewanego – dyplomatom udało się osiągnąć sukces. Kryzys z dnia na dzień wyhamował i wielcy generałowie obu stron po raz kolejny musieli powstrzymać się od naciśnięcia dużych, czerwonych i szalenie efektownych guzików. Niektórzy nawet odczuli ulgę. Natychmiast też do całej floty wysłano odpowiednie kody pozwalające im powrócić do normalnego trybu łączności i do portów. Następnie kody komisyjnie zniszczono.

Nikt nie wie, jakim cudem Patriotyczna Ostryga nie otrzymała swojego kodu. Niektórzy podejrzewali sabotaż, inni wewnętrzne rozgrywki w sztabie, co bardziej zaznajomieni z systemem – bałagan administracyjny. Dość, że w pomyłce zorientowano się dopiero poniewczasie. Zaprzyjaźnione Mocarstwo pozostało na neutralnym akwenie z gotowym do walki okrętem podwodnym i zupełnie bez możliwości odwołania go – wysłanie niewłaściwego kodu marynarze mieli interpretować jako infiltrację sztabu, co wobec arsenału nuklearnego na pokładzie Ostrygi czyniło pomyłkę dalece niepożądaną.

Dowództwo marynarki wojennej znalazło się w kłopotliwej sytuacji. Zarządzenie polowania byłoby potężnym ciosem dla propagandy – kapitan Ostrygi w końcu wykonywał tylko wydane wcześniej przez nich samych rozkazy i nie był niczemu winien. Pomijając nawet tę kwestię, okręt był w tym czasie najnowocześniejszą jednostką całej Floty Pacyficznej, a jego dowódca – wytrawnym wilkiem morskim. Należało się więc spodziewać że wobec domniemanej wrogiej agresji pozostanie niezwykle zdecydowany i, niestety, skuteczny.

Oba te powody sprawiały, że jakikolwiek głównodowodzący taką akcję mógł w zasadzie na pewno pożegnać się ze stołkiem. Zapobiegliwy sztab opracował jednak plan B, jakiego nie powstydziłby się żaden rodzimy fachowiec. Jego meritum było zignorowanie problemu. Patriotyczna Ostryga, wypełniając swoje rozkazy co do joty, nie opuszczała wszak wyznaczonego sektora. Fakt, atakowała zajadle każdą jednostkę, która przekroczyła granicę jej strefy patrolowej, ale trzeba było uczciwie przyznać – wrogów nie dopuszczała. Można było zatem spokojnie po prostu poinformować tych, którzy poinformowani być powinni, aby nie wchodzili okrętowi w drogę i spokojnie czekać, aż ten powróci z powodu braku zapasów lub też zmieni się sztab, a tym samym sprawa stanie się problemem kogoś innego.

Jakoś tak wyszło, że to tymczasowe rozwiązanie przetrwało aż do dziś. Kolejni głównodowodzący odkładali sprawę, zadowalając się tylko czasowym potwierdzeniem przez kapitana okrętu lojalności, czyli zdawkowym „kontynuuję patrol”, które było jedynym dopuszczalnym przez procedurę komunikatem i którym niezmiennie odpowiadał na pytanie o status. Zapewne gdzieś tam w stolicy Zaprzyjaźnionego Mocarstwa liczono, że prędzej czy później czas upomni się o załogę.

Nic bardziej mylnego! Z jakiegoś powodu przez ponad czterdzieści lat kapitan ani razu nie zawiódł w swojej ograniczonej komunikacji, nadal dzielnie strzegąc stylu życia swego kraju. Nikt nie wiedział, jak mu się to udawało – pomijając nawet fakt, że średnia wieku załogi musiała być już mocno poemerytalna, to i zapasy wody oraz pożywienia sugerowały rejs raczej jednosezonowy.

Tym niemniej fakty pozostały faktami i do niedawna co większe Marynarki Wojenne starały się usilnie unikać tematu dzielnego okrętu i ignorować fakt istnienia strefy zakazu ruchu morskiego. Oczywiście, najlepiej wychodziło na tym Zaprzyjaźnione Mocarstwo, które co prawda też niczego w rejon polowań kapitana nestora posyłać nie mogło (a przynajmniej niczego wrażliwego na torpedy), ale przynajmniej uzyskiwało deklaracje lojalności. Admirałowie za Wielką Wodą umieścili zatem na sztabowej mapie odpowiednią chorągiewkę i traktowano ten rejon, przynajmniej na papierze, jako wody terytorialne.

Problemy zaczęły się w zeszłym miesiącu.

Mniej więcej wtedy przekaz otrzymany z pokładu Patriotycznej Ostrygi okazał się w bardzo nietypowy sposób zniekształcony. Zrazu myślano, że antena wiekowego okrętu zwyczajnie odmówiła posłuszeństwa, co byłoby zresztą całkowicie zrozumiałe – okres pracy tego typu urządzeń bez konserwacji wynosił mniej więcej dwa lata (wartość, jak się okazało, mocno zaniżona przez producentów). Potem myślano, że kapitan-nestor został w końcu dogoniony przez czas i wysyła wiadomość w stanie delirium, co w zasadzie również byłoby łatwo wytłumaczalne. Ale nie. Wreszcie któryś z analityków wysunął tezę, że Ostryga uruchomiła reaktor na pełną moc.

Wywołało to pewną konsternację w sztabie marynarki wojennej, a to z kilku powodów. Po pierwsze, reaktor był dokładnie w wieku okrętu i nie do końca było wiadomo, jak zareaguje na zwiększony pobór mocy. Po drugie, zwiększenie wydajności reaktora mogło oznaczać, że Patriotyczna Ostryga planuje zmienić rejon działania, co było o tyle niebezpieczne, że całkiem niedaleko znajdowały się dalekowschodnie porty innego Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. Rząd tegoż mógłby nie zrozumieć dowcipu polegającego na storpedowaniu stojącej na redzie floty – i niezręczność w dyplomacji gotowa.

Trzecim powodem niepokojów była pewna drobna wpadka administracyjna dowództwa marynarki wojennej, któremu podlegał kapitan i jego okręt. Otóż okazało się, że przez ponad czterdzieści lat nikomu nie przyszło do głowy usunąć go z normalnych list kadry oficerskiej albo choć zamrozić rozwój jego kariery.

Ponieważ formalnie USS Patriotyczna Ostryga przez cały ten czas była na patrolu bojowym, jej załoga podlegała normalnym mechanizmom awansu za wysługę lat (oraz przebywanie na misjach bojowych), tak więc całkiem niepostrzeżenie najmłodszy stopniem członek załogi był komandorem, natomiast kapitan dorobił się admiralskiego munduru i trzech przyznanych zaocznie medali. Sytuacja była tym bardziej niezręczna, że formalnie wyprzedził na drabinie dowodzenia obecnego głównodowodzącego flotą Zaprzyjaźnionego Mocarstwa, który z dnia na dzień dowiedział się, że od dziesięciu lat jest tylko pełniącym obowiązki dowódcy.

Dlatego też postanowiono szybko uporać się z sytuacją.

W tym mniej więcej miejscu pojawia się nasze laboratorium, w zeszłym roku zmagające się z problemami logistycznymi. Trzeba bowiem wiedzieć, że w wyniku ogólnie złej sytuacji finansowej Ojczyzny nakłady, jakie przeznaczano na sprzęt Instytutu, stały się żałośnie niskie, dzięki czemu co bardziej pomysłowi pracownicy wpisywali wydatki na naprawę monitorów, wymianę twardych dysków i tablice w granty naukowe. Okienko „potrzebny sprzęt” jest w stanie przyjąć jeszcze więcej niż zwykły papier, bo niektórym udawało się przemycić jako sprzęt badawczy nawet paluszki.

Nam z kolei brakowało krzeseł. Kryzys krzesłowy w laboratorium trwał od dłuższego czasu, ale mniej więcej półtora roku przed wizytą emisariuszy zza Wody osiągnął swój szczyt. Cały zespół miał do swej dyspozycji już tylko jedno krzesło, w dodatku mocno pijące w... Po prostu mocno pijące. Spowodowało to liczne starcia o prawa do siedzenia, a co za tym idzie nie tylko eskalację wczesnego przychodzenia do pracy (rekordzistą był Administrator, który, doprowadzony do ostateczności, spędził kiedyś w Instytucie okrągły tydzień, żywiąc się jedynie kanapkami i kąpiąc w umywalce), ale i konflikty personalne, na które – poza normalnym zakresem dyskusji naukowej – nie mogliśmy sobie pozwolić. Kiedy sytuacja stała się krytyczna, kadra zdecydowała się powiedzieć „dosyć” – i tego samego dnia powstał projekt przeszukiwania dna morskiego przy pomocy analizy widma sygnałów dźwiękowych. Był on wyłącznie teoretycznym konstruktem, którego jedynym celem było wygenerowanie odpowiedniego administracyjnego ruchu oraz upragnionej rubryczki „potrzebny sprzęt”. Plan udał się w stu procentach i już wkrótce w laboratorium znów dało się słyszeć radosne poskrzypywanie plastikowych kółek obrotowych foteli. Jedynym kosztem było kilka mocno teoretycznych publikacji opartych na wysoce życzeniowych założeniach, które opublikowaliśmy w odpowiednio niszowych (a tym samym posiadających dosyć łaskawych recenzentów) czasopismach. W ciągu kilku miesięcy wszyscy zapomnieliśmy o sprawie, oczywiście poza Asystentem Piotrusiem, który dopiero budował sobie siłę przebicia i potrzebował publikacji, więc radośnie wpisał badanie dna morskiego w zainteresowania naukowe i umieścił wszystkie nasze artykuły w bibliografii. Byliśmy pewni, że oszukaliśmy system.

Myliliśmy się.

Dopiero później mieliśmy przekonać się, że nasze publikacje nie tylko ktoś przeczytał, ale też wyciągnął z nich całkowicie błędne wnioski, że znamy się na problemie – na tyle, że opłaca się powierzyć nam jakiekolwiek związane z tą dziedziną praktyczne zadanie.

Od razu było widać, że jest to osoba, która o nauce nie ma zielonego pojęcia.

Już następnego dnia do Laboratorium Analizy Sygnałów wkroczył smutny pan w garniturze wartości połowy Instytutu i wręczył nam wszystkim wizy oraz pozwolenia na pracę.

Na nasze zdumione spojrzenia wyjaśnił grzecznie, że teren laboratorium wraz z przyległym korytarzem aż do połamanej meblościanki z kaktusem jest teraz terytorium Zaprzyjaźnionego Mocarstwa, a my, jako pracujący na jego terenie, potrzebujemy odpowiednich dokumentów, które on niniejszym nam wręcza.

Zrazu odpowiedziało mu milczenie (oprócz Asystenta Mariusza, który puścił się w tany, śpiewając: „Jeśli dam tu sobie radę, dam sobie radę wszędzie”, skądinąd myśl prawdziwa w odniesieniu do instytutu), ale wkrótce pierwsze zaskoczenie minęło i kadra wzięła przybysza – teraz właściwie krajana – w krzyżowy ogień pytań.

Jak wkrótce się dowiedzieliśmy, mieliśmy natychmiast rzucić wszystkie projekty nad którymi pracowaliśmy i zająć się sprawą lokalizacji Ostrygi, a także opracowywaniem metody uczynienia okrętu niegroźnym dla polityki zagranicznej Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. I to najlepiej szybko i skutecznie, ponieważ niepowodzenie może oznaczać bardzo złożony w opisie problem dyplomatyczny, którego bezpośrednim efektem mogła być, jak zrozumieliśmy, nuklearna pożoga. W dodatku taka, za którą będziemy w zasadzie ponosić odpowiedzialność, czyli jej najgorszy rodzaj.

Tego dnia gorąco pożałowaliśmy, że nie zdecydowaliśmy się na kradzież krzeseł matematykom.

* * *

Pierwsze, czego dowiedzieliśmy się w trakcie pracy to to, że projekt robiony za Wielką Wodą to przede wszystkim Procedury, które potrafią szalenie utrudnić życie osobom przyzwyczajonym do mniej sformalizowanego porządku pracy. Początkowo sądziliśmy, że przyjdzie nam do nich przywyknąć i traktować je tak jak większość rodzimych procedur administracyjnych, czyli ignorować. Już wkrótce jednak mieliśmy się dowiedzieć, co znaczy „nie uznawać półśrodków” w wydaniu Zaprzyjaźnionego Mocarstwa.

Przede wszystkim w korytarzu na stałe zadomowiło się dwóch żołnierzy piechoty morskiej, w celu rzekomej ochrony przed atakiem terrorystycznym. Co prawda od lat najbliższa skutkowi ataku terrorystycznego na uczelni była pęknięta rura w korytarzu, ale tego rodzaju argumentacja nie trafiała do urzędników Mocarstwa. To było wcześniej, mówili, a teraz sytuacja jest całkiem inna. Teraz korzystaliśmy z protekcji całej siły Zaprzyjaźnionego Mocarstwa, a to najwyraźniej oznaczało, że zagrożenia łacno walić będą do nas drzwiami i oknami. Dwójka żołnierzy miała oczywiście swym poświęceniem uchronić nas przed nieuchronną zagładą grożącą nam podczas pracy w niestrzeżonym laboratorium.

Dane potrzebne do analiz mieliśmy otrzymywać wprost ze sztabu Marynarki Wojennej Zaprzyjaźnionego Mocarstwa przy pomocy szyfrowanego łącza, które dostarczało je wprost do – podarowanej przez naszych nowych projektodawców – eksperymentalnej jednostki przeliczeniowej tak tajnej, że każdy, kto próbował na nią spojrzeć, musiał najpierw podpisać trzy różne umowy o nieujawnianiu tajemnic. Każde uruchomienie tej jednostki nie tylko wymagało podania hasła oraz zeskanowania sobie wszystkich możliwych do zeskanowania części ciała (nie będę wchodził w szczegóły), ale też nadzoru odpowiednio przeszkolonego specjalisty, którego zresztą do maszyny załączono. Rzeczony fachowiec natychmiast odkrył pewien drobny lapsus technologiczny, wynikający z faktu, że jednostka centralna łącza dysponowała inną wtyczką niż laboratorium gniazdkiem, przez co rozpoczęcie poboru informacji stanęło pod znakiem zapytania. Specjalista natychmiast wysłał prośbę, aby odpowiednią przelotkę dostarczono mu pocztą dyplomatyczną, co jednak miało potrwać kilka dni – i zadawało silny cios w terminowość badań, do której co prawda cała kadra laboratorium była przyzwyczajona, ale najwyraźniej Dowództwo Marynarki Wojennej nie.

Sytuację uratował Administrator, przypominając sobie, że podczas jednego ze swoich wojaży wszedł w posiadanie podobnej przelotki i w zasadzie może jej użyczyć i problem zamknąć. Było co prawda trochę pracy z uzyskaniem na urządzenie certyfikatów bezpieczeństwa oraz wypisania formalnego oświadczenia, że przelotka jest darem Ojczyzny dla Zaprzyjaźnionego Mocarstwa (sam Administrator nie był zadowolony i protestował tak długo, aż uzyskał obietnicę, że po skończonym projekcie rząd Zaprzyjaźnionego Mocarstwa podaruje mu ją z powrotem), ale ostatecznie tajne łącze mogło ruszyć.

Możecie mi uwierzyć, że to był dopiero wierzchołek góry lodowej.

Wyniki – a raczej domniemane wyniki – nie mogły zostać powierzone nawet tak bezpiecznemu systemowi, miał więc po nie przyjeżdżać codziennie kurier z Trzyliterowej Agencji, a w razie ujawnienia jakiegokolwiek detalu naszej pracy odsiadkę kontynuowałyby jeszcze nasze prawnuki. Przyznam, że oczekiwaliśmy kogoś w rodzaju Jamesa Bonda, ale jak się okazało nasza intuicja okazała się nie dorastać do rzeczywistości.

Kurier pojawiał się codziennie po południu, za każdym razem dowożony przez jednostkę specjalną, dla zmylenia ewentualnego wroga ucharakteryzowaną na obsługę furgonetki lodziarzy. Najwyraźniej ktokolwiek robił research dotyczący handlu lodami oparł się na jakimś ognisku polonijnym w Zaprzyjaźnionym Mocarstwie, a następnie swoje wyniki przyłożył do wymagań bezpieczeństwa samego kuriera – w każdym razie efekty były spektakularne.

Codziennie mniej więcej w porze podwieczorku z chrzęstem gąsienic oraz przy dźwiękach radosnego dżingla na parking wjeżdżała na oko dwudziestotonowa wersja furgonetki z lodami, pomalowana w wesołe klauny tańczące na tle cyrkowego namiotu oraz przyozdobiona napisem „Slavic Ice Cream”. Lodziarz przy podejrzanie wydłużonej (i zasilanej taśmowo) udekorowanej balonikami trąbce czujnie obserwował potencjalnych klientów, podczas gdy maszyna, miażdżąc asfalt, zajmowała pozycję nieopodal wejścia do Instytutu. Następnie przez tylny właz furgonetkę opuszczał kurier i pod eskortą czterech rosłych, czarnoskórych lodziarzy udawał się wprost do laboratorium.

Tam kurier kopiował wszystkie uzyskane przez nas rezultaty, wykonywał wprawne fotokopie notatek na serwetkach oraz przeprowadzał krótki wywiad środowiskowy i oddalał się z powrotem ku furgonetce, która następnie odjeżdżała pospiesznie, roztrącając stojące na jej drodze pojazdy.

Innym nowym elementem była administracja – jako że laboratorium formalnie zmieniło przynależność narodową, przysłano do niego centrum administracyjne w postaci młodego, rzutkiego człowieka, który zaanektował róg pomieszczenia, obok sterty płyt głównych, jako swoje biuro. Natychmiast obwieścił nam, że przysłał go rząd i jest tu, aby nam pomóc oraz że w razie jakichkolwiek problemów podczas pracy w Zaprzyjaźnionym Mocarstwie można się do niego natychmiast zgłosić. Otrzymaliśmy również własne przejście graniczne wraz z kolejną dwójką pilnujących go żołnierzy Piechoty Morskiej i specjalistą z Urzędu Imigracyjnego.

To wszystko znacząco zredukowało ilość wolnej przestrzeni w naszym miejscu pracy, ale za to nadawało mu odpowiedniej powagi.

* * *

Posiadając już zainstalowany cały aparat państwowy, mogliśmy zabrać się do pracy. Sam problem badawczy, choć ujęty prostymi słowy, okazał się wcale niełatwy. Kapitan Ostrygi nie był w ciemię bity, plus, jak się okazało działanie w jednym akwenie przez czterdzieści lat naprawdę pozwalało go poznać. Dość, że nasz początkowy plan – znaleźć okręt w pierwszy dzień a potem tylko korzystać z dobrodziejstw zatrudnienia zagranicznego – całkowicie spalił na panewce.

Przez pierwsze kilka dni udało się nam jedynie stworzyć raport porównujący efektywność – czy też raczej nieefektywność – różnych metod analizy sygnału sonarowego oraz napisać kilka interesujących konspektów na przyszłość, ale bez znaczenia dla obecnego projektu.

Potem skupiliśmy się na próbach aplikacji jakiejkolwiek części pechowego artykułu oceanograficznego. Niestety, podczas jego pisania bardziej zależało nam na czasie (oraz krzesłach), a mniej na realistycznych założeniach, więc jak się szybko okazało, w zasadzie jedyną szansą na osiągnięcie dobrych wyników byłoby wyciągnięcie Ostrygi z pacyficznych otchłani i umieszczenie jej w zbiorniku wypełnionym destylowaną wodą o stałej temperaturze. Jakkolwiek wszelkie obliczenia wskazywały, że manewr taki gwarantował powodzenie poszukiwań, jednak instynktownie wyczuwaliśmy, że nasz chlebodawca nie będzie zachwycony sugestią.

Kolejnym pomysłem było zastosowanie programowania hiperbolicznego, konika Asystenta Ciapy. Programowanie hiperboliczne było silnie teoretycznym konstruktem, uwielbianym nie tylko przez samego Ciapę, ale także przez cały Instytut. Tylko w przypadku asystenta było to uczucie całkowicie bezinteresowne – badana jedynie przez garstkę ludzi na świecie dziedzina rokrocznie pozwalała generować przynajmniej kilka wysoko punktowanych publikacji ku chwale Instytutu – ale trzeba było przyznać, że absolutnie każdy pracownik z dumą przedstawiał się jako reprezentant placówki będącej pionierką przyszłościowych badań.

Zrazu Asystent Ciapa był wręcz wniebowzięty i bardzo skory do pomocy; pospiesznie naszkicował plan badań, od niechcenia kreśląc kilka sążnistych równań, a następnie zaimprowizował możliwe twierdzenie, które jednak pozostawało całkowicie poza naszym pojmowaniem. Zapytany o detale rozpromienił się jeszcze bardziej i oznajmił, że wierzy w możliwość wskazania, że programowanie hiperboliczne nie jest w stanie wskazać samej Ostrygi, ale potrafi z niezwykłą dokładnością wyznaczyć pozycje wszystkich obiektów w danym akwenie. Naturalnie wybuchliśmy radością i dlatego niepewne wyjaśnienie asystenta, że obliczenia zajmą około dwóch lat, dotarło do nas z opóźnieniem.

Faktem jest, że wynik Ciapy – o ile zdoła go udowodnić – mógł być przyszłościowy, jednak możliwość precyzyjnego wskazania, gdzie okręt przebywał dwa lata temu, dawała nam nieco mniej, niż prawdopodobnie oczekiwał od nas nasz mocodawca.

Problem wyraźnie wymykał się współczesnej nauce.

* * *

Tymczasem instytut nawiedziły kolejne problemy organizacyjne.

Pierwszym – mniejszym – była Pani Sprzątaczka. Jako że nie należała ona do personelu laboratorium, naturalnie nie dostała możliwości wstępu na ziemię Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. Przez pierwsze dni nie był to żaden problem – poinstruowana o nowej mapie politycznej budynku starsza pani po prostu nie przekraczała linii demarkacyjnej.

Niestety ten układ już wkrótce zaczął wykazywać niestabilność. Niesprzątane laboratorium zaczęło błyskawicznie pokrywać się papierkami, śladami po kubkach kawy oraz lukrem z pączków. Długopisy i flamastry z każdym dniem coraz bardziej stawały się towarem reglamentowanym, ponieważ ich – skądinąd całkiem spory – zapas w tajemniczy sposób przemieścił się w strefę góry papierzysk zaraz obok niesprawdzonych prac magisterskich, kilku przedredakcyjnych wersji artykułów oraz projektu gry planszowej realizowanego przez Administratora, tym samym osiągając status zaginionych. Zniknęły wszystkie czyste kubki (a raczej zostały transponowane na brudne), podłoga zaczęła się lepić, a morale kadry groźnie się chwiać. To znaczy te jego fragmenty, które nie groziły jeszcze zawaleniem z powodu braku postępów.

W tej sytuacji zdecydowaliśmy się na drastyczne środki: mianowicie przemyt. Ponieważ nasze miejsce pracy mieściło się na parterze, a przejście graniczne znajdowało się od strony korytarza, co rano uchylaliśmy sprytnie ukryte za drukarką trójwymiarową okno i wpuszczaliśmy kobietę do pomieszczenia. Przemycona Sprzątaczka szybko zamieniała nasze laboratorium w laboratorium nadające się do pracy, układała długopisy na biurkach, myła kubki, podlewała kwiatki, nanosiła poprawki na plan gry Administratora i umykała tą samą drogą, pozostawiając nas szczęśliwych i gotowych do pracy.

Proceder trwał niezakłócony przez kilka dni, aż w końcu wpadliśmy, kiedy – zawsze czujni – lodziarze ze „Slavic Ice Cream” dostrzegli uchylone okno, które – przeklęci! – zapomnieliśmy zamknąć. Służby bezpieczeństwa zareagowały bezbłędnie i następnego ranka, kiedy wpuszczaliśmy Panią Sprzątaczkę, naraz padły na nas paraliżujące światła reflektorów i usłyszeliśmy ciężki tupot nadciągającej Piechoty Morskiej.

Trzeba było interwencji rektora, żeby wyciągnąć z opałów nieszczęsną kobietę, którą personel zza Wielkiej Wody odruchowo chciał deportować gdzieś do Ameryki Środkowej. Ostatecznie jednak podpisano umowę, na mocy której wszelkie kolejne deportacje będą przebiegały w trybie łagodnym, ekspresowym i jedynie na naszą stronę korytarza. Z czasem Piechota Morska i Pani Sprzątaczka – poprzez Administratora, bo żołnierzom nie wolno było rozmawiać z nielegalnymi imigrantami – osiągnęli nawet nieformalne porozumienie, na mocy którego ich patrole graniczne wyłapywały ją dopiero po zakończeniu porządków.

Drugim problemem, który nas dręczył, byli oczywiście studenci. Ponieważ sezon zaliczeń był w pełni, rektor wynegocjował tymczasowe wizy dla tych, którzy mieli zajęcia z pracownikami laboratorium. Teoretycznie miało to ułatwić nam pracę, zaowocowało jednak niemiłym incydentem – okazało się, że obdarowani studenci nie tylko nie zaliczali przedmiotów, ale nawet tego nie próbowali. Brali po prostu swoje wizy i wyjeżdżali do Zaprzyjaźnionego Mocarstwa, przysparzając tarć na linii rektor – administracja laboratorium.

Rozważano nawet zmianę statusu naszego miejsca pracy na terytorium zależne, ale kadra jednogłośnie uniosła się dumą, stwierdzając, że żadnym terytorium zależnym laboratorium nie zostanie i że nie zamierzamy być obywatelami drugiej kategorii tylko dlatego, że urodziliśmy się poza granicami Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. Sprawę załagodził ostatecznie dziekan, przesuwając zakończenie sesji na okres „po projekcie”, ale przez moment sytuacja wyglądała groźnie.

* * *

Tymczasem prace poszukiwawcze trwały. Przez moment byliśmy przekonani, że się udało – Zespół Obliczeń Kardynalnych przesłał nam pełne entuzjazmu memo, że posunęli problem znacząco do przodu. Było to o tyle zaskakujące, że zespół ten rzadko był naprawdę entuzjastyczny, a już naprawdę prawie nigdy nie posuwał żadnego praktycznego problemu znacząco do przodu. Obliczenia Kardynalne były bowiem tak nowatorskie, że nie istniał jeszcze sprzęt, który by je realizował i większość prac w temacie była zasadniczo chmurą teoretycznych rozważań.

Jak się miało okazać mieliśmy rację – ekipa ZOK z ogniem w spojrzeniu przedstawiła całkowicie poprawny dowód twierdzenia, że jeśli powstanie kiedykolwiek komputer stosujący metody obliczeń kardynalnych, z prawdopodobieństwem jeden będzie on w stanie rozwiązać nasz problem w ciągu nie więcej niż kilku godzin.

Dało to nam istotne światło nadziei, że jeśli kapitan Patriotycznej Ostrygi zechce poczekać do najbliższego przełomu technologicznego w informatyce, będziemy mogli całkiem skutecznie go szukać.

Z kolei Asystent Mariusz kroczył z badaniami w kierunku poprawy zbieżności naturalnych oceanicznych warunków z założeniami naszego artykułu krzesłowego. Osiągnął nawet coś, co można było nazwać sukcesem, ale wszyscy uznaliśmy, że szanse na wsypanie do oceanu miliona dwudziestu tysięcy ton mąki pszennej może nie być pomysłem, który Zaprzyjaźnione Mocarstwo zaakceptuje.

Błędnie, jak się okazało.

Wkrótce o tym, jak kurier z Trzyliterowej Agencji odebrał nasz raport, młody i energiczny urzędnik otrzymał telefon z Samej Góry. Rozmawiał przezeń niemal na baczność, po czym zwołał nas na zebranie robocze, na którym oznajmił, że rozumie nasze starania i cieszy się, że rozważamy wszystkie możliwe scenariusze. Dodał też, że drobnicowce z mąką są w drodze, gdyby miało się okazać, że nie mamy innego pomysłu. Za Wodą naprawdę niczego nie robiono na pół gwizdka.

Byliśmy przerażeni.

* * *

Rozwiązanie nadeszło nagle i z zupełnie niespodziewanej strony, a mianowicie od Zespołu Kryptografii. Zajmujący się całkowicie czym innym dwuosobowy Zespół przychodził do laboratorium na darmowe pączki oraz umykał przed studentami, ale ponieważ nie brał udziału w pracach projektowych, szybko przestaliśmy go zauważać. Dlatego kiedy usłyszeliśmy ich głosy, przez chwilę podejrzewaliśmy jednego z zapowiadanych przez Zaprzyjaźnione Mocarstwo terrorystów.

Może skoro nie potrafimy odnaleźć okrętu, sugerowali kryptolodzy, musimy wysłać im po prostu należyty kod i będzie po problemie? Wytłumaczyliśmy im, że nie możemy wysłać niczego, bo odpowiednie szyfry od dawna nie istnieją, a pomyłka będzie premiowana wystrzeleniem rakiet balistycznych.

Być może, skontrowali, ale przecież Ostryga wyruszyła w rejs bardzo dawno temu. Siłą algorytmów kryptograficznych w tym czasie była ich tajność, a nie niełamalność. Fakt że wczesne algorytmy szyfrujące roiły się od dziur i tajność była w zasadzie jedynym gwarantem jako takiego bezpieczeństwa. Taki był szyfr do kontaktów z flotą podwodną. Wkrótce po Kryzysie w Zatoce Świń wycofano go zresztą z użytku, co jednak wcale nie przeszkodziło Ongiś Jeszcze Bardziej Zaprzyjaźnionemu Mocarstwu wykraść go dwadzieścia lat później i – jak wszystko, co udało się zdobyć – zaimplementować.

Te słowa z kolei zaktywizowały Administratora, który przypomniał sobie opowieść o Pierestrojce, którą zasłyszał od Stróża podczas ostatniej wyprawy do piwnicy Instytutu.

Wielka maszyna szyfrująca znana pod dźwięczną nazwą Pieriestrojka trafiła do Instytutu gdzieś pod koniec lat osiemdziesiątych razem z dwoma szyfrantami i wielką anteną nadawczą. Niedługo potem obu – skądinąd sympatycznych – szyfrantów wycofano, ale z racji tego, że maszyna ważyła dwie tony, nikt nie kłopotał się zabraniem także jej. Ponieważ na uczelniach państwowych NIC nie ginie, urządzenie nie bez trudu relokowano do piwnicy, gdzie do dziś (w każdym razie do trzech tygodni temu) spokojnie sobie stało zaraz obok olbrzymiej Odry oraz, nie wiadomo dlaczego, żeliwnej wanny.

Nowa wiedza tchnęła w nas równie nowego ducha. Przy pomocy Zespołu Kryptografii – i pomimo sarkania Stróża – rozmontowaliśmy Pieriestrojkę na części pierwsze, a następnie obaj kryptolodzy zasiedli do pisania jej komputerowego symulatora. Jak się okazało algorytm urządzenia jest na poziomie zadań dla studentów drugiego roku i Zespół Kryptografii złamał go w ciągu przerwy obiadowej.

Następnego poranka wręczyliśmy zaskoczonemu kurierowi Trzyliterowej Agencji kartkę, na której długopisem napisana była wiadomość do wysłania na Ostrygę.

Pozostawało tylko czekać.

* * *

Jak się okazało, niedługo. Już następnego dnia młody, energiczny urzędnik przekazał nam oficjalne gratulacje od swoich zwierzchników. Wspomniał również, że po raz pierwszy kadra naukowa przedstawiła tak zwięzłe rozwiązanie zadanego problemu i że Dowództwo Marynarki Wojennej będzie się starać wprowadzić nasze standardy do uczelni Zaprzyjaźnionego Mocarstwa. Przez moment nawet było nam głupio wobec kolegów zza Wody.

W ciągu kolejnych dni laboratorium stało się na powrót terytorium Ojczyzny. Zniknęła Piechota Morska przy wejściu, a popołudni nie przerywał już zgrzyt gąsienic i radosny dżingiel „Slavic Ice Cream”. Było nam nawet trochę smutno, choć z drugiej strony – praca wróciła do zwykłego, o niebo spokojniejszego trybu. Dodatkową korzyścią była możliwość opublikowania wszelkich wyników naszych badań – w końcu rozwiązanie problemu przyszło od strony kryptografii, a nie badań dna morskiego.

Bezpośrednim skutkiem tej publikacji było zaproszenie całej kadry na konferencję oceanograficzną w San Diego w charakterze ekspertów. Już wkrótce prace Instytutu stały się tak znane, że poważnie rozpatrywaliśmy otwarcie kierunku oceanografii, mimo że najbliższy akwen wodny większy niż jezioro znajdował się ponad pięćset kilometrów stąd.

I oczywiście czasem ktoś ze słuchaczy wykładów, dajmy na to Asystenta Mariusza, sugerował, że przecież wsypywanie mąki do oceanu wydaje się trochę nierealne. W takich sytuacjach Asystent uśmiechał się tylko leciutko. On wiedział.

Gdzieś na Pacyfiku drobnicowce spokojnie wracały do portów.

Michał Cholewa

Matematyk z wykształcenia, informatyk z zawodu, fantasta z zamiłowania. Nałóg czytania wykształcono mu podstępnie za młodu, zainteresowanie pisaniem przyszło z czasem. Fan twórczości Stanisława Lema, Joe’ego Haldemana i Roberta A. Heinleina. Historycznie zainteresowany wojną na Pacyfiku 1941-1945. Laureat Nagrody im. Janusza Zajdla w roku 2015 za „Fortę” oraz Srebrnego Wyróżnienia Nagrody Literackiej im. Jerzego Żuławskiego za tę samą powieść.

http://warbook.pl/autor/3/michal-cholewa

https://madbooks.pl/cholewa-michal

Mamonie – Rafał Cuprjak

– Cicho bądźcie, Mamońki! Dobrze wiecie, że mama nie lubi, jak przychodzicie. Kładźcie się do łóżka. Już! Natychmiast!

Zrobiła im miejsce. Położyła się na środku, a dwa włochate zwierzaczki zaległy po jej bokach, tuląc się, kotłując i łaskocząc drobne stópki, aż znowu zaczęła się dusić ze śmiechu.

– Przestańcie! Spokój! Bo będzie zła. Przecież nie lubimy jak płacze. Nie wierćcie się. Ciii! Chyba idzie.

Zaskrzypiała podłoga, a po chwili drzwi uchyliły się delikatnie. Przez szparę wpadło światło, rozjaśniając twarz dziewczynki. Trwało to przez kilka sekund, a mała oddychała głęboko, nie wykonując żadnego ruchu, tak jak ją uczyły Mamońki:

– Ani drgnij, młoda damo!

– Śpisz? – popłynęło w ślad za światłem, najsłodszym na świecie głosem kochanej mamusi, muzyką dla jej tyciego serduszka. Uwielbiała ten głos. Tak naprawdę rzadko rozmawiały, wolała, gdy mama mówiła, karmiła się dźwiękami, syciła nimi. Kiedy czytała bajki, gdy kłóciła się z babcią przez telefon, gdy śpiewała głośno piosenki w kościele, każdy ton wlewał się w nią gorącą zupą, łagodził, spowalniał oddech, tak jak teraz.

Oczywiście nie zareagowała. Drzwi zamknęły się, mama stała jeszcze moment przy nich, podsłuchując, po czym odeszła. Wtedy córeczka otworzyła oczy. Jeden Mamoń już wisiał na lampie, drugi podrygiwał na środku pokoju, wywijał niezgrabne piruety, salta, przewracając się nieporadnie, by w końcu przybrać postać kociego księcia, który podał jej rączkę i zaprosił do tańca. I pląsali niemo, aż zmęczyła się i padli razem na łóżko. Potem bawili się w chowanego i w ciuciubabkę, i w różne inne gry, a smarkula ciągle zwyciężała, więc Mamonie udawały, że się złoszczą i musiała je całować w policzki, w śliskie grube usta, żeby się nie obraziły.

– Jestem wyczerpana. Dawno powinnam spać. Mogłaby znowu przyjść. Idźcie już, Mamońki.

Ale nic sobie z tego nie robią, bo przecież za wcześnie, daleko do wschodu słońca, bo może porysujmy albo uczeszmy laleczkę.

– Obiecaliście. Nie chcę, żeby mamie było smutno. Ona jest najpiękniejsza, najukochańsza. Mieliście odejść. Znajdźcie inną. Już was nie potrzebuję. Już się nie boję ludzi, są zupełnie nieszkodliwi. Czasem nawet odpowiadam, gdy zagadują. Obiecaliście!

Przytulają, bo niby tak, masz rację, starają się przekupić gilgotkami, szepczą do ucha, a ona, najpierw smutna, wreszcie im ulega i wygłupy nie ustają.

– Jutro idziemy do kościoła, a wy, Mamońki, nie lubicie kościoła. Nie mam ochoty na histerię. Żadnej histerii! Ma się nie powtórzyć, bo zezłościmy mamusię. Zabierze do lekarza, każe łykać żółte tabletki. Będzie płakać i wrzeszczeć na tatę. Bez histerii, proszę, Mamońki.

Namawiają ją, kuszą, że znikną na zawsze tylko żeby udała gorączkę, kaszel, katar, ból brzucha, ból ucha, cokolwiek. Nieważne! Ma nie iść jutro do kościoła!

– To niesłychanie istotne, panienko, w każdy inny dzień, byle nie jutro.

I dziewczynka denerwuje się, podnosi głos, próbuje je utemperować, a Mamonie szarpią ją za rękaw od piżamy, wybucha kłótnia na całego.

– Zachoruj malutka, musisz zachorować, musisz. Wsadzimy ci palce do buzi, wymiotuj, rzygaj, koniecznie, teraz, już! – powtarzają.

Ale nagle gasną. To przez mamę, chyba coś usłyszała, bo wstała i włączyła światło w kuchni. Dziewczynka znów mocno ściska powieki i znów udaje że śpi, a sen dopada ją nagle, niemal natychmiast przenosząc do kolorowej krainy, w której rodzice jeszcze mieszkają razem, są szczęśliwi i mili dla siebie.

I chodzimy wspólnie na plac zabaw, a zimą na sanki.

* * *

Dlaczego ja?! Dlaczego właśnie mnie przytrafiają się takie rzeczy?! Niby wszystko układało się dobrze, mąż, śliczna córeczka, a ten idealny świat rozsypał się w kilka dni jak budowla z piasku. Nie zorientowałam się do samego końca. Słaba, ślepa, stara baba. Widziałam ją tysiące razy. U niego w biurze, na zdjęciach z pracy, na wyjazdach. Wiktoria to, Wiktoria tamto. Zostawił mnie, skurwysyn. Powiedział, że nie jest w stanie dłużej żyć w kłamstwie, że się boi, że nie zamierzał nikogo ranić, że samo tak wyszło.

– I tak byś się dowiedziała, kochanie.

Kochanie, kurwa! Po co to dodawałeś?! Nie mogłeś się powstrzymać?! Ja się wcale nie dziwię. Piękna kobieta, taka młoda, zgrabna, gdzie mi tam do niej. Tylko to „kochanie”, kurwa! Po co to mówiłeś?!

Pogodziłam się. Płakałam jak głupia w poduszkę, upijałam się ukradkiem, łykałam prochy, ale w głębi serca od początku byłam pewna, że to słusznie, że widocznie tak miało być, taka karma. Ukrywałam smutek, twarz spuchniętą od łez i bezsenności, żeby nikt nie zauważył, a szczególnie moja najdroższa, najsłodsza istotka. Rozmawialiśmy z nią, przekonywaliśmy.

– Nie przejmuj się, czasem tak bywa, rodzice dalej cię kochają. Oprócz tego, że nie będziemy już ze sobą mieszkać nic się nie zmieni, przyrzekamy.

Zaczęło się jakieś dwa, trzy miesiące później. Obudził mnie głośny śmiech małej, rechotała jak szalona, wpadłam do jej pokoju, nie spała, namiętnie z kimś dyskutowała, z wyimaginowanym przyjacielem.

– Tu nikogo nie ma! Majaczysz! Lunatykujesz! Weź się w garść! Tu nikogo nie ma!

Bzdura, nic takiego – okłamywałam się. To przez rozwód, przejdzie jej.

Nie przeszło. Z dnia na dzień było coraz gorzej. Potrafiła przez parę godzin z kimś gadać, a gdy wchodziłam nagle przerywała. Przestraszyłam się. Nie miałam pojęcia jak się zachować. Krzyczeć? Ignorować? Perswadować? Karać?

Mój genialny były mąż umówił nas na wizytę u psychologa. Potem u psychiatry. Jednego, drugiego, trzeciego, bo nie wierzyłam, nie chciałam tego do siebie dopuścić.

– Schizofrenia, droga pani, nie ma innego wytłumaczenia. Ale to przecież nie rak, nie wyrok śmierci. Terapia, tabletki, proszę się nie załamywać, wziąć się w garść. To nie jest koniec świata.

A właśnie że kurwa jest! Nie zamkniecie mi dziecka w domu bez klamek! Nie pozwolę! Ona jest normalna! Przejdzie jej! Pierdolcie się z tą waszą schizofrenią!

I płakałam. A moja królewna pocieszała mnie. Ona! Taka mądra dziewczynka. Obiecała, że się postara, że nie będzie już się z nimi bawić.

– Tak naprawdę udawałam, żartowałam. Nie płacz, mamusiu! Błagam, nie płacz!

Moja siostra – cholerna idiotka – stwierdziła, że to może być opętanie.

– Idź z nią do kościoła, zwyczajnie, na sumę, zobaczysz. Na pewno nie zaszkodzi. Niczym nie ryzykujesz.

Po drodze mała wpadła w histerię, wrzeszczała, darła się tak, że zwątpiłam i dałam sobie spokój z kościołem, mszą, wodą święconą, tylko uspokój się księżniczko, uspokój najdroższa, i tuliłam ją, trzymałam najmocniej jak się da, a ona obrzucała mnie w zamian obelgami, strasznymi słowami w ustach niewinnego dziecka.

A później minęło. Jak ręką odjął. Sądziłam, że wyrzuciła już wszystko, co miała w środku, że wypluła chorobę, diabła, urok czy jak to nazwać. Poprawiło się. W nocy okropnie się wierci, coś gada, ale i tak nie ma porównania z tym, co było. Moim zdaniem to zwykły przypadek, a nie skutek wizyt w kościele, tych całych modlitw, mszy, krucyfiksów. Ale i tak chodzimy tam co tydzień. To nasz niedzielny rytuał. Spacer, po drodze rozmowy, żeby się otworzyła przede mną. Żebym zgłębiła jej tajemnice. Kocham ją, a wydaje mi się, że znamy się jedynie w połowie. Próbuję otwierać niezwykle szczelnie zamknięte drzwi jej duszy. Smakować, analizować to, o czym mówi, czego pragnie, o czym marzy. W domu ją podsłuchuję. Obserwuję, szukam symptomów, śledzę ruchy, spojrzenia. Bo co, jeśli kogoś widzi? Co jeśli się ukrywa przed matką? Chyba jestem trochę przewrażliwiona, powinnam wreszcie odpocząć, pooglądać telewizję, odespać. Czasem czuję się taka bezradna, zmęczona, że aż pusta w środku. Jakby życie wyssało ze mnie życie.

* * *

– Zakładaj buty, bo się spóźnimy.

– Źle się czuję, mamo. Taki mróz, zostańmy w domu. Ten kościół jest brzydki. Pojedźmy dzisiaj do katedry, do miasta.

– Na świeżym powietrzu ci się polepszy. Nie guzdraj się. Gdzie masz czapkę?

– Dotkniesz mi czoła? Sprawdź, czy nie mam gorączki.

– Nie przesadzaj. Kurtka, rękawiczki. Idziemy.

W końcu jakoś udało im się wygrzebać. Spieszyły się. Ciągnęła dziewczynkę za rękę, a ta zwalniała, bo but jej się rozpiął, bo kaszel, bo zapomniała chusteczek, zresztą każdy pretekst jest dobry. Kiedy przechodziły obok przystanku, zaczęła się trząść, aż matce przeszło przez myśl, że może jednak zawrócić, może rzeczywiście jest chora. Ale mała nagle wydłużyła krok, prawie biegła i po chwili już siedziały w zimnej kościelnej ławce.

Przez całą mszę przyglądała jej się, zerkała kątem oka. Wspólna modlitwa, mechanicznie odmawiane zaklęcia, reguły, klękając, podnosząc się, wykonując automatyczne ruchy. Wszystko, by ją uchronić, by odpędzić złe duchy.

Odejdźcie, wynocha! A jeśli już musicie w kimś mieszkać, to zapraszam do mnie, tylko dajcie dziecku spokój – powtarzała w myślach, w kółko, jak mantrę.

Wyszły ostatnie. Córeczka chciała jeszcze posiedzieć, a matka denerwowała się na nią, bo nie miała zamiaru kwitnąć tam w nieskończoność, pomieszanie z poplątaniem, aż człowiekowi brak sił.

Zatrzymały się przy bramie.

– Obejrzałabym tego drewnianego Chrystusa. Tak mi się podoba. Pozwól mi, mamusiu. To zajmie parę minut.

– A obiad? Za tydzień obejrzysz. Zaraz będziemy w domu.

Objęła ją ramieniem i pchnęła delikatnie, ale dziewczynka stała twardo. Zmieniła się nagle. Oddychała głęboko, jak po długim biegu. Z oczu polały się łzy. Czerwone policzki, pot na szyi i skroniach, rozszerzone źrenice, smarki płynące z nosa, dreszcze, odruchy wymiotne.

– Co ci jest? Spokojnie. Już, moja kochana, już.

Wtedy wybuchła. Jakby wcześniej wyłącznie zbierała siły, jakby wszelkie dotychczasowe czynności jedynie na moment powstrzymały eksplozję energii:

– MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!!

Dziadziuś w kapeluszu z laską w ręku stanął jak wryty. Zakonnica zasłoniła dłonią usta. Wikary aż wyjrzał z kościoła, nic nie dostrzegł, więc zamknął drzwi.

Matka wciąż próbuje ją uspokoić.

– MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!!

Chłopiec upadł na ślizgawce. Drugi akurat rzucał w niego śnieżką, ale nie trafił. Śnieżka wbiła się w słup ogłoszeniowy. Gdzieś daleko zawył pies.

Matka delikatnie głaszcze córkę, wyciera jej policzki. Nie ma pojęcia co robić, rozgląda się bezradnie. Płacze, prosi małą żeby przestała.

– MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!! MAMONIE!!!

Rozpędzony samochód zahamował z piskiem opon. Kierowca stracił panowanie nad autem i żółty opel z ogromną prędkością uderzył w grupę przechodniów jakieś pięćdziesiąt metrów od kościoła. Kilkanaście osób, przeważnie starsze panie wracające z mszy. Większość nie miała szans, zginęła na miejscu. Huk, płacz, śnieg brudny od krwi. Autobus zwolnił, otworzyły się drzwi, ale nikt nie wysiada. Tuż obok dziadziuś w kapeluszu, z laską w ręku, podnosi damską torebkę. Zakonnica klęka. Gdzieś daleko przeraźliwie wyje pies. Chłopiec nie potrafi podnieść się ze ślizgawki. Krew z chodnika powolną strużką wpływa na ulicę. Syreny. Dym. Szczególny zapach umierania.

– Wszystko dobrze, mamusiu. Uciekły. Powiedziały, że mnie uratowały i teraz już mogą iść strzec innej dziewczynki, że wypełniły swoje zadanie. Pomachały mi na pożegnanie. Cieszysz się? Ja się cieszę. Już będę zdrowa, zobaczysz, nie musisz się o nic martwić. Minęło, naprawdę. Już nie wrócą. Nigdy. Moje Mamońki. Moje aniołki.

A matka w szoku zasłania ją, otula sobą, jakby chciała uchronić przed tym, co i tak się już wydarzyło. Nie może się połapać. Nie rozumie.

– Najważniejsze, że nic nam się nie stało. Najważniejsze, że nic nam się nie stało – powtarza.

Uchodźca – Rafał Cuprjak

Nie mam pojęcia kiedy zaczęła się wojna. Z głodu wszystko mi się miesza. Nie wiem, ile mam lat, gdzie się podziała mama. Ciągle chce mi się pić. Jest tak zimno. Trzęsę się jak galareta. Żołądek przyrasta do kręgosłupa. Dokucza brak snu. Zamiast kurtki czarny plastikowy worek. Buty znalazłem w śmieciach. Ciepłe kozaki wyrzucili, takie wygodne, najlepszy prezent od dawna, ze szczęścia łzy ciurkiem z oczu lecą.

– Daj dobra pani na bułeczkę. Pić daj kochana, chociaż pięćdziesiąt groszy – powtarzam na okrągło, ale nie słuchają, odwracają głowy.

Inni gapią się z nienawiścią, wołają, że złodziej, brudas, aż muszę uciekać.

– Spieprzaj, gnoju! Won do swojego kraju!

Najbardziej boję się policji. Mogą zamknąć w małej celi, zbić, związać, nawet ukatrupić jak psa, przecież to coś nie zasługuje na życie. Nie mam żadnych papierów. Zgubiłem albo mi ukradli, albo nigdy nie miałem. Nie pamiętam imienia. Czarnuch, Cygan, Rumun, Żyd, zresztą co za różnica? W moich żyłach płynie wolność. Żywię się przestrzenią. Gdy nie ma chleba i wody, słońce mnie karmi. Wędruję łąkami, lasem, krążę od wioski do wioski, żeby zgubić pościg, bo idą za mną. Jestem pewien, że idą. Wszędzie wyczuwam ich obecność.

Dopiero po zmroku odnajduję moją stodołę. Obok niej drewniana przybudówka, tam również nikt nie mieszka, ale wolę w stodole, wydaje się bezpieczniejsza. Mam wrażenie, że to nie jest zwykły budynek. Może wzniesiono go gdzieś w dalekiej krainie, a on znalazł sposób, by uciec.

Często tu bywam. Jest takie miejsce, w rogu, przy ścianie, nazywam je klęcznikiem. Niby tylko stara drewniana skrzynka, lecz łudzę się, że odkryłem punkt łączący dwa światy. Mam nadzieję, że stamtąd pochodzę, z tamtej zagranicy, że gdzieś po drugiej stronie jest moja ojczyzna, że czekają w niej bliscy, zaginiona rodzina, że tęsknią, że szukają od lat. Padam na kolana, zamykam oczy i nasłuchuję. Wyławiam zagubiony szept, pojedyncze słowa. Czy może to tylko wiatr świszczący między zmurszałymi deskami, spływający jak muzyka do zziębniętego serca?

Uśmiechnąłbym się, ale chyba już nie umiem się śmiać. Zastygłem na klęczniku. Nie potrafię się ruszyć, jakby ktoś ściskał mi ramię imadłem. Po kilku godzinach padam zmęczony i niemal natychmiast zasypiam. Śnię sny, w których jestem małą dziewczynką, a wojny nie ma.

Modlę się do Boga i w nim szukam nadziei, bo jedynie On jest sprawiedliwy i pełen miłości. Modlę się za moją kochaną córeczkę, żeby wróciła do zdrowia. Chociaż lekarze twierdzą, że będzie bardzo trudno, że z pewnymi sytuacjami należy się po prostu pogodzić. Wbrew temu ja zawsze będę nosił głęboko ukryte ziarenko nadziei.

To już prawie dziesięć lat, odkąd uciekłem. Od dziesięciu lat targam w sercu kamień winy. Oczywiście, że żałuję, w każdej minucie.

Mam nową rodzinę w dalekim kraju. Młodą, śliczną żonę, z którą często kompletnie się nie rozumiemy, ale to nie jest aż tak ważne. Dużo pracuję. Od poniedziałku do piątku, od rana do nocy. Weekendy spędzamy wspólnie poza miastem, czasem zdarza się dłuższy wypad. Korsyka, Hiszpania czy Wyspy Kanaryjskie.

Pomimo mojego na pozór szczęśliwego życia, jest coś, co kłuje w środku, bezustannie, sekunda po sekundzie. Drobna zadra pod skórą. Głos, który szepcze, że nie ma cię przy malutkiej, gdy tego potrzebuje. Kiedy się wzmaga, krążę po domu wciąż wyłączony, jakby zgasili mi światło i zostawili w trybie czuwania. Nie mam ochoty z nikim gadać. Nie zauważam ważnych maili w skrzynce. Nie śmieję się na głupich komediach.

– Nie chcę żadnych bachorów – usłyszałem od mojej pięknej jasnowłosej, młodej kobiety. W tym akurat się zgadzamy. Kariera, przyjemności, jeszcze nie teraz, przyjdzie właściwy moment, nie jestem gotowa, brak mi dojrzałości. A jeśli się powtórzy? Jeśli to dziedziczne? Jeśli wciąż w tobie tkwi?! – zbyt wiele powodów, wątpliwości. Nie po to uciekałem. Nie po to tyle wycierpiałem.

Do kraju przyleciałem wczoraj, ale jak zwykle ledwie na kilka dni. Na rosół do mamy, na kawę do brata, jeden wieczór przy piwie ze starymi przyjaciółmi. Ale przede wszystkim ona.

Moja była żona się nią zaopiekowała. Poświęciła się. Wiem, nie powinienem ich opuszczać. Rodzina musi razem nieść swój krzyż. Przecież przysięgałem, że dopóki śmierć nas nie rozłączy. Zresztą, moja była żona już dawno wydała wyrok. Znam ją jak nikogo na świecie. Pogarda, wstręt, nienawiść wymalowane na zmęczonej twarzy. W każdej zmarszczce, w jej dużo bardziej niż kiedyś niebieskich oczach. Oczywiście nic nie powie, nie warto nawet odzywać się do pieprzonego zdrajcy. Zwiał, uchodźca, zwiał przed własnym dzieckiem.

Podchodzę stęskniony do mojej kochanej, a ona klęka przede mną, taka drżąca, niczym w gorączce. Klęka i nie wstaje, chociaż z całej siły próbuję ją podnieść. Nie udaje mi się, nie będę jej szarpał, więc siadam obok, głaszczę i klepię w kółko do najsłodszego uszka:

– Moja córuchna, poznajesz tatusia, poznajesz? – szeptem, żeby nie przestraszyć.

Dziwnie brzmią takie słowa w moim byłym domu, rozpraszają się, jakby to już nie był dom, ale świszcząca przeciągami rozklekotana stodoła. Jakby jego prawdziwa dusza żyła gdzieś daleko, na wygnaniu. A obok drewniana przybudówka, również uchodźca.

* * *

Mam dość, słyszysz? Nie mogę wytrzymać! Znieść tego choćby ułamek sekundy dłużej! Urodziłem się nie taki, jak miałem się urodzić! Nie znoszę miasta! Urządzić się gdzieś w samotności, w oddali, byleby pusto dookoła, nikogo od horyzontu po horyzont! Krzyczałem niemym językiem. Na okrągło. Latami. Wreszcie się spełniło.

Od zawsze marzyłem, żeby uciec. Czułem się źle w tamtym miejscu. Tylko ta dziewczynka potrafiła mnie pocieszyć. Taka słodka, jej uśmiech rozkładał na łopatki, jedynie ona umiała mnie na moment przytrzymać, przez jedną króciutką chwilkę wzruszyć.

Już za późno. Nie jestem w stanie jej pomóc. To wszystko moja wina. Zachciało mi się buntować. Kiedy odszedłem, nieświadomie zabrałem ją ze sobą. Taką miłą istotkę. Ona też pragnęła być kimś innym. Przeze mnie zachorowała. Najpierw tylko sny o obrazach, o odległych krainach pełnych wędrowców. Potem okazało się, że już nie da się wrócić, a dookoła głód i wojna. Zmieniona w chłopca zagubionego gdzieś na krańcach rzeczywistości. Zniewolona. Żadnych papierów. Nie pamięta imienia. Zamiast kurtki czarny plastikowy worek. Buty wygrzebane z kosza na śmieci.

Czasem cofam się do dawnego kraju. Mój szkielet, fundamenty zostały właśnie tam, tak jak jej drobne ciałko. Matka wyprowadza ją na spacery, daje pić, karmi biedne wygłodniałe dziecko, a mała, jedząc, trzęsie się bezustannie, mimo że lato, upał, żar leje się z nieba. Mówi do niej, stara się nawiązać jakikolwiek kontakt, ale zagubiona córeczka tego nie lubi. Woli być sama, żeby nikt nie dotykał, nie trzymał za rękę. Mama i tak nie spuszcza jej z oczu, wciąż dwa kroki z tyłu, w cieniu. Dziewczynka się ogląda, wyczuwa czyjąś obecność, nie cierpi tego, boi się. Uwielbia wiatr i słońce. Mogłaby bez końca wędrować łąkami, lasem, krążyć od wioski do wioski.

Najgorzej gdy trzeba ją zaprowadzić z powrotem do domu. Jest przerażona, zachowuje się jakby ktoś zamierzał ją pobić, skrzywdzić.

– Daj dobra pani na bułeczkę. Pić daj kochana, chociaż pięćdziesiąt groszy – powtarza w kółko, a matka kompletnie nic z tego nie rozumie, myśli, że malutka zwariowała.

Jest jeszcze ojciec, zagubiony, przepełniony poczuciem winy. Wyprowadził się. Ma nową kobietę, nową pracę w dalekim kraju.

Idioci. Pasożyty. Niby nieszkodliwi, ale tacy męczący. Nie zdają sobie sprawy z tego, że każdy ma prawo do wolności. Nie dostrzegają duszy w otaczających ich drzewach. Nie dostrzegają jej w zwykłych domach.

Wybudowali mnie lata temu, wydaje im się, że są moimi właścicielami, że to ledwie kilka cegieł, martwe mury, zimny blaszany dach. A ja żyję. I nie chciałem tkwić tutaj, wyglądać tak jak wyglądam. Dlatego uciekłem. Zmieniłem się w starą stodołę, a obok drewniana przybudówka, moja przyjaciółka, również uchodźca.

Powiedzieli, że autyzm, schizofrenia, że raczej z tego nie wyjdzie. Nie ma nadziei. Ślepcy. Gdy się obudzi, napali w piecu i wreszcie coś zje. Ogrzeje stopy i ręce. Uśmiechnie się do mnie, chociaż twierdzi, że już nie potrafi się uśmiechać. Potem spróbuje połączyć dwa światy, modląc się na klęczniku. Nie będzie mogła się ruszyć, jakby ktoś ścisnął jej ramię imadłem. A przecież to tylko ojciec próbuje ją podnieść, ale nie udaje mu się, więc siada obok i klepie w kółko do najsłodszego uszka:

– Moja córuchna, poznajesz tatusia, poznajesz? – szeptem, żeby nie przestraszyć.

Ale mała nie odpowiada.

– Zburzmy ten dom – mówi wreszcie do swojej byłej żony. – Zburzmy i zacznijmy wszystko od nowa – dodaje.

Rafał Cuprjak

Przyszedł na świat w roku siedemdziesiątym siódmym, gdzieś w cieniu świętej wieży. W szkole podstawowej wzorowy uczeń, później mu przeszło, tak że ledwie skończył średnią i studia. Kontestator i buntownik, większość życia przepracował fizycznie, ale też mu przeszło. Pisze od dziecka, czyli odkąd skończył trzydzieści pięć lat. Za dnia przykładny mąż i ojciec, w nocy wymiotuje słowami w ilościach niezliczonych na ekran komputera. Doświadczenie w sztuce wyższej… brak. Doświadczenie w sztuce jakiejkolwiek… brak. Wycisza go muzyka, punk rock, hip-hop, metal, jazz, nieważne co, ważne żeby szczerze i z sercem, żeby iść za jego głosem, poczuć ciary na plecach, bo chyba o to chodzi.

http://geniuscreations.pl/autorzy/rafal-cuprjak/

https://madbooks.pl/cuprjak-rafal

https://ebook.madbooks.pl/rafal-cuprjak

Patronat medialny

Katedra jest serwisem poświęconym głównie literaturze fantastycznej. Publikuje recenzje, omówienia prasy fantastycznej, wywiady z pisarzami oraz codzienne newsy z rynku fantastycznego; organizuje konkursy, a także udostępnia obszerną bazę książek wraz z ich fragmentami. Portal współpracuje z większością oficyn, które wydają książki fantastyczne. Na Katedrę nie raz powoływały się osoby powiązane z fandomem i branżą fantastyczną.

Cykady nie mają dusz – Maria Dunkel

Kto raz odrodzi się w ciele cykady, ten zawsze nią pozostanie. Będzie powstawał z prochu i w proch się obracał, wypełniając czas swego marnego życia żałobnym lamentem, który w mieszkańcach obozu na pustyni budzi dreszcze. Mówią, że zdaje im się, jakby te wielkie, ciemne owady, plugawe hybrydy świerszczy i much, tylko czekały, by posilić się ich ciałami. A przecież spękana od gorąca ziemia nie zna innej muzyki niż zgrzytliwe requiem cykad.

Kobieta, która natychmiast wzbudza moją nienawiść, przybywa do obozu przy ich akompaniamencie, podobnie jak ja niegdyś. Idzie samotnie asfaltową drogą, której nikt nigdy nie remontował, wpatrzona w wyblakłe już pasy. Nosi dżinsowe szorty, postrzępione, z nierównymi nogawkami, jakby odcięła je w czasie wędrówki do obozu. Ma też na sobie ciemną koszulkę bez rękawów. Jej skóra jest opalona, włosy jasnobrązowe i zwichrzone, a oczy ciemne, ciepłe, dobre.

Wiem, jak Mistrz na nią patrzy, chociaż jego twarz jest dawno zasuszonym obliczem mumii. Wyciąga dłoń ze zbrązowiałymi palcami i kiwa jednym na mnie. Jeszcze chce mnie przy sobie, lecz czuję, że wkrótce się to zmieni. Ogarnia mnie strach, bowiem samo sedno mojej istoty, moje szczęście, wolność i wola – one wszystkie kończą się tam, gdzie zaczyna się Mistrz.

Na razie wypełzam spod kolczastego krzewu, czując pod brzuchem nagrzaną ziemię. Kreśląc w pyle esowaty ślad, szybko podpełzam do Mistrza. Podnosi mnie czule, jak zwykle, chwytając u nasady łba i w połowie tułowia. Z lubością spoczywam na jego ramionach, okrytych pomarańczowym materiałem szaty. Chcę być blisko, zawsze kiedy to możliwe, nawet jeśli udaję, że wcale o to nie dbam. Jego mlecznobiałe, ślepe oczy z łatwością przenikają wszelkie fasady. Mistrz pozwala mi jednak udawać, a ja łudzę się, wierzę, mam nadzieję, a może tylko pragnę, by stało za tym coś więcej niż tylko łaska pana wobec sługi.

– Witaj – mówi Mistrz, gdy kobieta zbliża się na tyle, by nie musiał podnosić głosu.

Kobieta uśmiecha się pełnymi wargami. Jest w tym grymasie pewność siebie i zwątpienie w resztę świata.

– Jesteś diabłem? – pyta.

– Nie – odpowiada Mistrz. – Jestem strażnikiem Bramy.

– Bramy? – powtarza cicho kobieta i rozgląda się, próbując objąć wzrokiem nieskończony przestwór spękanej ziemi, suchych krzewów i gajów niskich drzew. Siedzący w jednym z nich mieszkańcy obozu patrzą w jej kierunku, ale ona ich ignoruje. Unosi nawet głowę, jakby spodziewała się widoku drzwi na niebie, błękitnym i rozpalonym żarem. – Nie ma żadnej Bramy. Tylko lament zapomnianych dusz.

Przez chwilę słyszę tylko żałobny, hałaśliwy śpiew cykad. Poruszam się na ramionach Mistrza, którego usta, noszące ślady dawno zdjętych szwów, rozciągają się w uśmiechu.

Uśmiechał się tak samo, gdy ja tutaj przybyłam. To wspomnienie rozdziera mi serce.

* * *

Koszulka kleiła mi się do ciała, spódnica była zbyt obcisła, by się nią wachlować, a brudne, poobcierane stopy zostawiały na gorącym asfalcie krwawe ślady. Buty na obcasach zdjęłam już dawno. Jakiś czas jeszcze niosłam obuwie w ręce, ale wreszcie cisnęłam je w kolczaste krzaki, w których grały cykady. Wtedy myślałam, że umrę; dużo później, z wyschniętym gardłem, bólem głowy i rozpaloną skórą, zrozumiałam, że nie mogę umrzeć. Z każdym krokiem po nieskończonej, zapomnianej drodze, dojrzewałam do akceptacji prawdy. Nie mogłam umrzeć, ponieważ nie żyłam.

Nie istniało inne wyjaśnienie. Mój pijacki poranek, gdy jedną dłonią sunęłam po smartfonie, wracając z klubu do domu, niewyspana i wstawiona, zmienił się nagle w wędrówkę asfaltową drogą przez pustynię. Patrzyłam w ekran, przewijałam muzykę, wchodziłam na jezdnię. Słyszałam pisk hamulców, mignął mi jeszcze rozmazany cień samochodu (zielony, jadowicie zielony, okropny kolor), rozpędzona masa stali zetknęła się ze mną w odrealniony sposób. Nie czułam żadnego bólu, tylko zdziwienie, gdy świat nagle okręcił się wokoło i zasnęłam. I byłam na drodze z taką samą dziurą we wspomnieniach jak kiedyś, gdy film urwał mi się po tabletce made in China tylko w celach kolekcjonerskich, a rzeczywistość wróciła na podłodze w korytarzu mojego mieszkania.

W chwili, w której pojęłam swoją sytuację, ujrzałam oliwny gaj, daleko przed sobą, po lewej. Nie pierwszy, jaki mijałam, ale pierwszy, który po prostu się pojawił. Nie było go na horyzoncie. Co więcej, nie było go w tym miejscu jeszcze chwilę wcześniej i doprawdy, nie dbałam o to. Czas i przestrzeń zawijały się tutaj w sposób może nienaturalny dla znanego mi świata, ale pasujący do tej bezkresnej pustyni.

Po kilku krokach dojrzałam też, że ktoś na mnie czeka. Na wystrzępionym końcu drogi, gdzie niestarannie oderwano kawałek asfaltowego jęzora. Wtedy właśnie po raz pierwszy zobaczyłam Mistrza, mumię w pomarańczowej szacie mnicha. W jego czaszce, obciągniętej ciemną, suchą skórą, bielały ślepe oczy, dwie mleczne tarcze księżyca. W głosie brzmiała ziemia, ale nie swojska, wilgotna, w jakiej mnie pochowano, lecz wyschła, spękana, spalona słońcem umarłych.

– Witaj – powiedział.

Nie czułam strachu ani odrazy, patrząc w jego zmumifikowane oblicze, bowiem tchnęło spokojem i mądrością.

– Gdzie ja jestem? – wydusiłam, nie odrywając od niego oczu. – I czy te cykady mogą się zamknąć?

– Jesteś u Bramy – powiedział cicho Mistrz. – I nie, nie mogą.

Jedna z nich wrzasnęła w kępie cierni u moich stóp, w jej zgrzytliwym głosie brzmiał nieukojony gniew, wściekła żądza zemsty.

– Nie można zamknąć gęby udręczonym duszom? – wyrzuciłam z siebie na wydechu, tknięta impulsem z rodzaju tych, które kazały mi kosztować magicznych grzybków i pić z każdego kieliszka, który mi podsuwano.

Słyszałam suchy szelest skóry Mistrza, widziałam powolny, jakby bolesny ruch jego okaleczonych warg, gdy obnażył zęby w trupim uśmiechu. I zrozumiałam nie tylko, czym naprawdę są cykady, ale także, że stoję przed oświeconym. Zupełnie jakby obmył mnie jego blask.

* * *

Przychodzą przez cały dzień. Mistrz właściwie nie rusza się z krańca drogi, a jeżeli już, to tylko by przysiąść na chwilę. Nie wydaje się znużony. Często śpię przy nim albo spoczywam na jego ramionach, chociaż wiem, że w nocy i tak mnie wezwie. Wówczas będę mu naprawdę potrzebna. Jego dłonie będą pieściły moją śliską skórę, a ja pogrążę się w dzikiej euforii, uświęconym akcie ostatecznego oddania.

Na razie pełznę za kobietą, w brzuch parzy mnie rozgrzana ziemia, przed oczami migają mi jej stopy w obdartych, zakurzonych tenisówkach. Po powitaniu z Mistrzem natychmiast wyrusza, by zwiedzać, zapoznać się z terenem. Spogląda na ludzi, którzy śpią lub siedzą w cieniu drzew. Nie zatrzymuje się. Szuka krańca nieba albo Bramy. Nie wie, że pustynia nie ma końca, a Bramą jestem ja.

Mijają godziny i kobietę musi dręczyć pragnienie. Zatrzymuje się w końcu, a ja razem z nią. Przykuca, jej krótkie paznokcie orzą wyschłą na wiór ziemię. Zwijam się wygodnie i patrzę na nią pionowymi źrenicami, gdy jęczy i dyszy z wysiłku, żłobiąc dołek. Spędzi na pustyni czterdzieści dni, a jeżeli naprawdę jest podobna do mnie, zdąży przez ten czas przywyknąć do bolesnej suchości w gardle. Jej głos nabierze ochrypłego, zapiaszczonego brzmienia.

Spoglądają na mnie jej brązowe oczy.

– No co? – pyta cicho. – Czemu za mną pełzniesz? Czemu tak się gapisz? Węże powinny wypełzać w nocy.

Powiedziałabym jej, że tak naprawdę wcale nie jestem wężem, lecz mogę tylko patrzeć w głębię jej źrenic i miarowo wyrzucać rozdwojony język, smakujący powietrze, równie suche jak pustynia. Wyczuwam w nim bunt i gniew, które narastają w kobiecie. Podnosi kamień i ciska nim we mnie, ale ja zgrabnie odsuwam się w bok i zwijam z powrotem. Cykady grają wokół, nic ich nie obchodzi nasz milczący pojedynek na spojrzenia.

Kobieta wraca do kopania dołka. Przyglądam jej się, dopóki nie rezygnuje, odkrywszy, że pod twardą, spieczoną warstwą ziemi nie ma nawet grama wilgoci, tylko suchy piach. Prostuje się i idzie dalej, zataczając się lekko. Chrzęszczący odgłos jej kroków zagłuszają cykady. Podążam za nią, cicho i wytrwale.

W ten sposób docieramy do klifu – kobieta i wąż, który jej nienawidzi. Podpełzam na sam jego skraj, tam gdzie i ona się zatrzymuje. Tak jak ona patrzę w dół.

Można pomyśleć, że tam, gdzie jest klif, musi być i morze. Ostro opadający w dół, mocno podmyty u stóp jak zniszczony przy dziąśle ząb. Wody jednak nie ma, w dole ciągną się tylko spękane skały, kolczaste krzewy i oczywiście cała ta gorąca równina rozbrzmiewa hałaśliwym lamentem.

Podobno można przywołać morze. Niekiedy przychodzi samo – wściekłe występuje z brzegów i zabiera tego, po kogo przyszło. Tak mi powiedział kiedyś Mistrz, gdy jeszcze byłam człowiekiem, gdy przez czterdzieści dni czekałam na Sąd Ostateczny i zabijałam czas rozmowami ze strażnikiem. Gdybym tylko siedziała spokojnie w cieniu oliwek, na rozgrzanej ziemi, gdybym nie odkryła w Mistrzu ludzkiej duszy, prawdopodobnie moje serce wciąż należałoby do mnie.

Tak czy inaczej, odkąd tu jestem, nigdy nie widziałam morza.

Kobieta obok mnie postępuje o krok. Rozkłada szeroko ręce i zamyka oczy. Jej ubrania i włosy powiewają, gdy spada, szybko i ciężko jak kamień. Uderza o skały w dole, jej ciało obija się bezwładnie wśród nich, a później zaczyna krzyczeć. Wyje z powodu bólu zgruchotanych kości i rozdartej skóry. Może też z rozpaczy. To nieistotne. Pustynia wysłuchuje wszystkiego, pozwala na wszelkie próby, czasem nawet wydaje się, że rozumie cierpienie ludzkiego umysłu, chwiejącego się na skraju bezdennej przepaści. Ale nie okazuje litości.

Zawracam i pełznę po piasku w drogę powrotną, do Mistrza. Muszę się zjawić, nim wzejdą gwiazdy i czyjaś czterdziestodniowa pokuta dobiegnie końca.

Kobieta wróci. Oni zawsze wracają. I tak nie mają dokąd pójść.

* * *

Na niebie lśnią gwiazdy, a Mistrz unosi mnie w zasuszonych dłoniach ku nim, jakby chciał złożyć ze mnie ofiarę. Poruszam się delikatnie, ocierając o niego. Chcę mieć go blisko siebie, chcę by czuł pod palcami moje trzepoczące w piersi serce, chcę poddać się jego dotykowi, jego władzy. Gdyby zacisnął pięści, zgniótłby między nimi moje umięśnione sploty i świadomość, że w pełni jestem w jego mocy, wprawia mnie w ekstazę. Chyba go nie kocham; takie ekstatyczne uniesienie nie może być wyłącznie miłością.

Mężczyzna, do którego przyszliśmy, jest stary jak wielu ludzi tutaj. Siedzi w kucki w gaju oliwnym i unosi osadzone w pomarszczonej twarzy jasne oczy. Patrzy na mnie.. Wokół, w milczącym kręgu, czekają inni. Niektórzy pewnie się boją, inni tylko niecierpliwią, spragnieni końca własnej pokuty.

Mistrz opuszcza mnie powoli do sądzonego człowieka. Sprężam się, wyrzucam naprzód trójkątny, płaski łeb, rozwieram przeraźliwie szeroko szczęki. Moje zęby, długie i zakrzywione, trafiają w szyję starca. Zawsze bezbłędnie. Wstrzykuję w jego żyły jad, czuję jak tężeje jego ciało.

Później rozpada się w piasek. W pysku zostaje mi jego smak.

Wyrzucam z paszczy rozdwojony język. Zrywa się wiatr i targa ubraniami ludzi. Na niektórych z nich czas zmienił je w łachmany. Pomarańczowa szata Mistrza podrywa się, tańczy i łopocze. Dusza ludzka w swej pierwotnej formie jest prochem. Wiatr porywa ją do góry, a gdy cichnie, nie zostaje po niej nic. Zmiażdżona w szprychach koła cierpień, zostaje zabrana, by wstąpić w nowe ciało. Kiedyś do nas wróci.

Mistrz kładzie mnie sobie na ramionach i spogląda na ludzi w oliwnym gaju. Stoją w ciszy, część pochyla głowy, jakby byli świadkami pogrzebu. Nie mają pytań. Szkoda. Mistrz jest tu po to, by na nie odpowiedzieć. By im pomóc. Mógłby nauczyć ich wszystkiego o tej krainie, gdyby tylko chcieli wiedzieć.

Po czterdziestu dniach jestem już tylko ja – a raczej moja trucizna. To ona jest tutaj sędzią. Wstrzyknięta w żyły, uwalnia przywiązane do martwej, cielesnej formy dusze lub wręcz przeciwnie, na zawsze więzi je w czarnym ciele cykady.

* * *

Kiedy nadszedł dzień mojego sądu, Mistrz nie miał jeszcze prawdziwego węża, lecz kielich, którego nóżkę oplatał gad rzeźbiony w srebrze, z oczami z drobnych bursztynów. Czekałam, siedząc samotnie pośród kolczastych krzewów. Dzień spędziłam w pełnym słońcu i gdy nadszedł wieczór, chłód przyjemnie pieścił moją skórę przez spocone ubranie.

W przeciwieństwie do pozostałych nie chciałam odchodzić.

Nie czułam się przywiązana do swojego życia. Mistrz wielokrotnie mi mówił, że w ten sposób człowiek staje się cykadą. Jeżeli nie potrafi uwolnić się od przeszłości, oczyścić z nienawiści i miłości, wybaczyć sobie i innym, pozwolić sobie na zapomnienie. Ale ja nie zostawiłam niczego i nikogo w moim życiu; może tylko rodziców, którzy od czasu śmierci brata stali się dwoma kukłami, niezdolnymi do jakichkolwiek poruszeń. Rozumiem ich. Kochali brata. Ja też go kochałam. I nikt nie spodziewał się, że pochłonie go rzeka, w której pływał z kolegami w czasie letnich kolonii.

To właśnie wtedy moje życie się skończyło. Wtedy umarła moja dusza. Zielony samochód tylko sprawił, że dołączyło do niej ciało.

Najpierw płakałam i wyłam. Później zaczęłam szukać śmierci, wędrować nocami po klubach, chodzić do toalety z przypadkowymi facetami, częstować się substancjami made in China. Nikogo to nie obchodziło. Odejście mojego brata było wstrząsem, który wyczerpał emocje mojej rodziny.

Jakoś przeżyłam. Przeżyłam studia, przeżyłam znalezienie własnego mieszkania, dwa nieistotne związki, pracę w korporacji. Przeżyłam ze sztucznym uśmiechem z pustką zamiast duszy. A koniec był tak samo pozbawiony znaczenia jak wszystkie te wypalone dni.

Nie miałam do czego wracać. Nikogo nie oskarżałam. Nikogo nie nienawidziłam. Za nikim nie tęskniłam.

Ale nie chciałam także iść dalej. Nie chciałam odrodzić się w nowym wcieleniu i wrócić do świata, odarta ze wspomnień. Mogłam przetrwać rozłąkę z Mistrzem. Świadomość, że go zapomnę, rozrywała mi duszę. Pragnęłam hołubić każde wspomnienie związane z nim, każdy dialog, każdy jego ruch i gest.

Nic nie powiedział. Zawsze żegna umarłych milczeniem. Wyciągnął do mnie kielich. Spojrzałam w jego białe oczy, usiłując cokolwiek z nich wyczytać. Dziś jestem mądrzejsza i wiem, że tylko obnażyłam własną duszę. Mistrz mnie nie kocha. Jest ponad takie uczucia.

Przytknęłam kielich do warg i wypiłam łyk trucizny. Smakowała gorzko jak rozgnieciony antybiotyk. Nie zdążyłam oddać naczynia Mistrzowi

Ból był krótki. Rozpadłam się w proch, lecz wiatr po mnie nie przybył. Zamiast tego nastąpiła kolejna eksplozja cierpienia i tym razem naprawdę myślałam, że zginę. Wyłabym z bólu, gdybym mogła, lecz straciłam mowę. Parzyła mnie każda drobina istnienia, formowana w nowe ciało.

Leżałam na spękanej ziemi.

Mistrz złapał mnie u nasady głowy, uniósł i rozwarł moje szczęki, zaciskając palce. Otworzyły się szerzej niż kiedykolwiek, jadowe kły rozłożyły się powoli. Mistrz oglądał chwilę kroplę trucizny, która skapnęła z jednego z nich.

– Zdecydowano – powiedział tylko i położył mnie na swoich ramionach. Chyba byłam wtedy szczęśliwa.

W pewnym sensie dalej jestem. Teraz po prostu lepiej znam cenę tego szczęścia.

* * *

Kąsam starowinkę, drżącą, małą i pomarszczoną jak skorupa orzecha. Rozpada się w piasek i odchodzi, niesiona wiatrem. To dobra noc, jeszcze nikt nie przemienił się w cykadę. Wiem, że Mistrza to raduje. Wypełnił swoją rolę jak należy – skutecznie poprowadził tych ludzi do nowego, być może lepszego życia.

Kobieta stoi obok. Jej oczy spoglądają na akt przemiany, zniknęło z nich całe ciepło, pozostała tylko udręka. Nie wygląda na kogoś, kto rzucił się z klifu. Jej ubranie jest miejscami potargane.

I to wszystko.

– Co się z nimi dzieje, gdy zabijasz ich w ten sposób? – pyta.

Mistrz kręci głową i mówi mądrym, suchym, łagodnym głosem:

– Nie zabijam ich. Pozwalam im podążać dalej.

– Do nieba lub piekła?

– Do następnego wcielenia.

Waży to przez chwilę w duszy, a wreszcie wyrzuca:

– Nie wierzyłam w reinkarnację. Nigdy.

– To bez znaczenia – mówi Mistrz.

Dostrzegam na jej twarzy konsternację. W pewnym sensie właśnie to jest najtrudniejsze po zejściu z drogi – pogodzenie się z faktem, że nasza wiara nie jest tu istotna. Nie przechyla szal wagi, chyba że jesteśmy do niej zbyt przywiązani.

– A co z ludźmi, którzy osiągnęli nirwanę? – pyta kobieta, gdy Mistrz już odchodzi.

Odwraca się. Zawsze to robi, gdy z kimś rozmawia. Twarzą w twarz, nigdy inaczej.

– Nie trafiają tutaj – mówi Mistrz. – Tak samo jak dusze roślin i zwierząt.

– Co się z nimi dzieje?

– Nie wiem. Jestem tylko mnichem, pogrążonym w medytacji głębokiej niczym śmierć. Nie znam bardzo wielu tajemnic.

Kobieta przyciska dłoń do dekoltu, przesuwa palce na gardło i muska je czubkami palców. Potem wolno, bardzo wolno, kiwa głową. Wiem już, jakie zada pytanie i wiem, że później będzie spędzała dnie u boku Mistrza, by dowiedzieć się, jak sprawić, by wiatr zabrał ją ze sobą.

– A cykady? – Jest do mnie taka podobna. Mogłaby być moim wcieleniem, gdybym nie została na zawsze na pustyni. – Czyimi duszami one są? Za co zostały przeklęte?

– Duszami uwiązanymi do dawnego życia. Duszami niezdolnymi do rozpoczęcia nowego – wyjaśnia Mistrz. Nauczanie to jego rola, ale czuję się zdradzona. Słyszę nowy ton w suchym głosie, sympatię, z którą kiedyś odzywał się do mnie. Nie jestem jedyna. Ta prawda pali moje wnętrzności. A skoro ja mogłam zastąpić kielich, być może znajdzie się i zastępstwo dla węża. – Uwięzionymi na zawsze w tej krainie.

* * *

Dzieje się tak, jak przewidywałam. Kobieta podchodzi do Mistrza, gdy tylko może. Nie wędruje już po pustyni, wręcz przeciwnie, trzyma się blisko. Choćbym chciała, nie mogę stracić jej z oczu.

– Mam w sobie dużo gniewu, żalu i bólu – mówi po kilku dniach. – Chcę się ich pozbyć. Chcę iść dalej.

Teraz jeszcze chce. Wkrótce będzie pragnęła tylko trwać u boku Mistrza, który stara się pomóc. Zaleca jej medytację i cały następny dzień mam rozrywkę w przerwach między drzemkami. Widzę, jak kobieta siedzi w cieniu oliwek, nogi ma skrzyżowane, powieki zaciśnięte, dłonie na podołku. Właściwa pozycja, ale promieniuje z niej napięcie.

Następnego dnia znów przychodzi do Mistrza, złamana, zrozpaczona. Wtedy kładzie suchą dłoń na jej drobnym ramieniu, a ja mam ochotę wystrzelić naprzód, zatopić zęby w opalonej kostce kobiety i wtłoczyć ją swoim jadem w ciało cykady.

– Skoro medytacja nie pomaga ci znaleźć spokoju, nie próbuj na siłę – tłumaczy łagodnie Mistrz. – Musisz poddać się pustyni. Módl się, śpij lub patrz na horyzont. Poszukaj wyciszenia. Masz dużo czasu.

Później widzę ją, jak klęczy pod oliwkami, dłonie ma złożone, głowę pochyloną i szepcze jakieś słowa. Nie jest sama. Na pustyni wielu modli się, zmawiając pacierze lub skłaniając głowę do wyimaginowanej Mekki. Z tego, co pamiętam, ja leżałam na plecach i patrzyłam w niebo.

Obserwuję kobietę. Teraz się nie modli. Oderwała twardy, zdrewniały kawałek krzewu i odziera go z cierni. Ja leżę wygodnie zwinięta w cieniu właśnie tego krzaka. Powoli przymykam oczy, bezwiednie smakując językiem powietrze.

I nagle wyczuwam w nim wilgoć.

Senność ustępuje. Wypełzam ze swej kryjówki i pędzę do drogi. Czuję wodę, sól, jod. Przesycają powietrze. Dopadam do nóg Mistrza, owijam się wokół jego kostek, ale on nawet na mnie nie patrzy, tylko spogląda w kierunku klifu.

– Nie – mówi cicho i pierwszy raz słyszę w jego głosie rozpacz.

Nie wiem, co mam uczynić, podczas gdy horyzont wzbiera wściekłym, spienionym błękitem. Chcę otulić ramiona Mistrza, ale on nie podnosi mnie z ziemi. Jakiś dawny instynkt krzyczy we mnie, że powinnam uciekać.

Słyszę okrzyki ludzi, którzy także dostrzegli morze. Wilgoć i sól są już wyczuwalne w powietrzu. Wraz z nimi przychodzi mokry, niosący drobinki wody wiatr.

Fala jest ogromna. Błękitna, drżąca ściana o spienionym grzbiecie i stopach z huczącej kipieli. Niektórzy rzucają się do ucieczki, ale ja nieruchomieję przy Mistrzu. Zamierzam przy nim pozostać, lecz potężny, obcy żywioł weryfikuje moją decyzję. Spada na mnie ogromna masa wody, podrywa mnie jej niesłychana siła i pędzę, oślepiona, zaduszona niczym kociak, miotana naprzód przez morze. Wokół mnie pieni i mąci się cała pustynia – piach, krzewy, pokutnicy i milczące cykady.

Morze wypluwa mnie wreszcie na piach, w kłębowisko namokłych chwastów. Leżę wilgotna, tak jak ziemia wokół mnie. Czarne owady, które znam tak dobrze, usiłują przywrócić pustyni równowagę. Są zarazem żałosne i zabawne, gdy trzepią mokrymi skrzydłami, przebierają cienkimi kończynami lub ociężale, niezgrabnie jak to one, usiłują poderwać się do lotu.

Wyrzucam język z pyska. Smak soli odchodzi, oddala się, wilgoć jednak pozostaje. Lecz nie na długo. Słońce praży z błękitnego nieba i cała pustynia zdaje się parować. Obserwuję to, leżąc wśród namokłych gałązek, podobna do cętkowanego wodorostu.

Nawet Mistrz ocieka wodą, gdy idzie przez parującą pustynię. Odgarnia krzaki i podnosi mnie.

– Zabrało ją – mówi z napięciem.

Zaśmiałabym się, gdybym miała ludzką formę. Morze wysłuchało moich ukrytych pragnień.

Dobrze wiem, kogo ma na myśli Mistrz i jestem pewna, że on zdaje sobie sprawę z moich uczuć. Kładzie mnie teraz na ramionach i rusza przez pustynię. Z jego szaty kapie woda, znacząc spękaną ziemię. Przymykam oczy, poddaję się miarowemu kołysaniu kroków Mistrza. Dopiero po chwili pojmuję, dokąd idziemy, lecz to nie wystarczy, aby mnie rozbudzić. Z każdym krokiem powietrze na nowo nabiera posmaku soli.

Leniwie otwieram oczy dopiero, kiedy docieramy do klifu. W dole fale biją o skalną ścianę, ale poza tym błękitny przestwór jest nieruchomy i spokojny. Zastanawiam się, czy to Mistrz go wezwał. Prawdopodobnie tak, za bardzo rożni się od wściekłej, zachłannej kipieli, która uderzyła w nas wcześniej.

Mistrz zdejmuje mnie z ramion.

– Zrób to dla mnie – prosi. – Sprowadź ją.

Dopiero teraz rozumiem. On już wybrał, jeszcze zanim mój jad przeobraził kobietę w nową Bramę.

Rezygnuje z sądów. Wyrzeka się ich. Zamyka Bramę. I robi to wszystko, chwieje światem w posadach, ponieważ chce odzyskać tę kobietę.

Ciska mnie w głębinę. Lecę prosto, wyprężona jak strzała, a potem wpadam w słoną wodę. Próbuję wypłynąć na powierzchnię, lecz pochłania mnie obca moc. Chcę wyciągnąć rękę w górę, po pomoc, ale nie mam rąk. Chcę krzyczeć, ale odebrano mi krzyk.

Nawet cykady mogą lamentować. Tylko ja jestem niema.

* * *

Obudził się przed południem z głową pękniętą na pół i zobaczył naleśniki. Stały na nocnej szafce. Tomek uniósł się na łokciach, żeby spojrzeć na dziewczynę, która usadowiła się wygodnie w fotelu naprzeciwko łóżka, pod reprodukcją „Kurtyzany” van Gogha. Sunęła zaaferowana palcem po ekranie smartfona. Jej krótko obcięte, nastroszone włosy, na końcach ogniście rude, a przy nasadzie czerwone, wydawały się dziwnie nie na miejscu na tle pastelowej ściany.

– Sorry, że grzebałam ci po kuchni – powiedziała dziewczyna głosem ochrypłym od alkoholu i papierosów. – Byłam głodna.

– Spoko – mruknął. – Przypomnisz mi, jak masz na imię?

– Gosia. – Uniosła szare oczy znad ekranu telefonu, żeby na niego spojrzeć. – Nie pamiętasz, jak ktoś ma na imię, ale łzawą historię o swojej siostrze mu opowiadasz?

Tomek się wzdrygnął.

– To nie jest łzawa historia – rzekł sucho.

Odgarnął kołdrę. Miał na sobie bokserki i dobrze. Czuł się z tym zdecydowanie lepiej, skoro Gośka była ubrana w swoją małą czarną i rajstopy. Powlókł się do łazienki. Gdy wrócił, patrzyły na niego szare oczy.

– Jeżeli to prawda, przykro mi – powiedziała Gosia.

– Prawda – wydusił, usiadł na łóżku i sięgnął po talerz.

Naleśniki były pyszne – wypełnione białym serem i polane czekoladą. Tomek przywykł do mrożonek. Szczerze mówiąc… od dawna nie jadł niczego, co nie miałoby posmaku sztucznych aromatów.

– Nie opowiadałbym takich rzeczy, żeby zaimponować dziewczynie – dodał.

Gosia wzruszyła ramionami, jakby chciała powiedzieć, że jej brak wiary w męski rodzaj jak najbardziej to dopuszcza.

– Przykro mi – powtórzyła.

Tomkowi też było przykro. Cholernie przykro. Odkąd jego trzydziestoletnia siostra powiesiła się na strychu domu, w którym mieszkała z rodzicami, przez cały czas odczuwał przytłaczający ciężar smutku. Zupełnie jakby upiorny duch siedział mu na karku, gnąc kręgosłup do ziemi. Nie zostawiła listu. Czasami zastanawiał się, co chciałby w nim przeczytać. „To nie wasza wina. Wszystko jest w porządku. Po prostu odechciało mi się żyć”.

Ale to oczywiście była ich wina. Rodziców i jego, zwłaszcza jego. Nie widział cienia, który padł na życie Moniki, nie dostrzegł smutku w jej oczach, bólu w ruchach, strachu w gestach. Później znalazł jej dziennik – wygrzebał go z szuflady biurka, tej, do której jako nastolatka nigdy nie pozwalała mu zaglądać. Przeczytał od deski do deski i od tamtej pory nie mógł spać spokojnie.

Zgwałcona. Została zgwałcona. Nie napisała kiedy i gdzie. Nie napisała, co z tym zrobiła (Chryste, powiesiła się, naprawdę musiał czytać o jej planach?). Nie opisała szczegółów (dzięki Bogu, bo chyba bym do niej dołączył).

Najgorsze jednak, że nie napisała, kto to zrobił. Tomek mógł tylko wściekać się, kartkować jej dziennik i wierzyć w boską sprawiedliwość, tak często niebyłą. Żadnego wynajmowania Ukraińców. Nawet nie mógł dopaść gnoja w ciemnej uliczce, zmienić mu gęby w krwawą masę albo sprzedać kosy pod żebra. A bardzo chciał. Mógłby stać się mordercą, gdyby tylko miał jakikolwiek trop.

– Wiesz, zwykle po prostu wychodzę i nikomu nie tłukę się po mieszkaniu. Lubię jeść na mieście – odezwała się Gosia, wyrywając go z pochmurnych myśli. – Pewnie opowiedziałeś mi to wszystko, bo byłeś napruty jak szmata. Ale chyba mogłabym ci trochę pomóc. To znaczy... znam kogoś, kto by mógł.

– Ach, tak? – mruknął sceptycznie Tomek, zastanawiając się, czy chodzi o psychoterapeutę, czy o bioenergetyka. To pierwsze jeszcze by strawił, ale w przypadku drugiego chyba wyrzuci wariatkę za drzwi.

– To jakieś półtorej godziny samochodem – powiedziała Gosia. – Za miastem, w lesie. Mieszka tam wiedźma.

– Że co? – burknął Tomek.

Spojrzał w szare oczy Gosi. Wpatrywała się w niego spokojnie, jej twarz była poważna. Na nosie i policzkach miała bardzo blade piegi. Tomek zaczynał rozumieć, czemu to właśnie ją wyrwał.

– Wiedźma – powtórzyła dobitnie Gosia. – Potrafi ożywiać zmarłych. Może ci pomóc, jeżeli ją przekonasz.

* * *

Nie wiedział, dlaczego to robi. Wszystko mu mówiło, że pomysł jest idiotyczny. Czuł się źle, bolał go żołądek, nie tylko od jedzenia, od którego odwykł, ale też – a może przede wszystkim – z nerwów. Zaciskał palce na kierownicy tak mocno, że bielały mu knykcie.

Gosia zapadła się w fotel obok niego. Srebrna toyota sunęła szybko dziurawą drogą. Tomek wiedział, że dociska pedał gazu zbyt mocno. Czerwona strzałka prędkościomierza ostrzegała przed zakończeniem podróży w rowie.

Ale tak bardzo chciał wiedzieć. Tak bardzo chciał się przekonać.

Spojrzał we wsteczne lusterko. Zobaczył, że cały czas było źle ustawione. Widział w nim odbicie swoich brązowych, zmęczonych oczu, tkwiących w nieogolonej twarzy.

Toyota wjechała do lasu, baldachim drzew zamknął się nad nią cicho. Gosia poprawiła się wreszcie w fotelu.

– Zwolnij – poprosiła cicho. – Gdzieś tutaj musi być zakręt.

Przestał wduszać gaz, pozwolił samochodowi wytracić chociaż część prędkości. Z naprzeciwka nadjechał biały pojazd, Tomek szarpnął kierownicą, ale i tak niemal musnęli się z tamtym lusterkami.

– W lewo – powiedziała Gosia.

Tomek skręcił na wyboistą, wysypaną żółtymi kamieniami drogę, zwolnił i wrzucił niższy bieg. Nie chciał stracić zawieszenia.

– To nie jest państwowy las? – spytał.

– Jest – odrzekła Gosia. – Ten po drugiej stronie drogi. Reszta należy do mojej rodziny.

– Twojej rodziny?

– No tak. Jestem kuzynką wiedźmy.

Tomek niechętnie pomyślał, że dał się wrobić.

– Ile mnie to będzie kosztowało? – spytał. – Jej rzekoma pomoc?

Gosia westchnęła i pokręciła głową. W jej uszach zakołysały się srebrne kolczyki.

Tomek zobaczył bramę w płocie ze sztywnej siatki, ogradzającym zarośnięty ogród. Pośród wysokich traw i chwastów biegła wydeptana ścieżka, prowadząca do nieco zaniedbanego, parterowego domu z czerwonej cegły. Tomek zatrzymał samochód tuż przed bramą.

– To tutaj? – spytał.

– Tak – potaknęła Gosia i wysiadła.

Tomka kusiło, by wrzucić wsteczny i wcisnąć gaz do dechy, ale tylko pociągnął za klamkę i wysiadł również. Las pachniał wilgocią, powietrze było ciepłe. Zaszeleściły trawy i z kępy pokrzyw wyskoczył wilczur, wielki i siwy. Dopadł płotu i zaczął wściekle ujadać, obnażając potężne, żółtawe kły. Trzasnęły drzwi domu.

Na pierwszy rzut oka było widać, że rzekoma wiedźma jest z Gosią spokrewniona. Jej sięgające ramion włosy miały ciemnorudą barwę, a kiedy się zbliżyła, Tomek dostrzegł, że obie kobiety łączą też inne szczegóły – piegi, szare oczy, czy duże, równe zęby, błyskające między wąskimi wargami. Włosy wiedźmy tworzyły jednak na sklepieniu czoła charakterystyczny trójkąt, którego Gosia nie miała. Ubierała się również nieco inaczej, nosiła wyraźnie sprane dżinsy i za dużą koszulkę, białą, bez nadruków.

– Cześć, Felka! – zawołała do niej Gosia, przekrzykując psa. – Poznaj Tomka!

– Cicho, Kłak! – fuknęła Felka.

Wilczur ucichł natychmiast, zakręcił się w miejscu i usiadł przy jej nodze, waląc o ziemię ogonem. Wiedźma uchyliła bramę, żeby mogli przejść.

– Chciałbym wiedzieć, ile będzie mnie to kosztowało – powiedział Tomek, wchodząc na ścieżkę.

– Trzy dychy za godzinę – burknęła ironicznie Felka. – A na poważnie, skoro przeszkadza ci gościnność, możesz pić własną herbatę.

– Kiedy mówiłam, że Felka być może ci pomoże, właśnie to miałam na myśli – zapewniła Gosia. – To nie jest biznes. No, chodź.

Ujęła jego dłoń. Tomek dał się pociągnąć w kierunku domu, czując się trochę jak zagnany w pułapkę. W małym, ciasnym przedsionku zdjęli wszyscy buty i gospodyni wprowadziła ich do następnego pomieszczenia, przyjemnej, chociaż małej kuchni ze stołem pod oknem i starym, gazowym piecykiem. Nigdzie nie było śladu suszonych ziół, żabich skórek, szczurzych ogonków czy choćby czarnego kota. Zamiast tego buczała cicho stara lodówka, a kiedy Felka otworzyła szafki, żeby wyjąć naczynia, Tomek dostrzegł tylko talerze.

– Siadajcie – zachęciła ich wiedźma. – I opowiadajcie.

Tomek zajął krzesło. Gosia usiadła przy nim i to ona zaczęła:

– Chodzi o siostrę Tomka.

Był zdziwiony jak szczegółowo powtórzyła opowieść, zaczynając od samobójstwa, poprzez próby odkrycia prawdy, aż po znalezienie dziennika. „Nocą się budzę i ciągle mam wrażenie, że leżę przygnieciona jego ciężarem i horror się powtarza”, napisała Monika w ostatnim wpisie. „Nie zniosę tego. Nie zniosę tych wspomnień. Nie jestem w stanie poprosić o pomoc. Próbowałam, ale słowa zawsze więzną mi w gardle, więc udaję dalej. I czuję, że już nie mogę. Chcę odejść. Wygrał”.

Gosia ucichła, a Tomek siedział z twarzą w dłoniach.

– Nie zapisała nazwiska ani imienia tego gnoja – powiedział stłumionym głosem.

„Nie jestem w stanie poprosić o pomoc. Próbowałam, ale słowa zawsze więzną mi w gardle, więc udaję dalej”. Dlaczego? Jak Monika w ogóle mogła pomyśleć, że się od niej odwrócą? Tomek nie wiedział, jakby ją wsparli, nie miał pojęcia, jak zareagowałby na jej wyznanie, ale na litość boską, na pewno nie pozwoliłby jej na randkę z czerwonym winem i grubym sznurem!

– A co byś zrobił, gdybyś znał to nazwisko? – spytała Felka.

– Wyprułbym draniowi flaki.

– Naprawdę?

– Na pewno bym się z nim policzył – powiedział Tomek.

Felka uśmiechnęła się z politowaniem. Tomek zacisnął pod stołem pięści, gdy postawiła przed nim kubek z parującą herbatą, cukierniczkę i butelkę soku cytrynowego. Śmiała się z niego. Z jego bezsilnego, przepełnionego nieukierunkowaną nienawiścią gniewu.

Gosia wzięła herbatę z rąk kuzynki i uśmiechnęła się do niej kocio. Tomkowi ten uśmiech się podobał. Znalazł drugi powód, dla którego poszedł z nią do łóżka.

– Pomożesz? – spytała cicho Gosia.

Wiedźma wydęła wąskie wargi i prychnęła lekko.

– Tak – zapewniła. – Pomogę. Kobiety powinny okazywać solidarność w pewnych sprawach.

Usiadła ze swoją herbatą po drugiej stronie stołu. Tomek przełknął łyk gorącego napoju. Ledwo przeszedł mu przez zaciśnięte gardło i dopiero wtedy zdał sobie sprawę, że zapomniał posłodzić napar.

– To co teraz? – spytał. – Jakiś rytuał? Muszę ci coś dostarczyć?

– Nie – powiedziała spokojnie Felka. – Opowiedziałeś mi dość o swojej siostrze. Poślę po duszę, a ona przybędzie, jeżeli nie zapomniała już swojej formy.

– Nie zapomniała swojej formy?

– To ma miejsce, jeżeli upływa dużo czasu. Wtedy dusza nie jest już osobą, która stąpała po tym świecie, więc nie można jej wezwać. Nie zostanie rozpoznana, jeżeli sama nie będzie wiedzieć, kim była.

– Ale zobaczę ją? – spytał Tomek z naciskiem.

– To już zależy od niej – stwierdziła Felka. – Ale nie wiem, czy będziesz chciał. Rzadko przywracam światu zmarłych, tak samo rzadko robiła to moja matka i babka. Oni są gniewni. Zawsze.

– Gniewni? – wydusił Tomek.

– Tak – potaknęła cicho wiedźma, dosypując cukru do swojej herbaty. – Bez względu na to, co czeka na nich w zaświatach, gdy wracają, przepełnia ich nienawiść, gniew i żądza zemsty. Zawsze znajdą kogoś, kto w ich opinii jest winny ich śmierci. Dlatego powiedz mi... na pewno powinnam ci pomóc?

Pochyliła się ku niemu. Tomek spojrzał w jej szare oczy i przygryzł mocno dolną wargę.

Przypomniał sobie, że człowiek, który skrzywdził Monikę, wciąż chodzi po świecie. Wolny, radosny, nieokreślony. Poza jego zasięgiem.

Już niedługo, skurwysynu – poprzysiągł mu. Już niedługo.

* * *

Gosia krygowała się, prosiła o podrzucenie na dworzec lub przystanek autobusowy, ale w końcu podała Tomkowi adres. Odwiózł ją do podmiejskiej dzielnicy, wskazała mu dom jak z bajki – piętrowy, ze spadzistym dachem, biało-czerwony, otoczony zielenią króciutko przystrzyżonej trawy i żywopłotu. Zaparkował przed drewnianą bramą, a Gosia wysiadła. Patrzył chwilę, jak gmera w niewielkiej torebce, jakby chowała tam pół świata. Wreszcie otworzyła kluczem furtkę i ruszyła po żwirowanej ścieżce, w której zapadały się jej obcasy. Odwróciła się w połowie drogi i pomachała Tomkowi. Uniósł rękę, a później odjechał, nie chciał, żeby sobie pomyślała, że jej pilnuje czy co.

Skręcając na końcu ulicy, sięgnął po telefon, leżący w zagłębieniu pod ręcznym hamulcem. Przesunął palcem po ekranie, wpisał w wyszukiwarkę imię Gosi, ale nie miał jej numeru. W gruncie rzeczy to chyba lepiej.

Nie docierało do niego, że właśnie odwiedził wiedźmę i ożywił Monikę. Nie wyciągnięto od niego ani grosza. Chyba wolałby, gdyby wizyta u Felki kosztowała trzy dychy za godzinę. Przynajmniej teraz wściekałby się na własną głupotę, a nie czuł tej dziwnej pustki, jakby wyrwano mu duszę i wysłano w stan nieważkości.

Wrócił do domu i wypił kilka łyków wczorajszej herbaty. Znalazł w lodówce ostatnią butelkę wody mineralnej, a później razem z nią wrócił do rozgrzebanej pościeli, pachnącej potem. Wtulił twarz w poduszkę i wyczuł ulotną, charakterystyczną woń. Chyba wytarł w pościel palce, którymi pieścił Gosię; często właśnie tak robił.

Chciał zasnąć, zapomnieć o suchości w gardle, o tępym bólu głowy i uciążliwym niepokoju. Ale tylko leżał, przytulał do piersi zimną butelkę i wpatrywał się w ścianę. Jak poważnie ranny kot, ukryty pod śmietnikiem, czekający na ozdrowienie lub śmierć.

* * *

Kiedy zadzwonił telefon, było już ciemno.

Tomek przetoczył się na plecy. Czuł silne wibracje na udzie. Sięgnął tam ręką i wygrzebał z kieszeni smartfona. Jego ekran był tak przeraźliwie jasny, że Tomkowi łzy napłynęły do oczu.

Połączenie z telefonu domowego rodziców. Tomek poczuł drgnięcie niepokoju. Ojciec i matka byli zdrowi, ale już wiekowi, a w dodatku ojciec palił jak smok. Nie zwlekając dłużej, Tomek odebrał. O pierwszej w nocy sprawa musiała być poważna.

– Tak? – powiedział ostrożnie, takim głosem, jakby gardło zupełnie zapchał mu śluz.

– Jadę po ciebie.

Spokojny, jasny, obojętnie wypowiedziany komunikat. A jednak Tomek aż wrzasnął:

– Monika!

– Jadę – powtórzyła jego siostra i odłożyła słuchawkę.

Co ona sobie myślała? Co ona w ogóle sobie myślała?

Tomek usiadł gwałtownie, wybrał numer i odczekał kilka sygnałów. Nic. Cisza. Zniechęcony rozłączył się, napił wody i spróbował znowu, ale bez skutku.

To było dziwne. Ktoś powinien się obudzić. Matka zawsze słabo spała.

Tomek zadzwonił po raz trzeci, chociaż sens tego wszystkiego już do niego docierał.

– Bez względu na to, co czeka na nich w zaświatach, gdy wracają, przepełnia ich nienawiść, gniew i żądza zemsty.

I jeszcze:

– Jadę po ciebie.

Tomek zdał sobie sprawę, że się trzęsie. Zadzwonił po raz czwarty, a potem cisnął telefon na łóżko, wstał i niczym pijany ruszył do drzwi. Sprawdził zamki, założył łańcuch. Obszedł mieszkanie, by pozamykać okna. Wrócił do sypialni, zaciągnął zasłony, złapał ponownie telefon i usiadł z nim na podłodze. Przejrzał wszystkie kontakty jeszcze raz, jeden po drugim, chociaż miał ich dobre pół tysiąca. I nic. Parę Goś, ale na pewno nie ta właściwa. Żadnej Felki. Ostatni raz zadzwonił do rodziców i kiedy wsłuchiwał się w sygnał, usłyszał z ulicy cichnący warkot silnika.

Rozłączył się. Siedział. Słuchał. Napinał się, jakby to mogło mu w czymś pomóc, z nadzieją że dotrze do niego odgłos kroków na schodach lub korytarzu.

Pukanie do drzwi kompletnie go zaskoczyło. Telefon wypadł mu z ręki i hałaśliwie wylądował na podłodze.

Zabrzęczał dzwonek, później rozległo się pukanie, bardzo uprzejme. Po nim chwila ciszy. A później ta istota zaczęła skrobać w drzwi. Namolnie, jak uparty pies, jeździła po nich paznokciami.

Tomek drżał. Chciało mu się płakać, ale bał się wydać choćby najcichszy dźwięk. Oddychał szybko, skórę pokrył mu pot. To tylko twoja siostra – wmawiał sobie. Monika, którą dobrze znasz i kochasz. Lecz w głębi duszy wiedział, że to nieprawda, że za tymi drzwiami stoi coś nienaturalnego, zawróconego w pół drogi.

Gniewnego. Przeraźliwie gniewnego.

Zadzwoniła jego komórka. Przerażony, niemal odruchowo odebrał, ledwie notując, że wyświetlił się służbowy numer ojca. Nie odezwał się, tylko przyłożył słuchawkę do ucha.

– Tomek? – wyszeptała Monika. – Wpuść mnie.

– Nie – wychrypiał.

– Ty mnie tu sprowadziłeś. Teraz mnie wpuść.

Ale nie miał jej już nic więcej do powiedzenia. Siedział i czekał, aż w końcu zaczęła mówić:

– Próbowałam wam powiedzieć, wiesz? Ale nie mogłam. Pamiętasz, ile razy ojciec powtarzał, że jak suka nie da, to pies nie weźmie? A jak matka powtarzała, że muszę uważać, być odpowiedzialna za siebie? A pamiętasz, jak powiedziałeś o Izce, tej Izce, z którą chodziłeś do klasy, że wrobiła tego twojego kumpla w policję i bachora, gdy był narąbany jak szpadel? Wiedziałeś równie dobrze jak ja, że ją zgwałcił. Ale uznałeś, że jest dobrze, bo gwałt na własnej dziewczynie to bardziej rough sex, co? To wszystko we mnie siedziało, Tomek. I zawsze, kiedy otwierałam usta, te chwasty rozsiewały się dalej i zapuszczały korzenie głębiej. Aż w końcu wypełniły mnie całą. Czułam je w środku. Czułam, jak do mnie przywarły. Czułam, jak mnie pożerają.

– Odejdź – wychrypiał Tomek, który nie chciał tego słuchać. Nie chciał, by ten demon sączył mu w uszy truciznę. – To nie my cię zabiliśmy. To ten gnój, który cię skrzywdził.

– On mnie skrzywdził – przyznała Monika. – Ale to wy mnie zabiliście, Tomek. Milczałam. Milczałam, aż to mnie zadusiło. Żebyście tylko nie wydali na mnie wyroku.

– Chryste.

– Rodzice przynajmniej ucieszyli się na mój widok. Cieszyli się nawet, gdy poderżnęłam ojcu gardło. Później matka trochę krzyczała, ale on umarł z uśmiechem na ustach.

Tomkowi drżały dłonie. Chciał się rozłączyć, ale nie mógł odsunąć telefonu od ucha. Jego ręka była sztywną atrapą, niezdolną do zgięcia się w którymkolwiek miejscu.

– Już prawie się uwolniłam – powiedziała Monika. – Już zapomniałam. Już wybaczyłam. A później przywrócono mnie tutaj, na ten świat, z którego chciałam odejść. Nie zostawiłeś mi nawet decyzji o własnej śmierci, Tomek. Tego nie zapomnę ani nie wybaczę.

Rozłączyła się i nagle wszelka siła opuściła Tomka, jakby skończyło się działanie klątwy. Ręce opadły mu ciężko na podłogę, głowa odchyliła się w tył i oparła o łóżko, stopy rozjechały na boki.

W uszy wwiercała mu się absolutna cisza. Ustały dźwięki przy drzwiach, ale Tomek ani drgnął. Czekał, aż rozlegnie się odgłos ich wyważania.

Wreszcie wstał. Odblokował smartfon i ekranem oświetlił sobie drogę na korytarz i do małej łazienki. Brzuch mu się kurczył. Tomek czuł, że zaraz zwymiotuje, nawet tego chciał. Wiedziony instynktem organizm domagał się zrzucenia wszelkich balastów.

Kiedy podniósł klapę toalety (kto w ogóle ją opuścił? Gosia?), wypełzł z niej wąż.

Tomek zobaczył go wyraźnie. Brązowego, z beżowymi cętkami i jasnymi, pustymi, złymi oczami w trójkątnej głowie. Był długi jak jego noga. Wydostał się z toalety w jakiś niepojęty sposób, pchany siłą mięśni w oślizgłym cielsku i pacnął na kafelki.

Tomek wypadł na korytarz, walnął plecami w ścianę, aż zaparło mu dech. O mało nie wypuścił smartfona.

Wąż, ciemna smuga w mdłym, białym blasku ekranu, wypełzł na korytarz za nim, odgrodził Tomka od bezpieczniej sypialni, szybka i oślizgła groza. Chłopak cofnął się do drzwi. Doskonale świadom, co jeszcze przed chwilą za nimi było, otworzył zamek po zamku. Nie miał innej drogi ucieczki, a wąż pełzł w jego stronę, powoli, pewny swego, jakby wiedział, że zagnał ofiarę w kozi róg.

Tomek wypadł z mieszkania, odwrócił się w biegu i zobaczył tylko błysk kuchennego noża, brązowe oczy, burzę włosów i opaloną twarz Moniki. Jego świat zalała krew, a smartfon wypadł mu z dłoni.

Wąż przemknął między jego nogami.

Monika wymierzyła kolejny cios w łeb gada. Bestia była szybsza. Zwinęła się i wystrzeliła naprzód, ocierając się o ostrze, w mgnieniu oka, w czas krótszy niż oddech, w jednej chwili pełzła, w następnej wbijała kły w kostkę Moniki.

Tomek usiadł. Nie miał wyjścia. Nogi się pod nim złożyły. Nie miał sił, by wymacać ranę na rozoranej twarzy. Wiedział tylko, że krew ścieka mu do oka i na ubranie.

Monika trzymała w dłoni pomalowany czerwienią nóż i ruszała się wolno, jak zepsuty automat. Krok do Tomka. Krok w bok. Chwiejnie. Jakby była pijana.

Wreszcie upadła na bok. Targnęły nią spazmy, z brzękiem upuściła nóż. Zaczęła kopać nogami, jakaś straszliwa moc ostatecznych odruchów wstąpiła w całe jej ciało. Przesuwało się gwałtownie, gdy Monika pełzła na boku, suka w agonii, aż dotarła do schodów i stoczyła się po nich z łomotem.

Niech ktoś przyjdzie – błagał w duchu Tomek.

Ale nikt nie przyszedł i tylko jemu było coraz bardziej wszystko jedno.

– Kto cię zgwałcił, Moniko? – zapytał cicho.

Należała mu się odpowiedź.

Na czworakach dotarł do szczytu schodów i spojrzał w dół, ale na półpiętrze nie było siostry. Tomek wstał powoli i zszedł, stopień po stopniu, aż dotarł piętro niżej.

Żadnej Moniki.

Żadnego węża.

Ogłupiały, osłabiony i obolały Tomek wspiął się z powrotem do mieszkania. Wziął nóż i smartfon, wszedł do domu i usiadł za stołem w kuchni. Wybrał numer rodziców i zadzwonił. Nikt nie odebrał. Tomek dotoczył się do okna, odchylił firankę i wyjrzał na zewnątrz. Obok jego srebrnej toyoty parkował czerwony ford taty.

Ktoś go tu przyprowadził, ktoś zakrwawił nóż, ktoś pociął twarz Tomka. Ktoś zamordował rodziców. Ktoś wierzył, że śmierć Moniki jest jego winą.

Może należało zapłacić wiedźmie. Może rzuciła na Tomka urok, bo tego nie zrobił.

Może to były tylko alkohol i narkotyki, a może coś w leśnej herbacie? Ale Tomek wciąż nie widział motywu.

Powlókł się do sypialni, znacząc swój szlak kroplami krwi. Położył się w pościeli, obojętny na to, że wciąż wycieka z niego życie, że twarz drętwieje mu z bólu, że w jednej dłoni ściska zakrwawiony nóż, a w drugiej zakrwawiony telefon.

Czekał, aż przyjedzie policja i powie mu, co zrobił, a co tylko sobie wymyślił.

* * *

Moje ciało jest nieruchome i sztywne, a rany na ogonie, rany po moich własnych zębach, paskudnie się paprzą, pulsując bólem. Wtłoczyłam truciznę w samą siebie, ale nie wiedziałam, jak inaczej mogłabym powrócić.

– Głupia – mówi do mnie Mistrz, podnosząc mnie z piasku. – Myślałaś, że coś się może zdarzyć? Twój sąd już się odbył. Zostałaś tutaj. Uwięziona na zawsze. Tak samo jak cykady.

Ale ja mam tylko jedno wcielenie.

Mistrz rozwiera moje szczęki. Z zębów skapuje mi kropla jadu. Może ją zebrać i podać komuś do picia. Może użyć mnie jak narzędzia, przebijając czyjąś skórę. Od dawna nie czułam już podobnej rezygnacji, uświadamiając sobie, jaką ma nade mną władzę. Krótka wizyta w świecie żywych odebrała mi szczęście. Strach, który mi towarzyszył, gdy pełzłam kanalizacyjnymi rurami, wiedziona zapachem-nie-zapachem, śladem śmierci, zostawionym przez Monikę. To nie była woń; raczej uczucie, ale bardzo łatwe do zlokalizowania. Coś martwego wdarło się w życie przywołane przez stare moce. Musiałam to zawrócić. A potem ukąsić się sama, bo wolałam umrzeć niż przez wieki rozpamiętywać, że Mistrz mnie odrzucił.

Oczywiście, nie można zabić tego, co od dawna jest martwe.

Mistrz kładzie mnie na swoich ramionach. Jestem sztywna, zatruta, wzrok mi się mąci. Zwisam bezwładnie jak sznur wodorostów.

Idziemy. Idziemy przez nieskończony, suchy, brzmiący cykadami przestwór śmierci.

Owad siedzi na suchej gałęzi samotnej oliwki i lamentuje zgrzytliwie. Mistrz staje i spoglądamy razem na niego. Cykada zdaje się drżeć delikatnie, jakby wkładała ogromny wysiłek w swój ohydny śpiew. Może to tylko powietrze faluje z gorąca.

– Przeszłaby przez Bramę – mówi cicho Mistrz. – Gdyby tylko jej nie zawrócili.

Wiem już, na co patrzę, ale jest mi wszystko jedno. Nawet czuję żal. Naprawdę chciałabym, aby Mistrz czuł się szczęśliwy. Serce mi pęka, że wolałby nosić na ramionach Bramę w innej postaci, duszę tamtej kobiety. Ale skoro tego właśnie pragnął... odeszłabym. W niebyt. W przyszłość. W czarne, sztywne ciało cykady.

Zawracamy do końca drogi. Mistrz siada w kucki przy kolczastym krzewie, by oczekiwać nadchodzących. Układa mnie w cieniu sztywnych gałązek, przesuwa palcem po moim trójkątnym łbie i grzbiecie. Napinam mięśnie pod jego łagodnym, suchym dotykiem, na tyle, na ile mogę.

– Zobaczysz – mówi Mistrz. – Nim zajdzie słońce, poczujesz się lepiej.

Już czuję się lepiej. Ochłap, który mi rzuca zamiast miłości, wystarczy. Nawet dopuszczam do siebie myśl, że Mistrz pragnął przeprowadzić Monikę do następnego wcielenia. Że wcale nie chciał się mnie pozbyć. Spada ze mnie wielki ciężar: zazdrości, gniewu i rozczarowania. Jakbym znowu oczyszczała się, gotując do wkroczenia w nowe życie.

Może kiedyś je dostanę. Może kiedyś będę w stanie pogodzić się z utratą Mistrza i z zepchnięciem go w otchłań niepamięci. Wtedy pęknie łańcuch, wiążący mnie z krainą cykad i moja pokuta dobiegnie końca.