COACHING KADRY KIEROWNICZEJ

Autorzy
Sabine Dembkowski
Fiona Elridge
Ian Hunter

Redaktor naukowy polskiego wydania
Elżbieta Hornowska
Tłumacz
Grażyna Skoczylas

WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN

WARSZAWA 2013

Dane oryginału

The seven steps of effective executive coaching

Sabine Dembkowski, Fiona Elridge, Ian Hunter

Copyright © Sabine Dembkowski, Fiona Elridge, Ian Hunter 2006

First published by Thorogood Publishing Ltd, England,

represented by Cathy Miller Foreign Rights Agency, London, England

Projekt okładki i stron tytułowych

Dominika Raczkowska

Ilustracja na okładce

Galyna Andrushko/Shutterstock

Redaktor inicjujący

Monika Pujdak-Brzezinka

Recenzent

prof. dr hab. Elżbieta Hornowska

EPUB został przygotowany

na podstawie wydania papierowego z 2010 r.

(wyd. I)

Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2010

ISBN 978-83-01- 17507-8

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Daimlera 2

tel. 22 69 54 321; faks 22 69 54 288

e-mail: pwn@pwn.com.pl; www.pwn.pl

Skład wersji elektronicznej:

Virtualo Sp. z o.o.

Spis treści

Słowo wstępne Sir Johna Whitmore’a

Podziękowania

CZĘŚĆ I. Przegląd i wprowadzenie

ROZDZIAŁ 1 Wprowadzenie

Jak korzystać z książki?

ROZDZIAŁ 2 Czym jest coaching kadry kierowniczej?

Rozwój coachingu kadry kierowniczej

CZĘŚĆ II. Siedem podstawowych kompetencji skutecznego coachingu kadry kierowniczej

ROZDZIAŁ 3 Budowanie dobrego kontaktu

ROZDZIAŁ 4 Uważne słuchanie

Wprowadzenie

Dlaczego słuchanie jest ważne?

Czym jest słuchanie?

Zaawansowane słuchanie

ROZDZIAŁ 5 Kreatywne stawianie pytań

Dlaczego kreatywne zadawanie pytań jest ważne?

Metody zadawania pytań

ROZDZIAŁ 6 Udzielanie skutecznych informacji zwrotnych

Co to jest skuteczny feedback?

ROZDZIAŁ 7 Precyzowanie celu

Wprowadzenie

Jak precyzyjnie wytyczyć cel?

ROZDZIAŁ 8 Intuicja

Wprowadzenie

Co to jest intuicja?

Jak wyostrzyć intuicję?

ROZDZIAŁ 9 Indywidualność

Wprowadzenie

Czym jest indywidualność?

Jak rozwijać indywidualność?

CZĘŚĆ III. Model Coachingu Achieve® – systematyczna koncepcja skutecznego coachingu kadry kierowniczej

Model GROW

ROZDZIAŁ 10 Krok 1. Ocena aktualnej sytuacji

Ogólna charakterystyka

Cele

Punkt wyjścia do planowania zadań coachingu kadry kierowniczej

Z perspektywy klienta

ROZDZIAŁ 11 Krok 2. Kreatywne generowanie alternatyw – burza mózgów

Z perspektywy klienta

ROZDZIAŁ 12 Krok 3. Sprecyzowanie celu

Ogólna charakterystyka

Cele

Najważniejsze działania doświadczonego coacha kadry kierowniczej

Najważniejsze wskazówki

ROZDZIAŁ 13 Krok 4. inicjowanie opcji

Ogólna charakterystyka

Cele

ROZDZIAŁ 14 Krok 5. Ewaluacja opcji

Cele

ROZDZIAŁ 15 Krok 6. Planowanie niezbędnych działań

ROZDZIAŁ 16 Krok 7. Zachęta do działania

Ogólna charakterystyka

Cele

Z perspektywy klienta

CZĘŚĆ IV. Ogólne zasady zastosowania Modelu Coachingu Achieve®

ROZDZIAŁ 17 Siedem podstawowych kompetencji skutecznego coachingu kadry kierowniczej w kontekście modelu

Wprowadzenie

Ocena aktualnej sytuacji

Kreowanie alternatyw – burza mózgów

Ewaluacja opcji

Projekt programu działania

Zachęta do działania

ROZDZIAŁ 18 Mierzenie skuteczności coachingu kadry kierowniczej

Wprowadzenie

Czteropoziomowy model pomiaru

ROZDZIAŁ 19 Kierunki i perspektywy na przyszłość

Tworzenie standardów zawodowych

Wzrost profesjonalizacji usług

Rozwój coachingu grupowego

Dodatki

Dodatek nr 1. Definicje coachingu

Dodatek nr 2. Najczęściej stosowane narzędzia psychometryczne

Bibliografia

Przypisy

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Słowo wstępne Sir Johna Whitmore’a

Trudno byłoby podać dokładną datę czy konkretne wydarzenie, które można uznać za początek coachingu, ale można stwierdzić, że korzeniami tkwi w psychologii humanistycznej (lata 60. XX wieku). Tim Gallwey w The Inner Game of Tennis (1975) po raz pierwszy wspomniał o coachingu w kontekście poprawy wyników. Mniej więcej w tym samym czasie, w Stanach Zjednoczonych, coching życiowy zyskał popularność równą psychoanalizie i parapsychologii. Niedługo potem w Stanach Zjednoczonych i w Europie wspólnie z Timem i innymi osobami wprowadziliśmy coaching do biznesu.

Na początku tempo rozwoju było powolne, lecz w ciągu ostatnich dziesięciu lat coaching pracy zaczął się błyskawicznie rozprzestrzeniać w tak zwanym zindustrializowanym świecie. Odzwierciedla on zmiany w społecznym systemie wartości, zwłaszcza przeniesienie akcentu z zależności od władzy zewnętrznej na wewnętrzną odpowiedzialność. Jest to ważny etap zarówno dla ewolucji psychospołecznej, jak i dla sposobu zarządzania.

Coaching znajduje wiele zastosowań w miejscu pracy, począwszy od adaptacji kultury przekazywania odpowiedzialności przez menadżerów, po korzystanie z usług zewnętrznych coachów w celu osobistego i zawodowego rozwoju kadry kierowniczej. Obecnie coaching jest pełnoprawnym zawodem i jako taki formułuje własne standardy i kwalifikacje, dzięki którym można kontrolować i oceniać praktyków.

Jest kilka książek, które przyczyniły się do upowszechniania wiedzy na temat coachingu. Jedną z nich jest właśnie ta publikacja. W obiektywny sposób prezentuje wiedzę popartą badaniami naukowymi i osobistym doświadczeniem autorów, nie nużąc akademizmem. Prosty i zrozumiały język wciąga czytelnika, który do końca nie traci zainteresowania.

Temat został wyczerpująco opracowany, a cała książka logicznie uporządkowana. Mimo że jest zakorzeniona w praktycznych doświadczeniach, opiera się na metodologiach i modelach rozwojowych różnych autorów, dzięki temu tworzy przekonujący, autorytatywny dokument, który będzie nieocenioną pomocą dla wielu coachów chcących szlifować swoje umiejętności. Na przykład, obszernie omówiono kwestie nawiązania dobrego kontaktu i umiejętnego słuchania, a także te trudniejsze – formy pytań czy ustalania celów. Zasadniczą koncepcję książki stanowi model nazwany przez Autorów Modelem Coachingu Achieve®, czyli siedmioetapowe rozwinięcie powszechnie znanego modelu GROW. Mam nadzieję, że posłuży to zatarciu znaczenia GROW, nie dlatego, że GROW nie nadaje się do stawiania pytań coachingowych, ale dlatego, że są inne powody.

Łatwa, niestety, do zapamiętania, mnemotechniczna natura GROW i jego powiązanie z coachingiem zaciera, a nawet wypiera w umysłach wielu osób prawdziwe zasady coachingu, czyli Budowanie Świadomości i Odpowiedzialności klienta. Autorski Model i cała książka właściwie ustawia priorytety.

Specjaliści HR i ich firmy stoją wobec coraz bogatszej oferty coachingowej i coraz trudniej im dokonywać wyboru. Akredytacja już się upowszechniła, a kryteria stały bardziej spójne, ale te informacje nie podpowiadają, co wybrać. Książka ta będzie wielką pomocą dla wszystkich, którzy chcą się dowiedzieć, czego mają oczekiwać i czego szukać u coacha.

Zatem dokąd zmierza coaching? Autorzy poświęcili temu ostatni rozdział „Kierunki i perspektywy na przyszłość”. Cały czas trzymają nas mocno na ziemi, koncentrując się na racjonalnych procesach umysłowych i to zaspokaja potrzeby coachingowe większości korporacji. Nie powinniśmy jednak zapominać o fakcie, że steruje nami przede wszystkim podświadomość. Dostęp do podświadomości ułatwiają techniki nielinearne, takie jak praca z wyobraźnią i rysunek dowolny. Źródłem niewykorzystanych możliwości jest też wyższy umysł, nazywany nadświadomością. W tym miejscu ujawniają się ograniczenia tradycyjnego coachingu.

Jak wcześniej wspomnieliśmy, coaching zrodził się z psychologii humanistycznej, dojrzałość osiągnął jednak w kolejnym nurcie – psychologii transpersonalnej – który nadal oddziałuje na coaching i sposób uczenia proponowany przez niektóre licencjonowane programy. Autorzy odwołują się do transpersonalizmu w znakomitych fragmentach „Intuicja” i „Indywidualność” – obie są wartościami transpersonalnymi, które można rozwijać za pomocą transpersonalnych technik coachingowych. Jest to obszar, w którym stapia się rozwój psychiczny i duchowy. Dla wszystkich, którzy się zmagają z duchowością, a tacy stanowią znakomitą większość wśród ludzi biznesu, będzie to obszar niedostępny, dopóki nie będą nań gotowi. Oczekuję, że autorzy w następnej książce poświęcą mu więcej miejsca. Tymczasem mam nadzieję, że czytelnicy niemniej niż ja skorzystają z tej książki.

Podziękowania

Książka ta jest rezultatem tysięcy godzin spędzonych na słuchaniu i uczeniu się od liderów organizacji, naszych klientów i kolegów. Jesteśmy wdzięczni za to bogate doświadczenie i szanse nauczenia się czegoś nowego od tylu osób różnego pochodzenia.

Specjalne podziękowania należą się naszym klientom, którym zawdzięczamy wgląd i inspirację. Jesteśmy również wdzięczni kolegom za ich życzliwy udział w badaniach do tej książki i zaangażowanie w nie swojej wiedzy, przemyśleń i koncepcji.

Wszyscy wymienieni zasługują na imienne podziękowania za inspiracje, wkład i bezcenne komentarze do manuskryptu:

Mircea Albeanu, Orion Partners

Prof. David Clutterbuck, Sheffield Hallam University

Karen Drury, fe3 Consulting

Prof. dr Hans Eberspächer, Mentalinform

Wendy Johnson, President and CEO, Worldwide Association of Business Coaches

Prof. David Lane, Middlesex University

Konrad Lenniger, International Top Executive Coach

Prof. Ronald E. Riggio, Kravis Leadership Institute, Claremont McKenna College

Neill Ross, Thorogood

Angela Spall, Thorogood

Sir John Whitmore, Performance Consultants

Nick Williams, Heart at Work

Odpowiedzialność za wszelkie pominięcia, pomyłki czy błędy bierzemy na siebie.