Spis treści:

Strona redakcyjna

Wstęp

Część pierwsza: Awers

Rozdział 1 Śliwkowe anioły

Strona redakcyjna

Okładka

Eva „Velveteve” Aksamit na podstawie obrazu Zuzy Malinowskiej

Korekta

Marta Papiewska

© Copyright by Zuza Malinowska

2015

ISBN 978-83-942012-6-5

Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie i kopiowanie całości lub części publikacji zabronione bez pisemnej zgody autora.

Publikacja elektroniczna

Pamięci mojej babci, Marii Klimkowej, w setną rocznicę urodzin

Wstęp

„Drzewo Opowieści” adresowałam do tych, którzy umieją znaleźć ukryte treści w codzienności, do wędrowców innych światów, marzycieli takich jak ja. Napisałam ją prosto z serca, tak jak się śpiewa kołysanki dzieciom, jak szepcze się ukochanemu bajki na ucho.

„Drzewo opowieści” to książka wielu zagadek i niedopowiedzeń, jak w poezji — najważniejsze jest niewidzialne dla oczu. To tajemnicza kasetka, w której znajduje się kolejna kasetka i tak dalej. Jak daleko wnikniesz, jak wiele zadasz pytań, ile zrozumiesz — zależy od Ciebie.

Ta książka jest hołdem dla mojej babci, która mnie wychowywała i nauczyła marzyć.

Zuza Malinowska

Część pierwsza: Awers

Część pierwsza:

Awers

Rozdział 1 Śliwkowe anioły

Rozdział 1

Śliwkowe anioły

Odkręciłam słoik z kremem przeciwzmarszczkowym. Na etykiecie widniał napis: „Przywróci ci młodość!”. Nawet jeśli było to zręczne kłamstwo, zapach tego specyfiku przeniósł mnie w czasie. Pachniał delikatnie, jak pierwiosnki... tam w górach tak śmiesznie je nazywano...

Na wiosnę pierwsze pojawiały się kozie pyrtki, przynosiłyśmy je z podwórka, żeby brzoskwiniowy zapach wypełnił szare po zimie pokoje.

Pamiętam dobrze szuranie wierzbowej miotły o płyty chodnikowe, które układał jeszcze dziadek, od furtki aż do drzwi wejściowych, wzdłuż muru. Kiedy dni się wydłużały, w domu pojawiało się coraz więcej radości.

Babcia Klara rozmawiała z roślinami, a one z nią. Potrafiła wejść do domu z ogródka i powiedzieć:

— Lilie mówiły, że wieczorem spadnie deszcz.

I rzeczywiście, wieczorem padało. Groszek szeptał jej o suszy, a dalie bały się przymrozków. Mówiły zazwyczaj o pogodzie albo o owadach, które je nękały. Jako dziewczynka, która miała głównie kontakt z babcią, myślałam, że wszyscy dorośli ludzie znają język roślin.

Któregoś wieczora rozmawiałyśmy o drzewach, babcia zaczęła.

— Drzewa rozumieją nasze słowa, uczucia, lubią opowieści. Siadam wieczorami pod śliwą i opowiadam jej, co zdarzyło się przez cały dzień. A ona słucha i czasem liśćmi zaszeleści, jakby rozumiała. Czasem zaszumi. Wysłucha i nie złości się, nie mędrkuje, nie ocenia. Rozmawiałaś kiedyś z drzewem?

— Do mnie mówią tylko choinki. Naprawdę, babciu — uśmiechnęłam się.

— Za sierocińcem na Kurkowej rosło sporo drzew, między innymi rosochata wierzba, prawie pusta w środku, czasem udawało mi się w niej schować, tak żeby nikt mnie nie mógł znaleźć. Wierzyłam, że to czyni mnie niewidzialną. Byłam małą, chudziutką dziewczynką, o której czasem zapominał cały świat. Właśnie wtedy dowiedziałam się tyle o drzewach i kotach. Przypadkowo spotkane koty były moimi przyjaciółmi. Nadawałam im imiona. Im też opowiadałam historie, które do mnie przychodziły.

— Wymyślałaś je?

— Nie, Iziu, one same do mnie przychodziły, jak nieznajome koty. Przychodziły i łasiły się o moje wystające kolana, prosząc o uwagę. Ja po prostu oswajałam te opowieści.

— A jak to się stało, że trafiłaś do sierocińca? To było we Lwowie, prawda? Opowiadałaś mi...

— Opowiadałam Ci już tyle razy... Nie wiem, siostry zakonne znalazły moją matkę w agonii. Nie była stamtąd. Nikt jej nie szukał ani nie znał. Zmarła, gdy miałam kilka dni. Nic nie wiem o swoich rodzicach. Dostałam po mamie tylko to — wyjęła spod bluzki okrągły złoty sekretnik na łańcuszku. — Siostry mi to oddały, jak podrosłam. Znalazły przy niej.

Na awersie medalionu wygrawerowane było drzewo.

— To pewnie herb — zauważyła babcia.

— Czyli możesz być prawdziwą księżniczką? Może ktoś porwał twoją mamę?

Uśmiechnęła się ponownie i przytuliła mnie:

— Mogę być księżniczką z dalekiego kraju.

— Prawdziwą?

— Najprawdziwszą.

Babcia skończyła i przykryła mnie wełnianym kocem w brązowo-białą kratę.

Nie myślcie, że spałam... Oczywiście, że nie. Opowieść poruszyła mnie, lecz nie uśpiła. Leżałam wpatrzona w tę siwowłosą kobietę, która stała się moją mamą, przygarnęła mnie, jak niegdyś ją przygarnięto.

Codziennie opowiadała mi bajki na dobranoc, a czasem krótkie powiastki przy obiedzie, gdy upierałam się, by nie jeść żeberek lub kapusty.

Czasami, kiedy babcia myślała, że już śpię, wstawałam, podchodziłam do okna i patrzyłam na księżyc. Ona często mówiła mi o księżycu. Wtedy przypominałam sobie nasze rozmowy:

— Łączy nas światło księżyca Iziu, nikt nie może nam tego odebrać. To więcej niż rodzinne więzi. I choćby dzieliły nas setki kilometrów, nasze serca zawsze pozostaną blisko. Nawet gdy stąd odejdę, a jestem już przecież stara, zawsze wrócę, kiedy będziesz mnie potrzebowała.

— Mówisz jak w bajce.

— Życie jest jak bajka, nawet jeśli inni ludzie tego nie wiedzą.

— A skąd ty tyle wiesz babciu?

— Z opowieści, wszystkie odpowiedzi są w opowieściach.

Wszystkie jej opowieści, oprócz zadziwiających przygód bohaterów, miały w sobie nutę goryczy. To nie były zwyczajne bajki dla dzieci — wesołe i czasem głupkowate. Myślałam o nich, że są smutne i mają w sobie wyraźny cień śmierci, który mnie fascynował.

Którejś nocy obudziłam się, by odwiedzić łazienkę, podreptałam w półśnie do drzwi i dalej przedpokojem do toalety. Wracając, zauważyłam, że babci nie było w łóżku. Noce były gorące, więc sypiałyśmy przy otwartym oknie. Księżyc jak rogalik świecił jasno, a góra po drugiej stronie drogi, cała porośnięta lasem z łysym plackiem hali na szczycie, miała kolor atramentu.

Wyjrzałam przez okno, na samym środku ogrodu, pod starą śliwą siedziała babcia. Wokół niej rosły wysokie słoneczniki, które w tym świetle były czarno-granatowe i przypominały krwiożercze rośliny z jakiegoś innego świata. Śliwa lśniła srebrzyście, bo księżyc oblewał ją swoim mlecznym światłem. Przyglądając się uważniej temu cudownemu zjawisku, zaważyłam, że korona drzewka poruszała się. Pełna była aniołów — małych, srebrnoskrzydłych anielskich istnień.

Babcia śpiewała, budziła je swoim śpiewem. Stałam jak zaczarowana, do dziś nie wiem, czy to był sen, czy jawa. Małe chude anioły stawały na konarach naszej śliwy i wznosząc ręce ku księżycowi, jak nocne motyle ruszały wprost w jego poświatę, tak wysoko, aż niknęły z oczu. Jeden za drugim, niespiesznie, nawet leniwie, rozpościerały młode skrzydła.

Na naszej śliwie rosną anioły, pomyślałam zdumiona.

Babcia siedziała nieruchomo, zanurzona w swojej pieśni, której pojedyncze nuty docierały do okna. Następnego dnia zapytałam babcię o anioły. Zaśmiała się.

— To były zapewne młode ptaki, Iziu, zdawało ci się — wytłumaczyła mi jakby bez przekonania, a ja wyjątkowo jej nie uwierzyłam.

Burze w górach są straszliwsze niż gdziekolwiek indziej. Często płakałam ze strachu podczas burzy. Miałam już prawie sześć lat, a wciąż się bałam.

Grzmiało, a każdy grzmot zwielokrotniały góry, błyski, straszne sznury błyskawic na niebie. Babcia przytulała mnie mocno.

— Opowiedz mi coś, proszę. Coś, co lubisz.

— Ale to smutna historia, kochanie.

— Niech będzie smutna, bylebym zapomniała o burzy. A będzie w niej kot Kurt?

— Na chwilę przejdzie przez nią kot, jak się przechodzi przez ulicę. Przejdzie i pójdzie dalej.

— Czy to będzie kot Kurt?

— Nie... A może tak, a może nie... — uśmiechnęła się i pogłaskała mnie po głowie.

Koniec wersji demonstracyjnej.