Ostatnia wola

Sonji

Åsa Hellberg

OSTATNIA WOLA

SONJI

Przekład

Dominika Górecka

Tytuł oryginału: Sonjas sista vilja

Copyright © Åsa Hellberg 2012

by Agreement with Grand Agency, Sweden, and ANAW, Poland.

Copyright © for the Polish translation

by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2014

Copyright © by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2014

Redakcja: Karolina Borowiec

Korekta: Magdalena Owczarzak, Magdalena Ciszewska

Projekt okładki: Krzysztof Kibart

Wydanie elektroniczne 2014

ISBN 978-83-7177-919-0

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

Dariusz Nowacki

CZWARTA STRONA

Grupa Wydawnictwa Poznańskiego sp. z o.o.

ul. Fredry 8, 61-701 Poznań

tel.: 61 853-99-10

fax: 61 853-80-75

redakcja@czwartastrona.pl

www.czwartastrona.pl

Dla Jonathana

1

Nieczęsto się zdarza, żeby przed wejściem do domu towarowego Åhléns leżała martwa kobieta, ale Sonja Gustavsson zawsze wiedziała, jak zwrócić na siebie uwagę.

Nie planowała umrzeć w samym środku centrum handlowego na Farsta; gdyby jednak wiedziała, że tak się stanie, pewnie nie miałaby nic przeciwko temu.

Myśl o nagłej śmierci towarzyszyła jej od tylu lat, że zdążyła się do niej przyzwyczaić. Lekarz ostrzegał ją już w osiemdziesiątym trzecim, ale dla Sonji życie bez palenia, picia i dobrego jedzenia byłoby nie do wytrzymania i na dłuższą metę znacznie gorsze od rozległego zawału serca w centrum handlowym.

Zanim w wieku pięćdziesięciu czterech lat wydała ostatnie tchnienie, pomyślała jeszcze z ulgą, że na szczęście udało jej się wprowadzić kilka drobnych poprawek do testamentu.

Tak jak teraz było dużo zabawniej.

2

W drodze na Arlandę Susanne przyglądała się w skupieniu swoim paznokciom i z niezadowoleniem stwierdziła, że choć pomalowała je dwukrotnie, z jednego z nich zdążył już odprysnąć kawałek czerwonego lakieru. Cholera jasna! Nie miała teraz czasu, żeby je znów malować, zresztą w autobusie mogłoby się to skończyć katastrofą, a przecież spieszyła się na zebranie, na które była spóźniona już wtedy, gdy wsiadała do tego pojazdu o w pół do siódmej rano. Załoga samolotu miała być na miejscu za godzinę; już teraz wiedziała, że będzie musiała przyspieszyć kroku, żeby się nie spóźnić.

Boże, żeby go tylko nie było, powtarzała w myślach, gdy autobus pędził E4 w kierunku lotniska. Uśmiechnęła się do siebie. Ile to razy siedziała tu z nadzieją, że będzie na odwrót i że Anders zostanie ściągnięty na zastępstwo, jeśli nie miał zaplanowanego lotu!

Choć minęły już trzy tygodnie od czasu, gdy z nim zerwała, wciąż modliła się o to, żeby nie lecieli tym samym rejsem. Dobrze wiedziała, jak łatwo potrafi ulec jego zalotom, które stawały się bardziej nachalne, jeśli po drodze mieli zaplanowany nocleg w hotelu.

Zgodnie z dzisiejszym grafikiem leciała do Oslo i dlatego wolała, żeby Anders Schulz nie znajdował się w sali, do której właśnie zmierzała.

Widać nie wszystkie modlitwy trafiają jednak do Boga, bo już zza drzwi dobiegł ją niski głos Andersa. Żołądek skurczył jej się ze stresu, ale zdążyła jeszcze przybrać profesjonalny wyraz twarzy. Spojrzała ku górze z wdzięcznością, że została przynajmniej ostrzeżona, otworzyła drzwi i weszła do środka.

— Cześć! Co słychać? — powiedziała prosto przed siebie.

— Susanne, dawno się nie widziałyśmy! — zawołała koleżanka i już była przy niej. — Ostatnim razem chyba na postoju w Helsingfors, wiele miesięcy temu? Co u ciebie? Byłaś na wakacjach? Rany, ale jesteś opalona! Świetnie wyglądasz, jak ty to robisz? Mnie o tej godzinie ledwo udaje się otworzyć oczy.

Susanne udawała że słucha, ale kątem oka obserwowała Andersa. Zdawał się mieć doskonały humor. Nie potrafiła określić, czy miał ku temu własne powody, czy to dlatego, że weszła do sali. Wybrała to pierwsze; na wypadek, gdyby zapomniała, dlaczego nie powinna się z nim spotykać. Racja, przecież on ma żonę, uśmiechnęła się pod nosem, jakby to nie miało większego znaczenia. Bo przecież miało. Na tym właśnie polegał cały problem.

Naturalnie jego małżeństwo było fikcją. Powtarzał jej to tyle razy, że zaczęła się zastanawiać, czy na pewno wszystko z nim w porządku. Zawsze myślała, że jeśli w małżeństwie brakuje miłości i seksu, trzeba się rozwieść, jednak w przypadku Andersa istniały najwyraźniej setki powodów, żeby tego nie robić. Dom, samochody, dzieci, teściowie, jazda w tę i z powrotem, choć przecież zapewniał, że odejdzie od żony, tylko jeszcze nie teraz. Mówił, że nie potrafi żyć bez Susanne, ale ani przez chwilę mu w to nie wierzyła.

— Susanne, co za spotkanie! Co u ciebie? — zapytał kapitan, puszczając do niej oko, gdy szli do samolotu.

— W porządku, a u ciebie? Jak tam twoja rodzinka? Mieliście udane wakacje? — odpowiedziała, siląc się na uśmiech.

— Czy ja wiem? Nic nowego, dużo biegania z dzieciakami, wiesz jak jest. Chętnie ci wszystko opowiem; będziemy mieć chwilę w Oslo. Może napijemy się razem wina na Åkers Brygge? Jest taka ładna pogoda… Tęskniłem, Susanne — szepnął, kładąc rękę na jej ramieniu.

Parsknęła.

— Wybij sobie z głowy Åkers Brygge i wyobraź sobie, że ja nie tęskniłam — powiedziała, strącając jego rękę.

Kłamała. Brakowało jej seksu z nim — niczego więcej. Nie miała zamiaru zaczynać wszystkiego od początku, nawet jeśli jej ciało przez chwilę podpowiadało jej co innego. Przydałoby mi się teraz klimakterium, sarknęła w duchu, idąc po płycie lotniska. Nagle pomyślała z zazdrością o starszych koleżankach, które opowiadały jej o tym, jak straciły zainteresowanie seksem.

Na dźwięk słów cabin crew, disarm slides, Susanne zaczęła automatycznie wykonywać polecenia. Przez cały dzień nie usiadła nawet na chwilę i teraz marzyła już tylko o tym, żeby jak najszybciej trafić do hotelu. Pracowała na samym końcu pokładu i rzadko kontaktowała się z kokpitem, ale nie miała nic przeciwko temu stanowi. Jej ciało i tak reagowało za każdym razem, gdy z głośników rozlegał się jego głos. Anders był niewątpliwie jednym z tych pilotów, którzy lubili korzystać z systemu nagłaśniającego. Próbowała przegonić myśli i skoncentrować się na pasażerach czekających na wodę, kawę, herbatę i wino. Wiedziała, że gdy dolecą na miejsce, on znów nie będzie dawać jej spokoju. Starała się jak najdłużej o tym nie myśleć.

Susanne miała dość związków bez przyszłości, zmarnowała na nie stanowczo zbyt wiele czasu. Zdawała sobie sprawę, że decydując się na relacje bez perspektyw, dokonywała świadomego wyboru, teraz jednak doszła do wniosku, że równie świadomie może z nich zrezygnować. Domyślała się, że za każdym razem szukała w nich miłości, ale że nigdy nie była nawet o krok od niej. Dwa nieudane dłuższe związki zniechęciły ją do dalszych prób, a na samą myśl, że miałaby się związać na poważnie z Andersem, robiło jej się słabo.

W drodze do hotelu skutecznie ignorowała zaczepki Andersa i gdy znalazła się w pokoju, mogła wreszcie odetchnąć. Odwiesiła do szafy granatowy mundurek, wyjęła z walizki wcześniej uprasowaną bluzkę i powiesiła ją na wieszaku w łazience, żeby wyprostowała się pod wpływem pary spod prysznica. Zdjęła rajstopy i jedwabną bieliznę, wrzuciła je do torby i wyciągnęła się naga na łóżku. Zamówiła omlet i sok z room service. Kolacja, prysznic i telewizja. Niczego więcej nie potrzebowała aż do śniadania następnego ranka. Z pulsowaniem w podbrzuszu, które czuła od spotkania z kapitanem, też mogła sobie sama poradzić.

Kiedy po godzinie usłyszała dyskretne pukanie do drzwi, była już całkowicie pochłonięta sobą, a kiedy pukanie rozległo się ponownie, fale dobrze jej znanego, silnego orgazmu przeszły przez jej ciało.

Co za wyczucie czasu, pomyślała, gdy stwierdziła, że Anders wreszcie dał za wygraną. I bardzo dobrze.

3

Pięć lat, jeszcze tylko pięć lat, powtarzała w myślach Rebecka, parkując przed biurem. Nie oczekiwała, że dostanie propozycję przejścia na emeryturę, mając na karku pięćdziesiąt pięć wiosen, ale była niemal pewna, że będą chcieli się jej pozbyć po sześćdziesiątce. Nie wiedziała jeszcze, co zrobi z wolnym czasem; w tej chwili nie miało to większego znaczenia. Miała już dość życia w ciągłym stresie.

Z pozoru spokojna i opanowana, skrzętnie skrywała to, co działo się w niej naprawdę. Jej wizerunku dopełniały ciemne włosy do ramion, starannie ufarbowane, żeby pokryć siwiznę, zebrane na karku w kok, oraz ubiór — marynarka i spódnica do kolan — jak zwykle bez zarzutu, być może nawet trochę nudne.

— Cześć — powiedziała, przechodząc przez wahadłowe drzwi, do recepcjonistki, która w odpowiedzi pomachała jej ręką na znak, że musi odebrać telefon.

Nie będzie porannej pogawędki, pomyślała i zrobiła głęboki wdech. Musi myśleć pozytywnie. Wcisnęła właściwy guzik i wjechała windą na drugie piętro, na którym znajdowały się biura kierownictwa.

— Rebecka! Dobrze, że jesteś. Muszę z tobą porozmawiać — Lena, jej asystentka, czerwona na twarzy, przestępowała z nogi na nogę.

— Daj mi pięć minut, muszę się najpierw napić kawy — odpowiedziała, zdejmując marynarkę.

Przy ekspresie nikogo jeszcze nie było i pomyślała, że to kolejny argument za tym, żeby przychodzić do pracy wcześniej. Gdy maszyna parzyła kawę, Rebecka przez chwilę zawahała się, czy nie wziąć ciastka, ale postanowiła, że zostanie przy czarnej kawie. Nie chciała kupować nowych ubrań jeszcze przez pięć lat. Dopiero potem zacznie jeść.

— Nie mam jak zrobić raportu kwartalnego, brakuje mi materiałów.

Lena jak zwykle rozpoczęła dzień od narzekania. Rebecka wiedziała, że to dopiero początek, dlatego słuchała jednym uchem. Była jednak czujna, na wypadek gdyby któryś z komunikatów wyraźnie różnił się od poprzednich. Jej myśli krążyły wokół zebrania zarządu, które czekało ją w dalszej części dnia. Domyślała się, że dyrektor do spraw finansowych poprze jej propozycję, bo znał ją i wiedział, do czego zmierza. Z kolei szefowa działu marketingu, straszna zrzęda, będzie jak zwykle szukać dziury w całym; Rebecka była na to przygotowana. Zasoby Ludzkie i Zaopatrzenie będą pewnie jak zwykle siedzieć cicho, zresztą ich wejście do zarządu było tylko pro forma. Dyrektor zakładu był dla niej wciąż nieprzewidywalny, a nowy szef sprzedaży pewnie nie będzie się wychylać, co akurat dzisiaj byłoby jej na rękę.

— Dziękuję, że mnie wysłuchałaś, od razu mi lepiej — powiedziała Lena, ocierając łzy. — Straszna ze mnie beksa. Masz rację, powinnam postawić na swoim. Jak zawsze masz rację — dodała.

Rebecka spojrzała zaskoczona na swoją asystentkę; w życiu nie przyszłoby jej do głowy powiedzieć czegoś takiego. Nie odezwała się jednak, tylko wykrzywiła usta w grymasie, który miał przypominać uśmiech.

Raport kwartalny był narzędziem przestarzałym, wciąż jednak stosowanym przez ludzi od sprzedaży, którzy uparcie organizowali swoje zebrania cztery razy w roku. W centrali rzadko przyglądano się tym liczbom, dlatego gdy dwie godziny później Lena położyła jej raport na biurku, Rebecka od razu przesłała go do działu sprzedaży. Zwyczaj, zgodnie z którym raport trafiał w pierwszej kolejności na biurko dyrektora naczelnego, pochodził jeszcze z czasów jej poprzednika. Nie był zresztą jedyny; Rebecka poznała ich wiele od czasu, kiedy osiem lat temu objęła swoje stanowisko. Postanowiła skupić się na wyplenieniu tych najgorszych. Poprzedni dyrektor spędził stanowczo zbyt wiele lat w swoim fotelu i stracił ogląd sytuacji. Przez ten czas konkurencja uczyła się na swoich błędach, a JH Foods działało według utartych schematów. W efekcie firma straciła pozycję lidera, którą cieszyła się przez dwie dekady i która była już tylko wspomnieniem, gdy stery przejmowała Rebecka.

Teraz, kiedy znów mogli wciągnąć flagę na maszt, nie przejmowała się tym, że niektórych zwyczajów nie udało się zmienić. Godziła się na nie, ponieważ dawały pracownikom poczucie bezpieczeństwa.

— Jeszcze pięć lat — powiedziała do siebie ściszonym głosem w drodze do sali konferencyjnej na pierwszym piętrze, w której najchętniej jeszcze tego samego dnia złożyłaby wymówienie.

Potrzeba zmiany nie przyszła nagle, ale gdy już się pojawiła, trudno było ją zignorować. Nie wiedziała tylko, czym ona, pięćdziesięciopięcioletnia singielka bez dzieci i wnuków, miałaby się zajmować przez resztę życia. Szyciem? Robieniem na drutach? Grą w golfa? Nie potrafiła odpowiedzieć na to pytanie. Tęsknota za czymś nieokreślonym była znacznie trudniejsza od tęsknoty za czymś konkretnym i Rebecka czuła, że musi znaleźć dla siebie jakiś cel na te pięć lat, które miała jeszcze spędzić w firmie.

— Witam wszystkich. Wiem, że nie dostaliście agendy dzisiejszego spotkania, zaraz wyjaśnię dlaczego… Lena, rozdasz wszystkim?

4

— Babciu, babciu! Zobacz, jak się huśtam!

Nie miała na to najmniejszej ochoty, ale przecież nie mogła odmówić, skoro wnuczek domagał się uwagi.

— Widzę. Alex. Zuch chłopak.

Córka wielokrotnie powtarzała jej, żeby nie mówiła do Alexandra „zuch chłopak”, tylko że cieszy ją, że się dobrze bawi. Miała to w nosie. Chciał, żeby nazywała go zuchem, proszę bardzo. Któregoś dnia i tak zejdzie z huśtawki, a zanim to się stanie, miała zamiar dalej go chwalić.

— No, cukiereczku, wracamy do domu, zjemy coś i poczekamy na mamę? — zapytała Maggan, podnosząc się z ławki.

— To zależy — odpowiedział Alex.

— Od czego?

— Od tego, czy masz dla mnie lody.

— Dla ciebie zawsze.

Uradowany brązowooki skrzat złapał babcię za rękę i ruszyli razem w kierunku domu.

— Babciu?

— Tak?

— Czy ty jesteś stara?

— Nie, skąd. Dlaczego pytasz?

— Bo tak wyglądasz.

— Naprawdę? Dlaczego?

— Bo masz takie siwe włosy. I zmarszczki. A jak się jest starym, to się umiera.

— To prawda, ale ja jestem zdrowa i chyba nie aż taka stara, jak ci się wydaje.

Alex nie odpowiedział. Na widok furtki do domu babci zapomniał o całej rozmowie. Puścił jej dłoń i rzucił się biegiem do przodu.

— Pospiesz się, babciu! Bo nam się lody roztopią.

— Twój syneczek uważa, że staro wyglądam — poskarżyła się córce.

Jeszcze długo po ich wyjściu rozmyślała nad słowami pięciolatka. Co prawda uważała, że słowo „stara” to przesada, jednak nawet ona widziała, że w ciągu ostatnich lat straciła swój dawny wigor.

Od ostatniego farbowania minęły trzy lata i zdążyła się już przyzwyczaić do swoich siwych pasemek, a nawet je polubić. Nie znosiła za to brwi, które sterczały we wszystkie strony. Próbowała je regulować, ale najtwardsze włoski i tak nie chciały się układać.

Na jej ulicy otworzono niedawno salon fryzjerski, gdzie robiono cuda z włosami, i Maggan postanowiła, że umówi się przynajmniej na konsultacje. Alex nie może pokazywać się z babcią, która staro wygląda. Przyszło jej do głowy, że potrzebuje wsparcia w swoich rozważaniach na temat brwi, dlatego wybrała numer Sonji, która powinna już wrócić z Farsta Centrum. Nie odebrała, więc Maggan nagrała się na pocztę i sięgnęła po mop, jak zawsze po wyjściu Alexa. Po trzech godzinach zadzwoniła znów do Sonji, a ponieważ ta nie odebrała, wybrała numer Rebecki, a potem Susanne. One też nie odbierały.

— Cholerne pracoholiczki — mruknęła pod nosem. — Skoro nie mają dla mnie czasu, rozwiążę sobie przynajmniej krzyżówkę.

5

Do ósmej piętnaście w czwartek czternastego maja dwa tysiące dziewiątego roku Susanne, Rebecka i Maggan nie wiedziały nic o śmierci przyjaciółki, czwartej z ich kwartetu.

Zgodnie z życzeniem wieloletniej klientki Sonji Gustavsson adwokat Andréasson i dwóch pracowników jego kancelarii zadzwonili do wszystkich trzech jednocześnie. Przekazali wiadomość o śmierci Sonji wraz z prośbą, by wyprawiły jej huczne przyjęcie pożegnalne, po którym miały się udać do kancelarii w celu uzyskania dalszych informacji.

Telefony odłożyły o wpół do dziewiątej. Godzinę później przed domem Maggan zatrzymały się dwie taksówki.

— Przyjęcie pożegnalne? Co ty znowu wymyśliłaś? Zobaczysz, będę płakać, czy tego chcesz, czy nie — rozkleiła się Susanne i spojrzała w sufit, jakby Sonja patrzyła na nie gdzieś z góry. Rebecka siedziała obok niej na kanapie i od godziny, to znaczy od chwili, kiedy weszła do mieszkania, nie odezwała się ani słowem.

— Susanne, posłuchaj, skoro Sonja chciała mieć przyjęcie, to będzie mieć przyjęcie — wydusiła wreszcie. — Trzeba spełniać życzenia zmarłych — dodała, jakby starała się przekonać samą siebie.

— Naprawdę? Myślałam, że pogrzeb jest dla tych, co zostali? Wiem, że Sonja lubiła się zabawić, ale ten pomysł jest zwyczajnie makabryczny.

— Czy adwokat naprawdę użył słowa „huczne”? — niepewnie zapytała Maggan.

— Tak — odpowiedziały chórem Rebecka i Susanne.

— Skoro tak, to nie mamy wyboru. Zgadzam się z Rebecką, że powinnyśmy spełnić jej życzenie. Przecież dlatego zwróciła się z tym właśnie do nas.

— Kogo innego miałaby prosić? Jakiegoś dalekiego wujka z Herrljunga? Dobra, poddaję się. Dwa do jednego.

Niecałe trzy tygodnie później odbył się pogrzeb, na który przybyło jakieś trzysta osób, a następnie przyjęcie w Operaterassen dla dwustu dwudziestu sześciu gości. Przez lata Sonja zdobyła dużo przyjaciół i jeszcze więcej znajomych; i choć jej przyjaciółki o tym wiedziały, były zaskoczone tym, jak wielu ich się zjawiło. Cieszyły się, pomimo smutnych okoliczności. Gdy pod koniec wieczoru zaśmiewały się, wspominając dawne czasy, z zaskoczeniem przyznały przyjaciółce rację. Nie dało się lepiej pożegnać Sonji, niż urządzając jej huczne przyjęcie.

Następnego dnia miały się spotkać w kancelarii adwokackiej Andréasson, choć dalej nie wiedziały, w jakim celu. Pogrzeb się odbył, prochy Sonji miały zostać rozrzucone w Gaju Pamięci na Cmentarzu Leśnym, a jej mieszkanie opróżnione w przyszłym tygodniu. Nie ustaliły jeszcze, co zrobią z jej rzeczami, ale być może właśnie tego miało dotyczyć spotkanie.

Siedziały w ciszy w poczekalni. Wczorajsze przyjęcie zamknęło ponadtrzydziestoletni rozdział w ich życiu. Nie wiedziały, co jeszcze można było powiedzieć.

— Pan adwokat Andréasson już na panie czeka — poinformowała recepcjonistka, więc złapały się za ręce i weszły do gabinetu.

Pokój był duży i ciemny, a na ścianach wisiały wielkie portrety starszych panów. Adwokat roześmiał się, widząc, jak rozglądają się dokoła, zaskoczone.

— Przyznaję, gabinet mojej córki wygląda zupełnie inaczej, ale ja lubię stare klubowe fotele, portrety moich poprzedników i zapach skóry. Siadajcie panie, siadajcie — zaprosił je gestem dłoni, wskazując trzy krzesła stojące przed staromodnym biurkiem. Zaproponował wino, ale odmówiły, zgodziły się za to na wodę mineralną.

— Zatem witajcie, panie. Po pierwsze, chciałbym paniom podziękować za wczorajszy dzień. Sonji na pewno by się spodobało przyjęcie. — Odchrząknął. — Być może wiedzą panie, że byłem adwokatem Sonji, od kiedy skończyła osiemnaście lat, czyli od śmierci jej rodziców. Pracowałem dla niej przez jakieś trzydzieści pięć lat i muszę przyznać, że robiłem to z największą przyjemnością. Była jedną z niewielu klientek, które sobie zostawiłem po tym, jak moja córka przejęła ode mnie większość obowiązków firmowych. Ustaliliśmy z Sonją, że będziemy dalej razem pracować i, tak jak już mówiłem, świetnie się ze sobą dogadywaliśmy. Przez te lata kilkakrotnie wprowadzała poprawki do swojego testamentu, a zaledwie trzy miesiące temu spisała wersję, z którą teraz będziecie miały okazję się zapoznać. Sonja nie ma bezpośrednich spadkobierców ani też nikogo, kto miałby prawo do schedy po niej. — Zaprosiłem panie do siebie, ponieważ wszystkie trzy jesteście wymienione w treści testamentu. Czy jak do tej pory wszystko jest jasne?

Susanne, Maggan i Rebecka spojrzały na siebie, a następnie pokiwały w milczeniu głowami.

— Skoro tak, przystępuję do odczytania testamentu. Pytania odłóżmy na koniec.

Andréasson otworzył leżącą przed nim na biurku teczkę i wyjął z niej plik kartek. Założył okulary do czytania, wziął do ręki pierwszą z nich, odchrząknął i zafundował im szok porównywalny z tym, którego doświadczyły, gdy przez telefon poinformował je o śmierci Sonji.

Ciąg dalszy w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

Polecamy również:

Jo Baker

DWOREK LONGBOURN

Książka, która pokochali wielbiciele Jane Austen i serialu Downton Abbey. Pięknie osadzona w realiach XIX-wiecznej Anglii opowieść o sile marzeń i łamaniu konwenansów.

Zapraszamy do dworku Longbourn na spotkanie z Elizabeth, Jane, panem Darcym. Postaci znane z kart Dumy i uprzedzenia są jednak tylko tłem dla nowej historii. Głównymi bohaterami są tutaj władcza, aczkolwiek wyrozumiała gospodyni – pani Hill, chodząca z głową w chmurach pokojówka Sara oraz tajemniczy służący James, którego pojawienie się w Longbourn diametralnie zmienia życie dziewczyny. Czy na przeszkodzie rodzącego się uczucia staną tylko duma, uprzedzenie i status społeczny?

Książka Jo Baker to pełna pasji i niespodziewanych zwrotów akcji opowieść, będąca swoistym rewersem kultowej powieści Jane Austen. W świecie pod schodami Bennetów jest ciekawie i wywrotowo, nie ma sfery tabu, a dowcipne dialogi oraz plastyczne opisy przyrody dodają smaku lekturze książki.

Rozdział II

Wszystko co ma jakikolwiek związek

z przewrotnością, jest godne potępienia.

Mieli szczęście, że udało im się go zatrudnić. Właśnie to powiedział pan B., składając gazetę, by odłożyć ją na bok. W czasie, gdy w Hiszpanii trwała wojna i tak wielu młodzieńców szło do marynarki, zwyczajnie brakowało mężczyzn.

– Brakuje mężczyzn? – powtórzyła Lydia, z niepokojem przyglądając się twarzom sióstr: Czyż może być to prawdą? W Anglii brakowało mężczyzn?

Jej ojciec wzniósł oczy do nieba; tymczasem Sara spojrzała na panią Hill ze zdumieniem: nowy służący! I to mężczyzna! Dlaczego nie wspomniała o tym wcześniej? Pani Hill, przyciskając dzbanek z kawą do brzucha, odpowiedziała równie zdumionym spojrzeniem i pokręciła głową: ciii! Nic nie wiem, a tobie nie wolno powiedzieć choćby słowa! Dlatego Sara tylko skinęła nieznacznie głową, zasznurowała usta i na powrót skupiła uwagę na stole, posłusznie podając półmisek zimnej szynki. Wszystko wyjaśni się w swoim czasie, teraz lepiej nie zadawać pytań. Właściwie to nie wolno jej było mówić w ogóle, o ile nikt nie zwrócił się do niej bezpośrednio. Zamiast tego należało udawać głuchą jak pień i niezdolną do formułowania własnych opinii.

Panienka Mary sięgnęła po szpikulec i nadziała nań kawałek szynki.

– Tatuś nie ma na myśli twoich adoratorów, Lydio. Prawda, tatusiu?

Przesuwając się tak, by pani Hill mogła nalać mu kawy, pan B. odpowiedział, że w istocie nie o nich mu chodziło: tych wydawało się pod dostatkiem. Jednak pracowników faktycznie brakowało i dlatego też przystał na tę propozycję od razu – mówiąc to, zerknął skruszony na panią Hill, która minęła go i zaczęła nalewać kawy jego małżonce – chociaż daleko jeszcze do świętego Michała, a wtedy to zwyczajowo zatrudnia się i zwalnia służących.

– Nie ma pani nic przeciwko temu pośpiechowi, pani Hill?

– Rzeczywiście miło to słyszeć, proszę pana, jeśli to porządny człowiek.

– Nie mam co do tego wątpliwości, pani Hill.

– Któż to, tatusiu? Pochodzi ze wsi? Znamy jego rodzinę?

Pan B. uniósł filiżankę, a następnie odrzekł:

– To uczciwy młody człowiek z dobrej rodziny. Mam o nim jak najlepsze zdanie.

– A ja jestem rada, że będzie nas woził miły młodzieniec – oznajmiła Lydia – bo kiedy pan Hill siedzi na powozie, zawsze wydaje się trenowaną małpką, którą żeśmy ogoliły i odziały w kapelusz.

Pani Hill odsunęła się od stołu i odstawiła dzbanek z kawą na bufet.

– Lydio! – wykrzyknęły jednocześnie Jane i Elizabeth.

– Cóż takiego powiedziałam? Przecież to prawda. Wygląda jak ta, którą siostra pani Long zabrała ze sobą z Londynu.

Pani Hill spojrzała w dół na talerz z błękitnym motywem, pusty, choć umazany jajkiem. Troje maleńkich ludzi nadal przechodziło przez maleńki mostek, a maleńka łódka płynęła po porcelanowym morzu jak skorek; nic tam się nie zmieniało, trwał niczym niezmącony spokój. Panienka Lydia nie chciała nikomu sprawić przykrości, jak zawsze. A jej słowa, choć nieprzemyślane, były prawdziwe: panienki przyjmą zmianę z radością. Pan Hill nagle stał się bardzo stary. Ostatnia zima dała mu się we znaki: długie podróże, długie noce, gdy panienki tańczyły albo grały w karty… Pan Hill przemarzł do szpiku kości i po powrocie całe godziny drżał przy kominku, ciężko dysząc. Zbliżające się przyjęcia i bale tegorocznej zimy mogłyby go całkiem wykończyć. Miły młodzieniec, który zajmie się powozem i otoczeniem domu, przyniesie korzyść wszystkim.

Kiedy pani Bennet usłyszała wieści, zaczęła opowiadać mężowi i córkom, jak to najlepsze domy zatrudniają wyłącznie mężczyzn do obsługi rodziny i gości, ponieważ wszyscy doskonale wiedzą, że są najdrożsi, dlatego że ich silne ręce potrzebne są do pracy na roli i na wojnie. Gdy wieść się rozniesie, że u Bennetów teraz otwiera drzwi i usługuje przy stole bystry młodzieniec, w sąsiedztwie nie będzie się mówić o niczym innym.

– Niewątpliwie nasze córki będą ci niezmiernie wdzięczne, drogi mężu, za tę szczególną dla nas łaskę. Jesteś taki uprzejmy! A jakże się ten młody człowiek zwie?

– Ma na imię James – wyjaśnił pan Bennet. – Nazwisko zaś bardzo pospolite. Zwą go Smith.

– James Smith.

Słowa te, niewiele głośniejsze od szeptu, wymówiła pani Hill. Jane upiła łyk kawy z filiżanki; Elizabeth uniosła brwi, ale nie odwróciła wzroku od talerza. Pani B. spojrzała prosto na swoją gospodynię.

Sara zauważyła, jak na szyi pani Hill pojawia się rumieniec. Jakże przedziwna to chwila, w której gospodyni się zapomniała! A potem pan B. przełknął i chrząknął, przerywając ciszę.

– Jak już mówiłem, to dość częste nazwisko. Musiałem działać z pewnym pośpiechem, żeby mnie nikt nie ubiegł, dlatego nie została pani poinformowana wcześniej, pani Hill. W innym wypadku skonsultowałbym się z panią przed podjęciem decyzji.

Zaróżowiona gospodyni pokiwała głową.

– A ponieważ stryszek okupowany jest przez panią, pani małżonka i pokojówki, powiedziałem mu, by spał nad boksami koni. Pozostałe kwestie, związane z prowadzeniem domu, pozostawiam pani.

– Dziękuję, proszę pana – szepnęła.

– Cóż. – Pan B. wyprostował gazetę i wrócił do lektury. – To wszystko w takim razie. Cieszę się, że sprawa załatwiona.

– Oczywiście – powiedziała pani B. – Czyż nie powtarza pani ciągle, że potrzebuje jeszcze jednej pary rąk do pracy? Czyż nie będzie to dla pani ulga? O, z pewnością będzie to ulga dla was wszystkich.

Pani domu wskazała na Sarę machnięciem swej pulchnej dłoni, a potem zwróciła ją ku dalszym obszarom domu, mając na myśli resztę służących: pana Hilla siedzącego w kuchni i Polly, która w tej chwili schodziła na dół z mokrymi ręcznikami i marsową miną.

– Niewątpliwie bardzo jesteście panu Bennetowi wdzięczni za jego wspaniałomyślność.

– Dziękujemy, proszę pana – powiedziała Sara.

Słowa te, choć wypowiedziane cicho, sprawiły, że spojrzała na nią pani Hill; przez chwilę patrzyły sobie w oczy.

– Dziękujemy, proszę pana – powtórzyła gospodyni.

Pani Bennet dołożyła kolejną łyżeczkę dżemu na kawałek posmarowanej masłem bułeczki, a potem włożyła ją do ust i przeżuła dwukrotnie. Odezwała się z pełną buzią:

– To wszystko, pani Hill.

Pan B. uniósł wzrok znad gazety i zerknął na swoją żonę, a potem na gospodynię.

– Tak, dziękujemy, pani Hill – powiedział. – W tej chwili to już wszystko.