Copyright © by Konrad Kuśmirak, 2015

Copyright © by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2015

Redaktor prowadząca: Dominika Kuczyńska

Redakcja: Katarzyna Gwincińska

Korekta: Aleksandra Powalska-Mugaj

Ilustracja na okładce: Mateusz Wilma

Projekt okładki: Paweł Stelmach / www.nietypowo.com

Opracowanie grafik: Mateusz Wilma

Projekt typograficzny i łamanie: Justyna Nowaczyk

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej: Dariusz Nowacki

eISBN 978-83-7976-332-0

CZWARTA STRONA

Grupa Wydawnictwa Poznańskiego sp. z o.o.

ul. Fredry 8, 61-701 Poznań

tel.: 61 853-99-10

fax: 61 853-80-75

redakcja@czwartastrona.pl

www.czwartastrona.pl

Squat – opuszczona nieruchomość

zajęta przez dzikich lokatorów,

przeważnie tworzących wspólnotę

To się będę śmiał, gdy nie zdążą

ze zniszczeniem świata przed jego końcem.

Stanisław Jerzy Lec

Podziękowania

S.Q.U.A.T. jest katastroficzną wizją naszej przyszłości. Dzieje się w ruinach starego świata i na zgliszczach starego porządku. To opowieść o męskim, brutalnym świecie, przepełnionym hukiem wystrzałów, zapachem krwi i duszących skrętów. Wpisuje się w nurt postapokaliptyczny, w którym szczególną inspirację stanowiły dla mnie opowiadania Piotra Górskiego, zwłaszcza jego Wycieczka z 1994 roku, czytana przeze mnie wielokrotnie z obłędnymi dźwiękami Toola w tle.

S.Q.U.A.T. powstał dzięki zaangażowaniu kilku osób, które mi doradzały, odradzały, zachęcały lub zniechęcały. Dziękuję Stanisławowi Bajtlikowi i Maciejowi Konackiemu z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika za wybicie mi z głowy kilku idiotycznych pomysłów. Dziękuję Zespołowi Wydawnictwa za entuzjazm, w tym Pani Redaktor za umiejętność czytania w moich myślach.

Szczególne podziękowania i ukłony należą się moim bliskim. Kłaniam się mojej żonie Edytce za anielską cierpliwość, nieustającą miłość i wsparcie. Chylę czoła przed moim synem Łukaszem, który wspaniałomyślnie oddał mi czas, jaki mogliśmy spędzić razem. Dziękuję Izie i Michałowi za bezinteresowną pomoc. Pozdrawiam mojego przyjaciela Łukasza, który, sącząc napoje wyskokowe, wsłuchiwał się w moje szalone wizje. Kilka z nich przelałem na papier.

Spasibo!

Konrad Kuśmirak

Prolog

Nagły błysk zajaśniał na niebie niczym drugie słońce i zgasł równie gwałtownie, jak się pojawił. Umierająca gwiazda wydała ostatnie tchnienie, zapalając się tysiąckrotnym blaskiem, zabójczym fajerwerkiem pieczętując swoje odejście.

Zbyt krótko trwał ten spektakl, by przedrzeć się do umysłów ludzkiego mrowia krzątającego się wokół swoich codziennych spraw, skupionego na banalnych, bezpiecznych i powtarzalnych czynnościach. Nawet jeśli zmysły jakiegoś mniej zajętego owada, tej drobiny człowieczej w bezkresie kosmosu, spostrzegły kilkusekundową jasność, mózg zlekceważył bodziec, zaciągnął zasłony, zatrzasnął okiennice i nie dopuścił do reakcji, nie pozwolił, by taki drobiazg wytrącił organizm ze zdrowej rutyny.

W gęstym, nieruchomym powietrzu upalnej wiosny targowisko tętniło swoim życiem. Zlane potem ciała pląsały w swoistym tańcu, nie podnosząc oczu ponad poziom dłoni, które wymieniały towar na pieniądze, pieniądze na towar. Młodzi i starzy, zamożni i biedni, handlarze i klienci, porządni i wszelkiego autoramentu szumowiny, każdy z osobna i wszyscy razem skupiali się na zaspokajaniu swoich najprostszych potrzeb i interesów. Targowisko zapewniało im ten komfort, oferując każdy produkt, usługę, okazję czy prostacko pojmowaną przyjemność. Pomiędzy rozgrzanymi, blaszanymi budami, prowizorycznymi straganami albo rozłożonymi wprost na ziemi ceratami, wyłożonymi wszelkim tandetnym dobrem, krążyli otumanieni klienci, czujni kieszonkowcy, zuchwałe panienki i nieco dyskretniejsi chłopcy lekkich obyczajów. Tłum bzyczał jak muchy na porzuconej padlinie. Smród, hałas i gorączka tego rozedrganego miejsca skutecznie pochłaniały sygnały z zewnątrz.

W tym wrzącym kotle tylko jedna twarz pozostała wzniesiona ku górze. Tylko jedna para oczu z zaciekawieniem, ale też z niepokojem obserwowała nieboskłon. Mężczyzna stał nieruchomo, zastanawiając się, czy to, co ujrzał, było rzeczywiste. Mógł mieć przywidzenie, zważywszy na upał i chaos targowiska. Czekał na jakieś potwierdzenie, ale błysk się nie powtórzył. W końcu wzruszył ramionami i opuścił głowę. Pomyślał, że wizja dwóch słońc na niebie to efekt zmęczenia, kilku niedospanych nocy spędzonych za kółkiem. Nie był już najmłodszy i nie był znowu taki twardy. Był wytrwały i nie brakowało mu sprytu, dlatego był dobry w swoim fachu. Potrafił przy tym obserwować ludzi i bezbłędnie odgadywać ich prawdziwą naturę. Ale twardy nie był. Dwa słońca! Też coś!

– Burza – przestraszył go starczy głos skrzeczący wprost do jego ucha.

– Co takiego? – Wyrwany z zadumy nie do końca zrozumiał.

– Będzie burza. – Kompletnie łysy staruch wzniósł powykręcany palec, zwieńczony zżółkniętym, krogulczym szponem. – Może nawet będzie to burza stulecia.

– E tam! – Machnęła ręką pulchna sprzedawczyni, stojąca za szerokim stołem zbitym z nieheblowanych desek. – To jak? Bierzesz pan te bułki?

– Biorę – potwierdził i dodał z uśmiechem: – Dzisiaj mam pasażerów. Pewien dzielny młodzian dotrzyma mi towarzystwa. Na pewno będzie głodny. Wezmę jeszcze drożdżówkę – zawahał się – i butelkę mleka. Niech mały ma…

– Osra się, ot co! – zaskrzeczał staruch. – Gówno się znacie na żywieniu.

– A poszedł won, dziadu! – krzyknęła sprzedawczyni. – Klienta mi płoszy, żebraczyna jeden.

– Tfu, taka twoja mać! – pogroził szponiastym palcem staruszek. – Głodnego nakarmić, powiedział Pan…

– Won! Ale już! – Zza pleców sprzedawczyni wyłonił się równie pulchny i okrągły na twarzy młodzieniec. – Słyszał?!

Staruch przezornie odsunął się od stoiska i wmieszał się w tłum.

– A dla pana zapakować? – przymilnie uśmiechnęła się grubaska i nie wiadomo skąd, wyciągnęła poplamioną tłuszczem papierową torbę.

– Zapakować – zgodził się mężczyzna, odwracając głowę w kierunku znikającego żebraka.

– Pan z daleka? – zagaiła uprzejmie.

– E tam! Rzut beretem. Ale daleko się wybieram.

– To będzie razem… – sprzedawczyni podliczyła zakupy i sprawnie przechwyciła podaną gotówkę. – Dziękuję i miłego dnia!

– Miłego! – Mężczyzna skinął głową w podziękowaniu.

Odwrócił się i rozejrzał po placu targowym. Wypatrzył łysą, błyszczącą głowę starca i ruszył w jego kierunku. Dogonił go po chwili i wetknął bułkę w brudną rękę.

– Nie jesteś stąd. – Dziad zmrużył wyblakłe oczy. – Nie mylę się?

– Nie.

– Coś się kroi. – Starzec wetknął do bezzębnych ust kawałek bułki i zaczął żuć z zadowoleniem. – Coś wisi w powietrzu.

– W porządku – uśmiechnął się mężczyzna. – Smacznego i na zdrowie!

Rozbawiło go to dziwne podziękowanie. Chwilę przyglądał się żebrakowi, który w milczeniu skinął głową i zatopił się w smakowaniu bułki, jakby miała być ostatnim posiłkiem w jego życiu. Zaczął się odwracać, by odejść, gdy dłoń starca zacisnęła się na jego łokciu.

– Zaczekaj – powiedział żebrak, przełykając kęs.

– Tak?

– Jesteś inny.

– Nie rozumiem – uśmiechnął się mężczyzna.

– No… Różnisz się od tych wszystkich… – Dziad wywrócił oczy i rozłożył ręce. – To bydło. Zwykłe śmierdzące bydło.

– Bo ja wiem? – Mężczyzna z zakłopotaniem podrapał się po głowie.

– Różnią się od zwierząt tym, że umieją mówić. Posłuchaj tylko, o czym chrzanią. Inne stworzenia przynajmniej milczą, kiedy trzeba. Zresztą… nawet krowy raz do roku gadają ludzkim głosem. W Wigilię. Od dawna nie obchodziłem Wigilii. Nikt mnie nie zaprasza. Świat zszedł na psy. A ty jesteś dobry, po prostu dobry.

– No… Muszę już iść.

– Ty pochodzisz stamtąd – staruch machnął ręka w niewiadomym kierunku. – Spod granicy. Wracaj zatem do domu i nie oglądaj się za siebie.

– Kiedyś…

– Zaprawdę powiadam ci, prawdziwa jest opowieść o Sodomie i Gomorze. To było zepsute miasto, grzeszne miasto. Zupełnie jak nasza zaszczana, prowincjonalna metropolia. Niebawem nie pozostanie tutaj kamień na kamieniu. Bądź pewien! – Dziad wyprostował się i uniósł palec w proroczym geście, któremu przeczył szkaradny, złośliwy uśmiech na jego obliczu. – Niestety, nie będzie mi dane oglądać tego pięknego widoku zniszczenia. Może to i lepiej. Ze wzruszenia mógłbym nie przeżyć takiego spektaklu.

– Naprawdę muszę już iść – powiedział mężczyzna z lekkim niesmakiem i uwolnił ramię z uścisku starca.

– Tak – pokiwał głową dziad – dziękuję za bułkę. Żołądek trochę mi się rozruszał. Wystarczy na kilka dni, z głodu nie umrę. Wiesz… tutaj ciężko żebrać. W tym mieście za darmo dają tylko kijem po grzbiecie.

– Jak wszędzie – stwierdził mężczyzna i wzruszył ramionami. – Przyszło nam żyć w trudnych czasach.

– Może. Ale najgorsze dopiero przed wami. Ja już nie doczekam. Tamten mnie wzywa. – Starzec wskazał palcem niebo.

Ten gest sprawił, że mężczyzna przypomniał sobie o błysku. Spojrzał uważniej na żebraka i zapytał:

– Ty też to widziałeś, prawda?

– Widziałem wiele rzeczy – odparł starzec wymijająco – mniej lub bardziej podłych.

– Chodzi mi o ten rozbłysk. O tę jasność, która na chwilę…

– Jesteś bardziej szalony ode mnie – dziad poklepał mężczyznę po ramieniu – albo masz coś z oczami. Ja widuję jedynie białe myszy, zwłaszcza po spożyciu gównianego samogonu.

– Myślałem, że jesteś prorokiem czy kimś podobnym...

– Nie! – Bezzębne usta starca wykrzywił uśmiech. – Ja jedynie staram się zdobyć kawałek chleba. Niektórzy łapią się na moje parszywe opowiastki. Inni wręcz przeciwnie.

– I ja się złapałem?

– Wręcz przeciwnie. Życzę ci spokojnego powrotu do domu. Żegnaj.

Starzec potrząsnął łysą głową, poprawił swoje powycierane łachmany i odwrócił się. Po chwili pochłonął go tłum. Mężczyzna wzruszył ramionami, spojrzał na poplamioną tłuszczem papierową torbę i zacisnął na niej dłonie. Przedzierając się w kierunku wyjścia przez gęstniejącą ciżbę, pilnował swoich zakupów niczym najdroższego skarbu. Odruchowo błądził wzrokiem po mijanych straganach, aż nagle dostrzegł coś interesującego. Podszedł do blaszanej „szczęki” i zatrzymał niepewny wzrok na sprzedawcy. Szeroko uśmiechnięty, fircykowaty, starszy pan szerokim gestem zaprosił do oglądania towaru i zaszczebiotał:

– Witam szanownego pana! Cóś dla małżonki wybierzemy?

– Eeee… No…

Niezdecydowanie klienta w żaden sposób nie mogło zbić z tropu wirtuoza za ladą.

– Blondynka czy brunetka? – rzucił.

– Bardziej szatynka chyba…

– Też ładnie! O, te na przykład – handlarz wskazał krwistoczerwone korale – będą pasowały jak ulał.

– Bo ja wiem? – westchnął mężczyzna.

– Bo to, widzisz pan, najważniejsze, żeby kobita była zadowolona – zatrajkotał sprzedawca. – A jak do baby cóś nie pasuje, to i zła zaraz chodzi. Nocą trzeba samemu spać, a i pieniądze w błoto wyrzucone. Niech szanowny pan mi zaufa. Ja się na tym znam. I korale, i kobity nie mają przede mną tajemnic.

– Może i coś w tym jest – niechętnie zgodził się klient.

– A jaki kolor ócz ma szanowna?

– Błękitne.

– Pięknie. To do korali dorzucę tę broszę z azurytu. Ten niebieski kamień oprócz tego, że ładnie wygląda, ma jeszcze właściwości lecznicze. Wzmaga koncentrację i ogólnie hm… pobudza. – Handlarz charakterystycznie poruszył brwiami i uśmiechnął się nieco lubieżnie.

– A prawdziwy ten kamień?

– Najprawdziwszy! – Sprzedawca przyłożył zaciśniętą pięść do piersi. – Przysięgam. Świeża dostawa z Chin.

– Z Chin?

– Zgadza się – mężczyzna z pełną powagą skinął głową – z Chin.

– Może znajdzie się coś… naszego. Bursztyn jakiś?

– Coś pan?! Kawałek żywicy dla kobity chcesz prezentować? Chyba, że to kochanka, to co innego.

– Żona.

– No widzisz pan.

– Ona zawsze chciała mieć kawałek bursztynu. Takiego z zatopionym komarem.

– Niestety – rozłożył ręce sprzedawca – podobnego towaru nie mam.

– Dobra, wezmę ten…

– Azuryt i korale. Małżonka będzie wyglądała jak jedna z tych malowanych panienek, co to w zespołach pieśni i tańca kręcą biodrami.

Mężczyzna mimowolnie wyobraził sobie kilka starszych pań, ubranych w kolorowe stroje ludowe, pląsających w rytm polki czy krakowiaka. Uśmiechnął się, zapłacił handlarzowi i po raz kolejny rozpoczął mozolną wędrówkę przez falujące morze ludzkich ciał. Kiedy kolejny raz minął znajomego sprzedawcę błyskotek, uświadomił sobie, że zgubił drogę wśród plątaniny rdzewiejących, bladozielonych „szczęk”. Zagadnął przesadnie umalowaną dziewczynę, wystrojoną w zbyt ciasną sukienkę.

– Przepraszam? Nie wie pani, gdzie jest brama wjazdowa? Zdaje się, że zabłądziłem.

– Wiem gdzie jest całkiem niezły wjazd. – Dziewczyna wypluła gumę do żucia i podciągnęła kieckę opiętą na jej udach. – Za trzy dychy możesz tylko popatrzeć, jeśli chcesz. Godzinka jazdy i używania kosztuje tylko…

– Ech – machnął ręką mężczyzna – nie do końca o to mi chodziło.

– Oż! Kurwa jego mać! – warknęła dziewczyna. – Nie o to mu chodziło, dziadowi jednemu!

– Przepraszam i do widzenia.

– Spierdalaj!

Wzruszył ramionami i szybko odszedł, czując na plecach wściekłe spojrzenie prostytutki.

W końcu przedarł się do wyjścia i wkroczył na zalany słońcem plac, zastawiony niezliczoną liczbą samochodów. Z kieszeni wyjął pomięty bilet, odczytał numer sektora i stanowiska, po czym zdecydowanym krokiem ruszył ku najdalszemu krańcowi parkingu. Wiekowy, czerwony volkswagen passat kombi krył się w cieniu solidnych żelbetowych płyt, z jakich wykonano ogrodzenie całego targowiska. Z jednej strony, ta swego rodzaju forteca dawała realne poczucie bezpieczeństwa kupującym i sprzedającym. Z drugiej, solidny mur wytyczał granice tego mrowiska i nie pozwalał mu rozprzestrzeniać się dalej.

Mężczyzna pomachał do niebrzydkiej, dojrzałej kobiety siedzącej na tylnej kanapie wewnątrz passata, przysiadł na błotniku i zapalił papierosa. Sprawił sobie paczkę prawdziwych, markowych fajek. Zaciągnął się głęboko, wypuścił dym nosem i splunął. Gówniany towar. Nawet oryginalne papierosy były coraz gorsze. Obcasem buta zgniótł niedopałek, a do ust włożył skręta z tytoniu zasianego własnymi rękami. Pokiwał głową z zadowoleniem. Chłonął aromatyczny dym i obserwował tłum kłębiący się na drugim końcu parkingu. Zaciągnął się po raz ostatni, wyrzucił peta i wsiadł do auta.

– Powinieneś rzucić palenie – usłyszał czuły, kobiecy głos.

– Ja lubię palić – odpowiedział i przekręcił kluczyk w stacyjce.

Silnik zaterkotał w sposób charakterystyczny dla starych diesli. Mężczyzna szybko zakręcił korbką, by zamknąć szybę. Smród spalonego oleju opałowego i tak przedostał się do wnętrza auta. Mógł sobie kupić lepsze auto, nowsze. Ale stary passat nie zwracał niczyjej uwagi. Setki takich wraków codziennie przemierzały nadgraniczne szosy i bezdroża.

– Długo cię nie było – kobieta odezwała się ponownie. – Niepokoiłam się.

– Niepotrzebnie – odparł uspokajająco i dodał: – Zamknij szybę po swojej stronie.

– Nie wiem – kontynuowała, zamykając tylne okno z pewnym wysiłkiem. – Kręci się tutaj mnóstwo ludzi.

– Teren jest pod stałą ochroną – stwierdził. – Mają pełen monitoring. Wiesz, dobro klientów jest najważniejsze... – dodał drwiąco.

– Klientów! – parsknęła. – Mam dość tego miasta. Tych ludzi.

– Nie jesteś przyzwyczajona, to wszystko – powiedział, odwracając się do niej z uśmiechem.

– Światowiec się znalazł! – rzuciła i też się uśmiechnęła.

– A co z… nim? – zmienił temat, zerkając na tylne siedzenie.

Przyciemnione szyby sprawiały, że wnętrze pogrążone było w przyjemnym półmroku.

– Zasnął, jak tylko poszedłeś na zakupy. Co tam właściwie masz?

– Takie tam – wyjął z torby korale i z zakłopotaniem podał kobiecie – dla ciebie.

– Wydajesz pieniądze na bzdury – skarciła go, ale w jej głosie nie było złości.

– Ciężko na nie pracowałem. Mam chyba prawo…

– Właśnie! – Przerwała mu i wychyliła się do przodu. Całując go, dodała: – Zbyt ciężko.

Spojrzał prosto w jej błękitne oczy. Nie niebieskie, ale właśnie błękitne. Wzruszył tylko ramionami.

– Możesz tego nie robić, przynajmniej, gdy cię całuję? – zapytała rozbawiona.

– Czego? – zdziwił się.

– Wzruszać ramionami w ten sposób. Zawsze to robisz, ilekroć nie masz nic do powiedzenia.

– Może akurat nie mam nic do powiedzenia – stwierdził z uśmiechem.

– Ruszajmy już – westchnęła kobieta i opadła na tylne siedzenie.

Auto nie drgnęło. Mężczyzna nadal uważnie spoglądał na żonę.

– Uważasz, że to nie w porządku, prawda? – powiedział wreszcie.

– Nie wiem. Nie jestem pewna. Może te procedury nie trwają aż tak długo – zwątpienie brzmiało w jej głosie.

– Bo ja wiem? Aleksiej twierdzi, że tak będzie lepiej dla chłopca. Rodzina już tam czeka i nowy dom...

– Równie dobrze my moglibyśmy... – zawahała się i łzy stanęły jej w oczach. – On jest taki... Taki cudowny.

Patrzył chwilę na dłoń żony głaszczącą śpiąca główkę i poczuł, że też chciałby sobie pozwolić na ten gest. Obydwoje tęsknili do dziecka, którego nie mogli mieć.

– Nie – powiedział twardo. – Wiesz, że tak nie można. Co najwyżej możemy go odwieźć z powrotem. Jakoś to wytłumaczę Aleksiejowi. On zrozumie. Oddamy dzieciaka…

– Aleksiejowi może tak, ale temu dziecku? Jak mu to wytłumaczysz? Jest mały, ale przecież coś tam rozumie. Ma jakieś uczucia...

– Ja też mam jakieś uczucia… – zawahał się na moment ...i ty. Dajmy temu spokój. Nie możemy zatrzymać tego dziecka i już.

Kobieta spojrzała na małego, najwyżej pięcioletniego chłopca, śpiącego na tylnym siedzeniu samochodu. Powstrzymując łzy, pokręciła głową i schowała twarz w dłoniach.

– Po prostu… – wyszlochała. – Jedź już.

Skinął głową i wrzucił bieg. Ostrożnie przejechał po nierówno ułożonych płytach drogowych, przed szlabanem oddał paragon parkingowy i włączył się do ruchu. Postanowił nadłożyć drogi i przebić się przez centrum. Tam patrole policyjne nie były tak liczne, jak na głównych drogach wylotowych z miasta. Newralgiczne szlaki komunikacyjne, prowadzące w kierunku stolicy oraz w drugą stronę – ku granicy z Białorusią, naszpikowane były mobilnymi posterunkami i punktami kontroli żandarmerii wojskowej. Samotny mężczyzna podróżujący z małym chłopcem mógł wzbudzić zainteresowanie mundurowych. Pytania o dziecko przewożone autem mogły okazać się nieco kłopotliwe. Obudzony przez policjantów lub wojsko chłopiec najprawdopodobniej zacząłby płakać. Szybko okazałoby się, że kierujący autem nie jest spokrewniony z malcem. Kłopoty zaczęłyby się na dobre i na dłuższy czas mogły uniemożliwić powrót do domu. Konkretnie zaproponowano by mu jakieś pięć lat odsiadki za porwanie dziecka. Doszedłby do tego handel ludźmi, jakiś nadgorliwy prokuratorzyna mógł też wystartować z pomysłem sprzedaży chłopca jako dawcy narządów. Typowa rodzina dwa plus jeden wzbudzała mniejsze zainteresowanie organów prewencyjnych, chociaż zawsze było pewne ryzyko. W razie wpadki można było jeszcze próbować wręczyć łapówkę, ale wobec napiętej sytuacji na granicy…

Pisk opon i wściekłe trąbienie wyrwało mężczyznę z zadumy. Auto jadące przed nim zatrzymało się nagle, kierowca wysiadł i osłoniwszy ręką oczy, spoglądał na ulicę przed sobą.

– Wypadek – krzyknął w kierunku stojących za nim samochodów. – Jakiegoś bezdomnego potrącili. Objedziemy tą drogą za bazarem.

Mężczyzna przełknął ślinę i poczuł strach narastający w okolicy brzucha. Kiedy przejeżdżał obok miejsca zdarzenia, dostrzegł leżące samotnie zniszczone buty, które spadły ze stóp ofiary. Ktoś próbował reanimować potrąconego, ktoś inny owijał go w folię termiczną. Mężczyzna zdołał jeszcze dostrzec zakrwawioną łysą głowę i zniszczone ubranie dziada poznanego na targowisku. Nerwowo zerknął na licznik i zdjął nogę z pedału gazu. Zachowywał dozwoloną prędkość i wbijał wzrok w ulicę przed sobą. Centrum miasta przejechał maksymalnie skupiony na czynności prowadzenia auta. Dopiero kiedy minął tablicę z przekreślonym napisem „Białystok” i następną „Granica Państwa 50 km” odetchnął i rozłożył się wygodniej na fotelu. Włączył radio i z głośników popłynęła muzyka. Kojący, głęboki głos nieżyjącego piosenkarza śpiewał What a wonderful world.

Jechali w zupełnej ciszy, przerywanej czasem warkotem aut wyprzedzających passata. Manewrowi temu często towarzyszyło wściekłe trąbienie. Mężczyzna zdawał się nie zwracać na to większej uwagi. Podróżował swoim tempem, skupiony wyłącznie na czynności prowadzenia pojazdu. Głośniki nagle zaszumiały i zamilkły. Walnął otwarta dłonią w deskę rozdzielczą, ale radio emitowało tylko ciszę.

– Przepraszam – mruknął, bo uświadomił sobie, że hałas mógł zbudzić malca.

– Nic, nic. Śpi – odpowiedziała kobieta i dodała: –Możemy się gdzieś zatrzymać? Muszę do toalety.

Skinął głową i skręcił w najbliższy zjazd prowadzący na dużą, sieciową stację paliw. Ostatnią przed granicą. I tak planował się zatrzymać w tym miejscu. Tankować nie zamierzał. Podwójny zbiornik paliwa mieścił ponad sto litrów oleju napędowego, a w drodze powrotnej napełni go po białoruskiej stronie. Postanowił zabrać swoich pasażerów do małej restauracyjki znajdującej się przy budynku stacji. Dawali tam całkiem niezłe żarcie za rozsądną cenę, więc stałymi gośćmi byli tutaj kierowcy ciężarówek i jeżdżący na handel do Polski nasi wschodni sąsiedzi. Zaparkował w cieniu i zaczekał, aż kobieta wysiądzie. Rozbudzony chłopiec trzymał się kurczowo jej ręki i rozglądał z przerażeniem dokoła.

– Toalety są dwie. Na stacji i w restauracji. Na tej pierwszej trzeba zapłacić, jeśli niczego się nie kupiło. Idziemy więc do knajpy. Stawiam obiad.

– Przypilnujesz go, kiedy pójdę się odświeżyć?

– Jak?

– Normalnie. Weźmiesz go za rękę, żeby czuł się bezpieczniej.

Mężczyzna spojrzał czule na malca, któremu w oczach zaczynały się kręcić łezki.

– Chodź, kolego – wyciągnął dłoń w stronę chłopczyka, który skwapliwie się jej uchwycił – pójdziemy na lody. Lubisz lody?

Chłopiec skinął głową. Mężczyzna poczuł ciepło dziecięcej dłoni i pomyślał, że to przyjemne. Wolnym krokiem ruszył w stronę restauracji, a malec spokojnie podążył za nim. Kobieta obserwowała ich przez chwilę z uśmiechem i poszła w tym samym kierunku.

Weszli do budynku restauracji i zatrzymali się w przedsionku.

– Toalety są na prawo – wskazał żonie kierunek.

– Doskonale znasz to miejsce, co? – zapytała z uśmiechem.

– Taka praca – odparł i wzruszył ramionami.

Spojrzał na oddalającą się żonę, potem przyjrzał się chłopcu. Przykucnął przed nim i niezdarnie zaczął poprawiać na nim ubranko.

– I co? – zapytał wesoło, zaglądając dziecku w oczy. – Gotów na wyżerkę?

Chłopiec uśmiechnął się i z zaciekawieniem przyjrzał się jego twarzy. Mężczyzna zastygł na moment w zadziwieniu. Tęczówki malca miały różne kolory. Jedno oko było niebieskie, drugie zielone. Ot, anomalia!

Podniósł się, ponownie chwycił chłopca za rękę i już miał wejść do sali restauracyjnej, gdy usłyszał odległą syrenę alarmową. Po chwili dołączyła do niej kolejna, i jeszcze jedna. Odwrócił się w stronę okna. Drogą przemknęły dwa transportery opancerzone, za nimi pojawiły się pojazdy straży granicznej. Nie zdążył ich policzyć, ale cała kolumna mknąca w kierunku przejścia granicznego mogła liczyć co najmniej dziesięć aut. Mężczyzna właściwie przestał być głodny. Pociągnął za rękę malca i wszedł do chłodnego, klimatyzowanego wnętrza. Niepokój wywołany widokiem kolumny na sygnale sprawił, że nie od razu zdał sobie sprawę z nienaturalnej ciszy we wnętrzu lokalu. Ludzie jedli w milczeniu, zerkając na wiszący na ścianie płaski telewizor. Marzył o takim cacku i postanowił kupić co najmniej pięćdziesięciocalową plazmę natychmiast po powrocie z Białorusi. Przestudiował menu, po czym podszedł do kasy

– Co to za film? – zapytał dziewczynę przyjmującą zamówienia.

– Jaki film? – zdziwiła się.

– W telewizorze. Wszyscy oglądają…

– To nie film. Coś się stało w kosmosie. Wybuchła gwiazda czy coś takiego…

– Interesujące – odruchowo zlekceważył medialną sensację.

– A słyszał pan, że wojska rosyjskie zbierają się nad granicą z obwodem kaliningradzkim? Nasze przejście w Bobrownikach też właśnie zamknęli. Niech pan zobaczy, ile ludzi wraca z terminala.

Rzeczywiście, na parking wlała się fala aut na polskich i białoruskich numerach rejestracyjnych. Ludzie wysiadali i zerkali na siebie niepewnie. Ktoś kogoś popchnął, jakaś kobieta dostała w twarz.

Mężczyzna odwrócił się gwałtownie, słysząc trzaśnięcie drzwi. Przy wejściu na salę stała jego żona z wyrazem niedowierzania na twarzy. Spojrzała mu w oczy, przeniosła wzrok na ekran telewizora i ponownie odwróciła się do męża. Jego mina wyrażała strach i konsternację. Poczuła się, jakby spoglądała w lustro. Targały nią te same uczucia. Podchodząc do ukochanego mężczyzny, szybko analizowała sytuację. Spojrzała na malca, który w jakimś przeczuciu grozy kurczowo trzymał dłoń tymczasowego opiekuna. Mały, zagubiony chłopiec, którego pokochała natychmiast, choć rozsądek się przeciw temu buntował, patrzył na nią z jakimś niemym oczekiwaniem. Wszystko wydało jej się absurdalne. Towar do przemycenia! Też coś!

– Chyba wracamy do domu – powiedziała. – Razem.

I uśmiechnęła się.

Ciąg dalszy w wersji pełnej