TOŃ

ANYA LIPSKA

TOŃ

Przekład

Krzysztof Mazurek

Tytuł oryginału: Where the Devil Can’t Go

Copyright © by Anya Lipska, 2013

Copyright © for the Polish translation

by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2014

Copyright © by Wydawnictwo Poznańskie sp. z o.o., 2014

Redakcja: Magdalena Ciszewska, Michał Kramarz

Korekta: Paulina Wierzbicka, Magdalena Owczarzak

Projekt okładki: Mariusz Banachowicz

Wydanie elektroniczne 2014

ISBN 978-83-7177-999-2

Konwersja publikacji do wersji elektronicznej

Dariusz Nowacki

CZWARTA STRONA

Grupa Wydawnictwa Poznańskiego sp. z o.o.

ul. Fredry 8, 61-701 Poznań

tel.: 61 853-99-10

fax: 61 853-80-75

redakcja@czwartastrona.pl

www.czwartastrona.pl

Dla Tomasza

Ojczyzna nasza znalazła się nad przepaścią. Atmosfera niekończących się konfliktów, nieporozumień, nienawiści – sieje spustoszenie psychiczne, kaleczy tradycje tolerancji. Strajki, gotowość strajkowa, akcje protestacyjne stały się normą.

Obywatele! Ogłaszam, że w dniu dzisiejszym ukonstytuowała się Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego. Rada Państwa, w zgodzie z postanowieniami Konstytucji, wprowadziła dziś o północy stan wojenny na obszarze całego kraju.

z przemówienia generała Jaruzelskiego

wygłoszonego 13 grudnia 1981 roku

Zima wasza, wiosna nasza.

napis na murze podczas stanu wojennego 1981-1983

Prolog

Gdybym tylko mógł się podczołgać do dolnego stopnia, może udałoby mi się wtedy dosięgnąć poręczy i podciągnąć się zdrową ręką. Nogi mam zupełnie bezwładne – przy upadku musiało mi coś walnąć w krzyżu.

Znałem zagrożenie. Wiedziałem, że gdy powiem temu chłopcu, kim jestem, może mnie zabić. Musiałem to jednak zrobić, inaczej nie dało się go zainteresować sprawą naszego wspólnego znajomego. Na początku mi nie wierzył, nie pamiętał mojej twarzy. Musiałem podnieść głos i przypomnieć mu, co się wtedy z nim działo – to nieprawdopodobne, że trzeba było mu przypominać!

Zadziałało. Coś się zmieniło w jego spojrzeniu.

Powiedziałem mu, że żałuję, iż musiał tak bardzo się poświęcać, próbowałem mu wyjaśnić, jakie wtedy w kraju były niebezpieczne czasy – jeśli stracilibyśmy czujność, na ulice znów wyjechałyby czołgi, ale tym razem nie nasze.

On tego nie rozumiał. Skończyłem więc na podłodze piwnicy w kałuży własnego moczu.

Było warto. Chłopak przeczytał dokument. Pragnie zemsty – zobaczyłem to w jego oczach – a to znaczy, że i ja się zemszczę.

Gdyby tylko udało mi się dotrzeć do tego dolnego stopnia.

Rozdział 1

Janusz tak mocno rzucił młodszym mężczyzną o świeżo pomalowaną ścianę, że usłyszał, jak puszczają kołki płyty gipsowo-kartonowej. Potem owinął mu kaptur bluzy wokół szyi.

– Jak Boga kocham – znów pchnięcie na ścianę. – Przepraszam, panie Kiszka. Inwestor jeszcze mi nie zapłacił, ale za dwa dni dostanę tysiąc, przysięgam na rany Chrystusa.

Gdy Janusz przerwał na chwilę, żeby złapać oddech, oparł się wolną ręką o ścianę i zobaczył swoje odbicie w próżniowym oknie tuż za plecami Sławka. Ujrzał potężnego mężczyznę w średnim wieku, szczupłego, o szerokich ramionach i mocno zarysowanych szczękach, z przebłyskami siwizny w gęstych czarnych włosach, zaczynającego się przedwcześnie garbić. Cholera, jest już za stary na takie numery.

Ostrożnie prostując plecy, ale nie puszczając kołnierza i kaptura Sławka, rozejrzał się po pomieszczeniu – świeżo wyremontowanym „luksusowym” mieszkaniu typu studio w wieżowcu, z którego okien widać było księżycowy krajobraz budowy stadionu olimpijskiego. Okna sięgające od podłogi do sufitu były jak ramy obrazu, na którym ktoś wymalował czarny szkielet na wpół wykończonego głównego stadionu, postawionego na ziemi 17 pięter niżej jak olbrzymia filiżanka do herbaty na podstawce, otoczonego usłużnymi dźwigami całymi w pokłonach. Kiedy blok zostanie skończony, za taki widok trzeba będzie zapłacić dodatkowe 40, a może 50 tysięcy funtów.

Niewiarygodne. Z tego, co na razie widział z perspektywy Stratfordu – a zobaczył już za dużo, żeby mu się to podobało, bo teraz tylu Polaków pracowało na budowie ośrodka olimpijskiego – to była masakra. Gdy Luftwaffe zrównała tę część miasta z ziemią razem z East Endem, miejscy architekci postanowili odbudować dzielnicę w formie centrum handlowego z betonowych prefabrykatów pośrodku olbrzymiego trzypasmowego ronda. Przypominało mu to blokowiska, którymi komuniści zaśmiecili całą Polskę w latach 50. i 60.

Sławek spóźniał się z płatnością już dwa tygodnie i jak zwykle wciskał mu kit. Młot pneumatyczny, który Janusz dostarczył mu miesiąc temu, wciąż z tabliczką „Własność Miejskich Zakładów Transportu”, stał oparty o wysoką, obłą, kremową lodówkę marki Smeg zaprojektowaną w amerykańskim stylu. Janusz wiedział, że modna lodówka, tak jak i reszta błyszczących sprzętów kuchennych, nie miała tabliczki znamionowej i numeru seryjnego, bo sam usunął je za pomocą szlifierki kątowej jeszcze przed dostawą.

– Im szybciej skończę tę robotę, tym szybciej mi zapłacą. A wtedy ja zapłacę tobie – powiedział młody człowiek, korzystając z chwili przerwy w ataku agresji.

Janusz spędził sporą część młodości na budowach i wyraźnie widział wszystkie niedoróbki – piękną warstwę zewnętrznej farby nałożonej na byle jak wykończoną ścianę. Sam nieraz obrywał za niechlujnie nałożony tynk albo za przykręcanie okapu nad kuchenką nieocynkowanymi wkrętami, które w krótkim czasie zardzewieją pod wpływem parującej wody. Mimo wszystko mieszkanie wyglądało na prawie skończone. Westchnął ciężko. Potrzebował tej gotówki i musiał przyznać, że Sławek ma po części rację. Jeszcze raz uderzył nim o ścianę, choć tym razem bez przekonania.

– Sławek, rozmowa z taką tępą pałą jak ty nie ma sensu.

Sławek jednak wyczuł zmianę tonu i już po chwili olbrzym postawił go na ziemi gestem pełnym niechęci i obrzydzenia.

– Daję ci jeszcze tydzień. A następnym razem nie próbuj mnie wydymać, bo wsadzę ci ten młot pneumatyczny w dupę.

– Tak, tak. Dziękuję panu, panie Kiszka – Sławek z radości podskakiwał, odprowadzając Janusza do drzwi. – Może mógłbym coś zrobić, żeby jakoś się panu odwdzięczyć?

Słysząc to, Janusz zaśmiał się serdecznie.

– Nie dałbym ci nawet zamontować klapki dla kota w drzwiach, partaczu! – rzucił przez ramię. Wśród Polaków krążyła anegdota o renowacji trzypiętrowego budynku z epoki króla Jerzego w dzielnicy Notting Hill. Sławek postanowił wyburzyć ścianę nośną i chcąc nie chcąc, stworzył pierwszy w historii Notting Hill parterowy bungalow w stylu króla Jerzego. Administracja dzielnicy, nie wspominając już o kliencie – nieszczęsnym rosyjskim miliarderze – szuka go do dzisiaj.

Sławek zmarszczył brwi, protestując przeciwko niesłusznym oskarżeniom.

– Jeden głupi błąd nie jest w stanie zrujnować mojej kariery w branży! – krzyknął w głąb pustego korytarza, gdy za Januszem zamknęły się drzwi windy.

Trzy piętra niżej wcisnęła się do niej grupa roześmianych młodych mężczyzn z narzędziami i puszkami farby w rękach. Janusz zobaczył, że wszyscy mieli włosy ścięte na jeża – w stylu, który kiedyś był oznaką, że niedawno się wyszło z wojska. Wśród młodych Polaków ten rodzaj uczesania był wciąż modny, chociaż obowiązkową służbę wojskową zniesiono ponad rok temu. Widząc starszego mężczyznę, uciszyli się i skinęli głowami.

– Dzień dobry panu – pozdrowili go z szacunkiem. Dobrzy chłopcy – pomyślał Janusz. Wystarczyło jednak parę sekund, by ich gadanina, bliskość ciał i nacisk ścian windy na plecy przywołały dawne uczucia lęku i by znów coś zaczęło go ściskać w żołądku. Z trudem łapał oddech, a ostry zapach rozpuszczalnika z każdą chwilą dusił go coraz mocniej.

Gdy winda jechała w dół, najwyższy z nich popatrzył mu w oczy, uśmiechnął się, a Janusz zobaczył siebie samego w młodszej wersji, tyczkowatego chłopaka o niedokończonych rysach, którego przepełniał absurdalny optymizm. Po chwili bez ostrzeżenia pojawił się kolejny obraz – ostry i jeszcze bardziej niemile widziany – twarz Izy, piegowatej, śmiejącej się, schodzącej ze stukotem obcasów po schodach uniwersytetu. Zacisnął mocno powieki, chcąc odgonić wspomnienia.

Szeregi zomowców w hełmach, zbliżających się krok po kroku przez gęsto sypiący śnieg, ohydne walenie wypełnionych ołowiem gumowych pałek o tarcze, później uderzających w ludzkie ciała.

Janusz czuł, że oddech mu się urywa, nacisnął więc przycisk i zatrzymał windę na najbliższym piętrze. Przepychając się między zdziwionymi mężczyznami do drzwi, mruczał pod nosem jakieś przeprosiny. Pozostałe do parteru pięć pięter pokonał biegiem. Wypadł na ulicę i wdychał pełnymi haustami życiodajne, chłodne, wiosenne powietrze.

Kurwa mać! Czy tłumy tych młodych Polaków mają mu wciąż przypominać o przeszłości?

– Cholerne przybłędy – powiedział głośno, a starsza kobieta czekająca na przystanku autobusowym aż podskoczyła ze zdziwienia. Dławiąc śmiech, Janusz wymamrotał przeprosiny.

Chwilę potem czytał menu wypisane na tablicy i rozkoszował się zapachami płynącymi z kuchni kafejki.

– Co dla pana? – spytała pucołowata blondynka stojąca za kontuarem z długopisem i notesikiem w ręce.

– Bigos. Macie domowy czy z puszki? – spytał. Udała, że chce go trzepnąć w głowę. Uchylił się z uśmiechem i wziął przygotowaną szklankę herbaty z cytryną – prawdziwej herbaty, a nie jakiegoś sproszkowanego ersatzu – i zaniósł ją do pustego stolika przy oknie zamglonym od kuchennych oparów.

Knajpka pod nazwą „Polska kuchnia”, choć mieściła się ponad kilometr od ruchliwego placu budowy stadionów olimpijskich, była pełna robotników w zachlapanych cementem ubraniach roboczych, napełniających brzuchy porządnym domowym jedzeniem – pierogami, gołąbkami i flakami. To właśnie ci ludzie zamieniali projekty architektoniczne w rzeczywiste obiekty – stadion, welodrom, wioskę olimpijską i wysokie apartamentowce rosnące na obrzeżach olbrzymiej budowy.

Prowadzące knajpkę młode małżeństwo próbowało stworzyć w niej domową atmosferę, tu było przyjemniej niż w zwykłym lokalu na East Endzie, gdzie podają tylko sadzone jajka, kiełbaski o smaku tektury, fasolkę z puszki i kanapki ociekające tłuszczem z grillowanego boczku. Tu stoły przykryte były prawdziwymi obrusami, chleb podawano w wiklinowych koszykach, a na każdym stoliku w słoiku po dżemie stał prawdziwy krokus. Janusz pomyślał, że gdyby nie warkot przejeżdżających drogą ciężarówek, można byłoby udawać, że siedzi się w jakiejś knajpce u podnóża Tatr.

Właśnie wtedy, gdy dziewczyna stawiała na jego stoliku bigos – a wyglądał dobrze, z kawałkami kaczki, wieprzowiny i kiełbasy w morzu kwaśnej kapusty – otworzyły się drzwi od strony ulicy i do środka wszedł Oskar.

Niewysoki, łysiejący, potężnie zbudowany, lecz z wyraźnie zarysowanym brzuchem, omiatał wojowniczym wzrokiem twarze gości i w końcu znalazł cel – grupę chłopaków w rogu knajpki, śmiejących się i żartujących nad resztkami obiadu. Rozstawił szeroko nogi i rzucił w ich kierunku wiązankę.

– Do kurwy nędzy, co wy tu jeszcze robicie, patałachy? – ryknął. – Co ja wam wczoraj mówiłem? Jeśli znowu się spóźnicie, zadzwoni inwestor i urwie mi jaja!

Mężczyźni zerwali się na równe nogi, kilku z nich potknęło się o krzesła, próbując jak najszybciej dotrzeć do drzwi wśród śmiechów i docinków pozostałych gości, którzy przerwali na chwilę jedzenie i cieszyli się widowiskiem. Oskar był jednak bezlitosny.

– Nie próbuj chować tej swojej ohydnej gęby, Karol, ty mały pedałku. Może i mamusia nazwała cię po pieprzonym papieżu, niech Bóg ma go w opiece – przeżegnał się i nie nabierając powietrza, perorował dalej – ale ja jeszcze nie zapomniałem tego granitowego blatu, który musiałem przez ciebie wywalić, i nie bój się – zrąbię ci dupę przy wypłacie.

Gdy ostatni wyszedł z knajpki ze spuszczoną głową, Oskar wypuścił powietrze z płuc, zadowolony z przedstawienia. Zobaczył Janusza i uśmiechnął się od ucha do ucha. – Cześć, Janek!

Janusz wstał, żeby przywitać się z kolegą, i instynktownie wyciągnął rękę. Oskar ryknął śmiechem i nie zważając na ten gest, zamknął kumpla w niedźwiedzim uścisku, a potem ucałował trzy razy w policzki. Janusz chrząknął. Wśród Polaków takie serdeczne powitanie nie było niczym specjalnym, ale po 20 latach w Anglii tego rodzaju czułości wprawiały go w zakłopotanie.

Oskar oparł jedną rękę na biodrze, a drugą celowo zniewieściałym gestem uścisnął mu rękę, po czym usiadł.

– Za długo mieszkasz w Anglii. Jeszcze trochę, a będziesz się chciał pieprzyć z facetami! – zaśmiał się zadowolony z dowcipu.

Janusz uśmiechnął się krzywo. Kochał Oskara jak marnotrawnego brata – ich znajomość sięgała pierwszych dni w wojsku w 1980 roku, ale ten potrafił zaleźć człowiekowi za skórę. Wciąż miał przed oczami ten obrazek. Deszczowy dzień za drutem kolczastym otaczającym wojskową jednostkę numer 117 na Pojezierzu Kaszubskim, stojący w szeregu rekruci, głowy ostrzyżone na jeża, mundury co najmniej dwa numery za duże, wyglądali bardziej jak oskubane z piór pisklęta niż żołnierze. Nawet teraz to wspomnienie budziło w nim gniew. W wieku 17 lat on i Oskar – wszyscy ci młodzi ludzie – powinni być radośni i pełni nadziei. A musieli się obejść smakiem – dni i miesiące szkolenia wojskowego w obliczu zagrożenia inwazją zachodnich sił imperialistycznych były podobne jedne do drugiego – a później co? Stan wojenny, godzina milicyjna, kartki… Potworność realpolitik i niespełniona wizja marzeń o socjalizmie.

Oskar wskazał pulchną dłonią stolik, przy którym siedzieli przed chwilą jego opieszali budowlańcy.

– Ale poważnie – powiedział. – Te dzieciaki nie wiedzą, jak im się łatwo żyje. Mają pojęcie, jak się robiło na budowach w latach 80.? Zmiany po 12 godzin, zero bhp, żadnej przerwy na obiad ani nawet na łyk pierdolonej herbaty!

Janusz mruknął coś na zgodę.

– A jak się chciało gogle albo ochraniacze na uszy, trzeba było sobie samemu kupić – powiedział, odrywając kawałek chleba.

Oskar rękawem przetarł szybę, robiąc okrągły bulaj w zaparowanym oknie. Wyjrzał na ulicę.

– A pamiętasz tego chuja – powiedział w zamyśleniu. – Tego Ajrisza, naszego brygadzistę, jak robiliśmy na autostradzie M25 – tego, co traktował nas jak psy?

– Tego, któremu odlałeś się do termosu? – spytał Janusz, unosząc brew.

– Tak, tego – odparł Oskar, a na jego pucołowatej twarzy pojawił się błogi uśmiech.

– Ładne rzeczy – powiedział, zaglądając Januszowi w talerz. – Co tam wpierdalasz? – Potem zwrócił się do dziewczyny, która przyszła po zamówienie. – Dla mnie też bigosik, kochana. Pysznie pachnie.

Dziewczyna odeszła, Janusz przełknął ostatni kęs i odsunął talerz.

– Za dużo papryki i chyba kaczka była trochę za mocno wypieczona, ale nie najgorszy – powiedział, kiwając głową z namysłem. Sięgnął do kieszeni, ale przypomniał sobie, że teraz już nie wolno w knajpach palić, i wziął w dłoń wykałaczkę.

– Posłuchaj, Oskar. Nadal chcę przyjąć towar, ale mam mały problem. Mógłbyś poczekać na gotówkę jeszcze ze dwa tygodnie?

Oskar, który przeżuwał kromkę ciemnego chleba, mruknął:

– Nie gadaj. Ten osioł Sławek znowu cię wydymał?

Sięgnął po szklankę Janusza i siorbiąc, wypił łyk herbaty, po czym potrząsnął głową.

– Mogę przytrzymać dla ciebie sześć skrzynek, ale za długo nie mogę czekać. Towar ładnie schodzi – na jego ustach pojawił się tajemniczy uśmieszek. – Właśnie posłałem pięć stów do domu, żeby moja pani mogła sobie kupić nowy dywan do salonu.

– Myślałem, że oszczędzasz, żebyś mógł wrócić na stałe – powiedział Janusz. – Nigdy stąd nie wyjedziesz, jeżeli pozwolisz Gosi wydawać cały szmalec na dywany.

Oskar beknął i odezwał się filozoficznie.

– Mój ojciec zawsze mówił: „Kobieta płacze przed ślubem, a mąż po ślubie”.

Kelnerka postawiła talerz z bigosem przed Oskarem, a jego oczy zrobiły się ogromne jak oczy dziecka, które od dwóch dni nie jadło.

– Kaczka! – powiedział niewyraźnie po pierwszym kęsie.

Odkąd Janusz go znał, Oskar pracował jak głupi, żeby utrzymać Gosię i dzieciaki. Harowali razem po nocach, budując mosty nad autostradami w latach 80. – ciężkie, 12-godzinne zmiany – ale gdy przychodził kolejny dzień i na autostradzie zaczynał się ruch, Janusz leżał sobie w łóżku, a Oskar stał w zatoczce A4 i upychał szklarniane róże kierowcom jadącym do domu. Nawet teraz, kiedy był brygadzistą u jednego z największych inwestorów budowy ośrodka olimpijskiego, wciąż znajdował czas na działalność, którą nazywał „małym importem napojów alkoholowych”.

Pół tuzina fordów transitów, które czasy świetności dawno miały już za sobą, wysyłał promami na drugą stronę kanału La Manche. Kierowcy przywozili pudła taniego alkoholu i kartony papierosów, które sprzedawał Januszowi. Wódka i whisky trafiały do prywatnych klubów, w których nikt nie przejmował się naklejką „ZABRANIA SIĘ ODSPRZEDAŻY”, zwłaszcza że na butelkach była też obietnica pod hasłem „EKSPORTOWA MOC ALKOHOLU”.

– Posłuchaj – powiedział Oskar z szelmowskim uśmiechem. – Jeżeli brakuje ci kasy, zawsze mogę ci załatwić robotę na budowie – odłożył widelec, chwycił Janusza za rękę i odwrócił, żeby spojrzeć na wnętrze dłoni. – Kurwa! Całe to twoje wheeling and dealing, te biznesiki na boku i patrz – ręce masz gładkie jak dupcia niemowlęcia! Nie wyrobiłbyś nawet pięciu minut w prawdziwej pracy – uniósł do ust widelec z kolejną porcją bigosu. – Chcesz wpaść później, obejrzymy jakiś mecz?

– Dzisiaj wieczorem nie mogę – odparł Janusz. – Mam bilet na wykład do Królewskiego Instytutu. Przyjeżdża fizyk z projektu CERN.

Oskar zmarszczył brwi.

– To ten wielki metalowy sernik w Szwajcarii, w którym co chwilę wywala bezpieczniki? – spytał. – To ma coś wspólnego z wielkim wybuchem?

Janusz skinął głową. Tak było łatwiej.

– Podobno wszechświat ma się pewnego dnia zapaść w siebie – powiedział Oskar, robiąc zadumaną minę profesora uniwersytetu. Klasnął w dłonie, żeby zilustrować swoją myśl. – Plum! I wszystko będzie miało rozmiar piłki plażowej.

Zanim miał okazję kontynuować swój głęboki kosmologiczny wywód, drzwi knajpki otworzyły się z trzaskiem i do środka weszło trzech młodych, szczupłych, ostrzyżonych na jeża mężczyzn uginających się pod ciężarem plecaków. Z ich wypowiadanych głośno słów biła wiara w siebie, ale to, że trzymali się blisko, niemal dotykając się ramionami, obnażało prawdę. Żółtodzioby – pomyślał Janusz – prosto z lotu 0830 Ryanair z Warszawy. Gdy najwyższy z nich dostrzegł Oskara, westchnął z nieukrywaną ulgą.

Chłopcy podeszli do ich stołu i przywitali się grzecznie. Oskar zwinął kraciastą serwetkę, otarł usta i wystukał numer telefonu na swojej komórce.

– Cześć, Wasilij, ty stary wampirze – ryknął do telefonu. – Wciąż szukasz świeżej krwi? Mam tu dla ciebie trzy ślicznotki – prawdziwi pakerzy – puścił oko do Janusza. Młodzieńcy spojrzeli na siebie niepewnie i wzruszyli ramionami. – Za chwilę ci ich przywiozę.

Oskar podniósł się, wyprostował i oparł dłonie o blat stołu.

– Niektórzy z nas muszą pracować jak prawdziwi mężczyźni – oznajmił Januszowi. – Wpiszę cię, kolego, jeszcze na parę zleceń, ale daj mi znać, jeżeli uda ci się przynieść tu jutro kasę.

Oskar ruszył, a za nim krok w krok podążyło trzech nowych rekrutów. Na progu knajpki odwrócił się.

– Pamiętasz, co zawsze powtarzaliśmy, jak sami byliśmy chudymi rekrutami w koszarach? – krzyknął do Janusza. – Życie jest jak papier toaletowy…

Janusz dokończył powiedzonko: „…długie i do dupy”.

Otworzył się prostokąt drewnianych drzwiczek i Janusz pochylił głowę w kierunku okienka.

– Przychodzę się wyspowiadać, bo obraziłem Pana Boga.

Poprawił się na skrzypiącym krześle i zakaszlał. Usłyszał głuchy, basowy odgłos kaszlnięcia palacza. Przez delikatną siatkę widział zarys głowy ojca Piotra Pietruskiego, jego profil, który go zawsze uspokajał, widział nieposłuszną czuprynę siwych włosów.

– U spowiedzi nie byłem już, hm, ze trzy miesiące – zaczął.

– W rzeczywistości sześć – poprawił go ksiądz. – Miałem nadzieję, że chociaż na pasterce się zobaczymy.

– Niech się ojciec nie gniewa. Miałem sporo… interesów do załatwienia.

Ksiądz dobrze znanym gestem potarł ucho. Janusz nie wiedział, czy oznaczało to rezygnację czy irytację. Widok staruszka wzbudził w nim falę czułości – ojciec Pietruski zawsze o niego dbał, począwszy od tego pierwszego ranka 20 lat temu, kiedy pojawił się tu po 48-godzinnym ciągu, przemoczony, wodzący błędnym wzrokiem, śmierdzący wódą.

Wtedy, zanim jeszcze w każdej dzielnicy Londynu pojawił się polski sklep, tęskniący za ojczyzną Polacy musieli kierować kroki do świętego Stanisława, kościoła ukrytego w bocznej uliczce dzielnicy Islington. Angielskie kościoły katolickie ze stali i żelbetonu nie przyciągały wiernych, ale kościół świętego Stanisława był solidny, dziewiętnastowieczny, zbudowany z obłych kamieni kształtem przypominających policzek matki, a msze były po polsku, więc człowiek czuł się prawie jak w domu. A to, że w podziemiach był sklep, w którym można było kupić prawdziwą kiełbasę, sernik i śliwki w czekoladzie, nikomu nie przeszkadzało.

W tamtych czasach nie był nawet pewien, czy wciąż wierzy w te wszystkie bzdury, więc dlaczego wciąż tu przychodził? Pewnie częściowo dlatego, że kościół był jak ostatni filar dawnej Polski – miejsce, w którym szacunek i honor ceniło się ponad wszystko. A może dlatego, że nigdy nie zapomniał o tym, że ksiądz Pietruski znalazł pijanemu chłopcu łóżko, dał mu herbatę z cytryną, a później skontaktował go z brygadzistą, który szukał ludzi do pracy na budowie.

Stary skurczybyk jednak ani razu mu nie popuścił.

– Jakieś przypadki przemocy ostatnio? – spytał ksiądz.

– Jeden łajdak bił żonę. Przyszła do mnie po pomoc.

– No i?

– Lubię pomagać kobietom. Pomogłem jej. On postanowił znaleźć sobie inne hobby – Janusz wzruszył ramionami, tłumiąc uśmiech. Lepiej nie wspominać o tym, że ta kobieta to jego przyjaciółka.

Staruszek westchnął. Z nim nigdy nic nie było proste. Jego metody trudno pochwalać, ale instynkty miał często dobre.

– Coś jeszcze niepokoi twoją nieśmiertelną duszę? – Janusz wyczuł ślad sarkazmu.

– Grzechy ciała, ojcze – przed oczyma pojawia się obraz: skotłowane prześcieradło, wygięte nagie plecy kobiety, Kasi, które oświetla ukośnie padający promień światła. – To, co normalnie.

– To nie jest normalne. Jesteś żonaty – ten sakrament jest nierozerwalny – ksiądz wystukiwał każdą sylabę kostkami dłoni o drewnianą kratkę.

Duchowny, co było dla niego niezwykłe, uniósł głos. Na zewnątrz konfesjonału dało się słyszeć szepty, Janusz wiedział, że kilka starszych pań czeka w kolejce, żeby wyznać swoje wyimaginowane grzechy. Może i ksiądz miał rację, ale co Janusz miał robić? On i Marta już dawno temu pogrzebali swoje małżeństwo, a Janusz nie zamierzał wieść egzystencji mnicha.

– Tak, ojcze – Janusz pochylił nieco głowę. Ta wymiana zdań z upływem lat w ogóle się nie zmieniała. Prawda, ciężko było słuchać w kółko tego samego wykładu, ale podobnie jak zapach wnętrza kościoła – kadzidła, wypalających się świec i odwiecznego kurzu – i to było dziwnie uspokajające.

– Wiem, że ty i Marta jesteście od lat osobno – mówił ojciec Pietruski przyciszonym głosem, lecz wciąż nieustępliwie. – Tak czy owak musisz jeszcze raz spróbować, choćby ze względu na chłopca. Spróbuj zbudować jakiś most, dotrzeć do niej, dobrze?

Janusz poruszył głową, co, miał nadzieję, mogło ujść za skinięcie na zgodę. Duchowny czekał na coś mniej niejasnego, ale się nie doczekał.

– Za pokutę odmów trzy razy Zdrowaś Mario i wyznanie wiary – powiedział, błogosławiąc Janusza prawą ręką. – I za pół godziny spotykamy się Pod Orłem.

Janusz wstał i pochylony wyszedł z konfesjonału, a krok, który postawił na kamiennej posadzce kościoła, zabrzmiał jak wystrzał z pistoletu. Starsze panie zadrżały z emocji – wyglądały jak kury na grzędzie, które coś zaniepokoiło.

– Dzień dobry paniom – skinął głową, rozpoznając wiele twarzy. Usłyszał kilka „dzień dobry” w odpowiedzi, a jedna z kobiet, siedząca na środku ławki, chwyciła go za ramię, gdy próbował przejść.

Nie było ucieczki. Wyprostowane plecy oraz głowa pani Rulewskiej i szacunek okazywany przez pozostałe kobiety nie pozostawiały wątpliwości, że jest ich przywódczynią, chociaż była dobrze po pięćdziesiątce, kilkanaście lat młodsza od reszty. Zatrzymał się i lekko skinął głową.

Miała na sobie ciemnoczerwoną spódnicę z jakiegoś drogiego, miękkiego materiału. Nawet on zauważył, że jest dobrze skrojona. Przypomniał sobie, że pani Rulewska jest właścicielką dużego zakładu krawieckiego na East Endzie i nigdy nie pozwala nikomu zapomnieć, że szata, którą uszyła jej polska krawcowa, kiedyś ozdabiała ramiona księżnej Diany.

– Panie Kiszka, mam nadzieję, że możemy liczyć na pana wsparcie podczas zbliżającego się wydarzenia patriotycznego? – spytała nieznoszącym sprzeciwu głosem.

Wydarzenia patriotycznego? Serce zabiło mu szybciej w panice, jak gdyby znów miał osiem lat i zapomniał następnego wersu z katechizmu.

– Wybory prezydenckie – przypomniała mu. – Na starszych ludziach oczywiście można polegać, ale wy, młodzi, tu na miejscu, to inna sprawa. Z dala od domu i od rodziny, uczący się strasznych angielskich zwyczajów. Picia, seksu, narkotyków… – pani Rulewska pokręciła głową. – To już nie jest ta Anglia, którą kiedyś kochaliśmy.

Pozostałe kobiety pokiwały głowami i mruknęły coś na zgodę. On również skinął głową i niezupełnie z samej tylko uprzejmości – być może Anglia, którą poznał ćwierć wieku temu, była bardziej nudna i szara, ale pewnie łagodniejsza i bardziej cywilizowana. A może ja się po prostu starzeję i dziadzieję? – zastanawiał się w duchu.

– Pana tu znają i szanują… Większość pana szanuje – dodała. – Może pan dotrzeć do młodzieży, powiedzieć im, że nowy prezydent odbuduje kraj i będą mieli pracę w Polsce, tam, gdzie jest ich miejsce.

Mimo instynktownego braku zaufania do polityków Januszowi wydawało się, że kandydat Partii Odnowy ma jakiś sposób na wyprowadzenie Polski z ciężkiej sytuacji, w jakiej się znalazła po dwudziestu latach demokracji. Oczywiście, gospodarka szybko się podniosła po dziesięcioleciach rządów komunistów, ale w kraju wciąż nie było na tyle dobrze płatnych stanowisk, by zahamować exodus. Z kraju wyjechało ponad milion młodych ludzi, z czego większość do Wielkiej Brytanii. Dziewiętnastowieczne place w stylu Habsburgów były zapełnione sieciami fast foodów i licznymi grupami młodych Brytyjczyków chcących się tam dobrze i tanio zabawić. Janusz obawiał się o zachowanie narodowej tożsamości, jeżeli pokolenia wygnańców nie da się szybko ściągnąć na powrót do ojczyzny.

Podobała mu się wielka idea Partii Odnowy: program odrodzenia mający na celu stworzenie miejsc pracy i przyciągnięcie emigrantów do kraju, a także to, że udało jej się przekonać do niego Kościół, związki zawodowe i inteligencję – siły, które w latach 80. pokonały komunizm pod sztandarami Solidarności. Partii udało się już uzyskać większość w Sejmie i w Senacie, a teraz jej przywódca Edward Zamorski – szanowany weteran ruchu Solidarności, człowiek, który przetrwał aresztowania, internowanie i pobicia w trakcie walki o demokrację – był gotowy objąć stanowisko prezydenta.

No i bardzo dobrze, ale pukać do drzwi w koszulce z logo partii to nie Janusza bajka. Mruknął kilka niejasnych słów poparcia, zasłonił się iście męskim wyjaśnieniem, że ma sprawę do załatwienia, ukłonił się niezwykle uprzejmie starszym paniom i ruszył pospiesznym krokiem do wyjścia, czując na plecach ich wzrok. Po chwili zniknął w bocznej nawie.

Przy ostatniej wnęce zatrzymało go łagodne spojrzenie Maryi, której postać w błękitnej szacie oświetlały kolorowe światełka witraży. Poprosił o przebaczenie niewinnego kłamstwa i przeżegnał się.

Do wieczornego tłumu gości brakowało jeszcze godziny z okładem, a jedynym dźwiękiem dającym się słyszeć w pubie „Pod Orłem i Dzieciątkiem” po drugiej stronie parku Islington Green był odgłos mytych i układanych kieliszków.

Janusz zamówił butelkę tyskiego dla siebie i kieliszek żubrówki dla księdza. Gdy ponad 20 lat temu po raz pierwszy zjawił się w Londynie, były to napoje wręcz egzotyczne, nikt o nich nie słyszał oprócz polskich imigrantów, ale masowy napływ młodych Polaków po uzyskaniu przez kraj członkostwa w Unii Europejskiej wszystko zmienił. Wciąż chichotał bezgłośnie, słysząc Anglików próbujących zamówić wyborową, okocim albo żubrówkę.

Zaniósł piwo i wódkę do ogródka piwnego – na szarobury drewniany taras ze śladami gaszonych niedopałków na deskach, otoczony wysmaganymi wiatrem kępkami stepowej trawy. Wybrał stolik niedaleko grzejnika gazowego – dzień był rześki, ale cóż, piwo bez papierosa to nie piwo.

– Znów ulegamy pokusom ciała? – spytał ksiądz Pietruski, poklepując Janusza po ramieniu, kiedy ten zapalał cygaro. Starszy pan zachowywał się przyjaźnie i był czasami trochę przewrotny, gdy już zdjął sutannę.

– Twoje zdrowie – powiedział ksiądz, wychylając łyk rozgrzewającej wódki. – Jak tam… interesy? – w pytaniu zabrzmiała lekka ironia.

– Nie najlepiej. Mam trochę problemów z płynnością finansową i tak będzie, dopóki nie odzyskam kasy od kilku cwaniaczków, którzy mi ją wiszą.

Ksiądz, patrząc znad brzegu kieliszka, spojrzał Januszowi prosto w oczy.

– Tylko perswazją, ojcze – pojednawczy uśmiech zmarszczył jego kamienną twarz.

– A pomyśleć, że kiedyś byłeś najlepszym studentem na roku. I to nie byle gdzie – na Uniwersytecie Jagiellońskim! – zadumał się ksiądz, być może po raz pięćsetny.

Janusz pozwolił sobie wznieść oczy do góry.

– Taki wspaniały umysł – mówił mi profesor Zygurski – dodał ksiądz, kręcąc głową. – Oczywiście lepiej byłoby studiować teologię niż nauki ścisłe, ale tak czy siak to zaprzepaszczenie danego od Boga talentu.

– To nie były czasy na pisanie artykułów naukowych – odparował Janusz. – Jak mogłem siedzieć w sali wykładowej i dyskutować na temat kota Schrödingera, gdy ludzie na ulicach obrywali pałami po plecach? – przeczesał dłonią włosy. – Chociaż może powinienem zostać przy tych pieprzonych palnikach bunsenowskich – dodał z pretensją.

Ksiądz potarł ucho, postanawiając nie komentować grubiaństwa. Wczesne lata 80. to były dla wszystkich ciężkie czasy, które porozwalały ludziom życie – pomyślał – a zwłaszcza młodym. Marsze Solidarności były głównie pokojowe, ale – czemu trudno się dziwić – napotykały na swojej drodze pałki i kule zomowców. Gdyby czasy były bardziej normalne, Janusz mógłby dorównać swojemu ojcu, szanowanemu profesorowi fizyki na Uniwersytecie Gdańskim albo nawet go przerosnąć, ale gdy generał Jaruzelski ogłosił stan wojenny, chłopak rzucił studia i zaangażował się w uliczne boje o demokrację. Później równie nagle wyjechał do Anglii, pozostawiając w kraju młodą żonę, którą poślubił kilka tygodni wcześniej. Gdy Janusz pojawił się w kościele świętego Stanisława, był niewątpliwie duszą udręczoną i chociaż ksiądz Pietruski nigdy nie odkrył, co tak naprawdę go kłopocze, jednego był pewien – cień tego, co zdarzyło się wtedy w Polsce, sięga aż tutaj, do Anglii.

Przyglądał się siedzącemu na wprost niego potężnemu mężczyźnie o zmęczonych oczach. To dziecko Boże z pewnością nigdy nie będzie gorliwym katolikiem, ale duchowny wiedział jedno – Janusz miał duszę chrześcijanina, a gdy w Polsce wybiorą nowy rząd – z łaski Bożej – trzeba mieć nadzieję, że tacy ludzie jak on wrócą i odbudują ojczyznę.

Pochylił się nad stołem i poklepał Janusza po ręce.

– Mam dla ciebie małą robótkę – powiedział. – Sprawa honorowa, nie musisz pakować się w kłopoty i będziesz mógł trochę ruszyć głową. Chodzi o coś, o czym pani Tosik powiedziała mi podczas spowiedzi.

Janusz uniósł brwi.

– I niejasno dała mi do zrozumienia, że mogę wynieść to poza uświęcony obszar konfesjonału. Zaginęła jedna z dziewcząt, kelnerka w restauracji.

– Z kasą?

– Nie, nie, to bogobojna dziewczyna – powiedział ksiądz. – Zawsze przychodziła na msze. Jest tu dopiero od paru tygodni, kelneruje, trochę pracuje jako modelka.

Janusz uniósł brew i uśmiechnął się przez chmurę dymu.

– Tak, bardzo piękna młoda kobieta – dodał ksiądz – ale dobra dziewczyna i ciężko pracuje. Zniknęła bez słowa dwa tygodnie temu i pani Tosik się o nią martwi. Oczywiście na policję z tym nie pójdzie.

Janusz przytaknął – rozumiał sytuację. Może chodzi o to, że Polacy są z natury niesubordynowani, a może to reakcja na 40 lat komunistycznych rządów, tak czy owak przed policją nikt nie otwiera drzwi.

– No i co? Znalazła chłopaka, który robi pieniądze na remontach strychów – powiedział, strzepując kilka centymetrów popiołu z cygara.

– Może, ale mieszkająca w Polsce matka tej dziewczyny nie ma z nią żadnego kontaktu, a pani Tosik czuje się w tej sytuacji wszystkiemu winna. Chce, żeby ją odnaleźć – ksiądz spojrzał Januszowi w oczy. – I jest gotowa sporo zapłacić – Janusz nie mógł powstrzymać uśmiechu, widząc tryumfalną iskierkę w oczach księdza, gdy wykładał na stół najmocniejszą kartę.

Odnalezienie kogoś, kto zaginął to ciężka praca. Trzeba było się dużo najeździć metrem, a on tego nie znosił, ale wszyscy wiedzieli, że pani Tosik jest zamożna, a jemu pieniądze na pewno się przydadzą.

Ojciec Pietruski dopił ostatnią kroplę żubrówki i wstał, kierując się do baru.

– Tak czy inaczej zaproponowałem ciebie, niech mi Bóg wybaczy.

Rozdział 2

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 3

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 4

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 5

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 6

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 7

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 8

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 9

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 10

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 11

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 12

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 13

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 14

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 15

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 16

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 17

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 18

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 19

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 20

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 21

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 22

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 23

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 24

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 25

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 26

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 27

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 28

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 29

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 30

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 31

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział 32

Dostępne w wersji pełnej

Epilog

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

Polecamy również:

M.J. Arlidge

ENE, DUE, ŚMIERĆ

Okolicą wstrząsa seria specyficznych zabójstw. Ludzie znikają dwójkami. Tajemnicza kobieta – jak zeznają ocalali – odurza ich, a następnie transportuje w odludne miejsce i więzi. Ofiary znajdują tam nabity jedną kulą pistolet i telefon z ultimatum: jedno z nich musi zabić to drugie, by się wydostać; innego wyjścia nie ma. Musicie wspólnie zdecydować, kto przeżyje, a kto zginie. Tylko śmierć może was wyzwolić.

M.J. Arlidge ma za sobą 15-letnią karierę jako producent telewizyjny i scenarzysta. Książka spodoba się fanom takich autorów jak chociażby Mo Hayder czy Mark Billingham, a także widowni filmów w stylu „Siedem” Finchera.

1

Sam śpi. Mogłabym go teraz zabić. Odwrócił się do mnie plecami, więc nie miałabym żadnych trudności. Rozbudziłby się, gdybym się poruszyła? Próbowałby mnie powstrzymać? Czy może po prostu ucieszyłby się, że ten koszmar wreszcie się skończy?

Nie mogę tak myśleć. Muszę przypominać sobie, co jest prawdziwe, co jest dobre. Ale kiedy ktoś cię więzi, dni wydają się ciągnąć w nieskończoność; za to nadzieja umiera jako pierwsza.

Wytężam umysł w poszukiwaniu miłych wspomnień, które pomogłyby mi odpędzić ponure myśli, ale przychodzi mi to z coraz większą trudnością.

Jesteśmy tu dopiero od dziesięciu dni (a może jedenastu?), a jednak normalne życie wydaje się już odległą przeszłością. Wracaliśmy właśnie autostopem z koncertu w Londynie. Padał deszcz i kolejne samochody mijały nas, nawet nie zwalniając. Przemokliśmy do suchej nitki i właśnie zastanawialiśmy się, czy nie lepiej zawrócić, kiedy wreszcie zatrzymał się van. W środku było ciepło i sucho. Poczęstowano nas kawą z termosu; sam zapach sprawił, że poprawił nam się humor, smak okazał się jeszcze lepszy. Nie zdawaliśmy sobie sprawy, że to ostatnie chwile naszej wolności.

Kiedy odzyskałam przytomność, poczułam pulsujący ból głowy i smak krwi w ustach. Ciepłe wnętrze vana gdzieś zniknęło; znajdowałam się w zimnym i ciemnym miejscu. A może to sen? Podskoczyłam, słysząc jakiś dźwięk za plecami. Okazało się jednak, że to tylko Sam próbował się podnieść.

Okradziono nas. Okradziono i porzucono. Moje oczy powoli przyzwyczaiły się do ciemności. Ruszyłam chwiejnie do przodu, przeciągając rękami po otaczających nas ścianach. Pod palcami wyczuwałam zimne, twarde płytki. Wpadłam na Sama i przytuliłam go, wciągając nosem zapach, który tak kochałam. Po chwili zrozumieliśmy, w jak potwornej znaleźliśmy się sytuacji.

Ktoś zostawił nas w nieużywanym basenie do nurkowania, opuszczonym i zniszczonym, pozbawionym trampolin, oznakowania, a nawet schodów. Zabrano wszystko, co się tylko dało. Otaczały nas jedynie gładkie ściany zbiornika, z którego nie można było się wydostać.

Czy ta wredna suka słuchała naszych krzyków? Zapewne tak; czekała, aż skończymy. Kiedy wreszcie zamilkliśmy, rozległ się dzwonek telefonu. Przez krótką chwilę pomyślałam, że zaraz ktoś nas uratuje. Wtedy jednak zobaczyliśmy blask wyświetlacza urządzenia, które leżało na dnie basenu. Sam się nie poruszył, więc ja podbiegłam. Dlaczego to musiałam być ja? Dlaczego to zawsze muszę być ja?!

– Witaj, Amy.

Głos po drugiej stronie był nieludzko zniekształcony. Chciałam błagać o łaskę, wytłumaczyć, że doszło do potwornej pomyłki, ale skoro osoba po drugiej stronie znała moje imię, brzmiałoby to zupełnie nieprzekonująco. W końcu nie powiedziałam nic, więc nieznajomy kontynuował, beznamiętnie i nieustępliwie.

– Chcesz żyć?

– Kim jesteś? Co to wszystko ma zna…

– Chcesz żyć?

Przez chwilę nie potrafiłam odpowiedzieć. Język odmówił mi posłuszeństwa, jednak wreszcie udało mi się wydukać:

– Tak.

– Obok telefonu leży broń. W środku znajduje się jedna kula. Dla Sama albo dla ciebie. Taką cenę musisz zapłacić za wolność. Musisz zabić, by przeżyć. Chcesz żyć, Amy?

Nie mogłam mówić; zbierało mi się na wymioty.

– Chcesz czy nie?

Po tych słowach połączenie zostało przerwane. Wtedy Sam zapytał:

– Co usłyszałaś?

Sam śpi obok. Mogłabym to teraz zrobić.

2

Kobieta zawyła z bólu, a potem nastała cisza. Na jej plecach pojawiły się sine ślady. Jake ponownie uniósł szpicrutę i smagnął ostro. Kobieta pochyliła się, krzyknęła, a potem powiedziała:

– Jeszcze.

Rzadko mówiła cokolwiek innego. Nie należała do zbyt wygadanych osób, zupełnie inaczej niż niektóre z jego klientek. Administratorki, księgowe i urzędniczki, trwające w pozbawionych seksu związkach, one wręcz paliły się do rozmowy – desperacko szukały aprobaty mężczyzny, który bił je za pieniądze. Ta była inna; nie dało się jej przejrzeć. Nigdy nie wspomniała, jak go odnalazła. Albo dlaczego. Zamiast tego zawsze jasno i wyraźnie określała swoje potrzeby, a potem nakazywała mu wykonać polecenie.

Zawsze zaczynają od związania jej nadgarstków. Dwa nabite ćwiekami paski ściąga mocno, by nie mogła oderwać rąk od ściany. Żelazne kajdany przytwierdzają jej stopy do podłogi. Ubrania czekają złożone na krześle, podczas gdy kobieta stoi w samej bieliźnie i łańcuchach, gotowa na karę.

Nie ma żadnego odgrywania ról. Żadnego „Proszę, nie rób mi krzywdy, tatusiu” albo „Jestem niegrzeczną dziewczynką”. Ona po prostu chce poczuć ból. W pewnym sensie stanowi to dla niego ulgę. Każda praca z czasem staje się rutyną, więc miło dla odmiany nie odtwarzać fantazji żałosnych masochistów. Jednocześnie jej odmowa zbliżenia się do niego frustrowała go. Najważniejszym elementem sesji S&M jest zaufanie. Ulegli muszą czuć się bezpiecznie w rękach dominatora i wierzyć, że zna on ich osobowość i potrzeby na tyle dobrze, by dać im satysfakcjonujące doświadczenie, oparte na zasadach akceptowanych przez obie strony. Jeśli nie ma zaufania, sesja szybko prowadzi do nadużyć, przeradzając się nawet w maltretowanie – a tego Jake zdecydowanie nie chciał.

Dlatego zbierał okruchy informacji – tu jakieś niewinne pytanie, tam drobny komentarz – i z czasem udało mu się ustalić podstawy: nie pochodziła z Southampton, nie miała rodziny, dobiegała czterdziestki i wcale jej to nie przeszkadzało. Ze wspólnych sesji wywnioskował również, że po prostu lubiła ból. Seks nie miał z tym nic wspólnego. Nie chciała, żeby się z nią droczył czy wzbudzał w niej pożądanie. Chciała zostać ukarana. Nigdy nie posuwał się zbyt daleko, ale też jej nie oszczędzał. Miała idealne ciało do chłosty – była wysoka, muskularna i dobrze wyrzeźbiona – a stare blizny sugerowały, że S&M nie jest dla niej niczym nowym.

A jednak mimo jego dociekliwości i ostrożnie zadawanych pytań z całą pewnością wiedział o niej tylko jedną rzecz. Pewnego razu, kiedy się ubierała, z kieszeni kurtki wypadła jej legitymacja ze zdjęciem. Natychmiast ją podniosła, zapewne przekonana, że Jake nic nie zdążył zauważyć. Myliła się. Mężczyźnie zdawało się, że potrafi przejrzeć swoich klientów, ale ona go zaskoczyła. Gdyby nie legitymacja, nigdy by nie zgadł, że ma do czynienia z policjantką.