Copyright © by Arkadiusz Borowik

Copyright © by Grupa Wydawnicza Literatura Inspiruje Sp. z o.o., 2017

Wszelkie prawa zastrzeżone

All rights reserved

Książka ani żadna jej część nie mogą być publikowane ani w jakikolwiek inny sposób powielane w formie elektronicznej oraz mechanicznej bez zgody wydawcy.

Redakcja: Agnieszka Brach

Korekta: Agnieszka Brach, Jolanta Chrostowska-Sufa, Justyna Jakubczyk

Projekt okładki i stron tytułowych: Ilona Gostyńska-Rymkiewicz

Zdjęcie na okładce: Copyright © by frameworks2014 (fotolia.pl)

Skład graficzny: Justyna Jakubczyk

ISBN: 978-83-65897-11-4

Słupsk 2017

Wydawnictwo Dobra Literatura

zamowienia@literaturainspiruje.pl

www.dobraliteratura.pl

www.literaturainspiruje.pl

Skład wersji elektronicznej: Marcin Kapusta

konwersja.virtualo.pl

…Wtenczas przemówił doń sługa:

– Tak bardzo chciałbym wiedzieć to, o czym nie wiem,
a jednocześnie zapomnieć, czego się dowiedziałem…

I odrzekł mu na to Pan:

– Spierdalaj.

Wprowadzenie do opowieści, z którego dowiadujemy się, że pracownik śpi w biurze, a prezes tego nie lubi

Strawiński lubił spać w biurze. Właściwie to wcale nie lubił spać. W domu przesiadywał na kanapie do białego rana. Był przekonany, że gdyby zasnął, straciłby dużo czasu. Według Strawińskiego ludzie zrobiliby znacznie więcej niż dotychczas, gdyby tylko ograniczyli swój obłąkańczy popęd do snu. Podczas bezsennych nocy wyobrażał sobie, co sam może zrobić. Męczyło go to dużo bardziej, niż gdyby wprowadził te wyobrażenia w czyn, ale dobiegał czterdziestki i przyzwyczaił się do zmęczenia. Poza tym wiedział, że odsapnie w biurze.

Miejscem, które Strawiński szczególnie sobie upodobał, była podłoga pod biurkiem. Opierał się o ścianę z kaloryferem, który zimą go ogrzewał, a latem chłodził. Śpiąc w biurze, nie miał poczucia straty czasu. To raczej poza tym miejscem, kiedy Strawiński tam nie spał, czas strasznie mu się dłużył i przeciekał przez palce.

W środę spóźnił się do pracy półtorej godziny. Na kąśliwą uwagę panienki z recepcji odpowiedział bezczelnie, że zaspał. W biurowej kuchence, gawędząc na temat pracy z przygodnie spotkanymi pracownikami, zaparzył sobie kawę. Lubił ją pić przed południem. Usypiała go.

Zanim wszedł pod biurko, włączył komputer i sprawdził pocztę. Tego dnia miał mieć kilka spotkań, na których inni mieli mu coś zaplanować. Na pierwsze z nich nie zdążył, ale dostał już tabelkę, w której odszukał swoje nazwisko. Zadanie było łatwe, ale wiedział, że już wkrótce okaże się trudne, potem niewykonalne, a wreszcie zostanie wyrzucone do kosza. Planujący też o tym wiedzieli, ale lubili grać na zwłokę. Poza tym gdyby zbyt szybko wyrzucali do kosza rzeczy, które dla niego zaplanowali, musieliby planować więcej. Nie byli w stanie zwiększyć swoich mocy przerobowych, w związku z czym trzeba by było zatrudnić nowych planujących, a budżet projektu nie był z gumy. Wszyscy o tym wiedzieli, bo prezes co poniedziałek organizował spotkanie, które zawsze kończył słowami: „Pamiętajcie, że jest, jak jest, ale nasz budżet nie jest z gumy”.

Strawiński wypił kawę i zapatrzył się w brązowe dno, które stawało się coraz mniej wyraźne. Opadające powieki zawęziły i rozmazały obraz, a mężczyzna poczuł rozkoszne mrowienie w karku, które pojawiało się zawsze wraz z nadchodzącą sennością.

Rozejrzał się dookoła. Pracownicy byli skupieni, wpatrując się w ekrany monitorów. Pozorowanie pracy wykańczało ich i Strawiński nieraz im to wypominał. Pozorowana praca męczy – zwykł mawiać. Nie wiedział, czy ktoś zwraca na to uwagę, ponieważ było mu to obojętne.

Odsunął krzesło i wszedł pod biurko. Jego wzrok szybko przyzwyczaił się do półmroku, a nozdrza wciągnęły zapach pastowanych butów. Była jesień, większość pracowników miała skórzane buty. Strawiński uwielbiał glany faceta, który siedział po przeciwnej stronie jego stanowiska. Zawsze ociekały pastą i pachniały tak intensywnie, że kręciło mu się w głowie. Raz nawet zwymiotował, ale podejrzewał, że powodem było raczej połączenie woni glanów i alkoholu, który Strawiński bez umiaru wlał w siebie w czasie bezsennej nocy.

Kiedy oparł się o kaloryfer i wygodnie umościł nogi w plątaninie przewodów, założył słuchawki. Muzyka była dopełnieniem szczęścia, które sobie aplikował. Były to momenty, w których czuł się wolnym człowiekiem. W połowie drugiej piosenki opadły mu powieki i zaczął widzieć więcej.

Spał czterdzieści pięć minut i śniło mu się, że śpi pod biurkiem. Kiedy podniósł powieki, zobaczył nogi. Od razu rozpoznał, że to nogi Blondyny, bo zawsze bardzo mu się podobały. Powiedział kiedyś, że Blondyna ma bardzo ładne nogi, i został wezwany do działu zatrudnienia na umoralniającą pogadankę, podczas której zapowiedziano mu, że nie wolno mówić, że ktoś ma ładne nogi. Strawiński wziął sobie upomnienie do serca, więc na jednym z firmowych bankietów powiedział, że Blondyna wcale nie ma takich ładnych nóg. Został wtedy wezwany na cykl pogadanek na temat jego stosunku do pracy. Nie mógł zrozumieć, dlaczego rozmawiają z nim o stosunku do pracy w kontekście nóg Blondyny, ale pracował w firmie od dziesięciu lat i po pierwszym tygodniu uznał, że nigdy nie zrozumie, o co tu chodzi. Pogodził się z tym ze stoickim spokojem. W wieku czterdziestu lat Strawiński doskonale wiedział, że człowiek nie jest wszechwiedzący.

Żałował, że Blondyna założyła spodnie.

– Dlaczego śpisz? – spytała, kucając.

– Nie śpię – odpowiedział zgodnie ze swoim przekonaniem, a nawet z prawdą.

Kiedy się obudził, śniło mu się, że się obudził. Co prawda śniło mu się, że obudził się z zupełnie innego powodu, ale postanowił zataić to przed Blondyną. Miewał swoje małe sekrety.

– Przecież widzę. – Blondyna skierowała wzrok na krocze Strawińskiego, co mu schlebiło, dopóki nie odkrył, że jest ono połączone z jego ustami nitką śliny. Kiedy spał na siedząco, często się ślinił. Wytarł wargi wierzchem dłoni i uśmiechnął się niewinnie.

– Śniło mi się, że jem cytrynę – skłamał.

– Przed chwilą powiedziałeś, że nie śpisz – zauważyła triumfalnie.

– Bo nie śpię.

– Ale spałeś.

– Każdy kiedyś spał.

– Ale nie w pracy.

– To prawda – zgodził się z nią, co ją zirytowało.

– Zrobiłeś to, co ci zaplanowałam na dzisiaj?

– Jeszcze nie – przyznał. – Ale zrobię.

– Kiedy?

– Dzisiaj.

– Dlaczego dopiero dzisiaj?

– Wcześniej się nie wyrobię.

Patrzyła na niego oskarżycielsko.

– Znowu pójdziesz spać?

– Nie. Już się wyspałem – zapewnił, przeciągając się na boki, ponieważ od góry blokował go blat biurka.

– Zobaczymy – stwierdziła i wstała.

Popatrzył na jej oddalające się pośladki i wygramolił się spod biurka. Półtorej minuty później za pomocą firmowego komunikatora został wezwany na dywanik do samego prezesa Wiktora Jędrzeja Maksymiuka.

Gabinet prezesa znajdował się w samym centrum biura i był przeszklony jak akwarium. Zgodnie z polityką firmy prezes nie miał nic do ukrycia. Wiktor Jędrzej Maksymiuk siedział na środku, w fotelu z wysokim oparciem. W kącie przycupnęła sekretarka z laptopem. Miała sporządzić raport ze spotkania, ponieważ zgodnie z polityką firmy wszystkie spotkania przywołujące pracowników do porządku były jawne.

Strawiński otworzył przezroczyste drzwi i podniósł rękę w geście powitania. Maksymiuk wskazał mu gestem krzesło z niskim oparciem. Był zatroskany i jego gest również wyrażał troskę. Zgodnie z polityką firmy wszyscy martwili się pracownikami, którzy nie spełniali wysokich standardów firmy.

– To nie będzie miła rozmowa – zastrzegł prezes, a jego długie palce poruszały się, jakby grał na fortepianie.

Strawiński skinął głową, wyrażając zrozumienie, a nawet aprobatę.

– Dochodzą do mnie słuchy, że nie traktujesz pracy poważnie. – Maksymiuk wskazał na niego palcem, żeby nikt nie miał wątpliwości, o kogo chodzi. – Co masz na ten temat do powiedzenia?

– Traktuję moją pracę poważnie – poważnie odpowiedział Strawiński.

Prezes prychnął i natychmiast spoważniał. Rozejrzał się na wszystkie strony, sprawdzając, czy ktoś ich obserwuje. Całej scenie przyglądały się tylko cztery osoby, rozpłaszczając na szklanych ścianach swoje nosy. Prezes poprawił krawat idealnie pasujący do jego garnituru.

– Poza tobą nikt tak nie uważa – skonstatował.

– To niedobrze – zmartwił się Strawiński.

– Nawet bardzo niedobrze – zgodził się prezes.

Strawiński ucieszył się, że tak szybko wypracowali wspólne stanowisko. Maksymiuk wstał i ruszył wzdłuż ścian, od których odklejali się wścibscy pracownicy. Lubił chodzić i mówić jednocześnie. Dywan jego gabinetu przy ścianach wyłysiał.

– Gdybym postępował tak jak ty, nigdy nie doszedłbym do tego, do czego doszedłem. Mało tego, gdybym postępował tak jak ty, nie doszedłbym do niczego. Ha! Gdyby ludzie postępowali tak jak ty, też nie doszliby do niczego.

Strawiński zastanowił się nad słowami prezesa. Najbardziej intrygowało go pytanie: co oznacza dojście do czegoś? Było wiele definicji, ale w tej chwili liczyła się tylko wersja prezesa, a Strawiński za nic w świecie nie chciał przerywać tyrady, którą raczył go prezes przy monotonnym stukocie klawiatury laptopa sekretarki.

– Zaczynałem od zera. Mój ojciec był prezesem banku, ale ani myślał mi pomagać. I wiesz, co ci powiem?

– Nie wiem – odpowiedział Strawiński.

– Nie przerywaj mi – powiedział Maksymiuk. – Jestem mu za to wdzięczny. Człowiek powinien do wszystkiego dojść sam. Tylko wtedy czuje, że do czegoś doszedł. Kiedy będę miał swoje dzieci, też im nic nie dam.

Strawiński zgodnie pokiwał głową, bo był tego samego zdania.

– Pamiętam, miałem piętnaście lat, siedziałem przy pękniętym biurku i myślałem tylko o jednym…

Prezes zatrzymał się tuż przed Strawińskim, który spodziewał się poznać garść pikantnych szczegółów, ponieważ kiedy sam miał piętnaście lat, też myślał tylko o jednym. Pauza dramaturgiczna trwała kilkanaście sekund i Strawiński zaczął się obawiać, że zmorzy go sen.

– …żeby mieć dobre, mocne biurko. Z pięknym mahoniowym blatem – rozmarzył się prezes. – I wiesz co? – Spoważniał. – Zdobyłem je. Poprosiłem matkę o pożyczkę, a ona mi nie odmówiła, bo wiedziała, że kiedyś jej oddam. I oddam jej. – Prezes powiódł po twarzy Strawińskiego wyzywającym wzrokiem. – Potem poszedłem na studia. Na początku gnieździłem się w śmierdzącej trzypokojowej norze i moim jedynym marzeniem było godnie mieszkać. I co zrobiłem? Wynająłem piękny apartament z dwoma łazienkami. Mogłem sobie na to pozwolić, bo miałem doskonałe wyniki w nauce i matka nie żałowała pieniędzy na moje utrzymanie. Tak jak przyszła matka mojego przyszłego dziecka nie będzie żałowała pieniędzy na jego utrzymanie. Strawiński zastanowił się, kiedy to nastąpi. Prezes miał dwadzieścia sześć lat i od trzech dni był w stałym związku z Aldoną Szczyt z działu zatrudnienia. Całe biuro huczało o ich szalonej miłości.

– Myślisz, że mając to wszystko, spocząłem na laurach? – zapytał prezes.

– Nie – odpowiedział Strawiński.

– Nie przerywaj mi – powiedział Maksymiuk. – Nie spocząłem. Ukończyłem studia z wyróżnieniem i do dzisiaj moje zdjęcie wisi w gablocie najlepszych studentów w dziejach uniwersytetu. Dzięki ciężkiej pracy, determinacji i mojemu samozaparciu świat stanął przede mną otworem. Mogłem mieć każdą pracę, ale nie chciałem pracować byle gdzie. Chciałem pracować w naszej firmie. Ponieważ moja matka była w niej główną księgową, poprosiłem ją o przedstawienie mojej kandydatury zarządowi. Oczywiście bez kumoterstwa. I wiesz co?

Strawiński otworzył usta, żeby odpowiedzieć, że nie wie, chociaż się domyślał, ale prezes nie dał mu dojść do słowa.

– Moja kandydatura została rozpatrzona pozytywnie. Nie interesowało mnie marnowanie czasu i zaczynanie od zera. Życie jest na to zbyt krótkie. Dlatego zostałem szefem marketingu. Dzięki mnie sprzedaż wzrosła. Ale myliłby się ten, kto by uznał, że mnie to zadowoliło. Dlatego po tygodniach ciężkiej pracy wyjechałem z zarządem na obóz żeglarski. Odpoczynek wszystkim nam się należał. Wyjechałem jako szef marketingu, a wróciłem jako prezes.

Strawiński znał tę historię z różnych opowieści. W firmie każdy miał swoją teorię na temat tego, co się zdarzyło na żaglówkach. Tylko Strawiński nie miał swojej teorii, ponieważ nigdy się nad tym nie zastanawiał.

Prezes Wiktor Jędrzej Maksymiuk usiadł w fotelu.

– Pewnie taki ktoś jak ty by się tym zadowolił – prychnął z goryczą.

Strawiński nie odpowiedział, ponieważ wydawało mu się, że ma nie odpowiadać na pytania.

– Pewnie taki ktoś jak ty by się tym zadowolił – powtórzył prezes.

Strawiński zerknął na sekretarkę, ale ta była równie zdezorientowana jak on i poprawiała literówki w protokole ze spotkania.

– Tak – przyznał ostrożnie – ja bym się zadowolił.

– A właśnie! – zatriumfował Maksymiuk. – A ja się tym nie zadowolę. W życiu każdego człowieka jest coś, czego nie ma. I należy zrobić wszystko, żeby to zdobyć. Rozumiesz?

– Tak – powiedział Strawiński, chociaż nie był tego pewny.

– A teraz spakuj swoje rzeczy. Zwalniam cię – zakończył rozmowę prezes.

– Ale teraz? – zdziwił się Strawiński.

– A kiedy?

– Nie wiem, myślałem, że to będzie kiedy indziej.

– Mój ojciec zawsze mawiał: „Synu, zrób dzisiaj to, co masz zrobić kiedy indziej”.

– To bardzo mądre, ale myślałem, że dostanę tylko upomnienie.

– Upomnienie to by było, jakby cię przyłapano na spaniu pod biurkiem raz… Albo dwa razy… Albo trzy razy…

Strawiński obawiał się, że prezes będzie chciał mu udowodnić, do ilu umie liczyć, co przy jego wyższym wykształceniu i szalonej ambicji zwiastowało siedzenie w gabinecie długi czas.

– Ale jak mi doniesiono, ty sypiasz pod biurkiem codziennie. – Prezes na szczęście przestał liczyć.

W gabinecie zapadła cisza przerywana stukotem klawiatury.

– Masz mi coś do powiedzenia na zakończenie? – zapytał Maksymiuk.

– Tak – odpowiedział Strawiński – Niech mnie pan nie zwalnia.

Prezes roześmiał się krótkim kpiącym śmiechem. Liczba gapiów za ścianami wzrosła.

– Czym mnie chcesz przekonać, żebym tego nie robił?

– Opowiem panu ciekawą historię. – Strawiński lubił opowiadać ciekawe historie. W czasie bezsennych nocy wymyślił ich wiele.

– On mi opowie ciekawą historię – parsknął Maksymiuk.

– Tak. On, to znaczy ja, opowie, to znaczy opowiem panu ciekawą historię.

– A jak mnie nie zaciekawi?

– To mnie pan zwolni.

Prezes zamyślił się, szczypiąc swoje ucho.

– Dobrze. Podoba mi się. To jest uczciwie postawiona sprawa. A ja lubię uczciwie postawione sprawy. Mów.

MONIKA, czyli DUCH BEZ DNA

Bęben pralki wszedł na wysokie obroty tak gwałtownie, że gdyby był samochodem, zapiszczałyby opony, a plecy asfaltu zostałyby pokryte przez pręgi gorącej gumy. Przez chwilę kolory i faktury ubrań rozmazały się w plamę barwy chaosu, po czym siła odśrodkowa i ograniczona pojemność sprawiły, że ubrania odnalazły swoje ostateczne tymczasowe miejsce. Czerwona bluzka odcinała się od reszty i wirowała jak wskazówka busoli na okręcie, który wpadł w magnetyczną burzę. Jaki wskaże kierunek, kiedy bęben znieruchomieje dla nabrania mechanicznego odpowiednika tchu?

Niespełna trzydziestoletnia kobieta siedziała na posadzce po turecku. Blade dłonie zwisały z szeroko rozstawionych kolan jak dojrzałe pięciopalczaste owoce. Wyraźny makijaż podkreślał jej urodę. Na wąskiej twarzy zieleniły się zniecierpliwione oczy, a ich kolor pasował do orzechowych loków rozsypanych po plecach.

Monika wpatrywała się w wirujące ciuchy jak wtedy, kiedy była małą dziewczynką. Wówczas to było coś więcej niż zabawa. Coś pomiędzy hazardem a wróżbiarstwem. Uśmiechnęła się na wspomnienie wagi, jaką niegdyś przykładała do odgadnięcia miejsca, w którym znieruchomieje czerwona szmata. Jeżeli obstawiła dobrze, pralkowa ruletka miała jej przynieść wymierne korzyści. Czasami grała o dobry stopień z klasówki, czasami o to, żeby nauczycielka posadziła ją w jednej ławce z ulubioną koleżanką. Wróżby nie zawsze się sprawdzały, ale jej to nie przeszkadzało. Liczyły się emocje. Bęben, tocząc pianę jak wściekły, znieruchomiał wreszcie. Czerwona bluzka wskazywała południowy zachód. Monika obstawiła północ. Naprawdę znów nic z tego nie będzie? Telefon nie zadzwoni? Postarała się, i to bardzo. Przygotowała kilka wariantów, które najpierw zaprezentowała Jackowi. Był zachwycony. „I co z tego? Zawsze jest tobą zachwycony” – wykpiła się bezlitośnie. Tym razem jednak sama czuła, że jest w porządku. Czuła, że JEST matką, która zamordowała własną córkę. Była pewna, że matki mordujące własne córki mają takie właśnie myśli, takie uczucia. Jak ona.

Rola Heleny była dla niej stworzona. Całkowicie przypadkowo, bo facet, który napisał sztukę, z której zrobiono scenariusz filmowy, mieszkał w Londynie, w dodatku umarł dwadzieścia lat temu. Nawet nie wiedziała, jak wyglądał (w internecie nie zamieścili jego zdjęcia), a jednak miała wrażenie, że go zna. On, pisząc sztukę, udowodnił, że zna ją, chociaż Helena pojawiła się w jego głowie, zanim Monika urodziła się w małym prowincjonalnym szpitalu. Poród trwał osiemnaście godzin. Ciekawe, jak długo Robertson rodził swoją sztukę…

Pralka zapiszczała na znak, że zrobiła, co do niej należało. Monika prychnęła z irytacją. Pieprzona półautomatyczna pralka. Jak można było dać się tak nabrać? „Co to znaczy, że pralka jest półautomatyczna?” – w sklepie Jacek jak zwykle był dociekliwy. „Właściwie to niczym nie różni się od pralek automatycznych” – sprzedawca jak zwykle był sprytny. „Wszystko robi sama. No, prawie wszystko”. – Uśmiechnął się porozumiewawczo, jakby cała trójka świetnie znała się na pralkach. – „Natomiast kosztuje o połowę mniej” – dodał już z profesjonalną powagą.

„Prawie wszystko, kurwa”. Wyciągała mokre ubrania i wrzucała je do wanny. Mlaskały jak ciężkie ryby. Nienawidziła słowa „prawie”. Było formą owiniętego w bawełnę oszustwa. Kiedy w szkole profesor mówił im, że zagrali coś prawie dobrze, było jasne, że będą musieli zagrać to jeszcze raz. Dlaczego nie pamiętała o tym w sklepie z artykułami gospodarstwa domowego? „Bo miałaś kasę na pralkę prawie automatyczną, głupia dupo”. Mimo złości uśmiechnęła się do siebie. Jacek zawsze namawiał ją do tego, żeby w trudnych chwilach popatrzeć na wszystko z boku. Tylko że on był pisarzem i na tym polegało jego zajęcie. Na pieprzonym staniu z boku.

Ręce rozbolały ją przy grubej płóciennej narzucie. Poskręcany materiał wyglądał jak wąż, którego Bóg po pijanemu wymalował na skórze Beduinów na wielbłądach. W ramach odpoczynku od wykręcania mokrych szmat Monika zapakowała pralkę drobniejszymi ubraniami. Wraz z nimi włożyła do bębna czerwony biustonosz i obstawiła kierunek north–north–west. Jeszcze w liceum zrobiła kurs sternika żaglówki. Mieszkała w małym, urokliwym miasteczku na pojezierzu, a piękna okolica znudziła jej się, zanim zdążyła docenić jej piękno.

Przesunęła terkoczący potencjometr ustawiający czas prania, żałując, że prawie pralka prawie odwirowuje, a nie prawie odmierza czas. Z dwóch „prawie” wolałaby to drugie. Wcisnęła guzik z napisem on/off. Nic. Po chwili ponowiła czynność. Pralka nie zwróciła na to uwagi. „Świetnie. Nie chcieli Żydzi manny, dostali psie gówno” – przypomniało jej się powiedzenie mamy. Mama Moniki składała się z powiedzeń i cytatów. Według córki wiodła bezsensownie nudny żywot, ale pralkę miała w pełni automatyczną.

„Do trzech razy sztuka” – pomyślała Monika, naciskając guzik, który powinien był się rozświetlić, ale tego nie zrobił. „Pralka się zepsuła” – stwierdziła Monika, nie mając pojęcia o pralkach, ale światło w łazience działało bez zarzutu, więc prąd był. „Ciekawe, czy zepsuła się prawie, czy na amen” – pomyślała kwaśno, po raz kolejny starając się zachować dystans, tak jak radził jej mąż.

– No i co ja mam z panem zrobić, panie Jacku? – wysapał Musielik, rozpierając się na swoim obrotowym fotelu przy zwalistym biurku stojącym w jego przestronnym gabinecie.

Jacek przez chwilę zastanowił się, czy ten gruby facet jest w stanie siedzieć na jakimkolwiek krześle, nie rozpierając się na nim, ale był przygnębiony, więc zostawił tego typu dociekania na czas, kiedy jego duszę podbije nieco lepszy nastrój.

– Ze mną nic – bąknął szczupły mężczyzna o chłopięcej twarzy ocienionej kilkudniowym zarostem i smutnym spojrzeniu. – Przyszedłem tu w sprawie mojej książki.

– Bardzo zabawne.

Jacek na próżno szukał rozbawienia na nalanej twarzy wydawcy.

– Ma pan na myśli powieść? – Wiedział, że nie.

– A czy to miała być komedia? – Przynajmniej teraz Musielik nie udawał jowialnego dobrego wujka, którym nigdy nie był. Pewnie nawet dla swoich siostrzeńców.

– Nie – odpowiedział Jacek, czując, że przegrał, zanim jeszcze zaczął idiotyczną grę w „kto ma rację”.

– No właśnie. – Musielik założył ręce za głowę i się odchylił. Fotel zaskrzypiał z wysiłku.

„Za chwilę popuści pasa i beknie. Zachowuje się, jakby skończył jeść, a raczej żreć obiad” – przemknęło Jackowi przez myśl.

– Powiada pan, że nie jest to komedia. A mnie przychodzi do głowy następne pytanie. – Wydawca zrezygnował z pozy relaksacyjnej i oparł się o blat biurka pełnego nowoczesnych gadżetów, na którym obaj mogliby się wygodnie położyć. Matador szykujący szpadę do zadania ostatecznego ciosu. – Co to właściwie jest? Według pana oczywiście – zastrzegł, jakby sam doskonale wiedział.

– Powieść obyczajowa. – Jacek nie cierpiał obłąkanej manii wydawców do klasyfikowania wszystkiego, co tylko wpada im w łapy.

– Pięknie – potwierdził Musielik zbyt szybko, aby wierzyć, że się z nim zgodził. – A kto jest jej głównym bohaterem? – indagował, zerkając na swoje zadbane paznokcie.

– Marek Sawicki. – Rozmowa zamieniała się w przesłuchanie.

– Marek Sawicki – powtórzył Musielik. – Pierdołowaty podstarzały księgowy wielkiej firmy, któremu rozpadło się życie.

– Tak mu się wydaje – zgodził się autor. – Ale się myli. Tak samo jak się mylił, uważając, że sukces zawodowy da mu szczęście. I o tym jest ta książka. – Jacek słyszał rezygnację w swoim głosie.

– Wie pan, że dobrą historię można streścić jednym zdaniem?

Jacek znał tę zasadę. I wiedział, że Musielik o tym wie. Jak każdy, kto kiedykolwiek cokolwiek napisał. Dlatego Jacek miał ochotę uderzyć go w ten pewny siebie nalany pysk, któremu tłuszcz ograniczał mimikę. Następną książkę napisze o głupim, zadufanym w sobie skurwysynu, któremu się wydaje, że pociąga za sznurki. Przyniesie ją Musielikowi, a ten palant nawet się nie zorientuje, że to historia o nim.

– Tak – odpowiedział spokojnie. – Moja książka opowiada o tym, że nic nie jest takie, jak nam się wydawało. Jest pan zadowolony? – dorzucił. Może niepotrzebnie.

– W zasadzie tak – przytaknął wydawca. – Właśnie udzielił pan sobie odpowiedzi na swoje pytanie.

– Jeszcze o nic nie zapytałem. – Ten facet irytował go coraz bardziej.

Milion razy dziennie radził Monice, żeby starała się podchodzić do spraw z dystansem. Teraz Jacek miał okazję przetestować tę zasadę na sobie.

– Ależ zapytał pan. – Brwi wydawcy wygięły się w dwa włochate półksiężyce. – W momencie, kiedy przyniósł pan to dzieło do naszej redakcji, a następnie umówił się pan ze mną na spotkanie. – Mimo że Musielik go drażnił, Jacek nie mógł odmówić mu elokwencji. A to, że był tandetnym fiutem, to już zupełnie inna sprawa. – Pana postępowanie to nic innego jak pytanie o to, czy wydamy pańską świetną książkę.

– Nie powiedziałem, że jest świetna – wtrącił autor, chociaż uważał, że mu się udała.

– Ale pan tak uważa, panie Jacku… Czy pan myśli, że jest pierwszym pisarzem, z którym rozmawiam? – Ton Musielika stał się pobłażliwy. – Zatem pozwolę sobie posłużyć się parafrazą pańskiego zdania. Otóż ta książka nie jest tak dobra, jak się panu wydaje.

– Rozumiem – powiedział Jacek, żeby po prostu się odezwać.

– Oczywiście to tylko moja subiektywna opinia. – Wydawca ponownie przyjął pozę relaksacyjną. Nic dziwnego, właśnie spławił Jacka. – Życzę panu, żeby ta powieść odniosła sukces. Jeżeli konkurencja zarobi na niej kokosy, będę pierwszym człowiekiem, który do pana zadzwoni z gratulacjami.

„Kłamiesz – pomyślał Jacek. – Jeżeli zarobię na tym dziesięć złotych, będziesz pierwszym człowiekiem, którego trafi szlag. I między innymi właśnie dlatego ją wydam”.

– Do widzenia – powiedział i odwrócił się, zanim Musielik zgramoliłby się z krzesła, żeby podać mu rękę przez stół. Musieliby się bardzo mocno nachylać.

Z tą myślą Jacek opuścił gabinet prezesa firmy Musielik Press, potentata na rynku wydawniczym.

Zaparkował ośmioletnie clio przy nabrzeżu. Z wysokiej skarpy spojrzał na rzeczną łachę wgryzającą się w leniwy nurt. Jak zwykle o tej porze roku roiło się od spragnionych słońca mieszczuchów. Kobiety farbowały ciała słonecznym pigmentem. Mężczyźni uganiali się za piłkami, lotkami, wciągając zdemaskowane nagością brzuchy. Dzieciarnia taplała się w ciepłej rzece, znajdując w tym po prostu przyjemność.

Minął sprzedawcę waty cukrowej, dziękując za biały wiecheć podsunięty pod sam nos, i zszedł po drewnianych schodach. Lubił to miejsce. Najlepiej spacerowało mu się wzdłuż rzeki poza sezonem na wrzaski, ale – jak mawiała jego teściowa – jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma. Uśmiechnął się. Lubił tę starzejącą się kobietę bez pretensji do życia. Z takim nastawieniem dożyje setki jak nic. Odszukał kawałek zwalonego drzewa z pniem białym od słońca i gładkim ze starości. Nie umiał zapanować nad ciężkim westchnieniem. Musielik Press to nie pierwsza agencja, do której zaniósł swoją książkę. Teraz zastanawiał się, jak rozegrać czekającą go w domu scenę pod tytułem: Dostałem kosza, kochanie. Sama myśl, że nie będzie z Moniką szczery, napawała go obrzydzeniem. Może jednak powiedzieć: „Moniś, spuścili mnie na szczaw. Ale to nie znaczy, że się poddałem”? Jeszcze rok temu pewnie by tak zrobił. Ale później coś się zacięło. Świetnie zapowiadający się pisarz młodego pokolenia Jacek Sobczyk chwilowo poprzestał na świetnym zapowiedzeniu się.

W tym roku stuknie mu trzydziestka i już wkrótce stanie się Jackiem Sobczykiem – świetnie zapowiadającym się pisarzem średniego pokolenia. W dodatku jego żona po dużej roli w tasiemcu To nie jest tak, jak myślisz praktycznie przestała otrzymywać propozycje. Sytuacja nie była zabawna. Nawet gdyby na nią spojrzeć z kilometrowego dystansu. Dlatego będzie musiał sprzedać żonie bajkę, że w zasadzie podpisał kontrakt, tylko… I tu miał już pełne pole do popisu. Uzasadnianie różnych „tylko” i „dlaczego” przychodziło mu z łatwością polityka. Musi jedynie uważać, żeby nie patrzyła mu w oczy. Najlepiej, jeśli w czasie rozmowy zajmie się czymś. Może coś naprawi. Pieniędzy było coraz mniej, więc i drobne naprawy mnożyły się w domu jak króliki. Załóżmy, że ją oszuka czy też uspokoi (zdecydowanie wolał to drugie określenie), ale nie zmieni to faktu, że jeżeli nie podpisze umowy, zostaną bez pieniędzy. Poprzednia powieść sprzedała się dobrze, ale napisał ją trzy lata temu i chwilowo nie planowano wznowień. Pieniądze za zbiór opowiadań, które ukazały się pół roku temu, szły na pokrycie bieżących rachunków i topniały jak smalec na patelni. Monika, zaczynając pracę w serialu, zrezygnowała z etatu w teatrze.

Potrzebowali stałego dopływu gotówki. Bardziej niż kiedykolwiek.

Po raz kolejny uderzyła w pralkę. Tym razem pięścią. „Dlaczego ludzie uważają, że walenie w popsute urządzenia może je naprawić?” Uznała, że to idiotyzm, co nie przeszkodziło jej zadać kolejnego ciosu „prawie automatycznej”. Syknęła z bólu. „Złam sobie nogę, idiotko. Wtedy będziesz mogła zagrać kapitana piratów” – roześmiała się w duchu. – To pewnie histeria”. Powinna ryczeć przy stole, zasmarkując tony chusteczek. To byłaby naturalna reakcja. Bo dlaczego nie dzwonią? Przestała umieć grać? Tak nagle? W czasie trwania serialu Monika nie mogła się opędzić od propozycji. Nie mogła ich przyjąć. Nie dałaby rady trzymać dziesięciu srok za ogon. Zresztą wolała złapać jedną, za to mocno. No to teraz ma. Serial się skończył, a propozycje urwały się jak ręką odjął. Przestali też pisać o niej w portalach plotkarskich. Udane małżeństwo działa na dziennikarzy jak czosnek na wampiry.

Spojrzała na zegarek. Jacek powinien już wrócić. Ile można gadać z wydawcą? „Tak, proszę pana. Oczywiście, że wydamy pana książkę. Marzyliśmy o tym. Jaką pan chce zaliczkę? Trylion? A może nonylion?” lub „Przykro nam, ale pana książka jest do dupy, niech pan stąd grzecznie wypieprza”. Byleby mu nie powiedzieli, że do niego zadzwonią. Monika bardzo nie chciała, żeby Jacek dowiedział się kiedyś, co to znaczy czekać na telefon.

Wyciągnął telefon. W towarzystwie niewątpliwie zwracałby nim uwagę. Stary sony nie miał nawet kolorowego wyświetlacza. Bateria wystarczała średnio na sześć SMS-ów lub pół minuty rozmowy, mimo to Jacek go lubił. Poza tym nie bywał w towarzystwie. Monika przyzwyczaiła się do tego. Przestała chodzić na okolicznościowe bankiety, na których mogła się pokazać, a jeśli nie miała wyjścia, to szła sama. Swego czasu stało się to nawet źródłem plotek. Ale na krótko.

Postanowił do niej zadzwonić. Przez telefon nie widać oczu, łatwiej oszukiwać. Wystukał numer. Odebrała, zanim przebrzmiało pierwsze „piii”.

– Halo? – W głosie Moniki było słychać paletę uczuć, od czającej się euforii poprzez nieśmiałą nadzieję po stuprocentową rezygnację.

– Cześć, Monior. – Uśmiechnął się, wyobrażając sobie żonę. Miała niezwykły temperament. Mimo trzydziestki na karku podskakiwanie z radości było u niej naturalne jak śnieg w styczniu.

– I co tam? – Bardziej wyczuł, niż usłyszał lekkie rozczarowanie w jej głosie.

– Spodziewałem się większej radości. – Zboczył z tematu, zanim go rozpoczął.

– Myślałam, że dzwonią w sprawie roli. – Monika poczuła się głupio, że bardziej ucieszyłby ją telefon od jakiegoś palanta w sprawie castingu niż telefon Jacka. Nawet nie sprawdziła, kto dzwoni.

– No wiesz… Gwiazdy filmowe stać chyba na telefony, na których wyświetlają się numery dzwoniących. – Uśmiechnął się, bo wiedział, jaka będzie reakcja.

– Jeszcze raz powiesz na mnie „gwiazda” i śpisz na kanapie.

– Gwiazda! – Nie zastanawiał się ani chwili.

Monika roześmiała się szczerze. Warto było.

– Co tam w świecie wielkiej literatury? – zagadnęła.

– W porządku. U mnie też nie najgorzej. – To była dobra opcja. Powie jej o tym na wesoło.

– Halo?! Nie mógłbyś znaleźć jakiegoś cichszego miejsca, gdy dzwonisz do żony?

Miała rację. Był tak skupiony na sposobie, w jaki przedstawi jej swoje kolejne fiasko, że nie zwrócił uwagi na hałas. Zawsze tak było, kiedy się skupiał. Podczas pisania ledwie kojarzył, jak się nazywa.

Do sielankowych odgłosów płynących od strony rzeki dołączył wrzask przerażenia. Jakaś kobieta stała na plaży i wskazywała palcem nurt. Jacek osłonił oczy. Kilkanaście metrów od brzegu zauważył głowę chłopca, która jak spławik na fali to znikała, to pojawiała się na powierzchni. Poza kobietą nikt nie zauważył tonącego. Plażowicze zbierali się wokół niej, nie rozumiejąc powodu histerii. W końcu jeden z mężczyzn zrozumiał, co się dzieje, i gestami pokazywał chłopcu, jak ma płynąć. Drugi, nieco bardziej przedsiębiorczy, zaczął zrzucać ubranie. Jacek wiedział, że zanim facet rozbierze się do slipek, chłopiec przestanie walczyć. Wbiegł do wody, wzbijając krople, na których załamane światło namalowało tęczę, po czym dał nura. Zielona mętność przykleiła mu ubranie do ciała.

Maurycy chciał być zwyczajnym pięciolatkiem. W swoim mniemaniu nawet był zwyczajnym pięciolatkiem. Owszem, miał dziwne imię, ale na to, żeby naprawdę zaczęło go swędzieć, był jeszcze czas. Na razie łaskotało jak marsz biedronki po chłopięcej rączce. Nie miał mamy jak inni chłopcy, ale od urodzenia był półsierotą, więc nie wiedział, co stracił. Miał za to opiekunkę Kasię, którą bardzo lubił, bo pozwalała mu bawić się, gdzie chciał i w co chciał. Na przykład bez wiedzy tatusia wpuszczała go do rzeki. Obiecał jej, że nigdy się nie wygada, a ona trzymała go za słowo. Był dumny, że opiekunka traktuje go jak dużego chłopca, na którym można polegać.

Przyjechali na plażę tuż po obiedzie. Maurycy od kilku dni wiedział, że we wtorek pojadą nad rzekę.

– Gdy będzie ładna pogoda, to we wtorek pojedziemy się wykąpać – powiedziała mu w zeszły piątek Kasia, dodając zwyczajowe: – Tylko cicho sza.

Nie wspomniał tatusiowi ani słowem o planowanej kąpieli, chociaż zawsze wszystko mu mówił. Kochał tatusia najmocniej na świecie, ale opiekunka wytłumaczyła mu kiedyś, że nawet jak się kogoś kocha, to można mieć przed nim malutkie tajemnice.

Tuż po południu spałaszował obiad (rybę, za którą nie przepadał, ale tego dnia żadna potrawa nie była w stanie zepsuć mu humoru) i ze zdumieniem zauważył, że nie zamawiają taksówki, jak to zwykle robili. Nawet zaczął się martwić, że Kasia nie dotrzyma słowa, ale potem się okazało, że taksówka nie była potrzebna. Przyjechał po nich Piotrek. Był to facet wielki jak góra, a kiedy się witali, rączka Maurycego całkiem zniknęła w jego dłoni, jakby połknął ją kosmaty rekin. Piotrek opowiadał śmieszne kawały, robił dziwne miny i Maurycy od razu go polubił. Kasia też go lubiła, bo cały czas się śmiała.

Podróż nad rzekę była bardzo wesoła. Potem zeszli na plażę i rozłożyli na piasku kraciasty koc. Maurycy najpierw wykąpał się z Piotrkiem, potem z Kasią, a potem chciał jeszcze, ale oni nie chcieli. Kasia powiedziała, że muszą trochę wyschnąć, zanim się ubiorą. Chłopiec przyjął to ze zrozumieniem. Bardziej intrygowało go to, jak na siebie patrzą, niż co do niego mówią. Maurycy nie znał tej wymowy spojrzeń. Było w nich coś, co go niepokoiło. Kiedy Kasi i Piotrkowi wydawało się, że nikt ich nie widzi, mówili sobie jakieś tajemnice na ucho. Raz Kasia zrobiła się całkiem czerwona, zupełnie jak Maurycy, kiedy pewnego razu przyłapała go na oglądaniu własnego siusiaka.

Kasia była fajna, bo można jej było wytłumaczyć różne rzeczy, więc chłopiec postanowił spróbować.

– Jeśli wy nie chcecie, to mogę iść sam.

Spojrzeli na niego tak, jakby dopiero teraz zauważyli, że z nimi przyjechał.

– Jesteś jeszcze za mały, żeby kąpać się sam – powiedziała Kasia.

Wyczuł w jej tonie przykrą nutę stanowczości, która była na tyle silna, że mały postanowił odejść obrażony.

Usiądzie w odległości kilku metrów od ręcznika i nie będzie na nich patrzył. Tak zrobi.

– Bez przesady – pomoc nadeszła niespodziewanie. Piotrek uśmiechał się do Kasi, chociaż nie patrzył jej w oczy, tylko zdecydowanie niżej. – Ja w jego wieku potrafiłem przepłynąć staw.

– Miałeś szczęście, że nie byłam twoją opiekunką.

„Kasia raczej nie da się przekonać” – stwierdził Maurycy.

– Bardzo tego żałuję, ale w sumie to nic straconego, nie? – Przysunął się do niej tak blisko, że dotykali się nogami.

– To co, mogę? – Chłopiec zwietrzył swoją szansę.

– Przecież tu jest płytko. – Piotrek zwietrzył swoją.

– No dobrze, ale przy samym brzegu, Maniuś.

Maurycy miał ochotę rzucić się na szyję tego wielkoluda i uściskać go tak, jak ściskał tylko tatusia. Opanował się jednak. Starał się zachowywać jak dorosły, a dorośli nie rzucają się sobie na szyję.

– Najlepiej weź sobie łódkę i pobaw się w przybijanie do brzegu – poradziła Kasia.

– To nie jest łódka, tylko żaglowiec, a brzeg to jest port, a nie brzeg. – Wszystkich rozbawił znużony głos, jakim ją pouczył.

Piotrek klepnął go poufale w plecy, tak jak tylko chłopaki się klepią, i rzeka stanęła przed Maurycym otworem, kiwając na niego swoim pokręconym mokrym palcem.

W tym samym czasie Jacek parkował dopiero samochód na podjeździe. Monika po raz kolejny nokautowała niepodejmującego walki przeciwnika, stojącego w narożniku niebieskim od popękanych płytek.

Był to jeden z momentów, które potem określa się jako zbieg okoliczności. Roztrząsa się, co by było, gdyby okoliczności były inne. Niektórzy uważają, że przypadkowe zdarzenia zaplatają warkocz zwany rzeczywistością. Inni twierdzą, że rzeczywistość to plastelina, którą lepimy sami. Jeszcze inni są też przekonani o tym, że nad wszystkim czuwa Wielka Siła. Nie brakuje takich, którzy na pytanie o znaczenie zbiegów okoliczności w życiu napełniają kieliszki. Efekt motyla… Jacek uważał, że gdyby w 2032 roku przed naszą erą w starożytnym Egipcie pewien kapłan nie zdybał dziewki niosącej w koszu na głowie zboże do magazynu, Hitler byłby mecenasem sztuki. Niestety świat nie doczekałby tego, ponieważ w siedemnastym wieku Isaak Newton, zamiast leżeć pod jabłonią, zaprojektowałby broń masowego rażenia. Newton był geniuszem i rażenie jego wynalazku byłoby naprawdę masowe.

Na początku Maurycy bawił się jak zwykle. Puszczał stateczek, który płynął przy akompaniamencie leniwego nurtu. Różnica polegała na tym, że chłopiec był sam i żaglowiec nie miał dokąd dopłynąć. I to było najfajniejsze. Maurycy musiał go wyprzedzić i poczekać, aż nadpłynie z naprzeciwka. Zabawa była świetna i wcale mu się nie nudziła. Jak każde dziecko w trakcie zabawy tracił poczucie czasu. Wkrótce zatracił również poczucie przestrzeni. Cóż go mogło obchodzić, że po dwustu metrach od miejsca, gdzie wszedł do wody, rzeka gwałtownie zakręca, a nurt, jakby zawstydzony własnym lenistwem, stawał się tu narowisty jak pierwszy raz osiodłany koń. Wymyte dno opadało na głębokość dwóch metrów, ale Maurycy nie mógł o tym wiedzieć, ponieważ nigdy nie zapuścił się tak daleko. Zdumienie chłopca było ogromne, kiedy w pewnej chwili zamiast znajomego przyjaznego gruntu jego stopy napotkały tylko niedającą oparcia wodę. Jego postrzeganie otoczenia zmieniło się w ułamku sekundy. Słońce nie było już takie jasne. Docierające do niego odgłosy zamieniły się w przytłumiony bulgot, a powietrze… To był największy problem. Powietrza tutaj nie było.

Bardzo szybko zabrakło mu go też w płucach. Gdyby wiedział, że nie będzie mógł oddychać, pewnie jakoś by się przygotował, a tak… Pozostało mu bezładne machanie rękami. Był zbyt przerażony, żeby zauważyć, że dzięki temu machaniu jego głowa pojawiała się na powierzchni, mimo że zdradzone stopy wciąż na próżno szukały podparcia. Chciał wołać o pomoc, ale woda tylko czekała, żeby wedrzeć się w jego usta.

Tracił siły i wiedział o tym, a fakt, że nie może oddychać, stał się obsesją. Kilka razy poczuł, że woda wokół ust zamieniła się w powietrze, ale nie zdążył nim odetchnąć. Raz nawet wściekłość zapanowała nad przerażeniem. Na krótko. Ile czasu można nie oddychać? Był małym chłopcem i nie miał pojęcia. Wydawało mu się, że topi się od godziny. Trwało to dostatecznie długo, żeby zdążył stanąć w mrocznym korytarzu świadomości umierania.

Utopię się! Już to wiedział, chociaż dotąd jak każde dziecko sądził, że jest nieśmiertelny. Teraz był istotą, która umierała. Marzył o jednym łyku świeżego powietrza. Co tam świeżego. Mogło być śmierdzące jak wyziewy z wysypiska śmieci, które kiedyś mijali, wracając z tatusiem z wycieczki. Albo jak martwy ptaszek, którego znalazł pod oknem. Ten to dopiero cuchnął. Maurycy wtedy o mało nie zwymiotował. Teraz mógłby go wąchać z rozkoszą. Nagle doznał olśnienia. Tatuś powiedział mu kiedyś: „Maurycy, pod wodą można widzieć. Otwórz oczy. Zobaczysz, jakie to proste. Tylko trzeba się odważyć”. Wtedy się odważył. Otworzył oczy i widział. Teraz też będzie podobnie. Otworzy buzię i będzie oddychał. To nic, że pod wodą. Potem ją wypluje, ale nie będzie tak bolało. Robiło mu się ciemno przed oczami. Nie mógł dłużej wytrzymać. Otworzył usta i głęboko wciągnął zalatującą glonami wodę.

Jacek płynął jak automat. Starał się nie myśleć o tym, że od niego zależy czyjeś życie. Jego umysł był wyćwiczony i na zawołanie umiał myśleć o czymś innym. Teraz niedorzecznie zastanawiał się, czy Monika dostała rolę. Jeżeli nie, będzie musiał ją jakoś pocieszyć. Będzie się w niego wtulała jak mała dziewczynka. Mimo całej swojej witalności bała się życia. Bała się, że przegra. Przytuli ją.

Jeszcze kilka ruchów ramion. Głowa chłopca przestała się wynurzać, ale powinien być w tym miejscu. Jacek zanurkował. Topiel była mętna, a spieniona woda nie ułatwiała szukania. Macał rękami na oślep i sam przypominał tonącego. Po chwili, która wydała mu się wiecznością, natrafił na coś stawiającego opór. Koszulka. Ręka wykonała błyskawiczny ruch ku górze, tam, gdzie powinny znajdować się włosy. Nie był pewien, ale z daleka wyglądało na to, że rodzice dzieciaka nie ulegli kretyńskiej modzie i nie ostrzygli swojej pociechy na jeża. Poczuł na palcach włosy i zacisnął pięść tak mocno, że paznokcie wbiły mu się w skórę. Następnego dnia Monika zapyta go o czerwone półksiężyce na dłoni. Ale to będzie dopiero jutro. Potężnymi ruchami drugiej ręki i nóg wydostał się na powierzchnię. Odetchnął, otwierając usta jak ryba. Zerknął na siną twarz chłopca. Nie miał pojęcia, czy zdążył. Chłodna woda wydała mu się gorąca. Płynął do brzegu, uważając, żeby usta i nos chłopca znajdowały się na powierzchni. Płynął, dopóki nie chwyciły go mocne ręce. Dwóch młodych mężczyzn pomogło mu wygramolić się na piasek. Nie słyszał, co do niego mówili. Położył chłopca na plecach i zaczął rytmicznie uciskać mu klatkę piersiową, wciskając do niej wytęsknione powietrze. Dziecko nie zdradzało oznak życia, a Jacek nie miał pojęcia, że na twarz małego kapie nie tylko woda. Szlochał bezwiednie. To były łzy wściekłości, bezradności, rozpaczy i żalu.

I wtedy mały się zakrztusił. Jednocześnie ludzie dookoła usłyszeli zduszony jęk wyrywający się z piersi reanimującego. Jacek odwrócił chłopca na bok i pozwolił mu zwymiotować na piasek wodę oraz częściowo przetrawioną rybę. Tak niewiele brakowało, a dalekie krewne tych resztek miałyby okazję do rewanżu.

Zmęczenie dawało znać o sobie coraz wyraźniejszym łupaniem w głowie. Do jego mózgu dotarło wreszcie, ile wysiłku kosztowało go ratowanie topielca. Nie dotarło natomiast, że uratował dziecko. Opadł na rozgrzany piasek, pozwalając mu panierować ubranie. Leżał i coś w nim wzbierało. Coś potężnego. Coś, czego jego ciało z pewnością nie pomieści. W tamtej chwili, leżąc na brzegu niedoszłej zabójczyni, doświadczał rozkoszy. Nieporównywalnie większej niż ta, która ogarnęła go po napisaniu pierwszej książki. Potężniejszej od spełnienia, jakiego doznał, kiedy okazało się, że jego książka się spodobała. Silniejszej nawet od tej, kiedy pierwszy raz obudził się i zobaczył przy sobie twarz Moniki, opuchniętą miłością i niewyspaniem.

Jacek przeżywał niepowtarzalną ekstazę. Nad nim latały ptaki, a obok niego słychać było cudownie żywe odgłosy rzygającego dziecka. Nie leżał długo, ale kiedy wstał, wydawało mu się, że świat się zmienił. Wszystko było inne. Usiadł na rozgrzanym piasku. Ludzie uśmiechali się do niego, a on odwzajemniał uśmiechy. Oddawał uściski. Przyjmował gratulacje. Obok niego nie było już chłopca, którego zabrał rzece. Na skarpie stał ambulans.

– Co z dzieckiem? – wymamrotał, z trudem sterując sztywnym językiem, jakby mówił pierwszy raz od miesięcy.

– Wezwałam karetkę. Tak na wszelki wypadek, bo otworzył oczy, zaraz gdy pan, gdy pan… – Tłusta kobieta o ujmująco delikatnej, miękkiej twarzy nie umiała się wysłowić.

– To dobrze. – Podniósł się z piasku. Zmiana postawy na pionową sprawiła, że zakręciło mu się w głowie. Oparł się o kobietę, która dzielnie to zniosła. Wydawała się zadowolona, że może mu pomóc. Nie przerywając bycia bohaterem, szedł w kierunku miejsca, gdzie zostawił saszetkę z dokumentami. I pieniędzmi. Miał nadzieję, że złodzieje nie okradają ludzi ratujących dzieci.

Zapłakana opiekunka zerkała do wnętrza ambulansu. Jak większość ludzi czuła zabobonny lęk przed jego sterylnym wyposażeniem. Z wnętrza buchał chemiczny swąd odkażalników. Maurycy siedział na rozkładanych noszach i oszołomiony odpowiadał na pytania lekarza. Nie wyglądał źle. Sina bladość powoli schodziła mu z twarzy, choć do naturalnego koloru było jeszcze daleko.

Do skarpy zbliżał się warkot pracującego na wysokich obrotach silnika. Kiedy hałas odnalazł furtkę do świadomości Kasi, był już naprawdę natarczywy. Pisk opon spłoszył kilka mew żerujących na plastikowych koszach ze śmieciami. Czarne bmw z przyciemnianymi szybami zaparkowało tuż obok karetki pogotowia, całkowicie tarasując drogę. Kierowca zdawał się nie zwracać na to uwagi. Był szpakowatym mężczyzną w średnim wieku, rzucającym przenikliwe spojrzenia spod gęstych brwi. Ubrany był w sportowym stylu, ale czuło się, że naturalnym środowiskiem dla niego są drogie garnitury. Szybkim krokiem podszedł do otwartych drzwi ambulansu. Ludzie schodzili mu z drogi, mimo że nie odezwał się ani słowem. Przemówił dopiero w środku karetki.

– Jak się czujesz, synku? – Głos był drżący i nie pasował do reszty ciała.

– W porządku, tatusiu – odpowiedział Maurycy i nawet spróbował się uśmiechnąć. Właśnie to sprawiło, że ojciec się rozkleił.

Przerwał spotkanie rady nadzorczej, gdy tylko dowiedział się o wypadku. Zwymyślał protestującego prezesa amerykańskiej firmy, z którą miał podpisać lukratywny kontrakt. Przybył na ratunek swojemu synkowi i nie oczekiwał od niego pomocy. Dlatego ta próba tak bardzo go poruszyła. Tulił do piersi drobne ciałko, które godzinę temu traciło szansę na to, żeby dorosnąć. Chłopiec pachniał mieszaniną glonów i lekarstwa.

– Już dobrze. Już dobrze – powtarzał mężczyzna, jakby nie usłyszał tego od Maurycego. Nie miał pojęcia, co ma mówić. Nigdy nie był w takiej sytuacji. I nigdy już nie będzie. Delikatnie odsunął od siebie chłopca. Odszukał wzrokiem lekarza. Nie zadawał pytań. Ludzie i tak zawsze wiedzieli, o co mu chodzi.

– Jest w lekkim szoku, poza tym zaaplikowaliśmy mu leki na uspokojenie i może być trochę otępiały, ale do jutra wszystko minie – wyrecytował lekarz.

– Dziękuję. – Ojciec dziecka nie był wylewny, a mimo to doktor poczuł się jak zdobywca Oscara. Mężczyzna zwrócił się do dziecka: – Poczekaj tu na mnie, synku. – Już ze zwykłym dla siebie wdziękiem zeskoczył z podłogi ambulansu.

Kasia obserwowała całą scenę z ponurym spokojem. Wiedziała, że nie ucieknie od tego, co nieuchronne. Czuła się jak skazaniec w celi śmierci, który przez dwadzieścia cztery godziny na dobę nasłuchuje kroków dobiegających zza drzwi. „Taki skazaniec musi mieć niesamowicie wyćwiczony słuch” – pomyślała, kiedy Goldfisch stanął przed nią. Nie było takiej siły, która zmusiłaby ją do spojrzenia mu w oczy.

– Patrz na mnie. – Goldfisch wskazującym palcem podniósł jej brodę.

Uciekła wzrokiem w bok, koncentrując go na kępie przesuszonej trawy. Wtedy mężczyzna uderzył ją w policzek. Niezbyt mocno. Kępa trawy zniknęła z pola widzenia.

– Nie tak ostro, kolego!

Przez ostatnie piętnaście minut Kasia się zastanawiała, gdzie zniknął Piotrek. Potrzebowała go, i to bardzo, a on zjawił się dopiero teraz. Wszystko na opak. Chyba nie był dobrym wyborem.

Goldfisch lekko odwrócił głowę w stronę Piotra.

– Milcz – powiedział jakby od niechcenia. – A ty… – Znów patrzył na Kasię. – Jesteś zwolniona.

Opiekunka zgodnie kiwała głową. Jej bierność przyniosła niepożądany efekt, bo Goldfisch skrzywił się z pogardą.

– Oskarżę cię o próbę morderstwa – powiedział zimno.

– Chyba cię pogięło, facet! – Piotrek tym razem wydawał się bardziej zdziwiony niż wściekły. – Wiesz, gdzie se możesz wsadzić takie groźby?

– Daj spokój, Piotrek – szepnęła i dopiero teraz jej spojrzenie zderzyło się ze wzrokiem człowieka, który ją zatrudniał.

Głęboko osadzone szare oczy były puste niczym oczy kamiennych posągów – martwe, bo pozbawione tęczówek i źrenic. Te ludzkie miały jednak jedno i drugie, ale to im nie przydawało życia. Goldfisch przemówił cicho, chociaż Kasia bardzo pragnęła, żeby na nią krzyczał.

– Zrobię wszystko, żebyś zdechła z głodu. – Odwrócił się, nie czekając na jakąkolwiek reakcję.

Powstrzymała Piotrka przed podążeniem za swoim byłym pracodawcą. Goldfisch bez przeszkód ponownie zniknął w furgonetce pogotowia ratunkowego.

Jacek sprawdził portfel. Nie brakowało niczego. Spróbował otrzepać piasek ze schnącego ubrania. Miał go wszędzie. We włosach, w uszach, a między zębami zgrzytał jak surowy kuskus. Splunął raz, potem drugi. Bez większego skutku. Wreszcie wspiął się na skarpę. Miał wrażenie, że wszystko w nim trzeszczy, chociaż na prawdziwe doświadczenie skutków akcji ratunkowej przyjdzie czas dopiero następnego ranka.

Doczłapał do samochodu. Otworzył drzwi dotknięte już wysypką rdzy. Na siedzenie pasażera wrzucił saszetkę, nazywaną przez Monikę pedałówką.

– To pan, prawda?

Głos zza pleców odwrócił go o sto osiemdziesiąt stopni. W jego stronę szedł wysoki, postawny mężczyzna. Opalona twarz emanowała serdecznością. „Wygląda jak właściciel kortów Wimbledonu” – pomyślał Jacek. Nieznajomy wyciągnął do niego wypielęgnowaną dłoń ze złotym sygnetem na małym palcu. Sygnet miał wygrawerowany wizerunek wygiętej w łuk ryby.

– Adam Goldfisch. Ojciec Maurycego – powiedział mężczyzna. Wobec braku reakcji Jacka dodał: – Chłopca, którego pan uratował.

– Jacek Sobczyk – wymamrotał bohater.

Uścisnęli sobie ręce. Jacek bardziej od dotyku dłoni czuł na sobie wzrok Goldfischa. „Tak muszą się czuć ładne dziewczyny latem” – pomyślał i natychmiast się zreflektował. Bzdura. Im to sprawia przyjemność. Inaczej nie pakowałyby się w takie ciuchy. Postanowił przy najbliższej okazji porozmawiać o tym z Moniką.

– Inaczej mnie pan sobie wyobrażał? – przerwał milczącą inspekcję swojej osoby.

– W ogóle sobie pana nie wyobrażałem. – Ani cienia niedawnego uśmiechu. Tylko skupienie.

– Cóż. Cieszę się, że mogłem się przydać – zabrzmiało to Jackowi idiotycznie nawet we własnych uszach. „Rany boskie, jak nie przestanę być tak banalny, będę musiał zmienić zawód. Może na ratownika tonących dzieci”. Uśmiechnął się w duchu za siebie i za Goldfischa. Facet budził w nim niepokój.

– Nigdy się panu nie odwdzięczę. – Zero mimiki.

„W ten sposób opisują w książkach Indian” – pomyślał Jacek, który w dzieciństwie przeczytał chyba wszystkie. „Ani jeden muskuł nie drgnął na twarzy Goldfischa”.

– I nigdy nie przestanę próbować. – Mężczyzna sięgnął do wewnętrznej kieszeni marynarki, z której wyjął portfel ze skóry krokodyla, a Jacek powtórzył w myślach jego słowa.

Były trochę patetyczne, ale ciekawe. Czasami jako pisarz rodził patetycznych bohaterów, więc będzie musiał to zapisać. Jak już się uwolni od kłopotliwego towarzystwa wodza Ten, Który Okazuje Wdzięczność.

Tymczasem Goldfisch wysupłał z portfela wizytówkę. Na eleganckiej (czego można było się spodziewać) szarości kartonu o gruboziarnistej fakturze widniało logo złotej ryby w niewiadomym celu wyskakującej z morza liter zdradzających informacje o właścicielu wizytówki.

– Proszę.

– Dziękuję. Niestety nie mogę się panu zrewanżować. – Jacek bywał skromny. Czasami nawet naprawdę.

– Pan nie musi – wreszcie rozmówca się uśmiechnął. Dziwny był to jednak uśmiech. W pełni kontrolowany. Tak Jacek by go opisał w książce. – Niech się pan zastanowi, jak mogę zacząć spłacać dług, i do mnie zadzwoni.

– Nie ma o czym mówić – powiedział szczerze Jacek.

– Myli się pan. – Twarz Goldfischa związała się jak schnący cement. – Jest pan uczynnym człowiekiem. Pomógł pan mojemu synowi. Proszę pomóc również mnie.

– Nie zrobiłem tego dla pieniędzy. – Facet zaczynał Jacka irytować.

– Wiem. W przeciwnym razie nie miałbym kłopotu. Po prostu dałbym panu pieniądze. – Goldfisch znowu pozwolił sobie na cień uśmiechu. – Niech się pan nie spieszy. Będę czekał na instrukcje.

– To jakaś… – zaczął mówić, ale rozmówca podniósł rękę i Jacek zamilkł.

Był zły, że to zrobił, ale poczuł, jakby mówienie nagle stało się stosowne jak śmiech na pogrzebie.

– Zanim pan odjedzie, ktoś jeszcze chciałby z panem zamienić kilka słów.

– Kto?

W odpowiedzi Goldfisch przeniósł wzrok za plecy Jacka. Kolejna niema instrukcja i po raz kolejny Jacek się do niej zastosował.

Kilkanaście metrów za nim stał chłopiec, którego wyciągnął z rzeki. Wyglądał tak bardzo inaczej niż wtedy. „Życie jednak ogromnie zmienia rysy twarzy” – pomyślał Jacek i ruszył w stronę dziecka.

Niepokoiła się coraz bardziej. Zdarzało się, że traciła z nim kontakt, ale najczęściej w domu, kiedy pisał. Zazwyczaj był punktualny, a jeżeli coś mu w tym przeszkadzało, zawsze ją informował. Dziwne rozłączenie rozmowy z początku nie wydało jej się podejrzane. Jacek miał przedpotopowy telefon, który rozładowywał się od samego patrzenia. „Przepraszamy, abonent jest czasowo niedostępny”. Minęło kilka godzin, a abonent nie wracał. Stała w oknie i bardzo się bała. O niego. O siebie. Gdyby coś mu się stało? Dlaczego świadomość odwiedza ludzi dopiero wtedy, kiedy coś się dzieje? Może to lepiej, bo w przeciwnym razie nikt nikogo nie wypuszczałby z domu.

Po raz setny zadała sobie pytanie, czy umiałaby sobie bez niego poradzić. W obecnej sytuacji Jacek jako samiec utrzymujący rodzinę spisywał się dość marnie, ale Monika nie myślała teraz o pieniądzach. Nikt tak jak on nie potrafił zamienić jej smutku w brak tego uczucia. Gdyby zostali bez grosza, przy nim i tak czułaby się bezpiecznie. Tylko czy na pewno? Mogła tak myśleć, bo jeszcze nigdy nie zostali bez grosza.

Jacek nie wracał, a kontury jej myśli nabierały coraz ostrzejszych krawędzi. Pytania stawały się coraz bardziej nachalne i niedelikatne. Po co jej to wszystko było?

Czternastoletnia Monika siedzi w swoim pokoiku w rodzinnym domu z widokiem na jezioro. Okno jest otwarte i do mieszkania wpada zapach kwitnących róż, który miesza się z wonią glonów oblepiających o tej porze roku mlaszczące brzegi.

Dziewczyna siedzi na łóżku, bo w pokoju stoją cztery dziecięce łóżka i na krzesła nie ma miejsca. Pokój jest jeden, a ich czworo. Monika jest najstarsza. Oprócz niej są jeszcze siostra i dwaj bracia. W drugim pokoju mieszkają rodzice. Monika stara się skupić na lekcjach. Czyta książkę do historii. Mija 15.23. Za dwie minuty wróci tata. Pracuje na kolei, ale nie jeździ pociągami. Chodzi na siódmą rano i pracuje do trzeciej po południu. Dwadzieścia pięć minut zajmuje mu powrót do domu. Mama pracuje w restauracji. Jest kelnerką. Do domu wraca raz o osiemnastej, a raz o dwudziestej pierwszej. Pięć razy w tygodniu. Monika w drodze ze szkoły wchodzi do restauracji i bierze od mamy obiad dla całej rodziny. Codziennie. W poniedziałki jest kotlet mielony. W piątki ryba. W soboty mama jest zmęczona i tata smaży placki ziemniaczane. Niczego innego nie potrafi ugotować. W niedzielę jest rosół, bulgoczący w garnku od rana, i pieczony kurczak. Zawsze. Wszyscy są szczęśliwi. Kiedy coś dzieje się inaczej, wpadają w panikę. Matka została kelnerką w wieku siedemnastu lat. Była bardzo piękną dziewczyną. Monika lubi oglądać jej zdjęcia z tamtego czasu. Wierzy, że kiedyś też będzie taka piękna. Tyle że ona nie zostanie kelnerką. Widziała, jak podchmieleni goście klepią matkę po tyłku. Ciekawe, czy jak będzie pięćdziesięcioletnią kelnerką, też będą ją klepać. Nie będą. Ale nie dlatego, że im zabroni. Kiedy przestaną? Czy matka zadaje sobie takie pytania? Czy ojciec wie, że kiedy co niedzielę zabiera dzieciarnię na lody, Monika nie może już patrzeć na ich szczęście? Rodzicie nie rozumieją, o co jej chodzi. A ona marzy, żeby ojciec raz przyszedł do domu pół godziny wcześniej. Albo żeby nie poszli na lody, tylko na pączki.

– Jest w trudnym wieku – tłumaczy matka.

– Wyrośnie z tego – dodaje ojciec i ją przytula.

I tak sobie wszystko tłumaczą i tak się przytulają, odkąd pamięta. Nigdy się nie kłócą. Ma szczęśliwe dzieciństwo.

Kończy osiemnaście lat, pakuje się i wyjeżdża. Matka płacze. Ojciec zafrasowany chodzi po pokoju. Rodzeństwo nie reaguje, chociaż jest w trudnym wieku. Nie mogą jej zabronić. Chce zdawać do szkoły aktorskiej. Wie o tym od czterech lat. Rodzice wiedzą o tym od czterech dni.

– Dziecko, czy ty masz pojęcie, co cię czeka? – pyta matka.

Monika nie ma pojęcia. I nie chce wiedzieć, co ją czeka. Nie chce znać przyszłości. Wyjeżdża. Dostaje się za drugim razem. Jest szczęśliwa.

Zaparkował tak ciasno, że nie mógł wysiąść. Jazda samochodem nie była jego mocną stroną. Nużyła go, więc uciekał w świat fantazji, stając się niebezpiecznym kierowcą. Wreszcie jakoś się wygramolił i chyba nawet nie porysował samochodu sąsiada. Był wykończony, a czekało go przeżywanie wszystkiego od początku. Monika na pewno będzie chciała poznać szczegóły. Uwielbiał z nią rozmawiać. Lubił jej nie rozumieć. Lubił, kiedy ona nie rozumiała jego, bo najciekawsze było dochodzenie do porozumienia. Wiedział, że ją też to bawi. Kiedyś powiedział jej, że niektórzy rozumieją się bez słów, a oni nie rozumieją się ze słowami. Jacek zdecydowanie wolał tę drugą opcję. Na studiach miał kolegę, z którym rozumiał się bez słów. Zrozumieli się do tego stopnia, że bardzo szybko nie mieli sobie nic do powiedzenia.

Wszedł do klatki, a ciągle drżące łydki wolno pokonywały schody prowadzące na trzecie piętro.

– Jak ty wyglądasz?

Dyplomacja nie była mocną stroną Moniki, a Jacek rzeczywiście wyglądał oryginalnie. Nigdy nie przywiązywał wagi do wyglądu zewnętrznego, ale to, co zobaczył w lustrze, wykraczało poza normę. Wymięte ubranie nie wyschło do końca, a spodnie złośliwie zostawiły mokrą plamę w okolicach krocza. W zgięciach materiału czaił się wszędobylski piasek. Największe wrażenie robiła fryzura – zaschnięte bez rozczesania włosy sterczały mu na wszystkie strony. Były sztywne od mulistej wody. Makijaż zrobiony przez wyczerpanie i napięcie dopełniał efektu.

– Jakbym chodził po śmietnikach – mruknął.

– Co się stało, dlaczego nie odbierasz moich telefonów i… – Jej wzrok powędrował niżej. – Dlaczego zsikałeś się w spodnie?

Wyczuł, że to ostatnie interesuje ją najbardziej. Nic dziwnego, bo odkąd się poznali, nigdy nie zsikał się w spodnie.

– Miałem mały wypadek. To znaczy nie ja, tylko Maurycy. I komórka mi zamokła. A w spodnie nie sikam od trzydziestu lat.

Monika obróciła go dookoła własnej osi i oglądała podejrzliwie jak kobiety zwykle oglądają suknie. W przeciwieństwie do podejrzliwości Goldfischa to jej zachowanie wydawało się Jackowi urocze.

– Mogę ci opowiedzieć wszystko po kolei, chcesz? – dotknął jej policzka.

– Nic ci się nie stało? – upewniała się.

– Czuję się świetnie. – Mówił prawdę, mając na myśli nastrój. Nie sądził, że tego dnia będzie w tak świetnym humorze.

To może być świetny sposób leczenia depresji. Hasło reklamowe: „Jest ci źle? Uratuj jakieś dziecko”…

Weszli do pokoju, który był również jadalnią i pracownią. Jacek usiadł na fotelu i zaczął opowiadać. Monika przeżyła bardzo realistycznie jego przygodę. Nie przerwała mu ani razu.

Już w sypialni, kładąc się do łóżka, Jacek marzył o spotkaniu z Morfeuszem, tymczasem wpadł w ramiona swojej żony, które nie puszczały go przez dwie godziny.

Leżeli obok siebie, nasłuchując nocnych odgłosów miasta. Gdzieś zapiszczały opony. Jakiś pijak katował wojskową piosenkę, a co pięć minut noc rozdzierało metaliczne piłowanie kół tramwaju po szynach. Rozjazd torów był tuż pod ich oknami.

– Ku-pi-łeś mi pa-pie-ro-sy? – spytała.

– Kupiłem. Kiedyś pójdę do więzienia za trucie własnej żony – mruknął sennie.

– Gdzie masz pedałówkę? – Przed zaśnięciem obudził się w niej pragmatyzm.

– Na krześle. Smacznego i dobranoc. – Jacek odwrócił się na drugi bok.

Usłyszał szuranie ciała o pościel, zgrzyt rozsuwanego zamka torebki, szelest papierów i zamiast spodziewanego świstu rozpakowywanej folii pytanie Moniki:

– Skąd to masz?

Zdumienie w jej głosie ponownie wstrzymało sen Jacka. Usiadł na łóżku. Z podobnym zdziwieniem wpatrywał się w zwitek banknotów, który trzymała w dłoni.

– Skąd to masz? – powtórzył jak echo, co ją zirytowało.

– Proszę cię, nie żartuj. – Przeliczyła banknoty. – Tu są dwa tysiące. Były w wewnętrznej kieszeni.

– Niemożliwe. – Usiłował się skupić. – Sprawdzałem wszystko po wyjściu z wody, bo się bałem, że mnie okradli.

– I nie zauważyłeś takiej kupy forsy?

– Nie zauważyłem, bo jej tam nie było! – Też zaczynał się złościć.

– Rozumiem. To znaczy po całej akcji z ratowaniem chłopca wsiadłeś do samochodu i po drodze wpadły ci do pedałówki dwa tysiące. Jak mogłam od razu się tego nie domyślić. – Czasem lubił jej sarkazm. Ale nie teraz.

– To ten facet – ucieszył się, że rozwiązał zagadkę, chociaż wyjaśnienie mu się nie podobało.

– Jaki facet? – Przyglądała mu się podejrzliwie jak wezwana do szkoły matka wypytująca dziecko, w jakim celu nauczyciele chcą z nią rozmawiać.

– Ojciec chłopaka. Tam powinna być jego wizytówka. Musiał mi wcisnąć pieniądze, kiedy rozmawiałem z Maurycym.

Monika wyciągnęła szary kartonik.

– Adam Goldfisch – przeczytała.

– Dziwne nazwisko – skomentował.

– Nie powiedziałeś mi, że uratowałeś syna Goldfischa! – Monika była dziesięć razy bardziej zdumiona niż po znalezieniu pieniędzy.

– Zapomniałem, jak się nazywa, a co?

– Czytałeś listę dziesięciu najbogatszych ludzi w kraju? – Spoglądała na niego, jakby odkryła, że jej mąż nie zna tabliczki mnożenia.

– Nie. I nie mam zamiaru czytać, dopóki nie wejdę do pierwszej piętnastki. – Wzruszył ramionami. Rozważał, czy opieprzyć Goldfischa natychmiast, czy odłożyć to do rana. Zanim rozstrzygnął swój dylemat, Monika już rozkładała na łóżku laptop Jacka. Włączyła internet. Na ekranie pojawiło się zdjęcie faceta, którego Jacek poznał tego dnia.

– To on – stwierdził trochę bezsensownie, bo pod zdjęciem widniał ogromny podpis „Adam Goldfisch”.

– Rano do niego zadzwonię i powiem mu, żeby sobie wsadził te pieniądze w…

– Dlaczego? – przerwała mu, jakby nie chciała usłyszeć słowa „dupa”. – Facet chciał ci się odwdzięczyć i stać go na to. Jak ty byś się zachował na jego miejscu?

– Nie wiem. Nie mam dziecka, nie mam pieniędzy i nie mam ochoty zastanawiać się, co by było, gdybym to wszystko miał.

– Jacek – przerwała mu ponownie – daj mu szansę. Poczuje się lepiej.

– Myślisz? – Nie przekonała go.

– Nie myślę, tylko wiem. Nikt nie lubi mieć długów. A nam te pieniądze się przydadzą.

– Masz rację. Kupimy nową pralkę.

– Mamy wiele potrzebniejszych rzeczy, których nie mamy – wiedziała, że lubi zabawę słowami.

Jacek poczuł, że teraz Monika chce go wprawić w dobry nastrój.

– Na przykład?

– Jutro zrobię ci listę.

– Dobra. A teraz pójdziemy spać, dobrze?

Cmoknęła go w policzek i runęła na poduszkę. Zgasił lampkę. Długą chwilę leżeli w milczeniu. Oddech Jacka zaczął się wyrównywać.

– Kochanie…

– Mmm?

– Nie zadzwonili do mnie w sprawie obsady.

– Może jutro zadzwonią. – Nie był w stanie dłużej trzymać w ryzach snu, który rozlewał się po wnętrzu ciała z ciepłą precyzją. – Nie martw się.

– Nie martwię się.

Nie czuł już, jak wtuliła się w niego ciepłymi piersiami.

Kupiła dwie pary spodni. Dla siebie i dla Jacka. Kilka par butów na wyprzedaży. Sukienkę w kolorze łososiowym, zamszową kurtkę i wełniany płaszcz na aukcji internetowej. Resztę wydała na naprawę pralki, która z całkiem zepsutej znów stała się prawie automatyczna.

Telefon nie zadzwonił.

„Skurwysyny, mogliby chociaż człowiekowi powiedzieć, że nie ma na co czekać” – za każdym razem wpadała w pułapkę rozpatrywania ludzi z branży filmowej w kategoriach uczciwości.

Jacek zaniósł powieść do kolejnego wydawcy. Czekał na opinię i udawał, że jest spokojny. Nie był dobrym aktorem. Zawsze wiedziała, kiedy jest źle. A teraz było.

Poznała go w akademiku. Napisał sztukę i próbował zainteresować nią studentów szkoły teatralnej. Wtedy nie był jeszcze dobrze zapowiadającym się pisarzem. Był Jackiem – facetem, który na pierwszy rzut oka niczym się nie wyróżniał. Średniego wzrostu, o lekko przygarbionej sylwetce. Facetem, który nosił flanelowe koszule i bujał w obłokach. Nie zwracał uwagi na przytyki. Zwracał uwagę na nią. Był w tym tak nieporadny, że aż uroczy. Zakochała się w nim, kiedy spóźnił się na pierwszą randkę. Właściwie to było spotkanie w sprawie roli, którą chciał jej zaproponować. Spóźnił się czterdzieści minut, a ona czekała tylko dlatego, że nie miała nic lepszego do roboty. Właściwie nie czekała, bo była pewna, że nie przyjdzie. Był pierwszym facetem, który spóźnił się na spotkanie z nią. W dodatku zamiast ją przeprosić za spóźnienie, ucieszył się, że przyszła wcześniej, bo uważał, że umówili się na zupełnie inną godzinę. Zanim zdążyła sprostować, otworzył skrypt. Oczy mu błyszczały, kiedy opowiadał o tekście. Miesiąc później błyszczały jeszcze bardziej, kiedy obudzili się pierwszy raz obok siebie.

Pobrali się po roku wspólnego pomieszkiwania. Trzy lata później napisał powieść, która sprawiła, że zyskał miano dobrze zapowiadającego się pisarza, a ona dostała rolę w serialu. Rolę, która wygrzebała ją z czeluści i świat poznał twarz Moniki. I wszystko było na dobrej drodze…

Sygnał telefonu przyłapał ją na czytaniu niewydanej książki Jacka. Numer był zastrzeżony. Pewnie jakaś dziennikarka chciała się dowiedzieć, co znana aktorka myśli na temat pryszczy na dupie.

– Słucham? – spytała obcesowo.

– Witam, pani Moniko! – Głos Huberta Pańczyka, kierownika produkcji, był miły. Zbyt miły.

– A ja już myślałam, że pan o mnie zapomniał. – Filuterną serdecznością starała się pokryć zdenerwowanie.

– O kimś takim jak pani nie da się zapomnieć.

Nie smaruj nikomu dupy miodem, bo ci się ręce będą kleiły – kolejna pozycja z katalogu Mądrości mojej mamy.

– Strasznie się cieszę. – Zagrała „straszną” radość dużo za mocno. Z premedytacją. Niech się sukinsyn męczy. Nie męczył się.

– Z przyjemnością obwieszcza się – rozmówca usiłował być nieznośnie zabawny – że jest pani już prawie główną bohaterką nowego filmu Andrzeja Witkowskiego.

– Słucham? – Wiadomość była pokrętna, więc Monika nie zdążyła wyłowić z niej sensu.

– Gratuluję.

– Co to znaczy „prawie”? – zapytała, jakby nie wiedziała.

– To znaczy, że mistrz zastanawia się jeszcze, czy wybrać panią, czy panią Jolantę, ale…

– Jolantę Barczyk?

„Kurwa, tylko nie ona”.

– Tak jest – ucieszył się niczym prowadzący teleturniej. – Pokonała pani czterdzieści siedem kandydatek i mistrz chciałby, żeby pani jeszcze się z nim spotkała…

– Dzięki – wyłączyła telefon.

– Czego nie rozumiesz?! – krzyczała, stojąc nad Jackiem.

– Twojej wściekłości.

W tej wersji też mu się podobała.

– Dostałam prawie rolę, którą prawie zagram i za którą dostanę prawie pieniądze. Tylko że ciągle jeszcze nie nauczyłam się prawie żyć!

– Jeszcze nie wiadomo, na kogo się zdecydują. – Starał się mówić z przekonaniem, chociaż wiedział, że Monika ma rację.

– Barczyk jest gwiazdą, a ja nie. Barczyk ma układy, a ja nie. Barczyk sypia ze wszystkimi, a ja nie!

– O przepraszam – wtrącił.

Poczucie humoru zwykle na nią działało, ale nie tym razem.

– Mam tego dosyć – wyszeptała i rozpłakała się jak mała dziewczynka.

Objął ją. Opierała się, ale tylko przez chwilę. Poczuł jej łzy spływające po jego szyi.

– Jakoś to będzie – powiedział jak zwykle w sytuacjach, kiedy nie wiedział, co powiedzieć.

– Bezczelne sukinsyny…

– Nie rozumiem tylko, po co do ciebie zadzwonili.

Prychnęła kpiąco.

– Mówiłam ci, mistrz chciał się ze mną spotkać. Jak myślisz, po co?

– Taki zawód. – Znalazł argument, ale pożałował tego natychmiast.

Odbiła się od niego jak na sprężynie.

– Byłam dobra, rozumiesz? Wiem, kiedy jestem dobra. A to jest oszustwo. Nie prawie oszustwo! Tylko prawdziwe! Skurwysyńskie oszustwo!

Czekał, aż się uspokoi. Wyrównała oddech, więc zaryzykował.

– Nic na to nie poradzimy. – Tym razem mówił szeptem.

– My? Jakie my? – Nie chciała się na nim wyżywać, ale nie umiała rozmawiać spokojnie o sprawach, które doprowadzały ją do szału.

– Jesteśmy razem. Pokazać ci akt ślubu? – próbował zażartować, ale nawet on się nie uśmiechnął.

– Nie. Są miejsca, w których jestem sama. – Nie patrzyła na niego.

– Podaj mi adres, odwiedzę cię – szepnął.

Powoli odwróciła głowę w jego stronę.

– Kiedyś powiedziałeś, że nie umiesz sprzedawać swoich książek, bo nie jesteś dobry w chwaleniu samego siebie.

Zaniepokoiło go dziwne napięcie w jej głosie.

– Powiedziałem, że gdybym był swoim agentem, to już dawno bym się wyrzucił z pracy – mruknął.

– A moim? – wstrzymała oddech.

– Ja? – wybałuszył oczy, stając się w tej jednej chwili personifikacją zdumienia.

– Tak. – Jej głos przybrał rzeczowy ton. Widocznie uznała, że pomysł, który przyszedł jej do głowy, jest dobry.

– Przecież pół roku temu zrezygnowałaś z prawdziwego agenta.

– To był akurat prawie agent. Pobierał dwadzieścia procent ze wszystkiego, co sobie sama załatwiłam. – Pełne usta Moniki wydęły się pogardliwie na samo wspomnienie.

– Dobra, o co chodzi? – Wiedział, że Monika ma już bardzo konkretny plan.

– Goldfisch ma wobec ciebie dług wdzięczności – wypaliła.

– Nie ma, bo go spłacił. – Nie spodobał mu się ten pomysł.

– Dwa tysiące za życie syna?

– A ile według ciebie warte jest życie dziecka? – Takiej jej nie lubił. I nigdy tego nie ukrywał.

– Masz rację. Ale może warto byłoby z nim porozmawiać? – Świadomie stąpała po kruchym lodzie i właśnie obsunęła jej się noga.

– A co on może? – Otworzył jej tym pytaniem furtkę.

– Wszystko. Ma pakiet większościowy banku BTK. A bank BTK wykłada kasę na film Witkowskiego.

– Skąd wiesz?

– Sprawdziłam.

Zrozumiał, że starannie przygotowała się do tej rozmowy. Po raz nie wiadomo który zastanowił się, gdzie są granice aktorstwa. Czy łzy nie były udawane? Na ile prawdziwe jest spojrzenie zielonych oczu, którymi teraz z determinacją ślizgała się po jego twarzy?

Wszedł do ogromnego, zimnego od marmuru holu, w którym poczuł się mały i zagubiony. Takie jest zadanie ogromnych holi. Dwadzieścia metrów dalej od przeszklonego wejścia srebrzyły się prostokąty wind, do których dostępu broniła recepcja. Za kontuarem swoją bazę miała ładna recepcjonistka, a obok niej stał mniej urodziwy, za to postawny strażnik z miną neandertalczyka, któremu nie wyszło polowanie na mamuta. Kluczem doboru strażnika do pomieszczenia musiały być jego gabaryty, i trzeba przyznać, że pasował do tego miejsca niczym właściwa torebka do właściwych butów. Przyglądał się gościowi spojrzeniem przepełnionym zawodową nieufnością.

– Dzień dobry, ja do pana Goldfischa. – Własny głos wydał się Jackowi nieporadny, co również pasowało do tego miejsca.

– Był pan umówiony? – wyćwiczony uśmiech dziewczyny zaczynał się na ustach i na nich też się kończył.

– Dzwoniłem do niego. Moje nazwisko Sobczyk.

Recepcjonistka wystukała coś na klawiaturze i przysunęła głowę do ekranu. Mimo młodego wieku już była krótkowidzem, ale widocznie nic z tym nie próbowała robić. Po chwili studiowania tabelek jej uśmiech pogłębił się, nie sięgnął jednak oczu, odsłonił tylko śnieżnobiałe pasujące do pomieszczenia zęby.

– Proszę bardzo. Ochrona pana zaprowadzi. – Wskazała ręką kierunek.

– A identyfikator? – wtrącił strażnik.

– Ten pan nie potrzebuje identyfikatora – warknęła, co pasowało nie do jej uroczej twarzy, tylko do strażnika oraz wnętrza.

Chwilę później Jacek szybował windą na osiemnaste piętro w towarzystwie faceta, który w dużym stopniu wypełniał dziesięcioosobową windę o ścianach koloru kości słoniowej. Strażnik milczał i wyglądało na to, że kłopotliwa cisza, jaka panuje zwykle w windach, nie robi na nim żadnego wrażenia. Jacek denerwował się coraz bardziej. Ułożył sobie szkielet rozmowy, ale z doświadczenia wiedział, że takie plany rzadko się sprawdzają. Wiedział też, że nie potrafi iść na rozmowę bez jakiejkolwiek koncepcji.

Blisko minutę kluczyli po przestronnych pachnących nowością korytarzach i Jacek zastanawiał się, w jaki sposób trafiłby na miejsce, gdyby nie przydzielona mu opieka.

Drzwi odgradzające świat od Goldfischa nie miały numeru. Znajdowała się na nich tylko duża tabliczka z wygrawerowanym napisem „Prezes”. Miały dwa skrzydła, więc nawet potężny ochroniarz nie musiałby się przez nie przeciskać. Ten jednak poprzestał na otwarciu drzwi i odsunął się dyskretnie, pozwalając Jackowi przekroczyć próg gabinetu.

– Witam serdecznie! – Goldfisch podszedł do gościa. Z szeroko rozpostartymi ramionami przypominał drapieżnego ptaka kołującego w przestworzach. W poszukiwaniu ofiary.

Po sekundzie oburącz potrząsał mocno dłonią Jacka.

– Dziękuję, że zgodził się pan ze mną spotkać. – Jacek był pod wrażeniem gabinetu.

Jeżeli budynek nosił w sobie znamiona przepychu, to w porównaniu z miejscem urzędowania prezesa wyglądał jak kurnik. Wszystko tutaj był drogie i dopasowane do siebie z chorobliwą starannością. Uwzględniono każdą potrzebę urzędującego. Jacek był pewien, że gdyby nagle zaczął rodzić, z bocznej szafy wychynęłaby akuszerka z gorącą wodą i świeżymi ręcznikami.

– Zgodził? – zdumiał się Goldfisch. – Nie… To dla mnie zaszczyt. Jeżeli myśli pan, że to, co powiedziałem podczas naszego poprzedniego spotkania, było nieprawdą, to mam nadzieję, że dziś uda mi się udowodnić, że Goldfisch nigdy nie kłamie.

– Nigdy nie wątpiłem w pana szczerość. – Zgodnie z przewidywaniami Jacka rozmowa zaczynała się zupełnie inaczej, niż sobie to wyobraził, ale Goldfisch nie był postacią z jego książki, więc nie mógł ingerować w jego myśli jako autor.

– Proszę, niech pan siada.

Jacek zapadł się w fotelu tak wygodnym, że chętnie spędziłby w nim resztę życia.

– Czego się pan napije? – Goldfisch musiał uruchomić jakiś mechanizm, bo fragment jednej ze ścian złamał się, ukazując armię butelek wszelkiego koloru i kształtu.

– Może wody – powiedział Jacek.

Gospodarz skrzywił się rozczarowany, ale posłusznie napełnił jedną ze szklanek.

– Wierzę, że pańskie kolejne życzenia będą nieco bardziej… hm… wyszukane. – Sobie nalał martini i wrzucił do kieliszka zieloną oliwkę nadzianą na wykałaczkę. Zamieszał alkohol.

– Życzenia? – Jacek pociągnął spory łyk wody. Zaschło mu w gardle.

– Panie Jacku! – Goldfisch bardzo się starał, żeby politowanie w jego głosie nie było przykre.

– Przede wszystkim chciałem panu powiedzieć, że rozumiem, dlaczego podrzucił mi pan pieniądze, ale nie jestem tym zachwycony – wyrzucił z siebie jednym tchem Jacek.

– Dlatego je podrzuciłem, a nie wręczyłem, tak jak powinno się to robić. Przepraszam, że zamiast królewskiego podziękowania otrzymał pan zwykłą zapomogę, ale nie miałem więcej gotówki przy sobie. Żyjemy w wirtualnych czasach. – Goldfisch wzniósł stożkowy kieliszek na długiej nóżce i zwilżył usta. – Domyślam się również, że nie przyszedł pan do mnie z pretensjami. – Drobnym ruchem dłoni zamknął Jackowi usta, zanim ten zdążył się odezwać. – Nie chodzi również o podziękowanie. Jedno i drugie mógł pan zrobić przez telefon.

– Jest pan bardzo domyślny – bąknął Jacek.

„W przeciwieństwie do mnie” – dodał w myślach, obiecując sobie, że nigdy więcej – przynajmniej jeżeli chodzi o relację z tym facetem – nie będzie planował przebiegu rozmowy.

– O tak. W moim przypadku nie może być inaczej. – Goldfisch przyjął komplement jak człowiek nawykły do takich słów.

– W takim razie pewnie wie pan, po co przyszedłem. – Jacek okrasił złośliwość niewinnym uśmiechem.

– Przyszedł pan prosić o to, co się panu należy. – Goldfisch mówił poważnie. – Zaciągnąłem u pana kredyt i zamierzam spłacać go sumiennie.

„Więc tak wyglądają ludzie, którzy dochodzą do takiej pozycji” – pomyślał Jacek. Goldfisch był nie tylko pewny siebie. On był pewnością siebie. Jacek usiłował sobie wyobrazić zdziwienie na twarzy tego człowieka, ale bezskutecznie. „A inne uczucia? Strach… Ból… Miłość… Czy zdejmował kiedyś maskę? Czy maska założona nie wiadomo kiedy wrosła tak głęboko w jego twarz, że sama stała się twarzą?” Poczuł lęk, a jednocześnie ulgę, że ten człowiek uważa się za jego dłużnika.

– Ponieważ jest pan człowiekiem nieśmiałym, przyszedł pan w cudzej sprawie – stwierdził Goldfisch, nie patrząc na gościa. Nie chciał onieśmielać go jeszcze bardziej.

Jacek nie potrafił opanować zdziwienia, ale przynajmniej udało mu się nie zakrztusić. Goldfisch skwitował to skinieniem głowy, przyzwalając swojemu gościowi na dziwienie się w czasie tej rozmowy.

– Chodzi o żonę? – powiedział to takim tonem, jakby sugerował pytanie, ale Jacek nie miał złudzeń. Goldfisch wiedział, że chodzi o Monikę.

– Skąd pan wie? – Miał dosyć niedomówień.

Goldfisch zakręcił stożkowatym kieliszkiem i obserwował oliwkę bujającą się po rozkołysanej powierzchni alkoholu jak zielona boja. Mówił, nie odrywając wzroku od kieliszka.

– Lubię wiedzieć. – Ponownie zwilżył wargi alkoholem. – Zbieram informacje o sprawach, rzeczach, ludziach. Jestem jak chomik. Jakże miałbym nie sprawdzić, kim jest człowiek, który zrobił dla mnie więcej niż moja matka? – Spojrzał na Jacka, a ten nie umiał odgadnąć, co się kryje w tym wzroku.

– Przesadza pan – irytacja w głosie Jacka była wyraźna i nieskrywana.

– O nie. Gdyby pan mnie bliżej poznał, wiedziałby, że nigdy nie przesadzam. W ogóle bardzo wielu rzeczy nie robię NIGDY. Dla równowagi sporo rzeczy robię ZAWSZE. – Goldfisch z pietyzmem odstawił kieliszek na misternie rzeźbioną srebrną podstawkę, która pasowała do szklistej czerni stolika. Nachylił się w kierunku Jacka, który coraz bardziej żałował, że tu przyszedł. – Pan też lubi poznawać ludzi. Czytałem pańską książkę.

„Kolejny palant, któremu się wydaje, że każdy pisarz pisze o sobie” – Jacek rozważał, czy mu tego nie powiedzieć. Czy nie powiedzieć mu czegoś, co przerwie tę pieprzoną, wszechwiedzącą przemowę.

– Zgłębianie natury drugiego człowieka bywa fascynujące. – Rozmarzony wyraz twarzy Goldfischa gdzieś się ulotnił. – Ważne, żeby nie przesadzić.

Jacek czuł się zagubiony i chciał przestać słuchać. Niestety spokojny, sugestywny głos gospodarza bez trudu pokonywał zdolność pisarza do panowania nad sobą.

– Nie poznać ani o sekundę za długo. Na tym polega sekret. Zgodzi się pan ze mną? – Z twarzy Goldfischa zniknęły emocje, tak jakby nie chciał zdradzać prawidłowej odpowiedzi.

– Nie rozumiem – wchodził ostrożnie w dyskusję Jacek.

Gospodarz jednym haustem opróżnił kieliszek, przegryzając oliwką. Wstał i przez chwilę wahał się, w którą stronę pójść. Wreszcie zbliżył się do impresjonistycznej wizji biegnącego konia. Jacek był pewien, że na ścianach tego gabinetu nie ma ani jednej reprodukcji. Goldfisch mówił, patrząc na rozbryzgiwaną kopytami wodę.

– Mnie poznawanie drugiego człowieka przypomina grzebanie w ziemi. Z każdym dniem poznajemy go coraz głębiej. Jak poszukiwacz złota, który natrafił na żyłę i nie może przestać kopać.

– Nie wiem, o czym rozmawiamy. – Jacek był dumny, że odważył się przerwać monolog gospodarza.

Goldfisch nie zwrócił na to uwagi.

– Ale jest moment, kiedy złota żyła się kończy, a ściany za głęboko wygrzebanego dołu… zawalają się. – Przestał studiować obraz i ponownie odwrócił się do Jacka. – Oczywiście nikt nie wie, ile złota jest jeszcze do wydobycia, więc kopie jak opętany. Gorączka złota prowadzi do zatracenia.

Jacek zapatrzył się w jakiś nieskonkretyzowany punkt. Czekał na ciąg dalszy, ale usłyszał tylko chlupot kolejnego martini w kieliszku.

– Dlaczego pan mi o tym powiedział? – W jego pytaniu nie kryło się nic poza ciekawością.

– Bo to najciekawsza refleksja, do jakiej doszedłem. – Gospodarz uśmiechnął się rozbrajająco i przysiadł na biurku. Swobodne zachowanie również do niego pasowało.

Jacek zastanawiał się, co by do niego nie pasowało, ale nic nie wymyślił.

– Nie chcę zabierać cennego czasu. W czym mogę pomóc?

Mniej więcej w ten sposób Jacek wyobrażał sobie początek rozmowy, tyle że to nie był początek.

– Widzi pan, moja żona jest aktorką – zaczął niezdarnie.

– Udało mi się nawet obejrzeć jedną z jej ról. Bardzo interesująca. – Dżentelmen w każdym calu.

– Sam pan wie, że talent nie zawsze wystarczy.

„Jak mam, do cholery, załatwić tę sprawę i nie wyjść na palanta?” – Jacek poczuł złość do Moniki. Przez nią czuł się tu jak łapówkarz.

– Nawet mój Maurycy wie, że bez szczęścia i… sprzyjających wiatrów Kolumb nigdy nie odkryłby Ameryki.

Uśmiech Goldfischa zachęcał, więc Jacek zebrał się na odwagę i wyrzucił jednym tchem:

– Monika stara się o rolę, w której jest świetna. Gdyby nie była, nigdy bym do pana nie przyszedł. – Spojrzał wyzywająco na gospodarza, oczekując sprzeciwu. Nic z tego. – Niestety, obawia… obawiamy się, że na skutek czynników pozamerytorycznych… – zaczął cytować zdanie, które sobie zanotował. Na kartce wyglądało jakoś lepiej niż teraz, kiedy je usłyszał. – Rolę dostanie ktoś inny. – Odetchnął z ulgą. Przerzucił piłeczkę na boisko przeciwnika.

Goldfisch długo milczał. Ponownie kołysał kieliszkiem, obserwując przezroczystość cieczy sięgającą krawędzi, i wreszcie odezwał się pogodnie:

– Nie ma sprawy.

Za kolejną porcję milczenia odpowiedzialny był Jacek. Spodziewał się rozmaitych wariantów. Dyskusji, a przynajmniej prośby o więcej szczegółów.

– To wszystko, co mam zrobić? – rzucił Goldfisch, jakby rozczarowany błahością przysługi.

– To nie jest mało. – Jacek był wdzięczny temu do niedawna kompletnie obcemu facetowi nie tylko dlatego, że spełnił jego prośbę, ale przede wszystkim dlatego, że oszczędził mu tłumaczenia.

„Na razie jeszcze niczego nie spełnił” – włączył się do wewnętrznej dyskusji „sceptykoJacek”.

– Musielibyśmy się zastanowić, czym jest małość. Chyba żaden z nas nie ma na to ochoty, a już na pewno czasu. Niech pan wraca do domu.

Jacek wygramolił się z fotela, odkrywając, że dużo łatwiej było na nim usiąść, niż z niego wstać.

– Dziękuję – przemówił najpoważniejszym głosem, zarezerwowanym na najpoważniejsze sytuacje.

– To ja dziękuję. Dzięki naszemu dzisiejszemu spotkaniu będę czuł się lepiej. Odrobinę lepiej, ale zawsze to coś. Proszę pamiętać, że nasze rachunki bynajmniej nie zostały wyrównane.

– Moim zdaniem zostały – powiedział stanowczo Jacek, patrząc Goldfischowi w oczy.

Uścisnęli sobie dłonie.

– Portier czeka na pana za drzwiami.

– Poradzę sobie.

Ponownie lekko uniesiona ręka w geście nieznoszącym sprzeciwu. Pytanie dogoniło Jacka, kiedy stał już przy dźwiękoszczelnych drzwiach.

– To ona się o tym dowiedziała, prawda?

Z perspektywy kilku metrów lepiej ogarniał sylwetkę Goldfischa. Tym razem miał on na sobie drogi garnitur, który nosił z niedbałym wdziękiem.

– Pan nie miał pojęcia, że jestem właścicielem banku BTK.

– Monika jest bardziej zorientowana. – Jacek uśmiechnął się przepraszająco. – Czy to ma jakieś znaczenie?

– Ależ skąd.

Z daleka widział uśmiech, ale nie mógł odczytać spojrzenia. Wyszedł, pozwalając Goldfischowi być tym, kim był naprawdę.

Czekała na niego w progu. Nie zdążył zamknąć drzwi, a ona już wisiała mu na szyi, obsypując pocałunkami.

– Co się stało? – zdołał wreszcie wysapać, uwalniając się częściowo z jej uścisku.

Kiedy cieszyła się jak dziecko, była nie do opanowania. Być może dlatego tak bardzo się w niej zakochał.

– Dostałam rolę! Kocham cię. Nigdy ci tego nie zapomnę, słyszysz? Nigdy! Jesteś najcudowniejszym człowiekiem na świecie! – Oczy jej świeciły jak zielone światła na przejściu dla pieszych.

– Dostałaś rolę? – wybełkotał lekko rozczarowany.

– Nie cieszysz się? – odsunęła go na odległość ramion.

– Pewnie, że się cieszę – mruknął zły, że sam nie cieszy się bardziej. – Szkoda tylko, że nie zdecydowali się, zanim poszedłem do tego dziwoląga.

– Nie rozumiesz, że to właśnie dlatego? – Pokręciła głową. – Ten dupek zadzwonił do mnie piętnaście minut temu.

– Jaki dupek? – zgubił się Jacek.

– Kierownik produkcji, tym razem jak całkowicie inny facet, kulturalny – zaczęła wyliczać na palcach – rzeczowy. Przestał pieprzyć te swoje farmazony, tylko obiecał przesłać do soboty harmonogram zdjęć, a stawka za dzień…

– Poczekaj, zadzwonił piętnaście minut temu? – Wszystko działo się dla Jacka za szybko.

– Dokładnie siedemnaście – poprawiła się, jakby dwie minuty miały znaczenie.

– Ale ja wyszedłem od Goldfischa wpół do dwunastej, czyli niecałą godzinę temu.

– A ty myślisz, że ile czasu taki jak on potrzebuje na załatwienie jednej głupiej roli? – obruszyła się, jakby znała na pęczki ludzi typu Goldfischa.

– Naprawdę myślisz… – Jacek zaczął pytanie, ale go nie dokończył. Wiedział, co ona myśli. Po raz kolejny poczuł dziwny, zabobonny lęk przed Goldfischem.

Cieszył się radością Moniki, ale gdzieś w czeluściach duszy zaczynał żałować, że tamtego dnia znalazł się nad rzeką. Że to on, a nie jakiś inny facet, wyciągnął dzieciaka z wody i że… „Śmiało, dokończ. Pamiętasz, jak się umówiliśmy? Zawsze będziemy ze sobą szczerzy”. „Nie wiem, czy to dobrze, że wykorzystałem dług wdzięczności”. Dokończył myśl.

– Czy ty mnie w ogóle słuchasz, czy zacząłeś pisać kolejny rozdział? – Monika zmaterializowała się tuż przed jego nosem. Siedziała na nim okrakiem i znowu wyliczała na palcach rozliczne korzyści.

– Przepraszam. Jasne, że cię słucham. – Uśmiechnął się służbowo, ale nie zwróciła na to uwagi. W obecnym stanie na takie drobiazgi nie zwracała uwagi.

– Zaproponowali mi piętnaście tysięcy za dzień, a z dobrze poinformowanych źródeł wiem, że mieli dać pięć dla mnie albo, jak dla Barczyk, jedenaście i pół.

– Podnieśli stawkę o trzysta procent? – Jacek był wstrząśnięty.

– Aha… – obserwowała go nie bez przyjemności. – Oczywiście nie ma też tematu spotykania się z mistrzem – wykrzywiła się pogardliwie.

– To znaczy, że…

– To znaczy, że teraz będzie wielka radość w domu Gucia! – wrzasnęła mu w ucho, aż zaswędziało.

– U jakiego Gucia? – Z tego wszystkiego zaczynała go boleć głowa.

– Nie znasz powiedzenia mojej mamy? – zdziwiła się, jakby powiedzenia jej mamy były obowiązkowym przedmiotem w szkołach.

– Znam milion powiedzonek twojej mamy, ale tego nie kojarzę.

– Bo to był tylko początek. – Pocałowała go w nos i zacytowała własną mamę, niezwykle wiernie odtwarzając jej przeciągły, trochę nosowy sposób mówienia. – Wielka radość w domu Gucia, Gucio gumę ma do żucia.

– Rzeczywiście zabawny wierszyk. – Spodziewał się jakiegoś morału, jak w przypadku większości powiedzonek jej mamy.

– Gucia gumę zjadła Lucia. Gucio gówno ma do żucia – dokończyła Monika ze śmiertelnie poważnym wyrazem twarzy i wybuchła beztroskim śmiechem.

Przytulił ją.

*

Nie zaprzepaściła szansy. Rolę Heleny docenili widzowie, krytycy, a także znajomi. O następną nie musiała się starać. Telefon dzwonił często i natarczywie. Miała to, o czym nawet nie marzyła – możliwość wyboru. Wreszcie, po wyczerpujących dyskusjach z samą sobą, zdecydowała się wcielić w postać lesbijki we francuskim filmie z czasów fin de siècle’u. Produkcja rozpoczynała się na początku kwietnia i miała z przerwami trwać do końca sierpnia. Gaża była adekwatna do rozmachu, z jakim przygotowywano produkcję. Monika po raz pierwszy miała wystąpić w filmie kostiumowym i nie mogła się doczekać pierwszego klapsa.

Jacek opublikował swoją powieść w małym wydawnictwie. Radość, że szef wydawnictwa nie zamierza ingerować w tekst, „mając do autora pełne zaufanie”, ustąpiła miejsca rozczarowaniu, kiedy okazało się, że wydawca w najmniejszym stopniu nie będzie również ingerował w promocję książki. Mimo minimalnego nakładu księgarnie zwróciły sześćdziesiąt procent egzemplarzy. Jacek nie wiedział, czy ludzie nie chcą czytać jego myśli, czy tylko nie wiedzą, że takie posiada. Nie chciał też wiedzieć, jakich myśli oczekują od niego czytelnicy, co sugerowali więksi wydawcy, oferując reklamę i pieniądze, jeżeli napisze, co mu każą.

Pół roku zajęło mu oswajanie się z myślą, że z „dobrze zapowiadającego się młodego autora” przeszedł do kategorii „niespełnionej nadziei literackiej”. Pomogło wino i pomogła Monika. W tej kolejności. Żona była zbyt zajęta, a on zbyt zamknięty w czterech ciasnych ścianach swojego cierpienia, żeby tę kolejność odwrócić. Pół roku później ponownie stanął twarzą w twarz z czystą kartką. Historia, którą miał w głowie, nijak miała się do sugestii renomowanych firm wydawniczych, ale świadomość tego, że napisze kolejną książkę, która nie zostanie doceniona, sprawiała mu jakąś wariacko masochistyczną satysfakcję. Świadomość ta pchała go do całkowitego zatracenia w fikcyjnym świecie rozsadzającym głowę. Pisał niemal bez przerwy. Pisał i skreślał. Kiedy nie siedział przy komputerze, notował na kartkach. Mieszkanie zasypane białymi fiszkami wyglądało tak, jakby z sufitu spadły wielkie płaty śniegu.

Po sukcesie Moniki kupili wygodny apartament na zamkniętym osiedlu. Jacek nie zgodził się na sprzedanie starego mieszkania. Lubił tam pisać. Potrafił się koncentrować wszędzie, ale miejsce pod oknem kojarzyło mu się z czasem, kiedy jego pisanie interesowało ludzi.

Oboje zapracowani, w kompletnie różnych światach, spotykali się wieczorami, kiedy Jacek był już mocno wstawiony, a Monika zbyt zmęczona, żeby na to reagować. Zatracenie, którego oboje tak potrzebowali i które niegdyś dało tyle radości, zmieniło tory, a oni w pełni świadomie przesunęli zwrotnice i pędzili coraz szybciej. W różnych kierunkach.

Monika bywała przerażona zachowaniem Jacka, kiedy mogła sobie pozwolić na wolną chwilę. Z mężczyzny, w którym się zakochała, pozostało niewiele. Wyglądał inaczej, czuł inaczej, mówił inaczej (jeżeli w ogóle coś mówił) i przede wszystkim kochał ją inaczej. „Tak jakby chciał udowodnić, że też umie” – myślała, leżąc obok niego w ich nowym przepastnym łóżku. Przyglądała się śpiącemu mężowi. Kiedy ostatnio się uśmiechał? Ale szczerze, bo z kpiną, napędzaną bólem, uśmiechał się zbyt często. Cynizm był jego murem obronnym. Nie cierpiała tego, ale zdawała sobie sprawę, że być może właśnie dzięki takiej postawie udaje mu się nie oszaleć. Wychodząc za niego, nie wiedziała, że jest tak delikatny. A może to wcale nie kwestia delikatności? Może został niezwykle precyzyjnie trafiony w swój czuły punkt? Matka mówiła, że „każdego chłopa można kopnąć w jaja, byle wiedzieć, gdzie je ma”. Najwyraźniej ostatni rok skutecznie odnalazł jaja męża Moniki. I je skopał.

Nachyliła się, żeby pocałować usta cuchnące trawionym alkoholem. Nie obudził się. Już wcześniej postanowiła, że mu pomoże. Jacek nie będzie zachwycony, ale trzeba spróbować. Jeszcze przed wyjazdem do Francji.

– O czym ty mówisz? – siedział w starym mieszkaniu przy oknie i patrzył na nią przekrwionymi oczami.

– O tym, że warto, żebyś pomógł sobie, tak jak kiedyś pomogłeś mnie. – Przyjęła jego ostre spojrzenie. Cofnęła się, kiedy gwałtownie wstał z krzesła. „Boże, przestraszyłam się własnego męża”.

– Mam pójść do jakiegoś faceta i prosić go o pomoc? – Bardziej wypluł słowa, niż je wypowiedział.

– Tak.

– W jaki sposób on może mi pomóc? Nauczy mnie pisać? Wydaje ci się, że pisać można się nauczyć?! – poczuła od niego wódkę, chociaż nie było jeszcze południa. – Nie można! – odpowiedział sobie z pasją.

– Nikt nie musi uczyć cię pisać – powiedziała spokojnie. – To umiesz. Teraz tylko ktoś musi to udowodnić.

– Święte słowa – ponownie usiadł. – Facet nazywa się Jacek Sobczyk.

– Kochanie… – usiadła mu na kolanach. Robiła to tyle razy, ale było to dawno temu.

Nie odtrącił jej. Spoglądał na nią, przechylając głowę jak pisklę czekające na robaka. Gdzieś na dnie jego oczu dostrzegała dawną czułość. Tonęła zupełnie jak chłopiec, którego uratował.

– Jeżeli będziesz nieszczęśliwy, to… – Umilkła, a łzy zaburzyły ostrość widzenia.

– To co?

Czułość była już zbyt głęboko, żeby Monika mogła ją zobaczyć.

– To wszystko nie ma sensu. – Dwie łzy jak zwiadowcy wypłynęły jej z oczu i dosięgły kącików ust.

Milczał. Zaczęła płakać. Nigdy nie pozwolił jej płakać tak długo.

– Poradzę sobie – powiedział wreszcie i uśmiechał się bez sensu. – Nie płacz. – W odpowiedzi tylko głośno pociągnęła nosem. – Jedź do Francji i zagraj najpiękniej, jak potrafisz.

– A ty? – wychlipała z bezradnością małej dziewczynki.

– Gdy wrócisz, to aż się zdziwisz, za jakiego fajnego faceta wyszłaś. Oczywiście, jeżeli jeszcze będzie cię to interesowało. – Przymrużył zawadiacko jedno oko.

Przytuliła jego głowę. Wiedziała, że kłamie. Nie miał pomysłu na życie. Nie miał pomysłu na siebie. Dlaczego, do cholery nie potrafił jej oszukać?

Odezwał się telefon. Dzwonił kostiumograf.

Wróciła cztery miesiące później, w dniu, w którym skończył pisać. Uprzedziła o swoim powrocie, ale nie wyjechał po nią na lotnisko. Było jej przykro, ale postanowiła tego nie komentować. Pod koniec zdjęć tęskniła już tak bardzo, że sprzeczka na jakikolwiek temat byłaby świętokradztwem.

Dom był pusty i sprawiał wrażenie niezamieszkanego. Na stole nie było okruszków chleba. W zlewozmywaku nie stały kubki po kawie. W domu nie było Jacka. Nie zdenerwowała się, bo dzwoniła z lotniska w Paryżu.

W starym mieszkaniu zastała zmęczonego człowieka z kępami siwizny na nieogolonej twarzy. Włosy miał tłuste i zmierzwione jak wtedy, kiedy przyjechał do domu po przygodzie nad rzeką. Patrzył na nią i uśmiechał się, ale miał problem ze skupieniem niesfornego wzroku. Przekrzywiła głowę w umownym geście powitania i uśmiechnęła się uśmiechem zarezerwowanym tylko dla niego. Kiedy ją przytulił, poczuła, że drży.

– Dzień dobry, kochanie – odgarnęła mu włosy z czoła.

– Wszystko w porządku? – zapytał tak, jakby to nie on przypominał zaszczute zwierzę.

Monika wyglądała świetnie.

– U mnie tak, a u ciebie? Wyglądasz na zmęczonego – mówiła od niechcenia, zdejmując płaszcz.

– Bo jestem zmęczony! Potwornie zmęczony! – krzyknął.

Monika przerwała w połowie ruchu. Jeden z rękawów tańczył po podłodze.

– Dobrze się czujesz? – spytała ostrożnie.

– Jak nigdy – wycedził jej prosto w twarz. – Skończyłem książkę. Nigdy w życiu nie napisałem nic lepszego, rozumiesz? – Oczy płonęły gorączką. – Jeżeli tego nie kupią, to znaczy, że nie ma po co pisać – powiedział wprost do jej ucha, przypominając sobie jej zapach. Monika z przerażeniem zadała sobie pytanie, czy w jego obecnym stanie „pisać” i „żyć” robi jakąś różnicę.

Z nieba spłynęła ciemnoszara kurtyna chmur. Było zimno i Monika obstawiała, że zacznie padać śnieg. Aura idealnie pasowała do scenerii cmentarza. Kobieta szła wzdłuż pomników, czytając napisy na nagrobkach. W równych odstępach leżeli jej pradziadkowie, potem dziadkowie, a w końcu rodzice. Nie pamiętała, żeby umarli, a jednak widok ich nazwisk wyrytych na granitowych płytach nie dziwił. Przystanęła przy przedostatnim grobie. Pod imieniem mamy napisano: „Żyła, żyła, aż się zmęczyła”. Monika uśmiechnęła się, wpuszczając do ust falę listopadowego wiatru. Mama zawsze żartowała, że chce taki nagrobek. Dopiero teraz córkę zastanowiło, dlaczego szereg jej rodzinnych grobów nie kończy się na rodzicach. Zmusiła się do tego, by spojrzeć na tablicę informacyjną ostatniego pomnika. Napis był lapidarny: „Jacek Sobczyk – zabił się”.

„To niemożliwe. Tak się nie pisze na nagrobkach – pomyślała. – A w ogóle to od kiedy samobójcy mają prawo leżeć na cmentarzach?”. Była wściekła. Jeszcze bardziej zirytowała ją wyraźna wesoła odpowiedź Jacka. Najwyraźniej świetnie się bawił w tych zaświatach: „Od kiedy na tych samych cmentarzach mogą się wylegiwać kuglarze”.

Jak mógł jej to zrobić? Obiecywał, że jej nigdy nie zostawi. Przysięgał.

– Gdzie jesteś, sukinsynu?! – wrzasnęła, podnosząc twarz ku niebu, a pierwsze płatki śniegu przykleiły się jej do policzków. Nie liczyła na odpowiedź.

– Nigdzie, skarbie! I muszę ci powiedzieć, że tu „nigdzie” jest całkiem w porządku. Dużo lepiej niż tam „gdzieś”. Można powiedzieć, że jak się jest „nigdzie”, to gdzieś ma się „gdzieś”! – W jej uszach rozdzwonił się zwielokrotniony echem upiorny chichot.

Przycisnęła ręce do skroni.

Siadła na łóżku, oddychając ciężko. Noc była widna, a obok spał Jacek. Nie umiała się powstrzymać i przystawiła dłoń do jego nosa. Oddech miał ciepły. Idiotyczny sen. Wstała, żeby się napić wody i strząsnąć resztki koszmaru. Nie miała ochoty zasypiać, jednak była tak zmęczona, że pół godziny później ponownie spacerowała wśród grobów swoich bliskich.

– Chciałam z tobą porozmawiać, kochanie. Wiedział o tym, bo od kilku godzin pod różnymi pretekstami zaglądała do pokoju, sprawdzając, czy skończył pracę albo zrobił sobie przerwę.

Jacek robił autokorektę książki i nie zamierzał przerywać. Gdyby chodziło o coś błahego, przerwałaby mu, tymczasem czekała aż do kolacji. Stał się nieufny, kiedy podała mu lasagne. Bardzo lubił tę potrawę.

– Rozmawiamy – wybełkotał, przerzucając językiem gorący ser.

– Dostałam propozycję zareklamowania perfum.

– Dobre perfumy? – Był rozczarowany i jednocześnie odetchnął z ulgą.

– Markowe… – odpowiedziała zdumiona jego pytaniem.

– Chodzi mi o to, czy z czystym sumieniem powiesz ludziom, że są dobre, bo jeżeli tak, to się nie zastanawiaj.

– W zasadzie to już się zdecydowałam.

Na chwilę przestał grzebać w talerzu. Przeczucie go nie myliło.

– To o co chodzi?

– O zabezpieczenie. – Dużo by dała, żeby mieć tę rozmowę za sobą. Oczywiście tylko wtedy, kiedy zakończy się po jej myśli.

– Wiesz, jak to jest. Dzisiaj mam propozycje, ale jutro…? Bycie aktorką to sezonowe zajęcie.

– Nie przesadzaj. – Wrócił do jedzenia, ale przestało mu smakować.

– Oczywiście bywają stare aktorki, które utrzymują się z grania, ale zakładać, że akurat mnie się uda… – Wzruszyła ramionami. – Zbytek optymizmu.

– Do rzeczy. – Nie lubił długich wstępów.

– Pomyślałam sobie, żeby otworzyć firmę – wyrzuciła z siebie jednym tchem.

Tym razem odłożył sztućce na talerz. Wyglądały jak wskazówki zegara i pokazywały godzinę szesnastą dwadzieścia.

– Możesz mi powiedzieć, jaki związek ma reklamowanie perfum i otwarcie interesu?

– Chciałabym produkować perfumy. Miała wrażenie, że cała podskakuje w takt łomoczącego serca.

– Czy ty wiesz, ile kosztuje wciśnięcie takiego produktu na rynek? Od linii produkcyjnej po zatrudnienie kogoś takiego jak ty do reklamy? – Pomysł żony wydał się Jackowi tak niedorzeczny, że nie był w stanie się nim przejąć.

– Wiem. Zrobiłam dokładny biznesplan.

– Ty?

– We Francji poznałam człowieka, który się tym zajmuje. Teraz, kiedy zareklamuję perfumy, będę się z nimi kojarzyła ludziom. To najlepszy moment, żeby spróbować.

– Tylko błagam cię, nie wspominaj o tym właścicielom firmy, która zapłaci ci górę pieniędzy za reklamę – roześmiał się tak beztrosko jak kiedyś.

Po napisaniu książki wyraźnie się rozluźnił. Wiedziała, że to tylko cisza przed burzą. Na razie nikomu jej nie pokazał.

– Nie ma obawy. Jak sam zauważyłeś, to musi potrwać – zawiesiła głos. – I będzie kosztowało bardzo dużo pieniędzy.

– Skarbie, zachowujesz się tak, jakbym ja miał ci je dać. – Znów stawał się nieufny. – A przypominam ci, że to ty utrzymujesz ten dom.

– Tylko dzięki tobie. – Decydujący moment zbliżał się wielkimi krokami.

– Dzięki Goldfischowi, który dał ci szansę, i dzięki tobie, bo ją wykorzystałaś – upierał się.

– Dobrze wiem, ile cię kosztowało, żeby do niego pójść.

– Rzeczywiście, łatwe to to nie było. – Wzdrygnął się na samo wspomnienie.

– A gdybym cię poprosiła, żebyś poszedł do niego jeszcze raz?

Wreszcie. Powiedziała to.

Jacek patrzył na nią długo. Rozbawienie zniknęło, a mieszanina złości i niedowierzania namalowała mu na twarzy rozczarowanie.

– Z jakiej racji? – Nie był pewien, czy to najlepsze pytanie, ale żadnego innego nie wymyślił.

– Z takiej, że to jedyny człowiek, który może nam pomóc finansowo.

– A dlaczego nie papież albo prezydent Stanów Zjednoczonych? – Wierzchem dłoni przerzucił widelec na drugą stronę talerza, a ubabrany brunatnymi resztkami krążek zamienił się w zegar wskazujący pięć minut do siódmej.

– Bo ani jednemu, ani drugiemu nie uratowałeś syna – odparowała.

– Goldfisch spłacił swój dług. – Nachylił się do niej przez stół, jak zwykle, kiedy chciał ją pocałować. Ale teraz nie chciał.

– On tak nie uważa.

– A ty postanowiłaś mu pomóc i altruistycznie stuknąć go na parę baniek. – Jego sarkazm bolał ją zawsze. Umiał go używać.

– Nie chcę, żeby mi te pieniądze dał, tylko pożyczył. – Nie musiała udawać urażonej. – Na bardzo konkretnych warunkach, obwarowanych bardzo konkretną umową.

– Domyślam się, że masz już projekt takiej umowy. – Uśmiechnął się sardonicznie, opierając głowę na splecionych dłoniach.

– Mam – stwierdziła krótko.

Potem rozmawiali o tym jeszcze wiele razy. Jacek poddał się pewnego wtorkowego popołudnia, kiedy wrócił z wydawnictwa Musielik Press z wiadomością, że jego powieść dostała bardzo dobre recenzje od redakcji. Monika postanowiła to wykorzystać, a on wiedział, że to zrobi. Jednak tego dnia przebiegłość żony wcale mu nie przeszkadzała. Zadzwonił do Goldfischa, którego nie zdziwiła propozycja spotkania. Tym razem zaprosił go do swojej podmiejskiej posiadłości. Monika była szczęśliwa. Jacek – wręcz przeciwnie. Życie zdawało się jednak spoglądać na nich łaskawym okiem.

– Jak ci się podoba moja hacjenda?

Szli wzdłuż szpaleru liniejących platanów, łopoczących żaglami wielkich liści. Szeroka alejka, wysypana opalizującymi kamieniami z błękitnym odcieniem, prowadziła na łąkę, na której pasło się stadko koni. Jezioro trawy opierało się plecami o ciemną ścianę lasu.

– Robi wrażenie – przyznał Jacek. Wiedział, że ma do czynienia z bogatym człowiekiem, ale nie spodziewał się, że bogactwo może być tak dosadnie wyrażone.

Dzień był słoneczny. Zapach lata zdążył się ulotnić, a jesień jeszcze nie przyniosła swojej wilgotnej zapowiedzi końca cyklu. Goldfisch prowadził gościa, stawiając sprężyste kroki. Ubrany był w piaskową koszulę i tego samego koloru spodnie. „Gdyby jeszcze założył korkowy hełm, wyglądałby jak wiktoriański odkrywca nieznanych lądów” – pomyślał Jacek.

– Przepraszam, ale nie pamiętam, czy przeszliśmy na ty.

Jacek był pewien, że Goldfisch doskonale pamięta, że nie przeszli.

– Tak jest OK – stwierdził.

– Świetnie. To, że tkwię w głupich konwenansach po uszy, nie znaczy, że je lubię. – Gospodarz się uśmiechnął, prześwietlając Jacka iście rentgenowskim spojrzeniem.

– Jak się do czegoś takiego dochodzi? – Jacek wykonał ręką nieokreślony gest obejmujący otoczenie. Nie zazdrościł Goldfischowi. Po prostu był ciekawy.

Właściciel fortuny przystanął przy krzewie róży i z uwagą przyglądał się omdlewającemu kwiatowi, jakby nie usłyszał pytania.

– To proste. Wystarczy tylko nie ufać nikomu. – Uśmiech Goldfischa był gorzki i idealnie pasował do odpowiedzi.

– I… już? – Jacek prowadził wzrokiem gospodarza, który ruszył w kierunku łąki, po czym podążył za nim jak giermek za swoim rycerzem.

– Moje próby zaufania – ciągnął Goldfisch – zawsze kończyły się katastrofą. Byłeś świadkiem jednej z nich.

– Jak się miewa junior? – zapytał Jacek szczerze zainteresowany.

– Poszedł do szkoły. Wydaje mi się, że dobrze wybraliśmy – zerknął na gościa. – Ma teraz trzy opiekunki.

– Którym musiałeś zaufać. – Jacek nie mógł się powstrzymać od złośliwego przyłapania Goldfischa na niekonsekwencji.

– Nie. Ale jestem spokojniejszy, ponieważ nienawidzą się i donoszą na siebie nawzajem.

Jacek był wstrząśnięty. Nie słowami, a sposobem, w jaki zostały wypowiedziane. Determinacja. To ona przyniosła mu fortunę. Zimna, wyrachowana determinacja, która zdominowała wszystko. Znalazł się w świątyni determinacji, a Goldfisch był jej kapłanem.

– Szczerze mówiąc, nie spodziewałem się, że będę tak długo czekał – odezwał się Goldfisch, kiedy wypłynęli na szeroki przestwór oceanu trawy. Jacek próbował doszukać się w jego głosie satysfakcji, pobłażania, wyższości albo czegokolwiek.

– Czekał na co? – zapytał, znając odpowiedź.

Na masce twarzy Goldfischa pojawiła się irytacja. Szybko zniknęła, ale Jacek odczuł przedsmak tego, jak może wyglądać jego dobroduszny gospodarz, kiedy przestaje być dobroduszny.

– Na ciebie – odpowiedź była nieco zbyt uprzejma.

– Adam – po raz pierwszy i ostatni zwrócił się do Goldfischa po imieniu – ja pomogłem tobie, ty pomogłeś mnie. Rachunki, jeżeli w ogóle jakieś były, zostały uregulowane.

– Popatrz na tego źrebaka. – Kilkadziesiąt metrów od nich mały gniady konik wyczyniał jakieś dzikie nieskoordynowane harce. – Ma kawałek wolnej przestrzeni i jest szczęśliwy. Zazdroszczę tego koniom. – Goldfisch z podziwem kręcił głową.

– Jeżeli chcesz mi coś powiedzieć, to zrób to wprost. Przenośnie i metafory są dobre w literaturze. – Jacek postanowił rozmawiać konkretnie.

– Przepraszam – roześmiał się Goldfisch. – Zapomniałem, że mam do czynienia ze specjalistą. – Jego uśmiech trwał nie dłużej niż pożar słomy. – Ale jeżeli mamy rozmawiać wprost, to obaj musimy się do tego zastosować. Przyjechałeś odwiedzić starego znajomego?

Jacek poczuł, że się czerwieni.

– Nie. Rzeczywiście przyjechałem prosić o pomoc. Ale nie ma to żadnego związku z tym, że uratowałem twoje dziecko – zastrzegł, podnosząc wskazujący palec.

– Mylisz się. – W głosie Goldfischa pojawiła się cierpliwość wytrawnego nauczyciela, który ma do czynienia z niezdolnym uczniem. – Dla mnie wszystko, co dotyczy ciebie, jest z tym ściśle związane.

Jacek ucieszył się, że nigdy nie będzie musiał negocjować z tym facetem. Nie miałby żadnych szans.

– W każdym razie tym razem sprawa nie dotyczy… – zastanowił się nad odpowiednim doborem słów – spłaty długu… Ani darowizny, tylko pożyczki.

– Pożyczki? – Warto było przyjechać, żeby zobaczyć zdziwienie na wszechwiedzącej twarzy.

– Tak. Moja żona, to znaczy: my z Moniką chcemy założyć firmę produkującą perfumy.

Reakcja Goldfischa zdumiała go, co było już tradycją – wybuchnął śmiechem. Jacek poczuł się jak idiota, który publicznie nie zrozumiał banalnego dowcipu.

Gospodarz przysiadł na zwalonym głazie. Wszędzie indziej Jacek uznałby, że głaz został przyniesiony dzięki siłom natury, ale nie tutaj. Tutaj nic nie było dziełem natury. No, chyba że za naturę uznać Goldfischa.

– Przepraszam, ale byłem pewien, że chodzi o nagrodę. – Goldfisch starannie wycierał chusteczką załzawione oczy. Materiał był ozdobiony monogram rybki, znanym Jackowi z wizytówki i sygnetu.

– Jaką nagrodę? – Jackowi zdziwienia przychodziły łatwo. Dziwił się, odkąd pamiętał. I nawet to lubił.

– Na festiwalu. Dla najlepszej aktorki. Przyznasz, że w tym kontekście słowo „pożyczka” mogło mnie rozbawić. – Goldfisch wracał do pełnej sterowności umysłu.

To już nie było zdziwienie, Jacek oniemiał. W końcu odezwał się z niedowierzaniem:

– Pomyślałeś, że przychodzę prosić o to, żebyś załatwił mojej żonie nagrodę?

– Myślisz, że to niemożliwe? – zdumiał się równie szczerze Goldfisch.

– Nie wiem – zirytował się Jacek. – Jeżeli ma dostać nagrodę, to chciałbym, żeby to było uczciwe.

– To nigdy nie odbywa się uczciwie – odpowiedział biznesmen, znudzony niczym stary nauczyciel historii, który po raz tysięczny musi opowiedzieć dzieciom o bitwie pod Maratonem. – Chodzi tylko o to, czy to my dymamy, czy nas dymają. – Po raz pierwszy w obecności Jacka pozwolił sobie na wulgaryzm. I to też do niego pasowało. – Ale nieważne. Opowiedz mi coś więcej o firmie, którą twoja żona, to znaczy wy z Moniką – poprawił się, nie ukrywając ironii – chcecie otworzyć.

Jacek opowiedział mu wszystko, co wiedział i czego się domyślał. Było o czym mówić. Monika nie próżnowała przez ostatni miesiąc.

– I ja, i Monika mamy pracę, która nie gwarantuje nam spokoju, więc… Sam rozumiesz. – powtarzał jej argumenty, bo sam nie znalazł lepszych.

– Rozumiem – poważnie pokiwał głową Goldfisch. – Nie ma nic złego w chęci zarabiania pieniędzy. Tyle tylko, że nie istnieje praca, która gwarantuje spokój.

– Pewnie masz rację, ale chodzi o coś… – „O co, kurwa, chodzi?” – zastanowił się, bo tego prostego pytania jak dotąd sobie nie zadał. Było jednak za późno, więc dokończył: – Bardziej stabilnego.

– Mhm. – Goldfisch kiwał potakująco głową, ale go nie słuchał. – Ile konkretnie mam ci dać?

– Nie dać, tylko pożyczyć – sprostował Jacek.

– W tej chwili nie ma to znaczenia – powiedział łagodnie gospodarz, skubiąc gałązkę akacji z małych listków, jakby sobie wróżył.

– Dla mnie ma. W każdej chwili.

Zmierzyli się wzrokiem. Jacek patrzył wyzywająco, Goldfisch w zadumie.

– Dobrze – stwierdził wreszcie.

– Jeżeli się zgodzisz…

– Już się zgodziłem.

– W takim razie o szczegółach porozmawiasz z Moniką i… ludźmi, z którymi współpracuje – powiedział Jacek. O ile poprzednio czuł dyskomfort, o tyle teraz czuł się jak szmata.

Spotkanie zorganizowano w wynajętej restauracji. Monika przyszła w towarzystwie mężczyzn, których zamierzała zatrudnić na kluczowych stanowiskach. Jeden z nich miał zostać dyrektorem, drugi – głównym księgowym. Natomiast młody, z wyglądu głodny sukcesu chłopak miałby zająć się stroną marketingową.

Jacek nie lubił mówić o swoich spotkaniach z Goldfischem, ale Monika widziała, że mąż jest nim zafascynowany. Nie było to jednak zdrowe urzeczenie. Znała wielobarwną paletę lęków swojego męża i czuła, że Jacek boi się Goldfischa. Dlaczego? Spotkanie mogło pomóc nie tylko w rozkręceniu firmy kosmetycznej, lecz także w wyjaśnieniu jej tej dziwnej relacji. Wprawdzie Goldfisch zgodził się wyłożyć pieniądze, ale jak dotąd niczego nie podpisał. Z drugiej strony jednak już udowodnił, że można mu ufać.

Goldfisch przyszedł sam, czym zaskoczył Monikę. Spodziewała się, że biznesmen zjawi się otoczony wianuszkiem prawników i ochroniarzy. Tymczasem do restauracji z widokiem na centrum miasta wszedł wysoki mężczyzna ubrany w garnitur w odcieniu ciemnej szarości. Zapięta pod szyję marynarka na stójce przywodziła na myśl styl dalekowschodni. Nie epatował bogactwem, ale też nie starał się go ukrywać. Stanął przed Moniką i ukłonił się z wdziękiem. Miał zniewalający uśmiech.

„Jak to możliwe, żeby taki facet był sam?” Po raz pierwszy Monika uświadomiła sobie, że nigdy nie zapytała Jacka, dlaczego Goldfisch samotnie wychowuje syna. Czytała o nim sporo, ale nigdzie nie natknęła się na wzmiankę o pani Goldfisch. Była znaną aktorką i wiedziała, jak trudno współczesnym bogaczom ukryć prawdę lub uniknąć plotek. Podała mu rękę. Uścisk miał zdecydowany i delikatny jednocześnie. Przedstawiając się, patrzył w oczy.

Wszedł do restauracji swobodnie. Przez najbliższą godzinę będzie balansował między okazywaniem stanowczości a uprzejmym zainteresowaniem. W rzeczywistości będzie się nudził. Wiedział, co chce zrobić. Tak, zrobi to. Życie przestało go zaskakiwać. Zawsze dążył do takiego stanu, a kiedy już go osiągnął, odkrył, że wpadł w pułapkę. Gdyby wierzył w Boga, zastanawiałby się, czy On miewa podobne rozterki. Czy własna potęga i nieomylność nie doprowadzają go do szału? Goldfisch nie wierzył w Boga. Wierzył tylko w siebie, a jedynym jego pragnieniem było to, żeby Maurycy był szczęśliwy. Nie wierzył, że będzie mógł nad tym zapanować. I właśnie ta niewiara doprowadzała go do szału.

Monika przyszła w towarzystwie trzech mężczyzn. Widział ją na ekranie i na zdjęciach. W rzeczywistości była dużo ładniejsza. Nigdy nie lubił przestylizowanych kobiet. Tego dnia, mimo że na pewno spędziła sporo czasu przed lustrem, wyglądała świeżo i naturalnie. Fryzura jej – starannie uformowany bałagan – sprawiła, że poczuł przypływ pożądania. Na krótko, bo nauczył się panować nad instynktem. Nie ufał mu.

Przywitał się z nią w pierwszej kolejności. Miała chłodną dłoń, co mogło być pierwszą oznaką kłopotów z krążeniem. Nie pociła się. Potem przedstawiła swoich współpracowników. Nie zdziwił się, że nie było wśród nich nikogo, kto by się znał na produkcji perfum. Żyli w czasach, w których produkt był efektem spotkań finansowych, a nie odwrotnie.

Dyrektor firmy był łysiejącym człowiekiem po pięćdziesiątce. Duży brzuch i małe podskórne wylewy nie rokowały mu wielu kolejnych lat życia. Jego drobna dłoń drżała, kiedy ją podawał. Był typem histerycznego choleryka, co według Goldfischa dyskwalifikowało go jako dyrektora.

Drugim był główny księgowy – cwany skurwysyn o rozbieganym wzroku. Jego oczy zachowywały się jak mucha latająca pod żyrandolem. Biznesmen znał ten typ, wiedział, że sprzeda Monikę przy pierwszej okazji. Powinna się cieszyć, jeżeli sam nie zacznie szukać do tego sposobności. Świat, w którym obracał się Goldfisch, w dziewięćdziesięciu procentach składał się z takich ludzi.

Trzeci był młody i pewny siebie. Człowiek od marketingu. Uśmiechał się wyzywająco, a cała jego postawa zdawała się mówić: „I co, dupku? Nadchodzę. Zacząłeś się bać?”. Goldfisch nie zaczął. Ostatni raz strach wbił w niego swoje zęby w dniu, kiedy topił się jego syn.

Zajmowali swoje miejsca przy okrągłym, niezbyt dużym stoliku. Biznesmen obserwował zachowanie młodego w stosunku do Moniki. Usiadł obok niej. Podczas spotkania zrobi wszystko, żeby zaprezentować przed nią pióropusz męskiej doskonałości. Goldfisch był ciekawy jej reakcji. To była jedyna interesująca rzecz, jaka go czekała podczas spotkania. Obserwacja samiczki i samczyka. On był w rui, a ona? Jeżeli tak, będzie musiał zareagować. Jego serce pokrywała jałowa gleba, ale to, co czuł do Jacka, było prawdziwe. Słowa wypowiedziane tamtego dnia na skarpie były pretensjonalne i Jacek tak je odczytał. Tyle że Goldfisch mówił szczerze. Nie był naiwny i wiedział, że nie może dać Jackowi szczęścia. Ale zrobi wszystko, żeby nie był nieszczęśliwy. W trakcie tych rozmyślań Goldfisch toczył wstępną, niezobowiązującą i kompletnie bezsensowną rozmowę z dyrektorem i księgowym, podczas gdy młody specjalista od marketingu szeptał coś do ucha Moniki. Słuchała go, kiwając ze zrozumieniem głową.

Wtedy też tak to wyglądało? Spotkanie w interesach. Garnitury. Teczki. Szelest papieru. Okrągłe, wielokrotnie złożone zdania. Wytarte uśmiechy i podświadomy magnetyzm. Na pewno usiadł obok niej, tak jak ten tutaj. Był do niego łudząco podobny. Niewykluczone, że pożądanie upodabnia facetów do siebie.

Z nieukrywaną wrogością spojrzał na młodego człowieka siedzącego naprzeciw. Monika wyczuła tę zmianę i tym mu zaimponowała. Opanował się błyskawicznie. To tylko kolejny gówniarz, któremu się wydaje, że świat leży u jego stóp.

Kiedy Goldfisch zabrał głos, wszyscy słuchali go w nabożnym skupieniu. Nawet specjalista od marketingu przestał patrzeć na niego z wyższością. Goldfisch mówił płynnie. Bezbłędnie wynajdował miejsca na dowcipy, które rozluźniały słuchaczy i usypiały ich czujność. Sam nie słuchał tego, co mówi. Był jak szewc, który po raz tysięczny wykonał ten sam model buta, myśląc jednocześnie o niedzielnym meczu. Ale Goldfisch oczami wyobraźni widział coś innego – damską nogę, która pod osłoną stołu ocierała się o nogawkę spodni. Noga nie należała do Moniki, tylko do Klary. A spodnie były częścią eleganckiego garnituru Abdula ibn Musifa – syna arabskiego szejka, który sześć lat temu zerżnął jego żonę. Kobietę, która wypełniała jego wnętrze, nie pozostawiając miejsca na nic innego.

Monika wróciła wcześniej, niż się spodziewał. Od razu poznał, że wszystko poszło dobrze. Żona świeciła jak stuwatowa żarówka. Zdała mu tak chaotyczną relację, że gdyby jej nie znał, nic by z tego nie zrozumiał. Kilka kontrolnych, przekrojowych pytań skróciło wywody na temat spotkania i uświadomiło mu, że jego żona ma duże szanse zostać prezesem firmy kosmetycznej.

– Dlaczego tak na mnie patrzysz? – spytała przytomniej.

– Nigdy jeszcze nie miałem żony bizneswoman.

– Podobam ci się w takiej wersji? – Splotła ręce pod biustem.

Uwielbiał ten gest, a ona doskonale o tym wiedziała.

– To się okaże – westchnął z udawanym zblazowaniem.

– Oferował mi więcej, niż się spodziewałam. – Wróciła do informacji. – Mój księgowy twierdzi, że w życiu nie widział, żeby ktoś podpisał tak ryzykowną umowę.

– Powiedz swojemu księgowemu, że jak wyciągnie z wody małego Goldfischa, to będzie miał okazję zobaczyć więcej takich cudów – mruknął.

– A teraz mów. – Zajrzała mu w oczy z bardzo bliska.

– Co?

– Jak mam ci dziękować. Możesz żądać wszystkiego. Jestem jak dżin z lampy. – Stanęła na środku pokoju i złożyła dłonie jak do modlitwy, po czym zabawnie poruszyła szyją w taki sposób, że głowa przesunęła się w prawo i w lewo.

– Zrób mi… – przeciągnął głoskę i zmarszczył brwi, jakby się zastanawiał.

– Tak…? – Naśladowała go.

– Zupę pomidorową – dokończył.

– Tylko tyle? – Była rozczarowana.

– Nie tylko. Aż tyle. – Nie pamiętał, kiedy ostatnio gotowała. W dawnych czasach wychodziło jej całkiem smacznie.

– No dobrze. Ja to się zawsze w coś wpakuję. – Pocałowała go w policzek i wyszła z pokoju.

Jacek przestał się uśmiechać. Wszedł do kuchni, kiedy z hałasem upuściła garnek na podłogę. Gotowanie w jej wykonaniu było niezwykle głośnym przedsięwzięciem.

– Nie powiedziałaś mi, co o nim myślisz. – Usiadł przy stole i obserwował rozbijającą się po kuchni Monikę.

– Bo nie wiem, co o nim myśleć.

– A co czujesz? – Jacek cenił intuicję żony.

– Jest bardzo silny. – Zalała mięso zimną wodą. – Myślisz, że cię lubi?

Zaskoczyła go tym pytaniem, bo sam nigdy go sobie nie zadał.

– Nie wiem – odpowiedział z wahaniem. – Ludzie na ogół nie przepadają za tymi, wobec których mają dług.

– To głupie, prawda?

– Każdy lubi mieć czyste konto.

– Mówisz tak, jakbyś ratując jego dziecko, zrobił mu coś złego.

– Złego nie. Ale niewygodnego owszem. Pomyśl, żył sobie spokojnie i niezależnie, aż tu nagle ma na głowie Jacka Sobczyka, któremu musi być dozgonnie zobowiązany.

– Nie musi.

– Jest honorowy i dumny. A ja go ubezwłasnowolniłem.

– Jak to możliwe, żeby taki facet jak on żył sam? – Przestała siekać włoszczyznę, dzięki czemu niczego sobie nie odcięła.

– Bo ja wiem… – Też zadawał sobie to pytanie.

– Nigdy jeszcze nie widziałam go w towarzystwie żadnej kobiety.

– Ciągle prowadzisz śledztwo internetowe? – prychnął.

– Ciebie to nie zastanawia? Nawet nie wiadomo, kim jest matka jego dziecka, a chyba sam go sobie nie urodził.

– Powiem ci, że nie byłbym jakoś bardzo zdziwiony. Jeżeli jest na świecie facet, który urodzi dziecko, to stawiam na Goldfischa.

– Głupek. – Wróciła do gotowania. – Chciałam z nim pogadać, wiesz, tak bardziej… – zawahała się – bezpośrednio. Zasugerowałam nawet, żebyśmy wypili razem kawę, ale kulturalnie mnie spławił.

– To chyba pierwszy facet, który dał ci kosza. – Mimo wszystko poczuł sympatię do Goldfischa.

– Drugi. Pierwszy co prawda przyszedł, ale spóźnił się o godzinę.

– Niecałą.

Przytulił ją. Objęła go rękami o wyprostowanych pomidorowych palcach.

Nie mogła zasnąć. To był jeden z dni, które mogą być początkiem. Zwykle te same dni oznaczały koniec. Wszystko szło dobrze i igiełki podniecenia tarmosiły jej układ nerwowy, ale pojawił się też atawistyczny lęk przed nowym. Czy sobie poradzi? Goldfisch zaproponował pomoc nie tylko finansową, lecz także logistyczną. W najśmielszych marzeniach nie liczyła na taki protektorat. Dlaczego nie chciał z nią rozmawiać sam na sam? W ogóle patrzył na nią jakoś dziwnie. Nie była pewna, czy przychylnie. „Za wszystko, co w życiu dobre, przyjdzie nam zapłacić” – matka była z nią we dnie i w nocy. „Nie, kochana mamusiu. To on musi płacić za to, co się stało, my nie” – ciekawe, co by matka na to odpowiedziała. Monika była pewna, że znalazłaby jakieś odpowiednie pasujące do kontekstu powiedzenie. Zamknęła oczy i po raz kolejny obejrzała jednoaktówkę pt. Spotkanie z Goldfischem.

Przez cały czas obserwowała go uważnie i – jak jej się wydawało – niepostrzeżenie. Był niezwykle sprawny, a jego rutyna nie była lekceważąca. Poświęcał jej tyle samo czasu co innym, a to było dla niej nowością. „Dlaczego jest sam?” Miał pięćdziesiąt cztery lata, ale trzymał się świetnie. Homoseksualista? Znała wielu gejów i mimo że byli bardzo różni, nauczyła się ich identyfikować. „Widocznie nie trafiła kosa na kamień” – uśmiechnęła się, bo zastosowanie akurat tego powiedzenia wydało jej się idiotyczne. „Ale dziecko chyba nie urodziło się z probówki”. Jacek nie miał pojęcia, ile godzin spędziła na zdobywaniu informacji na temat Goldfischa. Nigdzie nie było ani słowa o matce jego dziecka. W ogóle, jak na człowieka jego pokroju, informacji było mało, a te, które znalazła, zdawały się ocenzurowane. Nawet dociekliwi, bezkompromisowi i niezależni dziennikarze pisali o nim oszczędnie.

Zmęczona domysłami zaczęła zasypiać. Do tej pory nie poznała nikogo takiego. „Pewnie dlatego, że takich ludzi nie ma” – była to ostatnia zarejestrowana myśl po tej stronie lustra. Monika zasnęła, przeżywając we śnie po raz kolejny spotkanie z Goldfischem. Z kokonu ciekawości wykluwał się motyl fascynacji.

Na festiwal do Francji pojechała w kiepskim nastroju. Jacek nigdy nie brał udziału w takich imprezach, ale tym razem otrzymała nominację za najlepszą rolę żeńską i uważała, że powinien się poświęcić. Jacek obstawał, że nie powinien. Bardzo się starała, żeby nie robić mu wyrzutów i to jej się udało. Co innego w głowie. Tam pretensje utworzyły własną republikę.

Nie lubiła środowiska, w którym pracowała, i już zauważyła, nikt z tego środowiska nie lubił tego środowiska. A jednak nie przekonało jej tłumaczenie Jacka, że musi dopilnować spraw wydawniczych. W jaki sposób? Będzie stał w drukarni i sprawdzał, czy nie robią błędów? Kiedy okazywało się, że mąż nie jest w stanie poświęcić dla niej wszystkiego, zawsze było jej przykro, mimo że ciągle mu powtarzała, że nie chciałaby, żeby cokolwiek dla niej poświęcał.

Pojechała ze swoją agentką, która jeszcze w samolocie uwikłała się w romans z niemieckim operatorem.

Jacek nie oglądał transmisji z rozdania nagród. Długo rozmawiał przez telefon z kierownikiem sieci księgarń, usiłując się dowiedzieć, w jaki sposób będzie promowana jego książka. Musielik, którego udało mu się przekonać do książki, odesłał go do swojego zastępcy, a ten odesłał Jacka do firmy dystrybucyjnej. Człowiek odpowiedzialny za tytuł był akurat na urlopie i nie można się było do niego dodzwonić. W każdym razie Jacek nie był w stanie się do niego dodzwonić. Zorientował się, że przegapił telewizyjną relację, kiedy wściekły lał sok pomarańczowy do solidnej porcji wódki i jego wzrok zahaczył o bladą tarczę ściennego zegara. Włączył telewizor, ale trafił na reklamy. Poczucie winy zdenerwowało go jeszcze bardziej. Zbyt kategorycznie odmówił Monice towarzyszenia w podróży do „kurwiarni”, jak nazywał tego typu zbiegowiska, a teraz nawet nie udało mu się być z nią za pośrednictwem satelitarnego łącza. Grzebał w internetowych newsach, kiedy otrzymał od niej SMS.

„The winner is… – rozrywana kopertka – Monika Sobczyk. Kocham”.

Z niedowierzaniem gapił się w wyświetlacz. „Myliłeś się, sukinsynu. Wreszcie się pomyliłeś” – mruknął, przypominając sobie słowa Goldfischa o uczciwości w kwestii nagród.

Potem zaczął się cieszyć, ale kolejność myśli mu się nie podobała. Zadzwonił do Moniki – nie odebrała.

To był męczący wieczór, ale adrenalina utrzymywała ją na nogach. Wzruszenie założyło różowe okulary i dała się ponieść lawinie gratulacji, pytań i błysków fleszy. Nikt jej tu nie znał. Nikt się nie spodziewał. Czy to jej pierwsza duża rola? Czy ona wierzyła? Czy jest szczęśliwa?

Rozdawała uśmiechy i zdawkowo odpowiadała na pytania. Nie, to nie jest jej pierwsza duża rola. Nie wierzyła. Tak, jest szczęśliwa…

Koło północy mozaika zaintrygowanych twarzy, kreacji suto przyprawionych biżuterią i jednostajnego szumu podekscytowanych głosów zlała się w jeden chaotyczny koktajl. Wiedziała, że jeżeli szybko się z niego nie wyrwie, przypłaci to koszmarnym bólem głowy. Na szczęście w krytycznym momencie (zupełnie jak na filmie) pojawiło się przed nią dwóch postawnych mężczyzn w czarnych garniturach, którzy bez trudu wyciągnęli ją z wirującego tłumu.

Zanim zorientowała się w sytuacji, siedziała już na obitej skórą kanapie limuzyny. Niepokój zniknął, kiedy rozpoznała człowieka naprzeciwko. Był to Adam Goldfisch.

– Gratuluję, mademoiselle – powiedział teatralnie.

– Dziękuję. Nie wiedziałam, że pan… – nie dokończyła, bo reszta zdania wydała jej się głupia. Zrozumiała, jak bardzo nie chce opowiadać głupot przy tym człowieku.

– Dokąd panią zawieźć?

– Marzę o drinku i spokojnym pokoju hotelowym.

– W takim razie ten, w którym panią zakwaterowali, odpada. – Roześmiał się.

Jeszcze nigdy nie widziała, jak się śmieje.

– Pewnie ma pan rację.

– Dlatego pojedziemy do mojego hotelu. – Odwrócił się, żeby wydać dyspozycję kierowcy.

– Nie, nie, ja… – Tym razem chciała dokończyć zdanie, ale jej nie pozwolił.

– Powiedziałem „mojego hotelu”, a nie „mojego pokoju”. – Uśmiech zmienił odcień. – Za kogo mnie pani uważa?

– Przepraszam. – Jednak wyszła na idiotkę.

– Swego czasu chciała pani wypić ze mną kawę. Czy to jest aktualne?

– Tak. – Patrzyła mu w oczy, próbując dostać się głębiej.

Siedzieli w przytulnej kawiarence hotelu La Mer, której byli jedynymi gośćmi pomimo późnej pory. Monika była pewna, że to nie przypadek. Sączyła drugi kieliszek szampana, a odprężenie zdobywało przyczółek za przyczółkiem. Goldfisch przejął obowiązki barmana i był w tym równie swobodny jak we wszystkim, co robił.

– Nie pierwszy raz jestem na tym festiwalu, ale po raz pierwszy werdykt jury mnie zaskoczył – stwierdził, wkręcając korkociąg w ziemisty od piwnicznego powietrza korek butelki z winem.

– Według pana tak słabo zagrałam?

Nawet jeżeli tak myślał, mógł sobie oszczędzić szczerości.

– Źle mnie pani zrozumiała. Wygrana na tym festiwalu nigdy nie była sprawą… – urwał, szukając odpowiedniego słowa – bezinteresowną.

– Co pan chce przez to powiedzieć? – Była mu wdzięczna za to, że oszczędził jej przykrości.

– Wie pani, co chcę przez to powiedzieć. – Uśmiechał się do niej opiekuńczo. – Takie osoby jak pani… dają światu nadzieję.

– Przesadza pan. – Niemożliwe, żeby podrywał ją w tak tani sposób. Nie on.

– A tacy jak ja go niszczą. – Uniósł kieliszek w toaście. – Skutecznie.

– Jest pan niesprawiedliwy. Pomaga pan ludziom. I ja wiem o tym najlepiej.

Jego wzrok stał się nagle przenikliwie niewidzący.

– Jest pani bardzo miła – powiedział wreszcie.

Rozmawiali jeszcze pół godziny, oboje przyzwyczajeni do kurtuazyjnych pogawędek. Goldfisch nie zwracał uwagi na to, co mówiła. Raczej czytał między wierszami. Patrzył na nią nie nachalnie, ale uważnie. Dopiero teraz przyznał przed samym sobą, że nie przyjechał tu na festiwal. Przyjechał, bo wiedział, że ona tu będzie. Cała fasada obojętności, jaką zbudował podczas pierwszego spotkania, rozpadła się jak domek z kart. Goldfisch posługiwał się kłamstwem jak murarz kielnią, ale nigdy nie oszukiwał siebie.

Monika była podobna do Klary. Inna uroda, włosy, figura… A jednak nieznośnie podobna.

– Cóż, nie chcę być natrętny… – Dopił swoje wino.

– Nie jest pan. – Rozmowa toczyła się po torach konwenansów i działała na Monikę kojąco.

– Jest pani zmęczona, a to dopiero początek cyrku, który panią czeka. Proszę odpocząć. W moim hotelu nikt nie będzie pani niepokoił.

Zaskoczył ją nagłym zakończeniem spotkania. Zorientowała się, że miała nadzieję na przejście od nic nieznaczącej rozmowy do… czegoś znaczącego. Cokolwiek miałoby to być.

– Nie wiem, jak bym sobie poradziła, gdyby nie pan – przyznała szczerze.

Wstali. Podjęła decyzję.

– Nawet nie zdążyłam spytać o synka.

Goldfisch zesztywniał.

– Co pani chce wiedzieć? – spytał krótko.

– Nic konkretnego. – Wiele razy grała w życiu naiwną, ale nigdy przed tak wymagającą publicznością. – Mąż dużo o nim opowiadał. Zresztą poznaliśmy się z panem dzięki niemu.

– To prawda. – Goldfisch nie rozumiał, po co ta komedia, ale wiedział, że dowie się tylko wtedy, jeżeli nie zapyta.

– Wiem, że to nie czas i miejsce, ale zawdzięczamy panu bardzo wiele…

– Nic mi nie zawdzięczacie. Okazało się tylko, że nie jestem niewdzięcznikiem.

– Nie będę się sprzeczać. – Obdarzyła go swoim najbardziej czarownym uśmiechem, a on nie umiał uciec od jego czaru. – Ale my również nie jesteśmy niewdzięcznikami i… Miło byłoby nam zaprosić pana na kolację. – Ciągle nie wiedział, o co chodzi. – Oczywiście z rodziną.

W tym momencie zrozumiał, w czym rzecz, a jego szare oczy zamarzły. Monika pożałowała, że zapytała, ale stało się.

– Przecież pani wie, że jestem sam – powiedział bez pretensji. I emocji.

Mierzył ją surowym wzrokiem. Siedziała na rogu rozgrzebanego łóżka i nerwowo zapinała bluzkę.

– Wiedziałem, że to się kiedyś skończy – usłyszał swój głos, jakby dobiegał z innego pokoju. – Wszystko się kończy. Ale nie miałem pojęcia, że to będzie tak banalne.

– Nic nie rozumiesz! – zaatakowała z pasją, jakby to on przed chwilą został przyłapany na zdradzie.

– Proszę nie mieć do mnie pretensji – poprosiła Monika. – Ma pan dziecko, więc miałam prawo pomyśleć, że…

– Ma pani rację, każde dziecko musi mieć matkę. – Uprzejmie nie dał jej dokończyć.

– Nie rozumiem – przyznał. – Chcę tylko wiedzieć, z kim jesteś w ciąży.

– Jak śmiesz o to pytać?! – Wreszcie skończyła się ubierać i zaczęła płakać, jakby nie umiała robić tych dwóch rzeczy jednocześnie. – Może chcesz wiedzieć, dlaczego tak się stało?! Może gdybyś…

– Nie chcę wiedzieć – przerwał jej. Podłoga parzyła go w stopy. Musiał wyjść.

– Matka Maurycego – zawahał się – nie żyje. I to musi pani wystarczyć. – Skłonił się lekko.

– Przepraszam.

Monika została sama. Czuła się głupio.

Goldfisch szedł długim ciemnym korytarzem hotelowym. Tuż za nim podążały równie ciemne wspomnienia.

Monika usiadła na złotym krześle obitym purpurowym pluszem. Pokój urządzony w klasycznym stylu jakimś cudem nie sprawiał wrażenia pretensjonalnego. Łóżko z baldachimem wabiło pachnącą pościelą. Kobieta była zbyt zmęczona, żeby zasnąć. Końcowa część rozmowy zneutralizowała działanie alkoholu.

„Matka Maurycego nie żyje i to musi pani wystarczyć”. Nie wystarczyło. „Zwariowałam” – pomyślała. – Odniosłam największy sukces w życiu i zamiast się cieszyć, dręczę się, że jakiś obcy facet ma przede mną tajemnice”.

Nie tylko nie potrafiła się cieszyć. Przez ostatnią godzinę kompletnie zapomniała nawet to, z jakiego powodu ma się cieszyć.

Piętro wyżej w bliźniaczym apartamencie Goldfisch, przebrany w atłasową piżamę, opadł na miękkie łóżko, które zareagowało nieśmiałym skrzypnięciem sprężyn. Odwrócił się na bok. Nie lubił sufitów. Zbyt dużo ich w życiu obejrzał. Zbyt dużo i zbyt dokładnie. Zamknął oczy, a wtedy wspomnienia stały się bardziej wyraziste.

– Wybacz mi… – Klara klęczała przed nim, a makijaż rysował jej twarz mokrymi strużkami.

– Dlaczego? – zapytał ciekawy uzasadnienia.

– Bo cię kocham. – Wykrzywiła twarz w bolesnym grymasie, a Goldfisch skonstatował, że jego żona jest brzydka. „Kiedy płacze, wygląda jak obłąkana”.

– Dobrze – powiedział i wyszedł, uciekając od histerycznych podziękowań.

Przez całą ciążę prawie się nie widzieli. On był w ciągłych rozjazdach, a ona wiedziała, że to tylko pretekst. Poród odbył się bez komplikacji. Zbadano genotyp dziecka. Nie było wątpliwości, Maurycy był synem Goldfischa. Teraz biznesmen mógł przystąpić do wykonania planu.

Postanowiła zadzwonić do Jacka, ale zrezygnowała, zanim wystukała ostatnią cyfrę jego numeru. Było wpół do czwartej nad ranem.

Jej poczta głosowa była zapchana gratulacjami, ale nie miała siły ani ochoty ich odsłuchiwać. „Jeżeli umarła, to dlaczego nic o tym nie wiadomo?” – korniki obsesji drążyły kanaliki w korze mózgowej Moniki. „Czy to możliwe, żeby zablokował wszystkie informacje?”

Żeby odpędzić myśli od dręczącego tematu, wzięła gorący prysznic. Zwykle była to najlepsza metoda. Tym razem nie poskutkowała. „Jeżeli nie może czy nie chce powiedzieć nic więcej, to co to oznacza…? Że zmarła w niezwykłych okolicznościach?” – nie umiała znaleźć innego uzasadnienia. Nie potrafiła też zdefiniować „niezwykłych okoliczności”. Stała w jasnej łazience, słuchając szumu wody.

Pamiętał, jak na niego patrzyła. Rozpacz i zrozumienie. Na sali sądowej nie uroniła ani jednej łzy. Znała wyrok. Dla nikogo nie był zaskoczeniem. Świadkowie i dowody były wystarczające, żeby ją pogrążyć. Zaniedbanie obowiązków macierzyńskich spowodowane zażywaniem narkotyków, co nieomal doprowadziło do tragedii. Goldfisch wniósł oskarżenie po tym, jak o mały włos nie utopiła Maurycego w czasie kąpieli. W jej krwi wykryto heroinę. Klara nie wiedziała, że ją zażywa, ale nie umiała przekonać o tym sądu. Goldfisch miał dużo czasu na dopracowanie szczegółów. I miał dużo pieniędzy.

Prawie rok zastanawiał się, co będzie czuł po ogłoszeniu wyroku. Nie czuł żalu, kiedy patrzyła na niego w pełnej napięcia ciszy. Teraz też nie czuł żalu w tej pełnej niczego nocy. Na sali sądowej myślał, że Klara wpadnie w histerię. Ale ona wtedy też miała już swój plan.

Do zakończenia rozprawy wszystko szło po myśli Goldfischa. Odbyło się za zamkniętymi drzwiami, bez rozgłosu. Sytuacja skomplikowała się, kiedy znalazł żonę martwą. Dostosowała się do narzuconych standardów i umarła dyskretnie, w swoim pokoju. Tym razem wiedziała, że zażywa narkotyki. Wiedziała też, że wzięła za dużo. Ostatnie spojrzenie szklistych oczu, niebieskawa piana na ustach. Tych samych…

Zatarcie śladów samobójstwa, a potem stopniowe usuwanie śladów istnienia Klary kosztowało go dużo pieniędzy. Od lat regularnie opłacał dziennikarzy, niektórych szantażował. Unikał kobiet. Co go pociągało w Monice? To, że wydawała się podobna do Klary, czy to, że miał nadzieję, że jest inna? Nie wmawiał sobie, że to zwykłe pożądanie zbudzone wieloletnim postem. Był zły, kiedy wymykał się spod własnej kontroli.

Szedł po śliskiej ścieżce. W prześwitach między drzewami zauważył już miejsce, w którym ścieżka rozchodzi się w przeciwne strony. Jeżeli do niego dotrze, będzie musiał wybrać. Chciał zawrócić, ale tego nie zrobił.

*

Tak sobie siedzę, córcia, i nie mogę w miejscu usiedzieć. Ojciec mówi, że się zachowuję, jakbym w dupie owsików dostała. Może i ma rację, ale jego też, widzę, nosi. Jakby nie kłopoty z nerkami, to pewnie już dawno by do ciebie pojechał. Nawet kupił sobie nowy garnitur, bo mu powiedziałam, że nie będzie ci wstydu robił. Oczywiście do lekarza nie pójdzie. Uparty jest jak niewykastrowany kocur, a na starość jeszcze bardziej. Ludzie pytają, kiedy przyjedziesz, to ja im mówię, że nie masz czasu. Nie masz pojęcia, jakie rzeczy tu o tobie opowiadają, ale same dobre. Przynajmniej w oczy, bo za plecami to nigdy nie wiadomo. Ludzie, jak to ludzie, gębę posmarują ci miodem, ale w dupę wsadzą wykałaczkę. Oglądamy cię w telewizji i zbieram wszystko, co o tobie piszą. Krawczyńska – wiesz, ta co w kiosku pracuje – odkłada wszystkie gazety. Nie mieszczą się już pod oknem. Nawet nie wiesz, Moniś, co to dla nas znaczy. Gdy słuchałam w piątek, co o tobie mówił ten redaktor w telewizji, to beczałam jak srające jagnię. Cieszymy się twoim szczęściem. Nie pytam, kiedy przyjedziesz, bo wiem, że masz ważniejsze sprawy na głowie, ale dzwoń jak najczęściej. Choćby i po nocy, jak ostatnio, kiedy…

Ciągły sygnał informował o przekroczeniu limitu nagrania. Monika odłożyła telefon na toaletce obok zegarka, który pokazywał 16.40. Przeciągnęła się, ale nie chciało jej się wstawać. Obok łóżka piętrzył się stos scenariuszy. Próbowała się skupić i czytać, ale tylko w jednym przypadku doczytała do pierwszego punktu zwrotnego. Historie były nudne, a role, które miała zagrać, płaskie i napisane bez polotu. Od pięciu miesięcy nie była na planie. Pięć miesięcy temu po awanturze z reżyserem zerwała kontrakt. Kary umowne mogły ją zrujnować, ale w ostatniej chwili producent odstąpił od sprawy. Nie mogła tego zrozumieć, bo miał ją na widelcu. Podejrzewała nawet, że Jacek był w tej sprawie u Goldfischa, ale zarzekał się, że nie. Wierzyła mu.

Po tym, jak jego ostatnia książka doczekała się osiemdziesięciu procent zwrotów, był w fatalnym stanie. W jego przypadku objawiało się to apatią i skłonnością do nadmiernej szczerości. Całymi dniami siedział w starym mieszkaniu i próbował zrozumieć, dlaczego nikogo nie obchodzą jego opowieści. Obsesyjnie poprawiał tekst, a jej miał do powiedzenia tylko tyle, że „jeszcze się, kurwa, zdziwią”. Nie drążyła tematu. W zeszłym tygodniu Jacek kilkakrotnie nie wrócił do domu na noc. Mieli dużą posiadłość z dobrym dojazdem do centrum. Kosztowała krocie, ale firma kosmetyczna rozwijała się w zastraszającym wręcz tempie. Perfumy marki Auratus, produkowane przez jej firmę i asygnowane jej podpisem, sprzedawały się świetnie. Zarząd radził wypuszczenie na rynek męskiej linii.

Na początku nowa praca wydała jej się atrakcyjna. Była przyjemną odskocznią od użerania się na planie. Udane interesy wciągają tak samo szybko, jak nieudane odstręczają. Przeprowadzili się. Następnie wspomogli finansowo całą liczną rodzinę. A potem przestali zwracać uwagę na pieniądze. Firma rozwijała się siłą rozpędu i dzięki ciężkiej pracy dobrze opłacanych pracowników.

Zadzwonił telefon. Wyłączyła go, nie sprawdzając, kto dzwoni. Musi porozmawiać z mamą, ale później. Jak już poczuje się na tyle dobrze, żeby uwierzyła, że czuje się dobrze. Sukces, który osiągnęła, przepełnił ją tak bardzo, że przestała go zauważać. Tymczasem powodzenie lało się nieprzerwanym strumieniem. Monika dotarła do momentu, w którym karmiony smakołykami żołądek zaczyna wymiotować. Torsje były przewlekłe i częste. Po nich pojawiały się niesmak i pustka.

Czekał w napięciu. Od miesiąca bronił się przed tym, jak umiał. A umiał się bronić całkiem nieźle. Od ich spotkania w Paryżu minęło ponad pół roku, mimo to czas nie tępił wspomnień. Nie rozmazywał wrażeń. I nie spłycał emocji, które pleniły się w nim jak chwasty po deszczu. Nie odebrała. Kolejna próba, tym razem udana. W słuchawce odezwał się lekko schrypnięty głos dyrektora firmy Auratus.

– Mówi Adam Goldfisch.

– A witam, witam! – Zawsze to samo. Jego nazwisko zmieniało głosy ludzi, do których dzwonił. – W czym mogę pomóc?

– Kiedy macie najbliższe zebranie rady nadzorczej?

– Dopiero co mieliśmy. Myślę, że w przyszłym miesiącu – dokończył zmartwionym tonem na wszelki wypadek, bo wyczuł, że rozmówcy zależy na czasie.

– A nie może jej pan zorganizować wcześniej?

– Ale…

– Chciałbym złożyć wam pewną propozycję.

– Brzmi obiecująco.

Oczami wyobraźni Goldfisch zobaczył, jak dyrektor, którego nazwiska nie pamiętał, a którego na telefonicznej liście kontaktów zapisał pod hasłem „Monika – dyrektor”, zaciera ręce.

– To co, w piątek?

– Dobrze. Przygotuję spotkanie w sali konferencyjnej. Może być?

– Do zobaczenia. – Goldfisch nie słuchał pożegnania. Ze złością wyłączył telefon.

„Zachowuję się jak gówniarz”. Od ponad pół roku bezskutecznie czekał na kontakt. Ale niczego od niego nie potrzebowali. Obserwował ich z ukrycia. Przestał ją intrygować? Potraktowała go jak szczebel kariery? Goldfisch wiedział, że Monika jest suką, ale miała w tym klasę.

Drzwi gabinetu uchyliły się i do pokoju wszedł Maurycy. Goldfisch się uśmiechnął.

– Co tam, synku? – zapytał.

Maurycy błądził wzrokiem jak zawsze, kiedy miał problem.

– Mateusz zaprosił mnie do swojego domu.

– Mateusz to ten chłopiec, który w zeszłym tygodniu wyśmiał cię przed koleżankami? – Goldfisch źle zniósł towarzyską porażkę syna.

– Tak, ale on mnie przeprosił i…

– Powiedział im, że się usmarkałeś.

– Ale ja… Naprawdę się usmarkałem. Normalnie glut mi wisiał taki, że…

– Nie mówi się glut – wtrącił ojciec.

Maurycy przewrócił tylko oczami, ale szybko ukrył zniecierpliwienie.

– No… Piotrek opowiedział kawał i…

– Posłuchaj, synku… – Goldfisch posadził sobie chłopca na kolanach. Odruchowo powąchał włosy dziecka. Kochał ten zapach. – Mateusz cię oszukał. Ty mu zaufałeś, a on tego nie docenił.

– Przeprosił – powtórzył chłopiec.

– Wiesz dlaczego?

– Nie.

– Bo wie, że możesz mu się do czegoś przydać.

– Ja? – Brwi Maurycego uniosły się wysoko. Patrzył zdumiony na ojca kiwającego głową. Ufał mu. Nawet nie wiedział, że może być inaczej.

– Mówisz, że cię przeprosił. – Dziecięce włosy przelewały się przez palce ojca. – A ja wolałbym, żeby nie przepraszał, tylko pomyślał, zanim zrobił ci krzywdę.

– To mam nie jechać do niego? – Chłopiec chciał już zakończyć nieprzyjemną dyskusję.

– Jeżeli pojedziesz, Mateusz niczego się nie nauczy, a ty będziesz wyśmiewany, kiedy mu się tak spodoba.

Maurycy patrzył na surową twarz ojca. Bardzo chciał usłyszeć coś innego. Lubił Mateusza.

– Nikt cię nie będzie szanował, jeżeli pozwolisz się poniżać. – Goldfisch założył przydługie włosy chłopca za uszy.

– Ale to co ja mam mu powiedzieć? – spytał żałośnie Maurycy, bojąc się konfrontacji.

– Żeby zaprosił innego kolegę. Takiego, który nie smarka, kiedy opowiada się żarty.

Maurycy zsunął się z kolan ojca. Nawet nie pomyślał, żeby zaprotestować.

Wystąpienie Goldfischa było krótkie i wzbudziło ogólny zachwyt. Propozycja złożona firmie Auratus była niewiarygodnie dla niej korzystna. W mniemaniu Goldfischa członkowie rady nadzorczej, przyjmując jego warunki, wykazali się skrajną głupotą. Zajmował się biznesem od trzydziestu lat i jedno, co wiedział na pewno, to to, że najbardziej podejrzaną rzeczą w interesach są wspaniałe propozycje.

Siedziała u szczytu stołu. Dokładnie naprzeciwko niego. W stroju bizneswoman wyglądała równie uroczo jak w wieczorowej sukni. Mimo starannego makijażu nie udało się jej ukryć podkrążonych oczu. Kolejne podobieństwo do Klary.

Monika zachowywała się swobodnie, ale wiedział, że udaje. Nie dlatego, że udawała źle. Po prostu była jedyną osobą na sali, która przyjęła pomysł Goldfischa bez entuzjazmu. Była aktorką i umiała zagrać rolę. W improwizacji nie czuła się już tak pewnie. A jego propozycji nie mogła przewidzieć.

Po spotkaniu podszedł do niej, kiedy zbierała dokumenty ze stołu w kształcie elipsy.

– Bardzo się pani spieszy? – zagadnął swobodnie.

– Właściwie to nie.

– W takim razie zapraszam na kawę.

Obrzuciła go nieufnym spojrzeniem.

– Nie sądzi pani chyba, że spotkaliśmy się tylko po to, żeby rozmawiać o perfumach – powiedział, czekając na jej reakcję.

– Nie? – Monika poczuła się jak ryba w wodzie. I połknęła haczyk. – A jaki jest inny powód?

– Zdecydowanie bardziej osobisty.

Gdyby była kimś innym, sytuacja by go bawiła. Monika patrzyła na niego swoimi zbyt jasnymi oczami, w których nieufność mieszała się z ciekawością. Za chwilę nie będzie po niej śladu.

Pojechali do jego ulubionej kawiarni i zajęli stolik w loży, którą wynajmował tylko dla wybrańców. Przytulną salę na piętrze zdobiły dwa okna w pięknych ramach. Wychodziły na starówkę i wyglądały jak dwa ruchome obrazy zawieszone na ścianie.

Monika była lekko spięta, ale spotkanie było przyjemną odskocznią od codzienności ostatnich miesięcy. Znów czuła przypływ emocji, bez których więdła jak niepodlewana roślina.

– No więc o co chodzi? – Lubiła uprzejme rozmowy z interesującymi ludźmi, ale wolała znać przedmiot rozmowy. Umiała też pytać wprost, co przysparzało jej tyle samo zwolenników, ile przeciwników. Siedzieli przy kawie i uznała, że już wystarczająco długo rozmawiają o niczym.

– O pani męża. – Spodziewał się zobaczyć na jej twarzy rozczarowanie i nie pomylił się.

– Nie rozumiem – odpowiedziała mało błyskotliwie, mając tego świadomość.

– Szczerze mówiąc, martwię się o niego. – W tej chwili twarz Goldfischa mogłaby zostać uznana przez malarzy za klasycznie zmartwioną.

– Ale – zawahała się – czy jest coś, o czym nie wiem?

– Jego ostatnia powieść okazała się fiaskiem. Zakładam, że pani o tym wie.

– To świetna książka.

– Zgadzam się. Szkoda, że tak mało osób się o tym przekonało.

– Jacek nie pracuje dla pieniędzy. – Nie umiała ukryć rozdrażnienia w głosie.

– Pisarz bez czytelników jest jak król bez królestwa, i oboje o tym wiemy. – Wolno przesuwał palec po krawędzi filiżanki. – Szczerze mówiąc, miałem nadzieję, że przyjdzie do mnie po pomoc.

– Jacek jest zbyt dumny, żeby prosić o pomoc.

– Ja jestem zbyt dumny, żeby nie spłacać długów.

– Pomógł nam pan, i to bardzo, zresztą dług, który ma pan wobec Jacka, nie jest wymierny.

Przez chwilę jeszcze bawił się filiżanką, po czym odsunął ją od siebie.

– Moniko… Mogę mówić do pani po imieniu?

– Oczywiście – Zbił ją po raz kolejny z tropu.

– Adam. – Ucałował jej dłoń. – Masz rację. Wdzięczności nie da się zmierzyć ani zważyć. Można ją za to zniszczyć.

– Mam wrażenie, że tylko jedno z nas wie, o co chodzi w tej rozmowie.

– Chciałbym, żeby Jacek jeszcze raz wydał swoją powieść, ale wiem, że nie zgodzi się na to, żebym ja był wydawcą.

– Na pewno.

– Natomiast gdyby twoja firma rozszerzyła działalność… – Kiwnął na kelnera, który bezszelestnie pojawił się za jej plecami. Podziękowała, więc poprosił o rachunek.

– Zatoka bydlaków to świetna książka. Potrzebuje tylko odpowiedniej promocji.

– Przy odpowiedniej reklamie można sprzedać wszystko – przyznała mu rację.

– Właśnie. Skoro można wcisnąć ludziom chłam, to dlaczego nie zrobić tego z czymś wartościowym. Sztuka już dawno przestała sama się bronić. Na szczęście wciąż nie brak szaleńców, którzy nie zwracają na to uwagi.

Poczuła się zawstydzona. Zarabiała naprawdę duże pieniądze, a nie wpadła na pomysł, żeby pomóc własnemu mężowi. Biernie obserwowała, jak zatraca się w mrocznym świecie frustracji. Tymczasem obcy człowiek podsunął jej proste rozwiązanie. Oczywiste.

– Proste pomysły są najlepsze – powiedział łagodnie. Zgodziła się z nim. – Dlatego niełatwo na nie wpaść. Zresztą proste wydają się tylko post factum.

Gwałtowny przypływ wdzięczności poraził ją jak prąd. Goldfisch nie tylko zadbał o Jacka. Troszczył się też o nią.

Biznesmen tymczasem obserwował całą paletę uczuć, które przewinęły się przez twarz Moniki w czasie rozmowy. Ostatnią była spontaniczna radość. Zapamiętane obrazki będą musiały wystarczyć mu na długo. Niemniej czuł się świetnie tamtego popołudnia.

– Szczerze mówiąc, nie spodziewałem się pana. – Musielik przyjął go, siedząc jak zwykle przy swoim biurku, z którym według Jacka był zrośnięty. Zerkał na gościa, ale dużo więcej uwagi poświęcał monitorowi komputera. Jacek zastanawiał się, czy ustawia pasjansa, czy ogląda nagie kobiety.

– Szczerze mówiąc, nie spodziewałem się, że tu przyjdę. – Położył na blacie trzy grube tekturowe teczki.

– Cóż to takiego? – Musielik odpiął już spojrzenie od monitora na dłużej, ale dłoń nadal spoczywała w gotowości na myszce.

– Zestawienia giełdowe. – Depresja nie stępiła u Jacka sarkazmu.

Musielik wyciągnął rękę po jedną z teczek, ale jej nie dosięgnął ze względu na rozmiary biurka. Jacek popchnął teczkę i patrzył, jak pulchne palce rozwiązują sznurek i wyciągają zadrukowany papier.

– W ciągu tak krótkiego czasu napisał pan trzy książki?

– Nie.

– Panie Jacku… – zwracał się takim tonem do swoich dzieci, kiedy były nieposłuszne.

– To jest moja ostatnia powieść.

– Ta, którą zgodziłem się wydać i z którą ponieśliśmy spektakularną klapę? – Tuż pod obojętnością kryła się pretensja.

– Może gdyby nie oszczędzał pan na kosztach promocji, to…

– Panie Jacku – przerwał mu. – Niech mnie pan nie poucza, jak sprzedawać książki.

– Można ją wydać jeszcze raz. Poprawiłem.

– To niemożliwe.

– Może ją pan wydać pod tym samym tytułem i nagłośnić sprawę, że to wersja poprawiona. Albo autorska, albo wydawnicza. Ale może ją pan też wydać pod innym tytułem. Mam kilka propozycji.

– Przykro mi…

Jacek nie zwrócił na to uwagi i mówił coraz szybciej.

– Niech pan to przemyśli, a jeżeli się pan nie zgodzi, to tutaj – popchnął w jego stronę następną teczkę – ma pan zbiór opowiadań. Na ten sam temat co powieść, tylko zmieniłem formę.

– Czy mogę coś powiedzieć?

– Jest jeszcze trzecia opcja. – Trzecia teczka pojechała w stronę wydawcy po śliskim biurku.

– Wierszowana? – Musielik pozwolił sobie na otwartą złośliwość.

– Słucham?

– Przerobił pan swoją powieść na poemat?

– A czy wtedy by ją pan wydał?

– Nie.

– Cieszę się, że jasno stawia pan sprawę. – Jacek wstał i przeszedł na drugą stronę biurka, żeby zabrać teksty. Zerknął na monitor, ale zobaczył tylko wygaszacz ekranu z pływającymi rybkami.

– Ja nawet nie mam praw do tej książki. – Musielik przyglądał mu się teraz z ciekawością.

– Jak to pan nie ma? – zapytał z zainteresowaniem Jacek. Tak mogło wyglądać pierwsze spotkanie białego człowieka z Papuasem. – Sprzedał je pan? Bez mojej wiedzy?

– Pan daruje, ale byłem pewien, że pan wie.

– Skąd?! – Nerwy puszczały mu coraz częściej.

– Od żony – Musielik nie krył satysfakcji.

– Nie rozumiem.

– Pana żona wykupiła ode mnie wszelkie prawa do powieści.

– Nie wiedziałam, że jesteś. – Nie zdążyła zdjąć płaszcza.

Jacek siedział w salonie, opierając nogi na stole, i popijał piwo z butelki.

– Mieszkam tu – powiedział, nie tłumiąc beknięcia.

– Ostatnio sporadycznie. – Nie chciała być nieprzyjemna, ale ją sprowokował.

– Dlaczego mi nie powiedziałaś? – Zdjął nogi ze stolika i stanął przed nią. Pachniał piwem i złością.

– O czym?

Wykrzywił twarz w nieprzyjemnym uśmiechu.

– Bawimy się w głupiego Jacusia? W porządku. – Ujął ją pod ramię i posadził na kanapie, sam usiadł obok i wycedził z przesadną uprzejmością: – O tym, że bez mojej wiedzy poszłaś do mojego wydawcy i wykupiłaś wszystkie prawa do mojej książki.

– Chciałam ci zrobić niespodziankę – szepnęła, spoglądając na kolana.

Roześmiał się. Czekała, aż coś powie, ale tylko na nią patrzył. Nigdy nie widziała u niego takiego spojrzenia.

– Otworzyłam wydawnictwo Auratus Press i chciałam, żeby twoja książka była pierwszą, jaką wydamy.

– Nie wydacie jej – syknął.

– Ale…

– Co ale?! – wrzasnął jej prosto w twarz.

– Za późno. Rusza kampania reklamowa. – Spodziewała się wszystkiego, a on po prostu wyszedł z pokoju. Po chwili z korytarza dobiegł trzask drzwi. Podskoczyła jak przestraszone dziecko.

Monika zaparkowała samochód na osiedlowym parkingu. Jeździła zwyczajną hondą, nosiła duże ciemne okulary. Tłumy, które obstępowały ją w miejscach publicznych, szybko przestały cieszyć, potem zaczęły męczyć. Przemykała po wąskich uliczkach, a ostrożność wraz z późną porą uchroniły Monikę od powszechnego zainteresowania, które teraz kojarzyło jej się już tylko z ogrodem zoologicznym.

Zadzwoniła, ale nie otworzył. Była na to przygotowana – zabrała ze sobą klucz. W mieszkaniu było ciemno i cicho. Nie była tu od miesięcy. Tuż za progiem potknęła się o rozrzucone buty. Zapaliła światło. Uderzył ją bałagan, napłynęły wspomnienia.

Jacek leżał na kanapie. Nie spał. Wszędzie walały się rozrzucone kartki. Nie spojrzał na nią, a jedyną reakcją na wejście żony było zmrużenie oczu po włączeniu lampy.

– Porozmawiajmy. – powiedziała sztywno, ale od czegoś trzeba było zacząć.

– O czym?

Przygotowała się na to, że niczego nie będzie jej ułatwiał.

– O nas? – Przysunęła krzesło do kanapy i usiadła blisko Jacka.

– Słucham. – Spojrzał na nią.

– Co masz mi do zarzucenia?

Milczał.

– Nie zrobiłam ci nic złego.

Iskierki drwiny zamigotały mu w oczach.

– Jacuś…

– Nie wydasz mojej książki – zabrzmiał w jego głosie nieprzyjemny spokój.

– Dlaczego?

– Nigdy tego nie zrozumiesz.

– Dlaczego? Bo jestem taka głupia? – Obiecywała sobie, że nie da się sprowokować.

– Każdy postępuje według swoich zasad.

– O czym ty mówisz?

– O tym, że ja nie potrzebuję protekcji.

– Tak jak ja?

Milczał.

Przesiadła się na kanapę, przygniatając mu rękę.

– No, powiedz to – wysyczała z bardzo bliska.

– Tak jak ty – powiedział, nie zmieniając tonu.

– Jesteś podły.

– Szczery.

– Wolałbyś, żebym była pieprzonym frustratem?!

– Tak jak ja? – Iskierki drwiny rozpaliły ogień w oczach Jacka.

– Tak jak ty.

– Każdy postępuje według swoich zasad. – „Jeżeli nie przestanie być tak obrzydliwie spokojny, rozwalę mu łeb” – pomyślała. Głośno powiedziała tylko: – Słyszałam to już.

– Teraz jeszcze musisz to przyjąć do wiadomości. – Wyciągnął rękę spod jej pupy. – Autor nie wyraża zgody na wydanie książki przez wydawnictwo Auratus Press.

– Jesteś głupi.

– Ale mam swój honor.

– Ja nie mam. – Poczuła do niego wielki żal. – Gdyby ktoś mi powiedział, że kiedyś wypomnisz mi to, co dla mnie zrobiłeś, nie uwierzyłabym.

– Życie lubi płatać figle.

Uderzyła go w twarz. Pierwszy raz w życiu.

– Chciałam ci pomóc, bo cię kocham – wyszeptała niczym usprawiedliwienie.

– Chciałaś to, chciałaś tamto, chciałaś sramto! – Przynajmniej jakiś cień emocji pojawił się w jego głosie.

– To źle?

– Chciałaś mi pomóc, żebym nie sprawiał ci kłopotu. Bo kłopoty są niewygodne. A ty lubisz, gdy jest wygodnie.

– Skurwysyn! – Wstała z kanapy i wyszła z pokoju.

Co by nie powiedzieć, do tego czasu był remis w wychodzeniu z pokoju.

Dom, do którego wróciła, był cichy i spokojny. Tak samo jak Jacek. I tak jak w Jacku, w tej ciszy i takim spokoju nie było ukojenia. Wzięła prysznic i założyła szlafrok. Komórka sygnalizowała nowe wiadomości głosowe. Włączyła nagrania, mając nadzieję, że jedno z nich zostawił Jacek.

Piiip!

Dobry wieczór, dyrektor Kruk z tej strony. Pani Moniko, mam bardzo dobre wiadomości w sprawie akcji naszej firmy na giełdzie. Szczegóły przekażę osobiście, proszę o kontakt.

Piiip!

Monia, dzwonię do ciebie od rana i nic. Nie wiem, co się z tobą dzieje, ale bardzo proszę, żebyś nie olewała swojej agentki, bo nie warto. Jak ci powiem, jaką dostałaś propozycję, to spadniesz z krzesła. Siedzisz? To uważaj, wczoraj wieczorem skontaktował się ze mną przedstawiciel Warnera – Max Rotchild. Nie wiem, czy słyszałaś, że planują ekranizację Królowej Śniegu. Budżet sto milionów i ogólny full wypas. Proponują ci rolę tytułową… Leżysz? Mam nadzieję, że za bardzo sobie nie zbiłaś swojej śnieżnokrólewskiej dupy. Jest teraz baaardzo dużo warta. Czuję, że możemy wynegocjować naprawdę dobry kontrakt, ale dopóki się ze mną nie skontaktujesz, to sobie mogę… Czekam niecierpliwie.

Piiip!

No cześć, kochanie. Dzwonię, bo się nie odzywasz i nie odzywasz. Ja wiem, że masz ważniejsze sprawy na głowie i nie chcę ci przeszkadzać, to powiem tylko, że Sylwia jest w ciąży. Jak Bóg da, to za siedem i pół miesiąca zostanę babcią, a ty ciocią. Ojciec to się aż popłakał z tego wszystkiego. Mówię ci, że na starość strasznie płaczliwy się zrobił. Całkiem jak jego ojciec, ale jak to mówią, kura kaczego jaja nie zniesie. W każdym razie cieszymy się bardzo i może znajdziesz chwilę, żeby pogratulować siostrze. Na pewno się ucieszy. To pa, córeczko… Aha, tak sobie pomyślałam, czy wy z Jackiem nie planujecie powiększenia rodziny. Nigdy o tym nie rozmawialiśmy, ale może warto o tym pomyśleć? Jesteś najstarsza, a jak wiesz, zboże rośnie dobrze, jak się je w dobrym czasie posieje. Ale ja się nie wtrącam. Sama najlepiej wiesz, co robisz. Kocham cię. Mama.

Odłożyła telefon. Jeżeli usłyszy jeszcze jedną radosną wiadomość, dostanie szału. Poziom łez osiągnął stan alarmowy i za chwilę wystąpi z brzegów. Opanowała się i poczuła tylko, jak wilgoć tajemnymi kanałami wewnątrz głowy spłynęła do gardła.

Drżącymi rękami sięgnęła po tabletki uspokajające. Dwie powinny wystarczyć, żeby zasnęła bezmyślnie.

Rozejrzała się po salonie, jakby znalazła się w nim pierwszy raz w życiu. Był duży i świetnie zaprojektowany. Po latach gnieżdżenia się na kupie domu rodzinnego marzyła o przestrzeni. A teraz wydało jej się, że to właśnie przestrzeń wysysa z domu całe ciepło. Przestrzeń wchłonęła przytulność. Była obca i niezbadana. Potrzebowała bliskości kogoś, kto by jej wysłuchał. Dom nie miał tych zdolności, w tej chwili był tylko stertą posklejanych cegieł.

Monika skuliła się w fotelu. Sięgnęła po pilota i włączyła siedemdziesięciodwucalowy telewizor wkomponowany w ścianę. Próbowała skupić uwagę. Zanim zdążyła go wyłączyć, na jednym z kanałów informacyjnych pojawiła się relacja z konferencji prasowej. Przy stole siedział Adam Goldfisch. Swobodnie odpowiadał na pytania dziennikarzy. Idealnie dawkował powagę z humorem, co sprawiało, że nikt się nie nudził. Przyłapała się na uśmiechaniu do telewizora. Konferencja dotyczyła centrum leczenia chorób nerwowych, którego był fundatorem. Czytała o tym kilka miesięcy temu, zastanawiając się, czy przypadkiem nie będzie z niego korzystać.

– Adam? – Telefon od Moniki zastał go w ogrodzie, w którym lubił wdychać aromaty nocy.

– Witam.

Usłyszała w jego głosie uśmiech. Bardzo tego potrzebowała.

– Przepraszam, że dzwonię tak późno, ale…

– Nie spałem.

– Chciałam odezwać się rano, ale nie wytrzymałam.

– Pilne sprawy nie powinny czekać i nie należy ich omawiać przez telefon.

– Wiem.

Zapadła cisza, zbyt krótka, żeby stała się krępująca.

– Wyślę po ciebie samochód.

– Sama przyjadę.

– Czekam.

Rozłączyli się. Goldfisch wstał z ławki i ruszył w kierunku oświetlonej miękkim światłem posiadłości. Stanął przy drzwiach i dotarł do rozwidlenia ścieżki.

Wyglądała na roztrzęsioną. Była roztrzęsiona. Dwie tabletki nie wystarczyły. Przestraszył go jej stan, co sprawiło, że zadał sobie bardzo wiele konkretnych pytań, na które jeszcze nie znał odpowiedzi. Przerwał jej usprawiedliwienia i poprowadził do „odprężalni”. Tak nazywał przybudówkę, w której niczym szaman odpędzał od siebie stres, ból i wyrzuty sumienia. Pomieszczenie znajdowało się na tyłach domu, a ogromne okno w dzień łypało na gęsto posadzone, oplecione bluszczem drzewa w parku. Pokój był bardzo skąpo wyposażony – łóżko, fotel, stół, krzesło i półki uginające się pod ciężarem książek i płyt. Powietrze zagęścił zapach kadzidła.

Goldfisch podszedł do stołu, na którym prężyły się szeregi butelek. Dopasował wino do stanu gościa i nalał spory kieliszek ciężkiego burgunda.

– Dziękuję. – Zachłannie zatopiła usta w purpurowym płynie.

Gospodarz pilotem uruchomił odtwarzacz płyt. Delikatne dźwięki kwartetu smyczkowego złagodziły ciszę.

Monika siedziała na fotelu, więc przysunął do niego krzesło i również usiadł.

– Co się dzieje? – Patrzył na nią w skupieniu.

– Muszę wycofać promocję książki.

Wino w kieliszku barwiło już tylko dno. Podniósł butelkę. Przyzwalająco skinęła głową.

– Nie mam pojęcia, jak to zrobić.

– To będzie trudne – przyznał.

– Przygotowałam wielką kampanię reklamową.

– Ale nie niemożliwe.

– Naprawdę?

Milczał, ale jego spokój rozluźniał i przywracał wiarę. Był mocniejszy od burgunda i skuteczniejszy od pastylek.

– Czy dla ciebie w ogóle istnieją rzeczy niemożliwe? – spytała wreszcie.

– Oczywiście – zdumiał się.

– Nie wierzę.

– Wiara jest jak talent. – Rozłożył dłonie. – Albo się ją ma, albo nie.

– Wiara zależy od doświadczeń.

– Twoje sprawiły, że nie wierzysz. – Nie pytał o nic więcej.

– A ty… w co wierzysz? – zapytała. Wolała zadawać pytania. Poza tym odnosiła wrażenie, że tym razem on będzie odpowiadał na wszystkie.

– W dwójcę świętą.

– Jeżeli chcesz, żebym zrozumiała, musisz powiedzieć więcej. Jestem tylko aktorką. – Spróbowała się uśmiechnąć.

– Bóg i Diabeł w jednej osobie. – Zależało mu na tym, aby go rozumiała.

– Dobro i zło w jednym? – Im głębiej zapuszczała się w zakamarki tego człowieka, tym bardziej ją zadziwiał.

– Rozdzielenie ich jest dla mnie niemożliwe.

– Jesteś niezwykłym człowiekiem, Adamie. – Czuła, że musiała mu to powiedzieć. Nie zareagował, więc kontynuowała: – Przyjechałam, bo… Ostatnio nie czuję się dobrze.

Delikatnie dotknął jej policzka tuż pod napuchniętym okiem, burząc tym samym bariery, za którymi drzemały zmysły.

– Opowiesz mi o tym?

– Chciałam. – Żałowała, że odsunął rękę.

– Ale…?

– Właśnie zrozumiałam, że moje problemy nie istnieją.

– Jestem świadkiem tej chwili?

– Jesteś sprawcą, że zniknęły.

Żadne z nich nie było zaskoczone, kiedy ich usta zbliżyły się do siebie.

Patrzyła na niego w ciemnościach. Wsłuchiwała się w jego oddech. Był cichy, równy i spokojny. Jak wszystko, co Adam robił. Bardzo chciała, żeby ją objął, pragnęła zasnąć wtulona w człowieka, który ją rozumiał.

Goldfisch jednak nie spał. Ze stoickim spokojem znosił niemą inwigilację Moniki. Wierciła się długo i zasnęła dopiero przed świtem. Wtedy otworzył oczy i spojrzał na nią. Sen wygładził jej rysy i można sobie było wyobrazić, jak wyglądała mała Monika. Tyle że Goldfisch wyobrażał sobie coś zupełnie innego.

Wstrzymanie potężnej machiny promocyjnej było bardzo kosztowne, ale się udało. Kary umowne nie zrujnowały Auratusa dzięki poparciu i znajomościom Goldfischa. Jacek obserwował wszelkie możliwe media jak sęp – były hałaśliwe, ale o jego powieści nie pisnęły ani słowa. Prawie przestał wychodzić z mieszkania. Postanowił przełożyć swoją historię na formę sceniczną. Być może teatr był miejscem, który przyjmie jego zbłąkaną wyobraźnię.

Dni zlewały się ze sobą, a on pracował, nie mając pojęcia o rzeczywistości. Nie chciał jej. Dobrze czuł się tylko w swojej głowie.

Goldfisch i Monika spotykali się regularnie. Ona, ponieważ bardzo chciała się z nim spotykać, on, ponieważ nie umiał przestać. Odbywało się to zawsze na terenie jego posiadłości poza wiedzą świata.

Tego wieczoru też miała przyjechać, więc Goldfisch większość popołudnia spędził z Maurycym. Wybrali się na przejażdżkę konną. Ojciec z zadowoleniem stwierdził, że syn ma talent – mimo że jechał na koniu dopiero trzeci raz, dobrze trzymał się w siodle i, co najważniejsze, nie bał się wcale. „Trzeba będzie uważać, żeby nie zamienił odwagi w głupotę” – pomyślał Goldfisch, obserwując chłopca pokonującego łąkę stępa.

Rozłożyli się w cieniu brzozowego zagajnika raczącego się wilgocią pobliskiego strumienia. Goldfisch patrzył, jak chłopak pałaszuje kanapki. Sam nie był głodny.

– Kiedy przyjdzie Monika? – zapytał Maurycy, rozsypując dookoła kaskadę okruszków.

– Dzisiaj.

– Super. – Chłopiec uśmiechnął się szeroko.

– Lubisz ją?

– Jasne. – Maurycy wzruszył ramionami, jakby odpowiedział na najbanalniejsze pytanie świata.

Goldfisch sam nie był pewien, jaka odpowiedź by mu przypadła do gustu. Nie podobało mu się natomiast, że tak niewiele wiedział o wzajemnej relacji syna i Moniki.

– Chciałbym mieć taką mamę. – Chłopiec nie patrzył na ojca, więc nie mógł zauważyć zmiany na jego twarzy.

– Skąd ten pomysł?

– Wszyscy moi koledzy mają mamy.

– Bo ich urodziły.

– Monika mówi, że nie trzeba urodzić dziecka, żeby je kochać.

– Rozmawiałeś z nią o tym? – spytał Goldfisch ze zdziwieniem. Lubił słyszeć je tylko w cudzych głosach.

– Pewnie. Ona to wymyśliła.

– Powiedziała ci, że będzie twoją matką?

– Nieee. Zapytała, czy bym tego chciał. – Maurycy pomyślał, że dorośli czasami są tacy śmieszni.

– I co jej odpowiedziałeś?

– Że się namyślę. Dobrze, że dzisiaj przyjdzie, bo się namyśliłem. Rozmawiałem nawet z Rafałem. On ma nowego tatę i mówi, że jest fajniejszy od tego pierwszego.

– Zbieramy się!

– Już?

– Tak.

Goldfisch spakował plecak z prowiantem i przymocował go do siodła. Maurycy posłusznie wskoczył na swojego wierzchowca.

Nakładała makijaż przed rozświetlonym lustrem. Kiedyś była to czynność, której nie znosiła, odkąd jednak zbliżyła się do Adama, radziła sobie z nią całkiem nieźle. Od kiedy go poznała, wszystko stało się prostsze. Radość znów zaczęła wczepiać w nią swoje pazurki.

Dzwonek zadzwonił w momencie, kiedy przeglądała szafę z sukienkami. Nie spodziewała się nikogo. Od rozmowy w starym mieszkaniu Jacek przestał się do niej odzywać. A może to ona przestała się odzywać do niego? Prędzej czy później będzie musiała coś z tym zrobić.

Przy furtce stał Adam. Zobaczyła go przez wideofon. Wiedział, gdzie zamontowano kamerę, więc patrzył jej prosto w oczy. Od rana nie mogła doczekać się chwili, w której go zobaczy, ale spotkać się mieli u niego, a Goldfisch nie był człowiekiem, który zmienia plany bez powodu. Dlatego nie cieszyła się, wpuszczając go do środka.

– Nie mogłeś się doczekać? – zażartowała, żeby pokryć zdenerwowanie.

Wszedł do salonu, nie zdejmując płaszcza. Napięcie przekroczyło stan alarmowy. Ręce jej się trzęsły.

– Adam…

Zauważył, że paznokciem palca wskazującego skubie paznokieć kciuka.

– Powiedziałaś Maurycemu, że będziesz jego matką – odezwał się spokojnie, jak zawsze.

– Skąd wiesz? – Uśmiechnęła się z ulgą.

– Nie jesteś jego matką.

– Rozmawiałam z twoim dzieckiem o nas. – Milczał. – Kocham cię, a twój syn jest dla mnie częścią ciebie i…

– Sprawy zaszły za daleko – przerwał jej.

– Co zaszło za daleko, o czym ty mówisz? Moje uczucia to są sprawy?! – Nie potrafiła utrzymać krzyku na wodzy. – Znowu milczał. – Adam, kocham cię! Kocham wszystko, co jest twoje.

– I chcesz, żeby Maurycy był twój – mówił ciszej niż zwykle.

– Chcę, żeby był szczęśliwy.

– On jest szczęśliwy. – Słowa cięły powietrze na plastry.

– Musimy porozmawiać… poważnie. – Monice nie podobała się błagalna nuta we własnym głosie. Goldfisch czekał. – O tym, co zamierzamy. O tym, co mam powiedzieć Jackowi.

– Chcesz mu powiedzieć, że jestem twój – stwierdził raczej, niż zapytał.

– A nie jesteś? – wstrzymała oddech.

– To wszystko zaszło za daleko.

– Co zaszło za daleko?! Nie kochasz mnie?! – Odważyła się złapać go za ramiona i potrząsnąć nimi.

Wysunął się z jej rąk i ruszył w stronę wyjścia.

– Błagam…

Dogonił go jej szept. Odwrócił się. Stała na środku pokoju, a kąciki jej ust wygięły się w dół. Była brzydka, kiedy płakała, a drżąca broda obłąkiwała jej twarz.

„Własność – pomyślał. – Żądza posiadania jest nieuleczalna. Chęć zdobycia wszystkiego. Tyle że dla niej to wszystko nie istnieje. Podobnie jak ułamki dzielone przez dwa, zmniejszając się, dążą do nieskończoności, do której nigdy nie dotrą. Własność – pojemnik z magicznie zwielokrotnionym dnem. Monika była przepełniona pustką i opustoszała wypełnieniem. Tak jak Klara”.

Wyszedł cicho. Wiedział, że wyjdzie. Przyjechał tu tylko po to. Nie będzie niczego żałował. A jeżeli znajdzie się jednak coś takiego, nikt się o tym nie dowie. Adam Goldfisch podejmował tylko decyzje ostateczne.

Długo patrzyła na drzwi, jakby w ich świetle zapętlono reportaż upamiętniający wyjście Goldfischa. Przerwała bezruch, ciskając z pasją wazonem w ścianę. Ciemnoniebieskie szkło roztrzaskało się na sylwetce delikatnie roznegliżowanej kobiety z obrazu nad kominkiem. Jeden z odłamków wbił się w blade ramię, a Monika przez chwilę oczekiwała, że po alabastrowej płóciennej skórze popłynie krew. Potrzebowała jej teraz. Z zapamiętaniem niszczyła wszystko, co nawinęło się jej pod rękę. Salon, który urządzała przez kilka miesięcy, żeby jego wygląd i charakter wreszcie ją zadowoliły, zdemolowała w pięć minut.

Zdyszana, dzikim wzrokiem patrzyła na swoje obecne dzieło. Wszędzie walały się odłamki szkła, drewna i strzępy materiału. W promieniach zachodzącego słońca tańczyły drobinki kurzu. Wściekłość wyparowała z niej wraz z energią. Fala żalu wstrząsnęła ciałem i puściła potoki łez. Monika opadła na kanapę, nie zwracając uwagi na szkło. Płakała głośno i rozdzierająco.

Jacek siedział w wannie i bezmyślnie wpatrywał się w rdzawy zaciek, którym cieknąca woda pomalowała kawałek emalii, zdradzając nieszczelność kranu i nieczystość wody. Kąpiele pomagały mu w pracy, a odprężenie budziło wyobraźnię. Tak było kiedyś. Tym razem na to nie liczył. Wszedł do wody, bo poczuł, że śmierdzi. Od tygodnia nie napisał słowa, którego by nie zniszczył. Czyste kartki odradzały się jak wątroba Prometeusza i gapiły się z ekranu pustym obliczem. Natomiast rytmiczne kapanie wody pozwalało skupić się na dźwięku innym niż terkotanie własnych – coraz bardziej chaotycznych – myśli. Jacek zamknął oczy, próbując dopasować melodię, która mieściłaby się w jednostajnym tempie uderzających o powierzchnię kropli. Nie był pewien, czy dźwięk dobiegający spoza łazienki nie jest halucynacją przemęczonego umysłu. Dźwięk się powtórzył. Tym razem głośniej i w rytmie niepasującym do wodnego marszu. Jacek nie miał ochoty otwierać i rezygnować z ciepłego, mokrego azylu. Intruz był jednak uparty i ponawiał próby, waląc w drzwi coraz mocniej. W pewnym momencie hałas stał się na tyle irytujący, że Jacek wyszedł z wanny.

Podszedł do drzwi, zawiązując granatowy szlafrok frotté. Nie bawił się w zaglądanie przez wizjer. W domu nie było nic godnego uwagi dla złodzieja – miał tutaj tylko zdewaluowane myśli. W progu stał wysoki starannie ubrany mężczyzna, którego Jacek nigdy wcześniej nie widział.

– Pan Jacek Sobczyk? – spytał nienaturalnie wysokim głosem.

– Se mua – odparł Jacek, drapiąc się po pośladkach.

– Niech się pan ubierze. Czekam na dole. – Cienkogłosy nie bawił się w ceregiele.

– Na co pan czeka?

– Na pana. I nie ja, tylko pan Goldfisch.

– Goldfisch?

– Zaprasza pana do siebie. – Tajemniczy gość, niezainteresowany wrażeniem, jakie wywarł na rozmówcy, zszedł po schodach.

Jacek zamknął drzwi. Wyciągnął z szafy koszulę leżącą na dnie brudnych ubrań, co znaczyło, że była dokładnie tak samo świeża jak pozostałe, ale istniała spora szansa, że nieświeżość zdążyła się ulotnić i nie była już tak rażąca.

Nieznajomy czekał na niego przed klatką. Opierał się o bok dużego kombi i palił papierosa, którego czerwony koniec poruszał się w ciemności jak robaczek świętojański na uwięzi.

– Jestem – powiedział Jacek, stając koło emisariusza.

Jedynym komentarzem było suche pstryknięcie niedopałka i otwarcie drzwi od strony pasażera. „Facet wstydzi się swojego falsetu” – pomyślał Jacek, ciesząc się, że nie myśli o tym, co napisał, czy raczej – czego nie napisał.

Jechali po ulicach spokojnie. Było późno, chłodno i miasto zamknęło się w sobie. Jedynie kolorowe neony malowały im twarze. Nieznajomy prowadził w skupieniu. Jacek nie przerywał ciszy. Zmieniające się obrazy za oknem nie nudziły, a perspektywa tajemniczego spotkania intrygowała.

Goldfisch czekał na niego w gabinecie zastawionym matowymi czarnymi meblami, na których stało pełno biurowych przyborów. Siedział w fotelu, kiedy Farinelli, jak nazywał swojego kierowcę, otworzył przed Jackiem drzwi i natychmiast się ulotnił.

Jacek zamrugał oczami, przyzwyczajając je do jaskrawego światła spływającego z sufitu. Goldfisch wstał i uścisnął mu dłoń.

– Witam.

– Dobry wieczór. – Jacek rozglądał się po gabinecie. – Nie będę cię przekonywał, że nie jestem zaskoczony, bo jestem.

– Zaprosiłem cię na szczerą rozmowę, więc niczego nie udawaj – usłyszał w odpowiedzi.

Usiedli na bliźniaczych fotelach.

– Dawno się nie widzieliśmy.

Zapadło milczenie. Niezbyt zręczne w pojęciu Jacka i kompletnie naturalne w pojęciu Goldfischa.

– Dużo się zmieniło od naszego ostatniego spotkania.

Jacek wzruszył ramionami. Była to prawda, ale na tyle przykra, że nie miał ochoty o tym rozmawiać.

– Jak się miewa Monika?

– Świetnie. Jest sławna i bogata.

– Taaak… – Goldfisch przeciągnął samogłoskę. – Kochasz ją?

Pytanie było zaskakujące, a odpowiedź wymagała namysłu.

– Dlaczego pytasz? – Spróbował ją ominąć.

– Odpowiem na wszystkie twoje pytania, ale dopiero wtedy, gdy ty odpowiesz na to jedno.

„Przyjechałeś do faceta, który w stawianiu warunków zdobył czarny pas, więc nie dziw się, że to robi” – pomyślał Jacek.

Otumanieni z Moniką własnymi problemami oddalili się od siebie, ale traktował ten stan jako przejściowy. Ostatnia awantura była gwałtowna, a wzajemny żal – jak na ich standardy – niespotykanie duży. Jacek był jednak pewny, że zdołają go pogrzebać. Kiedyś.

Czy ona też była tego pewna? Nagle odczuł potrzebę znalezienia się blisko Moniki. Chciał ją przytulić i powiedzieć, że jakoś to będzie.

– Tak. Kocham Monikę – powiedział z przekonaniem.

– Ja też. – Goldfisch był nie mniej szczery.

Sok, który popijał Jacek, zatrzymał mu się w ustach, jakby zabłądził w drodze do gardła.

– Słucham? – wykrztusił wreszcie.

– Widzisz… – Goldfisch nieznośnie wolno dobierał słowa. – Całe życie poświęciłem na to, żeby poznać samego siebie.

– Nie zmieniaj tematu.

– Tylko dzięki samopoznaniu mamy szansę nad sobą panować. – Gospodarz nie zwrócił uwagi na protest Jacka. – A tylko panując nad sobą, można do czegoś dojść.

– Cieszę się, że jesteś, kurwa, doskonały.

– Niestety okazało się, że nie. Bardzo nie chciałem się w niej zakochać, a jednak… – Trywialnie rozłożył ręce.

– Zapewniam cię, że takich jak ty jest więcej – zakpił Jacek.

– Tyle że oni z nią nie sypiają. – Ani jeden mięsień nie zmienił wyrazu twarzy Goldfischa.

Twarz Jacka pozostała równie nieruchoma, zmieniając jednak kompletnie barwę. Była teraz biała jak kartki, które starał się zapisać z takim mozołem.

– Po co mi to powiedziałeś? – wymamrotał.

– Bo jestem ci to winien.

– Co mi jesteś winien, skurwysynu?! – Fala wściekłości przerwała wszelkie tamy.

– Uczciwość.

Jacek patrzył na niego z niedowierzaniem.

– Mówiłem, że nie ma takiej rzeczy, której bym dla ciebie nie zrobił.

Po tych słowach Jacek zerwał się i uderzył Goldfischa w twarz. Głośne klaśnięcie odbiło się od ścian.

– Dlatego poniosę konsekwencje braku samokontroli. – Goldfisch jakby nie zwrócił uwagi na cios, który pozostawił na jego na policzku czerwone pręgi.

– Nie trzeba. – Uderzenie uspokoiło Jacka.

Stał koło fotela i przecierał oczy. Goldfisch czekał.

– Monika nie jest kobietą, która miewa… przygody – powiedział Jacek, nie bardzo wiedząc, skąd to wie.

– To prawda – powiedział z przekonaniem gospodarz.

– Jeżeli się zdecydowała, to znaczy, że… – mówił coraz wolniej Jacek, jakby słowa były zbyt duże i nie mogły przecisnąć się przez usta – …że cię kocha.

– I co z tego? – Goldfisch wyglądał, jakby naprawdę się zdziwił.

– Nie będę wam przeszkadzał. – Jacek podszedł do drzwi. Chciał się stąd wydostać jak najszybciej.

– Zrobisz, co zechcesz, ale nie ma żadnego „nas”. – Goldfisch nie ruszył się z miejsca.

– A co się stało? – Jacek nie miał pojęcia, jaką odpowiedź chciałby usłyszeć.

Goldfisch milczał, a w jego milczeniu nie było bezradności.

– Powiedziałeś, że odpowiesz mi na każde pytanie.

– To prawda.

– Dlaczego postanowiłeś się przyznać?

– Gdybyś mi powiedział, że jej nie kochasz… Wmówiłbym ci, że chciałem zagrać z tobą w szachy.

– To nie jest odpowiedź. Jak długo to trwa?

– Trzy miesiące i dwanaście dni.

– I nagle, dzisiaj w nocy stwierdziłeś, że musisz mi o tym powiedzieć, tak? Bo co?

– Poznałem ją o sekundę za długo. – Głęboka pionowa zmarszczka pogłębiła się na czole Goldfischa. – Ale dzięki temu wreszcie mogę się odwdzięczyć.

– Co ty pieprzysz? – Jacek nie miał ochoty słuchać dłużej tego człowieka. – Nie chcę żadnej wdzięczności. Ponoś sobie konsekwencje, jakie chcesz, ale ją zostaw w spokoju, rozumiesz?

Wyszedł, trzaskając drzwiami, co stawało się ostatnio jego zwyczajem.

Gdyby ktoś zajrzał do gabinetu, spotkałby w nim starego zmęczonego człowieka.

Ale nikt nie zajrzał.

Dźwięk telefonu obudził Monikę śpiącą na kanapie. Otworzyła oczy, które zaprotestowały pieczeniem powiek. Dzwonił Jacek.

– Cześć, co się stało? – odebrała, chociaż wymodulowanie naturalnego głosu kosztowało ją sporo wysiłku, a efekt i tak nie zachwycał.

– Rozmawiałem z Goldfischem – odpowiedział spokojnie Jacek, a Monice wydawało się, że nie udaje. – Nie będę wam przeszkadzał.

– Nic nie rozumiesz… – powiedziała pierwsze, co przyszło jej do głowy. Miała za mało czasu do namysłu nad lepszymi słowami.

– Nie dzwonię po to, żeby rozmawiać o mojej inteligencji.

– Zastanowiłeś się chociaż przez chwilę, co mogłam czuć po tym, jak zamknąłeś się w swoim pieprzonym pokoju?! – Sen zregenerował Monice siły, ale też przywrócił rozpacz. – Nie, nie w pieprzonym pokoju, tylko w pieprzonej głowie!

Sygnał przerwanego połączenia nie przerwał wściekłości. Z całej siły ściskała telefon, a ciałem wstrząsały dreszcze. Wystukała numer do Jacka. Automat natychmiast poinformował o niedostępności abonenta. Po dłuższym namyśle spróbowała dodzwonić się do Adama. Również nie odebrał. Nie włączyła się też automatyczna sekretarka.

Monika nie mogła doczekać się poranka. Czas nigdy nie płynął tak wolno. Kiedy wybiła upragniona ósma (z jakiegoś powodu kobieta uznała, że to odpowiednia pora na składanie wizyt), była już po czterech kawach, a niedopałki wysypywały się z popielniczki.

Jadąc przez zatłoczone ulice i przeciskając się między samochodami pełnymi sfrustrowanych kierowców, zazdrościła im. Marzyła o tym, żeby korek na drodze był jej jedynym problemem.

Posiadłość Adama znajdowała się niecałe dwadzieścia kilometrów od centrum, a dotarcie do niej zajęło Monice prawie dwie godziny. Zatrzymała samochód pod szpalerem żółto-czerwonych o tej porze roku klonów, które prowadziły wzdłuż muru do wykutej z żelaza bramy. Z każdym krokiem narastał w niej lęk, który przy bramie przeobraził się w proste pytanie: „Właściwie to po co tu przyjechałaś?”. Nie odpowiedziała, tylko zadzwoniła. Nikt nie odebrał, więc ponowiła próbę. Drażniło ją to, że brak odzewu sprawia ulgę. Wreszcie zza rogu domu wyszedł Farinelli. Niczym skazaniec objęła rękami zimne pręty i czekała, aż podejdzie do bramy.

– Dzień dobry pani – przemówił Farinelli swoim niedorzecznym falsetem.

– Przyjechałam do Adama.

– Pan Goldfisch wyjechał.

– Nie kłam. Jeszcze wczoraj tu był.

– Wyjechał dzisiaj rano.

– Dokąd? – Nie miała złudzeń, że powie jej prawdę.

– Pan Goldfisch nie informuje mnie o swoich planach.

– Kiedy wróci? – Farinelli tylko wzruszył ramionami. Korzystał z gestów, kiedy tylko się dało.

– Powiedz mu, że byłam. – Zgodne skinięcie głową. – Albo nie.

Nie wiedziała, czy wykonał kolejną pantomimę, bo ruszyła w stronę samochodu. Farinelli z zainteresowaniem, o które nikt by go nie posądził, patrzył na jej rozkołysane biodra.

Goldfisch wszedł do wielkiego salonu, po którym szybowały na uwięzi kryształowe żyrandole. Nigdy nie rozumiał bezguścia panującego w Hollywood, ale zdawał sobie sprawę, że jest ono ogólnie przyjęte, a w tym świecie znaczyło to tyle samo co obowiązujące. Przynajmniej jeżeli chodzi o producentów filmowych.

Wymienił zwyczajowe uprzejmości z opalonym mężczyzną o nienaturalnie białych zębach i natychmiast przeszedł do interesów.

Maciej Kruk – łysiejący grubas i dyrektor firmy Auratus – poprosił ją o spotkanie w cztery oczy na kilka godzin przed posiedzeniem rady nadzorczej. Ucieszyła się, bo każdy nieosobisty problem pozwalał jej choć trochę oderwać się od prywatnych problemów. Spotkali się w pustej sali konferencyjnej. Kruk, mający naturalne skłonności do histerii objawiającej się pociąganiem nosem, powitał ją, ocierając chusteczką czoło zajmujące już ponad pół głowy. Poczuła od niego alkohol, co wywołało u niej tylko litość. Wyglądał na cierpiętnika.

– Co się dzieje, panie Maćku?

– Niedobrze się dzieje. Co ja mówię, niedobrze, bardzo niedobrze – odpowiedział, krasząc swoją wypowiedź całą gamą dźwięków wydobywających się z nosa.

– A konkretnie?

– Nie wiem, jak mam to powiedzieć.

– Najlepiej wprost. – Zachęciła go uśmiechem.

– Grozi nam bankructwo – wypowiedzenie tego krótkiego zdania musiało wysuszyć mu gardło, bo nalał sobie szklankę wody i wypił ją jednym tchem.

– To chyba jakiś żart. – Monika pomyślała, że ma nauczkę, żeby następnym razem nie zatrudniać histeryków, nawet jeżeli legitymują się świetnymi kwalifikacjami.

– Chciałbym żartować, co tam chciałbym, bardzo bym chciał.

Dyrektor usiadł na wygodnym krześle, z rodzaju tych, na których spędzał większą cześć życia, i odpiął górny guzik koszuli, starając się nie poluzować krawata, żeby nie wyglądać jak flejtuch.

– Wiem, że ostatnio nie poświęcałam firmie tyle czasu, ile powinnam. – Monika potrafiła być dla siebie wyrozumiała. – Ale znam wyniki sprzedaży i zestawienie bilansów z zeszłego miesiąca.

– Ale co mi pani mówi o zeszłym miesiącu?! – Kruk nigdy dotąd nie podniósł na nią głosu. Zwykle się umizgiwał. – Zainwestowaliśmy potężne pieniądze w nową fabrykę z całą infrastrukturą!

– Pamiętam. Stać nas na to. – Nudził ją.

– Było nas stać, bo współpracę zaoferowało konsorcjum Goldfischa.

– No i…? – Ogarnęło ją złe przeczucie.

– I wycofało się!

– To niemożliwe! – Próbowała zebrać myśli.

– Owszem, możliwe. W dodatku umowa została tak skonstruowana, że możemy ich pocałować… Przepraszam… – poprawił się pośpiesznie.

Oparła kolana o kant konferencyjnego stołu i poddała się bezmyślnej obserwacji błyszczącego od potu czoła dyrektora.

– Jakie mamy szanse? – spytała wreszcie, domyślając się odpowiedzi.

– Żadnych. Jeżeli się z nim nie porozumiemy, zlicytują nas.

– Ktoś z nim rozmawiał? – Odpowiedź na to pytanie również znała.

– Tylko z prawnikami. Sam Goldfisch przepadł jak kamień w wodę.

Zapadła przytłaczająca cisza.

– Dlaczego to zrobił? – Kruk patrzył na nią z bezradnością małego dziecka.

– Nie wiem – szepnęła, zastanawiając się, czy na pewno.

Goldfisch nie lubił długich lotów. Gdyby ktoś wymyślił szybszy sposób przemieszczania się, nie wahałby się ani chwili i zainwestował w to przedsięwzięcie cały swój majątek.

Od samego rana Atlantyk mrugał do niego błękitem z niskości dziesięciu kilometrów. Mimo że biznesmen wykupił najdroższy bilet w najdroższym samolocie, czuł się fatalnie. Nogi mu spuchły i przypominały miękkie, sparciałe balony. Minęli majaczące w dole Bermudy, o czym poinformował pilot. Wyglądały jak wszystkie inne wyspy. Na wschód od nich samolot wbił się w pasmo burzowych chmur, o czym nikt pasażerom nie wspominał.

Adam śledził film emitowany z podsufitowego monitora. Zainteresował się nim dopiero w momencie, kiedy monitor zgasł, a na wyświetlaczu nad siedzeniem pojawiła się informacja o konieczności zapięcia pasów. Mężczyzna miał swój zapięty, chociaż nie wiedział, przed czym może go to uchronić. Parę razy się nad tym zastanawiał jeszcze w czasach, kiedy takie tematy zajmowały jego uwagę.

Niebo za oknem ciemniało z prędkością ośmiuset kilometrów na godzinę. Tąpnięcie było gwałtowne i tylko dzięki zapiętemu pasowi Goldfisch nie rozbił sobie głowy o sufit. „A jednak uczymy się przez cały czas” – ucieszył się, śledząc szklankę z drinkiem sączonym przez sąsiada w rzędzie przed nim. Szklanka szybowała ku górze, przyczepiona do dłoni. Twarze pasażerów zamarły w skupieniu. Ich mózgi jeszcze nie zaczęły się bać.

Poczuł, że zatkało mu uszy. Ciśnienie gwałtownie spadało. Szklanka wciąż nie uwolniła się od uchwytu współpasażera, ale drink (sądząc po zapachu – gin z tonikiem) dużym chlustem opuszczał szklaną przystań. „Teraz powinno mi przebiec przed oczami całe życie” – pomyślał Goldfisch z autentycznym zainteresowaniem, czy rzeczywiście tak będzie. Przed oczami miał jednak tylko szybującą bezbarwną ciecz, a w uszach ciszę i ucisk. „Jakieś ostatnie refleksje? Złote myśli dla syna?” Kiedyś czytał o ludziach, którzy pisali SMS-y ze spadających samolotów. Co miałby napisać? Że życie to ciągła pogoń za szczęściem i ucieczka przed cierpieniem? Nawet jego mały synek porzygałby się, czytając taki banał. A może napisać mu, że ucieczka przed cierpieniem szybko sama w sobie staje się bólem? Niestety, sama pogoń za szczęściem nie staje się radością. „Tak zwane szczęście, nawet złapane i zamknięte na cztery spusty w sejfie, wietrzeje i staje się złudzeniem”.

Podejrzewał, że człowiek rodzi się ze zdolnością odczuwania szczęścia bądź jej brakiem. „Może w DNA jest odpowiedzialne za to ogniwo? Ależ jestem nienasycony” – roześmiał się do swoich myśli. – Zupełnie jak one”.

Gin z tonikiem ominął go wysokim łukiem, kierując się w stronę pasażerów siedzących w tylnych rzędach.

Miał łatwy start. Nie pamiętał dziadka, który zdeponował w szwajcarskim banku ogromny majątek, zanim przerobili go na mydło. Adama wychowywała matka, która wpoiła mu żelazną konsekwencję w życiu. Była inna niż wszystkie kobiety, które później spotkał. Zanim umarła, powiedziała mu, żeby nie zaprzepaścił szansy. Teraz byłaby z niego dumna.

Szklanka opróżniona z ginu wylądowała mu na ramieniu, po czym stoczyła się na podłogę. Przełknął ślinę, dzięki czemu usłyszał odgłos tłuczonego szkła. Zerknął na zegarek. Gdyby nie to, że nie wylądują, za dwie godziny powinni znaleźć się w Europie.

Zabezpieczył Maurycego na wszelkie możliwe sposoby. Chłopak jest mądry, poradzi sobie. Goldfisch zamknął oczy, żeby przypomnieć sobie jego twarz. Niestety, pojawiła się zupełnie inna. Ucieszył się, że spadają tak szybko.

Na pokładzie ciągle panowała cisza. „Zdążą zacząć krzyczeć?” – zastanowił się w obawie, że zaraz zrobi się głośno. Usadowił się wygodniej, kiedy samolot przestał spadać. Wyczuł to każdym nerwem, podobnie jak inni pasażerowie.

Z zakątków całej przestrzeni pasażerskiej zaczęły dobiegać pierwsze nieśmiałe odgłosy przerażenia. Facet siedzący obok rozluźnił chwyt, którym miażdżył oparcie fotela. Jeszcze kilka, może kilkanaście sekund oczekiwania na kolejne tąpnięcie. Nie nastąpiło. Na pokładzie rozpętała się histeria.

Adam patrzył na młodą stewardesę aplikującą valium kobiecie, która opowiadała jej, że ma dwoje dzieci. Dziewczyna dzielnie udawała, że słucha, chociaż sama przed chwilą spadała podobnie jak pasażerka. Nie miała co prawda dzieci, ale sama ledwie przekroczyła próg dorosłości.

Goldfisch rozpiął pas i podszedł do stewardesy. Objął ją w pasie. Odwróciła się gwałtownie, jakby był sprawcą burzy. Uśmiechnął się do niej najserdeczniej, jak potrafił.

– Pomogę pani – powiedział.

Samolot ustabilizował lot.

Piiip!

Cześć, Monia, słuchaj, musimy się koniecznie zobaczyć. Niestety nie mam dobrych wiadomości. Amerykański producent się wycofał. Nie mam pojęcia dlaczego. Mieliśmy dograne szczegóły kontraktu. Mogę ci pokazać mail, w którym się zarzeka, że nie wyobraża sobie nikogo innego do tej roli i albo zrobi ten film z tobą, albo wcale. Kłamał, bo z tego co wiem, trwają prace przygotowawcze. Na razie nie udało mi się go namierzyć, ale…

Zwinęła dłoń w pięć.

Następna wiadomość.

Piiip!

Cześć, córeczko, mówi mama. Bardzo się z tatą martwimy. Krawczyńska, wiesz, ta z kiosku, przyniosła gazety i tam bardzo źle o tobie piszą. Podobno nie mieszkasz z Jackiem. Nie wiem, co się stało. Dlaczego się nie odzywasz? On też nie odbiera. W internecie napisali, że twoja firma zbankrutowała. Ja tam nie wierzę w to, co oni wypisują, ale się martwię. Wiesz, jak to jest, jak człowiek ślepy, to wszędzie diabła wypatrzy. Odezwij się. Mama.

Jacek przystąpił do swojego nowego porannego rytuału. Na zawalonym papierami stole ustawił kubek z kawą, po czym zamaszyście rozprostował gazetę z ogłoszeniami o pracę. Wysunął zza ucha ołówek i zawiesił ostrze nad zadrukowanym papierem. W miarę jak z kubka ubywało kawy, ołówek wędrował coraz niżej. W połowie kubka Jacek przewrócił stronę. Był coraz mniej wybredny, jednak ciągle nie na tyle głupi, żeby rzucać się na oferty pracy, o której nie miał pojęcia.

Właśnie rozważał sens zadzwonienia do firmy oferującej zatrudnienie przy utrzymywaniu zieleni miejskiej. Pogoda była wredna, ale zajęcie nie napawało go wstrętem. No i nazwa firmy całkiem niezła: Zieleń Miejska. Sięgnął po telefon w momencie, kiedy ten się rozedrgał (Jacek wyłączał dźwięk, odkąd zaczął sypiać w najmniej oczekiwanych porach). Numer, z którego dzwoniono, był zastrzeżony.

– Słucham?

– Witam serdecznie – powitał go głos tak miły, że Jacek natychmiast wyobraził sobie rozmówcę. Musiał to być młody uroczy blondyn o śnieżnobiałym uśmiechu i oczach nieskażonych podłością. Na pewno zaraz spróbuje mu coś sprzedać. – Czy mam przyjemność rozmawiać z panem Jackiem Sobczykiem?

– To ja – bąknął Jacek, zadając sobie pytanie, kto ostatnio miał jakąkolwiek przyjemność z nim konwersować.

– Moje nazwisko Igielski. Kiedy moglibyśmy się zobaczyć?

Facet nie owijał w bawełnę.

– W jakiej sprawie?

– Z gatunku tych, które nie nadają się na telefon. – Uśmiech rozmówcy musiał się poszerzyć.

– Nie pytam o szczegóły.

– Jeśli panu powiem, o co chodzi, zapyta pan natychmiast.

– Brzmi ciekawie.

– Prawda?

– Kim pan jest? – Gdyby mu nie odpowiedział, odłożyłby słuchawkę.

– Dziennikarzem.

Taka odpowiedź Jacka zaintrygowała, więc umówił się na spotkanie.

Wyobraźnia lubi płatać figle. Przy stoliku w samym rogu pretensjonalnej kawiarni siedział gruby trzydziestolatek. Jasnoszara marynarka przykrywała koszulę w kolorze spranego błękitu. Spod rozpiętego kołnierzyka wystawała kępka włosów. W kawiarni było duszno. Jacek przedstawił się grzecznie i uścisnął miękką dłoń Igielskiego.

– Polecam tort bezowy – zareklamował dziennikarz ciastko, którego kruche resztki walały się po stojącym przed nim talerzyku. Jego głos ciągle brzmiał, jakby mówiący się uśmiechał, ale teraz Jacek już wiedział, że to cecha wrodzona – Igielski był poważny.

Pisarz dostrzegł też, że w spojrzeniu dziennikarza nie brakowało podłości.

– Dziękuję, jestem na diecie.

– Pan? Nie wierzę.

– Przejdźmy do rzeczy. – Jackowi nie spodobał się ten typ, ale tym bardziej był ciekawy, czego od niego chce.

– Cenię sobie konkretnych ludzi – powiedział Igielski, po czym wpakował sobie do ust ostatni kęs tortu.

– To jest nas dwóch.

– Konkretny i błyskotliwy. – Rozmówca dopiero teraz się uśmiechnął, odsłaniając drobne zęby.

Jacek poczekał, aż dziennikarz sporym łykiem coli przepłucze gardło po ciastku.

– Ale tacy muszą być pisarze. – Igielski starannie oczyścił usta serwetką. – Zanim przejdę do konkretnych pytań, pozwolę sobie przedstawić warunki współpracy.

– Chce mnie pan zatrudnić? – „Co za zbieg okoliczności” – pomyślał.

– W pewnym sensie – zagadkowo odpowiedział Igielski.

Cierpliwość Jacka ulotniła się całkowicie. Dziennikarz to wyczuł, bo natychmiast zaczął mówić i nawet trochę przyspieszył.

– Zrobię z panem wywiad, za który oczywiście dobrze zapłacę.

– To miłe. I niespotykane.

– Jeżeli zgodzi się pan ujawnić swoje personalia, zapłacę panu dziesięć tysięcy. Jeżeli nie, zapewniam panu anonimowość, ale oczywiście pieniążki będą nieco mniejsze.

Jacek patrzył na Igielskiego zbity z tropu. W swoim życiu zdarzało mu się udzielać wywiadów, ale nigdy mu za to nie płacili.

– Może mi pan powiedzieć, dlaczego miałbym się nie podpisać pod tym, co mam do powiedzenia?

– Nie każdy to lubi – sarknął dziennikarz.

– Jestem autorem, który nie ma problemu mówić o swojej twórczości i…

– Ajajajaj… Założył pan, że będziemy rozmawiać o pańskiej twórczości – bardziej wyjęczał, niż powiedział Igielski.

– To źle?

– Dobrze. Tylko że założenie jest mylne. – Igielski uśmiechnął się głupkowato.

– To o czym mam mówić?

– O żonie.

Gwałtowne rozszerzenie źrenic Jacka umknęło uwadze redaktora, ponieważ unikał wzroku rozmówcy, dlatego kontynuował, zapominając o ostrożności.

– Ostatnio w życiu naszej eksportowej gwiazdy dzieje się wiele ciekawych rzeczy, co naturalnie wzmaga zainteresowanie czytelników, a pan jako pisarz doskonale sobie zdaje sprawę z tego, że czytelnik to nasz pan.

Po tych słowach wypadki potoczyły się szybko, a ich efekty czytelnicy prasy brukowej mogli obejrzeć w obszernym fotoreportażu zatytułowanym Agresja zapomnianego pisarza. Do zdjęć dołączony był zjadliwy artykuł podpisany pseudonimem, ale Jacek nie miał wątpliwości, że wyrok wykonał na nim sam poszkodowany – redaktor Igielski, który na największym zdjęciu był wykopywany przez szeroko otwarte drzwi wprost w jesienną kałużę. Jacek żałował, że fotograf, który – jak się okazało – siedział przy sąsiednim stoliku, nie zdążył uchwycić momentu, kiedy dziennikarz dupą rozpryskuje wodę wprost na przechodniów. Mimo to materiał mu się podobał. Jego ulubionym sformułowaniem było: „Oto, czym kończy się frustracja człowieka, któremu wydawało się, że ma talent”.

Człowiek, któremu wydawało się, że ma talent, podjął sezonową pracę przy pielęgnacji zieleni miejskiej, przestającej o tej porze roku zasługiwać na miano zieleni. Osiem godzin dziennie grabił liście i od czasu do czasu podnosił z ziemi pomarszczone ze starości kasztany. Uspokajało go to. Zaczynał powoli żałować, że praca jest dorywcza i prawdopodobnie nie będzie mógł utrzymywać w porządku miejskiej bieli, którą czuło się w porannym powietrzu.

Mariusz wchodzi do salonu, w którym na kanapie leży przykryta kocem Weronika. Mariusz staje nad nią i chwilę jej się przypatruje. Weronika otwiera oczy. Przeciąga się w taki sposób, że koc zsuwa jej się z ramion. Jest kompletnie naga.

Weronika: Wiedziałam, że przyjdziesz.

Mariusz: Widzę.

Weronika wstaje i zaczyna całować namiętnie Mariusza. Po chwili go rozbiera i oboje lądują w łóżku. Następuje perwersyjna scena erotyczna.

Cięcie.

Monika zapaliła kolejnego papierosa. Zaciągnęła się mocno i wystukała numer do swojej agentki.

– Co to za gówno?

– Powiedziałaś mi, żebym ci załatwiła cokolwiek.

– Ale nie wspominałam, że to ma być pornos!

– Reżyser twierdzi, że to bardzo poetycki film.

– Jestem w trzech scenach. W dwóch się pierdolę, a w jednej rozmawiam o pierdoleniu! Nago!

– Ale to są jedyne sceny erotyczne w tym filmie.

Monika zgasiła dopiero co zaczętego papierosa tylko po to, żeby zapalić następnego. Już sama nie wiedziała, czy bardziej uspokaja ją palenie, czy niszczenie papierosów.

– To może niech Weronikę zagra jakaś młoda dupa, a ja…

– Monia, przecież cię znam. Pierwsza rzecz, o którą zapytałam, to to, czy nie mogłabyś zagrać Oliwii. Niestety reżyser uważa, że nikt tak jak ty nie nadaje się do roli Weroniki.

– W takim razie powiedz mu, że on tak jak nikt nadaje się do roli zwiędłego kutasa. Oczywiście w bardzo poetyckim filmie.

Nie słyszała już reakcji agentki, bo wyłączyła telefon.

Matka przyjechała dwa dni później. Niezapowiedzianie. Stanęła w progu dwadzieścia pięć minut po czwartej. Monika wiedziała to dokładnie, bo zanim zadzwonił dzwonek, w skupieniu studiowała tarczę zegara, po której biegały wskazówki.

Mama miała ze sobą dużą skórzaną torbę, którą córka pamiętała z czasów dzieciństwa. Torba starannie konserwowana przez ojca pastą do butów dzielnie opierała się zębom czasu.

Matka długo tuliła Monikę do piersi, aż ta przypomniała sobie, jaka jest malutka. Mechanicznie głaskała matkę po plecach, przejeżdżając po śliskim materiale zbyt obszernego płaszcza.

– Dlaczego nie powiedziałaś, że przyjeżdżasz? – wyszeptała.

– Bo nie wiedziałam. – Matka wygramoliła się z płaszcza i rozglądała za wieszakiem.

Monika odebrała ubranie i powiesiła w zabudowanej szafie wnękowej.

– Od rana mnie nosiło. To ojciec wreszcie powiedział: „Jak cię ma nosić, to już lepiej jedź”.

– Mogłaś zadzwonić z pociągu, wyjechałabym po ciebie.

Głaskała matkę po włosach, nie mogąc przestać jej dotykać.

– Po co dzwonić, jak nie odbierasz? – stwierdziła bez pretensji.

– Czasem to się nawet zastanawiam, czy masz telefon. – Monika uśmiechnęła się przepraszająco, bo wiedziała, że to przytyk.

Przeszły do salonu, uprzątniętego, ale ciągle noszącego ślady rozpaczy. Matka nie kryła ciekawości.

– Jesteś głodna? – zagaiła sztywno. Zrezygnowała z oględzin i spojrzała smutno na córkę.

– Co? – nie wytrzymała Monika.

– Co się tu dzieje? – Zwykle uśmiechnięta kobieta wyglądała teraz na pięć lat starszą niż chwilę wcześniej.

– Nic się nie dzieje. Co się ma dziać?

Matka usiadła i rozpakowała torbę. Powidła śliwkowe zrobione przez nią. Biała kiełbasa zrobiona przez ojca. Monika bez zaglądania do środka mogła zrobić inwentaryzację. Milczenie matki drażniło ją tak samo jak jej pytania.

– Tu masz powidła śliwkowe. Z tego roku. Było dużo słońca i wyszły bardzo dobre. A tu biała kiełbasa. Czosnkowa. Tatuś wie, że ją uwielbiasz i…

– Przywiozłaś mi jedzenie? – bezlitośnie ucięła wyliczanie Monika.

– Nie – matka na chwilę przestała rozpakowywać torbę, po czym ponownie zanurzyła ręce w jej sparciałej otchłani.

– Zostaw tę cholerną torbę! – Monika wyszarpnęła torbę z pomarszczonych dłoni, pęto kiełbasy smętnie zawisło ze stołu. – I przestań patrzeć na mnie jak wyrzut sumienia!

– Ja na ciebie patrzę jak matka na córkę. Inaczej nie umiem – powiedziała starsza kobieta z przejęciem.

– Co jeszcze wyszpiegowałaś?! Co jem? Z kim sypiam?! No co?!

– Wiem, z kim nie sypiasz. I martwi mnie to, bo Jacek to dobry chłopak.

– Skąd wiesz?! Bo zjadłaś z nim obiad w pierwszy dzień świąt?! Skąd go, kurwa, znasz?! – Miała ochotę potrząsnąć wątłymi ramionami matki. Była wściekła, że się wściekła.

– Znam go przez ciebie – mówiła cicho matka, z jakimś uporem. – I kocham, boś ty go wybrała.

– W takim razie kopnij go w dupę, bo wybrałam źle! – wycedziła Monika.

– Co się stało? Opowiedz mi o tym… – Matka podjęła kolejną próbę porozumienia.

– Nie będę o tym rozmawiać.

– To źle.

– Pewnie, że źle! Nie zauważyłaś, że ja wszystko robię w życiu źle?!

– Nigdy nie umiałaś się cieszyć. – Matka podniosła rękę, żeby odsunąć kosmyk włosów, który opadł Monice na czoło, ale ta odsunęła głowę.

– Kiedy to zauważyłaś? Jak byłam dzieckiem? Z czego się miałam cieszyć? Z tego, że nie mam swojego kąta? Że na nowe gacie muszę czekać w kolejce? A może z tego, że każdy tydzień jest pieprzoną kalką poprzedniego tygodnia?!

– Dbaliśmy o ciebie.

– Masz rację, powinnam wam być wdzięczna – prychnęła Monika. – Pokazaliście mi, jak beznadziejne może być życie.

– Moje życie nie jest beznadziejne. – Starsza kobieta dumnie podniosła głowę.

– Jak bardzo trzeba się oszukiwać, żeby w to uwierzyć? – Monika tak bardzo chciała, żeby matka cierpiała tak jak ona.

Patrzyły na siebie pełne żalu i braku wiary, że wypowiedziane słowa zostaną zapomniane. Wreszcie matka wstała i zaczęła metodycznie zapinać torbę. Monika powstrzymała odruch, żeby ją objąć. Już nigdy nie zapomni momentu, w którym zwalczyła w sobie chęć przytulenia matki.

– Zostań… – wykrztusiła.

Kobieta powoli pokręciła głową.

– Proszę… – szepnęła Monika.

Matka wolno weszła do przedpokoju. Postawiła torbę na podłodze i założyła płaszcz. Zobaczyła na nim plamkę i potarła ją wierzchem dłoni. Plamka nie zeszła. Kiedy zapięła ostatni guzik, podniosła głowę. Była niska, a chciała popatrzeć córce w oczy.

– Monisiu… – Broda lekko jej zadrżała. – Żyj tak, żeby miał ci kto zamknąć oczy. – Na chwilę ujęła jej buzię w dłonie.

Wyszła. Nie pozwoliła się odprowadzić.

Jacek zgarnął kolejną porcję brązowych powyginanych suchych liści w duży stos. Musiał zwalczyć chęć zanurzenia się w tym dużym pachnącym jesienią kopcu. Odstawił grabie i z wewnętrznej kieszeni kurtki wyciągnął zapałki. Wygrzebanie nory w liściach i napakowanie tam zmiętej gazety zajęło kilka sekund. Papier zajął się ogniem, który niczym nowotwór trawił liście od środka, szybko zamieniając się w mleczny dym. Mdlącosłodkawy zapach przyjemnie nęcił nozdrza. Jacek stanął do wiatru tak, żeby dym okadzał całą jego sylwetkę. Przymknął oczy i uśmiechnął się do wspomnień.

Październik był miesiącem, w którym cały sierociniec uprzątał ogródki działkowe. Jacek lubił ten czas. Potem następowały trudne listopadowe wieczory, kiedy płakał w poduszkę, tęskniąc za nieznanym.

„Dzisiaj tęsknię za sierocińcem” – pomyślał, otwierając oczy, które zaczęły łzawić. Z trudem powstrzymał kaszel.

– Sobczyk?! – Wydało mu się, że to dalszy ciąg wspomnień z dzieciństwa. – Sobczyk, jak Boga kocham!

Z bocznej alejki parkowej wylała się zwalista postać w małym kapelutku, pod którym jaśniała rozradowana gęba. Musielik wyglądał jak kretyn bez względu na miejsce i porę roku.

– Mówią, że świat jest mały, a przypadki chodzą po ludziach, ale żeby do tego stopnia, panie Jacku? – wysapał, ściskając zmarzniętą dłoń.

– Dzień dobry. – Jacek nie lubił wylewności prawie tak jak prezesa firmy Musielik Press.

– Tropię pana od tygodnia, a pan tu liście sobie pali? – udawał złość wydawca.

– Tropi mnie pan? – Jacek oparł się o grabie, obejmując je oburącz.

– Wydzwaniam ja, wydzwania moja sekretarka.

– Zmieniłem numer telefonu.

– Nie zostawił pan adresu mailowego, więc pomyślałem, że wyślę telegram, ale telegramów już nie ma – gderał Musielik.

– Czego pan ode mnie chce? – spytał Jacek, ciesząc się, że go to już nie obchodzi.

– On się mnie pyta, czego ja od niego chcę! – wrzasnął mu wprost do ucha mężczyzna. – A czego może chcieć wydawca od pisarza? – Musielik zapłonął świętym oburzeniem.

– Może chcieć zerwać z nim kontrakt – wtrącił nie bez satysfakcji Jacek.

– Oczywiście, ale nasz kontrakt już został zerwany, więc to by było bez sensu.

Ten facet miał tak zasadniczy umysł, że pewnie nawet po wypiciu litra wódki byłby w stanie bezbłędnie wyrecytować dziesięć największych sukcesów wydawniczych swojej firmy wspak.

– W takim razie nie mam pomysłu.

– Nie jest pan zbyt domyślny, ale to pewno przez ten smród – powiedział Musielik i rozkaszlał się dla potwierdzenia swoich słów. – Chcemy wznowić kontrakt.

– Ja nic nie napisałem. – Jacek przeszedł kawałek dalej i zaczął grabić niezagrabione liście.

– Ale owszem, napisał pan. Mówi panu coś tytuł „Zatoka bydlaków”?

– Tak. Największe fiasko pana wydawnictwa. – Ściągał liście nabite na zęby grabi i rzucał na kupę.

– Oj tam… – skrzywił się Musielik z niesmakiem.

– Tak mi pan powiedział.

– Powiedziałem, bo to było fiasko. Rozumie pan? Było!

– A co takiego się zmieniło?

– A to, że odkąd jest pan sławny, księgarnie dzwonią na wyścigi. Wie pan, na ile egzemplarzy złożono zamówienia?

– Sławny?

„Grubasowi cholesterol musiał rzucić się na mózg” – pomyślał Jacek.

– Niech mi pan tu nie udaje skromnisia – oburzył się Musielik. – Nie czytał pan Agresji zapomnianego pisarza?

W jednej chwili cała ta rozmowa nabrała dla Jacka surrealistycznego wymiaru. Oto dwóch facetów rozmawia ze sobą w scenerii wyłysiałego parku, w oparach gryzącego mlecznego dymu. Starają się nie udusić. Kiedy uzmysłowił sobie, że spotkanie ma charakter biznesowy, wybuchnął śmiechem.

Przekręciła klucz bez trudu. Nie zmienił zamka. Wieszak był pusty, a na podłodze nie było butów. „W butach chyba nie sypia” – pomyślała.

Mieszkanie też było puste, a panujący w nim bałagan przekraczał wszelkie wyobrażenie. Nawet ona podczas pamiętnej nocy gniewu nie umiała doprowadzić pokoju do takiego stanu. Spodziewany bajzel niespodziewanie ją wzruszył. Otworzyła okno. Kto wie, może za dwa, trzy dni zapach niepranej garderoby zacznie przegrywać z wilgotnym powietrzem.

Usiadła na kanapie, przygniatając jakieś notatki, pod którymi znajdował się spodeczek z niedojedzoną kanapką. Masło umazało jej spódnicę i ręce. Weszła do łazienki, która nigdy nie wydawała jej się duża, ale w tej chwili wyglądała niczym pudełko po butach. Monika zapierała materiał, powiększając ciemną plamę, i cieszyła się, że znalazła zajęcie. Czekanie na Jacka w ciszy własnych myśli byłoby nieznośne.

W kącie łazienki piętrzyła się sterta wymiętych ubrań. Monika otworzyła prawie automatyczną pralkę i zaczęła pakować do niej koszule. Prania było tyle, że na jej oko nie będzie się nudzić, nawet jakby Jacek wrócił po Nowym Roku. Z chrzęstem nastawiła programator i wcisnęła guzik, który powinien rozbłysnąć na czerwono. Nie rozbłysnął. Sprawdziła, czy wtyczka tkwi w kontakcie, a ponieważ była na swoim miejscu, spróbowała ją poruszyć to w jedną, to w drugą stronę. Na tym jej możliwości elektrotechniczne się wyczerpały. Fala bezradności sprawiła, że Monika osunęła się na pachnące Jackiem ubrania. Oparła łokieć o pralkę. Po co tu przyszła? Na co liczyła? Przecież musiała sobie zadać te pytania, malując rzęsy, zakładając buty, wsiadając do samochodu (jednej z ostatnich rzeczy, którymi komornik jeszcze się nie zainteresował).

Nie miała pojęcia, jak długo siedziała w łazience. Z odrętwienia wyrwał ją trzask drzwi. Nie zdążyła się zdenerwować, kiedy zobaczyła go w progu. Nieogolony, chudszy o dziesięć kilogramów, w kurtce, której nie znała – ale w dalszym ciągu ten sam Jacek. Widok Moniki siedzącej na stercie brudów w łazience musiał zrobić na nim wrażenie, ale nie powiedział słowa. Patrzyli na siebie w milczeniu.

– Cześć – wykrztusił wreszcie, a ona uśmiechnęła się nieznanym dla niego uśmiechem.

Dotąd Jacek był przekonany, że zna wszystkie uśmiechy żony.

– Cześć – odpowiedziała.

Znów zapadła cisza.

Po głowie kołatało jej się zapętlone pytanie: „Czy to jest facet, który zamknie mi oczy?”.

Z czeluści pamięci dochodziły do niego zwielokrotnione echem słowa: „Poznawanie drugiego człowieka jest jak grzebanie w ziemi. Jak wygrzebiemy zbyt głęboki dół, ściany się zawalą”.

– Poznaliśmy się o sekundę za długo… – szepnął.

Monika stanęła przed nim.

– To możliwe? – zapytał.

– Nie wiem – odpowiedziała szczerze.