George R.R. Martin Gardner Dozois
Łotrzyki

ISBN: 978-83-7785-825-7

TYTUŁ ORYGINAŁU: Rogues

PRZEKŁAD: Michał Jakuszewski, Piotr Kuś, Joanna Szczepańska

Copyright © 2014 by George R.R. Martin and Gardner Dozois
Introduction copyright © 2014 by George R.R. Martin

This translation published by arrangement
with Bantam Books, an imprint of Random House,
a division of Random House LLC

All rights reserved

Copyright © 2015 for the Polish translation
by Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań

PROJEKT OKŁADKI: Mariusz Kula, www.mariuszkula.com.pl
REDAKCJA: Robert Cichowlas

Zysk i S-ka Wydawnictwo
ul. Wielka 10, 61-774 Poznań
tel. 61 853 27 51, 61 853 27 67, faks 61 852 63 26
Dział handlowy, tel./faks 61 855 06 90
sklep@zysk.com.pl www.zysk.com.pl

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark).

Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Spis treści

Dedykacja

Wstęp

JOE ABERCROMBIE. Czasy są ciężkie dla wszystkich

GILLIAN FLYNN. Profesja

MATTHEW HUGHES. Gospoda siedmiu błogosławieństw

JOE R. LANSDALE. Zgięta gałązka

MICHAEL SWANWICK. Tawny Petticoats

DAVID W. BALL. Proweniencja

CARRIE VAUGHN. Ryczące dwudziestki

SCOTT LYNCH. Rok i dzień w Starym Theradanie

BRADLEY DENTON. Zły instrument

CHERIE PRIEST. Ciężki metal

DANIEL ABRAHAM. Co znaczy miłość?

PAUL CORNELL. Lepszy sposób, żeby umrzeć

STEVEN SAYLOR. Zobaczyć Tyr i przeżyć

GARTH NIX. Transport posążków

WALTER JON WILLIAMS. Diamenty z Tequili

PHYLLIS EISENSTEIN. Karawana donikąd

LISA TUTTLE. Dziwny przypadek zmarłych żon

NEIL GAIMAN. Jak Markiz odzyskał swój płaszcz

CONNIE WILLIS. Dzisiejszy seans

PATRICK ROTHFUSS. Drzewo błyskawic

GEORGE R.R. MARTIN. Książę łotrzyk albo królewski brat

Nota

Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki

Dla Gay i Joego Haldemanów,

zawadiackich łotrzyków

WSTĘP

Wszyscy kochają łotrzyków

(INTRODUCTION: EVERYBODY LOVES A ROGUE)

GEORGE R.R. MARTIN

…choć potem nieraz tego żałują.

Nikczemnicy, oszuści i huncwoty. Nicponie, złodzieje, cwaniaki i łobuzy. Złe chłopaki i złe dziewczyny. Szelmy, uwodziciele, chytre lisy, samozwańcy, kombinatorzy, kłamcy, paskudnicy, kobieciarze i psubraty… noszą wiele nazw i pojawiają się w opowieściach wszelkiego rodzaju, w każdym gatunku literackim pod słońcem, w mitach i legendach… I także w całej historii. Są dziećmi Lokiego i braćmi Kojota. Czasami są bohaterami opowieści. W innych przypadkach grają rolę czarnych charakterów. Najczęściej jednak są czymś pośrodku, czymś szarym… a szary zawsze był moim ulubionym kolorem. Jest znacznie bardziej interesujący od czarnego i białego.

Chyba zawsze lubiłem łotrzyków. Kiedy byłem małym chłopcem, w latach pięćdziesiątych minionego stulecia, czasami odnosiłem wrażenie, że połowa filmów w telewizji to sitcomy, a druga połowa to westerny. Mój ojciec uwielbiał westerny, obejrzałem więc wtedy chyba wszystkie — niekończąca się parada szeryfów o wydatnych szczękach i stróżów porządku z pogranicza. Szeryf Dillon był jak skała. Wyatt Earp był dzielny, odważny i śmiały (tak mówiła piosenka), a Jeździec Znikąd, Hopalong Cassidy, Gene Autry i Roy Rogers byli bohaterscy, szlachetni i prawi — najlepsze wzory do naśladowania, jakich mógłby pragnąć chłopak… ale żaden z nich nie wydawał mi się w pełni realny. Moimi ulubionymi westernowymi bohaterami byli dwaj, którzy wychodzili poza tę sztampę: Paladyn, który na szlaku ubierał się na czarno (jak czarny charakter), a w San Francisco jak jakiś wymuskany fircyk, co tydzień miał za „towarzyszkę” inną piękną kobietę i brał pieniądze za swoje usługi (bohaterom nigdy nie zależało na zapłacie), a także bracia Maverick (zwłaszcza Bret), czarujący łajdacy wolący stroje hazardzistów składające się z czarnych garniturów, krawatów i eleganckiej kamizelki od tradycyjnego ubioru szeryfa z bezrękawnikiem, odznaką i białym kapeluszem, częściej widywani przy grze w pokera niż podczas strzelaniny.

I wiecie co? Jeśli obejrzymy je teraz, okaże się, że Maverick oraz Have Gun — Will Travel wytrzymały próbę czasu lepiej niż bardziej tradycyjne westerny. Można twierdzić, że miały lepszych scenarzystów, aktorów i reżyserów niż większość pozostałych końskich oper w ówczesnej telewizyjnej stajni, i będzie to prawda… lecz sądzę, że czynnik łotrzykowski również ma z tym coś wspólnego.

Ale nie tylko fani telewizyjnych westernów lubią dobrze przedstawionych drani. Ten archetyp występuje we wszystkich gatunkach i środkach przekazu.

Clint Eastwood został gwiazdą dzięki temu, że grał takie postacie jak Rowdy Yates, Brudny Harry i Człowiek Bez Imienia. Wszyscy oni byli draniami. Gdyby obsadzono go jako Fajnego Yatesa, Czystego Billy’ego oraz Człowieka o Dwóch Identyfikatorach, nikt by nigdy o nim nie usłyszał. To prawda, że w colle ge’u znałem dziewczynę, która wolała Ashleya Wilkesa, tak bardzo szlachetnego i skłonnego do poświęceń, od Rhetta Butlera, kobieciarza, hazardzisty i przemytnika… ale to chyba był jedyny taki przypadek. Każda inna kobieta, którą spotkałem, bez chwili zastanowienia wybrałaby Rhetta zamiast Ashleya, że już nie wspomnę o Franku Kennedym i Charlesie Wilkesie. Harrison Ford robi wrażenie łotrzyka we wszystkich rolach, które gra, ale oczywiście wszystko zaczęło się od Hana Solo i Indiany Jonesa. Czy jest ktoś, kto woli Luke’a Skywalkera od Hana Solo? To prawda, że Han angażuje się w całą tę sprawę tylko dla pieniędzy, mówi nam to jasno już na początku… ale dzięki temu chwila, gdy na końcu Gwiezdnych wojen wraca i wsadza rakietę w tyłek Dartha Vadera, jest jeszcze bardziej ekscytująca. (Aha, i Han absolutnie strzela pierwszy, nawet jeśli George Lucas wziął i zmienił oryginalną wersję). A Indy… Indy jest wręcz wcieleniem łotrzyka. Zastrzelenie tego szermierza z pewnością było nieuczciwe, ale czyż wszyscy go za to nie kochamy?

Łotrzyki dominują nie tylko w filmie i w telewizji. Przyjrzyjmy się książkom.

Na przykład epickie fantasy.

Fantasy często opisuje się jako gatunek, w którym absolutne dobro walczy z absolutnym złem. Z pewnością widzi się to często, zwłaszcza gdy chodzi o legion imitatorów Tolkiena z ich czarnymi władcami, złymi sługusami i bohaterami o wydatnych szczękach. Istnieje też jednak starszy podgatunek fantasy, zwany magia i miecz, i w nim wręcz roi się od łotrzyków. Conana z Cymerii czasami uważa się za bohatera, ale nie zapominajmy, że był również złodziejem, łupieżcą, piratem, najemnikiem, a w końcu uzurpatorem, który zasiadł na skradzionym tronie… a do tego spał z każdą atrakcyjną kobietą, którą spotkał po drodze. Fafryd i Szary Kocur mieli w sobie jeszcze więcej z łotrzyków, choć nie odnieśli aż tak wielkich sukcesów. Nie wydaje się prawdopodobne, by któryś z nich miał zostać królem. Był też całkowicie amoralny (choć absolutnie zachwycający) bohater Jacka Vance’a, Cugel Sprytny. Jego podstępne knowania z jakiegoś powodu nigdy nie przynosiły oczekiwanych rezultatów, ale…

W historycznych opowieściach również nie brak uwodzicielskich, podstępnych i niegodnych zaufania drani. Trzej muszkieterowie z pewnością mieli pewne cechy łotrzyków (bez takich cech trudno byłoby połączyć płaszcz ze szpadą). Rhett Butler był wielkim draniem zarówno w powieści, jak i w filmie. Michael Chabon dał nam dwóch wspaniałych łotrzyków, Amrama i Zelikmana, bohaterów jego historycznej noweli Gentlemen of the Road. Mam nadzieję, że jeszcze nieraz zobaczymy tych dwóch. Rzecz jasna, jest też nieśmiertelny Harry Flashman George’a MacDonalda Frasera (sir Harry Paget Flashman, kawaler Krzyża Wiktorii, Orderu Łaźni i Orderu Cesarstwa Indyjskiego, jeśli łaska), postać poniekąd zapożyczona z klasycznej brytyjskiej powieści szkolnej autorstwa Thomasa Hughesa Tom Brown’s Schooldays (to coś w rodzaju Harry’ego Pottera, tylko bez quidditcha, magii i dziewczyn). Jeśli nie czytaliście powieści MacDonalda (Hughesa możecie sobie darować, chyba że lubicie wiktoriańskie moralizatorstwo), to znaczy, że nie spotkaliście dotąd jednego z najlepszych łotrzyków w literaturze. Zazdroszczę wam czekającego was doświadczenia.

Westerny? Do licha, na Dzikim Zachodzie aż się roiło od drani. Wyjęty spod prawa protagonista zdarza się równie często, jak wyjęte spod prawa czarne charaktery, a może nawet częściej. Billy Kid? Jesse James i jego banda? Doc Holliday, sławny łajdacki dentysta. A jeśli możemy wrócić do telewizji — tym razem we współczesnym, kablowym wydaniu — mamy sławny, nieodżałowany serial HBO, Deadwood, i stojącego w samym jego środku łotra, Ala Swearengena. Grający go Ian McShane całkowicie ukradł przedstawienie domniemanemu głównemu bohaterowi, którym był szeryf. Ale przecież łotrzyki świetnie potrafią kraść. To jedna z ich specjalności.

A co z romansami? A niech mnie. W prawie każdym romansie to drań na końcu zdobywa dziewczynę. W dzisiejszych czasach często to dziewczyna jest draniem, co może być jeszcze ciekawsze. Miło jest zobaczyć, jak konwencje stawia się na głowie.

Powieść kryminalna również ma odmiany opowiadające o draniach. Prywatni detektywi często miewają podobny aspekt. Gdyby byli porządnymi, przestrzegającymi zasad ludźmi zainteresowanymi wyłącznie faktami, zostaliby gliniarzami. A przecież tego nie zrobili.

Mógłbym długo kontynuować ten wywód. Mainstream, powieść gotycka, romans paranormalny, literatura kobieca, horror, cyberpunk, steampunk, urban fantasy, powieści o pielęgniarkach, tragedia, komedia, erotyki, thrillery, space opera, końska opera, powieści sportowe, wojenne, romanse ranczerskie… wszystkie gatunki i podgatunki mają swoich łotrzyków… i często to właśnie oni są najbardziej lubianymi i najdłużej pamiętanymi postaciami.

Niestety, nie wszystkie te gatunki są reprezentowane w naszej antologii… ale po cichu pragnę, by tak było. Może odzywa się we mnie łotrzyk, ta część mojej osobowości, która uwielbia przekraczać bariery. Prawda wygląda tak, że nie mam zbyt wiele szacunku do granic dzielących od siebie gatunki literackie. Obecnie jestem najszerzej znany jako autor fantasy, ale Łotrzyki nie mają być wyłącznie antologią fantasy… choć znajdziecie w niej wiele opowiadań z tego gatunku. Mój współpracownik, Gardner Dozois, był przez parę dziesięcioleci redaktorem naczelnym magazynu publikującego science fiction… lecz Łotrzyki nie są również antologią fantastyki naukowej, choć zawierają kilka opowiadań z tego gatunku, nieustępujących tym, które ukazują się w miesięcznikach.

Podobnie jak Warriors i Niebezpieczne kobiety, nasze poprzednie antologie o mieszanej zawartości, Łotrzyki przekraczają wszystkie granice między gatunkami. Nasz temat jest uniwersalny, obaj z Gardnerem kochamy też dobre opowiadania najprzeróżniejszych rodzajów, bez względu na gatunek, który reprezentują, oraz czas i miejsce akcji. Dlatego zaprosiliśmy znanych autorów ze świata epickiego fantasy, magii i miecza, urban fantasy, science fiction, romansu, mainstreamu, kryminału (tradycyjnego i hard boiled), thrillera, powieści historycznej, romansu, westernu, kryminału noir, horroru… i tak dalej. Nie wszyscy się zgodzili, ale wielu to zrobiło. Rezultaty znajdziecie poniżej. Udało się nam zebrać gwiazdorski zestaw popularnych, będących laureatami nagród pisarzy, reprezentujących kilkanaście różnych wydawnictw i równie wiele gatunków literackich. Wszystkich poprosiliśmy o to samo — opowieść o łotrzyku, pełną zaskakujących zwrotów akcji, misternych planów i nagłych odmian losu. Nie nakładaliśmy na naszych autorów żadnych ograniczeń dotyczących gatunku. Niektórzy wybrali ten, który znają najlepiej, inni zaś postanowili spróbować czegoś nowego.

W moim wstępie do Warriors, naszej pierwszej mieszanej antologii, pisałem o tym, że wychowywałem się w Bayonne, w stanie New Jersey, w latach pięćdziesiątych minionego stulecia. W całym mieście nie było ani jednej księgarni i wszystko, co czytałem, kupowałem na stoiskach z gazetami albo w „cukierniach” na rogach, gdzie stały na drucianych stojakach obrotowych. Książek w papierowych okładkach, które na nich umieszczono, nie segregowano według gatunków. Wszystko upychano razem, jeden egzemplarz tego, dwa egzemplarze tamtego. Można było znaleźć Braci Karamazow utkniętych między powieścią o pielęgniarkach a najnowszą książką Mi ckeya Spillane’a o Mike’u Hammerze. Dorothy Parker i Dorothy Sayers dzieliły półkę z Ralphem Ellisonem i J.D. Salingerem. Max Brand ocierał się okładka o okładkę z Barbarą Cartland. A.E. Van Vogta, P.G. Wodehouse’a i H.P. Lovecrafta wciskano razem z F. Scottem Fitzgeraldem. Kryminały, western, powieści gotyckie, powieści o duchach, klasyka, najnowsze powieści „mainstreamowe” oraz oczywiście science fiction, fantasy i horror — dziesiątki tysięcy najrozmaitszych książek dzieliły ze sobą te same stojaki.

To mi się podobało. I nadal mi się podoba. Od tego czasu upłynęło już jednak wiele dziesięcioleci (obawiam się, że zbyt wiele), świat wydawców książki się zmienił, rozprzestrzeniły się księgarnie należące do wielkich sieci handlowych i granice między gatunkami literackimi stały się bardziej nieprzepuszczalne. Myślę, że niedobrze się stało. Książki powinny poszerzać nasze horyzonty, prowadzić nas w miejsca, których nigdy nie odwiedzaliśmy, zmieniać nasz sposób patrzenia na świat. Czytając tylko jeden rodzaj książek, nigdy nie osiągniemy tego celu. W ten sposób sami siebie ograniczamy, stajemy się mniejsi. Sądziłem wtedy — i nadal tak sądzę — że są tylko dobre i złe opowieści, a wszelkie inne różnice nie mają znaczenia.

Myślę, że w tej antologii mamy trochę tych dobrych. Na jej stronach znajdziecie łotrzyków najprzeróżniejszych rozmiarów, kształtów i kolorów, a także traficie w wiele różnych miejsc, reprezentujących zdrową mieszankę wielu gatunków i podgatunków literackich. Nie będziecie też wiedzieli, czego się spodziewać, zanim nie przeczytacie tych opowiadań, zgodnie bowiem z tradycją dawnych drucianych stojaków, obaj z Gardnerem wymieszaliśmy je ze sobą. Zapewne znajdziecie tu teksty autorstwa swych ulubionych pisarzy, lecz natraficie również na takich, o których (dotąd) nie słyszeliście. Mamy nadzieję, że po zakończeniu lektury część tych drugich zaliczycie w poczet tych pierwszych.

Miłej lektury… ale bądźcie ostrożni. Niektórym panom i pięknym paniom, których spotkacie na tych stronach, nie można w pełni ufać.

Przełożył Michał Jakuszewski

JOE ABERCROMBIE

Czasy są ciężkie dla wszystkich

(TOUGH TIMES ALL OVER)

Joe Abercrombie jest jedną z najszybciej zdobywających popularność gwiazd dzisiejszego fantasy. Zarówno czytelnicy, jak i krytycy cenią go za rzeczowy, oszczędny styl. Zapewne najbardziej znanym z jego utworów jest trylogia Pierwsze prawo. Jej pierwszy tom — Samo ostrze, opublikowano w roku 2006. W następnych latach ukazały się: Zanim zawisną na szubienicy i Ostateczny argument królów. Napisał też samodzielne powieści: Zemsta najlepiej smakuje na zimno oraz Bohaterowie. Jego najnowsza książka to Czerwona kraina. Poza pisarstwem Joe Abercrombie zajmuje się również montażem filmowym. Mieszka i pracuje w Londynie.

W cechującej się szybką akcją, sensacyjnej opowieści zamieszczonej poniżej Abercrombie prowadzi nas w głębinę brudnego, cuchnącego i wypełnionego muzyką labiryntu ulic Sipani, jednego z najniebezpieczniejszych miast na świecie, gdzie toczy się śmiercionośna gra w szukanie fantu.

CZASY SĄ CIĘŻKIE DLA WSZYSTKICH

Niech to szlag, nie cierpiała Sipani.

Cholerna, niepozwalająca widzieć mgła, cholerna pluskająca woda i cholerny, wszechobecny smród zgnilizny. Cholerne przyjęcia, maskarady i hulanki. Wszyscy bawili się cholernie dobrze, a przynajmniej udawali. A najgorsi byli cholerni mieszkańcy. Wszyscy tu byli łotrzykami, mężczyźni, kobiety i dzieci. Każdy mieszkaniec był kłamcą i głupcem.

Carcolf nie mogła znieść Sipani, lecz mimo to znowu tu wróciła. Nie mogła więc nie zadać sobie pytania, kto tu właściwie jest głupi?

We mgle przed nią niósł się echem donośny śmiech. Wsunęła się w cień wnęki, zaciskając dłoń na rękojeści miecza. Dobry kurier nie ufa nikomu, a Carcolf była najlepsza ze wszystkich. Liczba osób, którym ufała w Sipani, była… mniejsza od zera.

Z mroku wyłoniła się kolejna banda poszukiwaczy rozrywki. Mężczyzna w masce księżyca wskazywał palcem na kobietę, która była tak pijana, że co chwila potykała się na wysokich obcasach. Wszyscy się śmiali, jeden z nich łopotał koronkowymi mankietami, jakby nic na świecie nie mogło być zabawniejsze od kogoś, kto upił się tak bardzo, że nie może się utrzymać na nogach. Carcolf wzniosła oczy ku niebu, pocieszając się myślą, że ukryci za maskami ludzie nienawidzili każdej chwili równie mocno jak ona, gdy tylko spróbowała się zabawić.

Przyciśnięta do drzwi kobieta skrzywiła się z bólu. Do licha, potrzebowała odpoczynku. Robiła się skwaszona. A może już przedtem taka była, tylko jej się pogarszało. Upodabniała się do tych, którzy gardzą całym światem. Czyżby miała się stać taka sama jak jej cholerny ojciec?

— Wszystko, tylko nie to — mruknęła.

Gdy tylko rozbawiona grupka zniknęła w mroku, Carcolf opuściła wnękę i ruszyła w dalszą drogę. Nie szła ani za szybko, ani zbyt powoli, jej miękkie obcasy bezgłośnie uderzały w mokry od rosy bruk, a typowo wyglądający kaptur opuściła w nieprzyciągającym uwagi stopniu. Wyglądała jak ktoś, kto ma mniej więcej tyle samo do ukrycia, co przeciętny mieszkaniec. W Sipani znaczyło to całkiem sporo.

Gdzieś na zachód od tego miejsca jej opancerzona kareta mknęła po szerokich ulicach, sypiąc skrami spod kół, gdy przejeżdżała przez mosty, oszołomieni przechodnie uskakiwali na boki, bicz stangreta smagał boki spienionych koni, tuzin wynajętych strażników pędził za pojazdem, ich mokre od rosy zbroje lśniły w blasku latarń. Chyba, rzecz jasna, że ludzie Przewoźnika przystąpili już do akcji: furkot strzał, kwiczenie koni, krzyki rannych, łoskot spadającej z drogi karety, szczęk stali, a na koniec wysadzenie ładunkiem prochowym potężnej kłódki zamykającej skrzynkę, dławiący dym rozpraszany niecierpliwymi dłońmi, a potem pokrywa się unosi, odsłaniając… puste wnętrze.

Carcolf pozwoliła sobie na lekki uśmieszek i poklepała wypukłość uwydatniającą się na jej żebrach. Zaszyła bezpiecznie obiekt w podszewce płaszcza.

Wzięła się w garść i skoczyła z brzegu kanału — nad szeroką na trzy kroki oleistą wodą — na pokład rozpadającej się barki. Drewno skrzypnęło pod jej ciężarem, gdy przetoczyła się i wstała płynnie. Droga naokoło, przez most Fintine, była długa, a poza tym znacznie bardziej uczęszczana i uważniej obserwowana. Ta łódź zawsze cumowała w tym miejscu, ukryta w cieniach i umożliwiająca drogę na skróty. Carcolf upewniła się co do tego dokładnie. Starała się jak najmniej zostawiać przypadkowi. Doświadczenie ją nauczyło, że przypadek to wredny skurczybyk.

Z mroku kabiny wyjrzała pomarszczona twarz. Z poobtłukiwanego imbryka buchała para.

— Kim jesteś, do licha?

— Nikim. — Pozdrowiła staruszka radosnym salutem. — Ja tylko tędy przechodzę!

Skoczyła z kołyszącego się pokładu na bruk po drugiej stronie kanału i oddaliła się w cuchnącą stęchlizną mgłę. Tylko tędy przechodziła. Zmierzała prosto do portu. Zdąży na odpływ i wyruszy w podróż, szczęśliwa. Albo choć nieco mniej skwaszona. Dokądkolwiek się udała, była nikim. Tylko tamtędy przechodziła.

Na wschód od tego miejsca ten idiota Pombrine gnał na łeb na szyję przed siebie w towarzystwie płatnej świty złożonej z czterech osób. Raczej nie przypominał jej z wyglądu, bo w końcu miał wąsy i tak dalej, ale opatulony w jej charakterystyczny, wyszywany płaszcz mógł z powodzeniem grać rolę jej sobowtóra. Był stręczycielem bez grosza przy duszy, ale czuł się pewnie, przekonany, że Carcolf pragnie, by ją udawał, ponieważ ma schadzkę z kochanką i chciałaby zachować ten związek w tajemnicy. Westchnęła. Gdybyż tylko tak było. Pocieszyła się myślą o szoku, jaki czeka Pombrine’a w chwili, gdy te dwa skurwysyny, Głęboki i Płytki, zestrzelą go z siodła, wyrażą spore zdziwienie na widok wąsów, a potem z narastającą frustracją przeszukają jego ubranie, na koniec zaś z pewnością wypatroszą trupa… ale i tak nic nie znajdą.

Raz jeszcze poklepała zaszytą w płaszczu wypukłość i sprężystym krokiem ruszyła w dalszą drogę. Szła środkową trasą, sama i na piechotę, starannie przygotowanym szlakiem wiodącym przez boczne ulice, wąskie zaułki, nieobserwowane skróty i zapomniane schody, przez popadające w ruinę pałace i toczone rozkładem kamienice, przez bramy, które zostawiono otwarte na podstawie potajemnej umowy, a wreszcie przez krótki odcinek kanału, który zaprowadzi ją do portu godzinę albo dwie przed terminem.

Po tej robocie naprawdę musi zrobić sobie wakacje. Dotknęła językiem wewnętrznej powierzchni wargi w miejscu, gdzie niedawno zrobił się jej mały, ale absurdalnie bolesny wrzód. Cały czas poświęcała się pracy. Może wybrałaby się do Adui? Odwiedziła brata, zobaczyła bratanice? Ile to lat już mają? Brr. Nie. Przypomniała sobie, jaką nietolerancyjną suką jest jej bratowa, zaliczająca się do ludzi, którzy wszystko zbywają szyderczym uśmieszkiem. Przypominała Carcolf ojca. Pewnie właśnie dlatego jej brat poślubił tę cholerną babę…

Skądś dobiegała muzyka. Carcolf pochyliła głowę, przechodząc pod rozsypującym się łukiem bramy. Skrzypek — albo dopiero strojący instrument, albo naprawdę beznadziejny. Żadna z tych ewentualności by jej nie zaskoczyła. Na porośniętym mchem murze łopotały z szelestem papiery, kiepsko wydrukowane ulotki wzywające wiernych obywateli Sipani do powstania przeciwko tyranii Węża z Talinsu. Carcolf prychnęła pogardliwie. Większość obywateli bardziej interesowało padanie niż powstawanie, a reszta z pewnością nie zaliczała się do wiernych.

Wyciągnęła rękę za siebie, by pociągnąć za siedzenie spodni, ale to nic nie dało. Ile trzeba zapłacić za nowe ubranie, by uniknąć ocierającego szwu w najgorszym możliwym miejscu? Podskakiwała w wąskim zaułku biegnącym wzdłuż wypełnionego stojącą wodą, od dawna nieużywanego fragmentu kanału. Na pokrytej algami tafli kołysały się liczne śmieci. Carcolf pociągała drażniącą tkaninę to w tę, to w tamtą, lecz bez rezultatu. Niech szlag trafi modę na obcisłe spodnie! Być może kosmos chciał ją w ten sposób ukarać za to, że zapłaciła krawcowi podrabianymi monetami. Ją jednak perspektywa szybkiego zysku interesowała znacznie bardziej niż kosmiczna kara. Dlatego, gdy tylko mogła, starała się unikać płacenia za cokolwiek. Było to dla niej czymś w rodzaju zasady, a ojciec zawsze jej powtarzał, że trzeba przestrzegać swoich zasad…

Niech to szlag, naprawdę się do niego upodabniała.

— Ha!

Z bramy wyskoczył jakiś obdartus. Carcolf ujrzała lekki błysk stali. Z instynktownym jękiem zatoczyła się do tyłu, odsunęła połę płaszcza i wyciągnęła miecz, przekonana, że śmierć wreszcie ją odnalazła. Czyżby Przewoźnik był o jeden krok przed nią? A może to byli Głęboki i Płytki albo najemnicy Kurrikana… ale nikt więcej się nie pokazał. Tylko ten jeden mężczyzna w brudnym płaszczu. Jego wilgotne, rozczochrane włosy lepiły się do bladej skóry czoła, a dolną połowę twarzy zasłaniała butwiejąca chusta. Przekrwione oczy otwierał szeroko ze strachu.

— Stój i oddaj pieniądze! — zagrzmiał głosem częściowo stłumionym przez chustę.

— Kto w ogóle tak mówi? — zdumiała się Carcolf, unosząc brwi.

Nastała chwila ciszy, mąconej jedynie pluskiem cuchnącej wody o bruk.

— Jesteś kobietą?

W głosie kandydata na rabusia zabrzmiał niemal przepraszający ton.

— A jeśli tak, to czy mnie nie obrabujesz?

— Hmm… no więc… — Złodziej oklapł wyraźnie, ale zaraz się wyprostował. — I tak stój i oddaj pieniądze!

— Dlaczego? — zapytała Carcolf.

Sztych miecza rabusia zachwiał się lekko.

— Dlatego, że zaciągnąłem spory dług u… to nie twój interes!

— Nie, chodziło mi o to, dlaczego po prostu mnie nie zarżniesz i nie obrabujesz trupa, zamiast mnie uprzedzać.

Znowu umilkł na chwilę.

— Pewnie… chciałem uniknąć przemocy? Ale uprzedzam, że jestem na nią w pełni przygotowany!

To był cholerny cywil. Zwykły złodziejaszek, który przypadkowo natknął się na nią. Przypadek to wredny skurczybyk! Przynajmniej wredny dla niego.

— Jako złodziej jesteś do dupy — poinformowała go.

— Jestem dżentelmenem, proszę pani.

— Jesteś martwym dżentelmenem. — Carcolf ruszyła naprzód, balansując trzymanym w dłoni mieczem. Stalowa klinga — długa na krok i ostra jak brzytwa — lśniła bezlitośnie w blasku lampy palącej się w oknie gdzieś na górze. Carcolf nigdy nie zawracała sobie głowy ćwiczeniami, lecz mimo to radziła sobie z mieczem całkiem nieźle. Potrzeba by kogoś znacznie groźniejszego niż ta uliczna łajza, żeby ją pokonać. — Poszatkuję cię jak…

Mężczyzna zdumiewająco szybko skoczył do ataku. Stal zgrzytnęła o stal i nim Carcolf zdążyła choć pomyśleć o tym, żeby się poruszyć, miecz wysunął się z jej palców, odbił od brudnego bruku i wpadł do kanału.

— Och — odezwała się. To zmieniało sytuację. Najwyraźniej napastnik nie był prostaczkiem, na jakiego wyglądał, przynajmniej jeśli chodziło o szermierkę. Powinna była się tego domyślić. W Sipani nic nie jest takie, jakim się wydaje.

— Oddawaj pieniądze — zażądał rabuś.

— Będę zachwycona.

Carcolf wyciągnęła sakiewkę i cisnęła nią o ścianę, licząc na to, że odwróci jego uwagę i będzie mogła przemknąć obok. Niestety, mężczyzna nadział mieszek na miecz z imponującą zręcznością, a potem przesunął broń na bok, zagradzając kobiecie drogę ucieczki. Postukał lekko sztychem w wypukłość pod jej płaszczem.

— A co tutaj mamy?

Nagle zrobiło się znacznie, znacznie gorzej.

— Absolutnie nic. — Carcolf spróbowała zbyć jego pytanie nieszczerym chichotem, ale ten statek już odpłynął, a jej, niestety, nie było na pokładzie, podobnie jak na pokładzie tego cholernego statku, który nadal kołysał się przy nabrzeżu, ale wkrótce miał wyruszyć w rejs do Thondu. Odsunęła jednak palcem lśniący sztych. — Mam bardzo pilne spotkanie, więc jeśli mógłbyś…

Miecz rozciął jej płaszcz z cichym szelestem.

Carcolf mrugnęła.

— Au. — Poczuła przy żebrach palący ból. Miecz przeciął również jej skórę. — Au!

Osunęła się na kolana, pełna oburzenia. Trzymała się za bok. Między palcami ściekała jej krew.

— Ojej… o nie. Przepraszam. Naprawdę… naprawdę nie chciałem cię zranić. Tylko… no wiesz…

— Au.

Obiekt, lekko teraz usmarowany krwią Carcolf, wysunął się z przeciętej kieszeni i upadł na bruk. Cienki pakunek, długi może na trzydzieści centymetrów i owinięty w pobrudzoną skórę.

— Potrzebuję chirurga — wydyszała Carcolf swym wyćwiczonym tonem mówiącym „jestem bezradną kobietą”. Wielka księżna zawsze ją krytykowała za nadmierną skłonność do dramatyzmu, ale w jakim innym momencie dramatyzm mógłby być bardziej wskazany? Bardzo możliwe, że rzeczywiście potrzebowała chirurga, a jeśli rabuś pochyli się nad nią, będzie miała szansę dźgnąć skurczybyka nożem. — Proszę! Błagam!

Napastnik zwlekał, otwierając szeroko oczy. Cała sprawa najwyraźniej posunęła się dalej, niż było to jego zamiarem. Wreszcie podszedł bliżej, ale tylko po to, by sięgnąć po pakunek. Błyszczący sztych jego miecza cały czas był wymierzony w Carcolf.

Spróbowała innego, jeszcze bardziej desperackiego rozwiązania.

— Posłuchaj — zaczęła, starając się, by do jej głosu nie przeciekła panika. — Możesz sobie wziąć pieniądze. Oby przyniosły ci szczęście. — W rzeczywistości wcale nie życzyła mu szczęścia. Pragnęła, żeby zgnił w grobie. — Ale lepiej dla ciebie będzie, jeśli zostawisz ten pakunek!

Jego dłoń znieruchomiała.

— Dlaczego? Co w nim jest?

— Nie wiem. Rozkazano mi, żebym go nie otwierała!

— A kto wydał ten rozkaz?

Skrzywiła się boleśnie.

— Tego również nie wiem, ale…

Kurtis zabrał pakunek. Pewnie, że to zrobił. Był idiotą, ale nie aż takim. Zabrał pakunek. Pewnie, że go zabrał. Zabrał go i zwiał. Pewnie, że zwiał. Zawsze to robił.

Popędził zaułkiem przed siebie. Serce podchodziło mu do gardła. Przeskoczył pękniętą beczkę, zawadził o nią nogą i runął na ziemię, omal nie nadziewając się na własny, trzymany w ręce miecz. Jego twarz wylądowała w śmieciach, do ust wpadło mu coś lekko słodkawego. Potem podniósł się chwiejnie, plując i przeklinając, obejrzał się ze strachem przez ramię…

Nikt go nie ścigał. To była tylko mgła, wieczna mgła, kłębiąca się i poruszająca na wietrze niczym żywa istota.

Wsunął pakunek, usmarowany teraz czymś śliskim, pod wystrzępiony płaszcz i pokuśtykał dalej, trzymając się za bolący pośladek. Nadal usiłował uwolnić usta od zgniłosłodkiego smaku. Co prawda, nie był on gorszy od tego, co jadł na śniadanie. Zapewne nawet lepszy. Człowieka poznasz po jego śniadaniach, jak zwykł mawiać jego nauczyciel szermierki.

Postawił wilgotny kaptur, odrobinę cuchnący cebulą i desperacją, zdjął sakiewkę ze sztychu miecza, wsunął oręż z powrotem do pochwy, a następnie wymknął się z zaułka i wmieszał w tłum. Cichy stuk rękojeści uderzającej o zatrzask przywołał bardzo wiele wspomnień. Ćwiczenia i turnieje, świetlaną przyszłość i podziw tłumów. Szermierka, chłopcze, to jest droga do kariery! Widzowie w Styrii znają się na rzeczy, tam kochają szermierzy, zdobędziesz fortunę! Lepsze czasy, gdy nie nosił łachmanów, nie był wdzięczny rzeźnikowi za resztki ani nie musiał żyć z rabowania ludzi na ulicach. Skrzywił się. Z rabowania kobiet. Jeśli można to było nazwać życiem. Raz jeszcze obejrzał się ukradkiem za siebie. Czy to możliwe, że ją zabił? Przeszły go ciarki przerażenia. To było tylko draśnięcie. Z pewnością tylko draśnięcie? Widział jednak krew. Proszę, niech się okaże, że to było tylko draśnięcie! Pocierał mocno twarz, jakby mógł zetrzeć to wspomnienie, ale ono przywarło do niego mocno. Wszystko, czego nawet sobie nie wyobrażał, potem powtarzał sobie, że nigdy tego nie zrobi, a jeszcze później, że nie zrobi tego nigdy więcej, stało się dla niego codzienną rutyną.

Raz jeszcze upewnił się, że nikt go nie śledzi, po czym opuścił ulicę i przeszedł przez cuchnące zgnilizną podwórze. Z plakatów spoglądały nań wyblakłe twarze wczorajszych bohaterów. Wszedł po cuchnących szczynami schodach, omijając uschniętą roślinę. Wyciągnął klucz i szarpał się przez chwilę z zacinającym się zamkiem.

— Kurwa, niech to szlag, co, do chuja… ach!

Drzwi ustąpiły nagle i Kurtis wpadł do środka, omal znowu się nie przewracając. Odwrócił się, zamknął za sobą drzwi i stał przez chwilę w cuchnącej ciemności, dysząc ciężko.

Kto dziś uwierzyłby, że kiedyś fechtował z królem? I przegrał. Pewnie, że przegrał. Przegrał wszystko, czyż nie tak? Przegrał dwa do zera i doznał osobistej zniewagi, gdy leżał na piasku, ale skrzyżował stal z Jego Czcigodną Wysokością. Tę samą stal, uświadomił sobie, opierając oręż o ścianę. Klinga była wyszczerbiona, pociemniała, a nawet nieco wygięta w pobliżu sztychu. Ostatnie dwadzieścia lat były dla miecza niemal tak samo okrutne, jak dla jego właściciela. Ale może dzisiaj los się odwróci.

Zrzucił płaszcz i cisnął go w kąt, a potem wydobył zawiniątko, by je odpakować i przekonać się, co właściwie zdobył. Poszukał po ciemku lampy i po chwili uzyskał trochę światła, niemal krzywiąc się z bólu na widok swego nędznego lokum. Przeszyte pęknięciami szyby, obłażący tynk pokryty plamami wilgoci, rozerwany siennik, z którego wysypywała się cuchnąca zawartość, kilka wypaczonych mebli…

Na jedynym krześle, za jedynym stołem siedział mężczyzna. Był potężnie zbudowany, miał na sobie obszerny płaszcz, a na wygolonej głowie odrastała mu szczecina. Zaczerpnął powoli powietrza przez płaski nos. Z jego pięści wypadły dwie kości do gry i potoczyły się po poplamionym blacie.

— Sześć i dwa — oznajmił mężczyzna. — Osiem.

— Kim jesteś, do licha? — zapytał Kurtis piskliwym z szoku głosem.

— Przysłał mnie Przewoźnik. — Mężczyzna ponownie rzucił kości. — Sześć i pięć.

— Czy to znaczy, że przegram?

Kurtis zerknął w stronę miecza, bezskutecznie starając się wyglądać nonszalancko. Zastanawiał się, jak szybko mógłby złapać za niego, ciąć…

— Już przegrałeś — odparł mężczyzna, spokojnie zgarniając kości kantem dłoni. Wreszcie uniósł wzrok. Jego oczy były pozbawione wyrazu jak u śniętej ryby. Takiej jak te, które sprzedawano na targu. Martwe, ciemne i lśniące smutnym blaskiem. — Chcesz się dowiedzieć, co się stanie, jeśli spróbujesz złapać za ten miecz?

Kurtis nigdy nie był odważny. Musiał zebrać całą swoją odwagę, by kogoś zaskoczyć. Kiedy to jego zaskoczono, ochota do walki opuszczała go natychmiast.

— Nie — wymamrotał, garbiąc się z przygnębieniem.

— Rzuć mi pakunek — zażądał mężczyzna, a Kurtis go posłuchał. — I sakiewkę.

Kurtisa opuściła wszelka wola oporu. Nie miał nawet sił próbować żadnych podstępów. Ledwie mógł ustać. Rzucił sakiewkę na blat. Potężnie zbudowany mężczyzna otworzył ją koniuszkami palców i zajrzał do środka.

Kurtis machnął bezradnie rękami.

— Nie mam nic więcej, co warto by było zabrać.

— Wiem — odparł mężczyzna, wstając. — Sprawdziłem.

Okrążył stół i Kurtis skulił się trwożnie, opierając się o kredens. Kredens, w którym nie było nic poza pajęczynami.

— Czy dług jest spłacony? — zapytał bardzo cicho.

— Czy uważasz, że jest?

Przez chwilę wpatrywali się w siebie nawzajem. Kurtis przełknął ślinę.

— Kiedy dług będzie spłacony?

Potężnie zbudowany mężczyzna wzruszył ramionami. Jego barki przechodziły niemal bezpośrednio w głowę.

— A jak myślisz?

Kurtis ponownie przełknął ślinę i zorientował się, że warga mu drży.

— Kiedy Przewoźnik tak powie?

Mężczyzna lekko uniósł jedną krzaczastą brew przeszytą bezwłosą blizną.

— Czy masz jakieś pytania… na które nie znasz odpowiedzi?

Kurtis opadł na kolana i splótł dłonie. Ledwie widział twarz tamtego przez łzy płynące mu z piekących oczu. Nie dbał o wstyd. Przewoźnik już przed wieloma wizytami pozbawił go resztek dumy.

— Zostaw mi coś — wyszeptał. — Cokolwiek.

Potężnie zbudowany mężczyzna skierował na niego spojrzenie martwych, rybich oczu.

— A po co?

Przyjazny zabrał również miecz, ale poza nim nie było tam nic wartościowego.

— Wrócę za tydzień — zapowiedział.

To nie miała być groźba, a tylko stwierdzenie faktu, w dodatku oczywistego, bo umowa zawsze tak wyglądała, ale Kurtis dan Broya opuścił powoli głowę i jego ciałem wstrząsnęło łkanie.

Przyjazny zastanawiał się, czy go pocieszyć, doszedł jednak do wniosku, że tego nie zrobi. Często błędnie go rozumiano.

— Być może nie trzeba było pożyczać tych pieniędzy — rzekł tylko i wyszedł.

Zawsze go zaskakiwało, że ludzie nie obliczają każdego szczegółu, kiedy biorą pożyczkę. Proporcje, czas, oprocentowanie, wszystko to nie było zbyt trudne do zrozumienia. Być może zawsze przeceniali swój dochód i zatruwali się sami, patrząc na jasną stronę życia. Wydarzą się szczęśliwe zbiegi okoliczności i sytuacja się poprawi, wszystko skończy się dobrze, bo przecież byli wyjątkowi. Przyjazny nie miał złudzeń. Wiedział, że jest tylko zwyczajnym trybkiem w wielkiej maszynie życia. Dla niego fakty były faktami.

Po drodze do lokalu Przewoźnika liczył kroki. Sto pięć, sto cztery, sto trzy…

To dziwne, jak małe okazywało się miasto, kiedy je zmierzyć. Wszyscy ci ludzie ze swymi pragnieniami, osiągnięciami i długami mieścili się na wąskim skrawku osuszonego bagna. Według obliczeń Przyjaznego bagno wkrótce odzyska znaczną część tego obszaru. Zastanawiał się, czy świat stanie się z tego powodu lepszy.

…siedemdziesiąt sześć, siedemdziesiąt pięć, siedemdziesiąt cztery…

Zauważył jakiś cień. Być może złodziejkę. Przyjrzał się od niechcenia mijanemu straganowi i dostrzegł ją kącikiem oka. Dziewczyna o ciemnych włosach ukrytych pod czapką, odziana w za dużą dla niej kurtkę. Jeszcze prawie dziecko. Przyjazny postąpił kilka kroków w głąb wąskiego przejścia i odwrócił się nagle, blokując drogę. Rozchylił płaszcz, odsłaniając rękojeści czterech ze swych sześciu broni. Jego cień wysuwał się zza rogu. Przyjazny spojrzał na dziewczynę. Po prostu spojrzał. Najpierw zamarła, a potem przełknęła ślinę, zwróciła się w jedną stronę, następnie w drugą, a wreszcie wycofała się i zniknęła w tłumie. Tak zakończył się ten epizod.

…trzydzieści jeden, trzydzieści, dwadzieścia dziewięć…

W Sipani, a zwłaszcza w jego podmokłej i cuchnącej Starej Dzielnicy, roiło się od złodziei. Byli tu nieustającą plagą, jak meszki latem. Spotykało się też łupieżców, grabieżców, rabusiów, włamywaczy, kieszonkowców, rzezimieszków, zbirów, morderców, oprychów, paserów, kombinatorów, hazardzistów, buchalterów, lichwiarzy, rozpustników, żebraków, cwaniaków, alfonsów, właścicieli lombardów i nieuczciwych handlarzy, nie wspominając już o księgowych i prawnikach. Zdaniem Przyjaznego najgorsi byli ci ostatni. Czasami wyglądało na to, że nikt w Sipani nie zajmuje się uczciwą pracą. Wszyscy ze wszystkich sił starali się okraść kogoś innego.

Musiał jednak przyznać, że sam wcale nie jest lepszy.

…cztery, trzy, dwa, jeden, a potem dwanaście schodów w dół, przejście obok trzech strażników i dwuskrzydłowe drzwi prowadzące do lokalu Przewoźnika.

Jego wnętrze wypełniały obłoki dymu, dezorientujące światła wielobarwnych lamp, ciepło oddechów i masowanych ciał, a także szmer wyciszonych rozmów, wymienianych tajemnic, niszczonych reputacji i zdradzanego zaufania. Tak wyglądały wszystkie tego typu miejsca.

Przy stoliku w kącie siedziało dwóch Północnych. Jeden miał spiłowane zęby i długie, zwisające w strąkach włosy. Odsunął krzesło aż pod samą ścianę i siedział na nim, paląc spokojnie. Jego towarzysz w jednej ręce trzymał butelkę, a w drugiej maleńką książeczkę. Wpatrywał się w nią z mocno zmarszczonym czołem.

Przyjazny znał z widzenia większość obecnych. To byli stali klienci. Niektórzy przyszli się napić, a inni chcieli coś zjeść. Większość skupiała się na hazardzie. Stukot rzucanych kości, łopotanie kart, oczy zdesperowanych śledzące z błyskiem koło ruletki.

Hazard nie interesował zbytnio Przewoźnika, ale hazard prowadził do długów, a nimi Przewoźnik interesował się z całą pewnością. Dwadzieścia trzy schody na podwyższenie i strażnik z tatuażem na twarzy przepuścił Przyjaznego skinieniem dłoni.

Siedziało tam trzech innych odzyskiwaczy długów, dzielących ze sobą butelkę. Najmniejszy z nich uśmiechnął się do Przyjaznego i skinął głową, być może próbując zasiać ziarna sojuszu. Największy nadął się i najeżył, wyczuwając konkurencję. Przyjazny zignorował wszystkich. Już dawno dał sobie spokój z próbami zrozumienia nierozwiązywalnej matematyki ludzkich relacji, nie wspominając już o uczestnictwie w nich. Jeśli tamten nie ograniczy się do nadymania, tasak Przyjaznego przemówi w jego imieniu. Ten głos ucinał nawet najuciążliwsze spory.

Pani Borfero była pulchną kobietą o ciemnych lokach wysuwających się spod fioletowej czapki. Nosiła małe okulary, z powodu których jej oczy wydawały się wielkie, i pachniała olejem do lamp. Zawsze siedziała w przedpokoju gabinetu Przewoźnika, za niskim biurkiem o blacie pełnym ksiąg rachunkowych. Gdy Przyjazny zjawił się tu po raz pierwszy, wskazała na zdobne drzwi za swymi plecami i rzekła:

— Jestem prawą ręką Przewoźnika. Jemu nigdy nie wolno zawracać głowy. Nigdy. Musisz rozmawiać ze mną.

Rzecz jasna, gdy tylko Przyjazny zorientował się, jak biegle Borfero operuje liczbami zawartymi w tych księgach, zrozumiał, że w gabinecie nikogo nie ma i to ona jest Przewoźnikiem. Sprawiała jednak wrażenie bardzo zadowolonej ze swej iluzji, z chęcią więc zgodził się ją podtrzymywać. Nie lubił wywoływać kłopotów bez potrzeby. Z tego powodu można się było utopić. Poza tym, było mu jakby łatwiej, gdy sobie wyobrażał, że rozkazy pochodzą skądinąd, od kogoś tajemniczego i niepowstrzymanego. Dobrze było mieć strych, na którym można było schować poczucie winy. Przyjazny zerknął na drzwi, zastanawiając się, czy rzeczywiście mieści się za nimi jakiś gabinet, czy też po prostu jest tam nagi mur.

— Co dzisiaj zebrałeś? — zapytała, kartkując księgę i zanurzając gęsie pióro w kałamarzu. Przechodziła od razu do interesów, nawet nie pytając „jak się masz”. Przyjazny bardzo lubił i podziwiał tę jej cechę, choć nigdy nie powiedziałby tego na głos. Jego komplementy często wydawały się innym obraźliwe.

Ustawił monety w stosiki, według ich wartości oraz imion dłużników. Większość wybito z tanich metali, wzbogaconych tylko małą domieszką srebra.

Borfero pochyliła się nad blatem, zmarszczyła nos i odsunęła okulary na czoło. Bez nich jej oczy wydawały się wyjątkowo małe.

— Mam też miecz — oznajmił Przyjazny, opierając go obok biurka.

— To rozczarowujące żniwa — wyszeptała.

— Gleba jest tu kamienista.

— Czysta prawda. — Przesunęła okulary na miejsce i zaczęła wpisywać do księgi równe rzędy cyfr. — Czasy są ciężkie dla wszystkich.

Często to powtarzała, jakby te słowa mogły wszystko usprawiedliwić w każdej sytuacji.

— Kurtis dan Broya zapytał mnie, kiedy dług będzie spłacony.

Uniosła wzrok, zaskoczona tym pytaniem.

— Kiedy Przewoźnik tak powie.

— Tak właśnie mu odpowiedziałem.

— To dobrze.

— Prosiłaś, żebym miał oko na… pakunek. — Przyjazny położył zawiniątko na blacie przed nią. — Broya go miał.

Paczuszka nie sprawiała wrażenia zbyt ważnej. Była niewielka i owinięto ją w bardzo starą skórę, poplamioną i wyleniałą. Wypalono na niej jakiś znak, być może cyfrę, ale nieznaną Przyjaznemu.

Pani Borfero złapała pakunek i natychmiast przeklęła siebie samą za to, że okazała zbyt wielkie zainteresowanie. Wiedziała, że w tym interesie nie wolno nikomu ufać. Jej umysł natychmiast wypełniły pytania. Podejrzenia. Jak to możliwe, że ten bezużyteczny Broya go zdobył? Czy to był jakiś podstęp? Czy Przyjazny był gurkijskim agentem? A może to była robota Carcolf? Podwójny blef? Ta zarozumiała suka przędła wciąż nowe pajęczyny. Potrójny blef? Ale w jakim celu? Co by jej to dało?

Poczwórny blef?

Na twarzy Przyjaznego nie dostrzegała ani śladu chciwości. Ani śladu ambicji. Ani śladu czegokolwiek. Z pewnością był niezwykłym człowiekiem, ale miał bardzo dobre referencje. Sprawiał wrażenie wyjątkowo rzeczowego. Lubiła tę cechę u mężczyzn, choć nigdy nie powiedziałaby tego na głos. Przełożony musi zachować dystans do swoich ludzi.

Niektóre rzeczy są dokładnie tym, czym się wydają. Borfero widziała w życiu wiele niezwykłych zbiegów okoliczności.

— To może być on — stwierdziła z zastanowieniem w głosie, choć w rzeczywistości była tego pewna już od pierwszej chwili. Nie zwykła tracić czasu na niepewne sprawy.

Przyjazny skinął głową.

— Dobrze się spisałeś — dodała.

Ponownie przytaknął.

— Przewoźnik chce, żebyś otrzymał premię.

Bądź szczodra dla swoich ludzi, a oni szczodrze ci się odpłacą. Tak zawsze sobie powtarzała.

Ale na Przyjaznego szczodrość nie działała.

— Być może kobietę?

— Nie — odparł z miną znamionującą, że ta sugestia sprawiła mu ból.

— Mężczyznę?

Ta sugestia również.

— Nie.

— Plewy? Butelkę…

— Nie.

— Musi coś być.

Wzruszył ramionami.

Pani Borfero wydęła policzki. Wszystko, co posiadała, zdobyła dzięki zaspokajaniu pragnień innych. Nie była pewna, co zrobić z kimś, kto nie miał żadnych.

— W takim razie może się nad tym zastanów?

Przyjazny skinął z namysłem głową.

— Zrobię to.

— Widziałeś po drodze dwóch Północnych, pijących przy stoliku?

— Widziałem dwóch Północnych. Jeden czytał książkę.

— Naprawdę? Książkę?

Przyjazny wzruszył ramionami.

— Czytelnicy są wszędzie.

Omiotła spojrzeniem lokal, zauważając rozczarowujący brak bogatych klientów i oceniając żałosne zyski, na jakie się dziś zanosiło. Jeśli nawet jeden z Północnych rzeczywiście czytał przedtem książkę, dał już sobie z tym spokój. Głęboki pił prosto z butelki jedno z jej najlepszych win. Pod stołem leżały już trzy puste flaszki. Płytki palił fajeczkę czaggi. W powietrzu wisiał gęsty odór narkotyku. Borfero z reguły nie pozwalała na jego użycie, ale dla tych dwóch musiała zrobić wyjątek. Nie miała pojęcia, dlaczego bank postanowił zatrudnić tak odrażające indywidua, doszła jednak do wniosku, że bogaci nie muszą się tłumaczyć.

— Witam szlachetnych panów — rzekła, wsuwając się na krzesło.

— Gdzie ich widzisz?

Płytki ryknął ochrypłym śmiechem. Głęboki przechylił powoli butelkę i spojrzał na brata nad jej szyjką. Jego oczy wyrażały skwaszoną pogardę.

— Mówiliście, że wasi… pracodawcy byliby wielce wdzięczni, gdybym natrafiła na… pewien obiekt, o którym wspominaliście.

Obaj Północni poderwali się nagle, pochylając się jednocześnie nad blatem, jak marionetki kierowane tym samym sznurkiem. Płytki zahaczył butem o pustą butelkę, która przewróciła się i zatoczyła łuk na podłodze.

— Wielce wdzięczni — powtórzył Głęboki.

— A jaką część mojego długu pokryłaby ta wdzięczność?

— Całość.

Borfero poczuła, że po skórze przebiegają jej mrówki. Wolność. Czy to naprawdę możliwe? Czy miała ją w kieszeni? Nie mogła jednak pozwolić, by wysokość stawki uczyniła ją lekkomyślną. Im większe korzyści, tym większa ostrożność.

— Mój dług będzie spłacony?

Płytki pochylił się ku niej, przesuwając cybuchem fajki po porośniętym szczeciną gardle.

— Zabity — zapewnił.

— Zamordowany — warknął jego brat, który nagle znalazł się równie blisko po jej drugiej stronie.

Borfero nawet w najmniejszym stopniu się nie podobało, że te naznaczone bliznami lumpy tak blisko podsuwają swe gęby. Jeśli będzie musiała czuć woń ich oddechów jeszcze przez parę chwil, może tego nie wytrzymać.

— To cudownie — pisnęła i położyła pakunek na stole. — W takim razie przestanę płacić procenty. Przekażcie, proszę, ode mnie wyrazy uznania swoim… pracodawcom.

— Oczywiście. — Płytki nie tyle się uśmiechnął, co odsłonił spiłowane zęby. — Ale nie sądzę, żeby one wiele dla nich znaczyły.

— Nie bierz tego do siebie, tak? — Głęboki się nie uśmiechnął. — Nasi pracodawcy po prostu nie dbają o niczyje uznanie.

— Czasy są ciężkie dla wszystkich — stwierdziła Borfero, zaczerpując nagle oddech.

— Czysta prawda.

Głęboki wstał i wziął pakunek w wielką łapę.

Gdy wyszli w wieczorny półmrok, chłodne powietrze uderzyło Głębokiego jak nagły cios. Sipani, niemiłe nawet w bezruchu, nagle się ożywiło.

— Muszę się przyznać — odezwał się, odchrząkując i spluwając — że jestem dość mocno pijany.

— Ehe — zgodził się Płytki i czknął, wpatrując się w mgłę. Przynajmniej wiatr nieco ją rozpraszał. Widoczność była tak dobra, jak to tylko możliwe w tym upiornym mieście. — No wiesz, to nie jest najlepszy pomysł, kiedy człowiek jest w pracy.

— Masz rację. — Głęboki uniósł pakunek ku światłu, którego co prawda nie było zbyt wiele. — Ale kto by się spodziewał, że to wpadnie nam w ręce?

— Z pewnością nie ja. — Płytki zmarszczył brwi. — Może… nikt?

— To miał być tylko łyczek — dodał Głęboki.

— Jeden łyczek często lubi przechodzić w kilka. — Płytki wsadził sobie na głowę ten swój cholerny, głupi kapelusz. — Przejdziemy się do banku?

— Wyglądasz w tym jak pierdolony przygłup.

— Za bardzo się przejmujesz wyglądem zewnętrznym, bracie.

Głęboki odpowiedział na to przeciągłym syknięciem.

— Myślisz, że naprawdę darują jej długi?

— Być może na razie. Ale wiesz, jacy oni są. Kto raz stał się dłużnikiem, zawsze nim pozostanie.

Głęboki znowu splunął, a ponieważ w zaułku zrobiło się trochę spokojniej, ruszył w drogę, mocno ściskając w dłoni pakunek. Nie miał zamiaru chować go w kieszeni, skąd ktoś mógłby go zwinąć. W Sipani roiło się od pieprzonych złodziei. Kiedy poprzednio był w tym lokalu, ukradli mu dobre skarpetki. Po drodze do domu zrobiły mu się paskudne pęcherze. Kto kradnie skarpetki? Styryjskie sukinsyny. Będzie mocno trzymał obiekt. Niech te małe skurwiele spróbują mu go wyrwać.

— I kto teraz jest przygłupem? — zawołał za nim Płytki. — Bank jest w tym kierunku.

— Ale my nie idziemy do banku, przygłupie — warknął Głęboki, oglądając się przez ramię. — Wrzucimy obiekt do studni na starym podwórzu tuż za rogiem.

Płytki przyśpieszył kroku i dogonił brata.

— Naprawdę?

— Nie, tak sobie zażartowałem, ty idioto.

— Dlaczego do studni?

— Dlatego, że tego właśnie od nas chciał.

— Kto?

— Szef.

— Mały szef czy duży szef?

Choć Głęboki był pijany, poczuł potrzebę ściszenia głosu.

— Łysy szef.

— Cholera — wydyszał Płytki. — Osobiście?

— Osobiście.

— I jak było? — zapytał Płytki po chwili przerwy.

— Przeraziłem się jeszcze bardziej niż zwykle. Dziękuję, że mi o tym przypomniałeś.

Nastała długa cisza. Było słychać tylko stukot ich butów uderzających o wilgotny bruk.

— Lepiej żebyśmy tego nie spierdolili — odezwał się wreszcie Płytki.

— Serdecznie ci dziękuję za to wnikliwe spostrzeżenie — odparł Głęboki. — Spierdolenia czegoś zawsze powinno się unikać, nie sądzisz?

— Zawsze staramy się go uniknąć, oczywiście, że się staramy, ale czasami i tak nam się zdarza. Chcę ci powiedzieć, że lepiej, by tym razem nam się nie zdarzyło. Wiesz, co ostatnio powiedział łysy szef — dodał Płytki, przechodząc w szept.

— Nie musisz szeptać. Tu go nie ma, prawda?

Płytki rozejrzał się wkoło jak szaleniec.

— Nie mam pojęcia. Myślisz, że jest?

— Nie ma go. — Głęboki potarł skronie. Pewnego dnia zabije brata, to było pewne. — To właśnie powiedziałem.

— Ale gdyby był? Lepiej zawsze się zachowywać tak, jakby był.

— Kurwa, czy możesz się zamknąć chociaż na chwilę? — Głęboki złapał Płytkiego za ramię i podsunął mu pakunek pod twarz. — To tak, jakbym gadał z cholernym…

Ku jego wielkiemu zaskoczeniu przemknął między nimi jakiś mroczny cień. Nagle się zorientował, że jego dłoń jest pusta.

Kiam uciekała tak, jakby od tego zależało jej życie. Rzecz jasna, tak właśnie było.

— Goń go, do cholery!

Słyszała dwóch Północnych pędzących za nią z wielkim hałasem. Byli stanowczo za blisko, jak na jej gust.

— To dziewczynka, ty idioto!

Byli wielcy i niezgrabni, ale biegli szybko, tupiąc głośno o bruk i zaciskając pięści. Kiedy ją złapią…

— Kurwa, kogo to obchodzi! Musimy to odzyskać!

Dyszała świszcząco, serce jej waliło, a mięśnie płonęły. Nie przestawała biec.

Minęła róg. Jej owinięte w łachmany stopy dobrze się trzymały mokrego bruku. Ulica była szersza, a lampy i pochodnie tworzyły we mgle zamazane plamy światła. Kręciło się tu mnóstwo ludzi. Pochylała się i kluczyła, omijała ich, przebiegała między nimi, ich twarze migały jej przed oczami i znikały. Nocny targ w Czarnej Dzielnicy, stragany, sprzedawcy i krzyki kupców, hałasy, zapachy i tłok. Kiam prześliznęła się między kołami wozu. Gibka jak fretka, przemknęła między kupującym i sprzedającym w kaskadzie owoców, a potem przecisnęła się przez stragan pełen śliskich ryb. Handlarz krzyknął i wyciągnął za nią rękę, ale złapał tylko powietrze. Jedna noga Kiam ugrzęzła w koszu, ale dziewczynka uciekła, sypiąc sercówkami na wszystkie strony. Słyszała za sobą krzyki i warknięcia. Północni obalali ludzi na bruk i odpychali wózki na bok, przedzierając się przez targowisko niczym bezmyślna burza. Kiam pochyliła się nisko i przemknęła między nogami jakiegoś wysokiego mężczyzny. Minęła kolejny róg i wbiegła na śliskie schody, pokonując po dwa stopnie przy każdym kroku. Pędziła wąskim szlakiem nad pluskającą wodą, słysząc piski szczurów grzebiących w odpadach oraz coraz donośniejsze głosy Północnych, którzy przeklinali ją i siebie nawzajem. W piersi świszczał jej bolesny oddech. Biegła z coraz większą desperacją, przy każdym kroku wzbijając w górę bryzgi wody.

— Mamy ją! — zawołał głos tuż za nią. — Tędy!

Przesunęła się przez małą dziurę w rdzewiejącej kracie. Jej zardzewiały ząb pozostawił bolesne skaleczenie na ramieniu dziewczynki. Choć raz ucieszyła się z tego, że Stara Zielona nigdy nie karmiła jej zbyt dobrze. Kiam wsunęła się w ciemność i leżała nieruchomo, przyciskając przedmiot do piersi. Starała się odzyskać oddech. Byli tu. Jeden z Północnych szarpał za kratę. Zaciskał ręce tak mocno, że aż knykcie mu zbielały. Z kraty sypały się płatki rdzy. Kiam gapiła się na to, zastanawiając się, co te ręce z nią zrobią, gdy już te brudne paznokcie wbiją się w jej skórę.

W szczelinie pokazała się brodata twarz drugiego ze ścigających. Mężczyzna trzymał w dłoni groźnie wyglądający nóż. Zresztą każdy nóż wyglądałby groźnie w ręce kogoś, kogo przed chwilą okradła. Północny wlepił w nią spojrzenie, rozciągając pokryte strupami wargi.

— Rzuć nam ten pakunek, a o wszystkim zapomnimy. Natychmiast!

Kiam odsunęła się do tyłu, wierzgając nogami. Krata wygięła się ze zgrzytem.

— Kurwa, nie żyjesz, ty smarkulo! Znajdziemy cię, niech ci się nie zdaje! — Dziewczynka odczołgała się przez pył i zgniliznę, przeciskając się przez szczelinę między rozsypującymi się murami. — Przyjdziemy po ciebie! — poniosło się echem za nią. Być może faktycznie to zrobią, ale złodzieje nie mogli poświęcać zbyt wiele czasu na martwienie się o jutro. Dzisiejszy dzień jest wystarczająco paskudny. Zdjęła płaszcz i włożyła go na lewą stronę, wyblakłą zieloną podszewką na wierzch, schowała czapkę i rozpuściła włosy, a potem wyszła na chodnik przy Piątym Kanale. Szła szybko, opuszczając głowę.

Obok przepłynęła łódź wycieczkowa. Kiam słyszała rozmowy, śmiechy oraz brzęk kieliszków. Zastanawiała się, czym pasażerowie łodzi zasłużyli na swoje życie, a co ona uczyniła, by zasłużyć na swoje. Na to pytanie nie było jednak łatwych odpowiedzi. Gdy różowe światła znikały we mgle, usłyszała dźwięk skrzypiec Ho-ve’a. Przystanęła na moment we mgle, zasłuchana w piękne tony. Następnie spojrzała na pakunek. Nie sprawiał wrażenia wartego tych wszystkich kłopotów. Nawet nie ważył zbyt wiele. Ale to nie ona decydowała o tym, za co Stara Zielona wyznacza nagrodę. Wytarła nos i ruszyła w dalszą drogę, trzymając się blisko muru. Muzyka stawała się coraz głośniejsza. Po chwili ujrzała plecy Hove’a i poruszający się smyczek. Podeszła od tyłu do skrzypka i pozwoliła, by pakunek wpadł w jego szeroko otwartą kieszeń.

Hove nawet tego nie zauważył, ale z pewnością poczuł trzy lekkie puknięcia w plecy, a także zwiększony ciężar płaszcza, kiedy się poruszył. Nie wiedział, kto przekazał towar i nie próbował tego sprawdzać. Dalej grał unijny marsz, którym zwykł otwierać każde przestawienie w czasach, gdy występował na scenie w Adui — a przynajmniej pod sceną — by przygotować widzów na wielkie wejście Lesteka. To było jeszcze przed tym, nim jego żona umarła i wszystko się rozleciało. Te skoczne dźwięki przypomniały mu dawne czasy i poczuł, że w jego bolących oczach zbierają się łzy. Przeszedł do melancholijnego menueta, lepiej harmonizującego z jego nastrojem. Tubylcy i tak nie zauważą różnicy. Sipani chciało uchodzić za ośrodek kultury, ale większość jego mieszkańców stanowili pijacy, oszuści, niewychowane zbiry albo wszystko to razem zmieszane w rozmaitych proporcjach.

Jak do tego doszło? Zawsze to samo pytanie. Krążył po ulicach, jakby nie obchodziło go nic poza pieniędzmi za jego muzykę, pozwalając, by nuty rozpływały się w mroku. Podszedł do straganu z pasztecikami i zaburczało mu w brzuchu od zapachu taniego mięsa. Przestał grać i zaoferował swą czapkę stojącym w kolejce. Rzecz jasna, nie dostał ani grosza, ruszył więc w drogę do Verscettiego. Gdy dotarł na miejsce, zaczął krążyć na ulicy między stolikami. Rzępolił ospryjskiego walca i uśmiechał się do klientów, którzy siedzieli tam sobie z fajeczką albo z flaszką, trzymając cienkie nóżki kieliszków w urękawicznionych palcach. Ich oczy, widoczne w szczelinach lustrzanych masek, lśniły pogardą. Jervi, jak zwykle, siedział pod ścianą naprzeciwko kobiety z wysoko upiętym włosami.

— Trochę muzyki, kochanie? — wychrypiał Hove i pochylił się nad nią, pozwalając, by jego płaszcz zakołysał się tuż obok kolan Jerviego.

Ten wyciągnął coś z kieszeni starego pijaczyny, krzywiąc się od jego smrodu.

— Może byś spierdalał? — rzekł mu. Hove się oddalił, zabierając ze sobą swą okropną muzykę, dzięki Boginiom Losu.

— Co się tam dzieje?

Riseld uniosła na moment maskę, odsłaniając miękką, okrągłą twarz, dobrze upudrowaną i modnie znudzoną.

Na ulicy rzeczywiście doszło do jakiegoś zamieszania. Było słychać trzaski, łoskoty i krzyki w języku północnym.

— Cholerni Północni — wyszeptał Jervi. — Zawsze sprawiają kłopoty. Powinno się ich trzymać na smyczy jak psy. — Zdjął kapelusz i rzucił go na stół, co było ustalonym sygnałem, a potem odchylił się na krześle, trzymając pakunek tuż nad podłogą, by nie przyciągać uwagi. To była paskudna robota, ale człowiek musiał z czegoś żyć. — Nie musisz się tym przejmować, moja droga.

Uśmiechnęła się w ten pozbawiony wesołości i zainteresowania sposób, który z jakiegoś powodu wydawał mu się nieodparty.

— Pójdziemy do łóżka? — zapytał, rzucając na blat dwie monety w charakterze zapłaty za wino.

— Jeśli musimy — odparła z westchnieniem.

Jervi poczuł, że pakunek zabrano.

Sifkiss wysunął się spod stolika i ruszył przed siebie dumnym krokiem, stukając laską o słupki płotu. W drugiej ręce swobodnie trzymał pakunek. Może i Stara Zielona kazała zachować ostrożność, ale to już nie leżało w stylu Sifkissa. Mężczyzna musiał wypracować własny styl, a on już skończył trzynaście lat, tak? Wkrótce przejdzie do poważniejszych zadań. Może będzie pracował dla Kurrikana. Każdy by zauważył, że przeznaczono go do wyższych celów — ukradł cylinder i kiedy wychodził w nim na miasto, wyglądał jak dżentelmen — a gdyby ktoś był na tyle głupi, by nadal mieć wątpliwości — co, niestety, się zdarzało — nosił go na bakier, jak przystało prawdziwemu zawadiace.

Tak jest, wszyscy obserwowali Sifkissa z uwagą.

Upewnił się, że nikt go nie obserwuje, a potem prześliznął się przez mokre chaszcze i dziurę w murze za nimi — szczerze mówiąc, sprawiało mu to coraz więcej trudności — i znalazł się w piwnicy starej świątyni. Z góry napływała tu odrobina światła.

Większość dzieci wyszła do pracy. Widział tylko dwóch młodszych chłopaków grających w kości, dziewczynkę ogryzającą gnat, Pensa, który był zajęty paleniem i nawet nie podniósł wzroku, oraz nową, która zwinęła się w kącie i kasłała. Sifkissowi nie podobał się ten kaszel. Pewnie jutro albo pojutrze wrzuci ją do kanału, ale, hej, za zajęcie się trupem dostanie kilka dodatkowych groszy, tak? Większość ludzi nie lubiła dotykać umarlaków, ale on nie miał nic przeciwko temu. Jak mawiała Stara Zielona, każdy deszcz kogoś umyje do czysta. Siedziała teraz z tyłu, garbiąc się nad biurkiem, na którym paliła się samotna lampa. Długie siwe włosy staruszki były pozlepiane od tłuszczu, a jej język przesuwał się po bezzębnych dziąsłach. Przyglądała się Sifkissowi. Towarzyszył jej jakiś elegancki facet w kamizelce wyszytej srebrnymi liśćmi dla ozdoby. Chłopak przechylił cylinder, próbując zrobić dobre wrażenie.

— Masz to? — zapytała Stara Zielona.

— Jasne — potwierdził Sifkiss. Podrzucił głową i zahaczył cylindrem o nisko umieszczoną belkę. Zaklął, wkładając go z powrotem, i ze skwaszoną miną rzucił zawiniątko na blat.

— No to zmiataj — warknęła Zielona.

Sifkiss zrobił naburmuszoną minę, jakby miał zamiar się odszczeknąć. Zielona musiała zapoznać go z sękatym grzbietem swej dłoni, zanim sobie poszedł.

— Masz to, jak obiecałam. — Wskazała na owinięty w skórę pakunek leżący w plamie światła lampy na jej stole. Blat był spękany i poplamiony, a pozłota obłaziła, lecz nadal był to dobry, stary mebel, który posłuży jeszcze wiele lat. Stara Zielona była przekonana, że pod tym względem stół przypomina ją samą.

— Jest dość mały, jak na tyle zamieszania — stwierdził Odłóg, marszcząc nos. Rzucił sakiewkę na stół i rozległ się cudowny brzęk monet. Stara Zielona łapała mieszek i natychmiast zaczęła przeliczać monety.

— Gdzie jest ta twoja Kiam? — zapytał mężczyzna. — Gdzie jest mała Kiam, hę?

Barki Starej Zielonej zesztywniały, ale staruszka nie przestała liczyć pieniędzy. Nie zrobiłaby tego nawet podczas sztormu na morzu.

— Pracuje.

— A kiedy wróci? Spodobała mi się. — Odłóg pochylił się ku niej. — Mógłbym za nią dostać cholernie dobrą cenę.

— To moja najlepsza pracownica! — sprzeciwiła się Zielona. — Możesz mnie uwolnić od innych. Na przykład od Sifkissa.

— Tego skwaszonego chłopaka, który przyniósł pakunek?

— On dobrze pracuje. Jest silny. Twardy. Mógłby być dobrym wioślarzem na galerze. A może nawet walczyć.

Odłóg prychnął pogardliwie.

— Na arenie? Ten mały zasraniec? Ażeby zechciał poruszać wiosłem, trzeba by użyć bicza.

— I co z tego? Na galerach mają bicze, tak?

— Pewnie mają. Wezmę go, jeśli muszę. Jego i jeszcze trójkę. W przyszłym tygodniu wyjeżdżam na targ do Zachodniego Portu. Możesz sama wybrać, ale nie dawaj mi tych swoich śmieci.

— Nie trzymam żadnych śmieci — obruszyła się Zielona.

— Trzymasz tylko śmieci, ty cholerna, stara oszustko. A co powiesz reszcie swoich piskląt, hę? — Odłóg przeszedł na ton głupiego fircyka. — Że wstąpią na służbę do szlachetnie urodzonych, zamieszkają z końmi na gospodarstwie albo adoptuje ich pierdolony imperator Gurkhulu czy coś w tym rodzaju, hę?

Odłóg zachichotał. Stara Zielona nagle zapragnęła złapać za swój nóż, ale w dzisiejszych czasach miała już więcej rozsądku. Nauczyła się tego na własnej skórze.

— Powiem im, co będę musiała — burknęła, nadal przeliczając monety. Jej cholerne palce nie były już takie szybkie jak kiedyś.

— Zrób to, a któregoś dnia przyjdę po Kiam, hę?

Odłóg mrugnął znacząco.

— Jak sobie życzysz — odparła Zielona. — Co tylko zechcesz.

Z całą pewnością zatrzyma Kiam. Nie mogła uratować wielu, nie była aż tak głupia, by w to wierzyć, ale może zdoła ocalić choć jedną i gdy nadejdzie dzień jej śmierci, będzie mogła powiedzieć, że zrobiła przynajmniej tyle. Zapewne nikt nie będzie słuchał, ale ona będzie wiedziała.

— Zgadza się. Pakunek jest twój.

Odłóg zabrał zawiniątko i opuścił tę cholerną, cuchnącą norę. Za bardzo przypominała mu więzienie. Ten smród. A do tego oczy dzieciaków, wielkie i wilgotne. Nie miał oporów przed ich kupowaniem i sprzedawaniem, ale nie chciał oglądać ich oczu. Czy rzeźnik chciał patrzeć w oczy owcom? Może było mu wszystko jedno. Może się przyzwyczaił. Odłóg za bardzo się tym przejmował i tyle. Miał za miękkie serce.

Jego strażnicy czekali przed drzwiami frontowymi. Skinął na nich i ruszył przed siebie, idąc pośrodku utworzonego przez nich czworoboku.

— Spotkanie się udało? — zapytał Grenti, oglądając się przez ramię.

— Nie było źle — mruknął Odłóg tonem zniechęcającym do dalszych rozmów. Kurrikan zapytał go kiedyś: „Chcesz mieć przyjaciół czy forsę?”. Te słowa wbiły mu się w pamięć.

Niestety, Grenti nie dał się tak łatwo zniechęcić.

— Idziemy prosto do Kurrikana?

— Tak — odparł Odłóg tak ostro, jak tylko potrafił.

Jednakże Grenti uwielbiał mleć ozorem. Zważywszy wszystko razem, większość zbirów to lubiła. Być może dlatego, że zbyt wiele czasu spędzali bezczynnie.

— On ma piękny dom, nie? Kurrikan? Jak się nazywają te kolumny z frontu?

— Pilastry — mruknął jeden z pozostałych zbirów.

— Nie, nie, pilastry znam. Chodzi mi o ten szczególny styl architektoniczny, z tymi zwieńczeniami w kształcie pnączy.

— Jak tutaj?

— Nie, to jest murarska robota, wykonana dłutem. Chodzi mi o ogólny wzór. Chwileczkę.

W pierwszej chwili Odłóg bardzo się ucieszył, że coś przerwało im rozmowę. Potem jednak się zaniepokoił. We mgle tuż przed nimi stała jakaś postać. Zajmowała cholernie dużo miejsca. Do tej chwili żebracy, pijacy i lumpy kręcące się po okolicy rozstępowali się przed nimi jak ziemia przez pługiem. Ten człowiek nie ruszał się z miejsca. To był wysoki skurczybyk, dorównywał wzrostem najwyższemu ze strażników Odłoga. Miał na sobie biały płaszcz z postawionym kapturem. No, może już nie był aż taki biały. W Sipani nic nie zachowywało tego koloru zbyt długo. Był szary, z czarnymi plamami wilgoci na obrąbku.

— Przegońcie go — warknął.

— Kurwa, złaź nam z drogi! — ryknął Grenti.

— Ty jesteś Odłóg? — zapytał nieznajomy i położył kaptur.

— To kobieta! — ryknął Grenti. Nie mylił się, choć szyję miała potężnie umięśnioną, szczękę wydatną, a rude włosy krótko przystrzyżone.

— Jestem Javre — oznajmiła, unosząc brodę i uśmiechając się do nich. — Lwica z Hoskoppu.

— Może jest szalona? — zastanawiał się Grenti.

— Pewnie uciekła z tego domu dla obłąkanych.

— Kiedyś uciekłam z takiego domu — przyznała kobieta. Mówiła z dziwnym akcentem. Odłóg nie potrafił określić jego pochodzenia. — No cóż, właściwie to było więzienie dla czarodziejów. Ale niektórzy z nich oszaleli. Trudno to określić, bo wszyscy czarodzieje są co najmniej ekscentrykami. Ale mniejsza z tym. Masz coś, czego potrzebuję.

— Naprawdę?

Odłóg zaczął się uśmiechać. Jego niepokój mijał. Po pierwsze, była kobietą, a po drugie, z pewnością obłąkaną.

— Nie wiem, jak cię przekonać, gdyż nie mam daru do słodkich słówek. Ta wada od dawna mi doskwiera. Będzie jednak lepiej dla nas wszystkich, jeśli dasz mi to dobrowolnie.

— Coś ci dam dobrowolnie — zapewnił Odłóg. Jego zbiry zachichotały.

Ale kobieta nie.

— To paczka zawinięta w skórę, długości… — Wyciągnęła potężną rękę, rozstawiając kciuk i palec wskazujący. — Jakieś pięć razy większej od twojego kutasa.

Jeśli wiedziała o pakunku, to oznaczało kłopoty. Odłóg nie miał też śladu poczucia humoru, gdy chodziło o jego kutasa, który pozostawał niewrażliwy na wszelkie maści. Uśmiech zniknął z jego twarzy.

— Zabijcie ją.

Uderzyła Grentiego gdzieś na wysokości piersi… a przynajmniej na to wyglądało. Poruszyła się tak szybko, że można było zobaczyć jedynie zamazaną plamę. Strażnik wybałuszył nagle oczy i wydał z siebie dziwny dźwięk, a potem zamarł w bezruchu, kołysząc się na palcach stóp. Zdążył wyciągnąć miecz zaledwie w połowie.

Drugi z ludzi Odłoga — facet z Unii, wielki jak skała — machnął maczugą, ale trafił tylko łopoczący płaszcz kobiety. Chwilę później rozległ się pisk zaskoczenia i Unita poleciał głową w dół na drugą stronę ulicy. Walnął w mur i osunął się na ziemię w kaskadzie pyłu. Kawałki tynku odpadały od rozkruszonych cegieł i sypały się na jego bezwładne ciało.

Trzeci strażnik — Ospryjczyk o zręcznych palcach — wyciągnął nóż i spróbował nim rzucić, ale nim zdążył to zrobić, maczuga przeszyła powietrze i trafiła go w skroń. Padł bezgłośnie na ziemię, rozpościerając ramiona.

— To są kolumny antyryckie. — Kobieta dotknęła palcem wskazującym czoła Grentiego i delikatnie odwróciła go na bok. Leżał w błocie, sztywny, a jego wybałuszone oczy wpatrywały się w pustkę.

— To była tylko jedna ręka. — Uniosła drugą, zaciśniętą w pięść. Skądś pojawił się w niej skryty w pochwie miecz o lśniącej złotym blaskiem rękojeści. — Zaraz wyciągnę ten miecz, wykuty w Dawnych Czasach z metalu gwiazdy spadającej. Tylko sześciu żyjących ludzi widziało jego klingę. Przekonacie się, że jest niezwykle piękna. A potem was nią zabiję.

Ostatni ze strażników wymienił pośpieszne spojrzenia z Odłogiem, a potem odrzucił topór i zwiał.

— Ha — powiedziała kobieta, marszcząc rude brwi w wyrazie lekkiego rozczarowania. — Powinnam cię ostrzec, że jeśli spróbujesz uciekać, doścignę cię w… — Przymrużyła powieki i wydęła wargi, a potem obrzuciła Odłoga oceniającym spojrzeniem, podobnie jak on oglądał dzieci przeznaczone na sprzedaż. Przekonał się, że nie podoba mu się, gdy tak na niego patrzą. — Mniej więcej czterech krokach.

Rzucił się do ucieczki.

Dogoniła go w trzech i nagle uderzył twarzą o mokry bruk. Ręce wykręciła mu brutalnie do tyłu.

— Nie masz pojęcia, z kim masz do czynienia, ty głupia dziwko!

Próbował się wyrwać, ale jej uścisk był twardy jak żelazo. Pisnął z bólu, gdy wykręciła mu rękę jeszcze mocniej.

— To prawda, że nie zaliczam się do głębokich myślicieli. — Jej głos nie zdradzał nawet najmniejszego śladu wysiłku. — Lubię proste zadania, dobrze wykonane, i nie mam czasu na filozofowanie. Zechcesz mi powiedzieć, gdzie jest paczka, czy mam cię bić tak długo, aż wypadnie?

— Pracuję dla Kurrikana! — wydyszał.

— Jestem nowa w tym mieście. Imiona nie mają dla mnie magii.

— Znajdziemy cię!

— Oczywiście — odparła ze śmiechem. — Nie mam w zwyczaju się ukrywać. Jestem Javre, Pierwsza z Piętnastu. Javre, Templariuszka Złotego Zakonu. Javre, Łamiąca Łańcuchy, Łamiąca Przysięgi, Łamiąca Kości. — Zadała mu potężny cios w skroń. Jego nos uderzył o bruk. Odłóg był pewien, że go złamała. Usta wypełnił mu słony smak krwi. — Jeśli chcecie mnie znaleźć, wystarczy, że zapytacie o Javre. — Pochyliła się nad nim. Jej oddech łaskotał go w ucho. — Wasze trudności zaczną się dopiero później. Gdzie jest paczka?

Odłóg poczuł nagły ucisk w dłoni. Z początku ból był lekki, ale narastał z każdą chwilą, wypełniając całą jego kończynę niczym rozżarzony do białości metal. Mężczyzna zaskomlał jak pies.

— Ach, ach, ach, w wewnętrznej kieszeni, w wewnętrznej kieszeni!

— Znakomicie.

Poczuł dłonie przeszukujące jego ubranie, ale mógł tylko leżeć bezwładnie i jęczeć, gdy ogień w jego nerwach powoli wygasał. Odwrócił głowę, by spojrzeć na kobietę, i wykrzywił usta w wyrazie groźby.

— Kurwa, przysięgam na swoje przednie zęby…

— Naprawdę? — Jej palce odnalazły wewnętrzną kieszeń i wyciągnęły z niej paczkę. — To było lekkomyślne.

Połączyła kciuk z palcem wskazującym i wyrwała Odłogowi dwa przednie zęby. Nauczyła się tej sztuczki od starca w Suljuku. Podobnie jak w wielu innych sprawach cała tajemnica kryła się w nadgarstku. Kiedy się oddalała, mężczyzna siedział zgarbiony na bruku, próbując wykaszlnąć siekacze.

— Jeśli znowu się spotkamy, będę musiała pokazać ci miecz! — zawołała, wsuwając sobie pakunek za pas. Bogini, ci Sipańczycy byli okropnie słabi. Czy nie został już nikt, kto poddałby ją próbie?

Potrząsnęła bolącą ręką. Paznokieć zapewne sczernieje i odpadnie, ale potem odrośnie. W przeciwieństwie do zębów Odłoga. Z pewnością nie będzie to też pierwszy utracony paznokieć od czasów, gdy czuła opieka proroka Khalula odebrała jej wszystkie dwadzieścia. To dopiero była próba. Przez chwilę wspominała przesłuchujących ją oprawców z uczuciem bliskim nostalgii. Z pewnością czuła ją na wspomnienie chwili, gdy podczas ucieczki wsadziła twarz ich szefa w jego własny piecyk koksowy. Ależ zaskwierczał!

Być może ten Kurrikan wścieknie się w wystarczającym stopniu, by wysłać w pościg za nią porządnego zabójcę. Wtedy będzie musiała go załatwić. Nie będzie się to równało z wielkimi bitwami z dawnych czasów, ale zawsze umili jej parę wieczorów.

Na razie Javre szła przed siebie, szybka, spokojna i wyprostowana. Uwielbiała chodzić. Przy każdym kroku czuła własną siłę. Wszystkie mięśnie były całkowicie rozluźnione, lecz mimo to w każdej chwili gotowe do potężnego skoku, zręcznego przetoczenia się albo śmiertelnego ciosu. Nie musząc patrzeć, wyczuwała każdego, kto przechodził obok, oceniała zagrożenie, przewidywała sposób ataku i wyobrażała sobie swoją reakcję. W powietrzu wokół niej roiło się od skalkulowanych możliwości, tworzyła mapę otoczenia, znała odległości, zauważała wszystko, co mogło się przydać. Najtrudniejsze są te próby, których nie przewidziałeś. Dlatego Javre była bronią zawsze naostrzoną i nigdy niechowaną do pochwy, odpowiedzią na każde pytanie.

Z mroku nie wyłoniło się jednak żadne ostrze. Nie zagroziła jej żadna strzała, rozbłysk ognia ani dawka trucizny. Z cieni nie wypadła banda skrytobójców.

Niestety.

Tylko dwóch pijanych Północnych mocowało się przed przybytkiem Pombrine’a. Jeden z nich warknął coś o łysym szefie. Nie zwróciła na nich uwagi. Wbiegła truchtem na schody, ignorując kilku zasępionych strażników jakości jeszcze niższej niż ludzie Odłoga, a potem przeszła korytarzem do centralnego salonu z jego fałszywymi marmurami, tanim żyrandolem i zupełnie niepodniecajcą mozaiką, przedstawiającą parę lumpów pieprzących się na pieska. Najwyraźniej wieczorny ruch jeszcze się nie zaczął. Kurwy obu płci (w jednym przypadku Javre nie była pewna jakiej) siedziały ze znudzonymi minami na przesadnie zdobnych kanapach.

Pombrine właśnie ochrzaniał jedną ze swych pracownic za to, że za dużo na siebie włożyła, ale uniósł wzrok, gdy tylko Javre weszła do środka.

— Już wróciłaś? Co poszło źle?

Javre ryknęła głośnym śmiechem.

— Wszystko. — Otworzył szeroko oczy, a ona roześmiała się jeszcze donośniej. — Dla nich.

Ujęła go za nadgarstek i wcisnęła mu paczkę w rękę.

Pombrine zerknął na nieprzyciągający uwagi przedmiot zawinięty w skórę.

— Udało ci się?

Kobieta położyła ciężką rękę na jego ramionach i uścisnęła je. Wciągnął nagle powietrze. Kości mu zatrzeszczały. Z pewnością była nadzwyczajnie wielka, ale i tak trudno było uwierzyć w siłę, którą z taką swobodą demonstrowała.

— Nie znasz mnie. Jeszcze. Jestem Javre, Lwica z Hoskoppu. — Spojrzała na niego z góry i poczuł się jak niegrzeczne dziecko, bezradne w uścisku matki. To było dla niego nieznajome i nieprzyjemne wrażenie. — Kiedy zgadzam się przyjąć wyzwanie, nie uchylam się od niego. Nigdy. Nauczysz się tego.

— Z niecierpliwością oczekuję tej edukacji. — Pombrine wysunął się spod przygniatającego ciężaru jej kończyny. — Nie otwierałaś paczki?

— Powiedziałeś, żebym tego nie robiła.

— Świetnie. Świetnie.

Spojrzał na paczkę. Na jego twarzy zaczął się pojawiać uśmiech. Ledwie mógł uwierzyć, że to było takie łatwe.

— Moja zapłata.

— Oczywiście.

Sięgnął po sakiewkę.

Kobieta uniosła stwardniałą dłoń.

— Połowę przyjmę w naturze.

— W naturze?

— Czyż nie to tutaj sprzedajesz?

Uniósł brwi.

— Połowa to będzie bardzo dużo natury.

— Poradzę sobie. Zamierzam tu zostać przez pewien czas.

— Mamy farta — wymamrotał.

— Wezmę jego.

— To znakomity wybór. Czy…

— I jego. I jego. I ją. — Javre zatarła stwardniałe dłonie. — Będzie mogła rozgrzać chłopaków. — Nie zamierzam nikomu płacić za to, żeby traktował mnie jak rekwizyt do masturbacji.

— Oczywiście.

— Jestem kobietą z Thondu i mam wielkie potrzeby.

— Zaczynam to dostrzegać.

— I, w imię słońca, niech ktoś przygotuje mi kąpiel. Już cuchnę jak suka z cieczką. Boję się nawet pomyśleć, jak będę śmierdziała później. Każdy kocur w mieście będzie się za mną uganiał!

Ryknęła śmiechem.

Jeden z mężczyzn przełknął ślinę. Drugi popatrzył na Pombrine’a z lekką desperacją w oczach. Potem Javre zagoniła wszystkich do najbliższego pokoju.

— Ty ściągaj spodnie. Ty zdejmij mi bandaże z cycków. Nie uwierzyłbyś, jak mocno muszę je ściskać, żeby móc cokolwiek zrobić.

Drzwi szczęśliwie się zatrzasnęły.

Pombrine złapał za ramię Scalacaya, swego najbardziej zaufanego sługę, i przyciągnął go do siebie.

— Idź do gurkijskiej świątyni przy trzecim kanale. Tej z zielonymi, marmurowymi kolumnami. Najszybciej, jak tylko możesz. Znasz ją?

— Znam, panie.

— Powiedz kapłanowi, który śpiewa u wejścia, że masz wiadomość dla Ishri. Że pan Pombrine ma przedmiot, o który prosiła. Dla Ishri, zrozumiałeś?

— Dla Ishri. Pan Pombrine ma przedmiot.

— No to biegnij!

Scalacay ruszył pędem w drogę, a Pombrine z niewiele mniejszym pośpiechem udał się do swego gabinetu, ściskając paczkę w spoconej dłoni. Zamknął za sobą drzwi i przekręcił klucz. Pięć zamków szczęknęło z uspokajającym, metalicznym grzechotem.

Dopiero wtedy pozwolił sobie odetchnąć. Z szacunkiem położył zawiniątko na biurku. Teraz, gdy już je miał, czuł potrzebę przedłużenia chwili triumfu. Nacieszenia się nią z należytą czcią. Podszedł do szafki z trunkami, otworzył ją i wyjął stojącą na honorowym miejscu butelkę shiznadze, którą odziedziczył po dziadku. Ów jego przodek przez całe życie czekał na chwilę godną otworzenia butelki. Pombrine sięgnął z uśmiechem po korkociąg, zdrapując ołów z szyjki.

Jak długo pracował, by zdobyć tę przeklętą paczkę? Rozpuszczał plotki o tym, że jego interes upada, choć w rzeczywistości nigdy nie prosperował lepiej. Raz po raz starał się wchodzić w drogę Carcolf, aż wreszcie spotkali się, z pozoru przypadkowo. Zdobył podstępem jej zaufanie, przekonując kretyńską kurierkę, że jest bezmózgim głąbem, maleńkimi kroczkami posuwał się ku miejscu, w którym jego chciwe rączki mogły dosięgnąć paczki, a wtedy… o nieszczęsny losie! Carcolf wymknęła się mu, ta przeklęta suka, pozostawiając Pombrine’owi tylko zawiedzione nadzieje. Ale teraz… o szczęsny losie! Brutalność tej okropnej Javre jakimś cudem zatriumfowała tam, gdzie geniusz Pombrine’a poniósł niezasłużoną porażkę.

Ale w końcu nieważne, w jaki sposób zdobył obiekt. Pombrine uśmiechnął się szerzej, wyciągając korek. Miał pakunek. Ponownie spojrzał na swój łup.

Paf! Strumień musującego wina nie trafił w kieliszek i spadł na kadirski dywan. Pombrine gapił się na to z rozdziawionymi ustami. Pakunek unosił się w górę, złapany na haczyk. Do haczyka przywiązano cienką jak pajęczyna nić. Nić znikała w dziurze w szklanym dachu. Mężczyzna zauważył sylwetkę leżącą na nim z rozpostartymi kończynami.

— Straże! — ryknął, potrząsając pięścią. — Złodziej!

Po chwili uświadomił sobie coś jeszcze i jego gniew w mgnieniu oka przerodził się w paraliżujące przerażenie.

Ishri za chwilę wyruszy w drogę.

Wprawnym ruchem nadgarstka Shev skierowała pakunek w swą urękawicznioną dłoń.

— Ależ ze mnie rybaczka — wyszeptała, wsuwając łup do kieszeni, po czym oddaliła się po stromym dachu. Większą część roboty wykonywały za nią lepkie od smoły nakolanniki. Siadła okrakiem na szczycie dachu, przesunęła się w stronę komina, zrzuciła linę na ulicę, w mgnieniu oka zsunęła się za krawędź dachu i zaczęła złazić na dół. Nie myśl o ziemi, nigdy nie myśl o ziemi. Dobrze jest tam się znaleźć, ale nie chcesz, by to się stało za szybko…

— Ależ ze mnie wspinaczka — wyszeptała, mijając wielkie okno. Za szybą zobaczyła krzykliwie ozdobiony i słabo oświetlony salon, a w nim…

Złapała się mocniej liny i stanęła jak wryta, kołysząc się lekko.

Naprawdę miała pilne spotkanie z ucieczką przed strażnikami Pombrine’a, ale za oknem ujrzała jeden z tych widoków, obok których nie mogła przejść obojętnie. Cztery nagie ciała — być może nawet pięć albo sześć — utworzyły w pokazie nadzwyczajnej gimnastyki ludzką rzeźbę — stękającą plątaninę poruszających się słabo kończyn. Gdy kręciła głową na boki, próbując się w tym zorientować, centralny element układanki — w pierwszej chwili Shev wzięła go za rudowłosego osiłka — spojrzał prosto na nią.

— Shevedieh?

To na pewno nie był mężczyzna, lecz niewątpliwie ktoś bardzo silny. Choć krótko ścięła włosy, nie sposób jej było pomylić z nikim innym.

— Javre? Co tu robisz, do licha?

Uniosła brew, wskazując głową na nagie ciała splątane z jej ciałem.

— Czy to nie oczywiste?

Rumor spowodowany przez wybiegających na ulicę strażników przywrócił jej rozsądek.

— Nie widziałaś mnie!

Zsunęła się na dół, z głośnym szmerem trąc rękawiczkami o konopny sznur, spadła z impetem na ulicę i rzuciła się do ucieczki. W tej samej chwili zza rogu wypadła grupa uzbrojonych mężczyzn.

— Stój, złodzieju!

— Łapcie go!

— Moja paczka! — wrzasnął Pombrine wyjątkowo przenikliwym i pełnym desperacji głosem.

Shev szarpnęła za sznurek, zwisający jej na krzyżu. Poczuła, że mieszek się otworzył i krucze stopy wysypały się na ziemię za nią. Usłyszała krzyki, gdy paru strażników się przewróciło. Rano będą ich bolały stopy. Ale reszta nadal biegła za nią.

— Odetnijcie mu drogę!

— Zastrzelcie go!

Skręciła gwałtownie w lewo. Po chwili usłyszała odgłos naciąganej kuszy. Bełt odbił się od ściany obok niej i zniknął w nocy. Shev zdjęła w biegu rękawiczki — jedna z nich nadal dymiła od tarcia — i przerzuciła je sobie przez ramię. Szybki skręt w prawo — rzecz jasna wcześnie dobrze zaplanowała trasę — i wskoczyła na stoliki ustawione na ulicy przed lokalem Verscettiego. Przechodziła wielkimi krokami z jednego na drugi, sztućce i naczynia spadały na ziemię, klienci zrywali się na równe nogi, potykając się pod wpływem szoku. Obdarty skrzypek rzucił się na ziemię w poszukiwaniu schronienia.

— Ależ ze mnie biegaczka — wyszeptała i zeskoczyła z ostatniego stolika nad wyciągniętymi rękami próbującego ją złapać strażnika z lewej oraz nad gościem z prawej. Spadając, złapała za krótki sznurek zwisający za szyldem z napisem Verscetti i pociągnęła mocno.

Gdy przetoczyła się po bruku, nadszedł rozbłysk, jasny jak błyskawica. Blask natychmiast rozświetlił ciemną noc, frontony budynków przed nią przybrały białą barwę. Rozległy się krzyki, piski oraz seria detonacji. Shev wiedziała, że ulicę za jej plecami wypełniły kwiaty fioletowego ognia oraz kaskady złotych iskier — pokaz godny ślubu barona.

— Qohdam z pewnością zna się na fajerwerkach — wyszeptała, opierając się pokusie, by zatrzymać się na chwilę i popatrzyć na pokaz. Wsunęła się do skrytego w cieniu zaułka, płosząc parszywego kota. Przebiegła pochylona trzy tuziny kroków, a potem wpadła do wąskiego ogrodu, z wysiłkiem starając się uspokoić oddech. Otworzyła paczkę, którą przedtem ukryła miedzy korzeniami uschniętej wierzby, wyciągnęła białą szatę i wsunęła się w nią. Następnie postawiła kaptur i czekała w cieniu, wsłuchując się w noc. W jednej ręce trzymała wotywną świecę.

— Cholera — mruknęła. Gdy ostatnie echa odwracających uwagę eksplozji umilkły, usłyszała słabe, lecz coraz bliższe głosy strażników Pombrine’a oraz grzechotanie otwieranych przez nich kolejno drzwi.

— Dokąd zwiał?

— Chyba w tę!

— Oparzyłem sobie rękę tym cholernym fajerwerkiem! Naprawdę poważnie!

— Moja paczka!

— Przybywajcie, przybywajcie — wymamrotała. Gdyby dała się złapać tym idiotom, byłby to jeden z najbardziej zawstydzających momentów w całej jej karierze. Trudno byłoby przebić tę chwilę, gdy zaplątała się w suknię ślubną w połowie wdrapywania się na budynek gildii kupców bławatnych w Adui, z kwiatami we włosach i bez bielizny, a na dole zbierał się coraz większy tłum gapiów, ale… — Przybywajcie, przybywajcie.

Usłyszała dobiegający z przeciwnej strony śpiew i uśmiechnęła się. Siostry zawsze zdążały na czas. Usłyszała ich kroki, regularny tupot zagłuszający krzyki strażników Pombrine’a oraz zawodzenie kobiety tymczasowo ogłuszonej przez fajerwerki. Odgłos kroków i niebiańskie śpiewy z każdą chwilą stawały się głośniejsze. Procesja przeszła przez ogród. Wszystkie kobiety były obleczone w biel i zakapturzone, wszystkie trzymały sztywno przed sobą zapalone świece, wyglądające upiornie w półmroku, i maszerowały równym krokiem.

— Ależ ze mnie kapłanka — wyszeptała Shev. Wysunęła się z ogrodu i wepchnęła w środek procesji. Przechyliła świecę, dotykając knotem płomienia świecy sąsiadki. Kobieta zmarszczyła brwi. Shev mrugnęła do niej znacząco.

— Udziel światła dziewczynie, dobra?

Knot zapalił się ze skwierczeniem i Shev włączyła się do procesji, dodając własny radosny śpiew do chóru. Przeszły przez ulicę Caldiche i most Fintine. Zamaskowani poszukiwacze rozrywki rozstępowali się przed nimi z szacunkiem. Burdel Pombrine’a, a wraz z nim coraz bardziej rozpaczliwe poszukiwania prowadzone przez jego strażników oraz wściekłe warczenie dwóch zawzięcie kłócących się ze sobą Północnych zniknęły spokojnie we mgle za nimi.

Było już zupełnie ciemno, gdy wśliznęła się do swego pokoju przez otwarte okno o poruszających się na wietrze zasłonach i okrążyła swe wygodne krzesło. Carcolf spała na nim. Kosmyk blond włosów poruszał się przy jej ustach, kiedy oddychała. Wyglądała młodo z zamkniętymi oczami i spokojną twarzą, wolną od nieodłącznego szyderczego uśmieszku, którym wszystko zbywała. Młoda i bardzo piękna. Błogosławmy wszyscy modę na obcisłe spodnie! Słaby blask świecy padał na meszek pokrywający policzek śpiącej kobiety. Shev poczuła potrzebę, by wyciągnąć rękę i dotknąć tej twarzy, pogłaskać usta kciukiem…

Choć jednak kochała ryzyko, to byłoby zbyt niebezpieczne.

— Buu! — krzyknęła tylko.

Carcolf poderwała się gwałtownie jak żaba wyskakująca z wrzątku, wpadła na stół, omal się nie przewracając, i odwróciła się nagle, otwierając szeroko oczy.

— A niech cię — poskarżyła się. — Musiałaś to zrobić?

— Czy musiałam? Nie.

— Nie wiem, czy nie zerwałaś mi szwów.

— Nie bądź taką beksą! — Shev ściągnęła szatę przez głowę i rzuciła ją na podłogę. — Ledwie przebił ci skórę.

— Utrata twojego szacunku rani mnie boleśniej niż jakiekolwiek ostrze.

Shev rozpięła pas zawierający złodziejskie narzędzia, zdjęła nakolanniki i zaczęła ściągać czarne ubranie. Zachowywała się tak, jakby było jej zupełnie wszystko jedno, czy Carcolf patrzy czy nie. Poczuła jednak pewną satysfakcję na myśl, że dopiero gdy włożyła czystą suknię, kurierka wreszcie się odezwała, a do tego jej głos brzmiał nieco ochryple.

— I co?

— A co ma być?

— Zawsze marzyłam o tym, że zobaczę, jak Siostra w Bieli rozbiera się na moich oczach, ale zastanawiałam się, czy znalazłaś…

Shev rzuciła jej pakunek i Carcolf złapała go zręcznie w locie.

— Wiedziałam, że mogę na tobie polegać.

Carcolf czuła lekkie zawroty głowy z ulgi, nie wspominając już o dreszczyku pożądania. Zawsze miała słabość do niebezpiecznych kobiet.

Niech to szlag, naprawdę upodabniała się do swego ojca…

— I miałaś rację — odparła Shev, osuwając się na krzesło, z którego tak niedawno spłoszyła kurierkę. — Pombrine go miał.

— Wiedziałam! Co za cholerna świnia! W dzisiejszych czasach trudno znaleźć dobrego frajera, który posłuży jako wabik.

— Można by pomyśleć, że nikomu nie wolno ufać.

— Ale wszystko skończyło się dobrze, tak?

Carcolf uniosła koszulę i bardzo ostrożnie wsunęła pakunek w górny z dwóch pasów na pieniądze.

Tym razem to na Shev przyszła kolej, żeby się gapić i udawać, że tego nie robi. Nalała sobie kieliszek wina.

— Co jest w tej paczce? — zapytała.

— Będzie bezpieczniej, jeśli ci nie powiem.

— Nie masz pojęcia, prawda?

— Zabroniono mi do niej zaglądać — była zmuszona przyznać Carcolf.

— Ale czy nigdy się nad tym nie zastanawiasz? No wiesz, im bardziej zabraniają mi gdzieś zaglądać, tym bardziej mnie kusi, żeby to zrobić.

Shev pochyliła się do przodu. Jej ciemne oczy lśniły nadzwyczaj czarująco. Na moment głowę Carcolf wypełniła wizja, w której obie tarzają się razem na dywanie, rozrywając ze śmiechem pakunek.

Z wysiłkiem przegnała ten obraz.

— Złodziejka może sobie zadawać takie pytania. Kurierka nie.

— Czy mogłabyś być bardziej pompatyczna?

— To by wymagało pewnego wysiłku.

Shev wysiorbała łyk wina.

— No cóż, to twój pakunek.

— Nie jest mój. W tym właśnie tkwi problem.

— Chyba wolałam, kiedy byłaś kryminalistką.

— Nie kłam. Cieszysz się myślą, że masz szansę mnie zepsuć.

— To prawda. — Shev przesunęła się w dół na krześle, wysuwając długie, smagłe nogi spod obrąbka sukni. — Czemu nie zostaniesz tu na jakiś czas? — Jej stopa znalazła kostkę kurierki i zaczęła się przesuwać delikatnie po wewnętrznej powierzchni jej nogi, w górę i w dół. — I nie dasz się zepsuć?

Carcolf zaczerpnęła niemal bolesny oddech.

— Cholera, bardzo bym tego chciała. — Zaskoczyła ją siła tego uczucia. Głos uwiązł jej w gardle. Mało brakowało, by się nim zadławiła. Mało brakowało, by wyrzuciła pakunek przez okno, uklęk ła przez krzesłem, ujęła dłoń Shev i opowiedziała jej historie ze swego dzieciństwa, których nigdy nie powtarzała nikomu. Ale to trwało tylko moment. Potem znowu stała się Carcolf i odsunęła się zgrabnie, pozwalając, by stopa Shev spadła na podłogę. — Ale wiesz, jak to jest w moim zawodzie. Muszę zdążyć na odpływ.

Złapała za nowy płaszcz i odwróciła się, wkładając go, by dać sobie czas na usunięcie mruganiem wszelkich śladów łez.

— Powinnaś zrobić sobie wakacje.

— Tak mówię podczas każdej roboty, ale gdy już ją wykonam, robię się… nerwowa. — Carcolf zapięła z westchnieniem guziki. — Po prostu nie jestem stworzona do siedzenia na miejscu.

— Ha.

— Nie udawaj, że jesteś inna.

— Nie udaję. Sama się zastanawiałam nad przeniesieniem się gdzie indziej. Może do Adui albo z powrotem na Południe…

— Naprawdę wolałabym, żebyś tu została. — Carcolf zorientowała się, co powiedziała, i spróbowała zbyć te słowa beztroskim skinieniem dłoni. — Kto inny wyciągnie mnie z kabały, kiedy się tu zjawię? W całym tylko cholernym mieście jesteś jedyną osobą, której mogę zaufać.

Rzecz jasna było to całkowite kłamstwo. Nie ufała Shev nawet w najmniejszym stopniu. Dobry kurier nie ufa nikomu, a Carcolf była najlepsza ze wszystkich. Czuła się jednak z kłamstwami znacznie wygodniej niż z prawdą.

Uśmiech Shev mówił jej, że złodziejka świetnie rozumie całą tę sytuację.

— To słodkie. — Złapała odwracającą się Carcolf za nadgarstek z siłą, której nie można było zignorować. — Moje pieniądze?

— Jaka jestem głupia — odparła kurierka i wręczyła jej sakiewkę.

— I resztę też — zażądała Shev, nawet nie zaglądając do środka.

Carcolf westchnęła raz jeszcze i rzuciła na łóżko drugą sakiewkę. Złoto błysnęło w świetle lampy, gdy monety wysypały się na białą pościel.

— Byłabyś na mnie zła, gdybym nie spróbowała.

— Wzrusza mnie twoja dbałość o moje delikatne uczucia. Czy mogę liczyć na to, że się zobaczymy, gdy znowu tu przybędziesz? — zapytała, gdy Carcolf dotknęła rygla.

— Nie mogę się doczekać tej chwili.

Zapragnęła pocałunku bardziej niż czegokolwiek na świecie, ale nie była pewna, czy wystarczy jej determinacji na tylko jeden. Choć rozdzierało to jej serce, przesłała jedynie Shev całusa i zamknęła za sobą drzwi. Przeszła szybko przez pogrążone w cieniu podwórko, otworzyła masywną bramę i wyszła na ulicę. Miała nadzieję, że minie dłuższa chwila, nim Shevedieh uważniej przyjrzy się monetom w tej pierwszej sakiewce. Być może właśnie w ten sposób kosmos wymierzał swą karę, ale warto było to zrobić, choćby tylko po to, by wyobrazić sobie jej minę w owym momencie.

Cały dzień był jednym wielkim cholernym fiaskiem, ale Carcolf doszła do wniosku, że mogło być znacznie gorzej. Miała jeszcze sporo czasu, by dotrzeć na statek przed końcem odpływu. Postawiła kaptur, krzywiąc się z bólu, który sprawiały jej nowe szwy, ten absurdalny wrzód i przeklęte otarcie na tyłku, a potem ruszyła w mglistą noc. Nie szła ani za szybko, ani zbyt powoli, by nie przyciągać niczyjej uwagi.

Niech to szlag, nie cierpiała Sipani!

Przełożył Michał Jakuszewski

GILLIAN FLYNN

Profesja

(WHAT DO YOU DO?)

Gillian Flynn jest autorką, której dwie książki Zaginiona dziewczyna i Mroczny zakątek znalazły się na liście bestsellerów „New York Timesa”, natomiast powieść Ostre przedmioty została dwukrotnie wyróżniona nagrodą Złoty Sztylet. Gillian Flynn była niegdyś związana z „Enterteinment Weekly” jako pisarka i krytyk literacki. Jej książki zostały wydane w czterdziestu krajach. Mieszka w Chicago ze swoją rodziną.

W niniejszym pełnym napięcia i nieoczekiwanych zwrotów akcji thrillerze autorka pokazuje nam, że o ile dobrze jest mieć zawodowe ambicje, to niekiedy ścieżka kariery może nas zaprowadzić ku bardzo niebezpiecznym rewirom.

PROFESJA

Przestałam robić laski facetom nie dlatego, że nie byłam w tym dość dobra. Przestałam, bo byłam w tej robocie najlepsza.

Przez trzy lata fantastycznie dogadzałam facetom w trzystanowym okręgu. Kluczem do sukcesu jest to, by za wiele nie myśleć. Jeśli zaczniesz przejmować się techniką i analizować rytm i nacisk, zatracisz naturę aktu. Musisz uprzednio przygotować się mentalnie, a potem wyłączyć myślenie i pozwolić, by ciało przejęło kontrolę.

W zasadzie przypomina to kołysanie się poprzedzające uderzenie piłeczki golfowej.

Obsługiwałam mężczyzn sześć dni w tygodniu przez osiem godzin dziennie, z przerwą na lunch. Miałam zawsze komplet klientów. Każdego roku wyjeżdżałam na dwutygodniowe wakacje. W tym czasie nigdy nie pracowałam, ponieważ robienie lasek na wakacjach to nic fajnego. Oceniam, że przez te trzy lata zrobiłam ich dwadzieścia trzy tysiące czterysta pięćdziesiąt sześć. Nie słuchajcie więc tej suki Shardelle, która twierdzi, że zrezygnowałam, bo nie miałam talentu do tego fachu. Rzuciłam tę pracę, bo po wykonaniu tylu lasek można nabawić się zespołu cieśni nadgarstka.

Podchodziłam do swego zajęcia w sposób uczciwy. A może słowo „naturalny” jest lepszym określeniem. W moim życiu nie było zbyt wiele uczciwości. Dorastałam w mieście, wychowywana przez jednooką matkę (moje najwcześniejsze wspomnienie z dzieciństwa), która nie była miłą osobą. Nie miała problemów z narkotykami czy alkoholem, ale za to kłopoty z pracą. Była najbardziej leniwą dziwką, jaką kiedykolwiek spotkałam. Dwa razy w tygodniu wychodziłyśmy na ulice przedmieść i żebrałyśmy. Ale ponieważ matka nie znosiła pozostawać zbyt długo w pozycji pionowej, wypracowała swoistą strategię. Zdobądź jak najwięcej pieniędzy w jak najkrótszym czasie, po czym wróć do domu, a wtedy będzie można zjeść ciasto zebrę i obejrzeć w telewizji reality show, siedząc na popękanym materacu pośród wszechobecnych plam. (To pamiętam z dzieciństwa najwyraźniej: plamy. Nie umiem wam powiedzieć, jakiego koloru było oko mojej matki, ale wiem na pewno, że plama na szorstkim dywanie o długim włosiu miała kolor głębokiego brązu, plamy na suficie miały barwę ognistopomarańczową, zaś te na ścianie były jaskrawożółte jak szczyny człowieka na kacu).

Matka i ja ubierałyśmy się stosownie do ról. Ona zakładała wypłowiałą bawełnianą sukienkę, znoszoną, ale niegdyś całkiem przyzwoitą. Mnie ubierała we wszystko to, z czego wyrosłam. Siadałyśmy na ławce i wyławiałyśmy odpowiednich ludzi, takich, którzy byliby skłonni nas wesprzeć. Scenariusz był zadziwiająco prosty. Na pierwszy ogień szedł autobus, który kursował poza miastem i którym podążano do kościoła. Ludzie jadący autobusem miejskim odesłaliby nas po pomoc do parafii. W busie kursującym poza miastem wierni czuli się jednak zobowiązani do pomocy, zwłaszcza jeśli prosiła o nią jednooka kobieta i dziecko o smutnej twarzy. Później przerzucałyśmy się na kobiety, które szły w towarzystwie jeszcze jednej osoby. (Kobiety, które były same, umykały zbyt szybko; z kolei grupkę kobiet zbyt trudno było wkręcić). Następnie nasz wybór padał na kobiety o otwartym spojrzeniu. Znacie ten typ: takie osoby zatrzymujecie, by zapytać o drogę albo o godzinę. My prosiłyśmy je o pieniądze. A także młodych, brodatych mężczyzn z gitarami. Nie zajmowałyśmy się facetami w garniturach. Opinia o nich jest prawdziwa — to dupki. Unikałyśmy także gości z sygnetami na palcach. Nie wiem, dlaczego tak jest, ale faceci z sygnetami nigdy nie pomagają.

Ci, których wybierałyśmy? Nie nazywałyśmy ich celami, żerem czy ofiarami. Używałyśmy miana Tony, bo tak miał na imię mój ojciec, który nigdy nie potrafił nikomu odmówić (choć przypuszczam, że wreszcie powiedział matce „nie”, gdy prosiła go, by został).

Kiedy zatrzymujesz Tony’ego, w dwie sekundy musisz się zorientować, jaki sposób żebraniny wybrać. Niektórzy wolą, by odbyło się to szybko, niczym rabunek. Musisz więc wyrzucić z siebie: „Potrzebujemypieniędzynajedzeniemapanjakieśdrobne?”. Inni ludzie znajdują przyjemność w twoim nieszczęściu. Dadzą ci pieniądze, ale pod warunkiem, że sprawisz, iż poczują się lepiej. Im smutniejsza jest twoja historia, tym mają lepsze samopoczucie, wiedząc, iż pomagają, i tym więcej pieniędzy ci dadzą. Nie obwiniam ich za to. Kiedy idziesz do teatru, chcesz się rozerwać.

Moja matka dorastała na farmie na południu kraju. Jej matka zmarła przy porodzie; ojciec uprawiał soję i próbował wychowywać córkę, gdy nie był zbyt zmęczony. Matka przyjechała do miasta, by uczyć się w college’u, ale jej ojciec zachorował na raka, farmę trzeba było sprzedać, zaczęło brakować od pierwszego do pierwszego i matka musiała rzucić szkołę. Przez trzy lata pracowała jako kelnerka, ale potem na świecie pojawiła się jej mała dziewczynka, a tatuś tej małej dziewczynki odszedł i zanim się zorientowała… była jedną z nich. Kobietą w potrzebie. Niemającą zbyt wiele honoru…

Najpierw trzeba było mieć pomysł na wstępną historię. Od tego się zaczynało. Jeśli rozmówca chciał krótkiej, naprędce opowiedzianej historii, nagle stawałam się najlepszą uczennicą odległej szkoły społecznej (byłam nią, ale nie o prawdę tu chodziło), a moja matka potrzebowała pieniędzy na benzynę, by mnie do szkoły zawieźć (tak naprawdę dojeżdżałam trzema autobusami). Jeśli natomiast rozmówca potrzebował historii z dreszczykiem, nagle stawałam się dzieckiem dotkniętym ciężką chorobą (jej nazwa pochodziła od dupka, z którym matka aktualnie się spotykała — Todd-Tychon syndrom albo choroba Gregory-Fishera), a wydatki na leczenie sprawiły, że byłyśmy zupełnie spłukane.

Moja matka była cwana, ale leniwa. Ja miałam znacznie więcej ambicji. Byłam wytrwała i pozbawiona dumy. Zanim skończyłam trzynaście lat, potrafiłam zarobić na żebractwie setki dolarów, a nim skończyłam szesnaście, opuściłam matkę, plamy i telewizor — i, tak, szkołę średnią również — i zaczęłam samodzielne życie. Wychodziłam z domu każdego ranka i żebrałam przez sześć godzin. Wiedziałam, kogo mam prosić, jak długo i co dokładnie powinnam powiedzieć. Nigdy nie czułam się zawstydzona. To, co robiłam, było czystą transakcją: sprawiasz, że ktoś czuje się dobrze, a ty dostajesz za to pieniądze.

Teraz rozumiecie więc, dlaczego robienie lasek stało się naturalnym etapem w rozwoju mojej kariery zawodowej.

Uduchowione Dłonie (to nie ja nazwałam tak to miejsce, nie wińcie mnie) znajdował się w popularnej części dzielnicy na zachód od przedmieść. Od frontu widać było karty tarota i kryształowe kule, zaś nielegalny biznes soft porno działał na zapleczu. Odpowiedziałam na ogłoszenie, w którym poszukiwano recepcjonistki. Okazało się, że „recepcjonistka” oznaczało „prostytutka”. Moja szefowa Viveca jest byłą recepcjonistką i chiromantką z powołania. (Tak naprawdę jednak Viveca nie jest jej prawdziwym imieniem, bo brzmi ono Jennifer, ale ludzie nie dadzą wiary, że Jennifer mogą przepowiadać przyszłość; Jennifer mogą co najwyżej powiedzieć, które ładne buty warto kupić albo który targ rolniczy odwiedzić, ale powinny trzymać się z dala od przyszłych losów innych ludzi). Viveca zatrudnia kilka wróżek, które pracują bliżej wejścia, zaś na tyłach funkcjonuje mały, schludny pokoik. Wygląda on niczym gabinet lekarski. Są tam papierowe ręczniki, środki dezynfekujące oraz stół. Dziewczyny przyozdobiły wnętrze chustami udrapowanymi na lampach, potpourri i poduszkami wyszywanymi cekinami — czyli takimi rzeczami, o jakie troszczą się tylko kobiety. Mam na myśli to, że gdybym była facetem, który przychodzi w takie miejsca, żeby mu obciągnięto druta, nie weszłabym do pokoju i nie powiedziałabym: „Mój Boże, czuję zapach świeżej strucli i gałki muszkatołowej… szybko, łap mojego fiuta!”. Weszłabym i nie mówiła wiele, jak zresztą robi większość klientów takich przybytków.

Mężczyzna, który chce, by zrobiono mu laskę ręką, jest w jakiś sposób unikatowy. (W naszej firmie zajmujemy się tylko robieniem lasek ręką, a w każdym razie ja robię właśnie to. Mam kartę na policji za kilka drobnych kradzieży i parę głupich rzeczy, które zrobiłam, mając osiemnaście, dziewiętnaście i dwadzieścia lat, co oznacza, że nigdy, ale to nigdy nie dostanę godziwej pracy, więc nie potrzebuję na dodatek aresztu za prostytucję). Facet, który chce, żeby mu zrobić laskę za pomocą dłoni, jest innym stworzeniem od gościa, który pragnie seksu oralnego albo po prostu stosunku. Oczywiście, dla niektórych mężczyzn zabawa z ręką jest furtką do aktu seksualnego. Ale ja miałam wielu klientów, których charakteryzowało to samo: nigdy nie chcieli nic więcej poza tym. Nie uważają, że ręczne doprowadzanie ich do orgazmu jest jakimś rodzajem oszustwa. Być może boją się chorób albo może nie mają odwagi prosić o więcej. Są to najczęściej spięci, nerwowi, żonaci mężczyźni, którzy na ogół pracują na stanowiskach średniego szczebla i najczęściej komuś podlegają. Nie osądzam ich, to jest po prostu moja obserwacja. Chcą, by kobieta była atrakcyjna, ale by nie była zdzirą. Na przykład, na co dzień noszę okulary, ale kiedy jestem w pracy, zdejmuję je, bo działają rozpraszająco — faceci myślą, że masz zamiar odgrywać Seksowną Bibliotekarkę i to sprawia, że stają się spięci, czekając na pierwsze akordy piosenki ZZ Top, a potem wcale ich nie słyszą, rozmyślając o tym, co masz zamiar zrobić, wcieliwszy się w Seksowną Bibliotekarkę i cała sprawa trwa dłużej, niżby tego chciały obie strony.

Mężczyźni odwiedzający przybytek Viveki chcą, byś była przyjazna i miła, ale nie słaba. Nie chcą czuć się jak drapieżcy. Całą sprawę traktują czysto transakcyjnie. Są zorientowani na usługę. Dlatego zamieniasz z nimi grzecznościowo kilka słów o pogodzie albo o drużynie sportowej, którą lubią. Zawsze staram się wynaleźć jakiś żarcik, który powtarzamy przy każdej wizycie — taki prywatny żart jest symbolem przyjaźni bez starań, których wymaga prawdziwa przyjaźń. Tak więc mówisz: „Widzę, że przyszła już pora na truskawki!” albo „Potrzebujemy większej łódki” — i w ten sposób lody zostają przełamane, a klient nie czuje się jak szumowina, bo jesteście przyjaciółmi. Facet jest w dobrym nastroju i można przystępować do rzeczy.

Kiedy ktoś zadawał mi popularne pytanie: „Czym się zajmujesz?”, odpowiadałam: „Pracuję w dziale obsługi klienta”, co było prawdą. Moim zdaniem dzień w pracy można uznać za miły, gdy sprawiasz, że ludzie się uśmiechają. Wiem, że brzmi to jak banał, ale to prawda. Tak w ogóle, wolałabym pracować jako bibliotekarka, ale boję się o bezpieczeństwo. Książki są na jakiś czas, a fiutki będą zawsze.

Problem zaczął się od tego, że zaczął boleć mnie nadgarstek. Miałam ledwie trzydzieści lat i nadgarstek osiemdziesięciolatki, osłonięty niezbyt seksowną opaską, jaką noszą lekkoatleci. Zdejmowałam ją przed zabraniem się do pracy, ale odgłos odpinania rzepu irytował mężczyzn. Któregoś dnia w pokoiku na tyłach firmy odwiedziła mnie Viveca. Jest potężną kobietą, przypominającą ośmiornicę — zawsze powiewa wokół niej mnóstwo paciorków, żabotów i chusteczek, pachnie natomiast wodą kolońską. Ma włosy ufarbowane na kolor owocowego ponczu i chce, by wszyscy wierzyli, że jest to barwa naturalna. (Viveca: najmłodsze dziecko w średniozamożnej rodzinie; wyrozumiała dla ludzi, których lubi; płacze na reklamach telewizyjnych; wiele razy próbowała przejść na wegetarianizm, bezskutecznie. To moje przypuszczenia odnośnie jej osoby).

— Czy jesteś jasnowidzem, Mądralo? — zapytała. Nazywała mnie tak, bo nosiłam okulary, czytałam książki, a podczas przerw na lunch jadłam jogurt. Nie jestem mądralą, dopiero staram się nią zostać. Ponieważ rzuciłam szkołę, jestem samoukiem. (To nie jest brzydki wyraz, sprawdźcie w słowniku). Czytam nieustannie. Myślę. Ale nie mam formalnej edukacji. Mam więc poczucie, że jestem mądrzejsza od ludzi, którzy mnie otaczają, ale jeśli kiedykolwiek znalazłabym się wśród ludzi, którzy skończyli uniwersytety i popijając winko, rozmawiają po łacinie, uznaliby mnie za piekielnie nudną. Bycie samoukiem to samotna droga przez życie. Tak więc miano „Mądrala” noszę z dumą niczym odznakę honorową. Być może kiedyś nie znudzę naprawdę mądrych ludzi. Pozostaje jedynie pytanie: jak znaleźć mądrych ludzi?

— Jasnowidzem? Nie.

— A prorokiem? Miałaś kiedykolwiek jakieś wizje?

— Nie. — Pomyślałam, że wszystkie te pierdoły, które opowiada teraz Viveca, to nic innego jak robienie podchodów, jak mawiała moja matka. Pochodziła z farmy z południa, nie da się ukryć.

Viveca przestała się bawić jednym z paciorków.

— Mądralo, próbuję ci pomóc.

Teraz załapałam. Zazwyczaj nie zabiera mi to dużo czasu, ale mój nadgarstek pulsował bólem. Był to ten rodzaj bólu, podczas którego jedyną rzeczą, o jakiej możesz myśleć, jest zniwelowanie go. No i, co także mnie usprawiedliwia, Viveca zadaje pytania tylko po to, by sama mogła mówić — nie interesuje jej to, co ty masz do powiedzenia.

— Kiedy tylko kogoś spotykam, mam natychmiastową wizję — odparłam, naśladując jej pretensjonalny, przemądrzały ton. — Widzę, kto jest kim i czego potrzebuje. Widzę wokół takiej osoby barwną aurę. — Prawdą było tylko ostatnie zdanie.

— Widzisz aurę. — Viveca uśmiechnęła się. — Wiedziałam, że to potrafisz.

W ten sposób zorientowałam się, że moje akcje idą w górę. Potrafiłam dostrzec aurę, więc nie potrzebowałam żadnego instruktażu.

— Mów im po prostu to, co chcą usłyszeć — powiedziała Viveca. — Weź ich pod włos.

Tak więc gdyby ludzie zapytali mnie: „Czym się zajmujesz?”, odpowiedziałabym: „Jestem specjalistką — wizjonerką” albo: „Jestem praktykującą terapeutką”. I to prawda.

Klientkami wróżki były przede wszystkim kobiety, zaś chętnymi na zrobienie laski byli oczywiście mężczyźni, toteż funkcjonowanie naszej firmy musiało przebiegać jak w zegarku. Przybytek Viveki nie był wielki. Trzeba więc było wprowadzić faceta do pokoiku na tyłach, zanim na spotkanie z wróżką przybywała klientka. Nikt nie chce słuchać jęków towarzyszących orgazmowi, gdy wróżka mówi ci, że twoje małżeństwo się rozpada. Wymówka, że to piszczy nowo kupiony szczeniak, może być wiarygodna tylko raz.

Cała sprawa była ryzykowna, zwłaszcza że klientami Viveki byli przede wszystkim ludzie z wyższej klasy średniej lub nieco mniej zamożni. Tacy ludzie łatwo czują się urażeni. Bogate gospodynie domowe w depresji nie chcą, by ich przyszłość była przepowiadana przez Jennifer, nie mówiąc już o pracownicy zajmującej się niegdyś usługami seksualnymi, w dodatku mającej chory nadgarstek. Dobre wrażenie to klucz do sukcesu. Nasi klienci nie chcą, by coś ich zniesmaczało. Są to ludzie, którzy mieszkają w mieście, ale chcą czuć się tak, jakby mieszkali na przedmieściach. Z frontu nasza firma wygląda jak reklama amerykańskiej firmy meblowej Pottery Barn. Ubieram się więc odpowiednio do wymagań, trochę w stylu Funky Artist i tak, żeby sprawiało to wrażenie, iż moje rzeczy pochodzą z firmy J. Crew. Bluzki w stylu farmerskim — oto klucz do sukcesu.

Kobiety, które przychodziły do wróżki w grupie, były frywolne, kapryśne, wstawione i chciały się zabawić. Te, które przychodziły same, chciały wierzyć. Były zdesperowane, ale nie miały na tyle wysokiego ubezpieczenia, by stać je było na terapeutę. Albo może nie wiedziały, że są w takim stanie, że kwalifikują się na terapię. Trudno mi było im współczuć. Usiłowałam, bo nikt nie chce, by mistyczna postać, która zna tajemnice twej przyszłości, wywracała na twój widok oczami. I się zaczynało. Duży dom w mieście, mąż, który nie bił i pomagał przy dzieciach, czasem własna kariera zawodowa, a już na pewno zawsze przynależność do klubu książki. I wciąż odczuwany smutek. Tak zawsze kończyły swoje żale: „Ale ja po prostu jestem smutna”. Takie poczucie oznacza jedynie to, że masz za dużo wolnego czasu. Naprawdę. Nie jestem wykwalifikowaną terapeutką, ale zazwyczaj tak właśnie jest.

W takich przypadkach mówię: „Wkrótce w twoim życiu pojawi się jakaś wielka pasja”. Potem mówisz o czymś, co mogłoby je zainteresować. Coś, co sprawi, że będą się czuły dobrze same ze sobą. Zajmowanie się dzieckiem, praca wolontariuszki w bibliotece, sterylizowanie psów, ekologiczny styl życia. Nie mówisz, że to tylko sugestia. Oświadczasz, że to ostrzeżenie. „Wkrótce w twoim życiu pojawi się jakaś wielka pasja… musisz postępować rozważnie, bo inaczej zepchnie ona na bok wszystko, co ważne w twoim życiu!”

Nie twierdzę, że zawsze idzie tak łatwo, ale dość często. Ludzie pragną mieć pasję. Poczuć sens i cel. A kiedy już to się stanie, wracają do ciebie, bo to ty przepowiedziałaś ich przyszłość i wyszło to im na dobre.

Susan Burke była inna. Już na pierwszy rzut oka wyglądała na mądrzejszą. Weszłam do pokoju pewnego deszczowego, kwietniowego poranka. Byłam świeżo po spotkaniu z facetem, któremu robiłam laskę. Wciąż miałam kilku stałych, ulubionych klientów, a tamtego dnia zajmowałam się słodkim, gamoniowatym facetem, który przedstawiał się jako Mike Audley (mówię „przedstawiał się”, ponieważ bogaty mężczyzna najprawdopodobniej nie podałby swego prawdziwego imienia i nazwiska). Mike Audley: zawsze w cieniu starszego, dominującego brata; uwierzył w siebie dopiero w college’u; mózgowiec, ale niechwalący się swoim rozumem; z zapałem uprawia jogging. To moje przypuszczenia. Jedyną rzeczą, którą naprawdę wiedziałam o Mike’u, było to, że kochał książki. Polecał je w sposób, który zawsze mnie — jako aspirującą do miana mądrali — zachwycał: z naciskiem, lecz po koleżeńsku. Musisz to przeczytać! Bardzo szybko mieliśmy prywatny (nieraz dość lepki) klub książki. Mike był wielbicielem *Niezwykłych opowieści i chciał, bym i ja nim była. („Jesteś w końcu rodzajem medium” — mówił z uśmiechem). Tamtego dnia dyskutowaliśmy o samotności i ubóstwie w książce Nawiedzony Hill House — ja, na wpół wykończona, pożyczyłam od Mike’a do następnej jego wizyty Kobietę w bieli. („Musisz to przeczytać! To bestseller wszech czasów”).

Potem roztrzepałam nieco włosy, tak by wyglądać na kogoś obdarzonego intuicją, wygładziłam bluzkę w stylu farmerskim, wzięłam książkę pod pachę i pobiegłam do głównego pokoju. Nie funkcjonowałam jak w zegarku: miałam trzydzieści siedem sekund spóźnienia. Susan Burke czekała; uścisnęła moją rękę, potrząsając nią w górę i w dół. Ten powtarzający się ruch sprawił, że się skrzywiłam. Upuściłam książkę. Rzuciłyśmy się, by ją podnieść, i zderzyłyśmy się głowami. To zdecydowanie nie było to, czego spodziewasz się po swoim medium: sytuacja komiczna na miarę grupy Three Stooges[1].

Poprosiłam, by usiadła. Przybrałam mądry ton i zapytałam, dlaczego się tutaj zjawiła. To najprostszy sposób, by powiedzieć ludziom, czego chcą: zapytaj ich o to.

Susan Burke milczała przez chwilę. Następnie odparła:

— Moje życie się rozpada.

Kobieta była wyjątkowo piękna, ale tak nieufna i zdenerwowana, że nie dostrzegało się jej urody dopóty, dopóki nie przyjrzało się jej dokładniej. Nie popatrzyło poprzez szkła okularów na jej jasnoniebieskie oczy. Nie wyobraziło sobie jej ciemnych blond włosów puszczonych luźno. Z pewnością była bogata. Jej torebka charakteryzowała się prostotą elegancji do tego stopnia, że po prostu musiała dużo kosztować. Jej sukienka miała mysi kolor, ale była bardzo dobrego gatunku. A może tak naprawdę sukienka wcale nie miała mysiej barwy — to po prostu ta kobieta nosiła ją w określony sposób. „Mądra, ale niezbyt kreatywna” — pomyślałam. „Konformistka. Żyje w obawie, by nie powiedzieć ani nie zrobić czegoś nieodpowiedniego. Brakuje jej pewności siebie. Zastraszana przez rodziców, a teraz przez męża. Facet ma temperament i jedynym celem kobiety jest skończyć dzień bez bicia. Smutna. Jest jedną z nich”.

Susan Burke zaczęła płakać. Łkała przez półtorej minuty. Miałam zamiar dać jej dwie minuty i dopiero potem interweniować, ale sama przestała.

— Nie wiem, dlaczego właściwie tu jestem — powiedziała. Wyciągnęła chusteczkę z torebki, ale jej nie użyła. — To szaleństwo. I tylko pogorszy sprawę.

Musiałam teraz dać z siebie wszystko, ale tak, żeby jej nie urazić.

— Co się dzieje w pani życiu?

Otarła oczy i przez chwilkę wpatrywała się we mnie. Zamrugała.

— To pani nie wie?

Potem na jej twarzy pojawił się uśmiech. Ma poczucie humoru. Tego się nie spodziewałam.

— Więc jak to zrobimy? — zapytała, znowu jak gdyby chowając się w sobie. Pomasowała miejsce poniżej karku. — Jak to działa?

— Jestem intuicyjnym psychologiem — zaczęłam. — Czy pani wie, co to znaczy?

— Potrafi pani czytać ludzi.

— Tak, do pewnego stopnia, ale moje umiejętności są daleko większe niż tylko posiadanie przeczuć. Używam wszystkich zmysłów. Czuję wibracje idące od ludzi. Widzę aurę. Czuję zapach desperacji, nieuczciwości albo depresji. To dar, który mam od dziecka. Moja matka była chwiejną, wiecznie smutną kobietą. Zawsze otaczała ją ciemna mgiełka. Kiedy zbliżała się do mnie, moja skóra brzęczała — jak gdyby ktoś grał na pianinie — i od matki czuć było zapach rozpaczy, który mnie przypominał zapach chleba.

— Chleba? — zapytała kobieta.

— To był zapach jej zrozpaczonej duszy. — Musiałam wymyśleć nowy eau de zdesperowana kobieta. Nie zapach zeschłych liści, bo to by było zbyt oczywiste, ale coś bardziej prostego. Grzyby? Nie, zbyt mało eleganckie.

— Chleb, to bardzo dziwne — powiedziała Susan.

Ludzie zazwyczaj pytali mnie, jaki mają zapach lub jaka jest ich aura. Był to ich pierwszy krok do uczestnictwa w grze. Susan przez chwilę wierciła się na krześle.

— Nie chcę być niegrzeczna — powiedziała. — Ale… to chyba nie dla mnie.

Wstrzymałam ją. Cisza pełna współczucia jest jedną z najbardziej niedocenianych broni świata.

— Dobrze — rzekła Susan. Odgarnęła włosy za uszy. Wysadzana diamentami ślubna obrączka zalśniła na jej placu niczym Droga Mleczna. Od razu wyglądała dziesięć lat młodziej. Wyobraziłam ją sobie jako dziecko, które było molem książkowym, ładnym, ale nieśmiałym. Wymagający rodzice. Ma stopień naukowy. — Więc co pani o mnie wie?

— Coś dzieje się w pani domu.

— Już to mówiłam. — Wyczułam, że kobieta desperacko próbuje we mnie uwierzyć.

— Nie, powiedziała pani, że życie się pani rozpada. A ja mówię, że coś dzieje się w pani domu. Ma pani męża, wyczuwam głęboki dysonans: widzę, że otacza panią chorobliwa zieleń, przypominająca kolor, który ma zgniłe żółtko. Na obrzeżach aury wirują pasma uzdrawiającego turkusowego koloru. To znak, że wydarzyło się u pani coś dobrego, a potem to poszło nie tak. Czy to prawda?

Oczywiście, łatwo było zgadnąć, jakie problemy ma Susan, ale podobała mi się aranżacja kolorów. Chyba nieźle to wypadło.

Kobieta spojrzała na mnie. Teraz muszę rzucić coś przeszywającego do szpiku kości.

— Wyczuwam od pani te same wibracje, które emitowała moja matka: są niczym ostre uderzenia w klawisze pianina. Jest pani w rozpaczy, odczuwa dojmujący ból. Nie śpi pani.

Wzmianka o problemach z bezsennością była zawsze ryzykowna, lecz zazwyczaj opłacalna. Ludzie, którzy odczuwają wewnętrzny ból, na ogół źle śpią. Cierpiący na bezsenność są wyjątkowo wdzięczni, gdy rozumie się ich znużenie.

— Nie, nie, spałam osiem godzin — powiedziała Susan.

— To nie jest prawdziwy, dobry sen. Ma pani niespokojne sny. Może nie są to koszmary, może pani ich nawet nie pamięta, ale budzi się pani zmęczona, obolała.

Wiecie, można uniknąć nietrafnych strzałów. Ta kobieta była po czterdziestce; ludzie w tym wieku zazwyczaj budzą się i czują, że ich coś boli. Wiem to z reklam.

— W okolicach karku kumuluje pani złość — kontynuowałam. — Czuć od pani zapach peonii. Dziecko. Ma pani dziecko?

Jeśli by go nie miała, wtedy bym powiedziała: „Ale chciałaby pani”. Oczywiście, kobieta może zaprzeczyć — „Nigdy, ale to nigdy nie myślałam o posiadaniu dziecka” — a wtedy będę naciskała i bardzo szybko kobieta porzuci taką myśl, ponieważ naprawdę niewiele kobiet porzuca myśl o prokreacji bez zawahania. Łatwo zasiać takie poczucie. Poza tym, jest ono prawdziwe.

— Tak, dwoje. Syna i pasierba.

Pasierb, trzymajmy się tego.

— Coś złego dzieje się w pani domu. Czy to ma związek z pani pasierbem?

Kobieta wstała i zaczęła grzebać w swojej zgrabnie uszytej torebce.

— Ile jestem winna?

W jednym się pomyliłam. Myślałam, że nie zobaczę jej już więcej. Ale cztery dni później Susan Burke była u mnie z powrotem. „Czy rzeczy mogą mieć aurę? — zapytała. — To znaczy obiekty. Na przykład dom?”. Trzy dni później pytania brzmiały: „Czy wierzy pani w złe duchy? Czy coś takiego istnieje?” — i o coś podobnego pytała kolejnego dnia.

W większej części miałam co do niej rację. Przytłaczający, wymagający rodzice, stopień naukowy, Ivy League[2], dyplom, który ma coś wspólnego z biznesem. Zapytałam ją, czym się zajmuje. Wyjaśniała, rzucając terminami „redukcja zatrudnień”, „restrukturyzacja” i „krzyżowanie się interesów klientów”, a kiedy zmarszczyłam brwi, straciła cierpliwość i powiedziała:

— Określam i eliminuję problemy.

Sprawy pomiędzy Susan a jej mężem układały się dobrze, czego nie można było powiedzieć o pasierbie. Państwo Burke przenieśli się do miasta rok temu i od tej pory chłopak nie wychodził z kłopotów.

— Miles nigdy nie był słodkim dzieciakiem — dodała Susan. — Jestem jedyną matką, którą znał. Wyszłam za jego ojca, kiedy Miles miał sześć lat. Ale on zawsze był zimny. Introwertyczny. Jest pusty. Sama nienawidzę się za to, co mówię. To znaczy, mam na myśli to, że nie ma niczego złego w byciu introwertykiem. Ale odkąd się przeprowadziliśmy… zmienił się. Zaczął być bardziej agresywny. Jest wciąż zły. Jest w nim jakaś ciemność. Zagrożenie. Przeraża mnie.

Chłopak miał piętnaście lat i nie chciał się przeprowadzać z przedmieść do miasta, gdzie nie znał nikogo. W gruncie rzeczy był pewnie nieco zagubionym dzieciakiem. Oczywiście, był wściekły. Te wnioski byłyby pomocne, ale ja nic nie powiedziałam. Starałam się pochwycić pewną okazję.

Od jakiegoś czasu próbowałam wkręcić się do biznesu związanego z oczyszczaniem aury domów. Ogółem rzecz biorąc, chodzi o to, że kiedy ktoś wprowadza się do nowego domu, wzywają ciebie. Obchodzisz dom, paląc szałwię, rozsypując sól i mamrocząc pod nosem. Nowy początek, oczyszczenie i usunięcie złej energii po poprzednich właścicielach. Teraz, kiedy ludzie często przenoszą się do centrum miasta, do starych budynków, nadchodzi dobry czas na rozwój nowej gałęzi biznesu. W stuletnim domu musiało pozostać wiele wibracji.

— Susan, czy nie brałaś pod uwagę, że to twój dom wpływa na zachowanie pasierba?

Susan pochyliła się, szeroko otwierając oczy.

— Tak! Tak, przyszło mi to do głowy. Czy to nie szaleństwo? To dlatego… dlatego wróciłam. Bo… na ścianie domu była krew.

— Krew?

Susan pochyliła się, a ja poczułam zapach mięty, maskujący kwaśny oddech.

— W ubiegłym tygodniu. Nie chciałam nic o tym mówić… Bałam się, że pani pomyśli, iż jestem niespełna rozumu. Ale krew naprawdę tam była. Jedna długa smuga, biegnąca od ziemi do sufitu. Czy ja… czy ja jestem szalona?

Spotkałyśmy się przy jej domu w następnym tygodniu. Jadąc w górę ulicy moim wiernym hatchbackiem, pomyślałam: rdza. Nie krew. Coś ze ścian, z dachu. Kto wie, z czego budowano stare domy? Kto wie, co mogło w nich przeciekać po stu latach? Pytanie tylko, jak to rozegrać. Nie byłam zwolennikiem egzorcyzmów czy trucia kościoła o demonologii. Myślę, że nie było to to, czego oczekiwała Susan. Ale zaprosiła mnie do swego domu, a takie kobiety, jak ona, nie zapraszają takich kobiet, jak ja, pod swój dach, dopóki czegoś od nich nie chcą. Pocieszenia. Pójdę więc śladem „krwawej smugi”, znajdę dla niej wytłumaczenie i będę twierdzić, że dom wymaga oczyszczenia.

Kilku oczyszczeń. Musiałyśmy jeszcze przedyskutować kwestię pieniędzy. Dwanaście wizyt za dwa tysiące dolarów wydawało się dobrą ceną. Trzeba je rozciągać w czasie — jedna wizyta w miesiącu, czyli zajmie to cały rok. W tym czasie pasierb Susan pozbiera się, przywyknie do nowej szkoły i nowych kolegów. Wszystko z nim będzie znowu w porządku, a ja będę bohaterką, którą Susan poleci swoim bogatym, znerwicowanym przyjaciółkom. Założę własny biznes, a kiedy ludzie będą mnie pytali: „Czym się zajmujesz?”, odpowiem wyniośle, tak jak czynią to biznesmeni: „Jestem przedsiębiorcą”. Może Susan i ja zostaniemy przyjaciółkami. Może Susan zaprosi mnie do klubu miłośników książek. Będę siadała przy kominku i pogryzając serek brie, będę mówiła: „Jestem właścicielką małej firmy, przedsiębiorcą, jeśli tak wolicie to określać”. Zaparkowałam, wysiadłam z samochodu i odetchnęłam świeżym, wiosennym powietrzem.

Ale potem ujrzałam dom Susan. Zatrzymałam się i uważnie mu się przyjrzałam. Zadrżałam.

Dom różnił się od innych budynków.

Wydawał się jakby przyczajony. Był jedynym domem z epoki wiktoriańskiej, który ostał się w rzędzie nowoczesnych konstrukcji, i może dlatego sprawiał wrażenie, jakby żył i oceniał otoczenie. Frontowa ściana posiadłości był kunsztownie ozdobiona wyrzeźbionymi w kamieniu, fantastycznymi detalami: kwiatami, aplikacjami, filigranowymi pręcikami i wstążkami. Drzwi wejściowe przyozdabiały dwa anioły wielkości człowieka, które wyciągały w górę ręce, a na ich twarzy malował się wyraz zachwytu czymś, co było niewidoczne.

Obserwowałam dom. On także mnie obserwował poprzez duże, złowrogie okna, tak wysokie, że dziecko mogło stanąć na parapecie. I stało. Widziałam jego szczupłą figurę: szare spodnie, czarny sweter, bordowy, perfekcyjnie zawiązany pod szyją krawat. Jego oczy przesłaniało pasmo ciemnych włosów. Następnie kontur postaci rozmazał się. Chłopiec zeskoczył z parapetu i zniknął za ciężkimi, brokatowymi zasłonami.

Schody prowadzące do posiadłości były strome i kręte. Kiedy wspięłam się na ich szczyt, serce mi dudniło. Minęłam budzące respekt anioły i dotarłam do drzwi, po czym zadzwoniłam. Czekając, przeczytałam inskrypcję wyrytą na kamiennej podłodze.

Posiadłość Carterhooków

Zbudowana w roku 1893

Patrick Carterhook

Napis został wyryty ciężką, wiktoriańską kursywą, zaś dwa „o” zostały wyróżnione lekkim zawijasem.

Drzwi otworzyła mi Susan. Miała podkrążone oczy.

— Witam w posiadłości Carterhooków — powiedziała ze sztucznym patosem. Złapała mnie na tym, że się w nią wpatruję — od momentu naszego pierwszego spotkania Susan nigdy nie wyglądała dobrze, ale teraz nie umyła nawet włosów i czuć było od niej nieprzyjemny, gryzący zapach. (I nie był to zapach rozpaczy czy depresji, tylko po prostu woń nieświeżego oddechu i nieumytego ciała). Susan wzruszyła ramionami. — W końcu doszło do tego, że nie mogę spać.

Wnętrze domu nie przypominało tego, jak wyglądał on z zewnątrz — urządzono je bowiem tak, jak każdy inny dom bogatych ludzi. Natychmiast polepszył mi się nastrój. To miejsce mogłam oczyścić: gustowne, nierzucające się w oczy światła, granitowe blaty, nierdzewne utensylia kuchenne, nowe, niewiarygodnie gładkie panele, ściany wyłożone dębowym drewnem.

— Zacznijmy od krwawej smugi — zasugerowałam.

Weszłyśmy na drugie piętro. Były jeszcze dwa. Zerknęłam poza balustradę i ujrzałam, że ktoś stojący na ostatnim piętrze wpatruje się we mnie. Czarne oczy i włosy kontrastowały z porcelanowo jasną karnacją zabytkowej lalki. Miles. Wpatrywał się we mnie przez chwilę, po czym znowu zniknął. Ten dzieciak świetnie pasował do tego oryginalnego domu.

Znalazłyśmy się na półpiętrze. Susan ściągnęła z kołka gustowny sztych. Teraz mogłam widzieć całą ścianę.

— To było właśnie tutaj. — Wskazała na powierzchnię od sufitu aż do podłogi.

Udawałam, że dokładnie badam ścianę, ale tak naprawdę nic na niej nie było. Susan wyczyściła ścianę dokładnie; wciąż czuć było zapach wybielacza.

— Chyba potrafię pani pomóc — powiedziałam. — Tutaj wyczuwa się ogromne cierpienie. Zresztą, także i w całym domu, ale tutaj szczególnie. Znajdę rozwiązanie problemu.

— Dom skrzypi przez całą noc — rzekła Susan. — Właściwie jęczy. A tak być nie powinno. Wszystko wewnątrz jest nowe. Drzwi do pokoju Milesa trzaskają o dziwnych porach. A on… robi się coraz gorszy. Jest tak, jakby coś w nim zamieszkało. Tak jakby dźwigał na barkach jakąś ciemność. Niczym owad w skorupie. Jak żuk. Wyprowadziłabym się, tak bardzo jestem przerażona. Tak, wyprowadziłabym się, ale nie mamy pieniędzy. Wydaliśmy tyle na zakup tego domu, a potem na jego remont, a zresztą mój mąż by się na to nie zgodził. Mówi, że Miles ma trudny okres w życiu. A ja jestem znerwicowaną, głupią kobietą.

— Mogę pani pomóc — powtórzyłam.

— Najpierw oprowadzę panią po całym domu — odparła.

Ruszyłyśmy długim, wąskim korytarzem. Dom był raczej ciemny. Kiedy tylko odchodziłeś od okna, nastawał mrok. Gdy szłyśmy korytarzem, Susan włączyła światła.

— Miles je wyłącza — poinformowała. — A ja z powrotem włączam. Kiedy proszę, by świata były zapalone, udaje, że nie wie, o czym mówię. Oto nasza dziupla — dodała, otwierając drzwi prowadzące do pokoju z kominkiem, na którego ścianach widniały półki z książkami.

— To biblioteka. — Zaparło mi dech. Lekko licząc, państwo Burke posiadali z tysiąc książek. Jak można przechowywać w jednym pokoju tysiąc książek i określać to pomieszczenie mianem dziupli?

Weszłam do środka. Zadrżałam dramatycznie.

— Czuje to pani? Czuje pani… tę ciężkość?

— Nienawidzę tego miejsca — skinęła głową Susan.

— Tym miejscem będę się musiała zająć w sposób szczególny — oświadczyłam. Najchętniej zakotwiczyłabym tutaj na co najmniej godzinę i czytała, czytała, na co tylko przyszłaby mi ochota.

Wróciłyśmy do hallu, który znowu był ciemny. Susan westchnęła i zaczęła włączać światła. Usłyszałam tupot nóg na górnym piętrze. Ktoś niczym maniak biegał wzdłuż korytarza. Minęłyśmy drzwi widniejące z prawej strony. Susan zapukała w nie. Jack, to ja. Dało się słyszeć szuranie odsuwanego krzesła, szczęk zasuwki, a potem drzwi otworzyło dziecko, młodsze od Milesa o kilka lat. Chłopiec przypominał matkę. Uśmiechnął się do Susan tak, jakby nie widział jej przez rok.

— Cześć mamo — powiedział. Objął matkę ramionami. — Tęskniłem za tobą.

— To jest Jack. Ma siedem lat — odezwała się Susan, przyklękając. — Skończ czytanie, a potem przygotuję ci coś do zjedzenia.

— Czy mam zamknąć drzwi? — zapytał Jack.

— Tak, zawsze zamykaj, kochanie.

Ruszyłyśmy korytarzem. Za naszymi plecami rozległ się szczęk zasuwki.

— Dlaczego Jack ma się zamykać w pokoju?

— Miles nie lubi swojego brata.

Susan musiała wyczuć, że marszczę brwi: przecież żaden nastolatek nie lubi młodszego rodzeństwa.

— Powinna pani zobaczyć, co zrobił Miles opiekunce, której nie lubił. To jeden z powodów, dla których nie mamy pieniędzy. Rachunki za leczenie. — Odwróciła się do mnie gwałtownie. — Nie powinnam była tego mówić. To nie było… ważne. Być może był to wypadek. Właściwie to nie wiem dokładnie. Może już tracę rozum.

Jej śmiech był szorstki. Potarła oko.

— Pokazałabym pani pokój Milesa, ale nie mam klucza — powiedziała szczerze Susan. — No i zbytnio się boję.

Roześmiała się z przymusem. Nie było to przekonujące; w jej reakcji nie było dość energii, by w ogóle można było to uznać za normalny śmiech. Wspięłyśmy się na kolejne piętro, gdzie znajdował się szereg pokoi, wytapetowanych lub pomalowanych i wyposażonych w meble w stylu wiktoriańskim w dość przypadkowy sposób. W jednym z pokoi znajdowała się jedynie kuweta.

— To dla naszego kota, Wilkiego — oświadczyła Susan. — Największy koci szczęściarz na świecie: ma własny pokój na swoje kupki.

— Znajdzie pani sposób, by wykorzystać tę powierzchnię.

— Wilkie jest słodkim kotem — odparła Susan. — Ma prawie dwadzieścia lat.

Uśmiechnęłam się, jakby ten fakt był interesujący czy pozytywny.

— Oczywiście mamy więcej pokoi, niż potrzebujemy — rzekła Susan. — Myśleliśmy, że może moglibyśmy mieć kolejne… dziecko, aadoptowane, ale nie mogłabym go umieścić w takim domu. Więc w rezultacie żyjemy w kosztownym, pełnym wygód składzie mebli. Mój mąż lubi swoje antyki.

Wyobraziłem go sobie — tego spiętego, przemądrzałego męża. Mężczyzna, który kupił antyki, ale nie wybrał ich sam. Prawdopodobnie wynajął wziętego dekoratora, na przykład kobietę w okularach w rogowej oprawie. Być może to ona kupiła także te wszystkie książki. Słyszałam, że ludzie tak robią — kupują książki przez kogoś, a potem dekorują nimi półki. Ludzie są głupi. Nigdy nie mogę się nadziwić, jak bardzo głupi.

Znowu wspięłyśmy się piętro wyżej. Ostatnie piętro było właściwie dużym strychem, na którym wzdłuż ścian ustawiono kufry.

— Czy te kufry nie są głupie? — wyszeptała Susan. — Mój mąż twierdzi, że przydają temu miejscu autentyczności. Pomysł z remontem nie podobał mu się.

Tak więc dom był kompromisem: mąż chciał stylu vintage, Susan nowoczesności. Liczyli, że podział: wygląd zewnętrzny domu/jego wnętrze pomoże pogodzić oczekiwania. W rezultacie byli jednak bardziej rozczarowani niż usatysfakcjonowani. Milion dolarów później nikt nie jest zadowolony. Pieniądze zmarnowane na bogactwo.

Zeszłyśmy tylnymi schodami, wąskimi i przyprawiającymi o zawrót głowy, przypominającymi tunel wykopany przez jakieś zwierzę, po czym dotarłyśmy do przestronnej, lśniącej, nowoczesnej kuchni.

Miles siedział na kuchennej wysepce. Susan wzdrygnęła się, gdy go zobaczyła.

Jak na swój wiek, chłopak był niewysoki. Miał bladą twarz i spiczasty podbródek, czarne oczy lśniły jak u pająka. Był czujny. „Wyjątkowo bystry, ale nienawidzi szkoły” — pomyślałam. „Nigdy nie otrzymuje dostatecznej uwagi — a nawet gdyby zdołał skupić na sobie całą uwagę Susan, i tak by mu to nie wystarczyło. Złośliwy. Skoncentrowany na sobie”.

— Cześć, mamo — powiedział. Jego twarz zmieniła się. Wypłynął na nią jasny, beztroski uśmiech. — Tęskniłem za tobą.

Słodki, kochający Jack. Miles odgrywał perfekcyjną wersję młodszego brata. Chłopak ruszył, by uścisnąć Susan, a kiedy szedł, przybrał postawę Jacka, któremu ciężko opadały ramiona. Miles objął Susan i zaczął się przymilać. Susan rzuciła mi znad jego głowy zakłopotane spojrzenie. Zarumieniła się, zaciskając wargi, jak gdyby wyczuła coś nieprzyjemnego. Miles popatrzył na nią.

— Dlaczego mnie nie obejmiesz?

Oddała mu krótki uścisk. Miles odskoczył od niej jak oparzony.

— Słyszałem, co jej powiedziałaś — rzekł. — O Jacku. O opiekunce. O wszystkim. Jesteś suką.

Susan wzdrygnęła się. Miles zwrócił się do mnie.

— Mam nadzieję, że sobie pójdziesz i nie wrócisz. Dla swojego własnego dobra. — Z uśmiechem popatrzył na nas obie. — To sprawa rodzinna. Nie sądzisz, mamo?

Potem poszedł po schodach w górę, łupiąc swoimi skórzanymi, ciężkimi butami, mocno pochylony do przodu.

Sprawiał wrażenie, jakby nosił powłokę owada, lśniącą i twardą.

Susan wpatrywała się podłogę, wzięła głęboki oddech i podniosła wzrok.

— Potrzebuję pani pomocy.

— Co na to wszystko mówi pani mąż?

— Nie rozmawiamy o tym. Miles to jego dziecko. On go wychowywał. Za każdym razem, gdy mówię coś nawet minimalnie krytycznego, mąż mówi, że zwariowałam. Twierdzi, że często gadam jak nawiedzona. Nawiedzony dom. Może i naprawdę oszalałam. Poza tym on wciąż podróżuje; nie wie nawet, że pani tu jest.

— Mogę pani pomóc — odrzekłam. — Możemy teraz pomówić o cenie?

Zgodziła się na proponowaną przeze mnie sumę, ale miała zastrzeżenia co do czasu wykonania usługi:

— Nie mogę czekać przez rok na poprawę Milesa; przez ten czas może nas zabić. — Wydała z siebie desperacką imitację śmiechu.

Zgodziłam się przychodzić dwa razy na tydzień.

Najczęściej przychodziłam w ciągu dnia. Dzieci były wtedy w szkole, a Susan w pracy. Oczyściłam dom, a nawet jakby go umyłam. Paliłam szałwię i rozsypywałam sól morską. Gotowałam lawendę i rozmaryn i myłam wywarem ściany i podłogi domu. A potem siadałam w bibliotece i czytałam. No i węszyłam trochę po domu. Natknęłam się na tryliony zdjęć promiennie uśmiechniętego Jacka, kilka starych fotek nadętego Milesa, dwa zdjęcia ponurej Susan i żadnej fotografii jej męża. Było mi żal Susan. Rozwścieczony pasierb i mąż, który wiecznie jest w podróży. Nic dziwnego, że jej umysł wędruje w ciemne rewiry.

I coś jeszcze. Czułam coś jeszcze: dom. Niekoniecznie wrogi, ale… świadomy. Czułam, że mnie obserwuje. Czy to możliwe? Przytłaczał mnie. Któregoś dnia zmywałam podłogi i nagle poczułam przeszywający ból w środkowym palcu. Wyglądało to tak, jakbym została ugryziona, bo kiedy wyprostowałam palce, okazało się, że palec krwawi. Miałam wrażenie, że coś w tym domu było z tego zadowolone.

Zaczęłam się bać. Starałam się jednak pokonać lęk. „To ty zaczęłaś nagrywać całą tę sprawę” — powiedziałam sobie. „Więc teraz zrób coś z tym”.

Sześć tygodni później gotowałam lawendę na kuchni. Susan była w pracy, a dzieci w szkole. I wtedy poczułam za plecami czyjąś obecność. Odwróciłam się i zobaczyłam Milesa w szkolnym mundurku. Przyglądał mi się z lekkim uśmieszkiem na twarzy. Trzymał w ręku moją książkę Obrót śrubokrętu.

— Lubisz historie o duchach? — Uśmiechnął się.

Grzebał w mojej torebce.

— Dlaczego jesteś w domu, Miles?

— Obserwowałem cię. Jesteś interesująca. Ty wiesz, że tu wydarzy się coś złego, prawda? Jestem ciekaw.

Zbliżył się, a ja odsunęłam. Miles stał tuż obok garnka z gotującą się wodą. Policzki miał zarumienione od gorąca.

— Próbuję pomóc, Miles.

— Ale zgadzasz się ze mną? Czujesz to? Zło?

— Czuję.

Wpatrywał się w garnek z wrzącą wodą. Wodził palcem po jego brzegu, a kiedy odsunął rękę, palec był różowy. Obserwował mnie czarnymi, lśniącymi oczami pająka.

— Nie wyglądasz tak, jak myślałem, że wyglądasz. Z bliska. Myślałem, że jesteś… sexy. — Powiedział to słowo z ironią, a ja wiedziałam, co miał na myśli: jesteś sexy jak wróżka przepowiadająca przyszłość podczas Halloween. Pomalowane błyszczącą szminką usta, natapirowane włosy, koliste kolczyki w uszach. — Wyglądasz jak moja opiekunka.

Odsunęłam się od niego jeszcze dalej. Kiedyś zranił swoją opiekunkę.

— Czy próbujesz mnie przestraszyć, Miles?

Miałam nadzieję, że uda mi się dotrzeć do kuchenki i wyłączyć palniki.

— Próbuję ci pomóc — powiedział głosem pełnym rozsądku. — Nie chcę, by ona się do ciebie zbliżała. Jeśli wrócisz tutaj, ona cię zabije. Nie chcę mówić już nic więcej. Ale ostrzegałem cię.

Odwrócił się i wyszedł z kuchni. Kiedy usłyszałam, jak idzie po frontowych schodach, wylałam gorącą wodę do zlewu, a potem pobiegłam do jadalni po moją torebkę i klucze. Musiałam szybko opuścić ten dom. Wzięłam do ręki torebkę i poczułam cuchnący, słodkawy zapach. Miles zwymiotował na moje rzeczy — na klucze, portfel i telefon. Nie mogłam się zmusić, by wziąć do ręki klucze, bo musiałabym dotknąć tej obrzydliwości.

Przez drzwi wpadła przerażona Susan.

— Czy on tu jest? Wszystko z tobą w porządku? — zapytała. — Dzwonili ze szkoły, że Miles nie pojawił się na zajęciach. Musiał wejść przez frontowe drzwi, a potem tutaj. Nie podoba mu się, że jesteś w naszym domu. Czy z tobą rozmawiał?

Z góry dobiegł nas głośny trzask. Wycie. Pobiegłyśmy po schodach w górę. W korytarzu z gwoździa wbitego w ścianę zwisała mała, prymitywna, zrobiona z materiału figurka. Jej twarz namalowano jaskrawym flamastrem. Pętlę zrobiono z czerwonej nitki. Na końcu korytarza dał się słyszeć wrzask Milesa: „Nieeeeeeee, ty suko, suko!”.

Stałyśmy pod zamkniętymi drzwiami do jego pokoju.

— Chcesz z nim porozmawiać? — zapytałam.

— Nie — odparła.

Ruszyła z powrotem korytarzem ze łzami w oczach. Zdjęła figurkę z prowizorycznej instalacji.

— Najpierw myślałam, że to ja — rzekła Susan, wręczając mi lalkę. — Ale nie mam brązowych włosów.

— Sądzę, że to ja — powiedziałam.

— Jestem tak zmęczona ciągłym życiem w strachu — wymamrotała Susan.

— Wiem.

— Nie wiesz — odrzekła. — Ale się dowiesz.

Susan poszła do swego pokoju. Ja wróciłam do pracy. Słowo daję, dokończyłam swoją robotę. Wyczyściłam każdy cal ściany i podłogi wywarem z lawendy i rozmarynu. Użyłam szałwii, mamrocząc magiczne, bzdurne słowa, gdy tymczasem Miles wrzeszczał, a Susan płakała w swoim pokoju. Potem wyrzuciłam rzeczy z mojej torebki do zlewu i puściłam wodę, aż wszystkie drobiazgi były czyste.

Kiedy otwierałam drzwi samochodu, było już ciemno. Nagle z dołu ulicy zawołała coś starsza, mocno upudrowana kobieta o pełnych policzkach. Pośpieszyła ku mnie poprzez mgiełkę, która już zaczęła się pojawiać. Leciutko się uśmiechała.

— Chcę pani podziękować za to, co robi pani dla tej rodziny — powiedziała. — Zwłaszcza za to, że pomaga pani małemu Milesowi. Dziękuję. — Potem przyłożyła rękę do ust i gestem pokazała ich zszywanie, a następnie szybko odeszła, zanim zdążyłam powiedzieć jej, że nie robię absolutnie nic, by pomóc tej rodzinie.

Tydzień później nudziłam się w moim maleńkim mieszkanku (jedna sypialnia, czternaście książek), gdy nagle zauważyłam coś nowego. Plama, wyglądająca jak plama rdzy, która widniała na ścianie obok mego łóżka. Przypomniało mi to o mojej matce. O moim starym życiu. Wszystkie transakcje — to za coś, tamto za coś — nie wniosły nic w moje życie aż do tej pory. Kiedy któraś z transakcji dobiegała końca, znikała z mojego umysłu, a ja nastawiałam się na kolejną. Ale teraz nie mogłam przestać myśleć o Susan Burke i o jej rodzinie. Susan Burke, jej rodzinie i tym domu. Otworzyłam mój antyczny laptop i wyszukałam hasło: Patrick Carterhook. Brzęczenie, zgrzyt i wreszcie natrafiłam na link do artykułu uniwersyteckiego Instytutu Anglistyki: Prawdziwe zbrodnie epoki wiktoriańskiej. Makabryczna historia rodziny Patricka Carterhooka.

„W roku 1893 właściciel domów towarowych Patrick Carterhook wprowadził się do rezydencji z okresu wieku pozłacanego, która znajdowała się w centrum miasta. Razem z nim przenieśli się tam jego żona Margaret i dwaj synowie, Robert i Chester. Robert był trudnym dzieckiem. Miał tendencje do dręczenia szkolnych kolegów i zwierzaków z sąsiedztwa. Mając dwanaście lat, podpalił jeden z magazynów ojca i pozostał na miejscu, by przyglądać się pogorzelisku. W nieskończoność dokuczał swemu młodszemu bratu. Kiedy Robert miał czternaście lat, okazało się, że traci nad sobą kontrolę. Carterhookowie zdecydowali się odizolować go od społeczeństwa: w 1895 zamknęli go w posiadłości. Miał jej nie opuszczać. W swojej ponurej, pozłacanej klatce Robert stawał się stopniowo coraz bardziej okrutny. Brudził rzeczy bliskich swoimi odchodami i wymiocinami. Opiekunka trafiła do szpitala z siniakami nieznanego pochodzenia i nigdy już nie wróciła do domu Carterhooków. Kucharka również uciekła pewnego ranka. Plotki głosiły, że wskutek „nieszczęśliwego wypadku w kuchni z wrzątkiem” miała poparzenia trzeciego stopnia.

Nikt dokładnie nie wie, co się stało w domu Carterhooków nocą 7 stycznia 1897 roku, ale bezdyskusyjną kwestią jest krwawy finał sprawy. Patrick Carterhook został znaleziony w swoim łóżku zasztyletowany, na jego ciele znaleziono sto siedemnaście ran od uderzeń nożem. Żonę Patryka morderca uderzył siekierą w plecy, kiedy wchodziła po schodach na strych, zaś mały Chester, który miał wówczas dziesięć lat, został utopiony w wannie. Robert powiesił się na drewnianej belce w swoim pokoju. Ubrał się stosownie do okazji — założył błękitny niedzielny garnitur, który został później pochlapany krwią jego rodziców oraz wodą z wanny, w której Robert udusił młodszego brata”.

Poniżej artykułu zamieszczono zamazaną fotografię rodziny Carterhooków. Cztery poważne twarze wyłaniały się z warstw wiktoriańskich żabotów. Szczupły mężczyzna około czterdziestki z artystycznie przyciętą, spiczastą bródką; drobna kobieta o smutnych oczach, które były tak jasne, że wyglądały na prawie białe. Dwóch chłopców; młodszy o włosach jasnych tak jak u jego matki; starszy, ciemnowłosy i czarnooki, z lekkim uśmieszkiem na ustach i głową lekko przechyloną. Miles. Starszy chłopiec wyglądał jak Miles. Nie było to idealne podobieństwo, ale wiele rzeczy się zgadzało: samozadowolenie, wyższość, poczucie zagrożenia, jakim emanował.

Miles.

Jeśli zdjęłoby się zakrwawione podłogi i zachlapane wodą kafelki; jeśli usunięto by belkę, na której powiesił się Robert i zburzyło ściany, które wchłonęły w siebie krzyki — czy to zmieniłoby ten dom? Czy nadal byłby nawiedzony, jeśli jego wnętrze — jego integralne organy — zostałyby usunięte? A może złe emocje wciąż wisiałyby w powietrzu? Tej nocy śniłam, że jakaś mała figurka otwiera dom śpiącej Susan, chyłkiem przemyka przez pokoje, by wreszcie stanąć przy jej łóżku z zabranym z jej wartej miliony dolarów kuchni rzeźnickim nożem w ręku. W pokoju czuć było zapach szałwii i lawendy.

Spałam do popołudnia i ocknęłam się w ciemności, w samym środku burzy. Gapiłam się w sufit, czekając, aż pojawi się słońce, następnie ubrałam się i pojechałam do dawnej posiadłości Carterhooków. Nie wzięłam ze sobą bezużytecznych ziół.

Susan otworzyła mi drzwi, mając mokre oczy. Na tle ciemności panujących w domu jej twarz wydawała się tym bledsza.

— Jesteś chyba jasnowidzką — wyszeptała. — Właśnie miałam do ciebie dzwonić. Jest coraz gorzej, bez przerwy — mówiła. Opadła na sofę.

— Czy Miles i Jack są w domu?

Kiwnęła głową i uniosła palec do góry.

— Miles powiedział mi zeszłej nocy, że ma zamiar nas zabić — oznajmiła Susan. — I naprawdę się boję… bo… Wilkie… — znowu zaczęła płakać. — O Boże.

Do pokoju wtoczył się powoli kot. Zmęczone, stare kocisko. Susan wskazała na niego.

— Zobacz, co zrobił biednemu Wilkiemu!

Spojrzałam na kota raz jeszcze. Na jego tylnej części ciała widniała tylko postrzępiona kępka futra. Miles obciął też kotu ogon.

— Susan, czy masz laptopa? Chcę ci coś pokazać.

Poprowadziła mnie do biblioteki, gdzie usiadłyśmy przy wiktoriańskim biurku, które należało do męża Susan. Ona zaś nacisnęła przycisk i kominek zapłonął. Potem uruchomiła laptop. Pokazałam Susan stronę internetową z historią Carterhooków. Kiedy ją czytała, czułam na karku jej ciepły oddech.

Wskazałam na fotografię:

— Czy Robert Carterhook przypomina ci kogoś?

Susan skinęła głową jak w transie.

— Co to znaczy?

O szyby uderzył deszcz. Zatęskniłam za jasnym dniem i błękitnym niebem. Ciężka atmosfera tego domu była przytłaczająca.

— Susan, lubię cię. A niewielu jest ludzi, o których mogłabym to powiedzieć. W tym domu jest jakieś zło. Sądzę, że powinnaś go opuścić. Nie dbam o to, co powie twój mąż.

— Ale jeśli stąd odejdziemy… Miles wciąż będzie z nami.

— Tak.

— A więc… będzie uzdrowiony? Jeśli wyprowadzimy się stąd?

— Susan, tego nie wiem.

— Więc co masz na myśli?

— Potrzebujesz kogoś więcej niż ja, by naprawić sytuację. Nie mam do tego odpowiednich kwalifikacji. Nie mogę pomóc. Myślę, że musisz opuścić dom jeszcze dziś. Idźcie do hotelu. Weź dwa pokoje i zamknij na klucz oddzielające je drzwi. A potem… zobaczymy. Wszystko, co teraz mogę dla ciebie zrobić, to być twoją przyjaciółką.

Susan wstała chwiejnie, trzymając się za gardło. Odsunęła się ode mnie, mamrocząc: „przepraszam” i zniknęła za drzwiami. Czekałam. Nadgarstek znowu zaczął pulsować bólem. Rozejrzałam się po wypełnionym książkami pokoju. Niestety, to miejsce nie dla mnie. Nie zostanę polecona bogatym, nerwowym przyjaciółkom. Zmarnowałam swoją wielką szansę; dałam Susan coś, czego nie potrzebowała. Ale przynajmniej raz w życiu czułam, że jestem uczciwa. Nie-w-swoim-mniemaniu-uczciwa, ale po prostu uczciwa.

Susan mignęła mi za drzwiami. Skierowała się ku schodom. Za nią ujrzałam Milesa.

— Susan! — wrzasnęłam. Wstałam z krzesła, ale nie mogłam się zmusić, by wyjść z pokoju. Usłyszałam mruczenie. Nagłe i pełne złości. Potem nic. Cisza. I znowu nic. Pora się stąd zabierać. Ale zbyt się bałam, by ruszyć sama tym ciemnym korytarzem. — Susan!

Dziecko, które terroryzuje młodszego brata i grozi matce. Które ze spokojem mówi mi, że umrę. Dziecko, które obcięło ogon kotu. Dom, który atakuje i manipuluje swymi mieszkańcami. Dom, który był świadkiem czterech morderstw i pragnie widzieć ich więcej. Zachowaj spokój. Korytarz był ciągle ciemny. Ani śladu Susan. Ruszyłam ku drzwiom.

W drzwiach nieoczekiwanie pojawił się Miles. Sztywny i wyprostowany, jak zawsze w szkolnym garniturku. Blokował wyjście.

— Mówiłem ci, żebyś tu nie wracała, a ty to zrobiłaś, wracałaś znowu i znowu — rzekł Miles rezolutnym tonem. Mówił, jakbym była dzieckiem, które trzeba skarcić. — Wiesz, że możesz zginąć, prawda?

— Gdzie jest twoja macocha, Miles? — Odwróciłam się. Chłopiec szedł w moim kierunku. Był niewysoki, ale bałam się go. — Co zrobiłeś Susan?

— Wciąż nie rozumiesz, prawda? — zapytał. — Dziś obydwoje zginiemy.

— Przepraszam, Miles, nie chciałam cię zdenerwować.

Roześmiał się, mrużąc oczy. Był ubawiony.

— Nie, nie zrozumiałaś mnie. Ona ma zamiar zabić ciebie. Susan chce zabić nas obydwoje. Rozejrzyj się po tym pokoju. Myślisz, że jesteś tu przypadkowo. Przypatrz się uważnie. Popatrz na książki.

Popatrzyłam na książki. Za każdym razem, gdy oczyszczałam dom, przyglądałam się im z pożądaniem. Wyobrażałam sobie nawet, że kradnę jedną czy dwie dla mojego małego klubu miłośników książek, o których rozmawiałam z…

Z Mikiem. Moim ulubionym klientem. Każda książka, którą ja i on przeczytaliśmy w przeciągu ostatnich kilku lat, była w tym pokoju. Kobieta w bieli, Obrót śrubokrętu, Nawiedzony Hill House. Gratulowałam sobie, zobaczywszy je u Burke’ów — czułam się taka mądra, czytając książki, które wykształceni ludzie mieli w swej bibliotece. Ale tak naprawdę nie byłam oczytanym molem książkowym, tylko głupią dziwką, która znalazła się w bibliotece z prawdziwego zdarzenia.

Miles wyciągnął z szuflady biurka zdjęcie. Ślubne zdjęcie. Państwo młodzi stali oblani poświatą zachodzącego słońca. Susan wyglądała wspaniale, była pociągającą, pełną życia wersją kobiety, którą znałam. Pan młody? Z trudem rozpoznałam twarz, ale za to znałam doskonale jego penisa. To mężowi Susan robiłam laskę przez dwa lata.

Miles obserwował mnie ze zmrużonymi oczami. Przypominał komedianta, który czeka, by opowiedzieć żart publiczności.

— Ona chce cię zabić, a ja jestem pewien, że mnie także — rzekł.

— O czym ty mówisz?

— Teraz jest na dole i dzwoni pod 911. Powiedziała mi, żebym cię zatrzymał. Kiedy wejdzie na górę, będzie próbowała cię zabić. Policjantom powie jedną z dwóch możliwych rzeczy. Pierwszą: jesteś kantującą ludzi artystką, która podaje się za kogoś o zdolnościach paranormalnych, by żerować na emocjonalnie słabych ludziach. Powiedziałaś Susan, że możesz pomóc jej niestabilnemu psychicznie synowi — a ona ci uwierzyła — ale zamiast tego przyszłaś do jej domu i okradłaś ją. Kiedy zaczęła z tobą o tym rozmawiać, ty stałaś się niebezpieczna, postrzeliłaś mnie, a wtedy Susan zastrzeliła ciebie w samoobronie.

— Nie podoba mi się ta wersja. Jaka jest druga opcja?

— Jesteś uczciwa. Naprawdę uwierzyłaś, że ten dom ma na mnie fatalny wpływ. Ale wyszło, że nic mnie nie opętało, tylko jestem socjopatą. Doprowadziłaś mnie do ostateczności i zabiłem cię. Ona i ja walczyliśmy o pistolet i wtedy Susan zastrzeliła mnie w samoobronie.

— Dlaczego ona miałaby chcieć cię zabić?

— Ona mnie nie lubi, nigdy nie lubiła. Nie jestem jej synem. Próbowała mnie podrzucić mojej prawdziwej matce, ale tamta się mną nie interesuje. Potem chciała mnie umieścić w szkole z internatem, ale mój ojciec się sprzeciwił. Z pewnością chce mojej śmierci. Taka właśnie jest. W taki sposób żyje: określa i eliminuje problemy. Jest praktyczna w zły sposób.

— Ale Susan wydaje się taka…

— Myszowata? Nie, wcale taka nie jest. Po prostu chciała, żebyś ty tak myślała. Jest piękną, odnoszącą sukcesy szefową. Jest cholerną suką. Ale ty miałaś mieć poczucie, że żerujesz na kimś słabszym od siebie. Że to ty rządzisz. I co, mam rację? Czy to nie jest twój sposób postępowania? Manipulowanie tymi, którzy dadzą sobą manipulować?

Moja matka i ja grałyśmy w tę grę przez dziesięć lat: przebierałyśmy się i odgrywałyśmy role, tak by wzbudzić u ludzi współczucie. Tak widziałam świat.

— Susan chce mojej śmierci… z powodu twojego ojca?

— Susan Burke miała doskonałe małżeństwo, a ty je zrujnowałaś. Mój ojciec wyjechał. Odszedł.

— Jestem pewna, że parę… romansów nie miało wpływu na to, że twój ojciec ją opuścił.

— To jest powód, w który ona chce wierzyć. To problem, który zdefiniowała i teraz go eliminuje.

— Czy twój ojciec wie… że jestem tutaj?

— Na razie nie. Teraz naprawdę jest w podróży. Ale kiedy dowie się, że zginęliśmy, jaką historyjkę opowie mu Susan? Najpierw powie mu o tym, jak bardzo się bała i jak poszła po pomoc do salonu wróżb i spotkała tam osobę o parapsychicznych zdolnościach. Desperacko potrzebowała pomocy… Wyobrażasz sobie, w jakie poczucie winy go to wpędzi? Jego dziecko nie żyje, bo on chciał, by mu zrobiono laskę. Ten horror i poczucie winy — ojciec nigdy nie domyśli się, że to jej wina. Oto jej cel.

— Jak mnie znalazła? Nasz salon wróżb?

— Susan znalazła kartę. Uznała, że to dziwne. Podejrzane. Ojciec uwielbia historie o duchach, ale jest największym sceptykiem na świecie — nigdy nie poszedłby do chiromantki. Chyba że… okazałaby się kimś jeszcze. Susan śledziła go. Umówiła się na spotkanie. A kiedy wyszłaś z pokoju z egzemplarzem Kobiety w bieli, już wiedziała.

— Zwierzyła ci się.

— Najpierw uznałem to za komplement — odrzekł Miles. — Potem zorientowałem się, że chce odwrócić moją uwagę. Opowiedziała mi o swoim planie zabicia ciebie, tak żebym nie połapał się, że ja też mam zginąć.

— Dlaczego nie zastrzeliła mnie którejś nocy w jakiejś uliczce?

— W ten sposób nie zadałaby mojemu ojcu bólu. A gdyby ją ktoś zobaczył? Chciała zabić cię tutaj, tak żeby wyglądało, iż ona jest ofiarą. To tak naprawdę najłatwiejszy sposób. Więc wymyśliła tę historię o nawiedzonym domu, żeby cię tu zwabić. Posiadłość Carterhooków, co za przerażająca sprawa.

— No ale Carterhookowie? Czytałam o nich w Internecie.

— Carterhookowie to wymysł. To znaczy, istnieli naprawdę, ale nie zginęli taką śmiercią, o jakiej czytałaś.

— Ale o tym napisano!

— Czytałaś o tym, bo ona to napisała. To Internet. Wiesz, jak łatwo jest stworzyć stronę internetową? Potem stworzyć do niej linki, a potem ludzie natrafiają na taką stronę, wierzą w to, co na niej przeczytali i dodają do swoich stron. To niesamowicie łatwe. Zwłaszcza dla kogoś takiego jak Susan.

— Tamto zdjęcie wyglądało jak…

— Wystarczy pójść na pchli targ. Są tam setki pudełek ze starymi zdjęciami, które można kupić za parę groszy. Nie jest trudno znaleźć zdjęcie dzieciaka, który był podobny do mnie. Zwłaszcza jeśli ktoś chce uwierzyć. Frajer. Tak jak ty.

— A ściana ze smugą krwi?

— Wymyśliła to. Podkręciła nastrój. Wiedziała, że lubisz historie o duchach. Chciała, żebyś przyszła do naszego domu, żebyś uwierzyła. Lubi drwić z ludzi. Chciała, żebyś się z nią zaprzyjaźniła, martwiła o nią, a potem — bam! — przeżyła szok, gdy zorientujesz się, że zginiesz i że obawiałaś się nie tego, co rzeczywiście było straszne. Twoje zmysły cię zawiodły.

Uśmiechnął się do mnie.

— Kto obciął ogon kotu?

— To manx, głupolu, one nie mają ogonów. Czy mogę odpowiedzieć na resztę pytań, jak już będziemy jechali samochodem? Wolałbym nie czekać tu na własną śmierć.

— Chcesz iść ze mną?

— Rozważmy: mogę odejść z tobą albo zostać tu i umrzeć. Więc chcę iść z tobą. Ona już pewnie wykonała telefon. Prawdopodobnie jest teraz na dole, obok schodów. Ale ja przygotowałem już w swoim pokoju drabinę, którą mamy na wypadek pożaru.

Obcasy Susan zastukały w salonie. Zbliżała się do schodów. Była dwa piętra poniżej i szła szybko. Wołając moje imię.

— Proszę, weź mnie ze sobą — powiedział Miles. — Proszę. Dopóki nie wróci mój ojciec. Proszę, boję się.

— A co z Jackiem?

— Ona go lubi. Tylko nas chce się pozbyć.

Słychać było kroki wspinającej się po schodach Susan.

Uciekliśmy drogą przeciwpożarową. Było to dość dramatyczne.

Jechaliśmy moim samochodem już jakiś czas, gdy nagle zorientowałam się, że nie mam pojęcia, dokąd jedziemy. Od bladej twarzy Milesa odbijały się uliczne światła, jak gdyby była on jakimś chorowitym księżycem. Krople deszczu spływały mu po czole i policzkach, kapiąc z podbródka.

— Zadzwoń do ojca — powiedziałam.

— Mój tata jest w Afryce.

Deszcz uderzał o metalowy dach mego samochodu. Susan Burke (wspaniała doprawdy oszustka!) sprowokowała u mnie lęk przed tym, co działo się w jej domu. Nie byłam tego świadoma. Teraz rozmyślałam: kobieta sukcesu poślubia bogatego mężczyznę. Mają dziecko, które jest urocze. Ich życie układa się dobrze. Jest tylko jeden problem: dziwaczny pasierb. Wierzyłam Susan, gdy mówiła, że Miles był zawsze zimny w stosunku do niej. Jestem pewna, że i ona był chłodna w stosunku do niego, jak również, że już na początku swego małżeństwa chciała się go pozbyć. Ktoś tak wyrachowany jak Susan Burke nie chciałby wychowywać zawadzającego jej syna innej kobiety. Susan i Mike’owi jakoś się układa, lecz wkrótce jej okrucieństwo wobec jego dziecka zatruwa ich związek. Mike odwraca się od niej. Jej dotyk go mrozi. Mike zaczyna przychodzić do mnie. I to trwa. Mamy dostatecznie dużo wspólnego — lubimy książki. Mąż Susan zaczyna myśleć, że jest pomiędzy nami jakiś rodzaj relacji. Jego związek z żoną pogarsza się. Mike wyprowadza się, pozostawiając w domu Milesa, bo póki co jest w zagranicznej podróży. Kiedy wróci, podejmie jakieś kroki. (To ostatnie było tylko przypuszczeniem, ale Mike, jakiego znałam, zawsze w dobrym humorze, wyglądał na faceta, który chciałby odzyskać dziecko). Na nieszczęście, Susan odkrywa jego sekret i wini mnie za rozpad swego małżeństwa. Można sobie wyobrazić jej wściekłość, że oto kobieta z nizin społecznych zmanipulowała jej męża. A ona utkwiła z nieznośnym pasierbem w domu, którego nie lubi. Jak rozwiązać problem? Susan zaczyna snuć intrygę. Zwabia mnie do swej posiadłości. Miles próbuje mnie ostrzec na swój pokrętny sposób, igrając ze mną i po trosze bawiąc się tą grą. Susan ogólnikowo informuje sąsiadów, że przychodzę do nich po to, by pomóc Milesowi. Jeśli prawda — że jestem dziwką, a obecnie naciągaczką — wyszłaby na jaw, Susan będzie miała prawo uchodzić za skrzywdzoną i godną współczucia. Wyjdzie na to, że chciałam ją zniszczyć. Świetny powód, by popełnić morderstwo.

Mike popatrzył na mnie. Na jego twarzy odbił się blask księżyca w pełni. Chłopiec uśmiechnął się.

— Wiesz, że właściwie jesteś teraz porywaczką — rzekł.

— Sądzę, że powinniśmy jechać na policję.

— Musimy jechać do Chattanooga, do Tennessee — odrzekł niecierpliwie Miles. Zabrzmiało to tak, jakby miał z góry przygotowany jakiś plan. — W tym roku odbywa się tam Bloodwillow. Zazwyczaj jest za granicą — a w tym roku po raz pierwszy od siedemdziesiątego ósmego jest w Stanach.

— Nie mam pojęcia, o czym mówisz.

— To największy konwent poświęcony zjawiskom paranormalnym. Susan nie pozwoliła mi na niego jechać. Więc ty możesz mnie tam zabrać. Myślałem, że będziesz zadowolona. Przecież lubisz historie o duchach. Jeśli na trzecich światłach skręcisz w lewo, wjedziesz na autostradę.

— Nie mam zamiaru zabierać cię do Chattanooga.

— Lepiej to zrób. Teraz to ja rządzę.

— Tak ci się tylko wydaje, chłopcze.

— A ty jesteś złodziejką i porywaczką.

— Nie jestem ani jednym, ani drugim.

— Susan nie zadzwoniła pod 911 dlatego, że chciała cię zabić. Zadzwoniła, bo powiedziałem, że przyłapałem cię na kradzieży. Straciła biżuterię. Zobacz. — Poklepał kieszenie swej kurteczki. Usłyszałam brzęczenie. — Susan dotarła już na piętro i zobaczyła, że jej syna porwała wróżka — prostytutka — złodziejka. Przez kilka dni będziemy musieli gdzieś się przyczaić. To doskonale pasuje, bo Bloodwillow rozpoczyna się we czwartek.

— Susan chciała mnie zabić, bo dowiedziała się o mnie i o twoim ojcu.

— Chciałaś powiedzieć — o robieniu laski — zauważył Miles. — To mnie nie gorszy.

— Susan odkryła prawdę.

— Susan nic nie odkryła. Jest niesamowicie inteligentną idiotką. Ja doszedłem prawdy. Ciągle pożyczam książki od ojca. To ja znalazłem kartę biznesową, to ja odkryłem twoje zapiski na marginesach książek. To ja poszedłem do twojego miejsca pracy i wywęszyłem, co i jak. Część z tego, co mówiła Susan, jest prawdą: ona uważa, że jestem dziwaczny. Kiedy przeprowadziliśmy się do posiadłości — a mówiłem jej wcześniej i to bardzo wyraźnie, że nie chcę się przenosić — zacząłem robić różne rzeczy w domu. Żeby podpuścić Susan. To ja stworzyłem tę stronę internetową. Ja wymyśliłem historię o Carterhookach. I to ja wysłałem Susan do ciebie. Miałem nadzieję, że się przestraszy i że się wyprowadzi. Ale ona uwierzyła w głupoty, które jej naopowiadałaś.

— A więc Susan mówiła prawdę o tych wszystkich przerażających rzeczach, które zdarzały się w waszym domu? Naprawdę groziłeś, że zabijesz brata?

— Skoro uwierzyła w to, co gadałem, to mówi więcej o niej niż o mnie, nawet jeśli coś takiego powiedziałem.

— Naprawdę zepchnąłeś swoją opiekunkę ze schodów?

— O rany, sama spadła. Nie jestem okrutny, jestem mądry.

— A tamtego dnia, kiedy znalazłam wymiociny w mojej torebce? Kiedy miałeś atak szału i kiedy znalazłyśmy laleczkę?

— Rzygi i lalka były, bo nie chciałaś mnie słuchać. Nie zrezygnowałaś i wciąż przychodziłaś. I dlatego umieściłem w podłodze ostrze scyzoryka, którym się skaleczyłaś. Ten pomysł jako pierwszy zastosowali Rzymianie podczas wojny. Czytałaś kiedyś…

— A twoje wrzaski? Krzyczałeś jak opętany.

— Bo naprawdę byłem wściekły. Susan zablokowała moją kartę kredytową i zostawiła ją na moim biurku. Próbowała mnie zamknąć w domu. A potem zdałem sobie sprawę, że to ty jesteś moją drogą ucieczki z tego głupiego domu. Potrzebuję dorosłego, żeby cokolwiek zrobić — jeździć autem, wynająć pokój w hotelu. Wyglądam na mniej lat, niż mam w rzeczywistości. Mam piętnaście lat, a wyglądam na dwanaście. Potrzebuję kogoś takiego jak ty, żeby gdzieś się ruszyć. Wszystko, co musiałem zrobić, to przekonać cię, żebyś zabrała mnie z domu i to mi się udało. Ktoś taki jak ty nie będzie chciał zgłaszać się na posterunek. Jestem pewien, że masz kartotekę na policji.

Miles miał rację. Ludzie tacy jak ja nie idą na policję, bo to nigdy nie działa na naszą korzyść.

— Skręć w lewo i wjedź na autostradę — powiedział Miles.

Skręciłam w lewo.

Wniknęłam w opowieść Milesa i przemyślałam ją. Zaraz, zaraz.

— Czekaj. Susan powiedziała, że obciąłeś ogon waszemu kotu. Powiedziałeś mi, że to był manx…

Miles znowu się uśmiechnął.

— Ha! Dobre pytanie. Więc ktoś cię oszukał. Sama będziesz musiała zdecydować, w czyją wersję uwierzyć. Czy chcesz wierzyć, że to Susan jest wariatką, czy to ja jestem stuknięty? Co będzie dla ciebie wygodniejsze? Najpierw myślałem, że będzie lepiej, jeśli uwierzysz, że to Susan jest szalona — a wtedy będziesz współczuła mojej niedoli i zostaniemy przyjaciółmi. Kumple włóczący się razem po bezdrożach amerykańskich szos. Ale potem zacząłem się zastanawiać, czy nie byłoby lepiej, gdybyś uznała, że to ja jestem zły. I może wtedy będziesz bardziej chętna uznać fakt, że to ja tu rządzę… Co o tym myślisz?

Jechaliśmy w milczeniu. W myślach robiłam przegląd możliwych opcji.

Miles przerwał ciszę.

— Ale tak czy siak myślę, że wygraliśmy. Wygraliśmy, wygraliśmy. Jeśli to Susan jest nienormalna i chciała się nas pozbyć, to właśnie zniknęliśmy.

— A co Susan powie twojemu ojcu, gdy ten wróci do domu?

— To zależy, w którą z wersji chcesz uwierzyć.

— Czy twój ojciec naprawdę jest w Afryce?

— Nie sądzę, żeby to mój ojciec był czynnikiem, który musisz brać pod uwagę przy podejmowaniu decyzji.

— Co jeśli to ty jesteś stuknięty, Miles? Twoja matka naśle na nas policję.

— Zatrzymaj się na parkingu obok kościoła.

Zlustrowałam go od stóp do głów, badając, czy nie ma przy sobie broni. Nie chciałam, by moje zwłoki znaleziono w pustym kościele.

— Po prostu zrób to, dobrze?

Zatrzymałam auto na parkingu niedaleko kościoła tuż przy zjeździe z autostrady. Miles wyskoczył na deszcz, wbiegł na schody, po czym ukrył się pod okapem. Wyciągnął komórkę i, odwrócony do mnie plecami, gdzieś zadzwonił. Rozmawiał przez około minutę. Potem rozbił telefon, walnąwszy nim o ziemię, podeptał ją i wrócił do samochodu. Pachniał wiosennym powietrzem.

— Właśnie zatelefonowałem do mojej małej znerwicowanej macochy. Powiedziałem, że mnie puściłaś, że mam dosyć tego domu i jej dziwactw — jej zwyczaju sprowadzania do domu podejrzanych ludzi — więc uciekłem i jestem u ojca. On właśnie wrócił z Afryki i u niego się zatrzymałem. Ona nigdy nie dzwoni do ojca.

Miles rozbił komórkę, toteż nie mogłam sprawdzić, czy naprawdę dzwonił do Susan i czy mnie nie oszukuje.

— A co powiesz ojcu?

— Zapamiętaj, że jeśli masz rodziców, którzy się nienawidzą i zawsze albo pracują, albo podróżują i chcieliby, żebyś nie zawracał im głowy, możesz powiedzieć wiele rzeczy. Więc nie musisz się martwić. Wracaj na autostradę. Trzy godziny drogi stąd jest motel. Mają tam telewizję kablową i restaurację.

Wjechałam na autostradę. Ten piętnastoletni dzieciak był sprytniejszy niż ja, dwa razy od niego starsza. Potem zaczęłam się zastanawiać, czy to wszystko — uczciwość, myślenie o innych i dobroczynność — nie miało czegoś wspólnego z moimi zwyczajami.

Zaczęłam myśleć, że dzieciak mógłby być dobrym partnerem. Ten wyglądający na młodszego nastolatek potrzebował dorosłego, by poruszać się po świecie, a nie było nic bardziej użytecznego dla oszustki niż dziecko. Ludzie pytaliby: „Czym się zajmujesz?”, a ja odpowiadałabym: „Jestem mamą”. Z ilu sytuacji mogłabym się wywinąć, ile oszustw byłoby łatwiejszych, gdyby ludzie brali mnie za słodką mamuśkę? No i poza tym, ten konwent Bloodwillow wydawał się bardzo zachęcający.

Dotarliśmy do motelu trzy godziny później, tak jak mówił Miles. Wzięliśmy sąsiadujące ze sobą pokoje.

— Śpij smacznie — powiedział Miles. — Nie uciekaj chyłkiem nocą, bo zadzwonię po gliny i powiem im, że mnie porwałaś. Obiecuję, że to ostatni raz, gdy cię szantażuję. Naprawdę nie chcę być takim dupkiem. Ale musimy jechać do Chattanooga! Będziemy się świetnie bawić, przysięgam. Nie mogę uwierzyć, że tam będę. Chciałem tam pojechać odkąd byłem małym dzieciakiem! — Miles wykonał krótki taniec radości i zniknął.

Dzieciak był w zasadzie sympatyczny. Być może był w pewnym sensie socjopatą, ale dawał się lubić. Miałam do niego pozytywne nastawienie. Jechałam z mądrym dzieciakiem do miejsca, w którym wszyscy lubili rozmawiać o książkach. Po raz pierwszy w życiu wyjeżdżałam z mojego miasta i miałam nową rolę „matki” do odegrania. Postanowiłam się nie martwić: być może nigdy się nie dowiem, co naprawdę zdarzyło się w posiadłości Carterhooków. Zostałam wkręcona albo i nie, ale wolałam wierzyć, że jednak nie. Przez całe swoje życie wmawiałam ludziom najprzeróżniejsze rzeczy, ale teraz dokonywałam największego wyczynu: przekonania samej siebie, że to, co zrobiłam, było rozsądne. Nie: uczciwe, ale rozsądne.

Położyłam się do łóżka i obserwowałam drzwi sąsiedniego pokoju. Sprawdziłam zamek. Zgasiłam światło. Zaczęłam wpatrywać się w sufit. I w drzwi prowadzące do sąsiedniego pokoju.

Zastawiłam je komodą.

Nie ma się czego bać.

Przełożyła Joanna Szczepańska

1. Three Stooges — grupa komików amerykańskich, którzy występowali w farsach i komediach jako Moe, Larry i Curly (przyp. tłum.). ↩

2. Ivy League — (pol. Liga Bluszczowa) — jedna z konferencji wchodzących w skład NCAA Division I, najwyższej klasy rozgrywkowej w ramach systemu międzyuczelnianych zawodów sportowych NCAA. Uczelniami członkowskimi jest osiem elitarnych uniwersytetów amerykańskich znajdujących się w północno-wschodniej części USA. Używa się też angielskiego określenia „The Ancient Eight” (Starożytna Ósemka). Nazwa pochodzi od bluszczu typowego dla starych budynków. Została założona w 1954 roku jako liga sportowa w ramach systemu NCAA (przyp. tłum.). ↩

MATTHEW HUGHES

Gospoda siedmiu błogosławieństw

(THE INN OF THE SEVEN BLESSINGS)

Matthew Hughes urodził się w Liverpoolu, w Anglii, ale większość swego dorosłego życia spędził w Kanadzie. Pracował jako dziennikarz, pisał przemówienia dla kanadyjskiego Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Ochrony Środowiska, a mieszkając w Kolumbii Brytyjskiej, pisał także przemówienia polityczne. Potem całkowicie poświęcił się literaturze. Pozostając pod silnym wpływem Jacka Vance’a, Hughes potwierdził swe literackie zdolności, pisząc o przygodach szubrawców, takich jak władca Starej Ziemi czy Luff Imbry, rzezimieszek żyjący w erze poprzedzającej czasy, w których toczy się akcja książki The Dying Earth. Hughes jest twórcą serii powieści i nowel, na które składają się takie książki, jak: Fools Errant, Fool Me Twice, Black Brillion, Majestrum, Hespira, The Spiral Labyrinth, Template, Quartet and Triptych, The Yellow Cabochon, The Other, The Commons. Stworzył także zbiorki krótkich opowiadań: The Gist Hunter and Other Stories, 9 Tales of Henghis Hapthorn oraz The Meaning of Luff and Other Stories. Jego najnowsze książki to powieści z gatunku urban fantasy stanowiące trylogię To Hell and Back, którą tworzą: The Damned Busters, Costumes Not Included, Hell to Pay. Pisuje także fantastykę z elementami kryminalnymi, używając imienia i nazwiska Matt Hughes, i utwory dla mediów jako Hugh Matthews.

Dla złodzieja, któremu brak szczęścia i który przemierza pełen niebezpieczeństw las jedynie z paroma monetami w kieszeni, znalezienie cennego magicznego artefaktu może być szczęśliwym trafem. Ale może nim również nie być…

GOSPODA SIEDMIU BŁOGOSŁAWIEŃSTW

Złodziej Raffalon spał w południowym żarze, ukryty pod liśćmi paproci niedaleko leśnej drogi, kiedy obudziły go odgłosy walki. Przewrócił się na brzuch, po cichu wydobywając nóż, na wypadek gdyby zaszła konieczność jego użycia. Następnie zamarł i poprzez zachodzące na siebie gałęzie próbował dostrzec, co się dzieje.

Walczyli ze sobą jacyś ludzie. Słychać było ich niewyraźną wymowę. Mieszały się ze sobą głoski świszczące i gardłowe. Dał się słyszeć stłumiony jęk, tak jakby ktoś zatykał usta dłonią, a potem uderzenie twardego drewna o ludzką czaszkę.

Raffalon nie miał ochoty się w to mieszać. Głosy, które go dobiegały, należały do mieszkających za niedaleką granicą Vandaajów. Wojownicy Vandaajów opuszczali swoje terytorium tylko wtedy, gdy chcieli wykonać jakieś rytuały i to zawsze w grupach sześcioosobowych. Nigdy nie wyprawiali się bez haków, sieci i pałek. Podczas ich cyklicznie odbywających się uroczystości konsumowano ludzkie mięso i jeśli Raffalon chciałby wtrącać się do swoistych żniw, które miały teraz miejsce po drugiej stronie zaroś li, to w rezultacie sam stałby się częścią spiżarni Vandaajów.

Raffalon poczekał do momentu, gdy nieszczęsny pojmany został związany, przerzucony przez ramię i poniesiony w dal. Nie ruszał się ze swego miejsca jeszcze przez dłuższą chwilę — Vandaajowie mogli dojść do wniosku, że jeśli znaleźli w lesie jednego głupka, mogą natknąć się i na drugiego. Dopiero kiedy usłyszał, że ptaki i mniejsze leśne stworzenia, którym przerwano ich zwyczajowe zajęcia, znowu do nich powróciły, wstał i skradając się, ruszył ku drodze.

Była pusta, z wyjątkiem leżących na niej rzeczy niefortunnego podróżnika, który podążał teraz na wschód, ku terytoriom Vandaajów. Raffalon przyjrzał się porozrzucanemu dobytkowi: złachanej skórzanej torbie, butelce wody, kosturowi, którego górny, drewniany koniec był wytarty od dzierżenia go w ręku. Raffalon przykucnął i zaczął przeglądać zawartość sakwy, choć nie spodziewał się znaleźć wiele. Wypatrzył tylko znoszoną koszulę, narzędzia do rozpalania ognia oraz podłużny, rzeźbiony kawałek drewna wielkości dłoni.

Przyjrzał się rytom. Przedstawiały ludzkie i zwierzęce postacie w konfiguracjach, które niektórzy ludzie mogli nazwać obscenicznymi, lecz dzięki wyrobionemu oku Raffalon szybko się zorientował, że anatomiczna budowa postaci nie ma wiele wspólnego z rzeczywistością. Pośrodku drewienka widniał głęboko wycięty ideogram, który był jednak nieco niewyraźny.

Ta trudność sprawiła, że usta Raffalona rozciągnęły się w uśmiechu. Znaleziona rzecz miała magiczne właściwości. Mogłaby osiągnąć dobrą cenę na bazarze w Porcie Thayes, odległym o mniej niż dzień drogi marszu od miejsca, w którym teraz znajdował się Raffalon.

Magia była tam powszechna. Raffalon odwrócił drewienko, chcąc zobaczyć, czy coś jest po drugiej stronie. Kiedy to zrobił, coś wewnątrz przedmiotu lekko się przesunęło. „A więc to pudełko” — pomyślał Raffalon. „To dobrze”.

Obrócił znalezisko, przyglądając mu się ze wszystkich stron, ale nie znalazł żadnej spoiny, zawiasów czy czegokolwiek, co mogłoby pomóc je otworzyć. „To jeszcze lepiej, pudełko — zagadka”.

Dzień okazał się wcale niezły. Dla Raffalona zaczął się od ucieczki do lasu. Był zimny, wczesny ranek. Złodziejaszek miał przy sobie tylko dwie miedziane monety i pół bochenka czerstwego chleba w podróżnej sakwie. Pomiędzy Raffalonem a farmerem wyniknęła różnica zdań co do ostatecznego losu kurczaka, którego złodziej znalazł w rozlatującym się kurniku. Teraz było już późne popołudnie, i choć kurczak pozostał w swoim kojcu, Raffalon zdążył zjeść zapas chleba. Wciąż miał jednak pieniądze, a teraz znalazł pudełko, które mogło być cenne. A po za tym — kto wie, co znajdowało się w środku?

Sakwa też mogła być użyteczna. Raffalon przewiesił ją przez ramię, wyrzuciwszy koszulę, która była na niego za duża i czuć ją było nieumytym ciałem. Odkorkował butelkę i powąchał jej zawartość, mając nadzieję, że jest w niej wino albo arak. Rozczarował się, znalazłszy tam tylko wodę. Włożył butelkę do skórzanej torby. Po chwili zdecydował, że nie weźmie kostura, choć przed sobą widział strome zbocza, zaś teren wznosił się aż do momentu, gdy docierało się do doliny, przez którą przepływała rzeka Thayes. Raffalon uznał, że nóż będzie bardziej przydatny — jeśli oczywiście zdąży go wyciągnąć.

Po drodze oglądał pudełko i zauważył w rogu przetarte miejsce. Nacisnął je. Bez rezultatu. Potarł i znowu nic nie nastąpiło. Spróbował przesuwania tam i z powrotem. Z wnętrza pudełka doleciało leciutkie kliknięcie. Kawałek drewienka przesunął się na bok, ukazując maleńką dziurkę.

Raffalon nie posiadał szpilki, ale miał nóż i cały las, w którym nie brakło drewna. Przystrugał jakąś gałązkę do właściwego rozmiaru, wcisnął ją w otwór i pchnął. Z przeciwnej strony pudełka wyskoczył kołek. Kiedy złodziejaszek nacisnął tu i tam, rzeźbiony bok skrzynki przesunął się nieco i okazał się pokrywką poruszającą się na ukrytym zawiasie.

We wnętrzu znajdowała się wyściółka z fioletowego pluszu. W jej zagłębieniu tkwiła wyrzeźbiona z drewna figurka wielkości kciuka. Przypominała małą, okrągłą osobę, łysą, prawdopodobnie płci męskiej, która przechylała głowę, zaś na jej ustach widniał pobłażliwy uśmieszek. Raffalon wyjął figurkę, tak by móc się jej lepiej przyjrzeć.

Kiedy dotknął gładkiego drewna, przez palce, dłoń i wreszcie ramię przebiegło mu delikatne, acz narastające mrowienie. Lekko przestraszony Raffalon chciał wypuścić figurkę z ręki, ale odkrył, że palce i ręka nie są mu posłuszne. W międzyczasie mrowienie przeszło w drżenie, które ogarnęło całe ciało, by w końcu osiągnąć apogeum. Przez dłuższą chwilę złodziej stał pośrodku leśnej drogi, drżąc. Zatoczył oczami, stracił oddech. Nie mógł poruszyć kolanami i miał poczucie, jak gdyby przez jego czaszkę przepłynął powiew wiatru.

Nagle sensacje ustały i Raffalon odzyskał władzę nad ciałem — choć nadal nie mógł wyrzucić pudełka. Przedramię było już mu posłuszne, lecz ręka nie. Zdradziecka kończyna mocno zaciskała się wokół gładkiego drewna i Raffalon nie był w stanie nic z tym zrobić.

Jednocześnie usłyszał głos: Lepiej ruszajmy w drogę. Kiedy Vandaajowie polują, nie ma czasu na marudzenie.

Złodziej obrócił się, choć bez większej nadziei. Wokół nie było nikogo. Słowa formowały się w jego umyśle i aby je usłyszeć, nie potrzebował uszu. Wreszcie dłoń rozluźniła się i Raffalon ujrzał figurkę wygodnie usadowioną na jego dłoni.

— Czym ty właściwie jesteś?

To długa historia — powiedział głos, który rozbrzmiał gdzieś we wnętrzu głowy Raffalona. A ja nie mam siły, by ją teraz opowiadać.

Raffalon zgodził się co do opinii na temat zwlekania. Ruszył w kierunku Portu Thayes, rozglądając się na boki i spoglądając tak daleko, jak sięgał jego wzrok. Zdążył jednak wykonać dwa lub trzy kroki, gdy jego nogi zatrzymały się, Raffalon zaś poczuł, że się odwraca i zawraca z obranej drogi.

Inną drogą — powiedział głos. Musimy uratować Fulferina.

W umyśle Raffalona pojawił się obraz: wysoki, chudy mężczyzna w skórzanym odzieniu, o podłużnej twarzy z silnie zarysowaną szczęką i oczami wpatrzonymi w jakąś daleką przestrzeń. Złodziej potrząsnął głową, tak by rozproszyć nieoczekiwaną wizję — unikanie durniów nie było w planie jego podróży — ale odzyskanie kontroli nad kończynami nie zakończyło się sukcesem.

Głos w jego głowie rzekł: Stracisz potrzebną ci energię, której będziesz potrzebować, gdy dogonimy Vandaajów.

Na wewnętrznym ekranie Raffalona pojawił się kolejny obraz: pół tuzina przygarbionych wojowników Vandaajo z ogolonymi głowami, ze spiczastymi uszami i nosami, o skórze mieniącej się jasnymi i ciemnozielonymi plamkami. Biegli leśnym traktem, a dwóch z nich niosło żerdź, do której przymocowany był pokaźny tobołek.

Raffalon nie próbował pozbyć się wizji, lecz studiował ją z pewnym zainteresowaniem. Nie znał nikogo, kto miałby okazję tak dokładnie przyjrzeć się Vandaajom; zaś ci, którzy widzieli ich dokładnie i z bliska — nie wliczając w to sytuacji, gdy obserwator rzucał krótkie spojrzenia z daleka, po czym szybko podwijał ogon i spiesznie umykał — potem nie widzieli już wiele więcej, może z wyjątkiem kamiennej, rzeźnickiej płyty obok plemiennego kotła.

Raffalon wiedział to, co wszystkim było wiadome: Vandaajowie byli gatunkiem stworzonym przez Olveriona Wzorowego, aroganckiego maga minionej epoki, który liczył, że półludzie staną się udręką dla jego wrogów. Na nieszczęście czarnoksiężnik źle oszacował jakąś część procesu ich tworzenia i to jego ciało stało się pierwszym, którego skosztowały stworzone przez niego istoty.

Lokalne społeczności usilnie i nieustająco zabiegały o to, by zamknąć ludożerców na terenie dzikiej doliny, która byłaś niegdyś krainą Olveriona. Jednakże wszystkie próby wkroczenia na teren przepastnej doliny kończyły się krwawo: czarnoksiężnik nie zapomniał wyposażyć swych tworów w talent do walki i bezsprzeczny geniusz w zastawianiu zasadzek.

W końcu nastał samoczynny rozejm. Jego warunki zakładały, iż lokalni władcy nie wysyłali swoich rekrutów na terytoria Vandaajów dopóty, dopóki ci pozostawiali miasta i wioski w spokoju. Półludzie byli w stanie zdobyć ludzkie mięso jedynie wtedy, gdy polowali na drodze przebiegającej przez las na zachód od doliny i na szlaku prowadzącym poprzez góry na północny wschód. Okoliczni mieszkańcy wiedzieli, w jakich okresach Vandaajowie wyprawiali się na łowy i unikali wtedy podróży przez niebezpieczne tereny. Tylko włóczędzy i tułacze w rodzaju złodziejaszka Raffalona czy kapłana Fulferina podejmowali ryzyko.

Obraz ludożerców zniknął z umysłu Raffalona, zaś nogi poniosły go do miejsca, w którym Vandaajowie pochwycili swą ofiarę. Nie zwlekając, Raffalon zanurkował w leśny gąszcz i niemal natychmiast znalazł się na szlaku łowieckim. Ujrzał uciekającego jelenia, a także krętą ścieżkę wydeptaną przez Vandaajów. To, że szli tędy właśnie oni, można było poznać po kawałkach parcianych pasków i widocznych na świeżej ziemi śladach stóp, których duże palce miały zakrzywiony pazur.

Te szlaki prowadziły do Vandaajolandu. Raffalon dostrzegł też kropelki krwi na krzakach obok szlaku. Nie zauważył niestety tych szczegółów, zanim ruszył w pogoń.

Rzekł:

— Czekaj! Musimy znaleźć jakiejś spokojne miejsce i przedyskutować tę sprawę!

Nadal szedł szybkim krokiem, a głos w jego umyśle zapytał: O czym tu dyskutować?

— Czy ci się powiedzie, jeśli nie uzyskasz mojej współpracy?

Poczuł, że bożek zastanawia się nad tym. Uczciwie powiedziane. To by mniej wyczerpało moją energię. Znajdźmy jakieś ukryte miejsce.

Szlak prowadził przez cichą polanę, której środkiem meandrował strumień. Złodziejaszek wypatrzył gęstą wierzbinę i zdecydował:

— Tu będzie dobrze. — Dał nura pod gałązki i usiadł na jednym z przygarbionych korzeni, zerkając przez gęstą zasłonę liści, póki się nie upewnił, że jest jedynym użytkownikiem polany. Potem zwrócił się do kawałka rzeźbionego drewna i powtórzył pierwotne pytanie: — Kim jesteś?

Kimś mniej, niż byłem, i kimś mniej, niż będę.

Raffalon jęknął. Wiedział z doświadczenia, że jednostki mówiące tak górnolotnie mają tendencję do bycia przewrażliwionym na swoim punkcie, czemu nieodmiennie towarzyszy brak troski o samopoczucie tych, którzy im służą, a nawet zapewniają ich istnienie. Z drugiej strony, determinacja jego porywacza w ratowaniu nieszczęsnego Fulferina świadczyła o pewnej zdolności do brania pod uwagę potrzeb innych. Być może można z nim negocjować warunki? Złożył tę propozycję kawałkowi drewna.

Nie widzę potrzeby negocjowania warunków — powiedział głos rozwścieczająco spokojnym tonem. Fulferin potrzebuje pomocy. Ty wahasz się między zobowiązaniami. Jedno jest wysokim imperatywem, a drugie zwykłą bezczynnością.

— Kto mówi, że się waham między zobowiązaniami?

Mam dostęp do skarbów twej pamięci, że nie wspomnę o cechach twego charakteru, który ledwie zasługuje na wzmiankę. Fulferin należy do lepszej kategorii.

— Fulferin — odparł złodziejaszek — wisi w sieci Vandaajów i wkrótce będzie się gotował na wolnym ogniu, a nie jest to kategoria, do której aspirują ludzie o pewnym znaczeniu.

Tu nagle nogi mu się wyprostowały i stwierdził, że wychodzi spod wierzby.

— Zaczekaj! — rzucił. — Już straciłeś jedno zwierzę juczne. Jeśli stracisz mnie, czy zmusisz jednego z tych ludożerców…

Fulferin nie jest zwierzęciem jucznym. On jest pełen oddania, jest uczniem. Zna rytuał, który przywróci mi imię.

— A jednak podąża teraz na obiad z Vandaajami. Widzę, że co najmniej jeden z was za bardzo się śpieszył.

Jego nogi stanęły w miejscu.

Słusznie — powiedział głos. — Mów dalej.

— Czy Fulferin jest ci koniecznie potrzebny? Jeśli chodzi o transport…

Fulferin jest niezastąpiony. Tylko on zna się na rytuale.

— Więc ja go muszę uratować z rąk Vandaajów?

Mówiłem, że to imperatyw.

— Dlaczego? Po co mam narażać życie?

Dla spraw poza twoim zasięgiem, podniosłych i wyższych nad wszystko.

— Spraw boskich — odgadł Raffalon. — Ty zaś jesteś kimś w rodzaju zużytego bożka, z liczbą wiernych ograniczonych do jednego i nawet jego nie możesz uratować przed kotłem z gulaszem.

Fulferin nie może stać się gulaszem.

— Co możesz zrobić, by temu zapobiec?

Wysłać ciebie.

— Ale ja nie jestem chętny.

To problem, który muszę obejść.

— Co nas sprowadza znów do kwestii warunków.

Raffalon poznał po ciszy w głowie, że tamten rozważa tę sprawę. Potem usłyszał: Mów, ale szybko.

— Ty chcesz uratować swojego wyznawcę. Ja chcę żyć.

To brzmi uczciwie. Postaram się utrzymać cię przy życiu.

Nogi złodziejaszka poruszyły się.

— Czekaj! Zwykłe przeżycie to nie dość!

Czy nie cenisz sobie swego życia?

— Już je miałem, zanim cię spotkałem. Jeśli mam je ryzykować z twojego powodu, jest to z pewnością warte jakiejś rekompensaty.

I znowu odniósł wrażenie, że tamten rozważa tę sprawę. Potem usłyszał: Co masz na myśli?

— Bogactwo, zwłaszcza duże, jest zawsze mile widziane.

Nie mam władzy nad stroną fizyczną — powiedział głos — tylko nad tymi cechami jednostek, które są pokrewne z przepływem niezwykłości.

— To znaczy, że nie możesz mi przekazać stosu kosztowności?

Ani nawet stosiku.

Złodziejaszek zastanowił się, zanim zapytał.

— Jakie cechy jednostek możesz zmienić? Siła dziesięciu ludzi, zdolność latania, odporność na ostrza? Wszystkie byłyby użyteczne.

Niestety, żadna nie jest w mojej mocy.

Raffalon zdał sobie sprawę, że lepiej będzie przejść do podaży.

— A co właściwie możesz zaproponować?

Mam władzę — powiedział bożek — w królestwie prawdopodobieństwa.

— Czy to znaczy, że możesz uczynić nieprawdopodobne prawdopodobnym?

Powiedzmy, poprawić szanse, gdy dotyczą wybranej osoby.

Raffalon rozjaśnił się.

— Mógłbyś więc tak poprawić moje, bym wygrał na gminnej loterii?

Będę szczery. W moim obecnym stanie mógłbym co najwyżej zmniejszyć szanse niepowodzenia.

— Ale jednak niepowodzenia.

Tak.

— Jesteś zatem w zasadzie bożkiem szczęścia, ale tylko w małych sprawach.

Obecnie moja moc jest ograniczona. Fulferin zamierza mi pomóc w jej odzyskaniu.

— Jeżeli przeżyje. — Zastanowił się. — Nie przyniosłeś mu szczęścia.

Bo nie wzywał mojej pomocy… Działał pod wpływem… chyba trzeba to nazwać entuzjazmem. Poza tym, muszę zachowywać siły. Ta skrzynka w tym pomaga, działa jak izolator.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki