Adam Heller
Izabela Stanek

UKRAINA Światło Wschodu

Redakcja i korekta: Ewa Sawicka, Marek Zaborowski

Cytaty: wiersz Juliana Tuwima „Lokomotywa” s. 8, piosenka Kazika Staszewskiego „Polska” s. 156.

© Adam Heller, 2021

© Izabela Stanek, 2021

Warszawa 2021

Korektor Ewa Sawicka, Marek Zaborowski

© Adam Heller, 2021

© Izabela Stanek, 2021

Akcja pierwszej książki rozgrywa się na Ukrainie. W roku poprzedzającym pomarańczową rewolucję, czyli 2004 — 2005 rok. Jest to powieść obyczajowa z elementami sensacji o facecie, którego poniosło tu i tam.

W pierwszej części trylogii, prócz głównej intrygi i akcji, dużą uwagę poświęciliśmy opisowi Ukrainy. Jak się w niej żyje, jakie panują tam zasady, jaka jest mentalność zwykłych ludzi jak i tych,,niezwykłych”.

ISBN 978-83-8324-238-5

Książka powstała w inteligentnym systemie wydawniczym Ridero

Spis treści

1. UKRAINA Światło Wschodu

2. Wstęp

3. I Początek Odysei

4. II Czerkasy

5. III W gościnie u Wasylewnej

6. IV Podróż w czasie

7. V Jestem szalony, szalony…

8. VI Jednonogi rezydent

9. VII Marszrutka do nowej przystani

10. VIII Wiosna nad Dnieprem

11. IX Bratuszanie z Zachodu

12. X Jamki luksusu

13. XI Tarnopolska gościnność

14. XII Składanie kałasza na czas

15. XIII Wyciekające krany

16. XIV Szybki dym

17. XV Na starych śmieciach

18. XVI Kijowy interes

19. XVII Chwilowa bieda

20. XVIII Przedział pożarników

21. XIX A ja na more

22. XX Wybory duże i małe

23. XXI Prowokacja na granicy

24. XXII Mądrość klanu Gregorowiczów

25. XXIII Między Kijowem, Warszawą a Stambułem

26. XXIV Gdy wieje wiatr historii

27. XXV Spotkanie na szczycie

28. XXVI Koniec Odysei

Czy wraz z płodem rodzi się sumienie,

czy z chwilą popełnienia zbrodni?

Dedykuję tę książkę mojej ukochanej

Mamie — Syn

Dedykuję tę książkę mojej Córeczce, która

jest dla mnie najwspanialszym darem

od Boga — Mama

Specjalne podziękowania

Dla Szanownej.

Grażyny Chojnowskiej.

Specjalne podziękowania dla Szanownego.

Krzysztofa Błażewicza.

Wstęp

Książka ta opowiada historię młodego człowieka, który miał na tyle dużo szczęścia w życiu, że udało mu się w jakiś przedziwny sposób wydostać z pułapki swojego robotniczo-blokerskiego pochodzenia. Uciekł z objęć biedy i powtarzalności dnia codziennego oraz przechytrzył, jak mu się wydawało, kogoś tam w górze, kto zaplanował i przydzielił mu żywot, który uważał za niesprawiedliwy i z którym się nie godził. Nie udało mu się odmienić swojego losu za pomocą ogólnoprzyjętych strategii, takich jak inwestowanie w swoje wykształcenie, a za pomocą talentu do oszukiwania ludzi. Przez lata wydawało mu się to bardzo proste i naturalne. Jednak po paru nieprzyjemnych incydentach, w których bohater prawie przypłacił życiem bycie aferzystą i po tym, jak zapomniał, kim naprawdę jest oraz kiedy ponownie musiał uciekać z kraju, zaczął się zastanawiać, czy wybrał dobrą drogę i czy było warto iść na skróty? I właśnie o tym jest ta książka. O szukaniu odpowiedzi na to pytanie i o próbie ponownego nawiązania dobrych relacji pomiędzy duszą, sercem a jestestwem.

Wszystko to dzieje się na Ukrainie. W bardzo przedziwnym kraju, który nie zachęca do uczciwości i trzymania się zasad. A jednak to tu bohater zaczyna odkrywać na nowo te wszystkie wartości, o których prawie zapomniał.

Książka opisuje z perspektywy Polaka Ukrainę, jej ludzi, ulice, podziały i ukryte oblicze: mafię i patriotów, jak również i zdrajców. Opowiada także o prawdziwych facetach, o przyjaźni i lojalności. A przede wszystkim o zmaganiach bohatera z samym sobą, z przeszłością i przyszłością, która jest dla niego wielką nieznaną.

Dalsze losy bohatera już wkrótce …

I Początek Odysei

“Stoi na stacji lokomotywa,

Ciężka, ogromna i pot z niej spływa.”

Pociąg, który stał przede mną rzeczywiście wydawał się bardzo ciężki i ogromny. Był szerszy niż polskie pociągi. Później się dowiedziałem, że na Ukrainie używają szerszego rozstawu osi, przez co na granicy czeka się dobrych parę godzin aż przełożą podwozia. Nasze polskie ciuchcie wyglądają przy nich jak tramwaje do poruszania się z dzielnicy na dzielnicę. Ukraińskie pociągi były większe, wyższe, szersze. Skonstruowane do podróży po bezkresnym wschodzie, czasem na trasach, które liczyły tysiące kilometrów i mogły trwać kilkadziesiąt godzin. To, co zwróciło jeszcze moją uwagę, to nie jedna lokomotywa na początku składu a dwie, jedna za drugą. Były masywne, stwarzały wrażenie, że mogłyby ciągnąć dużo więcej — niż parafrazując Tuwima — czterdzieści wagonów. Wagony zrobiły na mnie jeszcze większe wrażenie. Patrząc na tego “kolosa” wjeżdżającego majestatycznie na Dworzec Centralny w Warszawie, uśmiechnąłem się lekko pod nosem, gdy ciekawość wzięła górę. Taka dziecięca ciekawość, fascynacja pociągami sprzed lat i podróżami nimi. Wtedy poczułem, że podjąłem słuszną decyzję co do sposobu ucieczki z kraju. Chciałem to zrobić jak najbezpieczniej i jak najbardziej anonimowo. Pozostałe opcje zawierały zbyt wiele ryzyka. Oczywiście miałem wybór. Mogłem wylecieć z kraju samolotem, co trwałoby dwadzieścia godzin podróży mniej lub przekroczyć granicę samochodem albo autobusem. To również byłoby szybsze, zakładając, iż nie trafię na zator przy przejściu granicznym. Z samochodu zrezygnowałem od razu, ponieważ nie mam prawa jazdy, a nie chciałem brać swojego kierowcy, by nie zostawiać śladów ani informacji gdzie wyjeżdżam. Dotarcie samolotem na Ukrainę również nie wchodziło w grę. Choć byłaby to najszybsza podróż, to odpadała z tego względu, że lotniska prowadzą skrupulatną kontrolę, nie tyle bagażu, co osoby wyjeżdżającej.

Do tego bardzo mała szansa na ewentualne dogadanie się z człowiekiem po drugiej stronie, ze względu na małą przestrzeń, rygory i procedury. Przez “dogadanie się”, mam na myśli oczywiście przekupstwo. Pozostawała mi ewentualnie jazda autobusem, gdzie sama podróż mogłaby nie być tak męcząca i nie tak długa, gdyby nie masa ludzi jeżdżąca tymi autobusami, która w dziewięćdziesięciu procentach zajmowała się nielegalnym handlem pomiędzy Ukrainą a Polską. Przemyt i kontrabanda kwitła w tamtych czasach. Oznaczało to praktycznie stuprocentową pewność, iż ten autobus i jego pasażerowie będą przeszukani przez służby celne, tak po polskiej stronie, jak i po ukraińskiej. To przedłużyłoby podróż o następne dwadzieścia godzin. Nigdy nikt, z tego co wiem, nie dojechał do miejsca docelowego autobusem zgodnie z rozkładem jazdy podawanym przez przewoźników.

Oczywiście nie przeszkadzało to indywidualnym osobom jeździć w tą i z powrotem, zabierając ze sobą karton papierosów czy parę butelek wódki, dostatecznie dużo, żeby zarobić na różnicy ceny, ale zbyt mało, żeby złamać przepisy. O skali i procedurach przemytu na granicy polsko-ukraińskiej miałem się jednak dopiero dowiedzieć. Oczywiście pociągi też służyły do przemytu i była to osobna gałąź kontrabandy. Tak zorganizowanego, tak nagminnego indywidualnego przemytu nie było, przede wszystkim ze względu na ceny biletów. Tu rządzili kolejarze i to oni zajmowali się przemytem, na dużo większą skalę. Pociąg miał też tę bardzo ważną zaletę, że tory były jedne i musiał kursować zgodnie z rozkładem. Tu korek mi nie groził.

Starając się odszyfrować informacje zawarte na bilecie, udało mi się ustalić numer wagonu, w którym miałem spędzić następne dwadzieścia godzin. Pozostawało go tylko odnaleźć. Moim oczom ukazała się dosyć młoda i zgrabna pani konduktor, której właśnie miałem zadać pytanie, czy to może na pewno mój wagon a jeżeli nie, to gdzie mam się udać. Nie przejmowałem się, ani nie zastanawiałem nad faktem, że kompletnie nie znam ukraińskiego. Nawet nie miałem pojęcia, że Ukraińcy mają swój własny język. Myślałem, że wszyscy na wschodzie mówią po rosyjsku. Było to dla mnie tak oczywiste, jak to że wszyscy piją wódkę. Taki głupi byłem. Mnóstwo historii później wypłynęło z tego faktu, jak ta, gdy cały dzień szukałem bułki tartej i nikt nie mógł zrozumieć czego poszukiwałem lub gdy nie wiedziałem, że piguły to po prostu tabletki i długo myślałem, że idzie tu jakiś większy handel ekstazy.

Problem nieznajomości języka miała rozwiązać obecność Bratuszki, mojego „anioła stróża’’, który miał mnie dostarczyć bezpiecznie i bez przeszkód do miejsca docelowego i w razie problemów pomagać i tłumaczyć. Zanim zdobyłem się na moją „foniczną wizualizację rosyjskiego”, kątem oka ujrzałem Bratuszkę biegnącego w stronę końca składu pociągu. Zrozumiałem, iż to nie jest mój wagon i że znajduję się on gdzieś z tyłu składu. No, nie zagadam do tej ładnej pani konduktor, pomyślałem i dosyć szybko zacząłem iść w stronę, w którą biegł Bratuszka z moim bagażem. Przyspieszyłem, bo przestraszyłem się, że stracę go z oczu, wciąż żałując utraty szansy na rozmowę ze śliczną panią konduktor. Mimo przyspieszonego kroku na pograniczu biegu zauważyłem jednak, że z każdego mijanego przeze mnie wagonu wychodzi lub przy nim stoi bardzo ładna pani konduktor. To mnie, jako zdrowego faceta, bardzo zaintrygowało. No i nie zgadzało się z standardami polskich pociągów. Dlaczego jest tylu konduktorów w jednym pociągu, nawet jeżeli ten pociąg jest międzynarodowy i jest w nim tyle wagonów? A było ich naprawdę dużo, nigdy wcześniej nie trafiłem na tak długi skład, jeżdżąc przecież regularnie po Polsce. W końcu dotarłem: Wagon 173, miejsce w „kupiejnym””, czyli sypialne 17, 19.

Przywitała nas kolejna śliczna pani konduktor. Sprawdziła nasze bilety oraz ważność paszportów, a także czy nasze twarze zgadzają się z twarzami ze zdjęć. Od tej pogoni za Bratuszką, praktycznie przez cały skład pociągu, twarz zmieniła mi się z bladej twarzy Europejczyka uśmiechającej się do pani konduktor ze zdjęcia w twarz zziajanego Indianina po ucieczce przed bladymi twarzami. Dodam tylko, że ostatni raz biegałem chyba tylko na wychowaniu fizycznym w szkole.

Pani konduktor była ubrana w niebieski, dwurzędowy garnitur ze złotymi guzikami z logo ukraińskich kolei (notabene największego pracodawcy w Europie, zatrudniającego ponad trzysta tysięcy pracowników). Jej szyję zdobiła również niebieska apaszka ze złotymi motywami kolei. Na głowie miała coś w rodzaju toczka w żółto-niebieskich kolorach, narodowych kolorach Ukrainy. Ta była młoda i śliczna, lecz jak się potem okazało, nie wszystkie takie były. Bywały również starsze i bardziej przy tuszy. Po tym można było odróżnić konduktorki od kierowniczek. Jak się okazało w czasie podróży, taka pani konduktor oprócz wyjścia z wagonu i pilnowania tego wyjścia oraz sprawdzania, kto wchodzi do wagonu a kto wychodzi, zajmowała się też wieloma innymi rzeczami.

Weszliśmy do wagonu, a dokładniej do części pośredniej, gdzie czuć było swąd papierosów oraz palonego węgla i drewna. Zapach fajek nie zdziwił mnie wcale, wręcz go oczekiwałem widząc robiące za popielniczki wielkie puszki, przypominające wojskowe “banki” na wołowinę. W Polsce również paliło się w łączniku pomiędzy wagonami. No, ale skąd ten zapach węgla i drewna? Przecież widziałem, że skład pociągu był podczepiony pod dwie wielkie spalinowe lokomotywy, a nie parowozy. Stanowiło to dla mnie zagwozdkę, ale nim miałem czasu się nad nią zastanowić, Bratuszka otworzył masywne drzwi do korytarza prowadzącego do naszego przedziału sypialnego. Ponownie ujrzałem niebiesko-żółte kolory jako motyw przewodni wystroju.

Jeszcze wtedy nie skojarzyłem, iż są to oficjalne kolory flagi państwowej Ukrainy. Niebieski kolor interpretuje się jako kolor nieba i pokoju, zaś żółty symbolizuje zboże, dobrobyt i bogactwo ziemi. Po prostu pomyślałem: ooo ładne kolory, ciepłe i w myślach skomentowałem „wybrali dobrego dizajnera.”

Te kolory będą się bardzo często przewijały w kraju, który wkrótce tak mi zapadnie w serce. Jadąc tam, kompletnie nie znałem i nie interesowałem się nim. Moje jedyne relacje z Ukraińcami były albo biznesowe, albo były to spotkania z ludźmi na bazarku, handlującymi złotymi zębami i torbami płóciennymi w kratę.

Wtedy dla mnie Wschód to był Wschód, Rusek to był Rusek i tyle. Nie widziałem różnic. Ukrainiec, Białorusin, Mołdawianin to wszystko było dla mnie to samo. Za wschodnią granicą Polski wszyscy byli Ruskimi. Moją ignorancję zasilał też dawny system szkolnictwa Polski Ludowej. Propaganda komunistyczna uczyła nie odróżniać narodów, tylko powtarzać “bratni naród Republik Sowieckich”.

Wystrój korytarza zrobił na mnie duże wrażenie, zwłaszcza dywanik, który imitował bogate, perskie zdobienie. W każdym oknie firanki i zasłony. Poczułem taki domowy, PRL-owski klimat, który już wymarł w Polsce. Zasłony upięte w kokardy, ładnie zawieszone, firanki w klasyczne ludowe wzory. Brakuje jedynie doniczek z kwiatami, — pomyślałem przekornie. Wszystko to stwarzało nastrój wręcz domowy, jakbym przeszedł z pociągu do czyjegoś domu, z pasażera stał się gościem. Dla licznej załogi, która nieraz pokonywała trasy zajmujące kilka dni, ten pociąg pewnie był nie tylko miejscem pracy, ale wręcz drugim domem. Było to dla mnie zupełnie nowe przeżycie, bowiem po podróżach po Polsce spodziewałem się plastikowych wnętrz, śmierdzących toalet i zupełnego braku jakiegokolwiek stylu czy atmosfery. Oczekiwałem metalowej puszki, która przewiezie mnie z punktu A do punktu B.

W końcu doszliśmy do drzwi przedziału. Za szybką na drewnianych drzwiach ujrzałem numery 17 i 19.

— To tu!

Bratuszka otworzył drzwi, po czym wszedł do środka. Przedział sypialny zdawał się zachowywać klimat korytarza. Bardzo ciepłe, w przenośnym i dosłownym znaczeniu tego słowa, pomieszczenie. Żadnych plastików i sztucznych oklein. Tylko prawdziwe drewno i do tego dwa łóżka, a pomiędzy nimi stolik. Nie taki malutki, składany, jak w polskich pociągach, lecz stacjonarny, niemal kuchenny, do tego wysoka szafka na ubrania wraz z paroma wieszakami i miejscem na bagaż. Obok toaletka, która pełniła podwójną funkcję. Można było coś na niej postawić lub położyć. Zaś po zdjęciu blatu, ukazywał się schowany za nią mały zlew. Wspominałem, że było ciepło, ale gdy zdjąłem marynarkę i zacząłem rozpakowywać bagaże, dotarło do mnie, że w przedziale było gorąco, jakby ktoś palił w piecu. Położyłem walizki na łóżko Bratuszki i odchyliłem te stylowe firanki. Pociąg ruszył.

Odwróciłem się tylko na moment, a Bratuszki już nie było. Znowu gdzieś pognał. Usiadłem przy oknie i wytarłem je z pary. W Warszawie padał śnieg, było zimno i dzień już się kończył. Było szaro i nieprzyjemnie. Zrobiło mi się nagle smutno, jakby panująca pogoda odpowiadała moim uczuciom. Patrzyłem na uciekające światła “mojej” Warszawy, na jej szarość, tak podobną do mojej obecnej sytuacji.

Starałem się nie rozczulać nad sobą, w końcu wyjeżdżałem z Polski tylko na dwa miesiące, maksymalnie trzy. Pomyślałem: kolejna przygoda w moim życiu, a każdy medal ma dwie strony. Tylko, doświadczony już życiem, wiedziałem, że czasem medal ma po prostu chujową i chujowszą stronę, a te przygody są coraz bardziej męczące. Były ciekawe i energetyzujące na początku, gdy wchodziłem w dorosłość i jako dwudziestoparolatek latałem po Polsce, uciekałem przed gangsterką na Majorkę, ale nie teraz, gdy miałem już ponad trzydzieści lat i nie osiągnąłem w życiu niczego trwałego. Ostatnie dziesięć lat składało się z samych przygód. Jakbym kur…, był jakimś Tomkiem Sawyerem, uśmiechnęłam się sarkastycznie pod nosem na to porównanie. Popatrzyłem jeszcze na znikającą Warszawę, miasto które skradło moje serce, a które po raz kolejny porzucałem i zająłem się rozpakowywaniem bagaży. Miałem tylko, albo aż cztery walizki. Po akcji na Majorce stanowiły cały mój dobytek. Trochę smutne, kiedy jeździło się limuzyną i miało osobistego szofera. Większość wartościowych rzeczy mi odebrano, w tym drogie ciuchy, garnitury po paręnaście tysięcy złotych, biżuterię, zegarki. Tak to jest, jak w balona robi się gangsterkę. Potem trzeba im dwakroć oddać, jeśli chce się przeżyć i mieć spokój.

Na szczęście od tego narastającego smutku oderwał mnie powrót Bratuszki z całą reklamówką browarów i szerokim uśmiechem na twarzy. Najpierw otworzyliśmy po butelce piwa „Obołoń” (jak się potem dowiedziałem najbardziej popularnego piwa na Ukrainie). Stuknęliśmy się butelkami w geście toastu i wzięliśmy po dużym łyku za szczęśliwą podróż i bezproblemowe przekroczenie granicy. Spojrzałem na „jaszczyk””(czyli reklamówkę) piwa wypełnioną przynajmniej dziesięcioma browarami. Wiedziałem od razu, że z tych dziesięciu browarów, będę musiał wypić przynajmniej siedem, ponieważ Bratuszka choć bardzo lubił piw-ko, jak zdrobniale z ukraińska je wymawiał, to miał głowę na maksymalnie trzy browarki. Po trzech zasypiał albo cudził. Cudził, znaczy stwarzał problemy. Nie chciałem, żeby role się odwróciły i abym to ja został jego przewodnikiem i opiekunem. Byłem już za stary na takie numery. W przeszłości też musiałem uciekać z kraju, z tą różnicą, że na Zachód, zamiast na Wschód. Za przewodnika wziąłem Mirasa. W samolocie na wysokości dziesięciu kilometrów wyłączył się mieszanką LSD z wódką. Z samolotu wyprowadzała nas angielska policja. Będąc tak doświadczony, wiedziałem, że muszę robić za przyzwoitkę i dozować alkohol Bratuszce. Wydawało mi się, że znam jego limity. Nie wziąłem jednak pod uwagę temperatury w przedziale. Podchodząc do tematu naukowo-matematycznie, czyli mnożąc procent alkoholu w piwie „Obołoń” przez dwie i pół butelki, jakie Bratuszka już wypił i dodając panującą w przedziale temperaturę oraz dzieląc to przez wagę Bratuszki (niecałe pięćdziesiąt kilometrów) tuż za Warszawą Bratuszki już nie było. Na szczęście do granicy mieliśmy jeszcze jakieś czterysta kilometrów. Także miałem nadzieję, iż do tego czasu w miarę przetrzeźwieje.

Ja natomiast, tylko troszkę podchmielony, miałem czas pomyśleć. Przysunąłem się bliżej okna. Przyciemniłem światło w przedziale, aby lepiej widzieć, co jest za oknem, ale głównie żeby pozbyć się odbicia swojej zapatrzonej, smutnej twarzy odbijającej się od szyby w oknie. Ukazywała się jedynie gdy przejeżdżaliśmy przez zaciemniony obszar. Przypatrywałem się jej w tych momentach. Wydawało mi się, że widzę twarz obcej, nieznanej mi osoby. Nawet gdy uśmiechnąłem się do niej a ona do mnie, to widziałem tylko zakrzywione kąciki ust i białe zęby, żadnej radości.

Nie pierwszy raz obserwowałem siebie i dotychczasową rzeczywistość w szybko mknącym oknie. Można by rzec, że trzeci, może czwarty. Przy czym to już drugi raz uciekałem z tego samego powodu. Nie byłem teraz zagrożony tak bardzo jak za pierwszym razem, kiedy uciekałem w nieznane, natomiast po raz pierwszy nie chciałem patrzeć w swoje odbicie. Nie podobała mi się ta twarz, ten człowiek. Zacząłem dostrzegać w niej człowieka, który kompletnie nie ma kontroli nad swoim życiem, nigdy jeszcze nie wziął steru w swoje ręce choć na tym statku, zwanym życiem, przepłynął już niejedno burzliwe morze mając przy tym wiele szczęścia w nieszczęściu. Szczęście dawał mi fart od życia, a nieszczęście ja sam.

Kolejne wypite piwo zaczęło mi mocno szumieć w głowie, powoli wypłukując z niej złe myśli. W mojej duszy zaczęła górować ciekawość kraju, do którego zmierzałem. Co mnie tam czeka? Jak będzie? Jakie obyczaje? Jacy ludzie?

Na szczęście miałem tam zapewniony komfort materialny. W zamian za opuszczenie kraju i wyjazd na maksymalnie trzymiesięczną wycieczkę, miałem co miesiąc otrzymywać roczną pensję dobrze zarabiającego Ukraińca, aż do zakończenia “spraw”. Jakich spraw? Do końca sam nie rozumiałem w co znowu się wpierdoliłem. I chyba nie chciałem wiedzieć, zdałem się tu na słowa Starego.

— Panie Adamie jak Pan tak bardzo lubi ten Wschód, to niech Pan wyjedzie na jakiś czas.

— Na jaki czas Panie Władysławie?

— No powiedzmy… na maksymalnie trzy miesiące. Do tego czasu już powinno się wszystko wyjaśnić. Oczywiście wszystkie koszty pokryję oraz dam Panu miesięczną, nazwijmy to, pensję w wysokości tysiąca dolarów.

Trzymiesięczna w pełni opłacona przygoda. Problemy i stres zostawię za sobą, wrócę jak już będzie po wszystkim. A co, jeśli wysyła mnie na Wschód, żebym dosłownie „zniknął’? Jednak to nie był styl Starego. Traktowałem go jak prawdziwego ojca, którego nigdy nie miałem. W pełni mu ufałem. Tylko udałem, że się zastanawiam i odparłem:

— Jasne Panie Władysławie. Dla Pana to zrobię. Kiedy mam wyjechać?

Stary już wyjmował z sejfu pieniądze. Nie przeliczając wręczył mi plik dolarów i odparł:

— Panie Adamie najlepiej dzisiaj, maksymalnie jutro.

Troszkę mnie to wystraszyło. Praca, którą wykonywałem dla Pana Władysława polegała na pośrednictwie pomiędzy pewnymi grupami biznesmenów, przynajmniej z encyklopedycznej definicji. Pewne służby wzywały mnie od jakiegoś pół roku na różne przesłuchania, ciągnąc po całej Polsce, wyznaczając specjalnie poranne godziny, abym miał jak najwięcej problemów z komfortowym dotarciem na nie. Jakiś czas temu była dosyć duża akcja związana z aferą, w którą byłem zamieszany. Jednego tygodnia aresztowano ponad trzydzieści osób. No, ale dzisiaj? Jutro? To “coś” musiało, brzydko się wyrażając, pierdolnąć.

Zerknąłem na jaszczyk z piwem, potem na Bratuszkę. Spał smacznie. Jeszcze trochę zostało tego piwa, lecz sięgając po następną butelkę przeszła mi ochota, aby ją otwierać. Mentalnie zacząłem przygotowywać się na spotkania ze służbą graniczną. Uświadomiłem sobie, że podchmielona twarz bardziej zlewała się tu z otoczeniem i wzbudzała większe zaufanie. Kompletnie trzeźwy koleś, tym bardziej turysta, zwracał na siebie uwagę. To znaczyło, że miał coś do ukrycia. Zgodnie z tą logiką, otworzyłem więc nową butelkę i wziąłem parę głębszych łyków. Mój pożal się Boże przewodnik nadal spał. Postanowiłem więc pójść do toalety, bo czułem już w pęcherzu wypity browar. Chciałem też przy okazji zwiedzić resztę pociągu, który wydawał się dużo bardziej interesujący niż polska kolej. Kierując się w stronę „bardaszki”’, po naszemu toalety, nadal byłem pod wrażeniem korytarza, jednak widok publicznego kibla szybko mnie ocucił. Opisu czytelnikowi oszczędzę. Powiem jedynie, że poczułem się jak w pociągu pancernym. Już nie byłem tak bardzo krytyczny wobec higieny innych podróżnych i nie kląłem jak szewc, że tylko świnie mogą tak się załatwiać obok. Wychodząc z niej pomyślałem, że to było duże wyzwanie dla pasażera, który wypił maksymalnie cztery-pięć piw i miał we krwi jeden promil alkoholu. Powyżej promila nie powinno się tam wchodzić, no chyba, że w czasie postoju pociągu. Tylko, jak się wkrótce okazało, w czasie postoju toalety są zamykane. No więc pozostawało nie pić, ale jak nie pić, skoro siedemdziesiąt procent podróżnych pije, a pozostałe trzydzieści nie pije, tylko dlatego, bo nie może. Jak się zintegrować, jak pokonać ponad tysiąc kilometrów trasy i dwadzieścia sześć godzin wrażeń jazdy pociągiem na trzeźwo? Zderzenie z bardaszką na tyle mnie wytrzęsło i wyssało z energii, iż zrezygnowałem z dalszej eksploracji mojego wschodniego środka transportu. Bratuszka nadal był wyłączony. Popatrzyłem na niego i pomyślałem, że może jest wprawiony w tych długich podróżach i to jest jego sposób na nie. Napić się na początku drogi i obudzić na jej końcu. Szczególnie, że dużo mu nie trzeba, by się upił. Jeden browar na sto kilometrów, co przy trasie liczącej tysiąc kilometrów, dawało dziesięć browarów. Ekonomicznie, ale kur…, był w pracy i zapłaciłem mu za tę jego pracę tyle, że mógłby przejechać tym pociągiem nie tysiąc, a million kilometrów. Szturchnąłem go mocno, aby się obudził i zaczął wykonywać swoje obowiązki służbowe. Zacząwszy od wypicia ze mną kolejnego browara. Niestety szturchnięcia nie przynosiły żadnego rezultatu. Z niemocy postanowiłem go kopnąć, a gdy to też nie wzbudziło żadnej reakcji, pochyliłem się, by sprawdzić czy żyje. Żył, ale spał jak kamień. Otworzyłem więc następne piwko i usiadłem na swoim miejscu numer 17. Popatrzyłem na niego i przypomniałem sobie, jak można go obudzić. Na co na sto procent zareaguje, wiedziałem jakie ma lęki i paranoje.

Bratuszka to ksywa, tak naprawdę miał na imię Witalik, Witalik Morozow. Poznałem go jakieś dwa lata wcześniej. Żartobliwie można powiedzieć, że był moim głównym HR-owcem specjalizującym się w werbowaniu kadry zarządzającej do polskich spółek handlowych. Kadry wysokiego szczebla, członków zarządu, prezesów zarządów, właścicieli pakietów większościowych. Muszę przyznać, że był w tym bardzo skuteczny, w krótkim okresie zwerbował kilkadziesiąt osób na bardzo odpowiedzialne stanowiska. Co tu dużo mówić, był prekursorem tego, co się dzieje dzisiaj, czyli masowego zatrudniania ukraińskich specjalistów w Polsce.

Dopiłem resztkę piwa, obróciłem głowę to w lewo, to w prawo, aby rozmasować zesztywniały kark i przypomniałem sobie jeszcze dwa magiczne, rosyjskie słowa, które mogły przebudzić śpiącego towarzysza. Powtórzyłem je najpierw pod nosem, wstałem i ile miałem mocy i talentu do wschodniego akcentu, krzyknąłem:

— BRATUCHA MUSORAAAA!!!!!

Zanim jeszcze skończyłem, mój opiekun w błyskawicznym tempie otrzeźwiał. W ćwierć sekundy usiadł, w pół się wyprostował, a po sekundzie zaczął konspiracyjnie szeptać: gdzie? gdzie? gdzie?, nerwowo rozglądając się po przedziale, by jednocześnie zlokalizować miejsce do schowania się lub ucieczki.

— Bratucha do szafy nie wejdziesz, bo tam są walizki.

Widząc panikę w jego oczach, zrobiło mi się żal chłopaka, więc dodałem:

— Bratuszka żartowałem, nie ma żadnych musorów. Otwieraj piwko i pijemy.

Jedziemy dalej. Mineło jeszczę troszkę czasu nim do Bratuchy dotarło, że znowu dał się podejść tym starym, sprawdzonym sposobem. Za każdym razem nie mogłem powstrzymać się od śmiechu, widząc reakcję Bratuszki na samo wspomnienie o musorach. Musora w gwarze ukraińskiej to zwrot używany do określania policjantów. Różni się od polskich “psów” tym, że musor to nie zwierzę, a kosz na śmieci.

— Kurwa Adam, kurwa, znowu. Kurwa.

To słowo nie jest tak straszne, ani wulgarne, kiedy wypowiada się je ze wschodnim akcentem.

Bratuszka otwierał piwko nadal nerwowo się rozglądając, jakby nad tym nie panował. Mówił coś wściekły po rusku, może ukraińsku… jeszcze nie odróżniałem tych języków. Zawsze tak reagował zaskoczony okrzykiem musora. W rzeczywistości, kiedy faktycznie zobaczył psy, Bratuchę praktycznie paraliżowało, zastygał w miejscu i zachowywał się jak zahipnotyzowany. Określiłem tę jego przypadłość “syndromem Bazyliszka”. O tej jego przypadłości wszyscy wiedzieli, cały Wschód, od gór Kaukazu, poprzez Moskwę, do Kijowa. Legenda niesie, że biednemu Bratuszcze tak się porobiło, gdy pierwszy raz miał faktyczny i bolesny kontakt z musorami na jakiś amatorskich zawodach bokserskich w Leningradzie jeszcze za czasów ZSRR. Wtedy to po zwycięskich walkach popił swojego ulubionego piwka i dopieprzył się do musora, który bardzo nie po dżentelmeńsku traktował dziewczyny z kadry Ukrainy.

Bratucha gdzieś podświadomie zawsze był dżentelmenem, więc podszedł do musora i bez słowa jebnął mu prawym podbródkowym. Milicjant walnął o ziemię i było po walce, przynajmniej jeden na jeden. Pech chciał, że wtedy jedyny i chyba pierwszy i ostatni raz Bratuszka się nie rozejrzał. To był duży błąd, ponieważ leżący w kałuży krwi musor miał nieopodal kolegów. Jak słyszałem, pięciu. Obskoczyli Bratuszkę, ale kierując się tylko jego drobną budową, zlekceważyli Witalika. Trzy nosy złamane. No, ale jak to mawiają, każdy szermierz dupa, kiedy wrogów kupa. Przewaga liczebna wzięła górę i musorska masa powaliła Bratuszkę na ziemię. Spędził w szpitalu parę miesięcy, nim wrócił na Ukrainę odsiedzieć półtora roku za czynną napaść na milicję.

W tamtych czasach był to skandal na cały Sojuz, ponieważ Bratuszka był faworytem do medali w boksie w wadze piórkowej na zawodach bratnich narodów. Musiał więc dla przykładu odsiedzieć swoje od deski do deski i zostać zdyskwalifikowany dożywotnio. Tak zakończyła się bokserska kariera Bratuszki. Tylko dlatego, że stanął w obronie dziewcząt. Oczywiście mogło być jeszcze inaczej.

Znając Bratuchę, może zobaczył fajną dupę, a że bajerę miał słabą i był nieśmiałym chłopcem, to równie dobrze po paru swoich ulubionych piwkach mógł podejść do musora i, aby zaimponować dziewczynie, uderzył go prawym sierpowym. Pokazać jej jaki z niego „Spartak”. Ot, taki to Witalik, zwany Bratuszką.

Stuknęliśmy się buteleczkami w geście pojednania. Po trzech większych łykach z powrotem na twarzy Bratuszki zapanował spokój, a oczy przestały mu latać po całym przedziale. Wzniosłem toast za jego zdrowie i w ramach przeprosin za akcję musora.

Odsłoniłem zasłonę w oknie, a firankę przeciągnąłem maksymalnie w prawą stronę. Zacząłem szukać jakiejś klamki, zamka, czegokolwiek, aby choć na minutkę otworzyć okno, przewietrzyć przedział i wpuścić świeżego powietrza. Chciałem jeszcze popić bez większych konsekwencji dla ciała i ducha. Gdy duszno, gorąco i nie ma czym oddychać, alkohol rozkłada człowieka bardzo szybko. Zapoznawszy się z mapą trasy na ścianie pociągu relacji Amsterdam-Odessa, udało mi się ustalić po widoku miasta, przez które przejeżdżaliśmy, że przekroczyliśmy tak zwany rubikon w piciu. Nie było ani czasu, ani sensu trzeźwieć, ani mocno się napierdolić. Pozostało tylko spokojnie pić piwko do samej granicy, będąc troszkę bardziej podchmielonym.

— Adam, tutaj okna się nie otwierają.

Jak usłyszałem, że jestem zamknięty i nie mogę otworzyć okna poczułem się klaustrofobicznie.

— A gdzie klimatyzacja, kurwa?

— Nie działa, nie ma.

Zacząłem być coraz bardziej podkurwiony i z wyrzutem podnosić głos na Bratuszkę, jakby to on projektował te sowieckie przedziały. Znalazłem jeszcze jakąś skrzynkę na przeciwnej stronie, nad drzwiami z symbolem wiatraczka. Pokręciłem przymocowanym do niego wihajstrem, a gdy to nic nie dało, troszkę poszarpałem to w lewo to w prawo, Wszystko co mogłem, to pokręcić sobie.

Zamiast chłodniejszego powietrza, z nerwów zrobiło się jeszcze bardziej gorąco.

— Jak chcesz chłodniej to otwórz drzwi. A najlepiej idziom zakuryć, tam będzie chłodniej. Przy okazji kupimy piwko, bo się kończy i jakąś rybkę może, coś do jedzenia, bo zgłodniałem.

Nie wiedziałem co Bratuszka dokładnie ma na myśli, ale pomyślałem o jakimś wagonie restauracyjnym.

— Dobra.

Założyłem buty, wziąłem portfel i paszport. Cały zaciekawiony i głodny ruszyłem. Chciałem zobaczyć jak wygląda „ruski” odpowiednik WARS-u.

— Pierw coś kupujemy do picia i jedzenia, czy idziemy zakuryć?

— Zakuryć i się przewietrzyć, bo zdechnę od tej temperatury.

Samo otwarcie drzwi i dopływ powietrza, może nie świeżego, ale świeższego był miłą odmianą. To wystarczyło, aby te kleszcze klaustrofobicznej paranoi puściły mój umysł. Znowu poczułem zapach węgla i palonego drewna. Skąd zapach węgla w nowoczesnym pociągu? Nowoczesny to może przesada. No, ale nie znajdowałem się chyba w ciuchci z przełomu wieku? Z tych myśli wybiło mnie jednak coś innego.

Synchronizacja miękkich nóg z kołysaniem się pociągu i miękkim dywanem prowokowała mnie do puszczenia pawia. Zauważywszy to Bratuszka zmienił szybko kierunek naszej wycieczki. Zamiast do palarni popędził mnie w przeciwnym kierunku, też do łącznika, który znajdował się tuż za pomieszczeniem służbowym pani konduktor. Tam buchnął we mnie żar, a chwilę potem siarczysty chłód. Te dwie skrajności powstrzymały chęć do rzygania. W łączniku naprawdę było zimno, a schowane za drzwiami schodki były zawiane śniegiem. Jednocześnie dosłownie parę kroków dalej, na całej szerokości łącznika, nie tylko nie było żadnego chłodu, lecz wszelka woda, jaka się tam znajdowała, parowała. Anomalia jakaś.

Wszystko się szybko wyjaśniło, kiedy weszła pani konduktor, żeby sprawdzić, czy aby na pewno nie palimy papierosów. Podejrzewam, że musiała nas zauważyć jak pędzę przed siebie, mijając jej przedział z wyrazem twarzy, który zdradzał gotowość do rzygania. Nie zauważywszy nic podejrzanego, zdjęła metalową pokrywę. Odsłoniła tym samym diabelną maszynerię, której najważniejszą częścią był piec. Kurwa, piec??? Jedynie parę piw dzieliło mnie od tego, żebym uwierzył, że zwariowałem. Poprosiłem Bratuszkę, aby się odsunął i dał mi lepszy widok na tę maszynerię. Zamontowaną nie w domu, nie w piwnicy, tylko, kur…, w pociągu. Pani konduktor postawiła szklankę z nasypaną herbatą pod jakiś kranik, który wystawał z pośród zwoju rur i rureczek, pokręteł i zakrętek, i jak gdyby nic, w tumanie pary, zalała wrzątkiem tę herbatę. Odwróciła się w moją stronę, coś powiedziała po rusku, może ukraińsku, z czego nic nie zrozumiałem, bo stałem jak wryty. Dopiero Bratuszka wybudził mnie z tego transu, krzycząc:

— Adam, weź szklankę od pani.

Jak na rozkaz wyciągnąłem rękę i przejąłem szklankę gorącej herbaty. Pani konduktor nabrała wąską szufelką węgla i sypnęła do pieca, po czym zamknęła go pokrywą. Stuknęła jeszcze palcem w jakiś wskaźnik w kształcie zegara, odebrała ode mnie szklankę i wróciła do swojego przedziału. Ja natomiast nadal stałem z wysuniętą ręką do przodu, nie mogąc przetrawić sceny, która się przed chwilą wydarzyła. Już wiedziałem skąd w przedziale ten zapach palonego węgla ciągnący się ze mną od kiedy wsiadłem do pociągu na Dworcu Centralnym. Tłumaczyło to też żar bijący w przedziałach. Jak miało nie być w nich gorąco, jeśli dziesięć metrów od nich znajdował się najprawdziwszy piec? Jak się później dowiedziałem, każdy z wagonów posiadał taki piec. W razie awarii lokomotywy czy trakcji, gdyby pociąg stanął w szczerym polu, nawet w najsurowszej zimie, człowiek by nie zamarzł dopóki starczyłoby węgla i drewna, którym przecież wyłożone były przedziały. Pasażerowie z pewnością doczekali by się pomocy, a w czasie wojny posiłków.

— Bratuszka, to jeszcze dawaj do restauracyjnego po piwko i po coś do jedzenia.

— A dobrze, zapomniałem.

Znowu zawróciliśmy, więc pomyślałem, że wagon restauracyjny musi być po przeciwnej stronie. Bratuszka zatrzymał się jednak naprzeciwko przedziału pani konduktor. Będąc ciekaw włożyłem głowę w drzwi, by zobaczyć, co dzieje się w środku. Szeroko się uśmiechając i znając się już z panią konduktor, postanowiłem zaimponować jej i Bratuszcze. Powiedziałem więc publicznie swoje pierwsze słowo po rosyjsku:

— Zdrastwujcie!

Byłem pewien, że pani konduktor przyjmie to przywitanie za dobry gest ze strony obcokrajowca. Jednak zamiast uśmiechu czy miłej odpowiedzi ujrzałem jedynie srogą minę, która zdawała się mnie potępiać. Usłyszałem coś, ale nie mam pojęcia co, z racji, że nie znałem wtedy jeszcze ukraińskiego. Instynktownie czułem jednak, że nie było to nic miłego. Myślałem, że zdrastwujcie to nasze polskie “dzień dobry” i nie ma ono innego znaczenia.

— Adam, ty to lepiej idź do przedziału, a ja zaraz przyjdę.

Spaliłem się ze wstydu, więc nie chciałem dociekać, co też takiego zrobiłem i w czym był problem. Zdziwiony i zbity z tropu wróciłem do przedziału. Pięć minut później wrócił Witalik z siatką pełną alkoholu i jedzenia.

— Tak szybko wróciłeś z restauracyjnego? A o co ta pani kierownik była zła na mnie? Chciałem się ładnie przywitać. Źle powiedziałem? Nie poprawnie? I czemu mnie do WARS-u nie wziąłeś, przecież mieliśmy iść razem.

Bratuszka pokręcił tylko głową, otworzył browarka i zaczął tłumaczyć:

— Adam, dziewczyna jest z Czortkowa, z zachodniej Ukrainy, patriotka i ruski język ją po prostu wkurwia. Jedziesz na Ukrainę, mówisz po ukraińsku, jak będziesz jechać do Rosji, będziesz mówić po rusku.

— No, a ty Bratucha? Ciebie nie wkurwiło?

Bratuszka uśmiechnął się, łyknął browarka i z bananem na ustach odrzekł:

— Adam mnie to nie wkurwia, bo ja człowiek internacionale.

Odpowiedź Bratuszki rozbawiła mnie na tyle, że przestałem myśleć o tym problemie. To był pierwszy, ale nie ostatni raz, kiedy popełniłem takie faux pas. Gdy lepiej poznałem Ukrainę i Ukraińców zacząłem się zgadzać z podejściem pani konduktor. Jeżeli teraz to czyta, to chciałbym ją za moje maniery przeprosić.

Pozostawała jednak nadal kwestia WARS-u, a ja jako osoba ciekawska, musiałem się do sprawy dojebać dla zasady.

— Bratucha, a czemu nie zabrałeś mnie do warsu? Ile razy mówiłem ci, abyś mnie tam zabrał?!

— Adam, żadnego restauracyjnego wagonu w tym pociągu nie ma.

— Jak, kurwa nie ma. Drugi raz przychodzisz z tą reklamówką browarów i teraz jeszcze masz do tego żarcie.

— Nie ma, to wszystko, co kupiłem i przyniosłem do przedziału, to od pani konduktor, która oprócz sprawdzania biletów, rozdania pościeli, dbania o piec, porządek i ciepłą wodę, po cichu sprzedaje „spod kołdry” alkohol i zakąski, by dorobić sobie do chujowej pensji. Dlatego też kazałem ci wypierdalać, bo jeszcze jedno słowo byś jebnął po rusku, to do końca podróży jechalibyśmy na pusty żołądek. Gwarantuję, że w żadnym innym wagonie od innych kierowniczek też byśmy nic nie dostali. Poszłaby fama i embargo na cały pociąg.

— Zdrowie Bratuszka!

Stuknęliśmy się browarami, a że wpadła mi w ucho ulubiona przyśpiewka Witalika, to razem zanuciliśmy tarataratara. No i tak nuciliśmy te bratuszowskie tarataratara pijąc już piwko za piwkiem do otwarcia drzwi przedziału.

— Dobry wieczór Państwu, Kontrola Graniczna. Proszę przygotować paszporty.

Bratuszka zbladł i zastygł bez ruchu, bo włączył mu się “Bazyliszek”. Ja z kolei uśmiechnąłem się szczerze, bez strachu i obaw, które utopiłem w jasnym “Obłoniu”:

— Oczywiście.

Wyjąłem paszport z kieszeni, wybudziłem Bratuszkę z letargu, szepcząc mu do ucha, że to nie musory a straż graniczna. Na pytanie jaki jest cel naszej wizyty, podałem ustaloną wcześniej z Witalikiem wersję, że nam tak wesoło i że pijemy, ponieważ koledze urodził się syn. Swoją drogą, jeżeli byłaby to prawda za każdym razem, gdy celnicy to słyszą, to Ukraina szybko prześcignęłaby Chiny lub Indie w populacji. Myślę, że do tej pory jest to najczęściej wciskana ściema, którą podaje się straży granicznej, aby się usprawiedliwić swój stan upojenia alkoholowego. Pogranicznicy na pewno zdawali sobie sprawę z tego, że to ściema, ale w końcu nie byliśmy pierwszymi czy ostatnimi podchmielonymi pasażerami tegoż pociągu, a oni chieli tylko załatwić formalności i ruszyć dalej. Żal nam dupę ścisnął, że nic nie wieźliśmy na kontrabandę. W czterech walizkach dużo by się zmieściło, a walizek nie sprawdzali. Strach ma wielkie oczy i nie miałem się czego obawiać. Człowiek zawsze mądrzejszy po niż przed.

Czekało nas jeszcze podnoszenie wagonu, aby zmienić podwozie i dostosować je do szerokości wschodniej trakcji. Długo tego wyczekiwałem i miała to być turystyczna atrakcja, ale zmęczony piwkiem i podróżą najzwyczajniej usnąłem i cały proceder przespałem. Spaliśmy z Witalikiem opierając się o siebie jak frontowi żołnierze wyczekujący nocnej ofensywy wroga. Obudził mnie straszny suszniak w ustach. Niemrawo otworzyłem jedno oko i objąłem wzrokiem przedział. Na to jedno oko wszystko było takie, jak przed jego zamknięciem. Skanując otaczającą mnie rzeczywistość drugim, upewniłem się, że Bratuszka i bagaże są. Jedyne, czego nie mogłem wypatrzeć, to czegoś do picia. Nawet kropli piwa czy wody, nieważne czy zimnej czy ciepłej. Potrzebowałem cieczy. Nie widziałem, co było za oknem, ponieważ cała szyba zaparowała.

Moja wizja jednak szybko zaczęła falować, a język w niekontrolowany sposób miotał się po ustach, domagając się czegoś do picia. Gdyby nie ten straszliwy kac, najchętniej dalej poszedłbym spać. Przysunąłem się w kierunku okna, zdesperowany myśląc, że zaraz zliżę całą wilgoć z szyby. Całe szczęście, że pociąg stał, bo do tego wszystkiego dołączyły się nudności. Poczułem straszną zgagę w gardle, a żołądek nie mógł się zdecydować czy jest pusty, czy wzdęty. Wszystkie organy zaczęły narzekać. To znaczyło, że się obudziłem a pociąg stał. No właśnie. Stał. Nie czułem podskakiwania, wibracji. Nie słyszałem stukotu kół. Niczego poza pochrapywaniem Bratuszki. Instynkt samozachowawczy wziął jednak górę, więc zamiast wylizywać szybę, wytarłem ją rękawem koszuli. Nie do końca wiem czego się spodziewałem. Moim oczom ukazała się gromada sylwetek wszelkiej maści, które szarżowały w kierunku pociągu. Za nimi zaś rozciągał się bielutki horyzont, pusty jak na obrazie. Mieszanka informacji i potężnego kaca oraz fakt, że z jakiegoś powodu staliśmy w szczerym polu, wywołały atak paniki. Nie zastanawiając się ani sekundy, zacząłem budzić Bratuchę i krzyczeć:

— Witalik, spierdalamy z pociągu! Coś się stało, może wypadek, może nas napadli, może pożar, spierdalamy stąd.

Bratuchy też nie oszczędziło całonocne picie. Nie wiem, które słowo zrozumiał z tego, co do niego krzyczałem, ale musiało poskutkować, bo nim otworzył oczy i się wyprostował, wybiegł z przedziału. Jednak zanim wyciągnąłem walizki z szafy, bez których nie mogłem się ruszyć, w końcu stanowiły cały mój dobytek, Bratuszka wracał z ewakuacji.

— Adam, ty jesteś pojebany.

Wiedziałem już, że nic się strasznego nie działo, ponieważ śmiał się do rozpuku, mamrocząc jedynie co chwilę “pojebany”. Ludzie z innych przedziałów zaczęli wychodzić w piżamach, pewnie obudzeni moimi krzykami i rumorem ewakuującego się Bratuchy.

— Adam jesteś pojebany. To Szewczenko!

— Jakie Szewczenko?

Przetarłem najpierw oczy, a potem raz jeszcze szybę. Postacie, które chwilę wcześniej wydawały się wielkim zagrożeniem, okazały się gromadą babuszek, które nie krzyczały złowrogo, lecz zachwalały towary, które przyniosły, by sprzedać podróżującym.

— Wareniki! Pelmienie! Pierogi! Czeburaki! Rybki!

Te stare baby, które otoczyły pociąg, szczególnie nasz wagon, bo był międzynarodowy i tu można było łatwiej i drożej sprzedać swoje wyroby, biegły nie po to, aby nas zrabować, tylko aby mieć jak najlepszą miejscówkę do handlu. A Szewczenko? Bratucha powiedział, że to stacja “dokowania”. Była zlokalizowana w szczerym polu, a jedyną infrastrukturą, jaką zauważyłem był wątły peron. Nic więcej. Pola zasypane, zawiane śniegiem. Jedynie górująca nad pociągiem wieża ciśnień widniała na horyzoncie. Ja ochuj….

Postanowiłem, że nigdy w życiu nie tknę alkoholu. Szybko jednak wziąłem poprawkę i obiecałem sobie, żeby nigdy nie wjeżdżać do nowego kraju najebanym. Wymusiłem na Bratuszcze przysięgę, aby nigdy nikomu o tym nie mówił, bo nie przestaliby się ryć ze śmiechu. Oczywiście ta przysięga Bratuszki, że nikomu nic nie powie, dała tyle, że jak Bratuszkę znali z “syndromu Bazyliszka” i reakcji na musora, tak o mnie od gór Kaukazu poprzez Moskwę i Kijów będzie wiadomo, że jestem pierwszym człowiekiem od czasów Rewolucji Październikowej, który padł ofiarą napaści na pociąg przez watahę starowinek handlującymi pierogami. Nie wiem, co strzeliło mi wtedy do głowy, ale prawdopodobnie były to podświadome lęki jeszcze z czasów Majorki, podsycone kacem, tropikalnym żarem przedziału i zupełnie obcą rzeczywistością, w jakiej się znalazłem. Tak jak pociąg suszyło, tak i mnie też trzeba było “zatankować”, bo inaczej to bym chyba Bratuszce tam zszedł.

Pociąg miał ponoć stać jeszcze godzinę, miałem zatem czas by przyjrzeć się, co dokładnie mogły nam te babcie sprzedać. Wyszedłem z pociągu, a raczej wyskoczyłem, ponieważ od ostatniego metalowego stopnia przy drzwiach do peronu brakowało około metra i w tej samej sekundzie chciałem do niego natychmiast wrócić. Jak jeszcze chwilę wcześniej było mi bardzo gorąco, to gdy tylko stanąłem na peronie pomyślałem, że nie zrobię już żadnego kroku, ponieważ zamarzłem. Było chyba minus sześćdziesiąt stopni poniżej zera, tak przynajmniej mi się wydawało. Gdyby nie ten kac, suchość w gardle i zamknięty “WARS”, od razu bym podjął wspinaczkę, aby dostać się do środka.

Popatrzyłem jeszcze obolałym wzrokiem i przytępionym umysłem na stalowego potwora, obok którego się znalazłem. Starałem się go objąć w całości wzrokiem w jednej perspektywie, lecz nie dałem rady. Musiałem zmierzyć go wzrokiem od dołu po górę, aby ujrzeć choćby okna tegoż potwora. Dopiero brak peronu a może tylko jego namiastka ukazała wielkość i ogrom tego pociągu, którego ostatni schodek kończył się na wysokości mojej klatki piersiowej, a nie jestem przecież z metra cięty.

Przypomniałem sobie z programów Discovery, że aby nie zamarznąć muszę się ruszać i tak, ku uciesze gawiedzi, w cieniutkiej marynarce, klapkach, bez czapki i rękawiczek zacząłem robić pajacyki, czekając na Bratuszkę, którego jak zwykle kurwa nie było, kiedy go przeokropnie potrzebowałem. Machając rękoma we wszystkie strony i podskakując jak zając, przeklinałem go w myśli mając nadzieję, że się nie rozmyślił po drodze i nie wrócił spać. No, bo kto mi wtedy rzuci linę, abym wszedł z powrotem do wagonu?

Wreszcie ujrzałem Bratuchę, stał w drzwiach wagonu i widząc jego twarz pomyślałem, że obiera technikę skoku, a może lotu na dół. No, ale ku mojemu zaskoczeniu, hop i Bratucha był na dole. Musiał mieć wprawę i opanowaną technikę skoku, ponieważ tak jak mi ostatni stopień schodów sięgał do klatki piersiowej, to Bratuszce ten stopień sięgał do połamanego od walk bokserskich nosa.

— Adam, co robisz? Przestań, bo się wszyscy patrzą i śmieją, jeszcze przyjdą musoraaa.

— A w dupie Bratucha mam twoich musorów i to, że się wszyscy patrzą i śmieją.

Lepiej się ruszaj, bo zamarzniesz. Tu jest przynajmniej minus sześćdziesiąt.

— Jakie sześciesiąt poniżej zera? Zdurniałeś? Jest minus piętnaście. Było się ubrać duraczku.

Bratuszka, dużo mądrzejszy ode mnie i pewnie bardziej doświadczony, opatulił się i ubrał tak, jakby miał brać udział w zawodach psich zaprzęgów na Alasce. Ja rzeczywiście musiałem wyglądać jak debil w tym ubranku, już nawet bez machania rękoma. Poprosiłem Bratuszkę, abyśmy szybko zrobili zakupy i szybko wdrapali się z powrotem do pociągu. Nieważne było wtedy dla mnie ciepłe jedzenie, zależało mi na tym, aby zaopatrzyć się w cokolwiek do picia. Rozejrzałem się dookoła siebie. Czysta przestrzeń, gdziekolwiek bym nie popatrzył, w którą stronę bym się nie obrócił, wszędzie białe pola, czasem jakby poszarpane, pocięte niewielkimi wzniesieniami. Pomyślałem, że Matka Natura specjalnie pocięła tę przestrzeń, aby ludzie czy zwierzęta nie zwariowali i nie pomyśleli, że znaleźli się w chmurach. Żadnego lasu, żadnego zagajnika, nie wspomnę o jakiejkolwiek zabudowie czy choćby pojedynczym domu. Może gdzieś w oddali snuły się cienkie strużki dymu świadczące o tym, że komuś jest zimno. Przecież te wszystkie handlarki nie pojawiły się znikąd. To prawdziwi ludzie, a nie króliki, które mieszkają w norkach.

Stojąc jak wryty na tym mrozie przypomniałem sobie o przegranej wojnie Napoleona, o powrocie jego pokonanej armii i o II Wojnie Światowej. O tym, co ten „pederasta Hitler” mówił o braku przestrzeni życiowej dla swojego niemieckiego narodu i że z chęci jej zdobycia wymordował tylu ludzi lub próbował zniewolić.

Taki żołnierz hitlerowiec, jak wreszcie ujrzał tę przestrzeń, za którą mordował, musiał się zesrać ze strachu na sam jej widok, co akurat było dobre. Wielka przestrzeń wywołuje fascynację, ale też strach, że nie ma końca. Może miałem fobię, ale przestrzeń na pewno wzbudza dziwny stan niepokoju, który trudno wytłumaczyć. Wszystko, co nas otacza, wszystko o czym myślimy, planujemy, nawet wspominamy, ma początek, środek i koniec. A tu?! Nie ma końca.

W tym natłoku myśli i zastygnięty w otaczającej mnie przestrzeni i niesamowitym pejzażu, nie zauważyłem kiedy wokół mnie zebrał się tłum kobiet. Dopiero teraz z bliska przyjrzałem się ich zmęczonym twarzom, starym i spracowanym. Odechciało mi się myśleć o nich żartobliwie czy z pogardą. Wręcz odwrotnie. Poczułem wielki respekt, podziw i szacunek dla ich pracy, siły i determinacji, aby w ich położeniu i sytuacji materialnej, przeżyć najbardziej godnie.

Te wareniki, pelmienie, czebureki, które miałem zaraz kupić przecież nie wzięły się z powietrza. Te kobiety, nie wiem, ile miały lat, ale wszystkie wyglądały na starowinki, nawet jeśli miały po czterdzieści lat, to czas ich nie oszczędzał. Musiały przecież rozrobić ciasto, ugotować farsz, skleić w całość i przyjść tutaj nie wiadomo z jak daleka, aby je jeszcze ciepłe sprzedać. W dodatku nie miały gwarancji, że im się to uda. Gdy sobie to wszystko uświadomiłem, zobaczyłem jaki ze mnie nadęty, kolorowy dupek, który chce pokazać wszystkim jaki to z niego Europejczyk. Miałem ochotę położyć na tych torach głowę i krzyknąć do maszynisty: dawaj.

Do tej pory prześladuje mnie obraz tych kobiet. Szczególnie od czasu, gdy dowiedziałem się jak wygląda podział społeczeństwa na Ukrainie. Kraj ten dzieli się na pieprzonych oligarchów, mających naród w dupie i myślących tylko o nabijaniu sobie kieszeni srebrnikami oraz na ludzi biednych. To się nie zmieniło i nie zmienia. Nie masz kurki, nie masz świnki, możesz umrzeć z głodu. No chyba że, jak to mówi Bratuszka cik, cik, cik.

Nie mogąc ani zmienić oligarchów, ani zmienić rządów, w dodatku jeszcze bez wiedzy o tym bezprawiu i sytuacji na Ukrainie, zachowałem się jak podpowiadało mi serce. Zawołałem Bratuszkę i kazałem mu oddać mi wszystkie hrywny, a potem kupiłem za nie wszystko, co miały do zaoferowania otaczające mnie starowinki.

Jego mina zdradzała, że nie może tego przeżyć. Dławiła go żaba (w wolnym tłumaczeniu żal mu dupę ściskał), że tyle pieniędzy oddałem babom. Zapamiętale upychał w każdą wolną kieszeń reklamóweczki z jedzeniem. Ja wziąłem tylko tyle, ile uznałem, że nam wystarczy. Resztę zostawiłem na peronie. Niestety, w torbach i jaszczykach było tylko jedzenie, żadnego piwa, napoju czy wody mineralnej.

Pomiędzy babuszkami a personelem pociągu był zawarty układ, o którym wtedy nie wiedziałem. Polegał na tym, iż babuszki sprzedawać mogą wszystko, nawet pieczonego prosiaka, kawior i losy na loterię, ale mają zakaz sprzedaży jakichkolwiek napojów, począwszy od wody na samogonie skończywszy. To była domena i wyłączność pań konduktorek. Zasada ta była bardzo przestrzegana. Nie mogąc już wytrzymać z pragnienia, zbiłem kulkę śniegu i sączyłem ją jak mineralną na dużym lodzie.

Nie miałem do Bratuszki żalu, że był przeciwny abym rozdał pieniądze. Był stąd, całkiem inaczej patrzył na to wszystko, był przyzwyczajony. Wspinając się z powrotem do wagonu, pomyślałem, że trzeba było wziąć więcej tego żarcia i nie zostawiać niczego na peronie, bo w pijackim maratonie zajechaliśmy aż na Sybir. Mój lęk przed bezkresem minął jak ręką odjął na widok, który ukazał mi się z drugiej strony pociągu. Wszystko zajebiste! Domki, ulice, samochody i troszkę ludzi, jak wszędzie spieszących się do pracy. Klasyczna cywilizacja. Po prostu wysiadłem po złej stronie torów lub pociąg podjechał od złej strony peronu. Na szczęście „WARS” był już czynny. Zaspokoiłem pragnienie piwkiem „Obłoń” i zasnąłem jak prawdziwy podróżny zmęczony ciężką, pełną przygód drogą. Jeszcze gdzieś w zakamarku umysłu dogoniła mnie nutka znanego hitu tarataratara i informacja:

— Adam za pięć godzin będziemy w Czer… tarataratara.

II Czerkasy

Głowa jeszcze bolała a suszniak paskudnie oddziaływał na cały organizm. Na szczęście pod ręką była butelka napoju. Wypiwszy wszystko do ostatniej kropli, przeciągnąłem się mocno, wyprostowałem bolące plecy. No, ale umysł w miarę czysty i dusza mniej pijana, a serce ożywione na wiadomość, że to już koniec podróży.

— Wreszcie, nareszcie i zajebiście — oznajmiłem Bratuszcze, tradycyjnie już przecierając okno z pary, aby ujrzeć to moje „miasto przeznaczenia”, w którym miałem sobie pomieszkać do wiosny.

Nic nie ujrzałem przez okno, czarna dziura, ciemno w chuj. Nauczony przykładem ostatnich wydarzeń, wyszedłem z przedziału na korytarz i popatrzyłem przez okno z drugiej strony pociągu. W oddali dało się zauważyć pojedyncze światła i charakterystyczną łunę zbliżającego się miasta. Zsynchronizowałem zegarek na nadgarstku z zegarem biologicznym i porą roku, która charakteryzuje się tym, iż słońce zachodzi bardzo szybko i pomyślałem, że nie ma się czym przejmować. Miałem wrażenie, że jechałem do tych moich Czerkas tydzień. To przez pijaństwo, ogrom wrażeń oraz to, że pierwszy raz w życiu jechałem pociągiem tyle godzin. Szybko obliczyłem, a raczej fartem udało mi się szybko obliczyć, że zajęło to nam aż trzydzieści pięć godzin. I teoretycznie końca nie widać, choć widać już w oddali miasto, które zaprasza. Było jakoś piętnaście po czwartej po południu.

Czerkasy… hmmm, udając się na trzymiesięczna banicję wiedziałem o tym mieście tylko tyle, że nazywa się Czerkasy i znajduje się gdzieś w centralnej Ukrainie. I że to miasto, mam nadzieję. Nie mogąc doczekać się końca naszej podróży, stanęliśmy z naszymi walizkami w łączniku jako pierwsi. Nie tam gdzie był piec, a tam gdzie znajdowała się palarnia charakteryzująca się smrodem szlugów. Nie wiadomo tanich czy drogich, bo wszystkie szlugi po spaleniu i pozostawieniu kiepów, zasmradzają otoczenie tak samo, nawet gdyby tytoń był zmieszany z różą czy laseczkami wanilii. Co innego zapach marihuany połączony z tytoniem. O ile marihuana była pierwszego sortu, nie zmieszana jakąś pieprzoną chemią, zawsze kojarzyła mi się z zapachem pierwotnego lasu na Jamajce. Choć nigdy tam nie byłem i nie mam pojęcia, czy oprócz palm kokosowych i gandzi coś tam jeszcze rośnie. To tak jak z namalowaniem obrazka z podstawówki na temat wakacji i podpisem „Anglia”. Po prostu czysta fantazja. Zawsze, kiedy się zaciągałem dobrym jointem i wypuszczałem powoli dym przy zamkniętych oczach, robiąc tak zwanego żagla, widziałem oczyma wyobraźni sprzężonej z hajem, że znajduję się w takim pierwotnym lesie. Do tego myślenia, a raczej ciśnienia na przypalenie dobrego lolka, sprowokowała mnie puszka po tuszące, a raczej jej zawartość, której się przyglądałem, analizując na podstawie przygaszonych kiepków, jakie papierosy palą podróżni i jakie papierosy można kupić na Ukrainie. Większość kiepów, które znajdowały się w puszce była zwyczajna, niczym się nie różniła od kiepów „europejskich”. Ani marką palonych papierosów, ani długością wyjarania. Były Camelle, Marlboro, LM i tym podobne. Moją uwagę przyciągnęła niewielka grupa filtrów po spalonych papierosach. O ile większość filtrów różnych marek papierosów była pełna i składała się z krepiny, waty i czegoś tam, czego nie umiałem nazwać, tak ta mniejsza grupa, którą zlokalizowałem swoim detektywistycznym wzrokiem, była w środku pusta i wyglądała jakby była przeznaczona do kręcenia lolków. Przyglądałem się im i nie wierzyłem. Ta niewiara łączyła się z podnieceniem, że tu też są normalni ludzie, a sądząc po ilości tych pustych filterków, całkiem jest ich sporo. Nigdy bym tego nie zrobił, ale teraz zamknąłem oczy i jak kiper przy degustacji win sprawdza ich bukiety, delikatnie kołysze kieliszek i smakuje wina, tak ja oglądałem i wąchałem wyciągniętego z tej puchy kiepa (w slangu ukraińskim krokodyla). Jak stary smakosz jointów obwąchiwałem kiepa, aby wyczuć kwiat, a raczej top, który był przez niego palony. Niestety smród był straszliwy i nie przypominał w najmniejszym stopniu czegoś zielonego do palenia, nawet samosiejki. Kątem oka ujrzałem twarz Bratuszki całą czerwoną i spanikowaną. Rozglądał się dookoła czy oprócz niego ktoś to jeszcze widzi.

— Adam, co ty, kurwa, robisz? Duraku, nie masz papierosów? Masz tu całą paczkę.

— Nie, nie, Batrucha, mam papierosy.

Zacząłem się tłumaczyć, pojąwszy jak to musiało wyglądać z boku, ale Bratucha, chyba żeby mnie nie pierdolnąć prawym sierpowym, schował się w korytarzu.

Stwierdziłem, że jednak to nie pozostałości po swoich i nikt tu nie palił jonitów. Powinienem bardziej polegać na swoim węchu i doświadczeniu w paleniu. Tak jak kiedyś miałem nos do koksu jak świnia do trufli, to od momentu, gdy rzuciłem koks a zacząłem palić lolki, potrafiłem wyczuć ich zapach na kilometr. A nic takiego przez trzydzieści pięć godzin podróży nie wyczułem. Pozostała jeszcze do wyjaśnienia tajemnica pustych filterków, ale to odłożyłem na później, aby bardziej nie wkurwiać Witalika tym bomżowaniem (wslangu ukraińskim bomż — bezdomny).

Szarpnęło i nareszcie!!! Dojechałem! Stacja Czerkasy!!! Jeszcze tylko wydostać się z tymi walizami z wagonu. Mimo tego iż jakieś pół godziny przed stacją docelową wyszliśmy na korytarz, aby wyjść jako pierwsi, okazało się, że wyjdziemy ostatni. Jeszcze jedna, już bez znaczenia przeszkoda. Te pięć czy dziesięć minut zwłoki to żaden czas w porównaniu do godzin spędzonych w tym wagonie. I tak pomaleńku, po cicheńku, krok za krokiem, człowiek za człowiekiem, walizka za walizką, przesuwaliśmy się w stronę wyjścia. Mijając ostatnie drzwi wagonu, gdzie mieściło się pomieszczenie służbowe pani konduktor, zatrzymałem się i ukłoniłem bardzo nisko, w geście podziękowania za wspólną podróż już bez słów. Nie padło żadne spasibo, izwienite, tym bardziej daswidania, które mogło przypomnieć moje wcześniejsze zdrastwujcie. Pani konduktor uśmiechnęła się i pożegnała nas szczęśliwo wam. Tak pozbyłem się moralniaka.

Po wyjściu z wagonu i uporawszy się z bagażami, stanąłem jeszcze na moment, aby popatrzeć ostatni raz na to cudo techniki, aby nie zapomnieć obrazów i chwil przeżytych w nim. Spędziwszy tyle czasu w pociągu przekraczasz barierę anonimowości i zaczynasz się przyzwyczajać, utożsamiać z miejscem, w którym przebywałeś tyle czasu, a które zaraz odjedzie w dalej, jak ten pociąg do Odessy. Z zadumy wybudził mnie Batrucha, jeszcze wkurwiony za incydent z filterkami.

— Na co czekasz, idziemy.

— Jak na co? Chcę zobaczyć jak odjeżdża.

— Kurwa, Adam, będziesz czekał jeszcze godzinę?

I nie czekając na mnie ruszył przed siebie.

— Bratucha, Bratucha, zaczekaj.

Ciągnąłem walizki, które po paru sekundach zamieniły się w pługi zbierające śnieg, którego tam nie powinno być, ponieważ perony były zadaszone, przynajmniej ten, po którym szliśmy. No, ale rozglądając się dookoła, to wielu rzeczy nie powinno tu być, a było. Na przykład światła. Może to światło i było, lecz tak minimalne, że jeżeli zgasła by jeszcze jedna latarnia czy przepaliła by się choć jedna żarówka, to bez latarki czy pochodni ani rusz.

Nie przeszkadzało mi to tak bardzo, w pewnym sensie dodawało nawet temu miejscu uroku i tajemniczości. Wszystko było zatopione w żółto-białym półmroku. Białym od śniegu, żółtym od padającego z nielicznych lamp światła. Z ust podróżnych, jak to na dworcu zawsze się spieszących, zagubionych czy też oczekujących na gości lub pociąg, unosiła się para. Żeby nie ta wszechotaczająca mnie postrealistyczna architektura dworca pomyślałbym: jak romantycznie.

Podobną scenę widziałem w jakimś znanym filmie, chyba „Annie Kareninie” wg Tołstoja, a dokładnie scenę jakiegoś pożegnania na dworcu. No, ale na pewno nie na tym. I jeszcze ta muzyka wydobywająca się z głośników, których nie mogłem wypatrzeć, a były raczej wszędzie, ponieważ w odróżnieniu od słabego natężenia światła, muzykę było słychać doskonale na całym dworcu. Nie brzmiała jak Bratuszkowe tarataratara, bardziej przypominała melodię z czasów sowieckich z rytmem, który wywoływał, czy może miał wywoływać poczucie jedności Narodu Sowieckiego lub chęć podjęcia czynu społecznego w imię Partii. Ale może to tylko moje odczucie przybysza z dosyć daleka. Zapytałem Bratuszkę skąd ta muzyka i jaka jest jej rola, ale tylko machnął ręką i kiwnął głową dając mi do zrozumienia, że gówno go to obchodzi. Nawet zaczęła mi się podobać ta melodia, ten rytm. Czekałem na wokal, żeby wspólnie zaśpiewać piosenkę pod tytułem „Proletariusze, robotnicy łączmy siły”. No, ale się nie doczekałem.

Później się dowiedziałem, że puszczają taką muzykę przy wjeździe międzynarodowego składu, który zawitał z zagranicy. Nie tylko w Czerkasach, ale na każdej stacji, na którą wjeżdża taki międzynarodowy pociąg. Po co i w jakim celu, do tej pory jest to dla mnie zagadką.

Mój romantyczny nastrój prysł, gdy weszliśmy do głównego holu dworca. Panował tu wypisz, wymaluj klasyczny socrealizm. Równe, jak w kinie rzędy siedzeń symetrycznie ułożonych blisko siebie, wyprofilowanych tak, aby każdy siedział w nich wyprostowany, gotowy do natychmiastowego odmaszerowania. Krzesła może były na swój sposób ładne, nawet jakoś podobne tych z IKEA, jednak różniły się od nich komfortem siedzenia. Każdy, komu się poszczęściło i znalazł wolne krzesło, lokował się na nim i siedział tak, aby było mu w miarę wygodnie. Wymagało to cyrkowych sztuczek i dziwnie wyglądających póz, które przybierali podróżni czekając czasami po parę godzin na swój pociąg. Można było siedzieć na leżąco, wygiętym w łuk, zwisać głową w dół czy opierać część pleców i głowę na towarzyszu siedzącym obok. Bardziej jednak zaskoczył mnie widok podróżnych pod ścianami. Nie opierali się o nie plecami, lecz siedzieli oparci w pozycji kucznej. A że dworzec był pełen ludzi, to skrawka czystej ściany nie ujrzałem. I te kolory. W odróżnieniu od zachodniej Ukrainy, tutaj kolorami przewodnimi nie były błękit i żółć. Tu panowała czerwień z brązem i różem. Niewspółgrające, wyzbyte jakiejkolwiek harmonii kolory.

Zaczęło mnie zastanawiać, czemu Bratuszka tak zapierdalał na ten hol na dworcu. Po co oparł o skraweczek wolnej ściany walizki i dlaczego nerwowo szuka czegoś po kieszeniach, klnąc przy tym jak szewc.

— Co się stało brat’? Jak mogę Ci pomóc?

Bratuszka nic nie odpowiedział, tylko przyspieszył. W panice opróżniał kieszenie w spodniach i kurtce, wykładając na różowo-brązową posadzkę wszystko, co w nich miał. Przyglądałem się fantom, które się pojawiały na posadzce. W większości były to kapsle po piwie, papierki po cukierkach, monety, zwykłe śmieci. No, ale na pewno nie było tego czego szukał, ponieważ zaczął otwierać walizkę.

— Bratucha, co się stało? Czego szukasz?

— Kurwa, Adam. Wiesz, co się stało?

— No własnie nie wiem i dlatego od pięciu minut staram się z ciebie to wydusić.

— Kurwa, zgubiłem chyba adres domu i klucze, do którego mamy jechać. Oj, będzie pizda.

Otworzył walizkę i zaczął w niej kipiszować coraz bardziej chaotycznie, zarażając mnie tym zdenerwowaniem i paniką szukającego, przez co też bez powodu zacząłem wyciągać wszystko z kieszeni i się temu przyglądać.

— Batrucha, właściwie czego szukamy? Gdzie, na czym miałeś zapisany ten adres?

— Na dużej żółto-niebieskiej kartce, dokładnie na serwetce z baru.

— Jakiego baru? Przecież nie byliśmy w żadnym barze! No chyba, że nazywasz barem ten niby WARS w pociągu, który był pomieszczeniem służbowym tej dupy od piwa.

— Nie, dury, w barze w Warszawie, jak rozmawialiśmy z Wasylewną!

— Z kim?

— Kurwa, Adam, z Wasylewną. Z tą moją padruchą (przyjaciółką), która dała klucze i adres, a u której masz mieszkać.

— Aaaa, w „Championie”. Z tą grubą świnią?

— Tak, kurwa, z tą tłustą świnią.

— I co znalazłeś ten adres?

— Nie, przecież szukam. Adam będzie chujnia jak nie znajdę tego adresu, nie będziesz miał gdzie żyć, a ona dopiero będzie tu za trzy tygodnie.

— A telefon? Zadzwonisz, poda tobie adres i po krzyku, jaki problem.

— Nie mam.

— To gdzie, kurwa, masz ten numer?

— Na kartce z adresem.

— Bratucha, ja ciebie zaje… Ty debilu, pajacu.

Poleciała ze mnie wiązanka takich przekleństw, że wstyd pisać. Bratucha nic nie mógł odpowiedzieć, dał dupy po oporze i kropka. Od tego przeklinania sytuacja się nie zmieniała, a raczej zmieniła na bardziej chujową. Żeby nie denerwować bardziej Witalika moim opierdalaniem, skupiłem się na fantach, które tym razem wyjmował z walizki, a które nie różniły się za bardzo od tych wyjmowanych wcześniej z kieszeni kurtki i spodni. Prócz bibułek i rzeczy osobistych, które leżały dookoła walizki na granitowej posadzce, tu też królowały kapsle od piwa. Zły i wkurwiony nie mogłem sobie darować:

— Co ty, kurwa, Bratucha, zbierasz kapsle od piwa!

Byłem tak wkurwiony, że odruchowo zacząłem również wyjmować wszystko ze swoich kieszeni, gorączkowo przy tym myśląc o tym, co dalej. Jak zorganizować nocleg na dziś, gdzie spędzić tę noc? Wiedziałem ze wcześniejszych rozmów z Bratuszką, który właśnie zanurkował w największej walizce, że to była jedyna jego znajoma w tym mieście i nikogo innego nie znał. Pozostało więc zadzwonić do innych bratuszków i zwrócić się o pomoc lub ostać się w hotelu, czego za wszelką cenę chciałem uniknąć. Analizując całą sytuację i szukając w myślach najlepszej alternatywy na dzisiejszy nocleg, wyłączyłem się zupełnie z otaczającej mnie rzeczywistości. Zwróciłem uwagę, że od jakiegoś czas drążę dłońmi po kieszeniach, które są już puste, gdyż wszystko z nich wyjąłem. Popatrzyłem na dosyć duży kopczyk Bratuszki i na kopczyk, który ułożyłem z rzeczy wyjętych z kieszeni. Nie zaprzeczę, też było w nim kilka kapsli, ale nie o kapsle tu chodziło, tylko o jakieś dla mnie obce klucze oraz kartkę z logo „Championa”. Szybko się pochyliłem nad swoją działką fantów i jeszcze szybciej niepostrzeżenie podsunąłem klucze i kartkę z adresem na kopczyk Bratuchy.

— Witalik! A to, co to jest? Nie tego szukasz?

Bratucha odwrócił się tak szybko, że o mało nie wpadał do walizki. Szybko podniósł klucze, schował do kieszeni i wyprostował kartkę, która była złożona w niedużą kosteczkę, a na której widniało logo baru „Champion”. To logo poznałbym wszędzie, ponieważ chodziłem do tego baru całe stulecie można by rzec. No, może nie stulecie, ale parę lat, praktycznie każdego dnia. Twarz Bratuchy nagle rozpromieniała i z czerwono-wkurwionej stała się ikoną spokoju, dosłownie widać było jak schodzi z chłopa złe powietrze.

Musiał to strasznie przeżyć, bo aż usiadł. Przypomniałem sobie (o dziwo, bo z pamięcią u mnie różnie) jak Bratucha przekazał mi w barze klucze i kartkę z adresem, mówiąc:

— Adam, u ciebie będą bezpieczniejsze, tylko nie zapomnij, że ci je dałem, tarartaratara.

W sumie można powiedzieć, że były bezpieczne. Dojechały ze mną aż na Ukrainę, prawie do miejsca przeznaczenia. Istniało oczywiście ryzyko, że możemy je stracić po drodze do mieszkania, więc kazałem Bratuszce pilnować ich jak oka w głowie, dodając przy tym:

— Bratucha nie pijemy żadnego piwka aż nie trafimy pod właściwy adres.

Witalik przyłożył rękę do serca i powiedział:

— Przysięgam Adam, żadnego piwka, daję ci słowo i przepraszam.

— Spoko Batrucha, każdemu mogło się zdarzyć, nie przeżywaj. Ufam ci, przecież jesteś moim przewodnikiem i opiekunem. Wiedziałem, że na pewno masz gdzieś te klucze z adresem. Sprzątnij bajzel, włóż wszystko z powrotem do walizek i idziemy po taksówkę.

Widząc jak jeszcze pełen poczucia winy Bratuszka cieszy się ze znaleziska, wykorzystałam okazję i zapytałem:

— Witalik, to powiesz mi, o co chodziło z tymi pustymi filterkami w pociągu?

— Tak, tak Adam zaraz ci powiem, ale pierw trzeba znaleźć walutczyka.

— Kogo?

— Walutczyka, no, po waszemu kantor. Daj mi jakieś pieniądze, a ja wymienię je na hrywny.

Wyjąłem sto dolarów.

— Dobra, zaczekaj przy walizkach, zaraz wrócę.

Rozglądałem się po holu szukając logo kantoru, nie będąc pewny jak jest po rusku czy ukraińsku słowo „kantor”, lecz nic takiego ani nawet podobnego nie zauważyłem. Bratucha zniknął mi z oczu, a ja miałem czas wypuścić z siebie emocje i oczywiście zrobić banana na twarzy, że mi się udało z tymi kluczami i adresem zatuszować aferę, zwalając wszystko na Bratuszkę. Czy miałem wyrzuty sumienia, że postąpiłem nieetycznie? Nie, żadnych, bo prawdopodobnie Bratucha zrobiłby to samo na moim miejscu. W tej całej historii najbardziej chciałem uniknąć nocowania w hotelu, nauczony czy też skrzywiony moją przygodą w Hiszpanii, dokładnie hotelowym zajściem na Majorce sprzed paru lat. A okoliczności, w których się teraz znalazłem były podobne, może nie tak dramatyczne jak w Hiszpanii, ale na Majorce też się znalazłem uciekając z kraju, jak teraz w Czerkasach.

— Nie znalazłem walutczyka — wyrwał mnie z zamyślenia Bratucha.

— Czyli nie ma kantoru? — zapytałem.

— Jest, jest, ale kawałeczek dalej, jak będziemy szli na taxi, to znajdziemy.

Zabraliśmy więc walizki i udaliśmy się do wyjścia głównego na miasto. W holu dworca nie było zbyt ciepło.. Podejrzewam, że był nieogrzewany, a jak był, to z taką mocą z jaką świeciły żółte lampy na peronach. Ale dopiero na zewnątrz poczułem jak jest zimno. Pomimo tego, że poznałem już zasadę brzmiącą: „Chcesz wyjść na zewnątrz, ubierz się ciepło, bo nie przetrwasz albo z zimna dupa ci odpadnie” i miałem na sobie trzy koszulki, dwa swetry, marynarkę i kurtkę, było mi kurewsko zimno. Już nic nie mówiłem Bratuszcze, aby się nie ośmieszyć moim, jak on nazywał, europejskim odczuciem temperatury, bo znów było minus sześćdziesiąt przynajmniej. Po minucie marszu w poszukiwaniu walutczyka, żałowałem, iż nie mam czapki ani rękawiczek, w drugiej zaś przypomniałem sobie słowa mojej mamy, która za młodu zawsze przed zimą kupowała mi kalesony, z których się śmiałem i nie chciałem nosić mówiąc jej, że nie jestem starym dziadkiem czy solistą w balecie. Solistą w balecie nie zostałem, ale starym dziadkiem to już chyba tak, ponieważ szedłem na tak zesztywniałych nogach jakbym miał je przywiązane do temblaków, bez możliwości zginania, pewnie przez zamarznięty „smar” w kolanach. Pomyślałem: moja mądra mama.

— Poczekaj, Adam. Jest walutczyk.

Rozejrzałem się dookoła, aby zlokalizować kantor. Miałem nadzieję, że w środku kantoru choć troszkę będzie cieplej. Mój wzrok nic takiego nie zlokalizował, żadnego charakterystycznego szyldu, reklamy ani tablicy z informacją o kursach walut. Podobnie jak na dworcu. Nie wspomnę o budynku, choćby małej budce. A przecież lata całe mieszkałem w dużym mieście i umiałem czytać różnego rodzaju tablice informacyjne. Na pewno na tablicy wiszącej na dworcu było napisane i to po angielsku „Exit to the city”, a nawet jakbym nie znał angielskiego i ruskiego, to był znak graficzny, pokazujący ikonę miasta oraz strzałki kierujące podróżnego do wyjścia na miasto.

Rozejrzałem się dokładniej, by zobaczyć co mnie otacza. I uświadomiłem sobie, że nic. Może niezupełnie „nic”, ale prawie wszystko było zatopione w półmroku lub ciemności. Rozejrzałem się jeszcze raz, zaczynając brać pod uwagę, że może i tym razem wyszedłem po złej stronie. Spojrzałem na dworzec, który architektonicznie nie różnił się zbytnio od polskich budynków użyteczności publicznej z lat siedemdziesiątych. Mimo swojego wieku, brzydoty i tego różowego koloru elewacji, jak również braku ogrzewania przynajmniej był, używając języka epoki, zelektryfikowany i pełen ludzi. Zresztą ludzi wszędzie było pełno.

Zauważyłem światła w witrynach sklepowych i oknach domów. Też miały tę charakterystyczną żółtawą poświatę. Natomiast na ulicy nie było żadnego oświetlenia. Gdyby nie światła stojących w korku i zasmradzających całe otoczenie samochodów, zniknęłaby w ciemnościach. A była to chyba główna i strategiczna ulica, bo korek nie miał końca. To mnie upewniło, że jestem po właściwej stronie miasta, które musiało być spore.

Bartucha zatrzymał się koło jakiegoś faceta, pogestykulował, wymienili się walutami i już był z powrotem.

— Dobry kurs, idziemy na taxi.

Domyśliłem się że walutczyk to nie kantor, tylko zwykły cinkciarz, których w Polsce już dawno nie było i z tego, co pamiętam, handlowanie walutą na ulicy było zabronione. Na szczęście postój taksówek znajdował się praktycznie pod nosem.

— Chłodno w chuj — stwierdził Witalik, pomagając włożyć mi walizki do bagażnika samochodu.

— W chuj Bratuszka, jedziemy do domu.

Wsiadając do samochodu zatrzymałem się myślami przy tym, co powiedziałem: domu. Zamknąłem drzwi taksówki, poczułem ciepło i smutek zalał moje serce. Ścisnęła je mocna tęsknota za domem, tym prawdziwym. Domem z dzieciństwa. Takim rodzinnym, jaki, odkąd go opuściłem, zawsze chciałem mieć i jakiego poszukiwałem. Jednak mając nawet pieniądze i kupując dom czy mieszkanie, kupowałem tylko ściany, które nie miały nic wspólnego z poczuciem bezpieczeństwa, ciepła czy atmosfery domowej. Były po prostu tylko ściany. Domowej atmosfery i ciepła czy bezpieczeństwa nie kupisz, choćbyś nie wiem ile miał pieniędzy na ten dom i z ilu pokoi by się nie składał. Pewnych rzeczy nie kupujesz. Pewne odczucia tworzysz lub są budowane z twojej aury.

— Sumgaicka 44.

Ruszyliśmy do miejsca przeznaczenia. Postanowiłem już nigdy nie używać zwrotu dom czy nazwać czegoś, w czym mieszkam domem. Dołączyliśmy do sznura stojących w wielkim korku samochodów na głównej ulicy. Zapytałem odruchowo, jakbym jechał polską taksówką:

— Jak daleko na tę Sumgaicką i jak dłu… — urwałem w pół słowa przypomniawszy sobie, że to nie polska taksówka i kierowca pewnie nie zrozumiał ani słowa. Bratucha już nadawał w języku ojczystym, zadając to samo pytanie, ale pan taksówkarz, o dziwo, odpowiedział po polsku i to naprawdę poprawnie, nie za bardzo kalecząc język, że to kiepskie godziny do jazdy samochodem, a ulice są w złym stanie. Sumgaicka jest daleko, w innym rejonie i zajmie to nam godzinkę w tych korkach. Nawet się nie wkurwiłem, że pewnie nas chce naciągnąć na kasę, jak to dworcowy taksówkarz, wyczuwając, że nie jesteśmy stąd i jestem obcokrajowcem. To taka przypadłość czy też słabość dworcowych taksówkarzy. Nie tylko na Ukrainie, lecz praktycznie w każdym państwie na świecie.

Byłem naprawdę zadowolony, że taksówkarz mówił i rozumiał po polsku. W szczególności, że połowę dorosłego życia przejeździłem taksówkami. Załatwiałem mnóstwo spraw przy pomocy kierowców taksówek, wiedziałem też, że jeżeli mam się dowiedzieć o tym mieście tego, co mnie interesuje, to najprędzej dowiem się od taksówkarza. Pierwsze pytanie, które mu zadałem po wymianie uprzejmości i pierdół w stylu”o jak pan zna świetnie język polski, skąd? jak długo” i takie tam, brzmiało:

— Czy miasto Czerkasy będzie bombardowane?

— Co? Słucham, nie rozumiem? Niech pan powtórzy.

— Czy miasto Czerkasy obawia się nocnych nalotów?

— Czego?

Spojrzałem w jego stronę i z całą powagą, jaką mogłem utrzymać, powtórzyłem:

— Nocnych nalotów bombowych.

Facet ochujał. Zresztą Bratuszka też, lecz nie do końca, ponieważ już troszkę poznał moje poczucie humoru.

— Żartuję! — zaśmiałem się szczerze. — Pytam, bo wszędzie jest ciemno, palą się tylko pojedyncze lampy w witrynach sklepowych. W centrum miasta mnóstwo ludzi chodzi z latarkami. Od kiedy jedziemy, a raczej toczymy się w tym niemającym końca korku, nie widziałem ani jednej zapalonej latarni, która by oświetlała nam drogę.

Taksówkarz pojął żart i zaczął się śmiać.

— Bombarderówki nie budzie ani dziś ani jutro. To przez ekonomie.

— Czyli?

— Kraina nie ma pieniędzy. A jak Ukraina nie ma pieniędzy, to jak Czerkasy mają je mieć? Wyłączają na ulicach prąd, działają i to nie wszystkie światłofory (światła dla pieszych). Panie, tu i tak jest komfort, jak wjedziemy dalej w głąb miasta, na osiedle czy w inny rejon, to dopiero pan zobaczy zaćmienie miasta przed bombarderowką, hahahahaha. Tam to dopiero czarna żopa (dupa).

— To pederachy. Pederachy skończone — znów wtrącił się Bratucha.

— Kto? — zapytałem, żeby podtrzymać rozmowę.

— Janek (ówczesny prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz) i reszta pederachów.

— Jak mówią w Polsce złodzieje z sejmu, rozkradli ten kraj. Panie Adamie, na długo pan przyjechał na Ukrainę?

Nie lubię takich pytań i zaskoczony odpowiedziałem tym samym zestawem, jaki miałem przygotowany dla straży granicznej. Ciekawość taksówkarza włączyła we mnie wyuczoną czujność.

— Nie, nie na długo, znajomemu niedawno syn się urodził, przyjechałem na chrzciny.

— O to będą długie chrzciny.

— A dlaczego pan tak sądzi?

— Tyle walizek.

— A co ty, kurwa, musor jesteś, że tak pytasz czy taksówkarz? — zirytował się Bartucha.

Taksówkarz przeprosił i zamilkł. Właśnie do tego między innymi potrzebowałem Bratuszki, przynajmniej na początku mojego pobytu. Bartucha i ja alergicznie reagujemy na takie pytania. Taksówkarze są bardzo pomocni, szczególnie jak jesteś w nowym mieście czy kraju, ale nie można zapominać, że wielu z nich współpracuje. Tak jak w Polsce z psami, tu z pewnością z musorami. Sami taksówkarze to często emerytowane psy i musory. Wiedząc o tym, dawno już nauczyłem się, że jak jedziesz taksówką, to zadajesz pytania, które cię interesują, a po uzyskaniu odpowiedzi, resztę rozmowy traktujesz w stylu hahahihihi..

— Walizki są moje — wyjaśnił Bratucha. — Z roboty w Polsce wracam.

Taksówkarz tylko pokiwał głową, że zrozumiał.

— A pan z Czerkas? — podjąłem rozmowę.

— Tak urodziłem się tutaj.

— Wiem, że to zima i dużo atrakcji pewnie nie ma, ale co by pan polecił, aby zwiedzić w tym mieście? Przyjechałem tylko na parę dni, maksymalnie na tydzień na chrzciny.

— Dniepro, piękna rzeka, piękne miejsca, choć zimą proszę pana nie zobaczy pan tego, co latem.

— Mówi Pan o tej rzece, tak?

— Miasto jest położone nad jej rozlewiskiem. Jak jechaliście pociągiem to na pewno musiał pan ją widzieć przejeżdżając przez most, który ma ponad siedemnaście kilometrów.

— A tak, tak — zamruczałem. Przecież mu nie powiem, że pewnie gdy przejeżdżaliśmy przez ten most, ja byłem zajęty rozwiązywaniem zagadki pustych filterków. No, ale wszystko przede mną.

— Jak pan tak wspomniał o tym zaćmieniu miasta przed bombardowaniem, to muszę panu powiedzieć, że Czerkasy były bardzo zniszczone w czasie II wojny światowej.

— Pan powie coś więcej — zainteresowałem się.

— Nawet niedaleko miasta jest muzeum. Co ja będę mówił, jak będzie miał pan czas, niech pan je odwiedzi. Tu był tak zwany Kocioł Czerkawski, gdzie wycofywali się faszyści. Niemcy stracili tu więcej wojsk pancernych i sprzętu niż pod Kurskiem, a miasto było zniszczone, spalone, zbombardowane strasznie i zginęło w nim mnóstwo ludzi.

— To dlatego nie widziałem starych budynków?

— Tak i praktycznie prócz dwóch, może trzech miast takich jak Lwów, nie zobaczy Pan na Ukrainie żadnych zabytków, wszystko zniszczone, nie został kamień na kamieniu, a jeżeli są, to odbudowane. Nic nie przetrwało.

Bratucha najwidoczniej nudząc się opowieściami o historii, zapytał:

— Ja to już nie znam, bo mam żonę i urodził mi się syn, ale co by pan mojemu druhowi podpowiedział o dobrych klubach i dyskotekach? Są jakieś w Czerkasach?

A to szuja, pomyślałem, to cwaniaczek. Dla kolegi, no no mołodiec.

— Mamy tu troszkę rozrywki.

— Pewnie przy tam tamach i ognisku, skoro nie ma prądu i jest kryzys?

Tym razem mój żart najwidoczniej wkurwił taksówkarza, bo podniósł głos:

— Tu mają takie pieniądze, że Polacy by ochujeli. Niektórych kryzys nie dotyka.

— Przepraszam, to tylko żart.

Taksówkarz polecił jakieś kluby nocne warte odwiedzin i dyskoteki, których nazw i tak nie zapamiętałem, wiedząc, że Bratuszka na pewno je zapamięta. Z dala zauważyłem trzy snopy światła wystrzelone w górę.

— A to co?

— A to najlepszy hotel w Czerkasach.

Hotele kojarzą mi się przede wszystkim z Majorką, a dokładnie z finałem pierwszej ucieczki z kraju. Z jednej strony tragicznym, a z drugiej jak szczęśliwym. Tragicznym bo skończyło się moje high life, a szczęśliwym, że mnie nie zabili. W pewnym sensie końcowa scena dramatu z happy endem (takie to już moje szczęście, że żaden dramat nie kończy się zgodnie z regułami gatunku), rozegrała się właśnie w pięciogwiazdkowym hotelu tuż przy plaży, na tarasie z widokiem na przystań luksusowych jachtów.

Moja fascynacja hotelami zaczęła się w dzieciństwie, kiedy po raz pierwszy zobaczyłem hotele w telewizji w czarno-białym telewizorze i to od święta, jak komuna pozwoliła puścić jakiś amerykański film. Dlatego hotele kojarzyły mi się z lepszym życiem i bogactwem. Potrafiłem godzinami marzyć, że jestem gościem takiego hotelu, bogaty, światowy itd., choć w głębi duszy nie wierzyłem, że kiedykolwiek będę mieszkał w takim hotelu. Bieda, która mnie otaczała nie pozwalała na to. Dziś trudno mi wytłumaczyć, tę hotelową ambę.

A przecież przez lata spałem i byłem gościem (czasem mieszkając w którymś miesiącami) w pewnie ze stu hotelach, w kilkunastu krajach. Tu w Czerkasach zrezygnowałem z hotelu nie dlatego, że mi się znudziły, ale ze strachu. Taką miałem blokadę po przygodzie na Majorce. Wybrałem więc mieszkanie prywatne, starając się w ten sposób maksymalnie zatrzeć za sobą ślady. Raczej trudno byłoby się schować w tym, w który właśnie mijaliśmy. Przejeżdżając zauważyłem urządzenia, z których wystrzeliwały te snopy światła. Z pewnością miały one już z daleka reklamować ów najlepszy, jak powiedział taksówkarz, hotel w Czerkasach. Jadąc pociągiem wziąłem je za łunę miasta. Gdy zajechaliśmy do Czerkas i zobaczyłem te ciemności, to nie mogłem pogodzić ich z poświatą, którą widziałem z oddali. No chyba nie pochodziła kur… od latarek, myślałem brnąc w ciemnościach.

— I co miałem rację?

— Jaką rację?

— Że mają was bombardować nocą — wskazałem palcem na szperacze, które w pierwotnym przeznaczeniu są wykorzystywane do lokalizacji wrogich samolotów i pomocy w ich zestrzeleniu przez artylerię przeciwlotniczą, a których tu użyto, by reklamować hotel. Tym razem kierowca i Bratuszka od razu skumali żart. Nawet Bratuszka, na co dzień pozbawiony poczucia humoru, zdobył się na jeszcze jeden żart mówiąc do nas, że on już rozwiązał zagadkę braku światła w Czerkasach, dodając, że ktoś na układzie podpiął te szperacze do sieci elektrycznej miasta. I tak w mieście czarna żopa, hahahihi, jechaliśmy dalej.

Minęliśmy hotel wraz z jego „obroną przeciwlotniczą” i zjechaliśmy z głównej ulicy kierując się na północ miasta. Kierowca miał rację, że po opuszczeniu głównej arterii znajdziemy się w sferze mroku i ciemności. Jadąc główną ulicą miasta, pośród setek samochodów, nie odczułem tak bardzo braku lamp. Tu widziałem tylko ciemność. Taksówkarz natychmiast włączył długie światła, aby nie wypaść z drogi. Jechaliśmy już dobre czterdzieści minut i droga już mnie zmęczyła. Miałem nadzieję, że po wydostaniu się z korka przyspieszymy. Nic z tego, po włączeniu długich świateł ujrzałem gdzie się znaleźliśmy. Ryzykowne byłoby nazwać to coś drogą, bardziej przypominało to trasę slalomu giganta. Jak w centrum główna droga była rozjeżdżona przez masę toczących się samochodów, tak tu droga była usiana pułapkami w postaci śnieżnych zatorów oraz sporymi bryłami lodu i nierównościami, które to kierowca musiał omijać prowadząc samochód slalomem. Nadzieja na przyspieszenie jazdy prysła. Ze wcześniejszej średniej, czyli piętnastu km na godzinę, teraz toczyliśmy się od lewej do prawej strony, raz w górę, raz opadając w dół, nie szybciej jak trzy kilometry na godzinę.

— Daleko jeszcze? — zniecierpliwiłem się.

— Jak dobrze pójdzie, to jakieś dwadzieścia minut — pocieszył taksówkarz.

Te dwadzieścia minut trwało ponad pół godziny. Każdy się trzymał czego mógł. Witalik zagłówka, ja rączki, a kierowca kierownicy, by choć troszkę opanować szarpanie, przechylanie i wstrząsy. W końcu pojawił się zarys blokowiska podobnego do tego z Bródna w Warszawie. Wysokie bloki z palącymi się w oknach światłach i biel śniegu dookoła. Żadnych chodników i alei. Naprawdę czarna dupa, Wszystko sprawiało wrażenie jakby miasto doznało jakiejś tragedii.

— Jaki numer Sumgaickiej?

Już chciałem powtórzyć: czterdzieści cztery, ale zaniepokojony wcześniejszą dociekliwością taksówkarza i jego wywodem na temat naszych walizek, odpowiedziałem: pięćdziesiąt.

— To jesteśmy na miejscu, Sumgaicka pięćdziesiąt.

Stanęliśmy na jakimś parkingu koło dziesięciopiętrowego bloku. Zapłaciłem, o dziwo, jak mi się wydawało, śmiesznie mało. Choć z pewnością nas naciągnął, to i tak z powodu śmiesznego kursu hrywny do złotówki ponad półtoragodzinna jazda kosztowała w przeliczeniu na polską walutę jakieś dwadzieścia pięć złotych z napiwkiem. Porozmawialiśmy jeszcze chwilę wymieniając się uprzejmościami. Pan taksówkarz dał karteczkę z zapisanym numerem telefonu na wypadek gdybyśmy potrzebowali taxi. Dostałem też prezent w postaci latarki. To mnie jednak nie udobruchało i jak tylko taksówka zniknęła z pola widzenia, wyrzuciłem kartkę z numerem do kosza.

— Teraz tylko znaleźć numer 44, ale z latarką będzie dużo łatwiej.

Bratuszka szybko zwrócił się do jakiejś pary, która akurat szła ze swoją latareczką, aby nam wskazała blok numer czterdzieści cztery. Szliśmy ostrożnie pod wskazany adres, także przyświecając sobie drogę naszą świeżo zdobytą latarką i zagarniając walizkami śnieg na chodniku.

— Jesteśmy na miejscu! — ucieszył się Witalik,

— Wreszcie, już myślałem, że nigdy nie dojedziemy do tego mieszkania — aż zrobiło mi się ciepło z tego szczęścia

— Które piętro Bratucha?

— Chyba siódme.

— Jest winda?

— Jest Adam, ale może nie działać.

Działała, lecz po otwarciu natychmiast ją zamknąłem, mówiąc:

— Idziemy na piechotę.

Bratucha nawet do niej nie zajrzał, wystarczył mu ton mojego głosu, no i może jako Ukrainiec wiedział lub się domyślał, dlaczego zrezygnowałem i wybrałem trudniejszą, bardziej wyczerpującą drogę. Siedem pięter mimo czterech ciężkich walizek pokonaliśmy dość sprawnie, tylko sporo czasu nam to zajęło. Dobrze, że dostałem od taksówkarza latarkę, ponieważ inaczej byśmy szli oświecając sobie ją zapalniczkami lub po omacku. Światło było bowiem tylko w korytarzu.

Stanęliśmy przed drzwiami, gdy Bratucha je otwierał miałem tylko nadzieję, że w środku mieszkania będzie prąd i ciepła woda. Pstryk zapaliło się światło w przedpokoju, pstryk zgasło, pstryk zapaliło, pstryk zgasło i zapaliło w przedpokoju, jak i również w innych pomieszczeniach. Fantastycznie, pomyślałem.

Mieszkanie okazało się niewielką kawalerką. Widna kuchnia, przedpokój, łazienka i pokój gościnno-sypialny. Pstryk i nie ma ciepłej wody, pstryk i nadal nie ma ciepłej wody. Kurwa, pstryk, nie ma żadnej wody. Tego dnia, a raczej wieczoru byłem już tak zmęczony, że zabrakło mi sił nawet na emocje, tym bardziej na szukanie przyczyny braku wody. Zgarnąłem jakiś koc z szafy, nawet nie dziwiąc się, że znalazłem go w tym samym miejscu, gdzie zazwyczaj leżał w szafie u mamy. I padłem spać, nie myśląc, co będzie jutro, no ale do tego już w moim życiu się przyzwyczaiłem. Pytanie tylko, czy nadal było mi z tym dobrze?

III W gościnie u Wasylewnej

Zmarzłem jakbym spał na dworze. Było przeraźliwie zimno pomimo tego, iż cały pokój oświetlało czyste, zdrowe słońce, ale nie to południowe, ciepłe znane mi z wakacji w Grecji czy nad polskim morzem, gdzie pijesz zimne piwko i leżysz jak skwarka na plaży. Tylko takie, które pojawia się i świeci w krótkie dni parę godzin przy czystym niebie, zimą wywołując złudne poczucie ciepła w twoim mózgu, a po minucie przegrywasz z rzeczywistą temperaturą i porą roku.

Chciałem dokładniej przyjrzeć się miejscu, w którym będę mieszkał przez następne trzy miesiące, lecz bez czegoś ciepłego do picia nie dałem rady pobudzić żadnego zmysłu lub przestawić się na inny tryb niż odczuwanie chłodu i obronę przed nim. Żesz kurwa mać, czy nie mogło to się wszystko wydarzyć parę miesięcy później, najlepiej latem, a nie, kurwa, w styczniu? Lubię wschód, jak to stwierdził pan Włodzimierz, ale — do chuja — bez przesady.

— Bratucha, wstawaj! — wrzasnąłem. Nie chcąc marznąć samemu po złości go budziłem.- Nie będziesz tu smacznie spał, gdy mi jest chujowo i zimno. Wstawaj, do chuja, musimy coś zrobić z tym zimnem i muszę napić się czegoś, by się rozgrzać.

— Adam, w mojej walizce jest koniaczek — wymruczał Bratuszka i zasnął ponownie.

— Jaki koniaczek?! Bratucha, jaki znowu koniaczek?! Przecież nie będę zaczynał dnia od picia koniaku, wstawaj!.

— Adam, dobry koniaczek, zakarpacki.

Już nic nie mówiłem, jakoś udało mi się przełamać i wstać. Wziąłem czajnik i przypomniałem sobie, że jak przyjechaliśmy nie było wody. Odkręciłem kran i… jest! Pojawiła się woda. Może ciśnienie w kranie dupy nie urywało, ale czajnik udało mi się napełnić. Postawiłem go na kuchence, odkręciłem gaz, a raczej kurek od palnika i, kurwa, teraz nie było gazu.

— Kurwa!

Krzyknąłem z całych sił tak głośno i mocno, że od razu zrobiło mi się cieplej, a Witalik migiem pojawił się w kuchni.

— Bartucha, powiedziałeś, kurwa, że wszystko będzie załatwione i abym się niczym nie przejmował. To zrób coś, abym napił się czegoś ciepłego i to nie koniaku, czy wódki. Chcę się, kurwa, napić ciepłej herbaty, a najlepiej kawy z mlekiem i chcę aby było ciepło, chcę wziąć gorący prysznic. Dogadaliśmy się, że będę ci płacić normalną kasę za opiekę i jak do tej pory wychodzi na to, że to ja się, kurwa, tobą opiekuję i jeszcze za to daję ci kasę. Jak za pięć minut nie będzie mi ciepło i nie będę trzymał gorącego kubka, może być z herbatą, to klnę się na Boga, że te szafki w kuchni, co widzisz i krzesło porąbię, połamię i zrobię na środku pokoju ognisko. Wtedy będziemy mogli przy ognisku śpiewać tarataratara.

Bartucha zbladł, bo pojął, że nie żartuję. Pokręcił kurkami w kuchence, pokręcił kurkami w kranie i w kuchni. Ten sam efekt. Wyjął więc koniaczek z walizki, wziął parę łyków i jego twarz nabrała koloru.

— Adam, daj mi telefon, muszę zadzwonić do Wasylewnej.

— Dzwoń nawet do prezydenta. Została ci jeszcze minuta, żebyś załatwił sprawę.

— Adam, uspokój się, wszystko załatwię, wszystko będzie dobrze.

— Kartkę z numerem telefonu masz w kieszeni.

Minęło jakieś pięć minut, Witalik dalej rozmawiał, a ja przez ten czas zlokalizowałem w kuchni czajnik elektryczny i kawę. Na szczęście był prąd.

— Adam, wszystko już wiem. Gaz trzeba odkręcić, zawór jest zakręcony, kaloryfery tak samo, gorąca woda jest najczęściej w środy i niedziele. Czasem tylko może nie być wcale wody, ale tylko wtedy kiedy wszyscy z niej korzystają, bo ciśnienie jest tak niskie, że nie dochodzi.

— Bratuszka, nie dochodzi to dupa, której nie umiesz zrobić dobrze.

— Tak, tak, ale to siódme piętro. Wysoko, rozumiesz?

Witalik pobiegał po mieszkaniu, odkręcił zawory i pojawił się gaz. Zasyczały kaloryfery. Ciepłej wody nie było, ponieważ był wtorek, no ale nie będę od niego wymagał, by zmienił kalendarz. Nie jestem z cukru, ani jakimś tam księciem czy rozkapryszonym dupkiem, pochodzę z biednej rodziny i bywało różnie. Całą akcję zrobiłem po to, aby przypomnieć Bratuszce, kto dla kogo pracuje i kto jest wyżej w hierarchii. Nie mogłem pozwolić aby Witalik, którego pazerność dobrze już poznałem, zdominował mnie. Nie mogłem dopuścić, by tu, w swoim kraju, poczuł się silniejszy, bo wtedy jego pazerność mogłaby go skłonić, by mnie na przykład trzymał w piwnicy i wyciskał kasę. Było to mało prawdopodobne, lecz możliwe. Byłem tu obcy, nie znałem nikogo i dopóty nie poznam, musiałem ufać swojemu instynktowi i doświadczeniu, wykorzystując najprostszą metodę kija i marchewki.

Po kawce, niestety bez mleka, zrobiło mi się cieplej. Mogłem się uważniej rozejrzeć po mieszkaniu, w którym miałem spędzić następne trzy miesiące. Zacząłem od widoku z okien. Było jasno, świeciło słońce i mogłem więcej ujrzeć niż poprzedniego dnia. Blok, w którym zamieszkałem był jedną ze ścian kwadratu, jaki tworzył z trzema innymi. Pośrodku kwadratu znajdował się parking, śmietnik oraz pozostałości po zapewne placu zabaw, który okres świetności przeżywał pewnie jakieś trzydzieści lat wcześniej. Zresztą jak wszystko dookoła sprawiał wrażenie starego, zniszczonego i nigdy nie naprawionego czy konserwowanego. Pomiędzy blokami znajdowały się wąskie przejścia. Ten zamknięty układ wprowadził mnie w stan blokerskiej klaustrofobii.

Gdybym zapalił jointa nie będąc świadomym, iż znajduję się w mieście centralnej Ukrainy, pomyślałbym, że pewnie po nocnej imprezie wylądowałem u kogoś na Bródnie w Warszawie. Mieszkanie, w którym przyszło mi zamieszkać nie różniło się zbytnio od przeciętnego biednego mieszkania z jakiegoś miasteczka w Polsce. Może z wyjątkiem dywanów na ścianach i prawosławnych ikon.

— To co, Batrucha, wychodzimy coś zjeść? Do baru albo sklepu, gdziekolwiek? Windą czy po schodach?

— Dawaj, Adam, zejdziemy po schodach a windą wjedziemy, gdy będziemy wracać.

Schodząc mogłem się w końcu przyjrzeć klatce schodowej. Pokonywana wczoraj w ciemnościach robiła lepsze wrażenie niż za dnia. Przynajmniej nie było widać tego syfu, odrapanych ścian, dziur i ubytków w ścianach. Za to, o dziwo, panujący tam smród odczuwałem mocniej w nocy, może dlatego, że wtedy nic nie widziałem. W środku, jak i na zewnątrz, blok sprawiał wrażenie, że nie był remontowany od trzydziestu lat.

Znaleźliśmy się na jakiejś centralnej ulicy rejonu. Nie był to weekend ani pora, o której wracają ludzie z pracy i szkół, a mimo tego wszędzie, gdzie spojrzałem, otaczali mnie ludzie. Skąd ci ludzie? Gdzie zmierzają? Dlaczego nie są w pracy czy szkole? Może to jakieś święto? Zapytałem Witalika czy to jakieś święto dzisiaj, że pełno ludzi na ulicach. Odpowiedział, że nie i że to normalne.

— To właśnie w Polsce jest nienormalne, że ich jest tak mało — oświadczył Witalik. Zastanawiałem się, gdzie się podziali wszyscy ludzie.

Podejrzewałem, że to może przez bezrobocie, ale sądząc po ilości osób na ulicach musiałoby sięgać z dziewięćdziesiąt procent. Poza tym nie wyglądali jak bezrobotni. Wszyscy byli opatuleni od stóp do głów, ubrani przyzwoicie, a niektórzy nawet bardzo modnie. Ludzie bez pracy raczej siedzą w domu, pogrążeni w swoich depresjach i braku pieniędzy. Rozważałem jeszcze taką hipotezę, że wszyscy ci ludzie uciekają z domów na ulice z powodu braku prądu, wody czy ciepła w mieszkaniu. Zagadka.

Mimo mrozu i śniegu na ulicach, dało się odczuć energię panującą w tych ludziach. W sklepach, sklepikach czy na bazarku, które odwiedziliśmy, też było od chuja ludzi i aby coś kupić, trzeba było swoje odstać. Nie cierpiałem tego i nie cierpię do dziś. Zazwyczaj moje zakupy począwszy od pierwszego dnia kończyły się tak, iż wchodząc do jakiegoś dużego supermarketu, chodziłem po nim tak długo, aż nie wypełniłem wózka sklepowego po brzegi, a mogło to trwać i godzinę, lecz kiedy dochodziłem do kasy i czekałem w kolejce więcej niż dziesięć minut, zaczynałem klnąc jak szewc, głośno aby wszyscy słyszeli, jakbym chciał obwieścić swoją dezaprobatę i porzucałem koszyk nawet jeśli były przede mną tylko dwie lub trzy osoby i wychodziłem wkurwiony z niczym.

Idąc z Bratuszką chodnikiem, czułem się jak na jakimś bazarku a nie na ulicy. Przypominało to chodzenie po Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie, kiedy zmieniono go na największy bazar Europy. Z barami było podobnie. Była godzina trzynasta gdy weszliśmy do jednego z nich by coś zjeść, a tu nic z tego, nie było wolnych miejsc. Poczekaliśmy więc kilka minut, po czym zacząłem siarczyście klnąć i wyszliśmy z niczym, nadal głodni. Bratucha też klął tak siarczyście, że takich przekleństw jeszcze u niego nie słyszałem. On jednak nie klął dlatego, że wyszliśmy o pustych brzuchach, tylko, jak się domyśliłem, że w barze w większości siedziały młode dziewczyny. Cytując Witalika po statystyce, “sześćdziesiąt pięć procent gości stanowiły dziewuszki”. Oj, długo tak przeklinał i ujadał namawiając żebyśmy wrócili do tego baru. Aż zaszliśmy do następnego, gdzie jadaczka mu się zamknęła, bo statystyka była podobna jak w pierwszym. Średnio na jednego faceta przypadały dwie kobiety, w większości młode dziewczyny. Bratucha nie czekając na mnie podbiegł do jedynego wolnego stolika i z bananem na twarzy zawołał:

— Adam, Adam, dawaj, wolne.

— A co ty, Bratucha, tak pognałeś? Taki głodny jesteś? Przecież jesteś taki chudy, że jak popatrzeć na ciebie to miska ryżu powinna ci starczyć na tydzień.

— Nie, Adam. Ja dbam o ciebie. Musisz się dobrze odżywiać, skoro zawsze tak ci zimno.

Śmialiśmy się obaj wiedząc, o co tak naprawdę chodzi. Pierwszy raz od czasu jak zawitaliśmy do ojczyzny Witalika, widziałem go tak ożywionego i podnieconego. Można było odnieść wrażenie, że potrafi wykręcić głową trzysta sześćdziesiąt stopni.

— Bratucha… Bratucha! — powtórzyłem, bo nic nie dochodziło do niego. — Dyskretnie, bo zaraz połkniesz język i ci głowa odpadnie. Poza tym wyglądasz jakbyś od dziesięciu lat nie dymał. Jeszcze wezmą nas za jakiś zboczeńców.

Troszkę to poskutkowało, lecz nie na długo. Co i raz musiałem go powstrzymywać, bo rozbierał te dziewczyny wzrokiem. Pomyślałem, że rzeczywiście chłopak dawno nie dymał. Zamówił mi jedzenie, a sobie piwko, ja jadłem, a on pił podśpiewując swoje tarataratara i kręcąc szyją jak fakir wężem.

Później dowiedziałem się, że gdy jeszcze Ukraina należała do ZSRR, Czerkasy w statystyce były na pierwszym miejscu pod względem liczby kobiet przypadających na jednego mężczyznę. O ile dane były wiarygodne, na jednego mężczyznę przypadało tu wtedy 2,24 kobiety. Starałem się szybko jeść, by Bratuszka nie przekroczył swoich trzech magicznych piwek, ponieważ z całą pewnością do mieszkania wracałbym sam. I tak się stało. Tarataratara postanowił zapolować, ale chyba na komary, których zimą i tak nie było.

Wychodząc troszkę podkurwiony, ale nie zdziwiony zbytnio, nawet pożałowałem Bratuszki. Wiedziałem, że z dużym prawdopodobieństwem (tak dziewięćdziesięciu paru procent) nic z tego mu nie wyjdzie. Znałem już Bratuszkę jakieś dwa lata i nigdy mu nie wyszło. Nie licząc prostytutek, z którymi za pieniądze też mu nie zawsze wychodziło. Na panienki reagował podobnie jak na musorów, po prostu zastygał jak przed Bazyliszkiem. Dużo o nich mówił, o tym jak je… i tak dalej, jaki on jest i tak dalej, a jak przychodziło pogadać, to milczał ze strachem w oczach lub reagował agresywnie, co kończyło się wezwaniem musorów za nagabywanie dziewczyn i kolejnym, jeszcze silniejszym stuporem. Dlatego nigdy z Bratuszką nie chodziłem na tak zwane dupy. Za bardzo się różniliśmy w stylu podrywania i estetyce piękna. Bratuszce wszystko się podobało, co miało cipkę i nie uciekało na drzewo, mi nie do końca. Cipki lubię i lubiłem, ale ładne i zmysłowe.

Po rekonesansie najbliższego otoczenia miejsca, w którym zamieszkałem, byłem zadowolony. Po pierwsze wszystko, czego potrzebowałem znajdowało się praktycznie pod nosem. Sklep, poczta, bar, bank, kantor i cafe internet, który mieścił się w moim bloku. Jeszcze tylko musiałem tak wyczuć godziny wyjścia, aby unikać kolejek w sklepach czy supermarketach.

Zajrzałem do windy, którą jeszcze nie zdecydowałem się ani wjechać do góry, ani zjechać na dół. Winda nie dość, że była w opłakanym stanie, brudna i zniszczona, to wydawała straszne odgłosy słyszalne z mieszkania, jakby zahaczała i ocierała się o ściany. Może jeszcze bym to przełknął i pokonał strach przed przejażdżką tym cudem, lecz dziura w podłodze była na tyle wielka, że z łatwością utknęłaby w niej moja noga. Wiedziałem, że ten strach pokonam jedynie w momencie, kiedy połączę wielkie zmęczenie z wielkim upojeniem alkoholem. No, ale nie byłem ani zmęczony, ani pijany. Po maleńku wszedłem więc sobie po schodach na siódme piętro, myśląc jak tam sobie radzi Bratuszka i czy wróci dzisiaj, bo z pamięcią też u niego kiepsko, gdy wypije.

Siedząc już w mieszkaniu i czekając na Bratuszkę, zastanawiałem się, czy to był dobry pomysł, by wybrać akurat Ukrainę na miejsce, w którym miałem spędzić trzy następne miesiące swojego życia. Przecież mogłem wybrać i wyjechać gdzieś, gdzie jest cieplej. A nie siedzieć w maleńkiej kuchni i grzać się ciepłem palników kuchennych zatruwając się przy tym dwutlenkiem węgla. Żeby się nie rozkleić, przejrzałem fanty, które udało mi się przynieść do domu. Kawa, mleko, papierosy różnych marek, których jest dużo więcej niż w Polsce. Starałem się przeliczyć kurs hrywny do złotówki i porównać ceny w sklepach. I im bardziej skrupulatnie wyliczałem, ile kosztuje paczka Cameli czy Parlamentów, których w Polsce nie było, tym bardziej mi się podobało. Papierosy były minimum trzy razy tańsze niż w Polsce. Inne produkty podobnie. Już tak bardzo żal dupy mi nie ściskał, że nie wyjechałem do ciepłych krajów, ponieważ nie przypominam sobie żadnego ciepłego kraju, gdzie byłyby tak niskie ceny. No chyba, że środkowa Etiopia czy Erytrea, ale tych produktów tam bym nie uświadczył. Może mleko, ale pewnie kozie, a jakbym chciał zapalić, to pewnie akacje na ognisku. I w ogóle pewnie by mnie po jakimś czasie zjedli jako pożywne tzw. białe mięso. A zima? Mróz? Brak światła? Śnieg? Przeżyję, nie takie rzeczy się przeżywało. Wszystko jest na miejscu, właściwie pod przysłowiowym nosem. Postanowiłem więc te najbliższe trzy miesiące zadekować się w domu i wychodzić z niego tylko po niezbędne produkty.

Tylko, aby przeżyć te trzy miesiące na wpół zamknięty i odseparowany od światła zewnętrznego i mieć w miarę dobrą kondycję psychofizyczną, muszę znaleźć dostęp do jointów. Szansa by to ogarnąć była, zwłaszcza po odkryciu w pociągu pustych filterków po lolkach. Jeżeli tutaj palą jointy, to nie czy, tylko kiedy załatwię sobie do nich dostęp. Wiedziałem też, że Bratucha mi w tym nie pomoże, ponieważ nie ma o tym żadnego pojęcia i z używek zna się tylko na piwku, i to tylko “Obłoń”.

Jakiś rok wcześniej siedziałem w mieszkaniu na Ochocie i paliłem ostatniego skręta. Pomyślałem, że Bratuszka, z którym się już trochę poznaliśmy, bo prawie rok przepracował dla mnie, jest na Ukrainie i że zaraz wraca, a że wiedziałem, iż Ukraina jest znana na świecie z czarnoziemów, to uznałem, że muszą tam hodować na tej czarnej, żyznej ziemi świetną gandzię. Nie zastanawiając się ani minuty dłużej wystukałem numer do Bratuchy:

— Dzień dobry, Bratuszka. Kiedy wracasz?

— Priviet, Adam. Za trzy dni.

— To dobrze. Posłuchaj Witalik, mam dla ciebie dużo pracy, dobrze płatnej.

— O bardzo jestem rad, Adam. Będę na pewno, Adam.

— To posłuchaj mnie Bratuszka uważnie. Dam ci zarobić te pieniądze pod warunkiem, że przywieziesz mi dużo dobrej marihuany.

— Ojej, nie mogę, nie ma skąd, to niemożliwe.

Z góry wiedziałem, że taka będzie jego odpowiedź, dlatego zacząłem rozmowę od zachęcenia go dużymi pieniędzmi do zarobienia.

— Bratuszka, nie przywieziesz dobrego stuffu, to nie zarobisz. Znajdę do współpracy kogoś innego. Prosto i na temat, znasz mnie i wiesz, że tak będzie.

— Dobra, dobra. Wszystko załatwię. “Będzie pan zadowolony”.

— To do zobaczenia za trzy dni. Gdy będziesz na Dworcu Zachodnim w Warszawie to zadzwoń, wyślę po ciebie taksówkę.

Minęły trzy dni, Bratucha dzwoni z dworca:

— Adam, możesz zamówić taxi, jestem.

— Jasne, a masz dla mnie niespodziankę?

— Mam, mam dużo i będziesz zadowolony.

Zamówiłem taksówkę, przygotowałem duże bletki, filterki, wyjąłem bongo, wysypałem słodycze na stół, żeby mieć je pod ręką jak złapie mnie gastro. O niczym nie zapomniałem. Bratucha zawitał w moje progi obwieszony płóciennymi torbami i reklamówkami w kratę. Przywitaliśmy się serdecznie. Nie ukrywałem podniecenia i szczęścia, iż zaraz zapalę świetnej jakości marihuanę, wyhodowaną na czarnoziemach Ukrainy. Bez ogródek i wstępnych ceregieli powiedziałem:

— To dawaj, co mi przywiozłeś.

Bratuszka wygrzebał z tych płóciennych toreb dwa duże, dobrze zabezpieczone czarne worki. Sądząc po ich wielkości szacowałem, iż to może być i parę kilogramów.

— Oj, to się postarałeś, Bartucha. Nie trzeba było aż tak ryzykować, wynagrodzę ci to — kadziłem mu, ciesząc się, że nawet będzie można zarobić na tym. Przecież ja tego nie spalę przez dziesięć lat.

I co? Po otwarciu, a raczej rozerwaniu czarnych wielkich worów, wyskoczyły mi krzaki dzikiej konopi, dosłownie krzaczory wyrwane z korzeniami, z których jeszcze sypał się piach i spierdalały z nich żywe stworzonka. Przywiózł mi do domu pięć wielkich krzaków samosiejek. Jestem wygadanym facetem i zazwyczaj zawsze wiem, co powiedzieć, ale wtedy zatkało mnie totalnie.

Jak stałem, tak padłem na fotel i nie miałem pojęcia, co ja mam zrobić, jak zareagować, czy się śmiać, płakać, krzyczeć na niego czy pogłaskać po głowie z litości, że stoi przede mną największy idiota na ziemi.

Witalik zaczął coś mówić, chyba zadowolony z siebie, lecz tylko położyłem palec na ustach, aby zamilkł. Zabrałem te worki, wypierdoliłem na balkon i udałem, że to nigdy nie miało miejsca, natychmiast wymazując całe zajście z pamięci.

— Jak tam Bartuszka? Jak minęła podróż? — zapytałem standardowo.

Coś jeszcze próbował mówić o krzaczorach, ale kategorycznie mu zabroniłem. Dopiero po jakiś trzech dniach nabrałem odwagi, przygotowawszy się wcześniej psychicznie, by zajrzeć do tych reklamówek, które wyjebałem na balkon. Chyba mając nadzieję, że to nieprawda i że znajdę wszystko w tych ciemnych worach, ale nie to, co zobaczyłem trzy dni wcześniej. Niestety, krzaki samosiejki wyrwane z korzeniami grubości kciuka nadal tkwiły na balkonie. Jakim sposobem facet, który praktycznie mdleje na widok musorów czy straży granicznej, przewiózł przez granicę żywe krzaki marihuany?

Wyobraziłem sobie Bratuszkę siedzącego na tyle pełnego ludzi autobusu, trzymającego na kolanach pięć krzaków konopi, oblanego potem i patrzącego jak idą w jego stronę celnicy. Nie, to niemożliwe. Na sto procent Bratucha zszedłby z tego świata w takich okolicznościach. Najwidoczniej fiutowi tak zależało na obiecanych pieniądzach, że po przekroczeniu granicy wyszedł z autobusu i zerwał jakąś samosiejkę, która rosła fartownie przy drodze. No, ale przynajmniej brawo za inicjatywę. Także wiedziałem, że jak mam sobie załatwić coś do palenia, to mogę liczyć na siebie, a nie na tartaratra. Muszę go tylko wypytać o te filterki znalezione w bańce po wołowinie, bo nie dają mi spokoju. Przyszedł wieczór, Bratuchy jeszcze nie było, czyżby wreszcie mu się udało i zaliczył coś świeżego prócz ręki? Nie, nie możliwe. A może jednak? Nie. Wpatrując się w telewizor i przeskakując z kanału na kanał, miałem nadzieję, że trafię na jakiś polskojęzyczny program. Niestety, na żaden nie trafiłem. Natomiast po paru godzinach przełączania kanałów, zacząłem dostrzegać różnicę pomiędzy rosyjskim a ukraińskim. Co prawda, nie wiedziałem jeszcze wtedy, który jest który, lecz wiedziałem już, że się różnią. Dobrze, że choć brzęczał telewizor, przynajmniej nie czułem się tak bardzo sam. Nawet pomyślałem, że może ten czas poświęcę na naukę języka? W końcu i tak nie mam nic do roboty. Pytanie tylko, który wybrać? Tu zdałem się na czas, przypadek i czy w ogóle będzie tak naprawdę chciało mi się uczyć jakiegokolwiek języka, skoro jestem tu tylko szybkim gościem?

Teraz trzeba raczej się zastanowić, jak załatwić sobie stały dostęp do zielonego strumyczka, czyli marihuany. Problem rozłożyłem na czynniki pierwsze. Mianowicie, co powinienem robić a czego nie, co ma większą szansę powodzenia a co mniejszą, gdzie jest mniejsze zagrożenie a gdzie większe. Mógłbym zacząć od sprawdzonej metody, czyli zaprzyjaźnienia się z jakimś taksówkarzem, ale wiąże się to na początku z dużymi wydatkami i czasem. Zaprzyjaźnić się z taksówkarzem można tylko w jeden sposób. Przez okres minimum dwóch tygodni uczynić z niego prywatnego szofera, a jego samochód służbowym samochodem. Zaprzyjaźnić to inaczej dawać mu przez ten czas zarabiać na sobie każdego dnia tyle, ile zarabia w Nowy Rok licznik razy trzy. Inaczej jak przez pieniądze się nie zaprzyjaźnisz. Idea marna i pomysł również. Po pierwsze duży koszt, choć do zaakceptowania, przeliczając kurs hrywny i cenę za kilometr.

Problem następny, który się pojawia, to gdzie kurwa jeździć tą taksówką i po co? Nie mam żadnych spraw, biznesów, znajomych w tym mieście. Przecież nie będę codziennie brał parę czy paręnaście kursów na dworzec kolejowy, który jest jedynym miejscem w tym mieście, które znam prócz adresu mieszkania, w którym przebywam. Branie kursów turystycznych, jak ja to nazywam, po mieście czy poza nie w celu jego poznania zimą jest zbyt ekstrawaganckie i dziwne nawet jak dla mnie. Nie mówię już o taksówkarzu, co by pomyślał o moim stanie psychicznym. W dodatku po tych drogach, w tych korkach, po tygodniu takiej jazdy nie potrzebowałbym jointów, a dobrego psychiatry. No i kwestia znajomości przeze mnie języka, bez różnicy czy rosyjskiego czy ukraińskiego. Nie znam żadnego poza paroma słowami. Mam mu puścić w samochodzie muzykę Boba Marleya i gestami przeplatanymi ze słowem marihuana, które chyba zna każdy niezależnie od długości i szerokości geograficznej, pytać: Ty wiedzieć gdzie jest? Ty mnie tam zawieźć? Przecież facet mnie zawiezie od razu pod komendę lub wypierdoli w czasie jazdy z samochodu. Nie, taksówkarze odpadają.

Druga opcja to ochroniarze w klubach i dyskotekach. Z doświadczenia i praktyki mogę stwierdzić, że ponad sześćdziesiąt procent ochroniarzy z klubów i dyskotek handluje prochami bezpośrednio lub pośrednio będąc w spółce z dilerem w środku. Ale może raz czy dwa razy spotkałem się z przypadkiem, że ochroniarz z klubu nocnego ma w swojej ofercie marihuanę. Tam można kupić prochy, takie jak koks, extazy czy amfetaminę, co mnie zupełnie nie interesowało. Gdybym miał spędzić trzy miesiące na speedzie czy koksie, zamknięty w mieszkaniu, to pewnie co dwa dni bym demolował tę kawalerkę, chcąc się pozbyć energii i euforii lub co gorsza chcąc powstrzymać się od zrujnowania nie swojego mieszkania biegałbym całymi dniami po klatce z siódmego piętra na parter i z powrotem, co zapewne by się skończyło wezwaniem przez sąsiadów policji, a ta by wezwała kaftan bezpieczeństwa. Zakup prochów od ochroniarza z dyskoteki czy klubu też się wiąże z czasem, który musiałbym poświęcić na to, aby taki bodyguard mnie zapamiętał, a dyskoteki przecież nie są czynne codziennie, tylko w weekendy. No i jeszcze jakbym zrobił nieodpowiednie podejście, to mógłbym dostać ostro po ryju. Tak więc ochroniarz dyskotek i klubów odpada.

Trzecia opcja: dziwki, prostytutki. To już dużo prostszy sposób i w odróżnieniu od dwóch pozostałych, szybki, w miarę bezpieczny i chyba najtańszy. Dziwki, chcą czy nie chcą, są z półświatka lub ocierają się o niego i z pewnością jak dobrze zagadać i ekstra zapłacić, mogą pomóc. Kwestia tylko: skąd wziąć dziwkę? Tu mogą pomóc taksówkarze, ulotki, jeżeli takie są, ochroniarze i ogłoszenia w internecie, a cafe internet mieści się akurat w moim bloku. Teraz kwestia języka, ale tu mi pomoże Bratuszka. Ten pomysł wydał mi się najbardziej prawdopodobny i rokujący największe szanse powodzenia. Można jeszcze by zaczepiać na ulicy czy w jakimś barze małolatów, którzy z pewnością palą jointy, lecz może bym namierzył ich latem, gdzieś w parku czy nawet wyczułbym zapach zioła, ale nie zimą, gdzie się pewnie pochowali po klatkach schodowych. Poza tym zaczepiać małolatów na osiedlu, nie znając języka, to zbyt ryzykowne. Gdyby było ich więcej, to wtedy duże prawdopodobieństwo, że by mnie skroili lub co gorsza rozniosła by się plotka po osiedlu, że jakiś obcokrajowiec zaczepia porządną młodzież i wtedy wzięliby mnie za jakiegoś zboczeńca. Ten pomysł odpada na sto procent. Jeszcze jeden pomysł, jaki mi przyszedł do głowy, to załatwić sobie jointy od chłopaków, których znam na Ukrainie. Dokładnie dwóch Tarasów z Zachodniej Ukrainy, których poznałem w Warszawie jak negocjowali w moim imieniu przy konflikcie z Gruzinami. Oni na pewno by mi temat pozytywnie załatwili, lecz Batrucha, który też należał do tej grupy negocjatorów, przestrzegał i zabronił mi kontaktu z nimi, strasząc, że to bardzo źle może się dla mnie skończyć. Także ten pomysł również odpada. Ogarnąłem wszystkie alternatywy zdobycia zielonego, przefiltrowałam za i przeciw, i postanowiłem poszukać dojścia do zielonego źródełka przez dziwkę.

Tymczasem minął wieczór, minął dzień, Bratuchy ani śladu. Trzy dni później wrócił i to z kim!! A dokładniej nie z kim, tylko z czym. Z pizdą pod okiem. Zawsze to jakaś pizda. Zmarnowany, jakiś poturbowany, wychudzony, spragniony i głodny jak kot powracający po parodniowej marcowej eskapadzie. O nic nie pytałem, pozwoliłem mu spokojnie wylizać rany i wyspać się. Co miałem pytać wiedząc, że żadnej kotki nie przytulił. Gdyby choć otarł się o przysłowiową kotkę, już w drzwiach usłyszałbym tarataratara i pewnie resztę tygodnia też byłoby grane tarataratara. A tu cisza, a jakby bardziej wsłuchać się w tę ciszę, która przyszła z Witalikiem, to usłyszałbym marsz żałobny. Tak patrząc na tego śpiącego, pokonanego kota, doszedłem do wniosku, że jednak nie będę tych dziwek załatwiał z jego pomocą a zrobię to samodzielnie. Następnego dnia wychodząc na zakupy kupiłem mnóstwo gazet licząc, że jakimś cudem, jak kiedyś w Polsce, znajdę w którejś z nich na ostatniej stronie ogłoszenia towarzyskie, jak je wówczas nazywano. Niestety, nic takiego nie znalazłem, może i jakieś były, lecz nie rozszyfrowałem kombinacji liter obcego mi języka. Charakterystycznych obrazów czy grafik, na przykład nagich biustów nie było. Jedyne na co trafiłem, to zdjęcia jakichś wpół rozebranych dziewczyn z telefonem przy uchu i podanym numerem, ale z doświadczenia wiedziałem, że to tak zwane 0—700. Żeby nie wzbudzać podejrzeń Bratuszki tymi gazetami, powiedziałem, że tak uczę się języka. Ok. Skoro nie gazety, to internet. A skoro internet, to kafejka internetowa w moim bloku. Im więcej myślałem o trawie, tym bardziej chciało mi się palić i zapomnieć o tej pieprzonej, mroźnej, ciemnej zimie.

Od momentu, kiedy skończyłem z kokainą upłynęło już naprawdę sporo czasu i na pewno dawno straciłem swój przydomek Mister Coccine. Z czego się bardzo cieszę, ponieważ tak zaglądając sobie wstecz do swojego życia pewnie już do tej pory zamiast mózgu miałbym worek koksu. „Od worka zaczynasz w worku kończysz”. Nie mogłem przypisywać tego zwycięstwa nad uzależnieniem od kokainy swojemu silnemu charakterowi, czy zawziętości w rzuceniu nałogu, lecz nagłemu bankructwu i odcięciu od gotówki. Pozbawiony byłem nawet fantów typu zegarki, biżuteria, elektronika, które pewnie bym pomału spieniężał, by mieć na koks. Zabrano mi je na poczet spłaty długu za udano-nieudany wałek. W taki sposób przyszła śmierć dla kokainy w mojej głowie, zamachnęła się kosa na głowę, z woreczkiem spadła i koniec. Z perspektywy czasu nie wyobrażam sobie, że inaczej mógłbym wyjść z nałogu, że mogłoby mi się udać skoro wtedy nawet nie dostrzegałem problemu, a problem na pewno istniał, ponieważ zamiast zwojów mózgowych miałem zwoje w postaci zwiniętych rurek do wciągania.

Czy moje palenie marihuany też tak postrzegałem? Nie, po tak ciężkim dragu jak koks, gandzia to powiew świeżego, przepraszam zielonego, powietrza. Trawa może i robi dziury w głowie, ale one szybko, praktycznie następnego dnia się regenerują i wypełniają treścią, której zapomniałeś w trakcie palenia. Co innego z ambicją. Jak dłużej palisz trawę, częste palenie zabija ją, pojawia się lenistwo, pasywność do życia. No, ale jakiej ambicji może teraz mnie pozbyć przez te trzy miesiące? Co ambitnego mam do zrobienia, jaki plan, jaki pomysł czy postanowienia? Teraz może mi tylko pomóc, zmieniając moje życie z aktywnego na pasywne, ułatwić czekanie na wiosnę i na moment, kiedy stąd wyjadę.

A bardzo chciałem już wyjechać. Dni mijały, Bratucha nadal milczał i nic nie mówił o limie pod okiem, ja również nie dopytywałem i tak naprawdę miałem to gdzieś. Znałem Bratuchę i z dużym prawdopodobieństwem mogłem przypuszczać, łącząc fakt, iż wrócił z tym limem wyczerpany po trzech dniach, że nic innego nie mogło się wydarzyć, jak sytuacja, w której przekroczył trzecie piwo w barze, w którym go zostawiłem i sfrustrowany nieudanym podrywem stał się agresywny. Czyli bójka, interwencja musorów i zawinięcie na tak zwany dołek. No, chyba żeby mnie zaskoczył jakąś opowieścią. Bratucha jednak wciąż milczał, nie wychodził z domu i lizał rany. Ja za to ruszyłem na poszukiwania.

IV Podróż w czasie

Kafejka internetowa mieściła się w czwartej klatce mojego bloku na parterze, a raczej na pierwszym piętrze, bo jak zauważyłem parter na Ukrainie to pierwsze piętro. Wchodząc do środka poczułem się jak Guliwer w krainie liliputów. Wrażenie miałem jak przy odwiedzinach swojej dawnej szkoły podstawowej, kiedy to wchodząc do klasy dla uczniów z 1—3 nie mogłem uwierzyć, że jeszcze neidawno mieściłem się w tych muiniaturowych ławeczkach. To wprost nie do uwierzenia, iż człowiek jeszcze w sumie tak niedawno był taki z metra cięty, a może nawet z pół metra. Podobnie tu. Jeden duży pokój, przy ścianach stoły jeden za drugim, na nich komputery i mnóstwo młodych ludzi. Wszyscy spojrzeli na mnie, odpowiedziałem im wzrokiem: małolaty do monitorów. Posłuchały. Podszedłem do najstarszego kolesia i zagadnąłem:

— Internet je?

— Je, czeres czasik, one hour.

— Ok, to ja przyjść za one hour.

I tak godzinę później siedziałem przy komputerze z rosyjską klawiaturą i zastanawiałem się, co mam, kurwa, zrobić, bo oprócz litery A nic nie mogłem z niej odczytać. Kręcąc się na małym krzesełku pomiędzy małymi ludzikami, lukając im w monitory i na pana z obsługi, niemym krzykiem kurwaaaa, starałem się zwrócić uwagę, że mam problem z klawiaturą. Pan z obsługi okazał się inteligentny, bo zerkając w moją stronę domyślił się, że mam problem i wymienił mi klawiaturę na taką z angielskimi literami. Zadowolony, że zostałem podłączony w przenośni do łacińskiego świata, przystąpiłem do szukania dziwek z Czerkas.

Musiałem tylko jeszcze rozwiązać problem z kwestią prywatności wyświetlanych informacji na monitorze, bo jak ja z łatwością widziałem zawartości monitorów małolatów (wszyscy mieli na nich tę samą grę, łącznie z zarządzającym kafejką i z pewnością krzycząc do siebie komentowali lub wymieniali się informacjami na temat gry online, w którą właśnie grali nie używając czatu), tak oni mogli swobodnie zajrzeć w mój monitor. Nie przeszkadzałoby mi to wcale jakbym siedział wśród dorosłych, ale wśród dzieci szukać kurewek? Nawet w szczytnym celu, jak załatwienie sobie palenia, to nie wypada. Wykorzystałem więc swoją przewagę masy i objętości ciała i przytuliłem się do monitora tak, by zasłonić go z każdej strony. Z jednej łokciem, a z drugiej kurtką. Nim minął one hour wszystkie dane i informacje, które znalazłem na temat pań lekkich obyczajów, miałem zapisane na serwetce z „Championa”. Tej samej, której tak poszukiwał Bratuszka na dworcu w Czerkasach. Informacje, czyli pseudonim i to, że są z Czerkas oraz numer telefonu. Znalazłem takich numerów cztery. Posurfowałem jeszcze po polskich stronach, aby zaktualizować sobie info o Polsce i uciszyć trochę tęsknotę. Popatrzyłem nad ramionami graczy, aby dowiedzieć się w co są tak wciągnięci. Latali jakimiś statkami kosmicznymi, lokalizowali wrogów i nieustannie z kimś walczyli używając jak przystało na kosmiczną technologię laserów. Nie dla mnie. Za szybko, za kosmicznie, za kolektywnie. Dla mnie Heroes 3 to była gra, w którą się angażowałem mocno i nawet całonocnie. Tam trzeba było również walczyć, lecz nie za pomocą laserów, a czarów i mieczy. I bylem w tym po pewnym czasie zajebiście dobry.

No, ale teraz miałem ważniejsze zadanie do wykonania niż zdobycie zamku czy jakiejś bazy kosmicznej w innej galaktyce. Sprawdziłem numery zapisane na serwetce z tymi, które pojawiły się na monitorze i zaplanowałem następny krok. Musiałem wykonać telefon do pań i umówić się na randkę, lecz wpierw musiałem się pozbyć Bratuszki z chaty, by nam nie przeszkadzał. Mijał dzień za dniem w stałym rytuale, czyli dom, sklep, kafejka internetowa, dom, sklep, kafejka internetowa.

Z nudów zacząłem grać. Wybrałem „Heroes 4”, a nie grę, która miała takie wzięcie wśród stałych bywalców. Gra miała bardzo dużo wątków pobocznych oprócz głównego zadania, czyli napaści i podbicia wrogiego zamku. Szybko stałem się w tym naprawdę dobry, a nawet zajebisty. Poznałem wszystkie jej niuanse i triki, nawet na najtrudniejszych levelach. Wszystko dlatego, iż praktycznie całą zimę, którą zaplanowałem spędzić w domu, przesiedziałem w kafejce internetowej. Zaglądałem do mieszkania tylko po to, by zjeść. W międzyczasie poznałem się z właścicielem i pracownikiem tejże kafejki. Dowiedziałem się od nich w co czy o co tak naprawdę wszyscy grają. Stanowili jeden zespół, którym kierował właściciel lub pracownik, w zależności, który akurat był w pracy. Okazało się, że można było tak zarabiać wirtualne pieniądze, które jakimś sposobem zamieniano na pieniądze realne, handlując z graczami z całego świata statkami kosmicznymi, bronią laserową, napędami itp. Było tych dodatków dużo więcej i pieniądze były przyzwoite jak na ukraińskie warunki. Układ pomiędzy właścicielem kafejki a większością małolatów przychodzących do kafejki od rana do wieczora był prosty: młodzi blokersi, którzy przychodzili do kafejki, mogli grać za darmo ile wlezie, pod warunkiem, że minimum połowę czasu grali dla sojuszu kosmicznego, którym zarządzał właściciel. Nie rozgryzłem do końca, co robili tacy gracze dla sojuszu, nie interesowało mnie to zbytnio od strony technicznej. Wiem tylko, że zdobywali jakieś skille, punkty doświadczenia itp. Nie wchodząc w szczegóły, w uproszczeniu pracowali na rzecz tego kosmicznego sojuszu, co potem zarządcy zamieniali na realne pieniądze. Wewnętrzna konkurencja panująca w kafejce była silna i nie wystarczyło pykać w grę. Trzeba było trzymać poziom gry, być naprawdę dobrym. Jeżeli nie byłeś wystarczająco dobry lub miałeś złą passę przez jakiś czas, to wylatywałeś z zespołu, a na twoje miejsce już czekało dwóch innych. Śmiało mogę napisać, że w tej kafejce grała w tę grę minimum połowa młodego pokolenia z osiedla. Godzina spędzona na internecie nie była droga, o ile pamiętam płaciłem pięć hrywien. Właściciel mówił, że dużo lepiej zarabia na sprzedaży komponentów do statków kosmicznych, niż jakby pobierał opłaty za korzystanie z kafejki. Ot taka “ukraińska przedsiębiorczość”.

Kilka dni później Bratucha oznajmił, że wyjeżdża na tydzień do domu, na Zachodnią Ukrainę. Już zakładał kurtkę, gotowy do wyjścia, gdy zadałem mu pytanie, które już dawno mu powinienem zadać, a które cały czas siedziało mi w tyle głowy.

— Batrucha, wytłumacz mi skąd tyle filterków po jointach znalazłem w pociągu?

Bartucha popatrzył na mnie, uśmiechnął się i aby trzymać mnie dalej w niepewności czerpiąc z tego jakiś rodzaj sadystycznej satysfakcji, odparł:

— Jak będziesz w sklepie kupował papierosy, kup Biełomorczyki i wszystkiego się dowiesz.

Postanowiłem kupić je w drodze na pocztę, lecz najpierw musiałem zlokalizować czynną placówkę, ponieważ najbliższa, która znajdowała się przy samym bloku, była nieczynna jak moja polska komórka i abonament, którego nie opłaciłem. W dodatku już zaszło słońce i nastała wszechogarniająca ciemność. A ja prócz latarki i nadziei, że poczta po rusku czy ukraińsku brzmi tak samo jak po polsku, nie miałem nic co mogłoby by mi pomóc. Liczyłem, że przechodnie wskażą mi dobrą drogę i nie zabłądzę w tym ciemnym lesie blokowisk. Latarka przydała się już na schodach, bo nadal nie zdecydowałem się na jazdę windą, co oznaczało, że nie zabalowałem jeszcze na ostro tak, aby do niej wsiąść. Najpierw skierowałem się do sklepu po papierosy. Kupiłem do razu trzy paczki “Białomorów”. Nic dziwnego w nich nie zobaczyłem. To znaczy opakowanie nie różniło się od innych marek. No, może były uboższe graficznie i faktura kartonu, w który były zapakowane papierosy była inna, chropowata. Do środka postanowiłem zajrzeć po przyjściu do domu i tam przy w miarę normalnym świetle przyjrzeć się zawartości. Teraz najważniejsze było dotarcie na czynną pocztę.

— Zdrastwujcie. Wy pokażcie mi gdzie poczta.

— Uuu daleko, daleko tam i tam.

I tak idąc już dobre czterdzieści pięć minut po zaczepieniu z dziesięciu osób, znalazłem się, jak mi się wydawało, na innym osiedlu. Jeszcze ciemniejszym. Ostatnią wskazówkę, jaką dostałem od zaczepionego przechodnia było to, żebym szedł cały czas prosto. Bóg zapłać za tę latarkę, kolejny raz ciepło pomyślałem o taksówkarzu, który mi ją podarował. Wiedział skurczybyk, co się przyda. Tak świecąc sobie pod nogi wypatrywałem osoby, której się jeszcze dopytam, gdzie jest ta pieprzona poczta. Jakieś piętnaście metrów przed sobą zauważyłem postać, a dokładnie światełko. Przyspieszyłem kroku, by ją dogonić i nagle ku mojemu zaskoczeniu, a może przerażeniu usłyszałem tylko aaaaaaaa!! I światło znikło, a z nim postać. Nie miałem pojęcia, co się stało, lecz na wszelki wypadek z ostrożności wolałem się zatrzymać. Czy to jakiś duch? Prosto z ulicy porwało tę osobę UFO? Stałem w miejscu i nasłuchiwałem, przyświecając latarką ostatnie miejsce położenia człowieka. Miejsce, w którym mi zniknął jakby rozpłynął się w powietrzu. Zrobiłem ostrożnie parę kroków do przodu, postaci nie zauważyłem, lecz wyraźnie słyszałem aaaa, uuuuu, aaaaa, czyli odgłosy człowieka, którego coś boli oraz przekleństwa. Słyszałem już takie słowa od mocno zdenerwowanego Bratuszki. Zrobiłem jeszcze parę kroków, światło latarki skierowałem w dół i ujrzałem faceta, który tak przeklinał.

Wyglądał jakby upieprzyło mu nogi z dupą i został tylko korpus wystający ze śniegu. Podbiegłem te parę kroków do niego i nie zważając, że nie mówię w tutejszym języku, krzyczałem o pomoc i aby ktoś wezwał karetkę. Nie wiem, czy ktoś słyszał moje nawoływania, ale po pierwszej fazie paniki uspokoiłem się troszkę, gdy usłyszałam faceta. O dziwo, zrozumiałem co do mnie mówi. Cichaj, cichaj, wsio w pariadkie. Jak, kur…, w pariadke pomyślałem. Facet ujebało ci nogi do samej dupy, a ty mi mówisz w pariadke?! Cicho? Jak mam być cicho? Krzyknąłem jeszcze raz na całe gardło: pomocy, pogotowie, policja.

Nikogo nie było, nikt nie przyszedł. Nie wiem do tej pory, czy za cicho krzyczałem, czy każdy miał to w dupie, a może na tym zadupiu rzeczywiście nikogo prócz nas nie było. Facet złapał się moich rąk, poczułem smród bimbru, ale po jego geście zrozumiałem, że chce, by go złapać za tą wycigniętą w moja stronę rękę. Chwycił mnie mocno, a ja odruchowo z całych sił pociągnąłem w moją stronę, przewracając się z nim na drogę. Szybko wstałem i zaświeciłem latarką na faceta. Uff, kur…, był cały, miał nogi i to przytwierdzone do tułowia. Zaświeciłem latarką w miejsce, skąd go wydobyłem. Moim oczom ukazała się szeroka dziura. Dziura na środku chodnika dla pieszych, kurwa, dziura! Facet jakoś po minucie wstał o własnych siłach, zataczając się, ale bardziej od alkoholu niż od odniesionych ran po wypadku. Powiedział spasiba i poszedł dalej. A ja stałem jak wryty porażony tą surrealistyczną sceną i zastanawiałem się, co właśnie się stało i czy mam iść dalej, czy poczekać do świtu, bo być może tych dziur jest więcej na drodze, po której idę. Na szczęście ujrzałem po lewej stronie oświetlone logo POCZTA. Parę bardzo uważnych kroków i znalazłem się w środku. Rozejrzałem się dookoła, nie było zbyt wielu osób. Parę okienek oraz po przeciwnej stronie, kabiny z telefonami. Z pewnością po zamówieniu rozmowy w jednym z okienek udawałeś się do takiej kabiny i rozmawiałeś. Ten system był mi znany, ponieważ pamiętałem go jeszcze z dawnych czasów w Polsce, koniec lat osiemdziesiątych lub początek dziewięćdziesiątych. Podczas tego krótkiego pobytu na Ukrainie miałem poczucie jakbym przeniósł się w czasie średnio o dziesięć lat, czasem o piętnaście, a nawet dwadzieścia. Jakbym cofnął czas — pomyślałem.

W Polsce było już wiele rzeczy, technologii, nowego designu, wystroju, usług zmienionych, unowocześnionych, wymienianych na wzór Europy Zachodniej. Tu jeszcze nie i dzięki temu czułem się swojsko, nawet zaczynała mi się pod tym kątem podobać ta sentymentalna banicja. Nie zdecydowałem się zamawiać rozmowy poprzez centralę i u pani w okienku, ponieważ zauważyłem również nowocześniejszy sposób komunikacji, czyli zawieszony aparat telefoniczny na karty i monety. Wyjąłem serwetkę, wykręciłem numer i w czasie sygnału zastanawiałem się jak to rozegram i czy się zrozumiemy. Troszkę wcześniej się przygotowywałem w domu do tej rozmowy, wypisując sobie fonicznie takie słowa czy zdania jak сколько стоит один час, czyli ile kosztuje jedna godzina oraz Приходи ко мне домой, czyli przyjdź do mnie do domu. Pierwszy telefon nikt nie odbiera, drugi telefon nikt nie odbiera, trzeci telefon:

— Allo!

— Allo!

— Daswidania, nie, kurwa, zdrastwujcie pani.

— Da kurwa, a wy Polak?

— Da, ja z Polski.

Popatrzyłem na serwetkę i przeczytałem na głos:

— Сколько стоит один час.

— Pięćset hrywien za czas.

— Приходи ко мне домой.

— Ja nie panimaju was to.

To zrozumiałem nie panimaju, to znaczy nie rozumiem. Popatrzyłem jeszcze raz na serwetkę i powtórzyłem najdokładniej jak tylko mogłem i głośno:

— Приходи ко мне домой.

— Konieczno.

Tego słowa nie byłem pewien, ale zacząłem praktycznie już krzyczeć do słuchawki:

— Sumgaicka 44, Sumgaicka 44.

— Katory czas?

— O dziesiątej wieczorem, dziesiąta wieczorem, dwudziesta druga, allo.

Powtórzyłem jeszcze sekwencję, od której zacząłem rozmowę.

— Cколько стоит один час, Приходи ко мне домой, Sumgaicka 44, przyjedź na dwudziestą drugą.

— Pięćset hrywien….

Coś jeszcze mówiła, ale już nie wczuwałem się w rozmowę, ponieważ w tej bardzo ważnej konwersacji, jaką prowadziłem i na której bardzo mi zależało, by druga strona mnie zrozumiała, nie zwracałem zbytnio uwagi na otoczenie, czyli na osoby przebywające ze mną na poczcie. Dopiero jak zauważyłem, że wszyscy się na mnie patrzą i to same kobiety, to dotarło do mnie, że wszyscy mnie usłyszeli i zrozumieli. Człowiek ma taką przypadłość, przynajmniej ja, że zaczynam głośno mówić na granicy krzyku myśląc, że ta druga strona przez to lepiej mnie zrozumie. Nie wiem, czy to prawda, dowiem się o tym o dziesiątej wieczorem. Pokłoniłem się wszystkim kobietom na poczcie i spierdoliłem z niej, czując się dziwnie speszony, z poczuciem jakbym ciemiężył te kobiety. Spojrzałem na zegarek, była osiemnasta, także spokojnie zdążę do mieszkania, nawet jak mi się wydłuży droga do domu z powodu incydentu z dziurą.

Postanowiłem bardzo uważać na drodze, dobrze doświetlić drogę, aby nie zniknąć gdzieś w czarnej dziurze jak ten pijany facecik. Wracałem więc małymi krokami. W kompletnych ciemnościach wyszukując czarnych dziur, ale nie jak astronom za pomocą radioteleskopu przeczesujący bezmiar wszechświata, a zwyczajny człowiek za pomocą latareczki, przeszukując chodnik wokół siebie i bojąc się o swoje życie.

Nie bez powodu. Jak się potem dowiedziałem, to nie jedyna tak wielka dziura i nie tylko na tym obcym dla mnie osiedlu, a w całych Czerkasach można było wpaść w podobną. I nie tylko w Czerkasach. Dziury te pojawiły się wraz z kryzysem i biedą, praktycznie w każdym mieście na Ukrainie.

Nie były to leje krasowe, czy naturalne rozpadliny lub żarty dowcipnisiów. To były puste miejsca po lukach żeliwnych, które to były nagminnie kradzione i sprzedawane na złom. Nieraz jeszcze spotykałem takie dziury na terenie Ukrainy, podczas mojego pobytu. Co bardziej, jak bym to nazwał, humanitarny złodziej wsadzał dla ostrzeżenia w te śmiertelne pułapki jakiś badyl, kawał gałęzi, co tam miał, aby dziurzyska były zauważalne dla ludzi. Jednak byli i tacy, którzy tego nie robili i gówno ich to obchodziło, co się może stać z osobą, kiedy nagle wpadnie w głęboką dziurę. To kończyło się niestety śmiertelnymi przypadkami, także wśród dzieci. W czasie kryzysu nie kradziono jedynie żeliwnych luków, ale praktycznie wszystko metalowe co państwowe i niepaństwowe, nie za ciężkie i dało się ukraść, to kradziono, np. znaki drogowe, kratki od studzienek, metalowe pachołki na drodze. Jak miałeś pecha i dom z metalowym ogrodzeniem, ale bez stróża, to po przyjeździe do domu mogło się okazać, że ogrodzenia nie masz. Mało tego, miałeś psa na podwórzu i pies miał miskę metalowa czy aluminiową, też mogła zniknąć. Folklor i bieda.

Ja miałem szczęście. Doszedłem cały i zdrowy zastanawiając się, czy zrozumiałem się z drugą stroną i jakie muszę sobie jeszcze wypisać zdania z translatora po rosyjsku, by zwiększyć szansę na załatwienie marihuany. No i oczywiście, jak pani będzie w miarę wyglądać, to ją zerżnąć. Miałem jeszcze troszkę czasu, aby zajść do kafejki internetowej, spisać i przetłumaczyć słówka, które będą mi pomocne.

Usiadłem przy komputerze, wyjąłem z kieszeni opakowanie papierosów „Białomor” i zacząłem się im przyglądać. Patrzyłem na opakowanie, czytałem i starałem się odgadywać litery. Wyszło mi jak byk Biełomorkanał, czyli mają coś związanego z kanałem białomorskim. Poza tym prócz napisu to była również przedstawiona mapka, a dokładnie jakiś wycinek mapy, chyba z tym kanałem. Otworzyłem paczkę i wyjąłem papierosa, obejrzałem go z bliska, wysypałem z pudełka wszystkie, ponieważ myślałem, że pierwszy był uszkodzony. O dziwo nie, a może wszystkie były uszkodzone? Papieros składał się z pustej rurki, która stanowiła trzy czwarte papierosa i w jednej czwartej kikuta wypełnionego tytoniem. Teraz wiedziałem, co Bratuszka miał na myśli mówiąc, że wszystkiego się dowiem, gdy kupię paczkę „Biełomorów”, przepraszam “Biełomorkanał”. Przyjrzałem się papierosowi jak zegarmistrz zegarkowi, wziąłem go blisko oka i dokładnie zbadałem wzrokiem począwszy od pustej tutki. Stąd te filterki w popielnicy w pociągu, pomyślałem. To nie żadni swoi i nikt nie palił blantów robiąc filierki, to po prostu końcówka najtańszego szluga na Ukrainie. Zapaliłem, choć w kafejce był zakaz palenia, i zaraz zgasiłem najtańszego i najgorszego fajka, jakiego paliłem w życiu. Przypomniałem sobie, że oglądając jakieś kroniki filmowe z okresu II Wojny Światowej, żołnierze ruscy, bohaterowie tych filmów, też takie palili. Wygląd tych papierosów nie zmienił się od ponad siedemdziesięciu lat i sądząc po smaku i smrodzie tytoń również nie został poddany żadnym zmianom. A jednak, nie uprzedzając faktów, te słynne „Biełomorkanał” miały coś wspólnego z paleniem blantów. Zajrzałem na wikipedię, by dowiedzieć się troszkę więcej o tych papierosach z innej epoki. Nie myliłem się, że widziałem je na filmach dokumentalnych o II Wojnie Światowej. Początek produkcji tych papierosów datuję się na tysiąc dziewięćset trzydziesty drugi i od tamtej pory wygląd ani mieszanka tytoni nie uległa zmianom, a papierosy tak nazwano na cześć kanału Białomorskiego, którego budowa pochłonęła pół miliona ofiar.

Spisałem jeszcze słówka pomocne mi w konwersacji i zahaczyłem o sklep w celu nabycia koniaczku. Czekanie na dziwkę skracałem sobie nauką wypisanych słówek i popijaniem dla rozwiązania i zmiękczenia języka koniaczku lampeczka za lampeczką. Dochodziła dziesiąta wieczorem, w buteleczce ostało się jeszcze troszkę koniaczku, a ja czułem się jakbym znał już rosyjski prawie doskonale, taratartara.

Dzwonek jeden, drugi, trzeci… Spojrzałem na zegarek, równiutko dwudziesta druga. Należę do punktualnych ludzi i wymagam punktualności od innych. To, że prostytutka była też punktualna przyjąłem za dobry omen.

— Otwieram! — zawołałem podekscytowany przekręcając klucz w zamku, napominając się w myślach: Adam, ta pani przyszła, aby pomóc ci załatwić dojście do palenia, przestań szczerzyć zęby i myśleć o dupie.

Otworzyłem drzwi i jeszcze bardziej wyszczerzyłam zęby w szerokim uśmiechu, zobaczywszy komu. W progu drzwi ujrzałem dwie też szczerzące się do mnie dziwki.

— Daswidania, nie, kurwy, przepraszam, zdrastwujcie.

— Da kurwy, zdrastwujcie.

Zdziwiony, zaskoczony, ale nie przestając się szczerzyć do dwóch pań a nie jednej, zaprosiłem je gestem do środka. W końcu nie trzeba robić problemu, że przyszły dwie. Problem pojawiłby się jakby nie przyszła żadna. Także przedstawiłem się kulturalnie i pomogłem zdjąć kurtki, rezygnując z dociekania, dlaczego dwie, a nie jedna. Od przybytku głowa nie boli. Pewnie ta jakże zaskakująca pomyłka językowa w komunikacji telefonicznej i nieznajomość jeszcze języka rosyjskiego pomogła, aby z jednej kurweki zrobiły się dwie. Dziewczynom kazałem usiąść na łóżku, a sam usiadłem na krześle. Przyglądałem się im uważnie, oceniając wstępnie ich urodę, ale też nie zapominając o pierwotnej misji, jaką chciałem zrealizować. Razem wyglądały jak mama z córką. Córka o naturalnej urodzie z lekkim makijażem, a mama dobrze zrobiona.

— Koniaczku?

— Da, konieczno.

Wziąłem z szafki dodatkowy kieliszek i prawie pełną butelkę, aby rozlać na trzy osoby.

— Na zdrowie!

— Zdrowie, tysiąc pięćset — usłyszałem zanim zawartość kieliszka zaczęła mnie rozgrzewać i zanim jeszcze wykrzywiłem usta od procentów. Dobrze, że nie krzyknęły sekundy wcześniej te tysiąc pięćset, bo bym je chyba nim opluł. Nie z powodu dezaprobaty sumy, jaką wymieniły, a z zaskoczenia, że tak szybko chciały załatwić interes. Punktualne i przedsiębiorcze, pomyślałem. Tu powinna mi się zapalić lampka kontrolna. No, ale nie zapaliła, pewnie jak u większości facetów na moim miejscu. Pierwotny cel, jaki kierował mną, abym zamówił dziwkę oddalał się, a że przyszły dwie i właśnie na nie patrzyłem i rozmawiałem, przestawał być najważniejszy.

— Tak, tysiąc pięćset, za ile? Za godzinę? Za co? — zapytałem podniecony i wyjąłem z tylnej kieszeni portfel wypchany plikami pieniędzmi, aby zademonstrować, że mam dużo pieniędzy i przesłać informację, że, tego pana trzeba profesjonalnie obsłużyć, ten pan ma pieniądze, tarataratara.

Fakt, że taki wypasiony portfel mógłby mieć każdy, wystarczyło w banku, czy u walutczyka wymienić jeden studolarowy papierek, by dostać po przeliczeniu kursu sto papierków waluty ukraińskiej. Nominalnie miałeś w tym portfelu czterysta polskich złotych.

No, ale każdy lubi wypchany portfel, którego nie można zapiąć od zawartych w nim banknotów, nawet jak praktycznie są bez wartości.

Wstałem z krzesła i zacząłem jak milioner odliczać tysiąc pięćset hrywien. Niecałą minutę później jedna z dziwek trzymała w dłoni wielki plik pieniędzy jak milionerka, a mi jak biedakowi zostały trzy, może cztery papierki. Nigdy nie zamawiałem takich usług na godzinę, czy dwie. Zawsze płaciłem za dobę, aby się bawić. To jakbym chciał zamawiać dziwki na dobę na Ukrainie i miałbym płacić w hrywnach, to gruby portfel by nie wystarczył, potrzebna byłaby tu walizka. Troszkę poczułem się nieswojo, iż nie jestem już milionerem, zwłaszcza że pieniądze te i tak miały małą wartość nominalną. Fortuna kołem się toczy. Od przekazania ostatniego papierku zaczął mi tykać wewnętrzny zegarek. Godzina. Pięćdziesiąt dziewięć minut pięćdziesiąt sekund. Postanowiłem nie zaczynać rozmowy od tematu trawy i załatwienia jakiegoś dojścia do niej, tylko od wyegzekwowania usługi, za którą tak słono zapłaciłem, a dopiero resztę czasu, który zostanie poświęcić na pierwotne zadanie, z powodu którego tę dziwkę, a raczej dziwki zaprosiłem.

— To co, po koniaczku dziewczyny? Na zdrowie, a ja idę pod prysznic.

Nie pamiętałem już, czy to jest ten dzień, gdzie w kranie jest ciepła woda, ale podśpiewując Bratuszkowe tarataratara i mając w perspektywie, że obsłużą mnie dwie dupy, było mi to bez różnicy. Chwila prawdy i okazało się po odkręceniu kurka, że szczęście mi sprzyjało. Ten ciepły prysznic w całości zmył ze mnie żal wydanych pieniędzy. Opasałem dupę najlepszym ręcznikiem, jaki miałem, popryskałem się perfumami Chanel „Egoiste”, otworzyłem drzwi wychodząc na całą szerokość, aby mieć filmowe wejście i… kurewek nie było. Nie było ich w pokoju, przedpokoju, nawet w kuchni. Do łazienki ze mną też nie wchodziły. Popatrzyłem uważniej na mieszkanie, zwracając uwagę na detale. W pokoju, jak i w kuchni zauważyłem parę otwartych na oścież szuflad. Podszedłem dość szybko do stolika, gdzie zostawiłem swoją ostatnią pamiątkę starych, dobrych czasów. Naprawdę ostatni łącznik między starymi czasami a nowymi, starym i nowym mną, czyli zegarek „Hublot” za prawie dziesięć tysięcy dolarów. Zegarka nie było. Podbiegłem do drzwi wyjściowych, otworzyłem je i zacząłem nasłuchiwać, mając nadzieję, że w tych ciemnościach te kurwy jeszcze schodzą lub spadły windą na dół i teraz z połamanymi miednicami jęczą nie od posuwania ich przeze mnie i rozkoszy, a z bólu. Nic takiego nie usłyszałem, ani zejścia po schodach, ani jęków. Z tej ciszy, wkurwienia, żalu i narastającego obrzydzenia do siebie, wyszedłem na klatkę tak jak mnie Bóg stworzył i zacząłem krzyczeć:

— Wy kur… skończone, wy prostytuty zje… i tak dalej.

Im bardziej darłem mordę, tym bardziej zaczynałem zdawać sobie sprawę, że krzyczę i drę mordę na siebie, a nie na nie. Za to, że dałem się tak wydymać przez dziwki, a to ja miałem je dymać, a nie one mnie.

Przestałem drzeć ryja dopiero jak zauważyłem, że otwierają się drzwi sąsiadów. Schowałem się do domu i zacząłem szacować straty, nie mogąc przestać przeklinać i się wkurwiać. Doszło do mnie, że dziwkom za robotę należy się pochwała, a ja zasłużyłem sobie na miano frajera roku. Na szczęście nic więcej nie zginęło. Kartę do banku miałem w portfelu wraz z paszportem, a portfel miałem w spodniach w łazience. Walizki były zamknięte i były wszystkie. Możliwe, że coś ukradły Wasylewnej, ale nie sądzę. Nalałem sobie resztkę koniaku, który został i zacząłem analizować całą sytuację, ale co tu kur… analizować, czas na analizę przyjdzie, jak opadną mi emocje.

Dolewałem sobie co i raz koniaku do szklanki, nie racząc się nim a wypijając jednym duszkiem, mając nadzieję, że padnę pijany jak świnia, obudzę się następnego dnia i wszystko będzie dobrze. Jednak im więcej wlewałem w siebie alkoholu, tym bardziej trzeźwiałem, nakręcając się jak wściekły byk. Po którejś szklance wypitej pod rząd, wreszcie zacząłem się uspokajać. Kląłem tylko pod nosem na siebie, na sytuację, której byłem autorem i zasnąłem.

Kiedy otworzyłem oczy, przez pierwsze parę sekund czułem się naprawdę ok fizycznie, ale jak tylko przypomiałem sobie co się stało, wszystko wróciło z dodatkowym bólem i ciężarem głowy. Spojrzałem na stół z nadzieją, że znajdę zegarek tam, gdzie wczoraj go zostawiłem, ale nic z tego, śladu po nim nie było.

Już nie umiałem, jak kiedyś, zaklinać rzeczywistości przez oszukiwanie samego siebie. Straciłem jakiś czas temu tę umiejętność, a może przekleństwo, życia bez prawdy o sobie. Ból głowy, jaki się pojawił wraz z pamięcią wczorajszych wypadków, podpowiadał mi, że to jeszcze nie pora, aby wstać i jak mężczyzna wziąć go na barki, ale dusza, która odpowiada za kontakt z moim sumieniem potrzebowała rozmowy.

Siedząc na krawędzi łóżka starałem się unikać ostrego, zimowego, porannego światła, które uporczywie torowało drogę temu, czego nie chciałem rozpamiętywać, a co wolałem pozostawić w mroku swojej historii. Nie chodziło tylko o wczorajszy pieprzony dzień, a o setki dni, które zaprowadziły mnie do tego miejsca, do tego momentu, miasta, kraju. Coraz częściej ostatnio coś we mnie w środku duchowego, pierwotnego, o istnieniu czego już prawie zapomniałem, starało się przebić przez wiele warstw kłamstwa, oszustwa, uników, fałszywego uśmiechu, który tak naprawdę powinien być płaczem. Przebić się, wydostać, aby zaczerpnąć powietrza, dusząc się pozorem prawdy, którą tworzyłem, a którą nie można już dłużej oddychać. Czułem instynktownie i duchowo, że jeżeli tak będzie dalej, to zabiję to “coś” w sobie i już nigdy się nie dowiem, kim tak naprawdę jestem.

Zabiję sumienie, które domagało się prawdy, a które zastąpiłem przez ostatnie dziesięć lat kłamstwem. Czy wraz z płodem rodzi się sumienie, czy z chwilą popełnienia zbrodni? A moje usprawiedliwienie? Nie ma już miejsca na nie. Kolejne usprawiedliwienie będzie śmiercią sumienia, które ledwo dyszy we mnie. Już tego nie chcę, już mam dosyć życia jakby obok siebie. Chcę żyć w zgodzie ze swoim sercem i sumieniem.

Sama sytuacja z dziwkami nie była jakaś przełomowa, drastyczna, tylko któraś z kolei, która akurat stała się przysłowiową kroplą przelewającą czarę goryczy. A zegarek? Fuck off zegarek, który i tak kupiłem, aby zagłuszyć sumienie blaskiem złota, blichtru, złudzeniem, że wszystko dobrze. Ledwo już pamiętałem, co to znaczy satysfakcja po uczciwej pracy, co to znaczy zmęczony, wyczerpany, ale szczęśliwy i spełniony. Po przypadkowym odkryciu drogi na skróty, jeszcze w podstawówce, już chyba nigdy nie szukałem tej właściwej, tej pod górę z zakrętami, po której pokonaniu jesteś bardziej doświadczony, mądrzejszy i masz siłę na dalszy odcinek drogi. Tej drogi nikt mi nie wybierał, nikt nie mówił mi jak mam się zachować, jak się poruszać. Czy obowiązywały na niej jakieś prawa? Jakieś zakazy czy nakazy? Czy ruch na mojej drodze miał być lewostronny czy prawostronny? Czy trzeba przepuszczać pieszych? Nikt w dzieciństwie do tego mnie nie przygotowywał, nic nie pokazywał, tylko krzyknął, a może szepnął, by iść tej drogi poboczem na piechotę. Ja nie chciałem iść poboczem, pragnąłem iść jej środkiem, pędzić jak szalony. Już dawno zacząłem o tym myśleć, najpierw obwiniając za to, kim się stałem i gdzie jestem wszystkich prócz siebie, pochodzenie społeczne, biedę, że nie miałem ojca, wzorców i że, kurwa, zupa była za słona i że nikt mnie nie przygotował do poruszania się tą drogą. Niedawno zrozumiałem, że każda droga może być piękna i prosta. Nawet ta z wieloma zakrętami i pod górę, trzeba tylko w nią wyruszać z ustalonym celem. Jako dziecko słuchając mamy podążałem prawą stroną drogi, czy też jej poboczem, realizując wytyczone przez siebie małe cele. Punkt po punkcie, metr za metrem, pod górkę, z górki, na prostą, po zakręcie. I stało się…..Wpatrując się w najlepszych, jak mi odjeżdżają, jak znikają, zaczęło mną coś targać, zacząłem chcieć czegoś więcej od życia. To wszystko zadziało się już, a może dopiero, w szkole podstawowej, kiedy znalazłem przypadkiem drogę na skróty.

Wtedy można powiedzieć, powstała matryca wszystkich moich afer, klucz do drogi na skróty. Stało się to na początku czwartej klasy, kiedy jeszcze nie miałem osobnych nauczycieli od przedmiotów, tylko jedną panią od wszystkiego. W moim przypadku polonistkę-humanistkę, która rytualnie, nie zmieniając swoich nawyków, zawsze na pierwszych lekcjach po wakacjach, mówiła: dzieci namalujcie obrazek z wakacji, co robiliście, gdzie byliście, i takie tam pierdoły. Nigdy bym tego nie nazwał pierdołami po pierwszych wakacjach, no, najwyżej po następnych, kiedy to przeszedłem o klasę wyżej, ale nie od czterech lat malować to samo. W moim przypadku dosłownie to samo, ponieważ wyjeżdżałem na wakacje zawsze w jedno miejsce: do babci na wieś. Co, miałem znów malować tę starą chatkę, tę samą jabłonkę, tego samego kotka Brunia i starą furmankę? Co w tym ciekawego? Więc pierdolnąłem na białej kartce A4 piękny hotel, palmę kokosową, delfina i super wyścigowy samochód. Podpisałem na dole kartki „Wakacje 84, Anglia”. Oddałem pracę, zadowolony, że mogłem namalować coś fajnego i zapomniałem o sprawie. Parę dni później pani polonistka poprosiła, abym wyszedł na środek klasy. Wyszedłem, niczego nie podejrzewając. Pani stanęła obok mnie trzymając kartkę z moim rysunkiem. Już wiedziałem, że dostanę opierdol za zmyślanie i dwóję za pracę nie związaną z tematem. Spuściłem głowę i zacząłem z pokorą słuchać pani polonistki.

— Dzieci, czy wiecie, że Adaś był na wakacjach w Anglii?!

Myślałem, że się przesłyszałem, że polonistka się przejęzyczyła. Już miałem zaprzeczać: w jakiej Anglii, byłem u babuni. Podniosłem głowę do góry, aby powiedzieć prawdę i wyjaśnić dlaczego tak namalowałem, a podpis Anglia to tylko dlatego, że to jedyne słowo, które umiałem pisać, jak wtedy mi się wydawało, po zagranicznemu. Ujrzałem te wszystkie dzieciaki, moich rówieśników z rozdziawionymi jadaczkami, wielkimi oczami, pełnymi zachwytu i zazdrości. Postanowiłem nie przyznawać się. Pierwszy raz w moim życiu znalazłem się w kręgu zainteresowania. Teraz nazwałbym to, że stałem się cool, a nigdy wcześniej nie byłem cool, tylko przeciwnie. Dla większości z tych dzieciaków z miasta byłem zawsze wieśniakiem biegającym w czerwonych rajstopkach. Przez następne czterdzieści pięć minut opowiadałem wszystkim jak zajebiście było w tej Anglii i czego ja tam nie robiłem i nie widziałem. Byłem cool jeszcze ze trzy dni. To wystarczyło, abym został popularny chociaż na moment. Nic nie trzeba było specjalnie robić, wysilać się czy mieć bogatych starych czy jeansy, by wszystkich przegonić na tej drodze. Doszło do mnie, że wystarczy sprzedawać bajki. Z czasem za pomocą tych kłamstw i oszustw zostałem naprawdę niezłym aferzystą, który już zawsze chodził w markowych dżinsach, jeździł na wakacje do ciepłych krajów, miał supersamochody i był po prostu cool. Jednak jest też druga strona medalu bycia cool i podążania skrótami. Tą drugą stroną medalu jest to, że siebie nigdy nie oszukasz. Po drodze dwa razy chciano mnie zabić, torturowano mnie. Trzeci raz już się ukrywam, zmieniając kraje zamieszkania. Nie mam własnego domu, miejsca na świecie, za którym tęsknię. Mam zrytą głowę od kokainy, kompletnie rozpieprzony system wartości. Nie mam pieniędzy. Prześladuje mnie świadomość wyrządzonych krzywd. Nie wiem, kim tak naprawdę jestem. Prawie udało mi się wypalić duszę w sobie. Kurwa, dosyć, dosyć. Lecz co robić? Jeżeli nic innego nie umiem, nic innego nie potrafię? Czego szukać? Jaką drogę mam obrać? Na pewno już nie na skróty. Dobrze chociaż, że wyczuwam cel, czyli muszę dowiedzieć się kim tak naprawdę jestem.

Tak siedząc skulony w rogu łóżka odbyłem swoją pierwszą spowiedź, w której byłem grzesznikiem a zarazem spowiednikiem.

Ponownie obudziłem się w środku nocy, a może późnym popołudniem, skąd mogłem wiedzieć ile spałem i która jest godzina, jak nie miałem już zegarka, kurwa mać. A pora roku zwęziła dzień o naście godzin i już o piętnastej było ciemno. Włączyłem telewizor i zorientowałem się, że spałem ponad dwadzieścia godzin. Ta prawie przespana doba nie pomogła jednak w tym by minął kac, okropny „suszniak”, ssanie w żołądku i ból głowy, któremu udawało się praktycznie mnie unieruchomić. Przy każdym jej przekręceniu w którąkolwiek stronę, czy przy próbie zrobienia kroku w stronę kuchni, aby napić się czegokolwiek musiałem ją obejmować i przytrzymywać dłońmi by nie odpadła. Tak skurczony sam w sobie, krok za krokiem, trzymając się za głowę, doszedłem do kuchni by odkryć, że absolutnie nic nie ma do picia. Na szczęście była jeszcze woda z kranu i gówno mnie obchodziły ostrzeżenia Bratuszki i Wasylewenej, czy chłopaków z cafe internet, aby jej nie pić, ponieważ nie wiadomo, co to jest za woda i skąd. Miałem tak okropnie zasuszone ciało od koniaku, że miałem to głęboko w dupie, też kurwa nie wiadomo skąd i co w nim było. Oby tylko woda była, nawet z samego Czarnobyla. Najpierw muszę ugasić pragnienie, a potem mogę nawet świecić.

Akurat to, że mógłbym świecić może mi tylko pomóc, abym coś zobaczył w tym wiecznie ciemnym mieście. Odkręcam i nic, ani kurwa kropli, ani nawet bulgotania gdzieś w rurach, które dałoby nadzieję, że z dołu jeszcze jakąś siłą ciśnienia dopłynie na siódme piętro. Nic, nawet drgnięcia. Trudno, pomyślałem, trzeba wyjść z mieszkania, znaleźć sklep i zdobyć wodę. Ubierałam się powoli z bólem rozpatrując za i przeciw, aby zjechać windą. To ironia losu, że od samego początku unikałem jazdy windą zakładając, że tylko bardzo najebany zafunduję sobie przejażdżkę tą diabelską maszyną. Teraz jestem zmuszony w stanie wyższej konieczności trzeźwy, skacowany, z otaczającymi mnie lękami kacowymi zafundować sobie rollercoastera z dziurą po środku. No, ale innej możliwości nie było.

Prawdę mówiąc może były i to jeszcze dwie, czyli nigdzie nie wychodzić aż do pojawienia się wody w kranie, co mogłoby się skończyć moją śmiercią z pragnienia lub podjąć próbę zejścia po schodach, gdzie jeszcze może bym dał radę, ale jakbym zszedł to i bym musiał wejść, a to niemożliwe. Oceniałem swoje siły co najwyżej na pół piętra, nawet mając już zapasy zakupionej wody.

Udało mi się ubrać, założyć buty tak, aby nie spoglądać w dół, nie mając stuprocentowej gwarancji, że lewy znalazł się na prawej nodze a nie odwrotnie. Nie mogłem znaleźć kluczy od domu, więc zdecydowałem się iść nie zamykając drzwi. Każda zwłoka w czasie groziła mi śmiertelnym zasuszeniem organizmu. Wcisnąłem guzik ściągający windę, zahuczało, zazgrzytało, miałem wrażenie, że ziemia się zatrzęsła. Pięć minut później otworzyłem ostrożnie drzwi do windy. Starając się nie patrzeć w dół i trzymać się jej ścian, próbując zlokalizować na panelu literę P jak parter. Czułem przy spotęgowanym kacu, lękach i zaczynającej się klaustrofobii, że zaraz nie dam rady i pierdolnę. Włączyłem więc jeden, przypomniawszy sobie, że tu parteru nie ma. Winda zatrzęsła się, zazgrzytała dźwiękiem metalu ocieranym o metal i zacząłem zjeżdżać w dół. Zjeżdżałem w dół, a moje flaki z żołądkiem wjeżdżały do góry z całą swoją zawartością. Miałem wybór: albo zafunduje sobie krwawą łaźnię, w tym przypadku zarzyganą windę lub przeproszę się ze strachem przed dziurą pośrodku windy. Wybrałem opcję numer jeden. Rzygając tak do centrum dziury, nie wiedziałem co gorsze: czy to, że miałem poczucie, że rzygam wnętrznościami czy to, że stoję w rozkroku nad przepaścią i widzę szyb windy nieskończenie głęboki i przerażający.

Wysiadłem mokry od potu. Nie dociekałem, czy spociłem się z wysiłku, czy ze strachu. Najważniejsze, że nie wpadłem w dziurę, nie skoczyłem w rozpaczliwej sytuacji do wnętrza szybu i przede wszystkim, że lżej mi się zrobiło na żołądku. To poprawiło moje nastrojenie i kondycję, by kontynuować wyprawę ratunkową po wodę. Jednak wracając, zaopatrzony już w kilka butelek wody, wybrałem schody, co nie było łatwym wyborem, a raczej sporym wyzwaniem. Na szczęście, po opróżnieniu treści żołądka czułem się lżej i lepiej. W pierwszym odruchu wchodząc do klatki skierowałem się do windy, której już tak bardzo się nie bałem, lecz po otwarciu drzwi wiedziałem, że tym razem mogę nie dojechać na górę. Nie z powodu dziury w jej wnętrzu a smrodu trupa, poza tym jeszcze jakby ktoś zatrzymał windę po drodze ze mną w środku, to jeszcze byłoby na mnie.

Po wejściu do domu uznałem, że przyszedł czas, aby po ciężkich przeżyciach, po nieudanej akcji ze znalezieniem dojścia do zielonego źródełka, nocy, w której z przyznałem sam przed sobą, jak wygląda moje życie, trzeba przygotować nowy plan. Nie tylko na zdobycie zielonego, ale również, a może przede wszystkim, znaleźć jakiś pomysł i plan, co dalej. Najpierw jednak postanowiłem się jeszcze raz porządnie wyspać i dać odpocząć duszy i ciału. Na kacu nic nie wymyślę.

V Jestem szalony, szalony…

Czas do przyjazdu Bratuszki upływał mi na przesiadywaniu w kafejce internetowej, z tą różnicą, iż nie tylko grałem w swoich „Herosów”, ale zacząłem obserwować tak zwany rynek pracy, czyli ogłoszenia o pracę. Jakie są zarobki, dostępne stanowiska i gdzie pasuję ze swoim zawodowym wykształceniem i wyuczonym zawodem, mechanik obróbek skrawających. Chyba pierwszy raz w życiu szukałem uczciwej pracy. Szukałem to za dużo powiedziane, raczej chciałem się zorientować, o co chodzi, co w trawie piszczy. Nigdy wcześniej nie pracowałem, poza jednym epizodem, gdy byłem młodym dziennikarzem w paru poczytnych dziennikach. Trwało to może ze dwa lata, nigdy później już nie szukałem pracy, a miałem już trzydzieści parę lat.

Oprócz chodzenia do kafejki, czas mi upływał na polowaniu na gorącą wodę, by się wykąpać lub grzaniu jej na palnikach we wszystkich dostępnych do tego garnkach. Nie chciałbym już tak narzekać na te dostępne i niedostępne media w mieszkaniu jak brak wody, brak ciepłych kaloryferów, dostaw prądu, ale mocy gazu w palnikach kuchenki też brakowało. By zagrzać w pełni gar zimnej wody trzeba było czekać godzinami, a i tak woda gotowana w nim nie dochodziła do wrzenia. Na szczęście, nie robiłem prania, ponieważ zlokalizowałem niedaleko pralnię, w której dość szybko zostałem ulubionym klientem, zachodząc do niej co trzeci dzień.

Spędzając samotnie czas w mieszkaniu, jedynym przedmiotem, który odbierałem i którego słuchałem, nic praktycznie nie rozumiejąc, był telewizor, który grał non stop i grał różnie, od wystąpień polityków w parlamencie ukraińskim po ludową muzykę. Jedynym minusem tej telewizji było to, że nie można było wejść w interakcję i nie można było z nią gadać. Choć jak człowiek tyle czasu spędza samotnie w domu, to i z telewizorem potrafi porozmawiać.

Wciąż nie mogłem się do końca ogarnąć po mojej ostatniej spowiedzi przed samym sobą, rozmowy z moją duszą, z moim ja. Była to chyba taka pierwsza świadoma w życiu wewnętrzna rozmowa. Wiem, że zmiany jakie się dokonywały czy symptomy gotowości do tej zmiany pojawiły się dawno temu, kiedy przestało mi iść w interesach, a de facto w aferach, oszustwach. Te niepowodzenia w interesach tłumaczyłem wtedy nieprzygotowaniem, brakiem koncentracji, strachem wynikającym z ostatniej dużej afery, przy której mało co nie straciłem życia. Ale tak naprawdę przestałem zarabiać pieniądze i przestało mi dobrze iść, bo straciłem do tego serce, jeszcze o tym nie wiedząc. W tym fachu jeżeli tracisz serce do roboty, to nikogo nie oszukasz, ponieważ sam już w to nie wierzysz. Dobrze, że mam zabezpieczenie w postaci pieniędzy od pana Władysława i jeszcze miesiąc zanim wrócę do Polski. W Polsce podejmę decyzję, co dalej lub podejmie ją za mnie życie, któremu pozwolę rzucić we mnie ślepym losem.

W Czerkasach odkąd przyjechałem nie przestaje być zimno w chuj, ani też jaśniej. Dodatkowo w telewizji na każdym kanale, który włączę, czy przełączę widzę młodego kolesia w kąpielówkach pływającego na dętce chyba od traktora gdzieś w ciepłym morzu i pierdoli, co zrozumiałem a ja na more, czyli a ja nad morzem. Była to reklama sieci komórkowej „Kyivstar”. Nie ulegam reklamom, przynajmniej świadomie, lecz po ujrzeniu tej reklamy z kilkadziesiąt razy, postanowiłem sobie, że pojadę nad to morze. Wiem, że reklama dotyczyła sieci komórkowej, ale bardziej byłem zainteresowany i można powiedzieć owładnięty myślą w te chujowe zimowe dni, że ja nad to ciepłe morze pojadę. Tam też sobie powiem a ja na more i będę miał wszystko w dupie. Nawet zapytałem chłopaków z kafejki internetowej, z którymi przez ten czas zdążyłem się dosyć dobrze poznać, czy wiedzą jakie to more. Okazało się, że to Morze Czarne i Krym. Telefon z reklamowanej sieci też w końcu kupiłem, aby unikać wycieczek na pocztę, mając jeszcze w pamięci „faceta bez nóg”, lecz głównym powodem było zaginięcie Bratuszki, który powinien wrócić dwa tygodnie temu. Znając Bratuszkę wiedziałem, że przyjdzie spóźniony tydzień lub więcej, ale wolałem się upewnić. Okazało się, że zeszło mu się troszkę dłużej ponieważ rozstaje się z żoną i, tarataratara, musiał troszkę odreagować. Obiecał, że będzie na sto procent do końca tygodnia. Mogłem mu wierzyć, bo zbliżał się termin jego wypłaty ode mnie, tarataratara.

Spodziewany powrót Bratuszki zmobilizował mnie, żebym raz jeszcze spróbował znaleźć dostęp do zielonego źródełka. Ambicjonalnie postanowiłem, że mimo przeciwności losu, nawet jakbym sam miał zasadzić tę trawę, to zasadzę, zetnę, ususzę i wypalę jointa. Nawet gdybym miał tu siedzieć specjalnie dłużej w okresie jej wegetacji. A serio to czas przejść się na tutejszą dyskotekę, dyskretnie przyjrzeć się ochronie i zagadać o zielonym źródełku. Dyskoteka, jak zdążyłem zauważyć, znajdowała się niedaleko, przysłowiowy rzut na taśmę, po drugiej stronie ulicy i sądząc po wielkości budynku musiała być spora. Miałem jeszcze parę dni do piątku czy soboty, kiedy była otwarta. Dobrze się ten czas zazębiał z przyjazdem Bratuszki, którego chciałem zaprosić na dyskotekę i tak nieformalnie zorganizować pożegnalne tarataratara. Chciałem jakoś podnieść go na duchu po tym rozwodzie. Pokazać, że świat jest piękny i piękne dupy po nim chodzą, i że to nie pierwsza i nie ostatnia. No, może w wydaniu Witalika nie pierwsza i nie ostatnia, ponieważ to jego drugi rozwód. Liczyłem na to, że jeżeli mijam za każdym razem czy widzę w barze mnóstwo czerkawskich dziewczyn, to na takiej dyskotece będzie ich mnóstwo. Nie byłbym do końca sobą, gdybym udawał, że to jedyny powód. Drugim i najważniejszym było moje bezpieczeństwo. Nauczony już troszkę zdobytym doświadczeniem, że tutejsze dziewczyny, przynajmniej kurwy, to ostre zawodniczki, nie chciałem ponownie nie ryzykować. Oczywiście miałem świadomość, że z Bratuszką moje szanse na wyrwanie dupy spadną praktycznie do zera. No, ale nie chodziło tu o dupy, a o jointy. Przyszedł piątek, w którym to dowiedziałem się od mojego teoretycznego opiekuna, że na pewno będzie w niedzielę rano, i że kupił już nawet bilet. Pomyślałem trudno, pójdę w przyszłym tygodniu, jak dojedzie. Chęć zapalenia była jednak silniejsza. Poza tym nie miałem żadnej gwarancji, że tak się stanie. Szczególnie, że wyjeżdżając z Czerkas dawał słowo i się zarzekał, że maksymalnie wyjeżdża na tydzień. Postanowiłem więc zaryzykować i pójść sam.

W sobotę wypucowałem się, wypachniłem, założyłem koszulę i świeżutki garnitur odebrany z pralni, wyciągnęłam z dna walizki swoje najlepsze mokasynki i byłem gotowy do wyjścia. Ostatnie zerknięcie na siebie w lustro przed wyjściem i… wyglądałem jak milion hrywien. Uświadomiłem sobie jeszcze, że na dyskotece ostatni raz byłem kurwa tak dawno, że już nie pamiętam, chyba z dziesięć lat temu. Przez ostatnie naście lat jak wychodziłem się zabawić, to nie były to stricte dyskoteki dla małolatów, tylko kluby nocne, jakieś restauracje czy kluby gogo i ten strój, garnitur, biała koszula i mokasynki nie pasują na dyskotekę z małolatami. W tym stroju i latami, jakie miałem na karku, będę wyglądał pewnie jak przysłowiowy wujcio. No, ale w końcu nie idę na podryw i się zabawić, tylko w konkretnej sprawie. Załatwić dojście do zielonego źródełka.

Już przy wejściu na dyskotekę zauważyłem dwie bramki na zewnątrz, czyli dwóch barczystych, naprawdę dużych kolesi. Jednak to nie oni są potencjalnym źródłem. Zwykle rozpowszechnianiem i sprzedażą dragów na dyskotekach i w klubach zajmuje się bramka w środku lub jakiś ochraniany, oczywiście nie za darmo, klient-dealer. Tak jak przypuszczałem, dyskoteka była naprawdę duża, składała się z dwóch sal i wielkiego baru oraz miejsca, w którym można było usiąść, czegoś się napić i odpocząć między tańcami.

Przyszedłem dość wcześnie tak, aby jeszcze przed tłumem mieć dobry widok na to, co się dzieje i zorientować się w sytuacji. Tak jak w barach i restauracjach, które parę razy odwiedziłem w Czerkasach, można było od razu zauważyć, że więcej jest kobiet niż mężczyzn. No, może więcej dziewczyn niż chłopaków. Dopiero tutaj można było ujrzeć młody kwiat ukraińskich dziewczyn, piękna słowiańskiej urody. Nie byłem częstym bywalcem polskich dyskotek, ale troszkę w młodych latach na nie chodziłem jak każdy, taki etap. Mogę przyrzec i założyć się z każdym o wszystko, tylu pięknych dziewczyn w jednym miejscu nigdy nie widziałem. Sądzę, że jeżeli ktoś nie był na Ukrainie, a szczególnie w Czerkasach, nigdy nie widział takiego natężenia kobiecości, flirtu, kokieterii. To po prostu zjawiskowe na skalę nie tylko europejską, ale światową. Nie zapomniałem o głównym celu, jakim było załatwienie czegoś do palenia, nie myślałem też, aby jakąś z tych dziewczyn poderwać. Wystarczyło mi, że sobie siedziałem i patrzyłem na to zjawiskowe piękno. Od czasu do czasu rozglądając się dyskretnie za czymś dotyczącym dilerki.

Rytm był i muzyka dobra, sama noga porusza się w tanecznym rytmie. Tak dawno nie tańczyłem, że zapomniałem jak to się robi. Na szczęście za bardzo swoim ubiorem nie wyróżniałem się w tym miejscu. Oprócz ochrony w garniturach, zauważyłem jeszcze troszkę facetów podobnie ubranych jak ja. Może wśród tej młodzieży wyglądałem troszkę jak wujcio, lecz czułem się przy tych obrazach i muzyce jak ich rówieśnik. Pamiętając jeszcze straszliwego koniaczkowego kaca, tym razem postanowiłam pić napoje chłodzące bezalkoholowe. Dużo świateł, dużo kolorów, luster, świecidełek. Bar porządnie zaopatrzony, obsługa w gustownych uniformach, kanapy wygodne. Dyskoteka niczym nie różniła się wystrojem i komfortem przebywania od zachodnich klubów.

Zaczęło być dosyć tłoczno, oczywiście przeważały dziewczyny i coraz trudniej było mi skupić się na głównym powodzie mojej tu obecności. Bramkarze i sytuacje, które mogły wskazywać na dilerkę ginęły mi z oczu. Pora przejść się do toalety, gdzie prawdopodobieństwo spotkania dealera było największe. Może nie w samej toalecie, ale w jej okolicach. Ruszyłem z miejsca i zanim jeszcze wszedłem do środka poczułem rozczarowanie. O ile dyskoteka była na bardzo dobrym poziomie techniczno-designowym, to toalety jakby zatrzymały się w czasie i pamiętały komunę. Może nie wyglądały jak klatka schodowa w moim bloku czy winda, lecz ściany były odrapane i stara farba na tych ścianach, płytki na podłodze chyba tego samego koloru i faktury, co na dworcu kolejowym, czyli różowo-czerwone. Smród był nie taki jak ostatnio w windzie, którą zarzygałem, ale dał się wyczuć. Jestem estetą i takie dysproporcje, jakie zobaczyłem były dla mnie czymś, co dyskredytowało to miejsce. Nawet jakby był tu najlepszy bar, najlepsze oświetlenie i najlepszy DJ na świecie, to dla mnie już nie ma czego oceniać. No, chyba że na zero. To jak poderwać super panienkę, piękną, kobiecą, z długimi nogami i super dupcią, ze świetnym makijażem, manicure, w super stylowych, markowych ciuchach, pachnącą Chanel no 5, iść z nią do łóżka i odkryć, że ma obsrane majtki, ohyda. Toalety w dodatku były uni-sex.

Rozglądałem się za jakimś dilerem, mając nadzieję, że może sam podejdzie. Niestety, nic takiego nie miało miejsca. Zwykła kolejka do zwykłego klopa, bo łazienką tego nie można nazwać. Przynajmniej mijały mnie, co i raz piękne kobiety i jak już zwolniła się toaleta, wyszła z niej naprawdę piękna dziewczyna, naturalna blondynka o zjawiskowej urodzie, aż mi serce mocniej zabiło i podskoczyło ciśnienie. Mijając mnie uśmiechnęła się zmysłowo, jakby zapraszała do flirtu. Za bardzo chciało mi się lać od tych napojów bezalkoholowych, abym prawie uniósł się do góry i zaczął za nią frunąć, ale takiej pięknej twarzy nie zapomnę i pierwsze, co zrobię po wyjściu z toalety to ją odszukam i zaproponuję drinka. A tam drinka, postawię od razu butelkę szampana. Wszedłem do kabiny, smród się spotęgował, ale nie smród był największym zaskoczeniem. Nawet nie to, że nie było w nim tradycyjnego klozetu, tylko biała posadzka a w niej dziura. To, że obok tej dziury leżał kawał kabana, gówna w kształcie wielkiego rogala. Czar dupeczki w sensie dosłownym i przenośnym prysł. Zamknąłem oczy, zrobiłem, co swoje, czyli się odlałem, starając się nie trafić w rogalika i wypierdoliłem stamtąd jak mogłem najszybciej. Gdy znalazłem się na głównej sali, już te kolorowe światełka, muzyka, zajebisty bar i piękne kobiety nie robiły na mnie takiego wrażenia. Jakieś gówniane miejsce pomyślałem i kazałem barmanowi polać sto gram wódki, aby otrząsnąć się po tym, co przed chwilą zobaczyłem. Wypiłem i przyszło mi do głowy: a co jeżeli byłeś najebany i szedłeś na tak zwaną „dwójkę”? Jak utrzymać równowagę na kucaka? Jak się nie wpierdolić do takiej obsranej bardachy, jak przykładowo ledwie stoisz w normalnej pozycji? Tu chyba dałby radę tylko najebany Małysz.

Dopiero po jakiejś godzinie niesmak mi w miarę minął. Pomyślałem, że podobnie było w Polsce. Mowa tu nie o gównie, tylko o szczegółach początku przemian. Wszystko na zewnątrz czyste, ładne, nowoczesne, a co było mało widoczne, to zostawało jak było. Taka sama prowizorka i pokazówka. Dopiero później ludzie zrozumieli, że powinno być odwrotnie i to szczegóły budują klasę, czy prestige miejsca. Wszystko przed Ukrainą. Ponieważ nadal nie zauważyłem niczego, co by mi pomogło w znalezieniu dealera, postanowiłem, że skoro po tylu latach znalazłem się na dyskotece, to… nie, żadnego podrywania dup, że po prostu sobie potańczę przed wyjściem, a jak już będę wychodził zapytam jakiegoś ochroniarza wprost o dragi. Najwyżej powie spierdalaj, czyli idi na chuj lub w najgorszym wypadku dostanę strzała, bądź też już mnie nie będą wpuszczać, co akurat nie byłoby żadną karą. Jeden taniec, drugi taniec, świetna muzyka poczułem energię, rytm taki naturalny, można by rzec młodzieńczy sprzed lat. Już nie pamiętałem, kiedy na trzeźwo, bez dużej ilości alkoholu i kokainy tak się bawiłem. Moja muzyka, moje przeboje, wow, jeden skok, jeden piruet, następny skok…

Kolejnego piruetu już nie było. Przy ostatnim skoku poczułem niesamowity głęboki ból i zgrzyt kości, choć muzyka nadal głośno grała. Leżałem na parkiecie, trzymając się za kolano. Tłum tańczył dalej, pewnie myśląc, że zacznę tańczyć breakdance. Nie wiem jakim sposobem wydostałem się spod tego stada tańczących nóg, prawdopodobnie ktoś mi pomógł. Nie pamiętam. Mózg wyłączył większość funkcji, skupiając się na walce, może nie o samo przetrwanie, ale by opanować ból. Jak to zrobiłem, że wydostałem się w kierunku drzwi wyjściowych? Nie wiem, być może podskakując na jednej nodze? Było mnóstwo ludzi i koleś podskakujący na jednej nodze nie zwracał większej uwagi. Połowa dyskoteki podskakiwała w rytm muzyki to na jednej, to na drugiej.

Udało mi się dojść do głównej bramki, przytrzymałem się jakiegoś stolika czy krzesła, wyjąłem wszystkie hrywny, jakie miałem i zawołałem pierwszego ochroniarza, którego zobaczyłem. Pokazując mu pieniądze krzyknąłem:

— Забери мене додому, Я живу поруч.

Ochroniarz zrozumiał, co do niego mówię i widząc pieniądze w moim ręku krzyknął coś do swoich kumpli, złapał mnie pod ramię unosząc prawą stronę ciała tak, że prawa noga mi zwisała i wyszedł ze mną na zewnątrz. Ja już tylko powtarzałem jedno:

— Сумгайська 44, квартири 68.

Wiem, że ochroniarz zanosząc mnie do domu jak worek kartofli mówił, że trzeba do szpitala, lecz ja nie chciałem.

— Вам потрібно йти до лікарні.

Zaniósł mnie pod same drzwi mieszkania. Wręczyłem mu pieniądze i podziękowałem, a że wydał mi się w porządku facetem, poprosiłem go o numer telefonu na wszelki wypadek gdybym potrzebował pomocy. Miał na imię Pietja. Usiadłem na łóżku i rozdarłem prawą nogawkę by sprawdzić jak kiepsko. Było kiepsko, na pograniczu chujowo. Noga spuchła po całej długości, kolano zachodziło fioletowym kolorem. Bolało w chuj, jakby wyrywali ci parę zębów bez znieczulenia, tylko że w kolanie. Czołgając się po podłodze, doszedłem do kuchni, wyjąłem lód z zamrażarki, włożyłem go w ścierkę i obwiązałem spuchnięte kolano. Łyknąłem wszystkie tabletki przeciwbólowe, jakie znalazłem w apteczce i położyłem się na łóżku z nadzieją, że jakoś mi to przejdzie i nie jest to nic poważnego. Niestety było. Kolano było tak napuchnięte, że wyglądało jak stłuczona głowa. Cała noga przez opuchliznę wyglądała jakby przybrała na masie sto procent. Tabletki chyba jeszcze działały, bo miałem lekki haj. Może, o ironio, nie od tabletek, a od bólu, na które miały pomóc. Jak nie ruszałem nogą, ani jej nie dotykałem, dało się jeszcze wytrzymać. Wiedziałem jednak, że bez szpitala się nie obejdzie i jeżeli coś z tym szybko nie zrobię, to albo sama mi odpadnie, albo mi ją upierdolą. Wziąłem telefon i zacząłem się zastanawiać, jaki jest numer na pogotowie, jakikolwiek numer do jakichkolwiek służb ratunkowych. Nienawidzę być bezradny i raczej nie panikuję, lecz patrząc na nogę i na kolano, które dosłownie rosło jak ciasto drożdżowe na moich oczach, byłem bliski paniki.

Nie mogąc nic wymyślić postanowiłem zadzwonić do ochroniarza. Nie myślałem nawet, że może mnie nie zrozumieć. Zrozumie i przyjdzie, dobrze przy tym zarobi. Poza tym wczoraj napierdalałem po rosyjsku czy ukraińsku jakbym się tu urodził. W ekstremalnych sytuacjach mózg inaczej pracuje i jak zaistniałaby taka potrzeba, to pewnie napierdalałbym i po koreańsku. Bramkarz jednak nie dał mi szansy wykazania się moją znajomością języka oraz przespał, zapewne po nocnej pracy, szansę zarobienia pieniędzy, ponieważ miał wyłączony telefon. Pozostało mi jeszcze doczołgać się do sąsiadów, prosząc o pomoc lub dzwonić do Bratuszki. Sąsiadów zostawiłem na koniec. Wybrałem numer Witalika, przyłożyłam słuchawkę do ucha i usłyszałem charakterystyczną melodię taratraratara, ale nie w uchu, przy którym trzymałem telefon, ale pod drzwiami mieszkania. Tarataratara, tarataratara. Bóg mnie nie opuścił. Usłyszałem otwieranie drzwi i ujrzałam uśmiechniętego Witalika. No tak, przecież jest dziś niedziela!

Z tego szczęścia chciałem mu zatańczyć, ale musiało mu wystarczyć moje tarataratara. Bratuszka od razu zauważył, że coś jest nie tak, bo szczęście na jego twarzy zastąpiła troska. Swoją drogą pierwszy raz zauważyłem u Bratuszki ludzki, ciepły wyraz twarzy, bez napięcia, bez czujności.

— Co się stało Adam? Co się stało?!

Popatrzył tylko na nogę, już trzeci raz nie zapytał, tylko zaczął dzwonić.

— Bratuszka, muszą przyjechać, ja nie dam rady nawet zejść z łóżka.

— Adam wszystko będzie dobrze, zaraz ma przyjechać jakaś skóra.

— Jaka skóra Witalik? Tu trzeba chirurga, nie potrzebny mi przeszczep skóry.

Bratuszka na tyle był przejęty, że zaczął do mnie mówić po ukraińsku, czy po rosyjsku, kompletnie zapominając, że nie rozumiem tych języków.

— Ej, ej, Brat, powoli, po maleńku. Zacznij mówić do mnie wolniej i po polsku, bo, kurwa, nic nie rozumiem.

— Jaka skóra?

— Karetka, po naszemu skóra.

— To dobrze, bo już myślałem, że chcesz zacząć od dupy strony i zanim złożą mi kość już chcesz zająć się estetyką mojej nogi.

— Co się stało? Jak to się stało? Mów, spadłeś ze schodów? Winda się urwała? Mówiłem, kurwa, abyś nie wchodził do windy!

— Do windy co najwyżej narzygałem.

Nie powiedziałem Bratuszcze, że byłem na dyskotece, tylko że poślizgnąłem się na schodach. Mniej wtedy będzie pytał: a po co? a dlaczego?. Te jego mądrości, które z pewnością by się pojawiły, nie były mi teraz potrzebne. Mając we krwi manipulowanie ludźmi, wszczepiłem Bratuszce poczucie winy, że zawalił sprawę. Zaargumentowałem, że będąc moim opiekunem i biorąc za to pieniądze, powinien być wtedy przy mnie. Facet powiedział, że jedzie na tydzień, na parę dni, a przyjechał po trzech czy czterech tygodniach. To mu się należało, a że zjawił się w takiej chwili, to dziękować Bogu i Opatrzności. Nawet dostanie premię ode mnie. Przypomniał mi się od razu przypadek mojego znajomego, który służył w armii, jeszcze wtedy poborowej, jak przy pełnieniu służby wartowniczej został przyłapany na dymaniu jakiejś garnizonowej kurewki. Na drugi dzień dostał dwa tygodnie karceru i tydzień urlopu. Na pytanie: za co?, usłyszał: karcer za dymanie na służbie, a urlop za to, że dymał z karabinem na plecach i nie porzucił broni.

Szkoda było mi tych młodych kolesi, którzy dźwigali mnie znosząc na noszach z siódmego piętra schodami. Nie mieli innego wyjścia, nosze nie zmieściłyby się do windy. Dobrze, że lekarz, który zobaczył moją nogę, pierwsze co zrobił to zastrzyk przeciwbólowy. Mimo zastrzyku czułem jednak każdy stopień, każdy wstrząs jakby mi to kolano łamano ponownie.

Szpital jak szpital, wyglądał jak zwykły budynek, zwykli chorzy i zwykli lekarze, zwykły personel. Tylko jakby wszyscy, wszystko bardziej szare smutne niż w polskim szpitalu. Sprzęt medyczny, który zauważyłem leżąc na łóżku i kursując od konsultacji do konsultacji, pochodził chyba z lat dwudziestych. Nie znam się oczywiście ani na medycynie, ani na sprzęcie medycznym, ale dałbym może nie głowę, ale kolano obciąć, że podobny widziałem na filmach dokumentalnych o I Wojnie Światowej i leczeniu żołnierzy frontowych. To bieda i kryzys, na szczęście lekarze byli dobrzy i oddani sprawie, znali się na pracy, a to podstawa. Oczywiście trzeba było dać ze dwieście dolarów, aby ta wiedza pomogła i mi, bo bym kursował tak od pokoju do pokoju, od konsultacji do konsultacji aż do diagnozy, że trzeba amputować nogę. W Polsce podobnie, nie posmarujesz, szybko do zdrowia nie wrócisz.

Wreszcie zawieziono mnie na rentgen. Położono na łóżku i obłożono kamizelkami z ołowiem. Kurwa, ta maszyna przecieka! Jest dziurawa czy jak? A może wysyłają mnie na wojnę? Pojawił się wielki facet w białym tyglu, by przepchąć mnie i moje łóżko pod maszynę. Był pewnie pielęgniarzem, ale z parodniowym zarostem i wielkimi łapami wyglądał jak zbój z lasu.

Maszyna od rentgena była wielka jak pokój, siermiężna, wyglądała jak parowa. Takimi maszynami prześwietlenia rentgenowskie owszem wykonują, ale nie ludziom, tylko kontenerom na przejściu granicznym w Rawie Ruskiej, po to by sprawdzić, czy czasem nie ma kontrabandy. Ja nie jestem kontenerem i nawet nic nie połknąłem, mi tylko napuchło kolano. Dałem sobie słowo, że może nie tyle przestanę palić gandzię, ale szukać na Ukrainie zielonego źródełka już na pewno nie będę. Najpierw okradły mnie dziwki, potem rozjebałem paskudnie nogę, a teraz wsadzają mnie do jakiejś maszyny, po której pewnie zostanę Hulkiem. Jakbym chciał konsekwentnie zrealizować jeszcze trzecią i czwartą opcję tych moich poszukiwań, to przy trzeciej próbie pewnie by mnie zastrzelili. Nie dam się zabić, zapalę sobie w Polsce. Nawet jakbym sprzedał zegarek u „żyda” za jedną trzecią jego wartości, dodał do tego koszty i konsekwencje tego wypadku, to taniej by mi wyszło polecieć na Jamajkę i tam zapalić wśród palm najpiękniejszego, najsmaczniejszego i największego jointa w życiu.

Z tej wizji wybudził mnie dzwonek ostrzegawczy, że procedura się zaczęła. Zahuczało, zagrzmiało podobnie jak nieszczęsna winda. Już? Już po wszystkim? Przeżyłem! Zielonym Hulkiem też się nie stałem. Pojawił się Gajowy, odstawił mnie na korytarz i kazał czekać na lekarza. Z tych wrażeń i strachu przed maszyną, zapomniałem o bólu, który pojawił się od razu, kiedy znalazłem się na korytarzu. Bratuszka nadal był zmartwiony i opiekuńczy.

— Witalik, za ile będzie zdjęcie?

— Nie wiem, Adam. Za pięćdziesiąt dolarów?

— Brat, ja się nie pytam za ile pieniędzy, tylko za ile czasu.

— Aaa, za godzinę może. Za dziesięć minut, idę do doktora.

— Dawaj, zapalimy papierosa.

— Tu na korytarzu w szpitalu nie można.

— To dawaj do bardachy (toalety) z tym łóżkiem. Widziałeś, że drzwi w toalecie szerokie, damy radę.

I tak popalając papieroski w szpitalnym kiblu, doczekaliśmy się na wyniki, które o dziwo były szybciej, niż przypuszczał Bratuszka. Lekarz patrzył na zdjęcia nóg, dokładnie kolan, kiwał głową, cmokał i wreszcie przemówił przez Witalika, który tłumaczył.

— Prawe kolano połamane. To złamanie na pewno nie powstało, jak pan twierdzi podczas upadku ze schodów. Poza tym prześwietliliśmy Panu drugie kolano. Nie jest co prawda połamane jak prawe, lecz też jest w fatalnym stanie. Co się tak naprawdę stało, proszę pana?

— Nic, spadłem ze schodów, tak jak mówiłem. Przecież bym nie okłamywał pana doktora. Może to drugie kolano jest też w gorszym stanie, ponieważ kiedyś jeżdżąc na nartach, wywróciłem się i też mnie tak bolało jak teraz, ale nie spuchło i po paru dniach mogłem chodzić?

— Pan kłamie, ale to pana sprawa.

Kłamałem. Nie powiem mu przecież, że parę lat temu wpadło do pokoju hotelowego paru zawodowców i zaczęło mnie torturować, między innymi bić mnie po kolanach młotkiem.

— Minimum na miesiąc usztywniamy nogę, a potem się zastanowimy jak nad nią dalej pracować.

Ponownie zjawił się Gajowy i tym razem zawiózł mnie do, jakbym to nazwał, gipsowni. Tam wpieprzyli mi nogę w gips, od pachwiny do kostki. I tak, biedniejszy o następną stówkę, zostałem jednonogim rezydentem miasta Czerkasy. Tak więc joint, którego nie zapaliłem, a nawet nie zobaczyłem, kosztował mnie trzysta dolarów. Nie mogę narzekać, tylko Bogu dziękować, że w odpowiednim czasie zjawił się Bratuszka. Nie mam pojęcia jakby to wszystko się potoczyło, gdyby go nie było.

Lekarz powiedział, że przez miesiąc będę miał unieruchomioną nogę. Ok, zdejmą mi co najwyżej gips o tydzień wcześniej, a leczyć kolano będę w Polsce.

VI Jednonogi rezydent

Kolejne trzy tygodnie minęły mi głównie na wpatrywaniu się w telewizor, drapaniu nogi wszystkim, co wchodziło pod gips i tarataratowaniu z Bartuszką, który już nigdzie się nie szlajał, tylko opiekował się mną jak prawdziwy przyjaciel.

Zaczynało się robić cieplej i słoneczniej. Dni były dłuższe a powietrze i jego zapach oznajmiał, że już idzie wiosna i można pożegnać powoli zimę. Nie tylko zimę, mogę już zacząć żegnać Ukrainę, bo według moich obliczeń, odejmowania czasu i dni z kalendarza, przeszedł dzień, w którym trzeba było zadzwonić do pana Władysława i poinformować go, że właśnie skończył mi się trzymiesięczny kontrakt na wygnaniu i że wracam. Jeszcze tylko do szpitala, a dokładnie do lekarza na zdjęcie gipsu, który już nie wyglądał jak gips, tylko więzienne dzieło sztuki, bo zawsze gdy Bratuszka wypił swoje trzy magiczne piwa, brał do ręki flamaster i malował mi na tym gipsie różne wzory, rysunki i malunki. Po tych trzech tygodniach nie było już na nim wolnego miejsca. Malowidła składały się głównie z więziennych symboli i tatuaży, takich jak gwiazda ośmioramienna, róże, kopuły cerkwi, które wskazywały ile lat i za co się siedziało, postacie Matki Boskiej. Jednym słowem miałem na nodze tyle więziennych symboli, ile ciało skazańca po dwudziestu latach odsiadki w różnych koloniach karnych. Nie martwiłem się tym, w końcu to było coś ciekawszego od zwykłego gipsu.

Gorzej z Bratuszką, który zapowiedział, że ni chuja nie pójdzie ze mną na zdjęcie gipsu, bo mu wstyd i jeszcze lekarz zadzwoni po musorów. Nawet przyniósł wiadro z ciepłą wodą i gąbkę, żeby to wszystko zmyć. Nie pozwoliłem mu, ponieważ to ciekawa pamiątka. Malował, to niech się teraz jeszcze na pamiątkę podpisze. Oczywiście nie wyraził na to zgody.

Pierwszy raz po trzech tygodniach wyszedłem, a dokładnie wyjechałem na wózku z mieszkania. Wiosna, energia, brak śniegu, idzie nowe, wracam! Nawet się nie zastanawiałem, czy to prawda, że Bratuszka pożyczył wózek od sąsiada z góry, a nie zapierdolił na te parę godzin. Tak stanęliśmy przed blokiem, to znaczy Witalik stał, a ja siedziałem na wózku z usztywnioną nogą, nie mogąc się oprzeć wrażeniu, że salutuję tą kończyną jak w nazistowskim pozdrowieniu. Zapaliliśmy jednego papieroska, drugiego, wreszcie zapytałem Bratuchy:

— Ile jeszcze będziemy czekać?

— Na co?

— Na jajco, za ile przyjedzie taksówka?

— Już jedzie.

Pokazał palcem na samochód, który rzekomo miał nas zawieźć do szpitala i na pocztę.

— A co ty, Brat, zamówiłeś? Malucha? A gdzie ja mam tam się zmieścić? I jak? Kurwa, ten samochód nie ma nawet bagażnika.

Nie był to dosłownie polski maluch, lecz podobnie mały.

— No chyba, że chcesz mnie przywiązać na dachu sznurkiem i wieść jak choinkę. Przypominam tylko, że święta Bożego Narodzenia skończyły się dawno temu, debilu.

Trudno mi określić, co to był za samochód, ponieważ kompletnie nie interesowałem się motoryzacją. Poza jedną marką, o której naprawdę mogłem coś powiedzieć, czyli Mercedesie, którą z lubością w czasach prosperity kupowałem i jeździłem.

— Zamawiaj jakiegoś busa, wytłumacz dyspozytorce, jaka jest sytuacja. Chyba, że chcesz mnie uraczyć wycieczką i pchać ten wózek przez całe miasto, ale wtedy cofnij się na chatę i przynieś mi koc, bo zmarznę.

Po jeszcze jednym wypalonym papierosku jechaliśmy busem i to przystosowanym do przewozu niepełnosprawnych. Cudowny kraj, pełen skrajności, nie tylko motoryzacyjnych. Kierowca powiedział, że łatwiej będzie po drodze zajechać najpierw na pocztę, a potem do szpitala. Zgodziłem się, było mi wszystko jedno. Wjechałem na tą samą pocztę, na której krzyczałem do słuchawki i targowałem się z dziwkami. Miałem nadzieję, że nikt tego już nie pamięta i nie będzie wytykał mnie palcami. Poza tym, z tym wymalowanym gipsem, w więzienne wzory i sanitariuszem, w rolę którego wdrożył się Bratuszek, sprawiałem takie wraenie, że nikt nie miał odwagi spojrzeć w naszą stronę, a nawet jeśli to na pewno się wystraszy się warczenia Witalika.

— Halo, dzień dobry, panie Władysławie. W tym tygodniu wracam.

— O, witam pana. W obecnej chwili to niemożliwe. Sytuacja się skomplikowała i musi pan pozostać jeszcze tam, gdzie pan jest.

— Bardzo się skomplikowała?

— Nie bardzo, lecz bardzo.

— Jak długo?

— Do końca roku. Oczywiście wszystkie koszty pokryję.

— Miłego dnia panie Władysławie.

— Miłego dnia.

Odłożyłem słuchawkę i zacząłem analizować rozmowę. Po pierwsze pan Władysław ani razu nie wymienił mojego imienia, co mu się nigdy nie zdarzało, czyli nie mógł. Innymi słowy, albo ktoś był obok i nie mógł rozmawiać, albo co bardziej prawdopodobne, obawiał się, że ktoś słucha jego rozmów telefonicznych. Po drugie muszę zostać tutaj do końca roku, czyli w Polsce musi być nieciekawie. Skoro powiedział do końca roku, to z tych ośmiu miesięcy może się zrobić i szesnaście. Kurwa, co to znaczy, że sprawy się skomplikowały „nie bardzo, ale bardzo”? Mogłem się tylko domyślać i wybierać między różnymi scenariuszami. Nie dowiem się tego, bo nie zadzwonię powtórnie. Ta niewiedza to cena jaką płacisz za tak zwaną konspirację. Możesz tylko wysłuchać komunikatu i się dostosować. Dla zasady, dla bezpieczeństwa. Podjechałem do Bratuszki oznajmiając mu, że ze zdjęciem gipsu poczekam do terminu, bo zdrowie jest najważniejsze. Bartucha wiedział w jakiej sprawie dzwonię i domyślił się jak przebiegła rozmowa. Zapytał tylko:

— Ile czasu?

— Rok.

— Bratuszka, co wiesz na temat Krymu? Jest tak zajebiście w rzeczywistości jak na tej reklamie „Kivstara” A ja na more?

— Adam, zajebiście to mało powiedziane. Jest super zajebiście tarataratara.

— To dawaj Brat. Popchnij wózeczek do baru, a kierowcy powiedz, aby poczekał na nas. Trzeba obgadać strategię podboju tego miejsca, taratarata.

Chwilę później weseliliśmy się w barze.

— To co, Bratuszka na lewą nóżkę a potem na prawą.

— Twoje zdrowie Adam.

W trakcie omawiania strategii podboju Krymu, pojawił się mały, a raczej czasowo-logistyczno-odległościowy problem. Jak Brat wyliczył i zsumował, wykazując się znajomością prawa emigracyjno-pobytowego, tak czy owak, za dwa dni trzeba mi będzie wyjechać z Ukrainy i przekroczyć jej granicę choćby tylko na pięć minut. Kończy się trzymiesięczny termin przebywania non-stop jako rezydenta na terenie jego kraju. Po przekroczeniu tego terminu będę miał problemy z ponownym wjazdem do niego. W najgorszym przypadku mogą mnie deportować. Po tej informacji na trzecią nóżkę już picia nie było. Obydwaj zrozumieliśmy, iż muszę wyjechać, a przed wyjazdem muszę zdjąć gips.

W pierwszym szpitalu, w którym mi go zakładano, odmówiono mi jego zdjęcia przed ponownym prześwietleniem dodając jeszcze do tego, że jestem pod wpływem oraz że z dokumentacji wynika, iż najwcześniej mogą mi go zdjąć w połowie marca. Nawet za magiczne sto dolarów, które zawsze tak pomagało. To, że zazwyczaj pomagało mi to, że jestem obcokrajowcem, czyli symbolem dobrej waluty i dobrego zarobku, tym razem przeszkodziło. Gips przed terminem mogę sobie, co najwyżej, zdjąć za pomocą młotka i nożyczek. Spotkany na korytarzu Gajowy wytłumaczył nam skąd ten opór ze strony lekarzy. Dwa tygodnie temu była niezła afera i to właśnie z Polakiem, który dogadał się z ordynatorem jednego z czerkawskich szpitali. Ów ordynator dogadał się z chirurgią i Polakowi wystawili bardzo mocne dokumenty o przebiegu jego leczenia i historii choroby, licznych złamań praktycznie wszystkich kości, na czele z przemieszczeniem mózgu w czaszce oraz długotrwałą hospitalizacją.

Ordynatora szpitala do afery wciągnął komendant drogówki, przedstawiając mu, że wszystkie dokumenty z wypadku Polaka już ma. Zabezpieczony wrak samochodu, który uderzył w drzewo, zeznania naocznych świadków, zdjęcia z wypadku oraz raport straży pożarnej, którą już załatwił. Ponoć mieli dostać do podziałkowania się za tę polsko-ukraińską robotę dziesięć tysięcy dolarów, a Polak sporą sumę z ubezpieczenia zdrowotnego. Pieniądze z ubezpieczenia Polaka musiały być naprawdę spore, ponieważ ubezpieczyciel przysłał na swój koszt prywatnego detektywa, który nie znalazł w szpitalnym łóżku Polaka, który zgodnie z opisem powinien leżeć zagipsowany jak egipska mumia jeszcze przynajmniej pół roku. Tydzień później ten sam prywatny detektyw znalazł Polaka kompletnie pijanego i naćpanego w jednym z lwowskich burdeli.

— Także tutaj nie pomoże nawet tysiączek. Może będzie można coś załatwić za miesiąc.

Jakby mówił o mnie, pomyślałem. Dobra afera, niedopracowana, ale dobra i stara jak świat. Widać od razu, że facet działał w pojedynkę i zapomniał o szczególe. Mianowicie o zatrudnieniu dublera, któryby się zgodził na zagipsowanie na pół roku, czy tam na czas, który był potrzebny, łącznie z unieruchomieniem kończyn rąk, aby nie mógł w prowokacji pisać oraz szczęki, aby mówić. Za parę tysięcy dolarów nawet Bratuszka dałby się położyć w takim gipsie, o ile by miał w ustach słomkę do piwka. Znałem kiedyś człowieka z grupy wyłudzającej ubezpieczenia zdrowotne, który można powiedzieć zarobił na tym duże pieniądze. Na tyle duże, że mieszka teraz na Kubie i ma wszystko w dupie. No, ale ja nie mogę mieć w dupie i muszę coś wymyślić, a mam na to czterdzieści osiem godzin. Już nie jechaliśmy do innego szpitala wiedząc, że to nie ma sensu.

Mogłem się oczywiście zwrócić do konsulatu, a może do jakiegoś organu Ukraińskiej Administracji Państwowej z prośbą o przedłużenie pobytu z powodu złamanej nogi jako okoliczności nadzwyczajnej. Jednak ten pomysł odpadł od razu z powodu biurokracji, jaka panowała na Ukrainie, a była jeszcze większa i bardziej rozbudowana niż w Polsce. Po drugie, na co zwrócił mi uwagę Bratuszanin, po co się wychylać i być notowanym w jakiś komputerach, nie wiadomo jakich służb, skoro mam jeszcze być tu rok? Pozostał więc chyba naprawdę tylko młotek i nożyce do cięcia blachy.

W mieszkaniu dokładnie przyjrzałem się odbitej pieczęci w paszporcie z wbitą datą wjazdu na Ukrainę. Jak nic zostało dwa dni, dokładnie niecałe dwa dni, a gdzie jeszcze podróż? I to z nogą w gipsie. Moje rozmyślania przerwało wejście Bartuchy. W jednej ręce trzymał młotek, w drugiej nóż do krojenia chleba z charakterystycznymi ząbkami.

— Adam, obawiam się, że Wasylewna nie trzyma w mieszkaniu nożyc do blachy.

— Bratucha, ona nawet nie wie do czego takie nożyce służą. No, ale my wiemy do czego, kurwa, służy nóż w ząbki. Do krojenia chleba a nie gipsu, chyba że chcesz mi odpiłować nogę z tym gipsem, a młotkiem jebnąć w głowę dla znieczulenia.

— No co ty, Adam. To wszystko do zdjęcia gipsu, będę delikatny.

Popatrzyłem na twarz Bratuchy, na młotek i nóż w jego rękach i aż mnie ciarki przeszły po całym ciele. To wywołało swędzenie pod gipsem.

— Bratucha, daj ten nóż.

Wziąłem ten nóż i włożyłem pod gips. Dobrze się podrapałem, bo swędziało jak diabli.

— Ni chuja Bratucha, trzeba wymyślić coś innego.

— Dawaj, przypierdolę młotkiem chociaż raz. Żartowałem.

— Jak brałeś od dziadka wózek inwalidzki dla mnie, to nie widziałeś czasem u niego kul do chodzenia?

— Nie wiem, może ma.

— To pierdolnij się do dziadka z góry i jak ma kule, to kup je od niego. Tylko, Bratucha, nie za sto dolarów.

Dziadek miał kule, nawet nie chciał pieniędzy. Po prostu pomoc dobrosąsiedzka i pewnie jego dobry humor po koniaczku, który kupiliśmy mu w podzięce za pożyczenie wózka.

— Witalik, a teraz jedź na dworzec kolejowy i sprawdź o której odjeżdża pierwszy pociąg gdziekolwiek, byle za granicę.

— Masz tu pieniądze i pamiętaj, aby załatwić bilet w przedziale SVD, bo czeka mnie i moją nogę długa droga.

Znowu pociągiem. Życie potrafi zaskakiwać swoją przewrotnością.

— Adam, Adam. Obudź się, mamy pociąg za dwie godziny.

— Pociąg? Za dwie godziny? Jaki, kurwa, pociąg?!

Minęła dobra minuta, zanim skumałem, co powiedział do mnie Witalik.

— Dokąd jadę? Jacy my? Kupiłeś bilet na SVD?

— Na Słowację. To był pierwszy pociąg, tak jak chciałeś. Kupiłem bilet też dla siebie, ponieważ troszkę będzie komplikacji.

— Jakich znowu komplikacji? Co znowu wymyśliłeś?

— Pociąg jest na Słowację, ale nie do końca.

— Jak, kurwa, nie do końca? To co, dojeżdża na „Przedsłowację”? Jest takie państwo? Czy jakaś strefa ex-terytorialna? Może księstwo, o którym do tej pory nic nie wiedziałem?

— Pociąg jest na Słowację, tylko z przesiadką na granicy. Dlatego wziąłem dwa bilety i jadę z tobą. Pomogę Ci się przesiąść, a sam poczekam na granicy. Pojechałbym z tobą do samego końca, ale nie mam wizy.

Prawie się wzruszyłem altruistycznym podejściem Bratuszki do mnie i mojej sytuacji.

— Dziękuję, Brat. To jedziemy.

Jakoś dostałem się na peron, ucząc się po drodze poruszać na kulach. Chodzenie na kulach to nie podpieranie się góralskim toporkiem przywiezionym z wycieczki, który znalazłem u Wasylewnej i którym pomagałem sobie w przemieszczaniu się po mieszkaniu. Na szczęście po śniegu i mrozie, które już chyba zawsze będą mi się kojarzyły z dworcem i podróżą, nie było już śladu. Za to ciemno było jak zawsze. Pociąg podjechał, z pomocą Bratuszki jakoś dałem radę wsiąść do wagonu i znalazłem się ni to w korytarzu, ni to przedziale. Nigdy wcześniej takiego czegoś nie widziałem. Gdzie ja się kurwa znalazłem?!

— Adam, nie było już biletów na SVD, ani na miejsc coupe, zostały tylko bilety na plackartny — odezwał się za moich pleców Bartucha, bo stanąłem jak wryty w tym niby korytarzu, niby przedziale.

— Na co? Jakie karty?

— Idź, idź, bo robisz zator. Wszystko ci wytłumaczę jak usiądziemy.

Usiedliśmy wśród morza kobiet, mężczyzn, dzieci starców, młodych. Otaczali mnie ci ludzie ze wszystkich stron. Z góry, z boku, z dołu, z lewa i prawa. Już się domyśliłem, że to wagon otwarty, nie podzielony przedziałami. Nie powinno chyba mnie to dziwić, ponieważ w Polsce większość podróży pociągiem spędziłem w otwartych wagonach, ale nie sypialnych i nie z tyloma miejscami do spania! Dwa łóżka, jedno nad drugim przy lewym oknie i cztery łóżka naprzeciwko siebie po środku z minimalną przestrzenią, wystarczającą tylko do przeciśnięcia się na swoją pryczę. O ile to przejście nie jest zastawione bagażami. To trzecia klasa, niżej już nie można podróżować.

No może tylko klasą czwartą, czyli wagony typu bydlęcego z ławkami na około, w której pasażerowie siadali głównie na bagażach. Na szczęście zlikwidowana została ze sto lat temu, bo jak by przetrwała do dzisiaj, to pewnie za sprawą Bratuszki siedziałbym teraz przy jakiejś krowie lub kozie, a na nogach, przepraszam na nodze, trzymałbym jakieś kury. No, żesz kurwa mać! Niewygodnie, nie intymnie, ale ciekawie, bardzo ciekawie było obserwować tylu tak różnych ludzi ściśniętych przez tyle godzin w otwartym wagonie. Przestrzeń się zagęszczała wraz z zatrzymywaniem się pociągu na każde pieprzonej stacji. Więcej staliśmy niż jechaliśmy, ale nie ma się czemu dziwić, pociąg nie był międzynarodowy.

Po jakimś czasie, to znaczy już bliżej południa następnego dnia, wiedziałem już, w którym mieście jest znany na całą okolicę bazar, lub targowisko, a w którym nie. Zauważyłem też, że osoby wchodzące pojedynczo zachowywały się bardziej anonimowo, powściągliwie i były bardziej milczące. Widać, że większość z tych osób podróżujących solo lub w towarzystwie rodziny jechało dalej niż do następnej stacji. Domyślałem się, że miejscowości, w której wsiadali i z której pewnie pochodzili, bazaru nie było lub był, lecz nie cieszył się dobrą opinią wśród lokalnej społeczności. Natomiast praktycznie od razu mogłem się zorientować, że zatrzymaliśmy się w miasteczku, w którym działa targowisko lub bazar z tradycjami i z dobrą opinią, znany lokalnej społeczności. Podróżni wsiadali tu zawsze dużą grupą i większość osób się znała. Trudno było dopatrzeć się anonimowości, powściągliwości, wprost przeciwnie. Cała grupa zachowywała się głośno i odnosiłem wrażenie, że wszyscy to jedna rodzina. Siadając na swoich miejscach, od razu zaczynali rozmawiać, gestykulować, krzyczeć do siebie i często wyjmować jakieś przedmioty ze swoich toreb, oczywiście w kratę. Co do toreb w kratę, to widząc praktycznie każdego człowieka ze wschodniej Europy w Polsce z taką torbą, jak i teraz tutaj, zacząłem podejrzewać, że to jakiś przymus, bo innych toreb nie ma lub jest jakiś państwowy zakaz używania innego wzoru niż krata. Podróżni wyjmowali z nich przeróżne przedmioty, od butów i spodni począwszy na suszarkach, wiertarkach, lokówkach skończywszy. Wszystko to wędrowało z rąk do rąk. Po czym wszystkie te przedmioty trafiały z powrotem do właścicieli. Jak gdyby nigdy nic, przy zatrzymaniu się pociągu na następnej stacji, wszyscy ci ludzie wysiadali. Wsłuchiwałem się w te ich rozmowy, starając się zrozumieć i odkryć o co chodzi, że tak wszyscy są podekscytowani, podnieceni i pobudzeni oraz o co chodzi z tym wyjmowaniem i pokazywaniem fantów. Wreszcie zajarzyłem! Ci ludzie, można by powiedzieć, to rzeczywiście jedna rodzina, ale wioskowa. W tym sensie, że pochodzą z jednej wioski lub małego miasteczka. A ten rozgardiasz, to pokazywanie fantów zakupionych na lokalnym bazarku, to chwalenie się przed sąsiadem i wymiana opinii na temat zakupionego produktu, jakości, ceny. Folklor, lokalny folklor, wspaniałe. Ludzie się trzymają razem, każdy się zna z każdym, każdy słucha każdego. Posmutniałem, bo w Polsce, jak zauważyłam to już jakiś czas temu, powoli to zanikało przez lewactwo, polityków, zawiść, telewizję, internet i korporacje. A na zachodzie Europy praktycznie przestało istnieć..

Przywitało nas miasteczko, w którym musieliśmy wyjść, aby przesiąść się z pociągu do pociągu. Na szczęście nie trzeba będzie długo czekać na następne połączenie. Tylko nieco ponad godzinę. Akurat na wyprostowanie nóg, a dokładnie jednej zdrowej lewej, bo co się tyczy prawej złamanej, to moim marzeniem od pierwszego tygodnia było, aby ją zgiąć choć na moment, nawet o centymetr. Wreszcie wiosna, westchnąłem, może nie w pełnym rozkwicie, ale czuło się już jej początek. Wciągnąłem w płuca cudowne świeże powietrze, jak bardzo różniące się od tego, którym oddychałem w pociągu.

Zakarpacie, na które właśnie dotarłem, bardzo różniło się od płaskiej, centralnej Ukrainy. Poczułem się jak w Bieszczadach. Nie ma co się dziwić, w końcu miasteczko Użhorod, w którym wysiedliśmy, leży w bezpośrednim sąsiedztwie Bieszczad. Czekając na kolejny pociąg zjedliśmy i wypiliśmy w przydworcowym barze tradycyjnie barszcz i pielmienie oraz wypiliśmy po piwku “Obłoń” za moje bezpieczne przekroczenie granicy, w obie strony oczywiście.

O tym, że na peron wjechał nasz pociąg dowiedzieliśmy się przez płynącą z głośników muzykę. Tę samą, którą usłyszałem wjeżdżając do Czerkas, a która oznajmiała, że wjechał pociąg międzynarodowy. Bratuszka pomógł mi wsiąść do pociągu, którym dalej miałem podróżować już samodzielnie. Miałem w końcu tylko przekroczyć granicę, podstęplować paszport, że opuściłem terytorium Ukrainy, a potem wysiąść na pierwszej stacji i wrócić. Po wcześniejszym przeanalizowaniu mapy oraz rozkładu jazdy, powinno mi to zająć maksymalnie pięć godzin. Umówiliśmy się, że będzie czekał na mnie w Użgorodzie. Mam dać mu sygnał, gdy będę wracał z powrotem.

Pociąg był słowacki, ucywilizowany i europejski, nie ukraiński, ale po poznaniu klimatu podróżowania w plackartnym, nie wydał mi się już taki atrakcyjny i fantastyczny. Był jakiś plastikowy, cichy, anonimowy. Nie było w nim życia, atmosfery. Konduktor widząc, że poruszam się o kulach pomógł mi znaleźć miejsce, pytając przy tym w czym może jeszcze pomóc. Sprawiał wrażenie i pewnie się nie myliłem, że pyta i pomaga z powodu jakiegoś punktu wynikającego z etyki pracy, a nie tak szczerze od siebie, z empatii. Także odprawa paszportowa przebiegła bez sentymentów, ale i bez problemów. Ot, Europa Zachodnia.

Koniec darmowego fragmentu książki.

Zachęcamy do zakupu pełnej wersji.