Redakcja
Beata Kołodziejska

Projekt okładki
Szymon Szumowski

Korekta
Małgorzata Denys

Text copyright © by Katarzyna Gubała
Copyright © for the Polish edition by Wydawnictwo Czarna Owca, 2015

Wydanie I

ISBN 978-83-8015-182-6

Wydawnictwo Czarna Owca Sp. z o.o.
ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa
www.czarnaowca.pl
Redakcja: tel. 22 616 29 20; e-mail: redakcja@czarnaowca.pl
Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; e-mail: handel@czarnaowca.pl
Księgarnia i sklep internetowy: tel. 22 616 12 72; e-mail: sklep@czarnaowca.pl

Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.

Krzysztofowi,

który nauczył mnie ciszy

Prolog

Trudny podział obowiązków

I po cholerę było mi to małżeństwo?

Najpierw stanęliśmy naprzeciwko siebie na ślubnym kobiercu. I to jeszcze dało się jakoś przeżyć.

A potem?

Potem stanęliśmy naprzeciwko siebie już w prawdziwym życiu: ja – Karolina, żona i on – Jerzy, mąż. Ja – redaktorka w czasopiśmie „Porywy Serca” publikującym opowiadania o miłości, on – wzięty fotograf.

Każde z innej bajki i z innym podejściem do świata. Kilka lat temu po wytrwałych i trudnych poszukiwaniach znaleźliśmy się w serwisie randkowym przeznaczeni.pl¹. Po drodze napotykaliśmy: ja – wielu nieudaczników i on – niejedną pannę porażkę. Na szczęście trafiliśmy na siebie i po dość udanym okresie narzeczeństwa postanowiliśmy się pobrać. To prawda, że pomna rad w mądrych podręcznikach od początku poszukiwałam mężczyzny z podobnym do swojego światopoglądem i to z grubsza nadal się zgadzało:

@ Wierzyliśmy w długowieczność instytucji małżeństwa.

@ Byliśmy za wiernością.

@ Ceniliśmy spokój.

@ Mieliśmy plany związane z pomnażaniem zasobów ludzkich w naszym związku. (Chodzi oczywiście o pierońskie sukcesory, czyli słodkie, małe, oślinione dzieciaczki).

To tak z grubsza! A bardziej szczegółowo? Kompletna klapa!

Wprawdzie pierwsze symptomy niedopasowania ideologicznego mieliśmy już w narzeczeństwie:

@ Wynoszenie śmieci to nie mój cholerny obowiązek!

@ Mógłbyś pozmywać po sobie te sterty brudnych garów!

@ Znów zapomniałaś mi wyprać te pieprzone spodnie!

Symptomy te były jednak skutecznie zagłuszane przez miłość, feromony, seks i brak doświadczenia w tworzeniu wspólnoty. Ale wyszły szybko na małżeńskie światło dzienne i trzeba było się z nimi zmierzyć. I chyba pokrótce jest ta książka. Po prostu, jak przeżyć w małżeństwie i się nie pozabijać.

A potem przeczytałam w serwisie dowcipy.pl² taką oto demotywującą mądrość:

„Przez lata normalnego pożycia małżeńskiego występują trzy etapy seksu.

Pierwszy to tak zwany SEKS DOMOWY, podczas którego stosunki nowożeńców odbywają się często i w różnych miejscach, np. w kuchni, w salonie, na podłodze, w wannie itd.

Następnie przychodzi etap zwany SEKSEM SYPIALNIANYM, podczas którego stosunki płciowe odbywają się regularnie i, jak sama nazwa wskazuje, w sypialni.

Z czasem nieubłaganie pojawia się trzeci etap, zwany SEKSEM PRZEDPOKOJOWYM. Podczas tego etapu małżonkowie mijają się sporadycznie w przedpokoju, mówiąc: «Pieprz się!»”.

Wierzcie mi lub nie, ale ten dowcip mnie nie śmieszył. Musiałam szybko coś zrobić ze swoim małżeństwem!

Życie to nie jest bajka

Byłam żoną fajnego faceta, jednak wcale nie byłam w tym związku szczęśliwa. Ciągle coś mnie denerwowało, ciągle się o coś czepiałam, ciągle gdzieś gnałam. Byłam okropna dla siebie i dla Jurka. Czułam to. Moim pretensjom i utyskiwaniom nie było końca. Wiecznie szukałam dziury w całym. Dlaczego? Bo tak zostałam wychowana. Bo taki model obserwowałam w swojej rodzinie i uważałam za jedyny słuszny. Bo moja świadomość zarejestrowała właśnie takie podejście do życia. Prawie wszyscy moi znajomi tak żyli. Kłócili się, wyzywali, pili, wracali do siebie, przepraszali, uprawiali seks i znów się kłócili. Co druga para wciąż wspominała o rozwodzie. Co czwarta koleżanka regularnie przebąkiwała o zdradzie męża. Absolutnie i za nic w świecie NIE CHCIAŁAM tak żyć. Nie chciałam kłótni, sporów i nerwów. Chciałam stworzyć związek pełen miłości, spokoju i harmonii.

Nosiłam w sobie jednocześnie strach przed rozwodem i wiarę w kompromis. Wierzyłam w bajki o księciach i księżniczkach. Wierzyłam, że jak się człowiek tak na maksa postara, to naprawdę będzie żył długo i szczęśliwie. Z całych sił pragnęłam żyć szczęśliwie, z całych sił chciałam, żebyśmy oboje byli szczęśliwi. Tylko za cholerę nie wiedziałam, jak to zrobić. Jak przestać być jędzą? Jak znów stać się księżniczką? Jak sprawić, aby bajka trwała?

Przeczucia

Czy wy też tak macie? Jakąś myśl w głowie, która powraca uparcie i nie daje się przegonić? Czy was też to wkurza? Ciągle czułam, że istnieje jakiś przepis na miłość. Jakaś prawda ludowa czy inna życiowa mądrość, która pozwoli mi stworzyć dobre małżeństwo. Byłam przekonana, że istnieją jakieś wytyczne co do wspólnego życia dwojga ludzi. Wprawdzie nie miałam tej wiedzy, ale… Doświadczenia nabiera się z czasem. A ja nie chciałam żyć z Jurkiem przez lata, żeby dopiero po dekadzie lub dwóch dowiedzieć się, gdzie jest pies pogrzebany. Chciałam, jak przystało na rasową przedstawicielkę konsumpcyjnego stylu życia, wiedzieć tu i teraz, o co z tym psem chodzi. Dlaczego jedne pary żyją ze sobą szczęśliwie latami, a inne rozwodzą się po roku czy dwóch. Dlaczego jedne małżeństwa tylko wyglądają na szczęśliwe, a inne po prostu szczęśliwe są. Musiałam się tego dowiedzieć teraz. Moje małżeństwo właśnie się zaczynało, a ja z dnia na dzień stawałam się coraz gorszą partnerką. Czułam, że jestem ZŁĄ ŻONĄ. Bo się czepiałam, bo źle prałam, bo kiepsko gotowałam. I nawet w seksie jakoś tak się porobiło… Ale to nie koniec. Mój dotąd całkiem fajny i niczego sobie narzeczony z każdym dniem stawał się nieszczęśliwym i małomównym małżonkiem. A ja czułam, że to MOJA WINA. Coś się psuło i sypało od środka. Za wszelką cenę musiałam to naprawić. Musiałam zostać MacGyverem swojego małżeństwa. Z gumki recepturki, taśmy klejącej i dwóch tic taców musiałam stworzyć małżeństwo doskonałe.

Listy do przyjaciela

Pewnego dnia wpadłam na pomysł. Napisałam e-maile do znajomych z różnym stażem małżeńskim (ale co najmniej dziesięcioletnim), żeby wypełnili ankietę i odpowiedzieli, jak to małżeńskie szczęście wygląda u nich, kto co robi w domu i jakie płyną z tego korzyści lub straty. Byłam ciekawa, jak oni sobie poradzili w związku i… dlaczego się nie rozwiedli lub nie zabili. Dlaczego przetrwali? Skąd czerpali siłę? Gdzie się tego wszystkiego nauczyli? Czy istnieje miłosny sekret? Oczywiście grzecznie wytłumaczyłam, że zbieram informacje, bo:

@ Chcę wiedzieć.

@ Jak się dowiem, to chcę napisać książkę i obwieścić całemu światu tajemną prawdę o małżeństwie.

@ Chcę zbić fortunę na ich małżeńskich tajemnicach.

@ Nie chcę zabić Jurka.

@ Pragnę pokoju!

@ Pragnę spokoju!

@ Wierzę, że skoro ich małżeństwa przetrwały, to moje też da radę.

To, co otrzymałam w e-mailach zwrotnych, było dla mnie szokiem i jednocześnie niezłą lekcją życia. Odpowiedzi moich znajomych zawarte w ankietach dołączyłam w poszczególnych rozdziałach. Mam nadzieję, że będziecie równie zaskoczeni, jak ja.

A teraz od początku…

I tak, krok po kroku, postanowiłam zreformować swoje małżeństwo na podstawie e-maili z poradami od znajomych oraz informacji, które znalazłam w mądrych książkach i internecie.

Okazuje się, że papierowych poradników o miłości, związkach i problemach damsko-męskich są opasłe tomy. Te, które szczególnie przypadły mi do gustu, postanowiłam wam polecić. Napisałam ich recenzje, streszczenia lub przytoczyłam cytaty. Wszystko po to, żebyście lepiej zrozumieli relacje damsko-męskie i wynikające z tego jedno wielkie kosmiczne nieporozumienie.

Od wielu lat pracowałam jako ghostwriter w wydawnictwie publikującym opowiadania i porady. Byłam tam redaktorką w czasopiśmie „Porywy Serca”. Zajmowałam się też serwisem internetowym ³, który doradzał internautom w kłopotach sercowych. Właśnie z tego serwisu postanowiłam czerpać inspiracje i tam umieszczałam co ciekawsze spostrzeżenia i teksty dotyczące związków. Dlatego to, czego nie przyjął papier, znalazło się w serwisie internetowym. Niejeden raz odeślę was pod podany wyżej adres, abyście dowiedzieli się więcej o tym, co w sercu i w głowie mi piszczy, gra i buczy. Postanowiłam, że ta książka będzie interaktywna na tyle, na ile się da. Zdjęcia z wycieczek i niezwykłych miejsc, przepisy na dania, po których pragnie się zjeść tylko jeszcze więcej, recenzje przeczytanych książek, porady psychologiczne, erotyczne, życiowe i te całkiem banalne – to wszystko znajdziecie w sieci pod wskazanym adresem. Pod podanymi w książce linkami i kodami QR nie zabraknie też zdjęć z Wrocławia⁴ – mojego ukochanego miasta, w którym oczywiście dzieje się ta historia.

Możecie po prostu wejść do sieci i wstukać podany adres www lub posłużyć się swoją komórką (smartfonem) i zeskanować pojawiające się przy tekstach kody QR. Jeśli jeszcze ich nie używacie, zapraszam na stronę 321. Tam znajdziecie instrukcję, gdzie ściągnąć na smartfona taką aplikację i jak krok po kroku czytać tę książkę z komórką w ręce. Mnie się udało, choć Einsteinem nie jestem. Liczę, że i wam przy odrobinie szczęścia się powiedzie. Telefony w dłoń!

Natomiast o mniejszych lub większych wpadkach w związku z eksperymentem na żywych organizmach, jakimi byliśmy ja i Jurek, przeczytacie na kolejnych kartkach tej książki :)

PS

Wiernym i nieodzownym towarzyszem niniejszej książki został też Pan Prąd, ale o tym za chwilę…

PS 2

Małżeństwo to zakład o połowę majątku, że będziesz z kimś do końca życia.

PS 3

Niektóre imiona, nazwiska i fakty zostały zmienione na prośbę samych zainteresowanych, a inne wręcz przeciwnie :)

Męskim okiem:

Małżeństwo to nie jest sielanka

Maciek nic się nie zmienił. Był kolegą ze specyficznym poczuciem humoru i jeszcze bardziej specyficznym zawodem. Poznaliśmy się wiele lat temu przez internet, kiedy szukałam odpowiedniego kandydata na męża. Maciek odpadł wtedy z najprostszego na świecie powodu – nie zaiskrzyło. Na szczęście zostaliśmy dobrymi kumplami. No i wciąż ze sobą korespondowaliśmy. Niestety okazji do spotkań mieliśmy coraz mniej. Głównie z powodu jego pracy, choć podejrzewałam, że nie tylko. Maciek pracował jako inżynier nadzorujący montaż i uruchamianie linii produkcyjnych w nowych zakładach jednego z międzynarodowych koncernów. Z racji niekonwencjonalnej pracy, którą wykonywał, otrzymał ode mnie przydomek „Pan Prąd”. Często wyjeżdżał służbowo, z czego głównie niezadowolona była jego żona Weronika. Na szczęście, gdy tylko miał chwilę, pisał do mnie e-maile z różnych zakątków Polski i świata. Tematy kręciły się wokół relacji damsko-męskich. Choć nasze spojrzenia na związek były diametralnie rozbieżne, tym bardziej postanowiłam zacytować co ciekawsze urywki z prowadzonej między nami korespondencji. Było to na tyle zabawne, że postanowiłam się z wami podzielić jego przemyśleniami.

Pan Prąd: Po ślubie wszystko się zmienia!

Karolina, czyli Ja :): Oszalałeś, po ślubie nic się nie zmienia. A tak w ogóle, to witaj, Maćku :)

Pan Prąd: Przed ślubem baby bardziej się starają. Robią takie rzeczy, o których mi się nawet nie śniło, że mi zrobią. A potem? Potem, kiedy dostają już ten swój upragniony papier, jakby je ktoś zresetował. Siedzą tylko na kanapie, piłują paznokcie i oczekują, że rodzinny potomek stworzy się sam. Do bani z tym ślubem!

Karolina: Co ty za bzdury opowiadasz. Ślub niczego nie zmienia. Miały być kwiaty, romantyczne kolacje, on miał się nauczyć regularnie wynosić śmieci… I co? I nic! Psińco! Po prostu nic się nie zmieniło. Myślałam, że jak będziemy sobie przysięgać miłość i wierność do grobowej deski, to coś oznacza, do czegoś mobilizuje. A tu żadnej mobilizacji. Jak było przed ślubem, tak jest i po ślubie.

Pan Prąd: Tylko seks gorszy!

Karolina: No co ty?! Po ślubie tylko seks jest lepszy.

Pan Prąd: Bo wam, babom, to wszystko w głowach siedzi. I seks też wam w głowach siedzi.

Karolina: A gdzie ma siedzieć, jak nie w głowach?

Pan Prąd: Powiedziałbym ci, gdzie powinien siedzieć, ale kulturalny jestem i słów na „de” nie wymawiam.

Karolina: Bo wam, facetom, tylko seks we łbie!!!

Pan Prąd: A co ma być? Ślub wziąłem, poświęciłem się, zaryzykowałem, wszystko na jedną kartę postawiłem, nawet kredyt na mieszkanie wziąłem, to chociaż niech seks będzie jak ta lala! Zresztą powinienem się tego spodziewać. Zaraz po ślubie, jak robiliśmy sesję zdjęciową, to fotograf podszedł i rzucił rozbawiony: „Teraz chciałbym zrobić jeszcze jedno zdjęcie Szczęśliwej Pary – Panny Młodej z Mamusią”. Chyba przeinwestowałem…

Karolina: Człowiek na starość głupieje.

Pan Prąd: Bo kobiety dzielą się na trzy rodzaje: piękne, wierne oraz piękne i wierne, choć nadmuchiwane.

Karolina: Nic się nie zmieniłeś :)

Pan Prąd: Ślub wszystko zmienił. Ot, co…

Przepis na miłość:

Równouprawnienie

imię: Szymon

lat: 41

imię żony: Teresa

liczba dzieci: 1

staż małżeński: 10 lat po ślubie

status: kolega z pracy

Wszystko zaczęło się od mojego kolegi Adama, który bez mojej wiedzy i zgody założył mi profil na portalu randkowym. Wpisał tam wszystkie moje dane, łącznie z e-mailem. Dopiero potem mnie o tym poinformował. Kiedy chciałem skasować profil, w skrzynce znalazłem wiadomość i zdjęcie jej rodzinnego miasta Malborka⁵. Zamek krzyżacki zrobił na mnie wrażenie. To była pierwsza i ostatnia kobieta, która do mnie napisała. Zaczęliśmy ze sobą rozmawiać, potem umówiliśmy się na randkę. To było chyba przeznaczenie, bo po tym spotkaniu już wiedziałem, że zostanie moją żoną. Byłem w niej zakochany po uszy. Do dzisiaj będę za ten wygłup Adamowi dziękował.

Moją domeną jest gotowanie. Żona sprząta. Ale jak trzeba, to robimy też wszystko wymiennie. Nie prasuję – żona robi to lepiej. Partnerstwo w związku? Wyszło naturalnie. Chyba się nie umawialiśmy. W końcu oboje pracujemy na etatach, więc pracą w domu też się podzieliliśmy po równo.

Nie miałbym problemu, gdyby żona zarabiała więcej, a ja zostałbym w domu. Umiem się wszystkim zająć i sprawia mi to przyjemność. W końcu to nasz dom, nasze dziecko i nasza rodzina.

Bardzo chciałem być przy narodzinach. Ciążę mocno przeżywałem. Mieliśmy zapłacone za poród rodzinny, ale ostatecznie skończyło się cesarskim cięciem i syna dostałem na ręce dopiero po wszystkim.

Kiedy przyjechaliśmy ze szpitala do domu, zajmowaliśmy się nim oboje z żoną. Musieliśmy na początku odsunąć moją mamę, bo ona jest z tych, co „wiedzą najlepiej”. W ten sposób człowiek się niczego przy dziecku nie nauczy. Pół roku odstawienia zrobiło swoje. Teraz mama jest bardzo pomocna, a my znamy się na wychowywaniu dzieci.

Co robię w domu? Wszystko. Na przykład ubieram syna. Mam pewność, że jestem jednym z niewielu mężczyzn na świecie, który nie tylko kupuje ubrania i buty swojemu synowi, ale też zna dokładnie aktualny rozmiar jego ubrań. Kąpię dziecko, czytam mu bajki.

W weekendy zajmuję się synem kompleksowo. Odciążam w ten sposób żonę, która wtedy dodatkowo pracuje. Dorabia w domu, więc potrzebuje spokoju. Bardzo chcę jej pomóc, bo to przecież dla naszego wspólnego dobra.

Nadal, po dziesięciu latach, kochamy się.

Czy dochodzi między nami do konfliktów? Kłócimy się wyłącznie o wychowanie dziecka. Bo on jest „synusiem mamusi”, a ja uważam, że trzeba być wobec niego stanowczym. Czasami są sytuacje, w których trzeba być bardzo konsekwentnym wobec dziecka i kiedy ma karę, to jej dopilnować. Żona się łamie i już po pierwszej łzie darowałaby synowi. O to się denerwuję. Tu czasami mamy problem. Uważam, że skoro zajmuję się dzieckiem po równo z żoną, to ona sankcjonuje moje prawo do wychowywania go, podejmowania kluczowych decyzji związanych z jego edukacją, ale także tych przyziemnych, jak wybór lepszego pediatry czy alergologa. To także moje dziecko i moje zdanie liczy się na równi z matką tego dziecka.

Mamy trzy konta bankowe. Jedno wspólne i dwa osobne. To ja zajmuję się w domu rachunkowością. Jeśli jedno z nas potrzebuje pieniędzy, to prosi to drugie o przelew. Nie pożyczamy sobie pieniędzy, tylko dajemy.

Nie piję prawie w ogóle alkoholu. Moja żona też za alkoholem nie przepada.

Za co kocham moją żonę? Za ogromną empatię, mądrość i inteligencję emocjonalną. Za przyjaźń. No i uważam, że jest piękną kobietą.

Uważam swój związek za partnerski, czyli jak najbardziej normalny w dzisiejszych czasach. Naszym przepisem na miłość jest bycie ze sobą, a nie obok siebie. Szczerość i otwartość niezwykle pomagają przetrwać we dwoje nawet najcięższe chwile.

Rozdział 1

Trudna gra w równouprawnienie

Wreszcie będzie po równo

Znacie ten cytat z filmu Rejs?

„Są trzy metody głosowania. Pierwsza przez aplauz. Znaczy, że wszyscy głosują. Druga metoda… Kulkami. Są kulki czarne i czerwone, które otrzymuje każdy głosujący… Yyyy… Przepraszam białe i czarne, które otrzymuje każdy głosujący… Czarna za – lub odwrotnie: czarna za… Yyyy… Czarna przeciw – biała za lub odwrotnie. Jest trzecia metoda, przez podniesienie rąk. Ta metoda jest najdoskonalsza.

– No świetnie, ale jaką metodą wybierzemy metodę głosowania?”

Wierzcie lub nie, ale w moim małżeństwie było dokładnie tak samo!

Wszystko zaczęło się od tego, że przeczytałam w jednym z magazynów kobiecych o grze „Komma Lika”, czyli „Zagraj w równouprawnienie”⁶. Wymyśliła ją Szwedka Maria Loohufvud. Gra się ze swoim partnerem, mężem, kochankiem, a nawet dziećmi. W wersji podstawowej są dwa zestawy magnesów – jedne są czarne, drugie białe. Każdy zestaw składa się z magnesów dużych i małych. Z oczywistych względów najlepiej gra się na lodówce. Kiedy któreś z partnerów wykona jakąś czynność dla domu: ugotuje, odkurzy, umyje naczynia, ma prawo przyznać sobie magnes. Decyduje też, czy włożył w to dużo wysiłku (duży magnes), czy mało (mały magnes). Na koniec dnia, ale najlepiej tygodnia, sumuje się, ile każda ze stron zrobiła na rzecz domu, rodziny lub związku. Ze zgromadzonych magnesów wynika czarno na białym, kto się w danym tygodniu lenił, a kto był mróweczką. Z doświadczeń autorki tej gry wynika, że jest to zabawa, która przede wszystkim motywuje do pracy mężczyzn, bo jest pożądaną przez nich formą rywalizacji i zdobywania punktów. Dzięki tej zabawie łatwo pokazać i udowodnić, że więcej prac domowych wykonuje kobieta. Niby zwykła gra, a jednak ciekawy sposób przedstawienia podziału domowych obowiązków.

Bo się krzątam jak mróweczka!

Jak każda kobieta wychowana na kolorowych czasopismach, w których aż roi się od tekstów na temat równouprawnienia, nierównego podziału obowiązków, niesprawiedliwości płciowej i nie tylko, postanowiłam kupić grę i w nią zagrać. Przecież to ja zawsze jestem przemęczona, a nie mój mąż. To ja czuję, że się poświęcam, a nie mój mąż. Ile razy było tak, że miałam wrażenie, że w sobotę od samego rana krzątam się jak mróweczka i w południe już padam na twarz, a Jurek w tym czasie jest w pracy i wraca z niej wypoczęty i zrelaksowany.

Dotąd nigdy nie rozmawialiśmy o tym, które z nas jakie obowiązki wykonuje na rzecz domu. No, może gdzieś na pierwszych randkach powstał mglisty zarys tego, jak chcielibyśmy, aby wyglądał „nasz dom”, czyli „nasz związek”. Była to jednak postawa wyłącznie życzeniowa, oparta na pobożnych pragnieniach. Dodatkowo owiana oparami rodzącej się miłości. Od tego czasu upłynęło wiele wody i podział wszelakich obowiązków w naszym związku ustalił się niejako sam. Teoretycznie moje założenie było takie, że kto ma czas, ten robi to, co jest do zrobienia. Niestety nie do końca wiedziałam, czy podobną zasadę wyznaje Jurek. Jakoś nigdy do tego drażliwego tematu nie dotarliśmy. Niby nie zakładałam jego złej woli, ale… Nie raz biegałam po domu, zgarniając wszystkie brudne rzeczy, a on w tym czasie spokojnie siedział na kanapie i czytał gazetę.

„Może ci pomóc, kochanie?” było tak odległym pytaniem, jakby wymyślili je Marsjanie i nigdy jego treść nie dotarła do naszego skromnego domostwa.

Zwykle, krzątając się po domu i obserwując wyluzowanego Jurka, dostawałam wewnętrznego szału, wylewu krwi do mózgu i oczywistego focha.

@ No bo niby dlaczego ja tutaj zapierniczam i wszystko ogarniam, a on nie?

@ Niby dlaczego krzątam się i zaprowadzam szumnie ład, a on nie?

@ Dlaczego on ma czas poczytać tę cholerną gazetę, a ja nie?

@ Dlaczego on ma czas usiąść do komputera i sobie pogooglować, a ja nie?

Okrutne statystyki i sprawiedliwość dziejowa

I jeszcze te cholerne statystyki, z których czarno na białym wynika, że współcześni małżonkowie trzy razy bardziej pomagają nam, kobietom, w domowych obowiązkach niż nasi ojcowie naszym matkom. I należy się z tego faktu cieszyć i bić w dzwony. A ja to miałam gdzieś.

Statystyki-sryki! – myślałam. Czułam się pokrzywdzona, niezależnie od tego, że wiele lat temu trzy razy bardziej czuła się pokrzywdzona moja matka lub babka, a nawet ciocia Jadzia. Chciałam mieć po równo tu i teraz. Już!

Do szewskiej pasji doprowadzało mnie to, że mój mąż pogwizdywał w kuchni, robiąc obiad, a ja nie. No i wkurzało mnie też, tak tylko do waszej wiadomości, że wraca zadowolony z tej swojej pracy, gdy ja tymczasem użerałam się ze swoją szefową Królową, której decyzje, nastroje i cały świat zależały od cyklu miesiączkowego i poziomu hormonów. I jak tu żyć? Przyznacie, że to dziejowa niesprawiedliwość.

A jeśli do tego wszystkiego dodam, że dawał mi popalić mój własny PMS, te wszystkie dni, kiedy czułam się jak kurz na butach i nie miałam siły rano zwlec się z łóżka, to już rozumiecie, dlaczego uważałam swoje życie i siebie – jako kobietę – za największą pomyłkę dziejową. To NIESPRAWIEDLIWE! – tłukło mi się po głowie niemal każdego dnia.

Bo faceci mają lepiej

Zupełnie nie rozumiem, dlaczego natura nie pokarała mężczyzn miesiączką lub inną plagą, która spadałaby na nich jak jastrząb na polną mysz – w najmniej oczekiwanym momencie. Dlaczego to nie oni muszą się użerać z tą przypadłością na wakacjach, podczas świąt i w urodziny babci Gieni. Dlaczego to zawsze ja, czyli kobieta, muszę znosić ból, dyskomfort, wewnętrznego krytyka, a do tego być zadowolona, włączyć cholerne pranie i jeszcze wyczyścić kotu zafajdaną kuwetę?

Niemal każdego dnia czułam tę niesprawiedliwość dziejową i płciową. Denerwowało mnie to i doprowadzało do szewskiej pasji. A jeśli jeszcze okazywało się, że za chwilę będę miała „te dni” i PMS stawał się życiowym prześladowcą, to robiłam się zła jak osa, zrzędliwa jak stara baba i okropna jak czarownica. Znacie to uczucie? Jeśli nie, jesteście szczęściarami. A jeśli tak, współczuję wam równie mocno, jak samej sobie. Zamieniałam się wtedy w ZŁĄ ŻONĘ (bo na co dzień pewnie byłam dobrą wróżką!).

I chyba najbardziej w tym wszystkim denerwowała mnie postawa Jurka. On po prostu BYŁ, czasami zrobił mi herbatę, czasami przytulił, ale NIE CZUŁ się nigdy tak okropnie jak ja. I to uważałam za największą niesprawiedliwość i właśnie z tego faktu wysnuwałam resztę wniosków.

Skoro mężczyźni z natury mają lepiej, dlaczego ma im być jeszcze lepiej w domu? No dlaczego? Czasami odnoszę wrażenie, że do podobnych wniosków, mniej lub bardziej świadomie, doszły moja matka, babka, niejedna ciotka i prawie co druga koleżanka. I w związku z tym bardzo, naprawdę bardzo często zachowywałyśmy się jak okrutne jędze wobec naszych życiowych partnerów.

Chyba znacie ten kawał:

– Dlaczego kobieta podczas okresu gotuje dwa jajka na twardo w dwóch różnych garnkach?

– BO TAK!!!

Oto puenta tej wielowiekowej i wielopokoleniowej różnicy w naturze damskiej i męskiej. Dlaczego jesteśmy często niemiłe dla facetów, oschłe i wredne, a potem się przymilamy, łasimy i jest nam głupio, że tak się zachowywałyśmy? BO TAK.

To może równouprawnienie?

Jednak nie bardzo mogłam pogodzić się z tym, że miałabym raz na jakiś czas być niemiła dla Jurka, tylko dlatego, że jest mężczyzną, jest inaczej skonstruowany i ma inne zalety i wady niż ja. Czułam, że zbawienie znajdę w równouprawnieniu. W tym wielkim słowie na literkę „r” zawierała się cała prawda dziejowa i postanowiłam ją wreszcie zrozumieć i zastosować.

Uznałam, że skoro czuję się w naszym związku pokrzywdzona, czas to zmienić. Radykalnie. Przecież nie jestem niczyją niewolnicą, tłukło mi się po głowie. Dlatego postanowiłam kupić grę w równouprawnienie „Komma Lika” i wprowadzić szwedzkie klimaty pod moją strzechę.

– Kochanie, kupiłam taką grę – zaczęłam niewinnie do nic niepodejrzewającego Jurka.

– I? Będziesz w nią grać?

– Razem będziemy w nią grać. – Uśmiechnęłam się.

– Razem? Przecież ostatnio narzekałaś, że nie masz czasu grać ze mną w scrabble – zauważył przytomnie. – To jak znajdziesz na to czas?

– Bo to gra, która nie wymaga czasu – odparłam błyskotliwie. – Genialna gra, która nam pokaże, kto ma czas, a kto go nie ma!

Jurek patrzył na mnie zaskoczony. Kiedy zaczęłam mu tłumaczyć, powoli docierał do niego sens gry i o jak wielką stawkę idzie.

– Czyli dajemy sobie odznaczenia za każdą czynność, którą robimy na rzecz domu? – upewniał się.

– Tak.

– I wygrywa ten, kto pracował więcej?

– Tak.

– I nie będziesz marudzić, jak przegrasz?

– Coo…? Nie, nie będę marudzić, bo wygram. To oczywiste. – Oburzyłam się, że jako przedstawiciel płci męskiej wątpi, że to my, kobiety, jeszcze trzymamy ten świat we względnym porządku, bo inaczej rozsypałby się jak domek z kart. Oczywiście, gdyby to faceci rządzili światem. Na szczęście tak nie jest, pomyślałam, a na głos oświadczyłam hardo:

– Wygram.

– Nic pewnego – zaśmiał się Jurek.

– I tak wygram!

– To się okaże – rzucił z przekorą, ale dostrzegł, że jestem już nieźle wkurzona.

Pewnie dlatego podszedł i mnie przytulił.

– Zagrajmy, jeśli tego chcesz, kochanie – skapitulował, a ja już czułam smak zwycięstwa. – A o co gramy? – wypalił.

– O co? – No tak, nie pomyślałam, że faceci lubią walczyć o coś. – W sumie to o równouprawnienie – wyjaśniłam.

– Eee, to wyświechtane słowo. Może o seks? – zaproponował.

– O seks?! – Zaniemówiłam na chwilę. – A seks to niby nie jest wyświechtany?

– To zależy, czy chcesz się ubrudzić… – wymruczał szelmowsko.

– Jurek, ty tylko o jednym. – Przewróciłam oczami, jak na rasowo zblazowaną żonkę przystało.

– No przecież jestem facetem, a sama powiedziałaś, że ta gra ma nam udowodnić, że jako przedstawiciel męskiej nacji jestem leniem i jedyne, o czym myślę, to nieróbstwo, samolubna rozrywka i seks.

– Nie przesadzaj, aż tak źle z tobą nie jest – stwierdziłam zgodnie z prawdą.

– No to postanowione. Kto zbierze najwięcej punktów na koniec tygodnia, ten wygrywa seks – podsumował naszą rozmowę.

Cóż było robić? Mogło mi się to tylko opłacić.

– Zgoda. Ten, kto przegra, jest inicjatorem superseksu.

– To rozumiem. – Jurek był z siebie nieprawdopodobnie zadowolony, kiedy całował mnie w ramach podsumowania ustaleń.

Są kulki czarne i czerwone, yyy…

Czas było zacząć. Mieliśmy białe i czarne magnesy. Dzieliły się na duże i małe. Duże oznaczały duży wysiłek, małe – mały. Niby uczciwie. Uczestnik sam ocenia, ile się namęczył, wykonując daną czynność, i stosownie do tego wysiłku przyznaje sobie nagrodę.

Ustaliliśmy, że zaczynamy w poniedziałek, a kończymy w sobotę wieczorem. Dokładnie o 18.00.

W poniedziałek wstałam o świcie i zaczęłam się nerwowo rozglądać po mieszkaniu.

– Aha, rozrzucone gazety. Nie powinny tak leżeć na kanapie. Powinny być w gazetowniku – zauważyłam przytomnie i je pozbierałam.

Pierwszy mały biały magnes powędrował na lodówkę. Drugi za pozbieranie talerzy po wczorajszej kolacji i wrzucenie ich do zlewu. Trzeci za ułożenie na półce w przedpokoju wszystkich butów walających się po podłodze. Do pracy wychodziłam zadowolona z siebie. Trzy punkty od rana.

Jakież było moje zaskoczenie, kiedy po powrocie do domu zobaczyłam na lodówce kilkanaście małych czarnych magnesów.

– A skąd te twoje magnesy? – Wpadłam do pokoju jak burza. Dodajmy – burza z piorunami.

– Z pracy, kochanie – rzucił kpiącym tonem Jurek znad jakiegoś magazynu motoryzacyjnego, który właśnie czytał, siedząc rozparty w fotelu.

– Ale jak? – Brakowało mi słów. – Przecież ja rano miałam trzy! Za rozrzucone gazety, naczynia w zlewie i buty w przedpokoju – wymieniałam dumnie.

– Aha. – Kiwnął głową. – A ja potem te naczynia ze zlewu wyjąłem i wrzuciłem do zmywarki. Punkt. Jak skończyła myć, to ją rozładowałem i wstawiłem wszystko na półki i do szafek. Punkt. Przejrzałem gazety i wyrzuciłem połowę, bo były stare i nieaktualne. Punkt. Przyblokowała się spłuczka w toalecie. Musiałem ją rozkręcić i wymienić uszczelkę. Duży punkt. – Jurek udawał beznamiętny ton, ale było widać, że jest z siebie zadowolony. – Zamówiłem mleko, zgrzewkę wody niegazowanej i jeszcze kilka rzeczy do jedzenia przez internet. Mały punkt. Zrobiłem ci na jutro spaghetti do pracy. Jest w pojemniku w lodówce. Duży punkt. – Uśmiechnął się niby przymilnie, ale ja dobrze wiedziałam, co oznacza ten szyderczy uśmiech na jego twarzy. – Zarchiwizowałem ci dane w komputerze, bo już dawno miałem to zrobić. Duży punkt. Przy okazji kupiłem ci przez internet nową myszkę. Mały punkt.

– Oj, już przestań. – Byłam naprawdę zdenerwowana. – Jeszcze cię dzisiaj przegonię. Zobaczysz! – Nie kryłam rozczarowania. – A kiedy miałeś na to wszystko czas?

– No, przed pracą. Sesję fotograficzną miałem dzisiaj o jedenastej. Uwinąłem się i jak wróciłem do domu, to zabrałem się za twój komputer. Ach, i jeszcze zatankowałem paliwo. To kolejny mały czarny…

– Co?! – oburzyłam się. – Przecież to ty jeździsz autem do pracy. Ja jeżdżę tramwajem. Zapomniałeś?

– No niby tak, ale jak nie zatankuję, to w weekend oboje nim nigdzie nie pojedziemy. Zgadza się? – Popatrzył na mnie jak na małą dziewczynkę, która nic nie rozumie, lecz na wszelki wypadek należy ją skarcić.

– Czyli przegrywam? – spytałam retorycznie, spoglądając smutno na drzwi lodówki zapełnione czarnymi magnesami.

– Tak, ale pamiętaj, że to tylko gra. – Jurek podszedł i mnie objął. Na pewno chciał, żebym po tym geście poczuła się lepiej. Oboje wiedzieliśmy, że jest mi przykro.

– Wiesz, dla mnie to nie tylko gra. To walka. Walka o równouprawnienie – powiedziałam poważnie.

– Dobrze, kochanie. Jeśli tak to traktujesz, niech tak będzie. Będziemy ze sobą walczyć. – Kiwnął głową, a następnie pocałował mnie wyrozumiale w czoło.

Nie cierpiałam takich czułości ze strony męża. Od razu było wiadomo, że to ON ma rację. A tak być nie mogło. Rację mam JA!

Wiedziałam, że muszę się bardziej postarać, żeby nie przegrać z kretesem. Oczywiście uważałam za niesprawiedliwe, że Jurek wykonuje wolny zawód i może być w domu, kiedy tylko chce. I w ogóle, że ma czas na załadowanie zmywarki i inne takie. Ja natomiast muszę odbębnić swoje osiem godzin, a zwykle więcej, bo gdy trzeba zamknąć kolejny numer „Porywów Serca”, to roboty jest o wiele więcej. Królowa oczywiście wychodzi każdego dnia przed szesnastą. Dlaczego? Bo jest Królową, a ja małym trutniem, który musi wykonać całą robotę. Czułam, jak narasta we mnie frustracja.

Przecież ta gra była po to, żeby udowodnić Jurkowi, że mam za dużo obowiązków. Pracuję ponad siły i on powinien mnie odciążyć, myślałam rozżalona. Tymczasem wychodzi na to, że mój mąż robi więcej, i to w krótszym czasie.

Hej, szable w dłoń!

Postanowiłam się nie poddawać i następnego dnia zrobić dla domu jeszcze więcej. Przed wyjściem do pracy pozbierałam brudne rzeczy, zaprogramowałam pralkę. Po powrocie rozwiesiłam pranie. Poskładałam już suche ubrania, które trzeba było zdjąć ze sznurków. Byłam na zakupach w drogerii. Kupiłam papier toaletowy, szampon, szminkę, mydło w płynie, papierowe ręczniki, krem do stóp. Podlałam wszystkie kwiatki.

Na koniec dnia wyszła mi naprawdę spora liczba małych białych magnesów. Niestety Jurkowych znów było o wiele więcej! Zupełnie tego nie rozumiałam. Przecież tak się starałam. Zrobiłam tyle rzeczy, załatwiłam tyle spraw, a jednak on wygrywał. Ponownie ugotował obiad. Tym razem przygotował też deser – pannę cottę⁷. Za to przyznał sobie duży magnes. Zresztą słusznie. Choć wkurzało mnie, że ja na to nie wpadłam. Tylko że to Jurek zwykle gotuje w naszym domu, bo ma czas. Do tego poszedł na targ i kupił owoce i warzywa. Był też w mięsnym. Wysłał pismo do banku w sprawie naszego konta oszczędnościowego. Naprawił wieszak od radiowej kolumny. Nadał paczkę kurierską. Wyrzucił śmieci. Kto wie, co jeszcze zrobił?! Przegrywałam. Byłam załamana. Czułam, że zabawa, którą sama zaproponowałam, wcale mnie nie bawi, bo zamiast udowadniać wszem wobec, że jestem poszkodowana, wykazywałam swoje braki. Nie tak miało być.

Środa i czwartek wyglądały podobnie. Niby się starałam i robiłam dużo, a jednak Jurek robił więcej. Zupełnie nie mogłam tego pojąć. Liczyłam, że po pierwszych dniach z mniejszą liczbą punktów potem nadgonię. Niestety okazało się to niemożliwe. Miałam wrażenie, że choć ciągle coś robię, to Jurek zdobywa więcej punktów na koniec dnia.

Wreszcie w piątek zaczęłam się żalić. Czułam, że przegrywam z kretesem.

– Jak ty to robisz, że każdego dnia masz więcej magnesów ode mnie? – spytałam ze smutkiem w głosie.

– Ale ja się nawet specjalnie nie staram – odparł Jurek.

– To dlaczego przegrywam? Wciąż jestem zmęczona i mam wrażenie, że robię tyle rzeczy naraz, a jednak nie dość dużo. Dlaczego?

– Nie wiem, czy chcesz to wiedzieć…? – zapytał delikatnie.

– Kiedy tak mówisz, to dobrze wiesz, że będę chciała wiedzieć – wypaliłam urażona.

– Tylko wiesz, że prawda nie zawsze jest przyjemna, kochanie. – Przysunął się bliżej.

Wiedziałam, że w ten sposób buduje atmosferę, żeby złagodzić cios. Zawsze taki był. Nie chciał mnie zasmucić lub zranić. Zawsze ważył słowa. Tak było i tym razem. Wyczuwałam początek trudnej rozmowy.

– Widzę tutaj dwa problemy – zaczął niepewnie.

Bardzo chciałam się dowiedzieć, dlaczego mi nie wychodzi, więc uśmiechnęłam się, żeby go nieco ośmielić. W końcu ten cały eksperyment dotyczył nas obojga i naszego domu.

– Nie wiem, od czego zacząć… Hmmm… – westchnął. Słowa przychodziły mu ciężko. – Po pierwsze, zbędne przebiegi. Ty się za bardzo krzątasz i jesteś przez to niezorganizowana.

– Co? Ja niezorganizowana? Dlaczego? – Naturalnie zabolało mnie to stwierdzenie i od razu przyjęłam postawę obronną.

– Tak uważam.

– Podaj przykład.

– Proszę bardzo. Zbierasz naczynia ze stołu, ale nie wkładasz ich do zmywarki, tylko najpierw wstawiasz do zlewu. Dopiero za jakiś czas wpadasz na pomysł, że jednak włożysz je do zmywarki. A potem jeszcze trochę zajmuje ci dojście do wniosku, że zmywarka jest już napełniona i można wsypać proszek i ją włączyć. To trwa. Tracisz czas.

– No ale jak inaczej to zrobić?

– Zebrać wszystko ze stołu, wrzucić do zmywarki, a potem ją włączyć. Trzy kroki. Bez zbędnych przebiegów. Dokładnie to samo robisz z praniem. Zamiast wyciągnąć pranie z kosza na brudną bieliznę, wrzucić do pralki, nasypać proszku i włączyć, ty jeszcze biegasz, szukasz jakichś ubrań, zastanawiasz się. To wszystko trwa.

– Czyli za dużo biegam? Ciekawe? A ty niby taki szybki jesteś, tak? I to do sprzątania?! Według ciebie wszystko robię źle! – rzuciłam tonem, w którym łatwo wyczuwało się focha. Jurek jednak brnął.

– Kochanie, nie wszystko, tylko niektóre rzeczy. – Próbował mnie pogłaskać, ale uchyliłam się od pieszczoty. – No, nie obrażaj się.

– Nie obrażam się, tylko próbuję zrozumieć – warknęłam, choć oboje doskonale wiedzieliśmy, że byłam już ciężko obrażona.

– Posłuchaj. Zamiast zaplanować pracę i ją wykonać: akcja-reakcja, ty próbujesz to wszystko, jak się wyraziłaś, „ogarniać” i właśnie to „ogarnianie” zajmuje ci bardzo dużo czasu. Coś zaczynasz, ale nie kończysz. Faceci działają konkretnie. Są śmieci, to biorę worek i wyrzucam. A ty wyciągasz worek spod zlewu, wywlekasz na środek kuchni i czekasz, aż się napełni po brzegi. I wtedy zaczynasz te swoje wolne przebiegi, czyli ogarnianie. Dorzucasz jakieś resztki, czyścisz blaty, przeglądasz lodówkę, czy nie ma tam czegoś do wyrzucenia, szukasz śmieci po całym domu. Koniecznie worek musi być pełny po brzegi. Dlaczegooo? Dostrzegasz, dajmy na to, rozrzucone w salonie gazety, więc zaczynasz je składać. Jednak już nie widzisz, że są stare i podarte i można je wyrzucić. Znów niepotrzebne przebiegi. A jak już poskładasz gazety, to zaczynasz wycierać kurze na półce, gdzie leżały. Ale masz brudną ścierkę po poprzednim sprzątaniu. To stwierdzasz, że nastawisz pranie. Chcesz dorzucić też ścierkę z kuchni, która leży przy zlewie, bo przecież pralka musi być zapełniona. W kuchni potykasz się o wystawiony na środek worek ze śmieciami, który chcesz jeszcze dopchać, tylko już nie pamiętasz czym. Wkurzasz się, że się potknęłaś o worek. Potem wkurzasz się, że ja nie pomagam. Nakręcona i zła dostrzegasz, że czytam gazetę, więc mnie opieprzasz, że znów rozwaliłem gazety, a ty je właśnie poukładałaś! – Wzniósł ręce do nieba, jak zwykłam robić podczas awantury. – I że cała twoja praca poszła na marne! I że ci nie pomagam! I że ty już masz dość! I że jesteś zmęczona! I tak dalej żyć się nie da! I ty już nie wiesz, jak ze mną rozmawiać?! Ja obrywam, ty czujesz się poszkodowana. Jak na wojnie. Dostaję za każdym razem rykoszetem, kiedy wybucha twoja bomba pełna frustracji. Ale ja uważam, że to kwestia TWOJEJ złej organizacji, a właściwie jej braku. Mieszasz mnie z błotem tylko dlatego, że zamiast mieć pretensje do siebie, znajdujesz sobie ofiarę w postaci mnie!

Jezu, jakie on sprawy tutaj wyciąga, pomyślałam. Naprawdę, aż tak bardzo jestem roztrzepana? Nie, to niemożliwe. Przecież jestem taka skrupulatna i metodyczna. Zawsze tak o sobie myślałam.

Jurek spojrzał na mnie niepewnie. Wiedział, że jego tyrada nie była dla mnie miła. Czekał w napięciu, jak zareaguję.

– A ten drugi problem? – rzuciłam zdenerwowana.

– Postawa wobec świata.

– Coo?!

– No tak – powiedział cicho.

– Ale niby jaka postawa? – Zagotowałam się nie na żarty. Teraz będziemy sobie tutaj o postawach gawędzić, kiedy mój własny mąż wysuwa przeciwko mnie niesprawiedliwe zarzuty. Naprawdę miałam dość, a ten cały eksperyment z równouprawnieniem coraz mniej mi się podobał.

– Bo ty szukasz sprawiedliwości. A jej nie ma. Szukasz równouprawnienia, a ono nie istnieje. Szukasz dziury w całym i sama ją tworzysz – wyrzucił z siebie jednym tchem. – Naprawdę, kochanie. – Pogłaskał mnie po ramieniu, ale szybko zrozumiał, że lepiej mnie w tej chwili nie dotykać. Zabrał rękę. Widział, że w tej chwili mogłabym zabić.

– Że niby co?! Chcesz powiedzieć, że się bez sensu czepiam?

– Trochę tak – szepnął.

– Ale ja nie mam takiego zamiaru! – wykrzyknęłam, choć Jurek się ze mną absolutnie nie kłócił. Ewidentnie puściły mi nerwy.

– Jednak to robisz. Czepiasz się, że siedzę sobie spokojnie, bo oczekujesz pomocy, ale nie jesteś w stanie powiedzieć: „Kochanie, pomóż mi”. I ja bym ci pomógł. Zamiast tego wybierasz konflikt. Denerwuje cię byle co. A to nie ja jestem przyczyną twoich nerwów…

– Tylko ja sama – dokończyłam.

– Trochę tak…

– Czyli dupa z równouprawnienia? – spytałam naiwnie.

– I to dupa blada. – Uśmiechnął się niepewnie.

Wiedział, że moje reakcje są nieobliczalne. Mimo to zawsze próbował. Znów uśmiech. Postanowiłam przestać grać poszkodowaną i też się uśmiechnęłam.

– Dużo tego. Muszę to przemyśleć – powiedziałam niepewnie. – Powinnam oczywiście na ciebie krzyczeć i się wściekać, ale część mnie odnosi wrażenie, że masz rację. Urażona duma każe mi walczyć o honor, ale to bez sensu. Daj mi trochę czasu na przetrawienie tego, co powiedziałeś.

– Jasne. Możesz trawić, ile chcesz. – Uśmiechnął się zadowolony. – A skoro już o trawieniu wspominasz, to zrobiłem dzisiaj galaretkę z ananasem. Twój ulubiony deser.

Spojrzałam na niego załamana.

– Jeszcze nie dołożyłem sobie za to magnesika, więc może już nie będę nadgorliwy, co? – zażartował.

– Tylko byś spróbował! – Udawałam obrażoną. – To gdzie schowałeś nagrodę pocieszenia dla przegranej małżonki? W lodówce?

– Dostajesz trzy małe magnesiki. – Podszedł do lodówki i zaczął dokładać po mojej stronie białe magnesy. – Jeden za mądrość, drugi za wrodzoną zdolność dedukcji, a trzeci za to, że jesteś piękną kobietą. – Wyszczerzył zęby w uśmiechu kocura, który miał w łapach tłustą mysz.

– Tylko mi się nie podlizuj – rzuciłam, udając oschłość.

– Ależ ja uwielbiam się podlizywać. – Podszedł i dotknął językiem mojego karku.

Kiedy zaczął całować płatki moich uszu, wiedziałam, że wpadłam jak śliwka w kompot i ananas w jego galaretkę. Deser w lodówce tego wieczoru musiał poczekać. Należało natychmiast skonsumować małżeństwo :)

Nie ukrywam jednak, że słowa Jurka mocno zapadły mi w pamięć. W końcu dotyczyły tego, co wszystkich, bez względu na płeć, boli najbardziej: dumy.

Test: Czy inni też tak mają?

Podejrzewałam, że Jurek może mieć rację. I to we wszystkim. Ale moja urażona babska duma, moje przekonanie o nieomylności, moje równościowe zapędy krzyczały we mnie, żebym się tak łatwo w tych swoich utartych schematach nie poddawała. Najpierw przeczytałam na porywyserca.pl wszystko, co dotyczyło równouprawnienia, i o tym, jak wyluzować w związku⁸. Pomogło, ale nie na długo. Musiałam poszukać kolejnych rozwiązań. Postanowiłam sprawdzić, czy Jurek ma rację, na żywych organizmach.

W pracy odwiedziłam pokój naszych grafików. Adam z Kubą siedzieli właśnie nad jakimś projektem. Opisałam im, w jak skomplikowany sposób wyrzucam śmieci. Że wywlekam worek, zbieram śmieci, sprzątam, przeglądam, porządkuję. Potem robię sto innych czynności i dopiero za dwie godziny trafiam znów do kuchni, żeby ten worek zawiązać. Jurek to robi myk, myk, myk, a potem siedzi i czyta w najlepsze gazetę. I mnie tym wkurza.

– Bo jesteś babą – rzucił Adam.

– I to klasyczną babą! – dodał Kuba znad ekranu macintosha.

– I robisz to jak moja stara. Dokładnie w ten sam pokręcony sposób.

– No, a wy jak wyrzucacie śmieci?

– Jak to jak? – oburzył się Adam. – Po prostu. Biorę worek. Zawiązuję i wyrzucam. A, no i po drodze do śmietnika robię piwo!

– Co? – osłupiałam.

– No, robię browara. A kiedy mam go robić, jak nie podczas wyrzucania śmieci? – Teraz on się oburzył. – Przy dzieciach?

– No właśnie. Ma rację – zawtórował mu Kuba. – Ja raz jak wyrzucałem śmieci, to wróciłem po ośmiu godzinach! Bo mnie sąsiad na wódkę zawołał.

– Jezu, ale z was szelmy!

– Jakie tam szelmy, ludzie zwykli.

– Co się napić czasami muszą!

Po tym męskim teście przyszła pora na test damski. Opowiedziałam koleżankom z pracy, w jaki sposób wyrzucam śmieci. Efekt?

– Ja też tak robię. Zawsze dorzucam – przyznała się Kasia.

– Nawet jak mam pełny kosz, a akurat robię obiad, to wywlekam spod zlewu worek i czekam, aż obiorę ziemniaki. Dorzucam obierki i dopiero wtedy zawiązuję worek – wyjaśniała Agnieszka.

– No pewnie, że tak się robi. Nie wyrzuca się po prostu pełnego worka – zawtórowała Kasia. – I najlepiej przed wyrzuceniem śmieci przejrzeć lodówkę! Czy coś się nie zepsuło.

– Lodówkę koniecznie trzeba sprawdzić przed wyrzuceniem śmieci – potwierdziła Agnieszka.

– A ja z praniem mam tak samo – wtrąciła Marta. – Raz nawet, jak miałam pełną pralkę, to jej nie włączyłam, tylko czekałam, aż się wieczorem wykąpię, żeby biały ręcznik dorzucić – dodała.

– Jezu, czyli baby są jakieś inne? – jęknęłam.

– No tak, my tak mamy. I co z tego? – Agnieszka odmienność płciową uznała za fakt bezsporny.

Ja zresztą też. Wiedziałam jednak, że moje przyzwyczajenia dotyczące prania czy wyrzucania śmieci nie są dobre. Czułam, że czas na zmiany.

Kto jest temu winien, czyli prawo lizaka

Jedna myśl wciąż kołatała mi się po głowie: Czy naprawdę o wszystkie plagi świata oskarżam Jurka? Czy problem tkwi we mnie, a ja twierdzę, że to on jest problemem. Dlaczego fukam i buczę na swojego męża? Przecież go kocham. Przecież chcę z nim być. Przecież jest naprawdę fajnym facetem. To dlaczego ciągle się go czepiam? Czy on jest winien mojemu ciągłemu zdenerwowaniu? Mojej niepewności? Mojemu poczuciu braku sprawiedliwości?

Czy to nie ja mam przypadkiem problem z samą sobą? Czy to nie ja jestem jednak winna?

I im dłużej próbowałam sobie na te pytanie odpowiedzieć, tym częściej była to myśl twierdząca. Przez całe lata dorastałam w otoczeniu kobiet, które uważały, że mężczyźni są śmierdzącymi leniami i należy ich wciąż poganiać. Lać kijem, przymuszać do wszystkiego, stać nad głową i krzyczeć.

– Faceci są jak dzieci – mawiała zwykle ciocia Jadzia na urodzinach u babci Gieni, kiedy już strzeliły sobie po dwa kieliszki naleweczki wiśniowej, a mężczyźni gdzieś się ulotnili od stołu. – Na nich działa tylko prawo lizaka!

– Prawo lizaka? – dziwiły się inne kobiety. – A cóż to takiego?

– Albo dajesz lizaka, albo zabierasz lizaka. – Zaśmiała się rubasznie. Ciocia Jadzia wiedziała, co mówi. Wszyscy wiedzieliśmy, jak sobie doskonale radzi z dość trudnym w obejściu wujkiem Staśkiem.

Na ten dowcip o lizaku zgromadzone panie wybuchły gromkim śmiechem. Tylko ja, młoda, jakoś słabo chwytałam ten żart. Z czasem zrozumiałam jego sens. Głównie chodzi w nim o seks i traktowanie facetów jak małe dzieci. Niby kobiety się nimi opiekują, ale też mają za zadanie ich wychować. I albo seks jest nagrodą, albo jego odmowa jest karą za jakieś uczynki.

Metoda kija i marchewki działa od pokoleń. Ja też w pewnym stopniu tak działałam. Podświadomie. Być może moje wyjściowe założenie, że faceci to duże dzieci, jest błędne. Na pewno znajdą się i tacy, którzy są odpowiedzialni i mądrzy. Choćby Jurek. Tylko że mama mi tego nie mówiła. I ciocia Jadzia również ten fakt przede mną ukrywała. Zgadza się, że spora liczba mężczyzn ciągle buja w obłokach, ale nie należy twierdzić, że każdy. Może ja też stosowałam „prawo lizaka”, jak ładnie określiła to ciocia Jadzia, w swoim małżeństwie. I nad tym trzeba było popracować.

Bo ile tak można? Wiem, że odpowiedź brzmi: całe życie. Ale ja tak nie chciałam. A wy byście chcieli? Nie można spędzać życia, wciąż wychowując faceta. Warto razem iść przez życie. Jak żołnierze w boju – ramię w ramię. Tego pragnęłam.

Wtedy rzuciłam się na jeden z polecanych mi przez znajomego z Warszawy poradników Nas dwoje, czyli miłosna układanka Marii Rotkiel⁹. Porady, które przeczytałam, pozwoliły mi zrozumieć moje wszystkie żale: „Szczęście partnera jest równie ważne jak twoje. Druga osoba ma takie same prawa jak ty i tak jak ty powinna mieć obowiązki wobec związku i rodziny. Jej szczęście to twoja radość i na odwrót. Czasem «moje» wydaje się w konflikcie z «twoje», ale to tylko pozory. Czasem patrzymy na to samo, a widzimy coś innego. Inaczej interpretujemy rzeczywistość, na inne jej aspekty zwracamy uwagę. W każdej sytuacji można jednak znaleźć rozwiązanie dobre dla relacji, korzystne dla związku”.

A więc nie chodzi o to, żeby faceci mieli gorzej? Nie chodzi o to także, żeby kobiety były górą, bo teraz mają źle? Chodzi o to, żeby ze związku czerpać radość! Przyznacie, że brzmiało absolutnie odkrywczo. Tak więc zamiast kija i marchewki mam po prostu cieszyć się prawami mojego męża, a on moimi? Niewiarygodne. Więc nie chodzi o to, żeby było po równo, tylko żeby było z korzyścią dla nas obojga.

Olśnienie spływało na mnie bardzo powoli.

Bo w życiu nic nie jest równe

Podzieliłam się swoimi refleksjami z Jurkiem. Siedzieliśmy na kanapie w salonie i rozmawialiśmy o tym, jak wyglądają związki znajomych, jak nasz, co trzeba poprawić, co nam leży na sercu. Jurek tłumaczył mi swoje stanowisko.

– Z perspektywy faceta równouprawnienie nic nie znaczy. Mam wrażenie, że to hasło lansowane przez feministki i środowiska lewicowe. Uważam, że równość nie ma nic wspólnego ze sprawiedliwością – objaśniał.

– To jak według ciebie powinna wyglądać równość w związku? – odważyłam się zadać pytanie, które powinno paść kilka lat temu, wtedy gdy się tylko poznaliśmy.

Choć pewnie po takim zapytaniu drugi raz byśmy się nie spotkali, więc może lepiej było trzymać język za zębami…

– Podział obowiązków domowych powinien wynikać z porozumienia między dwojgiem ludzi. Powinien być godny, a obie strony zaangażowane w to, aby się dzielić obowiązkami. No i przyjąć z góry, że robią to w imię wyższego celu, jakim jest związek.

Miałam wrażenie, że Jurek książkę Nas dwoje przeczytał dawno temu, tylko się do tego nigdy nie przyznał.

– Czyli jeśli chcę być z tobą szczęśliwa, muszę rozumieć, że na to szczęście składa się też wyrzucanie śmieci i gotowanie obiadu, czy tak? – upewniałam się, czy dobrze rozumiem te zawiłe kwestie.

Po zabawie „Gra o równouprawnienie” pojęłam, że to, czego się domagałam w naszym związku, było dość skomplikowaną kwestią. I te wszystkie szumne hasła o sprawiedliwym podziale można włożyć między bajki. Przecież każdy związek jest inny i ma inne problemy. I nie da się przyłożyć linijki i równo odmierzyć, kto i co ma robić. Były to jednak dla mnie fundamentalne zagadnienia i chciałam poznać zdanie Jurka na ten temat.

– Dobrze, żeby każdy w związku był jakoś dociążony – wyjaśniał swój punkt widzenia. – Jeśli mężczyzna jest silny, to dobrze byłoby, żeby wykonywał prace domowe wymagające siły, ale nie jest to warunek. Bo jeśli kobieta lepiej się w tym czuje, wystarczy, że się w tym oboje odnajdą. I to właśnie będzie ich sprawiedliwość. Lepiej dzielić na zasadzie: kto ile ma czasu, kto się nadaje lub kto chce daną czynność wykonywać. Uważam, że pewne pojęcia w naszym społeczeństwie mocno się wypaczyły i poplątały.

– No bo jak tu dzielić po równo gotowanie, skoro na przykład facet nie ma o tym zielonego pojęcia – zauważyłam przytomnie.

– Właśnie. Ale zamiast tego mógłby zmywać naczynia. To już umie każdy, prawda? – dodał Jurek. – Uważam, że dorośli to nie dzieci. Dzieci trzeba przekonywać do wykonywania pewnych obowiązków. Prace domowe są nieuniknione i jak jedno z partnerów wykonuje jakąś czynność, to drugie może robić coś innego. Można o tym dyskutować i próbować naprawiać, jeśli któraś ze stron czuje się pokrzywdzona, jak to było w naszym przypadku. – Spojrzał na mnie i uśmiechnął się dobrotliwie. – Jednak gdy takie dyskusje nie przynoszą efektów, to świadczy o tym, że którejś ze stron nie zależy na związku. I pewnie stąd trudno się dogadać. W końcu jednej stronie zależy na szczęściu drugiej strony. Nikt nie będzie dbał o dom w imię jakiejś mądrej lub głupiej idei „równouprawnienia”. Tu chodzi o dobro ukochanej osoby, a nie o szumne hasła na plakatach.

Zrozumiałam, że moja batalia o równouprawnienie była zupełnie bezsensownym krokiem. Wiedziałam to już w chwili, gdy zaczęłam przegrywać w „Komma Lika”. Czułam, że coś jest nie tak. Powoli to tak zwane „nie tak” krystalizowało mi się w głowie.

– Teraz już nie dziwię się, że kiedy wołałam: „Zajmij się śmieciami i gazetami w imię równouprawnienia!”, to ty się wkurzałeś – przyznałam.

– No tak. Bo śmieci wyrzucę dlatego, żebyś ty mogła odpocząć, miała chwilę dla siebie lub po prostu zajęła się czymś innym, a nie dlatego, że żyjemy w czasach, w których w związku ma się dokonać jakiś pseudosprawiedliwy podział obowiązków – wyjaśniał Jurek. – Jeśli mówisz: „Jestem zmęczona, a w tym pokoju jest bajzel”, to ja chętnie posprzątam. Mówisz: „Pomóż mi” i ja chętnie ci pomogę. Bo cię kocham i chcę, żebyś czuła się szczęśliwa. A nie dlatego, że w tym dniu wykonałem mniej czynności na rzecz domu niż ty.

– Czyli powinnam cię prosić o konkretne rzeczy, ale w swoim imieniu i w imieniu naszego związku? – upewniałam się w tej skądinąd rozsądnej logice.

– Żeby żyło nam się lepiej. Mnie i tobie. Nam.

– A jeśli takie prośby nie działają? – dopytywałam się jak mała dziewczynka, która próbuje zrozumieć istotę wszechświata.

– Wtedy najprawdopodobniej też inne rzeczy w związku nie działają. Brak dobrej woli i porozumienia to ewidentny znak, że coś nie gra. Jeśli ludzie nie potrafią się dogadać na różnych płaszczyznach, to znaczy, że związek szwankuje, jest kiepsko i warto popracować nad innymi kwestiami, a nie tylko krzyczeć o sprawiedliwości. Zresztą w ogóle uważam, że hasło „równouprawnienie” wywołuje sztuczny konflikt między płciami.

– W sumie fakt, bo płcie z natury są inne – powiedziałam.

– Bez sensu jest je na siłę zrównywać. To prowadzi do paranoi – stwierdził Jurek. – A gdybym to ja zażądał równouprawnienia? I domagał się, żebyś to ty co drugi dzień rąbała drewno do kominka.

– To ciężka robota.

– Właśnie. Ja robię to chętnie. A ty byś się męczyła, ale mielibyśmy sprawiedliwy podział, no nie?

– Fakt. To jak z rodzeniem dzieci. Tylko kobieta może – zauważyłam błyskotliwie.

– Tak, tego się nie zrówna. Ani karmienia piersią – ciągnął Jurek. – Tylko że jeśli pojawi się jakaś rozsądna dyskusja przed i po urodzeniu dziecka, to może się okazać, że wychowywanie będzie dla obu stron przyjemnością, a nie przykrym obowiązkiem. Facet może powiedzieć: „Nie wstanę za ciebie w nocy do karmienia piersią, bo nie mam pokarmu, ale mogę za to myć laktator, częściej zmieniać pieluchy czy nauczyć się usypiać dziecko”. To będzie fair, no nie? Tu chodzi o zaangażowanie, a nie równość.

– Czasami otwartość jest ważniejsza niż próba sprawiedliwego podziału, prawda?

– Pewnie. Tylko że to kobieta powinna najpierw zastanowić się, jaki mężczyzna i jaki model związku jej pasuje. Jeśli stwierdza, że chce zajmować się domem, a mąż ma przynosić pieniądze, to z tej decyzji wynikają konsekwencje.

– Ale przecież ma prawo się jej odwidzieć. Ma prawo zmienić decyzję – zauważyłam. – Zresztą facet też ma prawo stwierdzić, że już nie ma ochoty utrzymywać rodziny, tak jak się umówili na początku.

– Tak. I tutaj dochodzimy do kwestii konsekwencji. Za każdą decyzją kryją się jakieś skutki. Pytanie, czy zmiana modelu związku jest realna? Może jednak da się uszczęśliwić drugą stronę? – mówił Jurek. – Jeśli kobieta zmieniła zdanie i chce wrócić do pracy lub wyrwać się po prostu z domu, może warto jej to ułatwić? Z drugiej strony facet też może czuć się rozczarowany, bo przecież umowa była inna. Dlatego czasami warto szukać kompromisów, nawet małych, a nie walić faceta po głowie hasłami o równouprawnieniu. Może on mógłby raz w tygodniu zostać z dziećmi wieczorem, a ona poszłaby gdzieś z koleżankami. A może chciałaby mieć cały dzień wolny i wtedy raz w tygodniu przychodziłaby do dzieci opiekunka. A może pół etatu na początek?

– Wydaje mi się, że najtrudniej jest uświadomić sobie taką myśl, a potem ją wypowiedzieć na głos. Wiesz, kobiety wychowywane w duchu poświęcenia dla rodziny mają problem ze zrozumieniem, co je tak naprawdę trapi – wyznałam szczerze. – Wiem to po sobie. Bo jak tu przyznać się przed samą sobą, a potem przed mężem i dziećmi: „Chcę od was odpocząć, potrzebuję przestrzeni. Muszę was opuszczać, żeby z radością do was wracać”. Której to przejdzie przez gardło?

– I to właśnie jest problem. Zwykle taka sfrustrowana żona wali po głowie męża i rzuca pod jego adresem oskarżenia, zamiast powiedzieć wprost: „Duszę się w tej rodzinie. Potrzebuję czasu dla siebie. Chcę podjąć studia zaoczne, pójść na kółko plastyczne, mam ochotę nauczyć się języka obcego”. I to jest w porządku. Każdy facet, nawet najbardziej skostniały, to zrozumie.

– Tylko nie każda kobieta jest w stanie to powiedzieć. Wiesz, większość kobiet wychowana w kulcie Matki Polki i poświęcenia dla rodziny boi się nawet pomyśleć o tym, że mogłaby choć na chwilę od swojej rodziny odpocząć – zauważyłam. – Trudno jest nam taką myśl sformułować, bo od razu włącza się tryb myślenia „jestem do niczego”.

– Zatem tutaj może być pies pogrzebany!

– Może. Bo jeśli trudno nam, kobietom, pomyśleć o tym, żeby się na chwilę uwolnić od domowych obowiązków perfekcyjnej pani domu, to co dopiero powiedzieć o tym wprost? Jak wypowiedzieć do męża na głos słowa: „Muszę od ciebie odpocząć?”.

– Właśnie ci się udało. – Jurek się roześmiał.

– Udało mi się, ale to i tak nie jest proste. Przeczytałam kiedyś bardzo mądrą książkę Zła matka¹⁰. – Przypomniałam sobie, jak wielkie wrażenie robiła na mnie każda przeczytana strona. – Autorka tłumaczyła, że tylko kobieta, która odejdzie na chwilę, odetchnie, zrobi sobie choćby na godzinę przerwę od męża i dzieci, może wrócić do domu szczęśliwa, pełna radości i dobrych myśli. Może dać więcej miłości, kochać bardziej, jeśli tylko znajdzie dystans i równowagę.

– Więc zrób to, kochanie. – Jurek popatrzył mi prosto w oczy. – Zacznij być szczęśliwa i kochać siebie. Jeśli czujesz, że chcesz odpocząć, to odpoczywaj. Jeśli chcesz sprzątać, to sprzątaj. Nie krzycz, nie irytuj się, tylko się uśmiechaj. Pamiętaj, że jeśli ty jesteś szczęśliwa, to i ja jestem szczęśliwy. Wtedy razem możemy być szczęśliwsi. Związek to naczynia połączone. Twoja radość udzieli się też i mnie. Żyj teraźniejszością, przestań wkurzać się na porozrzucane gazety czy buty. Przypomnij sobie o szczęściu i odetchnij, odpocznij, zrób sobie herbaty i żyj pełną piersią.

Podeszłam do Jurka i mocno go objęłam. Wtuliłam twarz w jego pachnące szamponem włosy. Czułam dwie ciepłe łzy, które spłynęły po moich policzkach. Byłam wzruszona. Nie potrafiłam powiedzieć ani jednego słowa. Przepełniała mnie wdzięczność do tego najwspanialszego faceta po tej stronie Odry. Człowieka, który zgodził się być ze mną na resztę życia i który jest w stanie pomóc mi odnaleźć drogę do samej siebie. Tuliłam się do niego bardzo mocno. Obejmowałam go ze wszystkich sił. Tak wiele chciałam tym uściskiem powiedzieć. Tak wiele zostało właśnie powiedziane i tak wiele odkryte.

Jak się uszczęśliwić?

Od tej przełomowej rozmowy zrozumiałam, że muszę szukać swojego szczęścia w sobie samej. Nie gdzieś na zewnątrz, nie w związku, nie w innych, tylko w sobie. Tylko ja sama mogłam siebie uczynić szczęśliwą. Zresztą pierwsze podpowiedzi, jak się polubić, przeczytałam na porywyserca.pl¹¹. Tylko ja sama mogłam sprawić sobie radość. Przecież znałam siebie jak nikt inny. Kierowałam swoim losem, emocjami, każdym dniem. I może dlatego tak łatwo było mi siebie oszukiwać. Znałam się od podszewki, to i oszukiwać się było łatwiej. Ale tego dnia postanowiłam więcej tak nie robić. Nie w kwestii tego, co czuję, jak żyję, kim jestem. Potrzebowałam wielkiej lekcji uwagi dla samej siebie. Postanowiłam być dobrym sternikiem swojego życia i każdego swojego dnia. Nigdy nie lubiłam dużych akwenów, mimo to postanowiłam pożeglować na bardziej szczęśliwe wody.

Osobną kwestią było moje podejście do świata. Tutaj zaczynały się schody. Może rzeczywiście byłam nieuporządkowana? Może to wcale nie jest tak, że Jurek więcej robi dla domu, jak wyszło z gry w równouprawnienie? Często robimy po równo. To raczej sposób, w jaki działa, sprawia, że wygrywa w grze o równouprawnienie. On robi wszystko z głową i ma na każdą rzecz plan lub po prostu jasny schemat. A ja, przedstawicielka płci pięknej, jestem rozwalona nieziemsko. Robię pięćset rzeczy naraz i wydaje mi się, że to ja jestem supermenką. Guzik. A może warto przynajmniej spróbować zmienić metodę? Kobieca głowa to kłębowisko myśli. Warto byłoby je jednak poukładać i jakoś tak uważniej podchodzić nawet do codziennych czynności.

Postanowiłam zacząć od tego, co mnie najbardziej wykańczało, czyli od codziennej krzątaniny. Wrzucałam śmieci do kosza i czekałam, aż się napełni. Wtedy wyciągałam worek, zawiązywałam go i szłam wyrzucić do kontenera. Żadnych zbędnych przebiegów. Okazało się to nadzwyczaj trudne. Zdarzało mi się zapomnieć o postanowieniu i dopychać worek przed wyrzuceniem. Czy wy też macie w sobie zakodowaną taką chorą oszczędność? Na szczęście, gdy się orientowałam, natychmiast kończyłam nieprzemyślany proceder.

Zawsze warto mieć plan, czyli akcja-reakcja

Tylko konkretne ruchy. Czasami rano, a czasami podczas powrotu tramwajem z pracy układałam w głowie plan wieczornych prac. Na początku zresztą go spisywałam, żeby łatwiej było mi zrozumieć, co po czym robić. Pisałam: pranie. I słowo to oznaczało czynność przeniesienia brudnych ubrań z kosza na bieliznę (kolorowych lub białych) do bębna pralki. Następnie uruchomienie pralki, a potem wyjęcie i rozwieszenie prania. Żadnego poszukiwania innych ubrań po domu, żadnego przeglądania wieszaków czy półek w celu wyśledzenia jakiejś zagubionej brudnej skarpetki. Akcja-reakcja. Musiałam zrozumieć, że jeśli jakaś brudna skarpetka została gdzieś zagubiona, to jej problem i osoby, która ją nosiła (zwykle była to ta sama osoba, która daną skarpetkę zgubiła, a ściślej – Jurek). No i co z tego, że jakaś skarpetka się zgubiła? – powtarzałam w myślach. To się znajdzie. Kiedyś… uspokajałam swoje skołatane nerwy, tak nieprzyzwyczajone do uporządkowanych czynności.

W ten oto, może niezbyt oryginalny ani kreatywny, ale zawsze skuteczny sposób zaczęłam mieć pod koniec dnia odrobinę więcej czasu dla siebie. Mogłam wieczorem usiąść i przeczytać artykuł z mojego ulubionego kobiecego czasopisma lub po prostu posurfować w sieci. Jeśli przestałam robić czynności, które trafnie Jurek nazwał „ogarniającymi”, to miałam trochę czasu.

Proście, a będzie wam dane

Powoli uczyłam się też mówić Jurkowi, żeby mi pomógł. Baaardzo powoli uczyłam prosić go o pomoc. Okazywało się, że nie jest to takie trudne, a on zgadzał się bez przeszkód. Musiałam tylko wyznaczać mu jasne i sprecyzowane zadania typu: „sprzątnij kocią kuwetę”, „umyj ten garnek”, „dolej mydła w płynie do dozownika”. Jasny komunikat. Prosta treść. To oznaczało mniej pracy, za to więcej czasu.

Kiedy opowiadałam o tym cudzie swojej koleżance Eli, która do niedawna jeszcze była moją towarzyszką w przemęczeniu i niedoli, słuchała tego z niedowierzaniem.

– Mojego Radka chyba wołami by trzeba zaciągnąć do kuchni i kazać umyć naczynia – narzekała.

– Ale przecież on lubi majsterkować. To proś go na początek o wykonanie czynności, w których czuje się dobrze: wyszorowanie kranu, domycie wanny, wymianę worka ze śmieciami w odkurzaczu – doradzałam.

– Jemu się w ogóle nie chce nic robić – narzekała, jak ja jeszcze do niedawna.

– A prosiłaś?

– Nie muszę go prosić, bo i tak wiem, że odmówi, warknie i dalej będzie robił swoje – odparła urażona.

Nie męczyłam jej dalej swoimi opowieściami o domowych eksperymentach. Widocznie ona nie chciała ani tego słuchać, ani nic zmieniać. Na szczęście Jurek był innego zdania i naprawdę się starał, żeby mi pomóc w znalezieniu w mojej krzątaninie równowagi.

Faceci się nie poświęcają, bo im nie zależy

Z czasem zrozumiałam też kolejną zaskakującą rzecz – im mam więcej chwil dla siebie, tym mniej zazdroszczę ich Jurkowi. Powoli, powoli przestałam czepiać się o to, że on ma czas na czytanie gazet. Potem przestałam się czepiać, że mi nie pomaga (wystarczyło ładnie poprosić, a pomagał). I tak zrozumiałam wreszcie, że mój własny mąż nie jest moim wrogiem. A co ważniejsze – odkryłam, że nie jest leniem, przybyszem z innej planety, że mu zależy i chce. Tylko działa na trochę innych zasadach niż ja, kobieta. Faceci mentalnie kompletnie różnią się od kobiet. Chcecie przykładów? Proszę.

@ Faceci lubią mieć czas wolny i o to dbają. Potrafią wręcz o to walczyć.

@ Faceci nie myślą zupełnie o tym, że dzięki krzątaninie ktoś zauważy, że się „poświęcają” dla rodziny.

@ Przewróciło się, niech leży. Kogo to interesuje?

@ Faceci za pracę wykonywaną w domu nie oczekują oklasków.

@ Faceci nie są wychowani w kulcie Matki Polki.

@ Niektórzy faceci zostali wychowani w przeświadczeniu, że sprzątanie to „babskie” sprawy, ale można ich tego oduczyć. Zwykle wychowywały ich te same matki, które wychowały córki na rasowe Matki Polki.

@ Jeśli chodzi o domowe obowiązki, to mężczyźni poprzez nie absolutnie NIE realizują swoich ambicji.

@ Faceci nie starają się za wszelką cenę być doskonali.

@ Faceci robią coś, a potem siadają w fotelu i odpoczywają. Nie biegną, żeby dalej sprzątać!

@ Jeśli facet nie znalazł ścierki, to nie sprząta.

@ Jeśli w trakcie sprzątania facetowi skończył się środek czyszczący, to oczywiste jest, że przestaje sprzątać. A że posprzątał tylko połowę? No i co z tego? Kogo to…?

@ W kwestii czystości większość kobiet lubi mieć jasność, a większość facetów lubi mieć spokój!

@ Sprzątają, jak muszą.

@ Muszą, jak poprosisz!

@ Jak musisz, to poproś!

@ Jak nie musisz, to też poproś. Wreszcie odpoczniesz.

Efektywne zarządzanie czasem

Dotąd zwykle oczekiwałam, że gdy sprzątam, to on to zauważy, doceni, poklepie po ramieniu, powie „dobra robota kochanie”, do tego wstanie i sam za mnie coś sprzątnie. Tak sobie wyobrażałam przez lata ideał, który nie istniał. I gdzie tu równouprawnienie w domu. Ciągle miałam postawę roszczeniową, że on powinien i musi. A ja? Ja to się tylko poświęcam dla rodziny. Jak moja matka i babka. A przecież wcale tak nie było. Po prostu nie umiałam efektywnie zarządzać swoim czasem. Wystarczyło przeanalizować puste przebiegi, żeby zrozumieć, że kręcę się wokół własnego ogona i sama siebie zamęczam. Nikt inny tego nie robi, tylko ja sama. To ja jestem największym źródłem swoich frustracji. Tylko siebie mogę winić za brak zorganizowania i trudności w znalezieniu wolnego czasu. Tylko moją winą jest zniechęcenie do domowych czynności, bo tylko ja zabierałam się do nich z kiepskim nastawieniem.

Kiedy to zrozumiałam, zaczęłam robić w domu tylko te rzeczy, które uznałam za konieczne. Robiłam to, na co miałam ochotę. Jeśli nie miałam siły po pracy wieszać prania, to umawiałam się sama ze sobą, że włączę pranie na przykład w sobotę, kiedy będę bardziej wypoczęta. Nie gotowałam dwudaniowego obiadu, jeśli wiedziałam, że oboje z Jurkiem go nie zjemy, a ja co najwyżej będę się oburzać, że nikt nie docenił mojego pichcenia. Jeśli nie jesteśmy oboje głodni, to nie zabieram się do wielkiego gotowania.

Tym oto sposobem zaczęłam w domu wykonywać te czynności, które sprawiały mi przyjemność.

Zauważyłam, że ani ja, ani Jurek nie lubimy zbytnio zup. A jednak dość często je gotowałam. Dlaczego? Bo wypada? Należy? Bo zupy są zdrowe i pożywne? I zapewne jeszcze kilka innych banałów. A przecież my tych zup wcale nie lubiliśmy. Zwykle gotowałam wielki garnek. Jedliśmy po talerzu, a potem reszta pozostawała nietknięta. Garnek stał w lodówce i straszył. A myśmy, za każdym razem otwierając lodówkę, spoglądali na niego z niesmakiem.

– Co dziś na obiad?

– Zupa – odpowiadałam.

– To nie jestem głodny – mówił on.

Zupy gotowałam, bo na długo wystarczały. Chciałam zaoszczędzić czas, żeby na następny dzień już nie gotować. Bo przecież jak jest dużo zupy, to ją można długo jeść. Niby tak. Tylko co wtedy, kiedy nie chce się jej jeść? Wtedy trzeba ugotować coś innego. No i dochodzimy do Jurkowej teorii o zbędnych przebiegach.

Równanie wygląda zawsze mniej więcej tak:

duży garnek + dużo pracy = mała efektywność

I tak – po wnikliwej analizie zaangażowania, włożonej pracy i wydajności – przestałam wreszcie gotować zupy. Nie żeby całkiem. Gotuję je czasami. W ilości dwóch talerzy. I tyle. I teraz nam smakują.

Liczy się pasja

Mniej więcej w tym czasie, kiedy odkryłam spadkową wydajności gotowania zup, znalazłam inne zajęcie, które sprawiało mi przyjemność – pieczenie chleba. Kiedyś spróbowałam i bardzo mi się spodobało. Ale nie miałam przecież wtedy ani chwili. Okazało się jednak, że po zarzuceniu gotowania zup mam czas na pieczenie chleba. Jeden bochenek na tydzień. Nie więcej.

Byłam tak przejęta tym pieczeniem, że w serwisie porywyserca.pl dodałam zakładkę „przepisy”¹², żeby dzielić się swoją pasją z czytelniczkami. To właśnie tam znajdziecie kilka moich pysznych kulinarnych perełek.

Dozowałam przyjemność. Odkryłam, że odmierzanie mąki, wody, drożdży czy oliwy sprawia mi radość. Wrzucanie otrębów, nasion słonecznika czy siemienia lnianego jest wciągające i uspokajające. Wyrabianie ciasta, uciskanie, ściskanie i napowietrzanie miało jakiś większy sens. Piekłam zwykłe bułki owsiane¹³, bagietki¹⁴, a nawet ciasto drożdżowe z owocami¹⁵. Podobnie wyglądały moje eksperymenty z chlebem na zakwasie. Najpierw ze starego zakwasu, który dostałam od znajomego, przygotowywałam zaczyn. Potem dokarmiałam go przez dwa dni. A następnie piekłam zdrowy żytni chleb¹⁶. W tym tworzeniu bochenka chleba było coś mistycznego i zarazem odprężającego. Odstresowywało mnie po ciężkim dniu pracy. Szybko zapominałam o fochach Królowej czy nerwach w pracy.

Wszystko mi się udawało, kiedy udawał mi się chleb.

Cała reszta była dodatkiem do tego bochenka, który mi wyszedł. A na dokładkę Jurek był zachwycony. Uwielbiał jeszcze taki ciepły bochenek kroić i zjadać z masłem, które rozpływało się po ciepłej kromce.

Jurek po każdym upieczeniu pachnącego chleba mlaskał i chwalił każdy kęs. Jaki więc dotąd był sens gotowania zup, których nikt nie lubił? Żaden. Po prostu było to przyzwyczajenie, które należało zmienić. Chleb własnej roboty lubiliśmy zaś oboje. I to właśnie wtedy zrozumiałam sens prac w domu i sens szumnego równouprawnienia.

To ja sama musiałam się uszczęśliwić jako żona. Nie uszczęśliwił mnie nawet najlepszy mąż, tylko ja sama.

Wreszcie zrozumiałam, że to ode mnie zależy, jaki mam humor. Od tego, jakie mam nastawienie do sprzątania, zależy, czy mi to sprzątanie sprawia przyjemność. Podobnie z gotowaniem. Jeśli wolę piec chleby, to je będę piekła. A jeśli do tego nam obojgu smakują i staliśmy się prawdziwymi smakoszami domowych wypieków, to jeszcze lepiej. Gotowanie z przymusu garnka zupy i oczekiwanie, że za tę czynność dostanę oklaski od męża, było bez sensu. Teraz dwa dni poświęcam na zrobienie zaczynu, a następnie piekę chleb na zakwasie. I mam z tego powodu ogromną satysfakcję. I lubię go jeść. Ja – Karolina. Nie mój mąż czy moja rodzina. To mi smakuje i to mnie sprawia przyjemność.

Kiedy jestem zadowolona, wreszcie się uśmiecham. Zniknęła z mojej twarzy mina pod tytułem „bez kija nie podchodź”. Zamiast tego pojawiła się miła i radosna żonka, która pogwizdując, szuka drożdży w lodówce. Aż miło do takiej żony podejść, objąć ją i spontanicznie pocałować. I ta żona nie obraca się wtedy do męża z fochem wypisanym na twarzy: „Mógłbyś się wreszcie wziąć do roboty”. Zamiast tego ćwierka uśmiechnięta:

– Za godzinę będzie ciepły chlebek.

– Z chęcią spróbuję – mówi on.

– To cudownie – szczebiocze ona i wraca do garnków z radością, zamiast z rozwichrzonym włosem biegać po domu i szukać dziury w całym.

Szczęście. Ma różne oblicza. Szczęście żony można zobaczyć na twarzy jej męża. W jego oczach i kącikach ust.

Farmazony (nie)doskonałej żony

Czym jest zatem równouprawnienie? W moim związku okazało się nadmuchanym sztucznie balonem, który szybko pękł.

W oczach sporej liczby koleżanek stałam się NAPRAWDĘ ZŁA. Dlaczego? Bo powiedziałam wreszcie głośno, że faceci nie są chłopcami do bicia. Nie są niedojrzałymi synkami, których spod skrzydeł mamuś przejmują żonki kwoki i opiekują się nimi nadal, traktując jak jakieś niedorozwinięte okazy ludzi. Nasi mężowie i kochankowie są dorosłymi ludźmi, którzy biorą na siebie odpowiedzialność za małżeństwo, domowe obowiązki, wspólne życie. Nie każdy facet jest zły. Nie każda żona jest złota. Równość nie istnieje. A ład i porządek można zaprowadzić w domu tylko w warunkach dobrowolnego porozumienia.

No tak. Zaraz któraś powie: Ale ja lubię długo sprzątać.

I niech tak będzie. Masz do tego prawo. Ja długo nie sprzątam, bo szkoda mi na to czasu. Nie mam też zamiaru wychowywać własnego męża. Szanuję fakt, że jest dorosły. Mogę pracować wyłącznie nad sobą i swoją efektywnością. I będę to robić nadal. Bo chcę mieć czas na czytanie gazet, spotkania z koleżankami, pisanie książek i kino.

Męskim okiem:

Przez żołądek do serca

Pan Prąd: Hej, podsuwam ci przepis na miłość. Mam nadzieję, że ci się spodoba :) . Wyczytałem tę historię w „Głosie Szczecińskim”.

„Mamy z żoną sposób na szczęśliwe pożycie małżeńskie.

Dwa razy w tygodniu idziemy do naprawdę ekskluzywnej restauracji, pijemy drogie wina, zamawiamy dobre jedzenie, później mamy wspaniały seks!

Ach, zapomniałem dodać: żona chodzi we wtorki, a ja w piątki”.

PS

Pozdrowienia z fabryki w Gdańsku¹⁷. Dołączam fotkę.

Przepis na miłość:

On piwo, ty reszta (zresztą wpisz tu, co chcesz!)

imię: Elka (przecież wiesz)

lat: 34 (to tylko do twojej wiadomości)

imię męża: Radek (to też wiesz)

liczba dzieci: 0

staż małżeński: 4 lata narzeczeństwa + 6 lat małżeństwa (w tym czasie wybudowaliśmy dom i jedyne, w czym się zgadzamy, to w tym, że jeśli chcesz się rozwieść z małżonkiem, zacznij z nim budować dom!)

status: koleżanka sprzed lat

Pieprzony podział obowiązków? Skąd ci to przyszło do głowy? Nie zapominaj, że Radeczek jest warchołem ze wsi¹⁸ i uważa, że żona jest jego służącą (jeśli kiedykolwiek przeczyta ten tekst, to mnie zabije). Kobieta służy do napełniania lodówki piwem, kupowania przekąsek do tego piwa (lubi takie warkocze z żółtego sera) i reanimowania w niedziele rosołkiem, kiedy od kaca pęka mu głowa.

Nie mogę mu odmówić jednego – prace fizyczne wykonuje w domu bez zająknięcia: naprawia krany, spłuczki, wbija gwoździe, stawia ścianki działowe i kładzie kafelki. Zaimponował mi podczas budowy naszego domu. Zrobił tak dużo, że ekipa budowlana była nam potrzebna jedynie do ułożenia więźby dachowej i posklejania ścian z pustaków. To, co działo się później, było zasługą Radka. Moja rola ograniczyła się do sprzątania po nim, mycia podłóg i narzekania, że znów nasyfił, robiąc przecierkę na ścianach.

Na początku małżeństwa myślałam, że wszystkim będziemy się dzielić po równo. Teraz, po sześciu latach, wiem, że podział był nieco inny i ustalił się samoistnie – Radek zbudował nam dom, ja robię resztę. I raczej tak już pozostanie. Czy taka odpowiedź cię satysfakcjonuje? Mnie nie, ale, do cholery jasnej, nijak nie umiem tego zmienić, bo się po prostu nie da. Całe to równouprawnienie to pic na wodę i jakieś telewizyjne farmazony. W życiu podział jest o wiele prostszy: on piwo, ty reszta.

PS

Jeśli ci to pozwoli napisać książkę i ułożyć związek, gratuluję pomysłu!

Rozdział 2

Kto z kim przestaje, takim się staje

Daj spokój, to tylko jeden wieczór

Każdy z nas ma takich znajomych, do których chodzić nie lubi, ale wypada. Są też tacy, których odwiedza się dla prestiżu, w celach biznesowych lub ubicia interesu. Wszystko pod przykrywką grilla lub innej domówki. Niby się spotykamy, bo się lubimy. Ale prawda jest inna. Często tych osób wcale nie lubimy. Czasami spotykamy się z nimi z przyzwyczajenia.

Nie mówiąc już o niewygodnej lub uciążliwej rodzinie. Bywa tak, że chodzimy na imieniny cioci Jadzi tylko po to, żeby nas nie obgadała na forum rodzinnym. Albo żeby jej zwyczajnie nie było przykro. A wesela? Często są żenującą pijacką imprezą, ale nie pójść, kiedy młodzi się szarpnęli i nas zapraszają? To byłoby w rodzinie odebrane jako potwarz. Nikt więcej by nas już do siebie nie zaprosił. Zresztą wyczytałam na naszej stronie, że najgorzej na weselu i tak mają single¹⁹. Pary jakoś jeszcze są w stanie przeżyć polskie wesele, wzajemnie się wspierając.

Także oboje z Jurkiem przez lata „obrośliśmy” w takich bliższych i dalszych niewygodnych znajomych. Nie dało się ich spławić. Trzeba było do nich chodzić i robić dobrą minę do złej gry. Tylko dlaczego?

– Elka i Radek chcą, żebyśmy do nich wpadli w weekend – oznajmiłam Jurkowi.

– I co im powiedziałaś? – Wiedziałam, że Jurek niezbyt ich lubił, więc zapytał z wyczuwalnym napięciem w głosie.

– Umówiłam się z nimi na sobotę.

– Przecież wiesz, jak ich nie lubię.

– Oj, daj spokój, kochanie, to tylko jeden wieczór – zbyłam jego protesty.

– Ale oni są nudni i… jak by to rzec… mało rozgarnięci. – Uśmiechnął się do mnie złośliwie.

– No przecież wiem. – Uśmiechnęłam się przymilnie. – Ale Elka jest moją koleżanką od lat i wiesz, ile taki kontakt z nami dla nich znaczy – dodałam. – Oni uwielbiają twoje dowcipy.

– Ale ja nie lubię ich dowcipów. – Jurek był wyraźnie nie w sosie z powodu tej wizyty.

– Daj spokój, to tylko jeden wieczór. – Pogłaskałam go przymilnie po ramieniu.

– Jeden wieczór był też w zeszłym miesiącu. Myślałem, że na pół roku mamy ich z głowy – burknął.

– Ela tak cię lubi. A Radek, no wiesz, on jest lekkim neandertalczykiem, ale nic na to nie poradzimy.

– On nie jest neandertalczykiem, tylko pijakiem. Miesiąc temu nawalił się ośmioma piwami i zasnął w fotelu!

– Za to zabawnie chrapał. Daj spokój, każdemu się zdarza. Zresztą podobno będą jeszcze ich nowi znajomi. Jakaś para sąsiadów, która się wprowadziła obok. Może być miło… – Sama nie byłam co do tego przekonana.

– Dla mnie to strata czasu, ale jak masz ochotę, to pójdziemy. – Objął mnie i pocałował w czoło na znak zgody.

Uff, odetchnęłam z ulgą. Według wszelkich zasad wyczytanych w serwisie, który prowadziłam, teoretycznie osiągnęłam kompromis w związku²⁰. Zależało mi na tym spotkaniu. Elka była moją koleżanką od lat. Właściwie to prawie się przyjaźniłyśmy. Znałyśmy się przecież z czasów, kiedy ani Radka, ani Jurka nie było w naszym życiu. Razem imprezowałyśmy, chodziłyśmy na koncerty. Wprawdzie nasze drogi od dłuższego czasu się lekko rozchodziły, ale starałam się tego nie zauważać. Podtrzymywałam w swojej głowie mit wielkiej babskiej przyjaźni sprzed lat. Najczęściej podczas spotkania szybko okazywało się, że niewiele nas łączy i tematów do rozmów było jakby mniej, ale… W końcu to koleżanka, tłumaczyłam sobie i zgadzałam się na kolejne weekendowe spotkania. Tak też było i tym razem.

Jak już pić, to porządnie

Na spotkanie zabraliśmy butelkę węgierskiego portugiesera i ciasto brownie z kaszy jaglanej²¹, które specjalnie na tę okazję upiekłam rano. Zresztą Jurek mnie od rana o nie prosił, twierdząc, że niech przynajmniej ma coś na osłodę tego wieczoru. Cóż, jak zwykle jego przeczucia były słuszne…

– Są już Iza z Mirkiem, wiesz, ci nasi nowi sąsiedzi. Wspaniali. – Ela od progu gadała jak nakręcona.

Wyczuwałam od niej zapach, który mógł być tylko fatalnym połączeniem whisky zmieszanej z colą. Ot, taki wielkomiejski sznyt. Miałam wrażenie, że taki drink jest teraz w modzie. W naszym kraju poziom wypijanego alkoholu wysokoprocentowego nadal był zatrważający, ale niektórzy sprytnie to ukrywali pod postacią whisky z colą. Brzmiało jakoś tak szlachetniej niż wóda z sokiem. Wręczyłam Eli ciasto, ale spojrzała na nie z pogardą. Pieczenie ciasta nie mieściło się w jej głowie. Zwykle zamawiała kremowy ulepek w pobliskiej cukierni. A już bezglutenowe! To jakiś wymysł wariatów.

– A ty co? Kaszankę na grilla przyniosłaś? – spytała złośliwie, spoglądając na keksówkę wypełnioną brązowym ciastem.

– Nie, no co ty? To ciasto. Sama piekłam – tłumaczyłam. – Brownie z kaszy jaglanej z cytrynową skórką i żurawiną.

– Znaczy się kaszanka na słodko! – podsumowała, odkładając ciasto w kąt kuchni. – Napijesz się whisky z colą? – zaproponowała. – Radek kupił dzisiaj tanio w Tesco na promocji kilka butelek.

Wow, kilka butelek! Byłam pod wrażeniem. Ciekawe, czy „kilka” dotyczyło coli, czy jednak whisky. Radek kiedyś wyłożył mi swoją teorię picia alkoholu. Że „dla luziku” to wypija jedno, dwa piwka po pracy, przed telewizorkiem. Jak jest meczyk, to jeszcze ze dwa lub cztery, w zależności, czy nasi wygrywają, czy też nie. A jak jest imprezka, to już trzeba się pokazać. W końcu nie wypadliśmy sroce spod ogona i na whisky nas stać. „Jak u angielskich lordów”, zaznaczał z dumą. Wiedziałam, że do arystokratycznego picia Radkowi było daleko. Ba, śmiem pokusić się o twierdzenie, że on nigdy na jednym kieliszku czy szklance nie skończył. Bo to przecież niehonorowe. „Jak już pić, to porządnie”, mawiał, a ja oburzałam się w duchu, twierdząc, że to takie tłumaczenie jego pijaństwa przed światem.

– To jak, whiskacza? – usłyszałam po raz drugi.

– Eee, nie – odmówiłam uprzejmie. – Przynieśliśmy wino. Może macie coś niskoprocentowego. – Wręczyłam niepewnie butelkę.

– Ale kwach. Przecież to wytrawniak. – Radek spojrzał z obrzydzeniem na butelkę naprawdę dobrego wina. – Jak chcesz, to ci naleję, bo u mnie w domu to tylko baby takie popłuczyny piją. – Uśmiechnął się do Elki. Był już lekko wstawiony.

– Ja wolę whisky. – Elka spojrzała na niego oburzona, jakby i ją zaliczył do grona babskich mięczaków.

– Poszukaj w kuchni, gdzieś w szufladzie powinien być otwieracz – rzucił do mnie, oddając mi wino, które miało być dla nich prezentem. – Jurek, a ty szklaneczkę whisky z colą czy jak mężczyzna napijesz się ze mną wódeczki.

Nie czekając na odpowiedź, zaczął prezentować swój arsenał trunków zgromadzony na stoliku na kółkach.

– Wiesz, teraz wyprodukowali taką wódeczkę z dodatkiem piołunu. Niby lepiej kopie, choć kac po niej podobny – wykładał oniemiałemu Jurkowi. – Mam jeszcze taką różaną. O, popatrz. Podobno delikatna i nieźle wchodzi pod kanapki. Nie piłem, ale kolega z budowy mi polecał. Do tego jest oczywiście gorzka żołądkowa. No, mój faworyt. Frykasek prawdziwy! – Podniósł butelkę do ust i na znak, że nie żartuje, cmoknął w etykietkę. – Wchodzi jak woda, a kopie jak czysta. Będzie ci smakowała na pewno. To czego ci wlać? – Dopiero teraz spojrzał na Jurka.

– Yyy… Czarną herbatę poproszę – rzucił Jurek, niespeszony.

– Stary, herbatą będziesz czystą popijał? Kurdę, twardy z ciebie zawodnik. – Radek był zachwycony.

– Nie, czarną herbatę będę pił sauté.

– Co byś się napił? – Radek najwyraźniej nie zrozumiał.

– Tylko herbatę będę pił. Samą herbatę. Przyjechaliśmy autem. – Jurek tłumaczył jak małemu dziecku.

– Stary, autem to ja też mogę przyjechać. Albo zostaniecie na noc, albo potem najwyżej pojedziesz, to już jak ci pasuje, ale napić się ze mną musisz. – Radek wyszczerzył zęby w uśmiechu.

– Nie, nie piję, prowadzę. – Jurek powtarzał jak mantrę.

– Oj tam zaraz nie piję. Ja też czasami nie piję, ale nie dzisiaj. Co, ze mną się nie napijesz?

– Nie bierz tego osobiście, ale nie, dziękuję.

Początkowo przysłuchiwałam się temu dialogowi z rozbawieniem. Wiedziałam, że Jurek nie przepada za alkoholem. Zresztą była to jedna z jego niewątpliwych zalet, które doceniłam, jak tylko się poznaliśmy. Niestety niewiele osób, a już na pewno mężczyzn, było w stanie tę jego awersję zrozumieć. Postanowiłam wyratować go z pijackich rąk Radka i rzuciłam:

– Jurek, chodź ze mną do kuchni. Pomożesz mi otworzyć wino, kochanie.

– Dzięki – usłyszałam za plecami zdenerwowany głos mojego męża. – Co za idiota? – doszło mnie jeszcze.

– To nasi znajomi. – Odwróciłam się i syknęłam karcąco.

– Dupa, nie znajomi – warknął Jurek. – Alkon i jego alkonowe królestwo – mamrotał pod nosem, ale pomógł mi znaleźć korkociąg i otworzyć butelkę.

Znaleźliśmy nawet jakieś kieliszki do wina. Po języku rozlał się przyjemny smak portugiesera z piwnic Gere Tamàs z węgierskiego regionu Villány. Wyrazisty smak ziemi i wiśni. Uśmiechnęłam się do siebie, przypominając sobie węgierskie wzgórza porośnięte winoroślą. Ech, warto byłoby znów pojechać do bratanków, rozmarzyłam się. Z zamyślenia wyrwał mnie głos Radka:

– A ty jednak tego kwacha ciśniesz? – Spojrzał wymownie na kieliszek z winem. – Nigdy nie zrozumiem bab – wyznał szczerze. – Chodź przedstawię ci resztę ekipy. – Pociągnął mnie za rękaw do salonu.

Jurek został sam w kuchni, parząc sobie herbatę. Co pewnie i jemu, i oburzonemu jego postawą Radkowi odpowiadało. Miałam pewność, że przynajmniej moje zapomniane ciasto trafia w tej chwili w odpowiednie ręce, a właściwie usta.

Bo wielkość ma znaczenie

– To jest Iza, a to Mirek. Nasi sąsiedzi z osiedla. – Uśmiechnęła się do mnie miła na pierwszy rzut oka para.

Przedstawiłam się i w tym momencie Iza, którą pierwszy raz widziałam na oczy, złapała mnie za łokieć i zaczęła szczebiotać w podobnym klimacie, co chwilę wcześniej Elka.

– Radek, opowiadałeś jej o plazmie?

– Dopiero przyszli. Nie było kiedy.

– O plazmie? – spytałam zdziwiona. Do grona stojących w salonie dołączył też Jurek z parującym kubkiem. Na ten widok Radek tylko przewrócił oczami, ale uznał chyba, że historia plazmy jest ciekawsza, bo wskazując telewizor z płaskim ekranem, który zajmował pół ściany w salonie, powiedział:

– To moja duma.

Przed nim stała szklana ława z kilkoma pilotami do rozlicznego sprzętu elektronicznego. Całość otaczał skórzany komplet wypoczynkowy w najczarniejszym odcieniu czerni. Ogromny i zwalisty. Trzeba przyznać, że plazma była imponująca, chociaż na mnie i na Jurku nie robiła wrażenia. Dlaczego? Ano dlatego, że od lat świetnie obywaliśmy się bez telewizora. Nie był nam do niczego potrzebny. Filmy oglądaliśmy w kinie albo na laptopach. Newsy znaliśmy z sieci. Po co nam więc złodziej czasu w postaci plazmy na ścianie? Z moimi przekonaniami wolałam się jednak nie wychylać. Wiedziałam, że zostanę wyśmiana, skrytykowana i zrównana z ziemią. Dlatego pozwoliłam Radkowi trajkotać w najlepsze.

– Nieskromnie przyznam, że kupiliśmy ten telewizor na poświątecznej wyprzedaży. Wietrzyli magazyny. – Zarechotał, jakby już samo hasło było zabawne. – Chcieli jak za zboże, ale znalazłem na nim kilka rys. Nic wielkiego, jednak od razu pokazałem je sprzedawcy. Główka pracuje, no nie, Ela. – Mrugnął do gospodyni, która z uwielbieniem wpatrywała się w swojego zaradnego męża.

– No i utargowałem kilka setek. Wyobrażacie sobie. Telewizor był w promocji, a za te rysy jeszcze mi opuścili parę stówek. Wprawdzie potem okazało się, że ma drobną wadę ekranu, bo mu się takie dwa piksele w prawym dolnym roku nie świecą, ale kto by się tym przejmował. Dobiliśmy targu – piał z radości. – Takiej liczby cali nikt nie ma w okolicy. A w końcu paru sąsiadów znamy, no nie? – Tym razem spojrzał wymownie w stronę Izy i Mirka, którzy kiwnęli głowami na znak, że ma absolutną rację.

– No i śmiesznie było, jak proboszcz przyszedł do nas po kolędzie. Już od progu opowiadał o tym, że właśnie sobie nowy telewizor na Gwiazdkę sprawił. Opowiadał, jakie ma funkcje i ile kanałów. A jak wlazł do nas do salonu, to go zatkało. – Tym razem Elka opowiadała z przejęciem. „Tyle cali to nawet nasz wyświetlacz do pieśni kościelnych nie ma, cmokał z podziwem. A i moja plazma też nieco jest mniejsza”, mówił smutnym głosem.

– No, ale powiedz im o najważniejszym – zapiszczała podniecona Ela, dla której ta historia była najwyraźniej ogromnym powodem do dumy.

– I teraz najważniejsze – kontynuował Radek. – Akurat na czas kolędy to na szklanym stoliku ustawiliśmy poczęstunek dla proboszcza. On zawsze lubi u nas posiedzieć dłużej i pogadać. No i z braku miejsca Elunia ustawiła lichtarze i talerzyk z wodą święconą na meblach przy telewizorze, tak że księżulek musiał się do wody pochylić i przed samą plazmą się przeżegnać.

– No, nawet modlitwę żeśmy w stronę telewizora odmawiali – zapiała z zachwytu Ela, a rozlegający się do wtóru rechot Radka świadczył, że i dla niego była to niezła zabawa.

– A jak proboszcz usłyszał pierwotną cenę za tę plazmę, to się jeszcze raz przeżegnał i powiedział, że to cud, że się nam tak tanio udało kupić – dodała Ela, zachwycona, że może do tej fantastycznej historii dołożyć swoje trzy grosze.

– Teraz proboszcz podobno chodzi obrażony, że mu taki mały telewizor w markecie wcisnęli, a zapłacił dwa razy więcej niż my – ciągnął Radek. – Taki biznes życia zrobiliśmy. Niezły sprzęt, no nie? – Dotknął obudowy plazmy. – Jurek, podoba ci się, co stary?

– Ja się na telewizorach nie znam. Wiesz, my z Karolą nasz wyrzuciliśmy już dawno temu – powiedział Jurek obojętnym tonem.

– Stary, to co wy całymi dniami robicie? – Radkowi ten szczegół z naszego życia jakoś umknął i był teraz pod wrażeniem. – Książki na kanapie czytacie? – zarechotał znowu, spoglądając na zgromadzonych w salonie.

– Książki też czytamy, ale wiesz, jak to… – Jurek na znak porozumienia puścił oko do Radka. – Głównie uprawiamy dziki seks. Gdzie popadnie… – Westchnął z udawaną obojętnością. – Muszę iść po cukier, bo sobie herbaty nie posłodziłem. – Obrócił się na pięcie, pozostawiając towarzystwo w osłupienie.

Radek wypił chyba z pół szklanki swojego arystokratycznego drinka, nim otrząsnął się z tego, co właśnie usłyszał. Na jego twarzy malował się wyraz niezrozumienia. Spojrzał pytająco na mnie.

– Na mnie nie patrz. – Uśmiechnęłam się. – Też już mam dość tego seksu. – Machnęłam ręką z rezygnacją. – Dlatego po każdym orgazmie błagam Jurka o telewizor – dodałam z rozbawieniem i poszłam do kuchni, żeby uciąć ten żenujący temat.

Kiedy weszłam do kuchni i zamknęłam za sobą drzwi, wybuchnęłam gromkim śmiechem. Jurek mi zawtórował. Objęliśmy się i śmialiśmy do rozpuku.

– Rzeczywiście żenująca ta impreza – zauważyłam z rozbawieniem.

– Nie powiem, że cię nie ostrzegałem. – Mąż uśmiechnął się do mnie. – Zaparzyć ci herbaty? Mają do niej przynajmniej dobre ciasto. – Spojrzał pożądliwie w stronę jaglanego brownie.

– Jasne. Będę się z tobą solidaryzować – zapewniłam solennie, krojąc sobie spory kawałek słodkiego poczęstunku własnej roboty.

Jak facet nie pije, to baba, nie facet

Nie dane nam było jednak długo posiedzieć w spokoju. Już po kilku minutach do kuchni wpadła Elka i porwała mnie do gości. Na Jurka nawet nie spojrzała. W salonie muzyka grała na pełny regulator. Mąż Izy nalewał sobie kolejną szklankę, a Iza z Radkiem tańczyli do kawałka Prawy do lewego. Mieli już mocno w czubie, bo nogi im się plątały i ryczeli na całe gardło słowa piosenki. Elka pociągnęła mnie w kąt salonu.

– Naleję ci drineczka, co tak będziesz o suchym pysiolku. – Uśmiechnęła się dobrotliwie i chwyciła ze stolika pierwszą z brzegu butelkę.

– Elunia, ale ja nie chcę. Już ci mówiłam. – Byłam trochę poirytowana jej zachowaniem i fałszywą troską.

– Daj spokój. Nie udawaj przy tym swoim Jureczku takiej świętej. Wypiłyśmy przecież razem morze wódki. – Puściła do mnie oko, napełniając szklankę do połowy.

– Ale chyba zapomniałaś, że to było dekadę temu i od tego czasu moje alkoholowe upodobania nie dość, że się zmieniły, to jeszcze diametralnie zmalały. A poza tym, co z wami, ludzie? Nie umiecie się bawić na trzeźwo. – Wbiłam w nią wzrok.

– Impreza na trzeźwo to nie impreza, zawsze powtarza mi mój Radeczek. – Słyszałam ton oburzenia w jej głosie. Jej ta rozmowa też nie odpowiadała. W tle słychać było wrzaski Izy i Radka: „Racja, brachu, wypijmy za to!”, a do tego piski jak z wiejskiego wesela, gwizdy i okrzyki.

– Ale ja lubię się bawić na trzeźwo – wyznałam, jakbym tłumaczyła się z grzesznego i perwersyjnego zachowania, które, zważywszy na okoliczności, zdawało się wyjątkowo nienormalne.

– Tak tylko gadasz, bo przyszłaś z Jurkiem. Jakby sobie poszedł, tobyś się od razu napiła. – Ela wyszczerzyła się szelmowsko. – Ten twój mąż od początku wydawał mi się jakiś podejrzany. Pamiętam, jak na pierwsze spotkanie z nami przyniósł słodkie babeczki z czekoladą. Mówię ci, już wtedy czułam, że z nim jest coś nie tak. – Troska w jej głosie doprowadziła mnie do szału.

– Taak? A co niby z Jurkiem jest nie tak? – zapytałam wkurzona.

– No wiesz, jest taki, no… kobiecy. Jak facet nie pije, to nie jest facet, tylko baba. Mężczyzna musi się napić, żeby się zresetować – tłumaczyła. – My tu tyle naszykowaliśmy alkoholi. Radek specjalnie do Tesco po tę whisky jeździł, bo była w superpromocji, a ten twój mężulek takie fochy strzela. Niby lepszy jest czy co? – nakręcała się podpita. – My z Dorotką już dawno miałyśmy z tobą porozmawiać, tylko się nie składało.

– Z Dorotką? A co ona ma do tego, u licha?

– No bo ona też zauważyła, że ten Jurek ma na ciebie zły wpływ. Już przed ślubem miałyśmy ci powiedzieć, ale ty taka zakochana byłaś, to nie chciałyśmy ci psuć nastroju. Myślałyśmy, że po ślubie jakoś się wam ułoży. Twój mąż znormalnieje. A z nim jest coraz gorzej – wyjaśniała. – Ty lepiej się zastanów, czy sobie przy nim życia nie marnujesz. – Ze współczuciem położyła mi dłoń na ramieniu.

– Ela, czekaj, bo czegoś nie łapię. – W głowie aż mi huczało z emocji. – Czy dobrze rozumiem, że ty z Dorotą mi współczujecie, bo Jurek nie pije? A do tego jest niemęski, bo piecze ciasta? Czy tak?

– No, żeby tylko! On nawet na imprezie nie chce się napić. Mówię ci, z nim musi być coś nie tak…

– Ale przecież przyjechaliśmy autem.

– Autem? I co z tego. Radek już niejeden raz po pijaku jeździł i nic mu się nie stało. Zresztą wiesz, jakim jest dobrym kierowcą. Pamiętasz, jak kiedyś wrócił z koszykówki pijany w sztok? Myśmy wtedy miały u mnie babski wieczór… To jeszcze było na starym mieszkaniu, pamiętasz?

– Pamiętam. Był tak nawalony, że jak otworzył drzwi auta, to z niego wypadł. Obie wnosiłyśmy go do domu.

– Wtedy to miał powód, bo się koledze syn urodził.

– Jeździć po pijaku też miał powód?

– No co ty, Karola? A jak miał wrócić do domu. Jasne, że po pijaku. Przecież cała Polska tak jeździ! – oburzyła się.

– Jurek nie jeździ – zauważyłam.

– Bo jest baba – prychnęła.

– Jeśli mój mąż to baba, to twój alkoholik – odszczeknęłam, bo już nie wytrzymałam.

– No wiesz, piwko czy dwa do kolacji to żaden alkoholizm – zaperzyła się.

Imprezka dopiero się rozkręca

Mniej więcej w tym czasie usłyszałyśmy huk, a potem zamieszanie w drugim końcu salonu. Kiedy spojrzałyśmy w tamtą stronę, okazało się, że Radek leży na podłodze z Izą i zaśmiewają się do łez. Ona na nim, on pod nią. Sytuacja nieco dwuznaczna. I zdaje się, że nie tylko ja odebrałam to w ten sposób, bo mąż Izy zaczął ją ściągać z Radka, przeklinając jak szewc i wyzywając ją – w łagodnym tłumaczeniu – od gorszego wcielenia cór Koryntu. Radek, jakby tego nie słysząc, śmiał się z ich upadku jak szalony, po czym położył dłonie na pośladkach Izy i zaczął wykrzykiwać, poruszając nimi w rytmie:

– Prawy do lewego! Wypij, kolego. Przecież wiemy, nigdy ma tego złegoooo!

Wszyscy słyszeliśmy pijacki pisk zadowolenia, który wyrwał się z gardła leżącej Izy.

– Zdejmuj łapska z dupy mojej żony! – Mirek był daleki od śpiewania w tej chwili. – Bo ci, stary, spuszczę taki wpierdol, że popamiętasz.

– Chłopcy, chłopcy. – Elka postanowiła wkroczyć do akcji i ratować imprezę. – No, już, dajcie spokój. A ty Izka nie śmiej się głupio i złaź z mojego chłopa, bo ja ci zaraz przyłożę. – Widać było, że nie do końca odpowiada jej ta sytuacja, ale trzyma fason. – Radek, wstawaj natychmiast i nalej wszystkim. No i ścisz wreszcie tę muzę. Rozmawiać nie można.

– A kto tu przyszedł, kurwa, rozmawiać. – Radek był ewidentnie oburzony, że nikt poza nim i Izą nie chwyta idei „nawalimy się w sztok i będziemy drzeć ryja na maksa”.

Poczułam, jak Jurek obejmuje mnie od tyłu i szepcze:

– Żeby tylko plazmy nie zarysowali.

– Daj spokój, przecież już na wstępie była porysowana – zaśmiałam się. – Idziemy? – zapytałam nieco już zmęczona tym wszystkim.

– No co ty, chcesz teraz wyjść z cyrku, kiedy się rozkręca? – Jurek udawał oburzonego.

– Cyrk mi nie przeszkadza, tylko małpy mi nie odpowiadają – odparłam ze śmiechem i pociągnęłam męża w stronę przedpokoju.

– Jak to, już idziecie? – Elka wpadła jak strzała. – Przecież imprezka dopiero się rozkręca.

– Mhm… widzimy. – Spojrzałam wymownie w kierunku salonu.

Właśnie leciał jakiś pościelowy kawałek. Na salonowym parkiecie Radek bujał się uwieszony Izy. Jego ręce niezmiennie spoczywały na jej pośladkach.

– Radek, pamiętaj o łapach! – wydarła się wkurzona Elka.

– To jest taniec przytulaniec – wybełkotał jej mąż, przyciskając się jeszcze bardziej do zataczającej się Izy.

Ela, zmieniając ton, uśmiechnęła się do nas uprzejmie.

– Zostańcie, jeszcze nie podałam lodów… – Jako gospodyni uparcie starała się nie dostrzegać tego cyrku.

– Wiesz, lepiej uważaj z tymi lodami, bo zważywszy na stan Radka, może pomylić lodziarki. – Uśmiechnęłam się kwaśno. – Ale co tam, pewnie cała Polska tak robi, nie? – rzuciłam złośliwie. – To pa, miło było – dodałam, choć zdawałam sobie sprawę, jak fałszywie to zabrzmiało.

Zostawiłam w przedpokoju oniemiałą Elkę, a w salonie Radka nadal obściskującego Izę. Mirka nie dostrzegłam.

– Przyznasz, że niezły burdel – powiedziałam po powrocie do domu, komentując wieczór.

– Przesadzasz, ot, impreza w polskim wydaniu. Weekendowy reset w wąskim gronie przyjaciół. – Jurek udawał poważny, profesorski ton.

– Usłyszałam dzisiaj od Elki, że cała Polska jeździ po pijaku.

– Właśnie, więc o co ci chodzi? – Jurek wciąż udawał, że mówi zupełnie poważnie.

– No, o nic. Po prostu impreza była do bani. Liczyłam, że sobie pogadamy, powspominamy, podyskutujemy, a nie że po prostu będziemy pić wódkę – westchnęłam. – To kompletnie nie mój klimat, a Elka z Radkiem nie dali sobie tego wytłumaczyć.

– Przykro mi, kochanie. – Jurek objął mnie mocno.

– Wiem i dziękuję. – Trwaliśmy tak w objęciach przez chwilę.

– Ale przynajmniej ciasto upiekłaś dobre – pochwalił mnie na koniec.

Właściwie to było już późno w nocy, więc się szybko wykąpaliśmy i wskoczyliśmy do łóżka. Ja jednak nie mogłam zasnąć. Ten wieczór nie dawał mi spokoju. Trudno mi było zrozumieć, dlaczego nie mogłam się z nimi dogadać. Przecież to byli moi starzy znajomi. I dlaczego Elka tak się czepiała Jurka. A tego, że obie z Dorotą mnie obgadywały, a konkretnie „martwiły się o mnie”, to już całkiem nie mogłam zrozumieć. Mnie było z Jurkiem tak dobrze. Zasypiałam z dziwnym niesmakiem.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

www.przeznaczeni.pl [wróć]

www.dowcipy.pl [wróć]

www.porywyserca.pl [wróć]

www.porywyserca.pl/wroclaw.html [wróć]

www.porywyserca.pl/malbork.html [wróć]

kommalika.se [wróć]

www.porywyserca.pl/panna-cotta.html [wróć]

www.porywyserca.pl/jak-sie-wyluzowac-w-zwiazku.html [wróć]

www.porywyserca.pl/nas-dwoje-czyli-milosna-ukladanka-recenzja.html – Maria Rotkiel, Nas dwoje, czyli miłosna układanka, Czarna Owca, Warszawa 2014 [wróć]

www.porywyserca.pl/zla-matka-recenzja.html – Ayelet Waldman, Zła matka, tłum. Katarzyna Janusik, Wydawnictwo Znak, Kraków 2011 [wróć]

www.porywyserca.pl/polubic-siebie-jak-to-latwo-powiedziec.html [wróć]

www.porywyserca.pl/przepisy.html [wróć]

www.porywyserca.pl/bulki-owsiane.html [wróć]

www.porywyserca.pl/bagietki.html [wróć]

www.porywyserca.pl/ciasto-drozdzowe.html [wróć]

www.porywyserca.pl/chleb-zytni.html [wróć]

www.porywyserca.pl/gdansk.html [wróć]

www.porywyserca.pl/warchol.html [wróć]

www.porywyserca.pl/singiel-na-weselu.html [wróć]

www.porywyserca.pl/kompromis-sposob-na-udany-zwiazek.html [wróć]

www.porywyserca.pl/brownie.html [wróć]