Adolf Abrahamowicz

Jego zasady

Komedia w jednym akcie

Warszawa 2012

Spis treści

OSOBY

[Jego zasady]

SCENA I

SCENA II

SCENA III

SCENA IV

SCENA V

SCENA VI

SCENA VII

SCENA VIII

SCENA IX

SCENA X

SCENA XI

SCENA XII

SCENA XIII

SCENA XIV

SCENA XV

SCENA XVI

SCENA XVII

KOLOFON

[Jego zasady]

SCENA I

JAN, później WINCENTY

JAN

(sam) Nie wiem, czy jest na świecie podlejsza służba, jak być lokajem; nieraz już sobie myślałem, co gorsze: lokaj, fiakier czy kominiarz? Jeszcze to lokaj u wielkiego pana to pół biedy, ale tak jak ja, u urzędnika, co ma żonę jędzę i trzy córki, których wydać nie może, diabeł by nie wytrzymał!... to jedno tylko podoba mi się tutaj, że jestem z moim panem całkiem za pan brat. Często się też zdarza, iż jak nas razem widzą, to nie wiedzą, kto z nas pan, a kto lokaj; z tego wnoszę, że albo my obydwaj do lokajów podobni albo do panów.

WINCENTY

(wchodzi, patrząc na JANA) Czy to szanowny i kochany gospodarz?

JAN

(do siebie) A co? nie mówiłem, ja przecież na pana stworzony. (do WINCENTEGO zwracając się) Nie gospodarz, proszę pana, ile lokaj gospodarza.

WINCENTY

Mój kochany, czy tu mieszka pan Filc?

JAN

A mieszka.

WINCENTY

Czy go zastałem?

JAN

Wyszedł, powiedział, że wnet powróci – ale pani jest w domu – jak mam oświadczyć?

WINCENTY

O nie! broń Boże! chciałbym koniecznie widzieć się z samym panem. Proszę cię, mój kochany... jak ci na imię?

JAN

Jan, proszę wielmożnego pana.

WINCENTY

Zatem mój drogi Jasiu... (rozglądając się po pokoju) widzę, że z ciebie porządny służący; ani jednej muchy w pokoju... nie mógłbyś mi powiedzieć, twój pan nie otrzymał przed tygodniem listu?

JAN

Co to, to nie wiem.

WINCENTY

Nie spodziewano się tu wuja?

JAN

I owszem – państwo ciągle mówią o jakimś wuju, niecierpliwie oczekują jego przyjazdu.

WINCENTY

Czy być może? Powiadasz, że niecierpliwie go oczekują? Ale czy z radością?

JAN

O! z wielką...

WINCENTY

Mój Jasiu, kto tu jest główną osobą w domu?

JAN

(do siebie) Umie człowieka sobie ująć. (do WINCENTEGO) Kto tu główną osobą w domu, to trudno powiedzieć. Panu się zdaje, że to on, mnie się zdaje, że ja, ale co pani powie, na tym zawsze się kończy. Ale pójdę obaczyć, może już pan powrócił. (wychodzi)

WINCENTY

(sam) Na mój list nie odebrałem odpowiedzi, a tu oczekują mnie z niecierpliwością? Dwie sprzeczności. Mam przy tym wszelkie prawo przypuszczać, że mnie przyjmą nie najlepiej. Mam dwa kardynalne błędy: pustą kieszeń i zdrowy żołądek. Rzecz dziwna, wszyscy w Ameryce robią fortuny, ja pojechałem, straciłem resztę grosza i wracam podszyty wiatrem. Sprzysięgły się na mnie losy; nic mi się nie wiedzie. Mówią ludzie, że kto ma nieszczęście w kartach, jest szczęśliwym w miłości i odwrotnie. Gdzie tam, nawet i z tym przysłowiem jestem w niezgodzie. Ile razy zagrawszy się w karty, biegłem do ukochanej, aby się pożalić, tyle razy zastałem ją nie samą; ile razy szedłem się odbijać przy zielonym stole po zdradzie ze strony ulubionej, tyle razy zgrywałem się jak skrzypce. W końcu zachciało mi się Ameryki. Siadłem na statek i na początek dostałem... morskiej choroby. Przybywam wreszcie do Ameryki i po długiej kampanii z muchami, bąkami, z obrzydłymi gadami i całym iście amerykańskim zoologicznym plugastwem znów powracam jak syn marnotrawny na łono rodziny – i znów miota mną niepewność, czy i jak mnie tu przyjmą? Słowem ciągle mnie coś trapi. Ktoś nadchodzi... pewno Filc, siostrzeniec, w którym sobie upodobałem. Ciekaw jestem, jak wygląda – nie widziałem go nigdy. Oho! głos kobiecy? Pewno żona... wolałbym wprzód z nim się zobaczyć; może jaka jędza. Lepiej będzie dać drapaka i nadejść później; zawsze z mężczyzną sprawa łatwiejsza. Strzeżonego pan Bóg strzeże!... umykajmy! (wychodzi)

JAN

(wchodząc) Proszę wielmożnego pana, mój wielmożny pan nie powrócił jeszcze. (rozgląda się) Cóż to? Już go nie ma? Ulotnił się jak kamfora! Podejrzana figura. Czy tylko co nie świsnął?

SCENA II

JAN, FILC

FILC

(zziębnięty, w futrze – do siebie) Ile razy chcę na czczo pozałatwiać interesy, tyle razy wszystko pozapominam, a do tego zawsze porządnie zziębnę. (zwraca się do służącego) Cóż ty gapiu, śniadania jeszcze nie przygotowałeś?

JAN

Zaraz przyniosę. Cóż ja temu winien, że nie gotowe? (wychodzi)

ISBN (ePUB): 978-83-7884-496-9

ISBN (MOBI): 978-83-7884-497-6

Wydanie elektroniczne 2012

Na okładce wykorzystano fragment obrazu „Ujrzałem raz” Leona Wyczółkowskiego (1852–1936).

WYDAWCA

Inpingo Sp. z o.o.
ul. Niedźwiedzia 29B
02-737 Warszawa

Opracowanie redakcyjne i edycja publikacji: zespół Inpingo

Plik cyfrowy został przygotowany na platformie wydawniczej Inpingo.