Adolf Abrahamowicz
Jan Kazimierz Zieliński

Dobry numer

Komedia w trzech aktach

Warszawa 2012

Spis treści

OSOBY

AKT I

SCENA I

SCENA II

SCENA III

SCENA IV

SCENA V

SCENA VI

SCENA VII

SCENA VIII

SCENA IX

SCENA X

SCENA XI

SCENA XII

SCENA XIII

SCENA XIV

SCENA XV

SCENA XVI

SCENA XVII

AKT II

SCENA I

SCENA II

SCENA III

SCENA IV

SCENA V

SCENA VI

SCENA VII

SCENA VIII

SCENA IX

SCENA X

SCENA XI

SCENA XII

SCENA XIII

SCENA XIV

SCENA XV

SCENA XVI

SCENA XVII

SCENA XVIII

SCENA XIX

SCENA XX

SCENA XXI

SCENA XXII

SCENA XXIII

AKT III

SCENA I

SCENA II

SCENA III

SCENA IV

SCENA V

SCENA VI

SCENA VII

SCENA VIII

SCENA IX

SCENA X

SCENA XI

SCENA XII

SCENA XIII

SCENA XIV

SCENA XV

SCENA XVI

SCENA XVII

SCENA XVIII

PRZYPISY 

KOLOFON

OSOBY

HENRYK GANS – starosta

ANNA – jego żona

ZOFIA – ich córka

CELESTYNA

DEODAT KROPIDŁO – sędzia

TEKLA – jego żona

EWA – ich córka

LUDWIK – komisarz starostwa

ADAM – auskultant

KAPITAN

REJENT

APTEKARZ

DOKTOR

SZEREPETA

KOCIŃSKI

PAFNUCY i BAZYLI – woźni

Rzecz dzieje się w małym mieście w Galicji.

Akt I i III w mieszkaniu Gansa. Akt II w mieszkaniu Kropidły.

AKT I

Mieszkanie starosty. W głębi drzwi. Obok w rogu po prawej drzwi prowadzące na balkon, który jest widoczny, Z prawej drzwi i okno. Z lewej drzwi główne.

SCENA I

GANS (sam), później KOCIŃSKI

GANS

(sam, chodzi po scenie z zegarkiem w ręku) Ani żywego ducha! Już dwunasta dochodzi! Może nikt nie przyjdzie! Będę skompromitowany! Skandal! (słychać dzwonienie) Aha! Ktoś idzie! Nareszcie! (przybiera uroczystą minę i siada na fotelu)

KOCIŃSKI

(wchodząc z lewej) Sługa, podnóżek jaśnie wielmożnego starosty, mego dobrodzieja i pana!

GANS

Ach, to ty, panie Kociński!

KOCIŃSKI

Ile potworów, płazów, bałwanów, piasku, ryb i innych gadów w morzu, ile planet na firmamencie, ile aktów i zaległości urzędowych w archiwach...

GANS

Co? Co? (do siebie) On znowu pijany!

KOCIŃSKI

Tyle szczerych życzeń składam u stópek pana starosty w dzień jego imienin!

GANS

Wstydź się pan! Jesteś znowu od samego rana zalany!

KOCIŃSKI

Ja? Nigdy!

GANS

(zbliża się do niego) Piwnica!

KOCIŃSKI

Ja bym miał nie uczcić solennie dnia tak uroczystego, tak świętego, tak...

GANS

Wczoraj pana spotkałem na ulicy, i także się zataczałeś!

KOCIŃSKI

Wczoraj były moje imieniny!

GANS

Przedwczoraj byłeś również pijany!

KOCIŃSKI

To były imieniny mego brata!

GANS

Ej Kociński! Wylecisz! Zajmujesz od 20 lat bez studiów, bez egzaminów posadę kancelisty, a młodsi juryści, ludzie zdolni, czekają lata całe na mizerną posadę!

KOCIŃSKI

Takie więc cierpkie słowa słyszę za tyloletnią pracę, za przepisanie całych stosów aktów urzędowych, za moje serce i duszę, tak całkowicie oddane na usługi pana starosty! Gdy idzie o owacje, o agitacje – dalejże Kociński!

GANS

No, no!

KOCIŃSKI

(z płaczem) Zmarnowałem moją piękną młodość jako nędzny gryzipiórek kancelaryjny!

GANS

No, uspokój się, mój Kociński! Ale powiedz mi co tam słychać w mieście?

KOCIŃSKI

W mieście? (ponuro) Nic, panie starosto!

GANS

Nikt nie myśli o moich imieninach?

KOCIŃSKI

Nikt, panie starosto!

GANS

Więc cóż? Co się stało!?

KOCIŃSKI

Bunt, strajk przeciw panu staroście!

GANS

Bunt! I ksiądz nie modlił się za moje zdrowie?

KOCIŃSKI

Nie modlił się!

GANS

To dziwne! Dawniej, czy pamiętasz Kosiński, Katecheta w mojej intencji odprawiał wotywę, szkoły zamykano, uczniowie mieli frei, w mieście iluminacje, deputacje, fakelzugi...

KOCIŃSKI

Pamiętam, pamiętam. Strzelano z moździerzy. Raz nawet moździerz pękł i tyle ludzi pokaleczył.

GANS

Zakazałem o tym wspominać!

KOCIŃSKI

Ja też nikomu o tym nie mówię. Ani mru, mru... Każde słowo, każdy rozkaz pana starosty jest dla mnie świętym!

GANS

Znamy się nie od dziś... Wiadomo, że jesteś lizus i fałszywy!

KOCIŃSKI

Ja? Jak Pana Boga kocham!

GANS

No, no, daj spokój... Trzymasz się mnie rękami i nogami, bo by cię kto inny nie przyjął... Ale jesteś fałszywy... Gdyby ci się coś lepszego trafiło, na przykład jakaś posada w sądzie, padałbyś do stópek pana sędziego Kropidły!

KOCIŃSKI

Panie starosto dobrodzieju, chlebodawco mój, panie i władco! Rozporządzaj moją osobą za życia i po śmierci! Póki tchu, w tej oto piersi...

GANS

Gadaj zdrów!

KOCIŃSKI

Jak Boga kocham!

GANS

No. Więc powiadasz, że w mieście bunt, strajk – co?

KOCIŃSKI

A strajk!

GANS

Rewolucja?

KOCIŃSKI

Rewolucja? Nic o tym nie wiem!

GANS

Buntują się! O! Wiem, wiem, czego oni pragną! Chcą, ażebym się spensjonował1!

KOCIŃSKI

Spensjonował?! Chryste Jezu! Pan starosta!

GANS

O – wiem, wiem, chcą się wyłamać spod żelaznej mej ręki! Nie smakują im moje rządy!

KOCIŃSKI

Niepodobna!

GANS

Odbija się to w różnych korespondencjach do gazet!

KOCIŃSKI

W korespondencjach? Na pana starostę?

GANS

Nie czytałeś?

KOCIŃSKI

To już chyba intryga pana komisarza Ludwika!

GANS

On to pisze niezawodnie!

KOCIŃSKI

Nie wiem, ale zdaje mi się, że od czasu gdy objął urzędowanie, wszystko psuć się zaczęło! Powiedziałbym, że już nie tak poważają pana starostę! Bardzo wielka szkoda, że pan starosta wyjeżdżał w tym roku na urlop!

GANS

Albo co? Od czego jest komisarz? Niech mnie zastępuje!

KOCIŃSKI

To też zastępował, zastępował... Przyjaciele pana starosty najlepiej to uczuli...

GANS

Przyjaciele? Mów bo jaśniej...

KOCIŃSKI

Pan rejent, doktor, aptekarz, sami to pewnie opowiedzą... A na strajki patrzył dość obojętnie!

GANS

Strajki? Więc tu strajkowali...

KOCIŃSKI

Wszyscy kolejno! Kominiarze...

GANS

Jest ich dwóch!

KOCIŃSKI

Piekarze!

GANS

Jest jeden!

KOCIŃSKI

To nic, ale strajkował! Szewcy, krawcy, niańki, mamki...

GANS

E, wino cię rozbiera, panie Kociński!

KOCIŃSKI

Jak Boga kocham!

GANS

Ależ ja nie miałem żadnych relacji urzędowych!

KOCIŃSKI

Bo pan komisarz jakoś to wszystko załagodził, ale tak dziwnie, tak nieurzędowo... Nie zamknął, tylko poszedł do nich sam, coś tam do każdego przemówił, poklepał po ramieniu – i koniec! W dwie godziny wszyscy poszli do roboty!

GANS

Oczywiście, oczywiście... Nie urzędowo! Nowa szkoła! Reformy!

KOCIŃSKI

Oj reformy! Reformy! Co tu się działo! Nawet ja już miałem dymisją!

GANS

Co gadasz! Takich ludzi, jak pan, to się napędza! A dymisja jest dla dygnitarzy, rozumiesz?

KOCIŃSKI

Dla dygnitarzy!

GANS

Tak, te reformy... Nowy system... To źródło złego! Wszystko się teraz reformuje! Wszyscy spiskują... Cała moja rodzina nawet sprzyja temu reformatorowi!

KOCIŃSKI

A tak...

GANS

Sprzyja mu... A on całe miasto zbuntował! Pusto dziś u mnie, nie ma nikogo! Takie to moje imieniny!

KOCIŃSKI

Strach pomyśleć!

GANS

(chodząc po scenie) Hm... Może by przecie coś...

KOCIŃSKI

Powinno być panie starosto, powinno być! Są tu wójtowie, powinna być deputacja wójtów, deputacja mieszczan, pochód, orkiestra, wieczorem iluminacja Wypalimy z moździerza!

GANS

Ale ostrożnie!

KOCIŃSKI

Czy się to wszystko uda?

GANS

(patrząc na niego znacząco) Postaraj się!

KOCIŃSKI

(z głębokim ukłonem) Postaram się panie starosto, idę na czarną kawę...

GANS

Z cytryną! Dużo cytryny!

KOCIŃSKI

Idę, idę!

GANS

Panie Kociński, czytałeś ustawę o pijaństwie?

KOCIŃSKI

Władco mój, mam ja oprawiona w złote ramy! (wychodzi)

ISBN (ePUB): 978-83-7884-253-8

ISBN (MOBI): 978-83-7884-254-5

Wydanie elektroniczne 2012

Na okładce wykorzystano fragment obrazu „Przy fortepianie” Konrada Krzyżanowskiego (1872–1922).

WYDAWCA

Inpingo Sp. z o.o.
ul. Niedźwiedzia 29B
02-737 Warszawa

Opracowanie redakcyjne i edycja publikacji: zespół Inpingo

Plik cyfrowy został przygotowany na platformie wydawniczej Inpingo.