Antoni Mieszkowski

Bawmy się w żołnierzy!...

Kartka z niedawnej przeszłości

Warszawa 2012

ROZDZIAŁ I

O czym myślała Rózia, sprzątając w małym saloniku eleganckiego pałacyku w N., nie wiem. Przypuszczam jednak, że myśl tej ulubienicy panny Heleny szybowała gdzieś daleko, dalej niż na meble i sprzęty, które co chwila wskutek nieostrożności potrącała, niecierpliwiąc się przy tym i zżymając nad własną niezręcznością. Naturalnie i panna Helena nie wiedziała powodu, dla którego zawsze wielomówna Rózia, dziś wyjątkowo odznaczała się milczeniem. Nie wiedziała, ale też i nie troszczyła się o to, sama zajęta czytaniem jakiejś książki.

Doczytawszy rozdział wstała z kozetki, przeszła się w milczeniu po pokoju. Przystanęła później przed lustrem, w którym odbiły się bogate jej kształty, ściśnięte lekkim szlafroczkiem w pasie przepasanym niebieską wstążką, rysy delikatne, nieco zmęczone i śnieżna szyja, i zgrabna ręka. Pozostała tak czas pewien przed zwierciadłem. Później w bok się obróciwszy, zanuciła jakąś piosenkę i od niechcenia opierając się o poręcz krzesła, zapytała:

– Róziu, wiesz ty, co to jest romans?

– Romans?

– Tak, romans.

– Wiem, ale...

– Bez ale, powiedz co wiesz. A zatem romans to?...

– To pewnie książka, proszę panienki – zauważyła z uśmiechem, nie odrywając się od pracy.

– Tak, to książka.

I znowu przeszła przez pokój, zajrzawszy w lustro w chwili, kiedy je mijała.

– Czy proszę panienki, to, co stoi napisane w książce, to prawda?

– Nie zawsze. Czasem tak bywa, jak w książce, a czasem ten pan, który pisze książkę, opisuje to, co mu się zdaje.

– Aha!

– Dla czego się pytasz?

– Bo widzi panienka, jak stary pan hrabia stąd odjeżdżał, to słyszałam, jak do panienki mówił: „Bądź spokojna, nie pierwszy to mój romans, wiem jak się obchodzić z tymi rzeczami...” Więc myślę sobie, co to za romans z panienki i pana hrabiego, kiedy przecież państwo nie książki, myślałam że...

– Proszę cię Róziu sprzątaj, bo niedługo przyjadą.

– A tak sprzątam i sprzątam na ten przyjazd, a nawet nie wiem, jak ten młody pan Bronisław wygląda.

– Zobaczysz go.

– No, z pewnością zobaczę, ale panienko, dlaczego to nie ten młody panienkę tu przywiózł, tylko stary, przecież daleko lepiej by było...

– Żebyś sprzątała, a nie mieszała się do rzeczy, które cię obchodzić nie powinny.

Rózia zamilkła – ostra uwaga Heleny zraziła ją do dalszej rozmowy. Panienka także jakoś nie była zadowoloną z własnej odpowiedzi, nie mogąc zaś na razie pozbyć się przykrego uczucia, podeszła do fortepianu i poczęła grać jakąś smętną melodie.

Rózia skończywszy sprzątanie, wyszła.

Przez otworzone okna dochodził ze dworu wesoły śpiew ptasząt, zlewając się z tonami fortepianu, który drżał pod palcami Heleny co raz innymi melodiami. Ze smutnej dumki przerzucała się w poważne preludium, przerywając je dla hałaśliwego marsza, lub niezdarnego akompaniamentu. Skończywszy grać wstała i podszedłszy ku guziczkowi dzwonka, nacisnęła go.

W drzwiach pokazała się Rózia.

– Powiedz Mateuszowi, żeby spojrzał na drogę, czy nie jedzie kto od strony lasu.

– Dobrze.

– Jak wrócisz, to przyjdź do mego pokoiku.

– Dobrze.

Salonik, w którym stał fortepian, był umeblowany z całą wytwornością na jaką zdobyć się mógł hrabia January, posiadacz nie tylko obszernych włości i herbowej tarczy, ale też zażywający w okolicy opinii statecznego obywatela i uczynnego sąsiada. Skąd się tam ta stateczność wzięła, trudno by się doszukać, co zaś do uczynności, to łatwo się było domyśleć, ze ją rozumiano w częstym i wystawnym podejmowaniu gości.

Sam hrabia January patrząc na liczny szereg swoich antenatów, których portrety pozawieszał w głównej rezydenci, mawiał nieraz:

– Ci krajowi chwały przysporzyli, żebym to ja mógł.

– Nie wywołuj hrabio wilka z lasu – dorzucał pan Piotr, jeden z sąsiadów –  Bo jak się zdarzy sposobność...

– To poniosę wszystko na ołtarz – deklamował hrabia.

– No, no, zobaczymy.

A ponieważ jakoś owej sposobności przysłużenia się krajowi znaleźć nie mógł, więc tymczasem braci sąsiadów spraszał, poił, nie wiedząc nawet, że tym sposobem z całą godnością i wiernością przechowuje tradycję, jaką mu zostawili jego przodkowie.

ISBN (ePUB): 978-83-7884-001-5

ISBN (MOBI): 978-83-7884-002-2

Wydanie elektroniczne 2012

Na okładce wykorzystano fragment obrazu „Dziewczyna czytająca książkę” Ernsta Andersa (1845–1911).

WYDAWCA

Inpingo Sp. z o.o.
ul. Niedźwiedzia 29B
02-737 Warszawa

Opracowanie redakcyjne i edycja publikacji: zespół Inpingo

Plik cyfrowy został przygotowany na platformie wydawniczej Inpingo.

Niniejsze wydanie książki zostało przygotowane przez firmę Inpingo w ramach akcji „Białe Kruki na E-booki”. Utwór poddano modernizacji pisowni i opracowaniu edytorskiemu, by uczynić jego tekst przyjaznym dla współczesnego czytelnika.