Zuzanna Morawska

Przygody imć pana Mikołaja Reja

Warszawa 2012

Spis treści

ROZDZIAŁ I Kołajok

ROZDZIAŁ II Chudzina

ROZDZIAŁ III Jak sobie Chudzina z Mikołajkiem, a Mikołajek z Chudziną poczynał

ROZDZIAŁ IV Jako się Mikołajek ze stryjem dobrodziejem spotkał

ROZDZIAŁ V Jako Mikołajek stryjowi jegomości wielką niespodziankę uczynił

ROZDZIAŁ VI Jak się Mikołajek znalazł tam, gdzie wcale sobie nie życzył

ROZDZIAŁ VII Jak mizerny i nic nie znaczący Lejba przydał się imć panu Mikołajowi i ze złego terminu go wyprowadził

ROZDZIAŁ VIII Jak Mikołajek z nadmierną radością gości powitał

ROZDZIAŁ IX Jak sobie Mikołajek w Krakowie poczynał i jaką na siebie ściągnął przygodę

ROZDZIAŁ X Jak się Mikołajek w wielkim smutku znalazł, a Chudzina miał głowę pełną rozmysłów

ROZDZIAŁ XI Jak stryj i synowiec nie wiedzieli zgoła, kogo to w drodze spotkają

ROZDZIAŁ XII Jak się imć Mikołaj łatwym sposobem na dworze Jaśnie Wielmożnego Wojewody znalazł

ROZDZIAŁ XIII Jak sobie imć pan Mikołaj na dworze wojewodzińskim poczynał

ROZDZIAŁ XIV Jak imć pan Mikołaj najsroższego swego wroga pokonał

ROZDZIAŁ XV Jak imć pan Mikołaj przeora, a przeor imć pana Mikołaja o niesłuszne rzeczy posądza

ROZDZIAŁ XVI Komu się dostało to, co było dla imć pana Reja przeznaczone

ROZDZIAŁ XVII Jak młody Rej ze swego poselstwa przed wojewodą i wielu zacnymi panami sprawę zdawał

ROZDZIAŁ XVIII Jak sobie młody Rej w wielkim kłopocie radził

ROZDZIAŁ XIX Jak się młody Rej z polecenia Jaśnie Wielmożnego Wojewody wywiązał

ROZDZIAŁ XX Jak młody Rej kłótnię dykteryjkami zażegnał

ROZDZIAŁ XXI Jako imć Mikołaja coraz zacniejsze myśli obsiadają

ROZDZIAŁ XXII Jak Mikołaja dowcip miał posłużyć panom do ich celów

ROZDZIAŁ XXIII Jak Mikołaj gdzie indziej szedł, a gdzie indziej zaszedł

ROZDZIAŁ XXIV Jak imć Mikołaja wszyscy w smutku pocieszają

ROZDZIAŁ XXV Kogo imć Mikołaj, wracając z zamku, spotkał?

ROZDZIAŁ XXVI Jak imć Rej znakomitym osobom umie zawsze trafnie odpowiedzieć

ROZDZIAŁ XXVII Jak Rej słodką chmurę nad rynek w Krakowie sprowadził

ROZDZIAŁ XXVIII Co imć pan Rej i inni ojcowie dali synom na pamiątkę unii Litwy z Polską

​Kolofon

ROZDZIAŁ I

Kołajok

Dzień był mroźny a wyiskrzony. Słonko, jak zwykle w styczniu, jasnym oczkiem poczęło już spoglądać na ziemię. Niedługo się ono wprawdzie tym spoglądaniem zabawiało, ale pewnego dnia było takie wesołe i takie złociste, że chociaż mróz chwytał za nos, każdemu jakoś wesoło na sercu się robiło. Raźno też waliły cepy na boisku wielkiej stodoły w Żórawnie, tak raźno, że nie tylko rozlegało się po całym podwórzu, ale odgłos ich leciał het, aż na zamarznięty Dniestr, a i do komnat dworskich się wdzierał.

Ze dwora też wyskoczył dziesięcioletni Mikołajek, ukochany jedynaczek imć pana Stanisława Reja i Barbary Herburtówny, drugiej już jego małżonki. Widać było od razu, że ten Mikołajek nie tylko był jedynakiem i oczkiem w głowie pani matki i pana ojca, ale że rodzice jego dostatnio się mieli. Chłopak bowiem odziany był w półkożuszek aż do kolan, szarawary skórzane, na nogach miał ciżmy dobrze podszyte, na głowie czapkę barankową z uszami, a w ręce trzymał duży kawał piernika, który mu matka na podobiadek wetknęła. Wybiegłszy na podsienie, ugryzł kawałek piernika i choć zapakowane miał usta, począł, przestępując z nogi na nogę, odgłos cepów przedrzeźniać:

– Cep, cep! Cep, cep! Cep!

Chciał biec dalej, ale spostrzegłszy wielki sopel zwieszający się od słomianego okapu, podskoczył, by go oderwać. Nie udało mu się wszakże. Podskoczył drugi raz. Gdzie tam! Sopel był zbyt wysoko, drwił więc z niezgrabnych usiłowań chłopca, błyszcząc w słońcu i przeświecając barwami tęczy. Nagle drzwi od izby do sieni skrzypnęły i odezwało się wołanie:

– Mikołajek! Mikołajek!

A Mikołajek, usłyszawszy głos matki, drapnął, co miał siły, tylko śnieg mu skrzypiał pod nogami. A pani matka zobaczywszy, że go nie ma w sieni, na podsieniu biadała:

– Na taki mróz, na taki mróz...

– Et, co mu tam będzie! – przerwał ojciec, wciągając na siebie kożuch.

– Łatwo to jegomości mówić, a jak się, broń Boże, zaziębi?

– Zaraz zaziębi. Przecie to nie dziewucha, żeby go w izbie przy kominie trzymać albo i w pierzynę owinąć – mówił małżonek, gotując się do wyjścia.

– Wiem ci, że nie dziewucha, ale jedyne dziecko.

– Ba, ba, jedynaczek maminsynek – przekomarzał się z żoną imć pan Stanisław.

– Niby to jegomość tak samo go nie pieści i nie hołubi – odcięła się pani Barbara. Widząc zaś, że małżonek naciąga grube futrzane rękawice, rzekła: – Weź no, jegomość, i dla Mikołajka.

I w boczną kieszeń mężowskiego półkożuszka wkładała parę, przez siebie samą dzianą, z szarej wełny z jednym palcem rękawiczek.

– W imię Ojca i Syna! Słyszane to rzeczy? Toć to jejmość w rękawiczki chłopaka chce ustroić?! – zdziwił się małżonek.

– Mój jegomościuniu, nie dziwuj się, idź a rozkaż, żeby zaraz włożył. Zdybiesz go niechybnie przy stadninie – rzuciła za wychodzącym małżonkiem.

– To ci urwis z tego Mikołajka – mruknął ojciec i wyszedł z podsienia. – Mróz aż skwierczy w oczach. Miała jejmość rację, może się zaziębić. Dam ja mu! – dodał przyśpieszając kroku i rozglądając się po wielkim podwórzu.

Ale Mikołajka nigdzie nie było.

ISBN (ePUB): 978-83-7884-329-0

ISBN (MOBI): 978-83-7884-330-6

Wydanie elektroniczne 2012

Na okładce wykorzystano fragment obrazu „Wesoła rodzina” Jana Steena (1625/1626–1679).

WYDAWCA

Inpingo Sp. z o.o.
ul. Niedźwiedzia 29B
02-737 Warszawa

Opracowanie redakcyjne i edycja publikacji: zespół Inpingo

Plik cyfrowy został przygotowany na platformie wydawniczej Inpingo.

Niniejsze wydanie książki zostało przygotowane przez firmę Inpingo w ramach akcji „Białe Kruki na E-booki”. Utwór poddano modernizacji pisowni i opracowaniu edytorskiemu, by uczynić jego tekst przyjaznym dla współczesnego czytelnika.