Copyright © Lidia Stanisławska, 2015

Projekt okładki

Luiza Kosmólska

Ilustracja na okładce

© smilewithjul/Shutterstock.com

Karykatury

Jacek Frankowski

Redaktor prowadzący

Anna Derengowska

Redakcja

Ewa Charitonow

Korekta

Anna Sidorek

Projekt layoutu

Luiza Kosmólska

ISBN 978-83-8069-960-1

Warszawa 2015

Wydawca

Prószyński Media Sp. z o.o.

02-697 Warszawa, ul. Rzymowskiego 28

www.proszynski.pl

Śmiech jest lekiem na wszystko…

Tym niepoważnym zbiorem postaram się udowodnić, że zdecydowanie większą frajdę od Gogolowskiego „Z czego się śmiejecie? Z siebie samych się śmiejecie!” może dać – pośmiejmy się z innych! Z osób znanych i lubianych.

Ściągam ich z panteonu, pozbawiając często patosu i powagi. Nawet tym popularnym zdarzają się zabawne i niecodzienne sytuacje. Pozwala to spojrzeć na osoby, które funkcjonują w przestrzeni publicznej mając status gwiazdy, z nieco innej perspektywy.

Chociaż anegdota, zważywszy greckie korzenie tego słowa, istnieje w przekazie ustnym, pokusiłam się już kilkanaście lat temu o ich spisywanie. Zebrała się spora kolekcja. Dziś proponuję te wybrane, które oparły się czasowi, a ich bohaterowie są ciągle przez nas kojarzeni.

Jestem często pytana, czy aby nie wymyślam tych historyjek. Otóż nie! Zdobywałam je w trudzie i znoju. Wczytywałam się w biografie i autobiografie, podsłuchiwałam, naciskałam, wyłaniałam z wywiadów, uciekałam się nawet do szantażu. Wszystko w myśl zasady, że cel uświęca „sierotki”.

Nie jest to więc wytwór mojej niedoskonałej wyobraźni. Ja tylko dodaję im koloru, okraszając żartobliwą formą odautorskiego komentarza. Życie jest bowiem, jak wiemy, wyjątkowo pomysłowym scenarzystą.

Wszystkiego wesołego

Lidia Stanisławska

Anna Dymna

Gdyby nas szanowny Pentor od badania opinii i ocen, jak najbardziej publicznych, przepytał, czy lubimy Annę Dymną, zgodny chór na wiele głosów odpowiedziałby twierdząco. Mimo że, jak to się mówi, nie pcha się na afisz i nie daje zarobić dziennikarzom dybiącym na sensacyjki i skandale, jej popularność nie maleje. Sympatię i uznanie okazują jej nawet przechodnie. Kiedyś jakaś staruszka rzuciła się ucałować artystce dłoń, dziwiąc się, że ta Radziwiłłówna z ekranu bez pereł, za to z siatkami zakupów, do tramwaju wsiada.

Pani Ania emanuje szczególnym ciepłem i delikatnością, których nawet szklany ekran nie jest w stanie wychłodzić. Wrażenie to złudne nie jest, bo jej koledzy przyznają, że artystka ma na otoczenie wpływ balsamiczny. A druga wybitna Ania, Seniuk, wykrzyknęła po odbyciu trasy objazdowej w USA, kiedy panie mieszkały razem: „Chyba się z tobą ożenię!”. Choć wspólne mieszkanie, jak wiadomo, raczej konfliktuje.

Ania Dymna dysponuje też fantazją i szelmowskim humorem, o czym mogli się przekonać miłośnicy salonu poezji w Teatrze Słowackiego, którego jest gospodynią. Krakowscy aktorzy z przejęciem recytowali strofy Jesienina, a w tle przygrywał im tercet akordeonistów, znanych wirtuozów, Motion Trio, o sławie europejskiej. Skończyli, zaś pani Anna gromko zapytała, czy panowie przypadkiem nie życzą sobie honorarium. Po czym wyciągnęła zza pazuchy trzy butelki z gorzałeczką i wręczyła muzykom. Jeden po abstynencku zaprotestował. Aktorka zareagowała błyskawicznie. Umalowała usta, odcisnęła je na etykiecie, dołożyła zamaszysty podpis i komentarz: „Tak narodził się nowy gatunek trunku: Wódka Dymna!”.

Jerzy Trela

„Najbardziej chybionym pomysłem Jerzego Kawalerowicza było zaangażowanie do superprodukcji Quo vadis Jerzego Treli – recenzował zjadliwie jeden z wybitnych krytyków. – Tym samym udowodnił kilku aktorom z obsady, jak powinien wyglądać aktorski kunszt”.

Można by z tą opinią polemizować, natomiast co do kunsztu wszyscy są zgodni. Już wiele lat temu charyzma artysty rzuciła ludzi na kolana (dosłownie!). Było to podczas prób wyjazdowych Teatru Starego (z Krakowa) przed wystawieniem Dziadów, bodaj w Londynie. Odbywały się one w kościele (sic!), więc kiedy Gustaw/Konrad/Trela żarliwie wadził się z Bogiem, przypadkowi wierni obecni w świątyni runęli do modlitwy.

Mimo że postrzegamy pana Jerzego jako artystę serio – ba, identyfikujemy z pomnikami literatury! – ci, którzy obcują z nim bliżej, twierdzą, że jego specyficzne poczucie humoru i szybkość reakcji predestynują go do występów nawet w kabarecie. Próbka?

Oto jak wyłgał się z niewygodnej sytuacji spóźnienia na próbę, na której powinien zjawić się przed reżyserem. Tymczasem wyminął go dopiero w wejściu do teatru. „Spóźniłem się wyłącznie przez uprzejmość – rzekł, nie tracąc zimnej krwi. – Chciałem, by choć raz mógł pan wejść pierwszy”.

Artur Barciś

Za odegraną zupełnie nieświadomie rolę powinien dostać order Komitetu Obrony Praw Człowieka. Sceną był trawnik, na którym aktor zastał bladym świtem „desant” w liczbie jednego spadochroniarza, dezertera zza Buga. Desant podstępnie zesłany przez TVN w trakcie realizacji programu „Mamy cię”. Kto nie widział gospodarza posesji zaciekle walczącego w języku rosyjskim z rejonów szkoły podstawowej, próbującego nie oddać biedaka w ręce przełożonych i uchronić przed deportacją, niech żałuje!

Nasz „miodowy” aktor szlifów nabierał w Narodowym, pod Hanuszkiewiczem, i stamtąd pamięta scenę, którą cytuje często z niezmiennym rozbawieniem. Władze z jakichś tam powodów chciały dyrektora instytucji usunąć, pan Adam jednak za punkt honoru postawił sobie zakończenie rządów w teatrze dużą i patriotyczną premierą. Wybór padł na Śpiewnik domowy, inscenizację zapamiętaną na długo. W scenie zbiorowej, gdy śpiewano pieśni Moniuszki, Hanuszkiewicz zahuczał: „Jak wy patrzycie, jak wy patrzycie! Macie patrzeć w jeden punkt, w jedno określone miejsce! Musicie wiedzieć, do kogo śpiewacie!”. „No właśnie, do kogo my właściwie śpiewamy?” – zapytał Barciś. „Jak to, do kogo? Do Boga! Do Boga śpiewacie!”. „No dobrze, panie dyrektorze, ale gdzie mamy patrzeć? Gdzie jest ten Bóg?”. „Jak to, gdzie? Bóg jest za drugim balkonem!”.

PS. Właściwie szkoda, że spadochroniarz z programu TVN był podstawiony. Można sobie wyobrazić, co pan Artur, jako najlepiej szyjący wśród aktorów, wyczarowałby z takiej ilości tkaniny…

Hanka Bielicka

Była otwarta na świat, śledziła wszelkie nowinki i generalnie była na bieżąco, czyli au courant, jakby powiedziała jako absolwentka romanistyki. Jeśli jednak chodzi o zdobycze techniki, była niestety kompletnym lajkonikiem. Sorry, laikiem.

Jako posiadaczka sprzętu wideo bardzo się ucieszyła z jego nabycia, tyle że nie mogła się przemóc i zacząć go używać. „Obejrzy sobie pani Rozważną i romantyczną albo inny film, który panią ominął” – tłumaczyłam. „Tak, tak, z czasem to ustrojstwo rozgryzę” – odpowiadała. Mijały tygodnie. „To tylko sprzęt paradny?” – dopytywałam. „Coś ty, teraz to nawet w ciemności wiem, która jest godzina!”.

À propos chronometrów. Pani Haneczka i w tej kwestii wykazywała pewien konserwatyzm. Żadne tam japońskie fiku-miku. Budzik musiał być duży, solidny, terkotać jak łyżka w wiadrze i głośno tykać. Gdy pani Hanka leciała za ocean Polonię rozweselać, samolot opóźniał start, a stewardesy blade i czujne chodziły po pokładzie, bacznie nasłuchując. Okazywało się, że to nie bomba, na co wskazywały odgłosy, jeno budzik. Mimo że właścicielka owinęła go moherowym swetrem, cykał sobie w bagażu podręcznym.

Konserwatyzm kochanej przez wszystkich artystki przejawiał się również w stosunku do mamony i zdobyczy bankowych. Zrobiłam jej wykład o tym, jakim dobrodziejstwem są karty płatnicze i kredytowe i jak ułatwiają życie. „Komu ułatwiają, to ułatwiają – usłyszałam. – Czy wyobrażasz sobie, dziecinko, że zajeżdżamy do hotelu i portier czy boy wnosi mi do pokoju bagaż, a ja co? Daję mu do potrzymania kawałek plastiku?”.

Emilia Krakowska

Niezmiennie rozsłoneczniona i optymistyczna, zawsze twierdziła, że na miłość nigdy nie jest za późno. I chyba wykrakała, bo gdy piszę te słowa, ona we Wrocławiu kręci właśnie Pierwszą miłość, bo uczucie, według głoszonych przez nią teorii, wieku nie ma.

A będzie to historia dwojga ludzi po przejściach. Emilia gra emerytowaną nauczycielkę, która dopiero w jesieni życia została rażona strzałą Amora. Ale konkretnych szczegółów dowiemy się wkrótce z ekranu. Bohaterka zapewnia, że będzie godnie i bez momentów. Co ponoć nie przyjdzie jej z trudem, bo grała w bliskim jej sercu spektaklu Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej na deskach Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie.

Nieopodal budynku teatru umiejscowiona była świątynia boża, w której gospodarzył ojciec Jan, patron środowisk twórczych. Kapłan komunikatywny i serdeczny, pełnił w parafii po trosze rolę terapeuty, a liczni wierni przynosili mu „w darze” osobiste i domowe problemy. Kapłan ów zwierzył się Emilii przy którejś wigilijnej wieczerzy, że coraz trudniej to znosi, bo sprawy są często błahe i trywialne. Kiedyś nawet nie wytrzymał i zagrzmiał w niedzielę z ambony: „Nawet Dulska mówi, że wszystkie brudy trzeba prać w domu, a nie wywlekać na miasto!”.

Po mszy do zakrystii zapukała nieśmiało jakaś kobieta. „Niech będzie pochwalony… Jeżeliby to księdzu nie sprawiało kłopotu, to ja bym ewentualnie poprosiła o adres tej Dulskiej”.

Agata Kulesza

Cieszy się, że uznanie zdobyła po trzydziestce. Odrobiła lekcje zawodowej pokory, co jak wiadomo, buduje poczucie dystansu. I do sukcesów, i… porażek. To, co się dzieje wokół Idy, cieszy ją i napawa satysfakcją, ale trzyma pion nawet po ostatniej nagrodzie przyznanej jej przez krytyków filmowych zza Wielkiej Wody. Pięknie podsumował rolę Wandy mieszkający tam od dawna Jerzy Antczak: „Zagrać swołocz i… wzruszyć – to bliskie aktorskiego kosmosu!”. Miło, ale gwiazdy to z Kuleszy nie zrobi! Aktorka unika czerwonych dywanów, nudzą ją bankiety, nie przejawia parcia na poprawianie urody. „Operujcie się, operujcie – mawia do koleżanek – a na starość będziecie biedne, bo zgarnę wam wszystkie role”. Rozdanie Złotych Globów obejrzała w TV w… szlafroku, bez cienia rozczarowania. Za to czerwony dywan rozłożyła jej przyjaciółka, która przyniosła także butelkę szampana. Też było fajnie! Na aluzje o Oskarze reaguje po swojemu: „Jestem Polką, nie Amerykanką, i dlatego cieszę się, że jestem posiadaczką dwóch Orłów”. Żartownisią przestaje jednak być podczas pracy nad rolą. Dlatego złości ją sformułowanie „odtwórca”. Ona, wiemy to dobrze, rolę tworzy. Wtedy, jak twierdzi, jest „emocjonalnie rozharatana”, nieobecna. Zmienia skórę! Trudne to dla jej bliskich, ale mąż potrafi ją rozbroić. Kiedy rozpłomieniona i podekscytowana opowiada o nowym projekcie, wpada do domu on, przywracając proporcje. „Spokojnie, kochanie. A teraz mów: kto się do nas wprowadza?”.

CIĄG DALSZY DOSTĘPNY W PEŁNEJ, PŁATNEJ WERSJI