Gayle Forman

Ten jeden rok
Fragment

Przełożyła Hanna Pasierska

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA

Zajrzyj na strony

Zajrzyj na strony:

www.nk.com.pl

Znajdź nas na Facebooku
www.facebook.com/WydawnictwoNaszaKsiegarnia

Książki GAYLE FORMAN:

Książki GAYLE FORMAN:
Zostań, jeśli kochasz
Wróć, jeśli pamiętasz
Ten jeden dzień
Ten jeden rok

W przygotowaniu kolejna książka.

Dedykacja

Dla Marjorie, Tamary i Libry

Motto

Niech pod kotłem żar się żarzy…

William Szekspir,
Makbet

Ech, w domu było mi jednak lepiej; ale cóż,
rozkosze podróżowania polegają podobno na tym,
że bez przerwy cierpi się niewygody.

William Szekspir,
Jak wam się podoba

Część pierwsza

CZĘŚĆ PIERWSZA: Jeden rok

Jeden rok

Rozdział pierwszy

Sierpień

Paryż

Ten sen ciągle do mnie powraca: jestem w samolocie, wysoko nad chmurami. Maszyna zaczyna schodzić do lądowania, a mnie ogarnia nagła panika, bo zdaję sobie sprawę, że wsiadłem do niewłaściwego samolotu, lecę nie tam, dokąd powinienem. Nigdy nie jest jasne, gdzie mam wylądować – w strefie wojny, w samym środku epidemii, w innym stuleciu – wiem tylko, że nie powinno mnie tam być. Czasami próbuję zapytać pasażera obok, dokąd zmierzamy, nie mogę jednak dostrzec wyraźnie jego twarzy, usłyszeć wyraźnie odpowiedzi. Budzę się spocony i zdezorientowany, mając w uszach dźwięk opuszczanego podwozia, bicie mojego serca. Zwykle musi upłynąć kilka chwil, nim odzyskam orientację, zanim do mnie dotrze, gdzie jestem – w mieszkaniu w Pradze, w hostelu w Kairze – ale nawet wtedy poczucie zagubienia nie znika.

Wydaje mi się, że teraz także śnię. Jak zwykle podnoszę roletę, by spojrzeć na chmury. Czuję szarpnięcie hydraulicznych cylindrów, siłę ściągającą nas w dół, ucisk w uszach, iskrę paniki. Odwracam się do pozbawionego twarzy pasażera obok – lecz tym razem mam wrażenie, że to nie ktoś obcy. To ktoś, kogo znam. Ktoś, z kim podróżuję. Doznaję olbrzymiej ulgi. Niemożliwe, byśmy OBOJE wsiedli do niewłaściwego samolotu.

– Wiesz, dokąd lecimy? – pytam.

Nachylam się bliżej. Już-już mam zobaczyć twarz, już mam usłyszeć odpowiedź, dowiedzieć się, dokąd lecę…

I wtedy słyszę syrenę.

Pierwszy raz zwróciłem na nie uwagę w Dubrowniku. Podróżowałem z jakimś gościem poznanym w Albanii i usłyszeliśmy przejeżdżający obok samochód na sygnale. Syrena brzmiała jak z amerykańskiego filmu akcji; mój towarzysz skomentował, że każdy kraj ma swój własny charakterystyczny dźwięk.

– To przydatne, bo jeśli zapomnisz, gdzie się znajdujesz, zawsze możesz zamknąć oczy i pozwolić, by syreny ci to powiedziały – oświadczył.

Wędrowałem wtedy od roku i potrwało kilka minut, zanim sobie przypomniałem brzmienie syren w moim kraju. Odzywały się niemal melodyjnie, niżej-wyżej-niżej-wyżej: la, la, la, la, jakby ktoś mruczał do siebie w roztargnieniu, ale pogodnie.

Ta tak nie brzmi. Beczy monotonnie: nyea-nyea, nyea-nyea, jak elektryczna owca. Nie staje się głośniejsza ani cichsza, przybliżając się lub oddalając: ściana zawodzącego dźwięku. Chociaż się staram, nie potrafię jej zlokalizować; nie mam pojęcia, gdzie jestem.

Wiem tylko, że nie u siebie.

* * *

Otwieram oczy. Wszystko jest jaskrawo oświetlone – z góry, ale także przez drobne rozbłyski w moich oczach, które bolą jak cholera. Opuszczam powieki.

Kai. Ten gość, z którym jechałem z Tirany do Dubrownika, miał na imię Kai. Piliśmy słabego chorwackiego pilznera na murach miejskich, a potem ze śmiechem sikaliśmy do Adriatyku. Miał na imię Kai. Był z Finlandii.

Syreny wyją. Wciąż nie mam pojęcia, gdzie jestem.

Zawodzenie milknie. Słyszę, jak otwierają się drzwi, czuję na skórze wilgotny dotyk. Ktoś mnie przenosi. Wyczuwam, że lepiej trzymać oczy zamknięte. Nie mam ochoty patrzeć na to wszystko.

Ale potem moje oczy zostają otwarte siłą i znowu pojawia się światło, ostre i bolesne, jak wtedy gdy zbyt długo patrzyłem na zaćmienie słońca. Saba ostrzegał, żebym tego nie robił, ale od niektórych rzeczy nie można się oderwać. Głowa bolała mnie potem wiele godzin. Migrena zaćmieniowa. Tak to nazwali w wiadomościach. Mnóstwo ludzi jej dostało od gapienia się w słońce. To też pamiętam. Wciąż jednak nie wiem, gdzie jestem.

Teraz rozlegają się głosy, odbijające się echem jak w tunelu. Słyszę je, ale nie mogę zrozumieć słów.

– Comment vous appelez-vous? – pyta ktoś w języku, który nie jest moim, lecz który jakimś sposobem rozumiem. „Jak się pan nazywa?”.

– Czy może nam pan podać swoje nazwisko? – To samo pytanie w innym języku, także nie moim.

– Willem de Ruiter.

Tym razem to mój głos. Moje nazwisko.

– Dobrze.

Głos jest męski. Wraca do pierwszego języka. Francuskiego. Mówi, że poprawnie podałem swoje nazwisko, a ja się zastanawiam, skąd to wie. Przez sekundę wydaje mi się, że to Bram, ale nawet taki skołowany kojarzę, że to niemożliwe. Bram nigdy nie nauczył się porządnie francuskiego.

– Willemie, teraz cię posadzimy.

Tył mojego łóżka – ZDAJE SIĘ, ŻE LEŻĘ NA ŁÓŻKU – się podnosi. Znowu próbuję otworzyć oczy. Wszystko jest zamazane, ale majaczą mi jaskrawe lampy nad głową, zniszczone ściany, metalowy stół.

– Jesteś w szpitalu, Willemie – informuje mężczyzna.

Okej, właśnie to wykombinowałem. To wyjaśnia również plamy krwi na podkoszulku – choć nie tłumaczy, skąd wziął się sam T-shirt, nienależący do mnie. Szary, z czerwonymi literami SOS. Co znaczy SOS? Do kogo należy podkoszulek? I czyja krew jest na nim?

Rozglądam się wokół. Widzę mężczyznę – lekarza? – w fartuchu, obok pielęgniarkę z lodowym kompresem dla mnie. Dotykam policzka. Skóra jest gorąca i opuchnięta. Cofam palec – okazuje się pokryty krwią. To odpowiedź na jedno z pytań.

– Jesteś w Paryżu – mówi lekarz. – Wiesz, gdzie się znajduje Paryż?

Jem tażin w marokańskiej restauracji w Montorgueil z Yael i Bramem. Obchodzę z kapeluszem widzów po występie z niemieckimi akrobatami na Montmartrze. Szaleję spocony na występie Mollier Than Molly w Divan du Monde z Céline. I biegnę, biegnę przez targ Barbès, trzymając za rękę dziewczynę.

JAKĄ DZIEWCZYNĘ?

– We Francji – dukam z trudem.

Mój język wydaje się włochaty jak wełniana skarpetka.

– Pamiętasz, co się stało? – pyta lekarz.

Słyszę łomot butów i czuję smak krwi. W ustach mam jej całe jezioro. Nie wiem, co z nią zrobić, więc przełykam.

– Zdaje się, że wdałeś się w bójkę – ciągnie mężczyzna. – Będziesz musiał złożyć doniesienie na policji. Ale najpierw trzeba ci założyć szwy na twarzy i zrobić tomografię głowy, by się upewnić, że nie doszło do powstania krwiaka podtwardówkowego. Jesteś tu na wakacjach?

Czarne włosy. Delikatny oddech. Dręczące uczucie, że zostawiłem gdzieś coś cennego. Klepię się po kieszeni.

– Moje rzeczy? – rzucam.

– Na miejscu zdarzenia znaleźliśmy twój plecak i jego rozsypaną zawartość. Paszport wciąż znajdował się w środku. Podobnie jak portfel.

Podaje mi jedno i drugie. Zaglądam do portfela. Jest w nim ponad sto euro, chociaż wydaje mi się, że miałem znacznie więcej. Dowodu tożsamości brak.

– Znaleźliśmy też to. – Pokazuje niewielki czarny notesik. – W portfelu nadal jest sporo pieniędzy, prawda? To by oznaczało, że nie chodziło o rabunek, chyba że pokonałeś napastników.

Marszczy brwi – jak mniemam, krytykując rzekomą głupotę takiego postępku.

CZY TO ZROBIŁEM? Tuż nad moją głową wisi mgła, jak ta nadciągająca rankiem znad kanałów, którą starałem się rozproszyć siłą woli. Ciągle było mi zimno. Yael tłumaczyła, że mimo holenderskiego wyglądu mam w żyłach jej śródziemnomorską krew i dlatego tak się czuję. Pamiętam to, pamiętam gryzący wełniany koc, którym się owijałem, by nie marznąć. I chociaż już wiem, gdzie jestem, wciąż nie mam pojęcia dlaczego. Nie powinienem się znajdować w Paryżu. Powinienem być w Holandii. Może właśnie stąd bierze się uczucie dręczącego niepokoju.

„Rozwiej się. Rozwiej” − ponaglam mgłę. Ale okazuje się równie uparta, jak tamte holenderskie. A może to moja wola jest słaba jak zimowe słońce. Tak czy inaczej, nie znika.

– Wiesz, którego mamy dzisiaj? – pyta lekarz.

Próbuję się zastanowić, ale daty przemykają niczym liście w rynsztoku. Nie ma w tym jednak nic dziwnego. Nigdy nie pamiętam daty. Nie potrzebuję. Kręcę głową.

– Wiesz, jaki mamy miesiąc?

Augustus. Août. Nie, po angielsku.

– August, sierpień.

– Dzień tygodnia?

„Donderdag” − mówi coś w mojej głowie. Czwartek.

– Czwartek? – próbuję.

– Piątek – poprawia mężczyzna i dręczące uczucie przybiera na sile.

Może miałem się gdzieś zjawić w piątek.

Brzęczy interkom. Lekarz podnosi słuchawkę, rozmawia chwilę, rozłącza się i zwraca do mnie.

– Prześwietlenie będzie za pół godziny.

I zaczyna mi opowiadać o commotions cérébrales, czyli wstrząśnieniach mózgu, oraz przemijającej, krótkotrwałej utracie pamięci, o tomografii i prześwietleniach, ale niewiele z tego rozumiem.

– Czy mamy kogoś powiadomić? – pyta.

Mam wrażenie, że tak, ale za skarby świata nie potrafię sobie przypomnieć kogo. Bram nie żyje, Saba nie żyje, Yael równie dobrze mogłaby nie żyć. Kto jeszcze został?

Ogarniają mnie mdłości – błyskawicznie jak spadająca fala, do której stałem odwrócony plecami. Zaraz potem cały mój zakrwawiony podkoszulek jest pokryty wymiocinami. Pielęgniarka podsuwa miskę – szybko, ale niewystarczająco szybko. Podaje mi ręcznik, żebym mógł się wytrzeć. Doktor mówi coś o mdłościach i wstrząśnieniach mózgu. Mam łzy w oczach. Nigdy nie nauczyłem się wymiotować tak, żeby nie płakać.

Pielęgniarka ociera mi twarz drugim ręcznikiem.

– Och, jeszcze tutaj. – Wskazuje z czułym uśmiechem. – Tu, na ręce.

Na nadgarstku mam zegarek, złoty i błyszczący. Nie należy do mnie. Przez ułamek sekundy widzę go na dziewczęcej ręce. Przesuwam wzdłuż niej wargami w stronę szczupłego ramienia, umięśnionego barku, smukłej szyi. Sięgam twarzy, spodziewając się, że będzie pusta jak twarze we śnie. Ale nie.

Czarne włosy. Blada skóra. Pełne żaru oczy.

Patrzę znowu na zegarek. Mimo pękniętego szkiełka wciąż chodzi. Wskazuje dziewiątą. Zaczynam się domyślać, o czym zapomniałem.

Próbuję usiąść. Świat zmienia się w zupę.

Lekarz popycha mnie z powrotem na łóżko, kładąc mi dłoń na barku.

– Jesteś pobudzony wskutek dezorientacji. To minie, ale i tak musimy przeprowadzić tomografię, by się upewnić, że nie ma krwawienia do mózgu. Póki czekamy, zajmę się ranami na twarzy. Najpierw dam ci miejscowe znieczulenie.

Pielęgniarka przeciera mi policzek czymś pomarańczowym.

– Proszę się nie niepokoić. To nie plami.

Nie plami, tylko szczypie.

– Chyba powinienem już iść – oświadczam, kiedy szwy zostają założone.

Lekarz się śmieje. I przez sekundę widzę bladą skórę pokrytą białym pyłem, ciepłą pod jego cienką warstewką. Biały pokój. Pulsowanie policzka.

– Ktoś na mnie czeka.

Nie wiem kto, ale wiem, że to prawda.

– Kto na ciebie czeka? – pyta doktor.

– Nie pamiętam – przyznaję.

– Willemie, musimy zrobić tomografię. A potem chciałbym cię zatrzymać na obserwację, aż odzyskasz jasność myśli. Do czasu, kiedy będziesz wiedział, kto cię oczekuje.

Szyja. Skóra. Wargi. Krucha, lecz silna dłoń na moim sercu. Dotykam ręką piersi, zielonej bluzy chirurgicznej, którą dostałem od pielęgniarki, gdy rozcięli zakrwawiony podkoszulek, żeby sprawdzić, czy nie mam połamanych żeber. Imię… Mam je na końcu języka.

Zjawiają się salowi i wiozą mnie na inne piętro. Zostaję wsunięty do metalowej tuby, w której coś grzechocze na wysokości mojej głowy. Może za sprawą hałasu mgła zaczyna się rozwiewać. Jednak kiedy fragmenty wskakują na właściwe miejsca, ukazuje się spoza niej nie słońce, ale pochmurne, ołowiane niebo.

– Muszę wyjść. Natychmiast! – krzyczę z wnętrza maszyny.

Cisza. Pstryknięcie interkomu.

– Proszę się nie ruszać – rozkazuje po francusku bezcielesny głos.

Zostaję odwieziony z powrotem na dół, gdzie mam czekać. Mija południe.

Czekam. Pamiętam szpitale i przypominam sobie dokładnie, dlaczego ich nienawidzę.

Czekam. Tkwię w bezruchu, buzując od adrenaliny: wyścigowy wóz uwięziony w korku. Wyjmuję z kieszeni monetę i robię sztuczkę, której nauczył mnie w dzieciństwie Saba. Pomaga. Uspokajam się, a wtedy kolejne brakujące elementy układanki wsuwają się na miejsca. Przyjechaliśmy do Paryża razem. JESTEŚMY razem w Paryżu. Czuję w pasie delikatny dotyk jej ręki, kiedy jechaliśmy razem na rowerze. I znacznie mniej delikatny uścisk, kiedy się obejmowaliśmy. Wczorajszej nocy. W białym pokoju.

Biały pokój. Ona jest w białym pokoju i czeka na mnie.

Rozglądam się. Sale szpitalne wcale nie są białe, jak się wszystkim zdaje. Są beżowe, brązowoszare, bladofioletowe: w neutralnych odcieniach mających złagodzić cierpienie. Oddałbym wszystko, by właśnie teraz znajdować się w naprawdę białym pokoju.

Po jakimś czasie wraca lekarz. Uśmiecha się.

– Dobre wieści! Nie ma krwawienia podtwardówkowego. Tylko wstrząśnienie mózgu. Jak twoja pamięć?

– Lepiej.

– Doskonale. Zaczekamy na policję. Spiszą zeznanie i będę mógł cię puścić do znajomej. Ale musisz bardzo na siebie uważać. Dam ci kartę z instrukcją, jak postępować, ale jest po francusku. Może ktoś ją przetłumaczy albo uda nam się ją znaleźć online w wersji angielskiej lub niderlandzkiej…

– Ce ne sera pas nécessaire – odpowiadam.

– Ach, znasz francuski? – pyta w tym języku.

Kiwam głową.

– Przypomniał mi się.

– To dobrze. Cała reszta też wróci.

– Więc mogę iść?

– Ktoś musi cię odebrać! I powinieneś złożyć doniesienie.

Policja. To potrwa całe godziny. Właściwie nie mam nic do powiedzenia. Znowu wyjmuję monetę i przerzucam między palcami.

– Żadnej policji!

Lekarz śledzi wzrokiem monetę wędrującą w poprzek mojej dłoni.

– Masz problemy z policją? – bada.

– Nie, nie o to chodzi. Muszę kogoś odszukać – wyjaśniam.

Moneta spada z brzękiem na podłogę.

Lekarz podnosi ją i mi oddaje.

– Kogo?

Może dlatego, że zapytał tak swobodnie, mój poobijany mózg nie zdążył niczego pomieszać, zanim wypluł odpowiedź. Albo może mgła zaczyna się rozwiewać, pozostawiając po sobie okropny ból głowy. Ale oto jest: imię na moich wargach, jakbym je powtarzał nieustannie.

– Lulu.

– Ach, Lulu. Trés bien! – Mężczyzna z klaśnięciem składa dłonie. – Zatem zadzwońmy do tej Lulu. Może przyjdzie cię odebrać. Albo my ją do ciebie przywieziemy.

Tłumaczenie, że nie wiem, gdzie jest Lulu, wiem tylko, że znajduje się w białym pokoju, że na mnie czeka, i to od długiego czasu, wydaje się zbyt skomplikowane. Znowu ogarnia mnie okropne przeczucie – nie tylko dlatego, że trafiłem do szpitala, gdzie na ogół gubi się różne przedmioty, ale z jakiejś innej przyczyny.

– Muszę iść – nalegam. – Jeśli nie wyjdę natychmiast, może być za późno.

Doktor patrzy na zegar na ścianie.

– Nie ma jeszcze drugiej. Wcale nie jest późno.

– Dla mnie może być.

MOŻE BYĆ. Jakby to, co ma się wydarzyć, jeszcze się nie stało.

Lekarz przygląda mi się długą chwilę. Potem kręci głową.

– Lepiej poczekać. Za kilka godzin pamięć ci wróci i znajdziesz tę dziewczynę.

– Nie mam kilku godzin!

Zastanawiam się, czy może mnie tu zatrzymać wbrew mojej woli. Zastanawiam się, czy w tej chwili w ogóle mam wolę. Ale coś pcha mnie naprzód, pomimo mgły i bólu.

– Muszę iść – upieram się. – Natychmiast.

Lekarz patrzy na mnie i wzdycha.

– D’accord.

Podaje mi plik dokumentów, mówiąc, że przez najbliższe dwa dni mam odpoczywać i codziennie zmieniać opatrunek i że szwy po prostu się wchłoną. Potem wręcza mi niewielką wizytówkę.

– Inspektor policji. Powiem, żeby jutro spodziewał się twojego telefonu.

Kiwam głową.

– Masz się gdzie zatrzymać? – pyta.

Klub Céline. Recytuję adres. Nazwę stacji metra. Przypominam je sobie z łatwością. Potrafię je znaleźć.

– Okej – ustępuje mężczyzna. – Zgłoś się do działu rozliczeń po wypis, a potem możesz iść.

– Dziękuję.

Kładzie mi rękę na ramieniu i przypomina, żebym się oszczędzał.

– Przykro mi, że w Paryżu spotkał cię taki nieprzyjemny wypadek.

Odwracam się w jego stronę. Nosi identyfikator, a ponieważ widzę już lepiej, udaje mi się skupić wzrok. DOCTEUR ROBINET. Z moimi oczami jest wszystko okej i dzień rzeczywiście okazuje się pochmurny. Mimo to mam dziwne wrażenie, mgliste uczucie – nie tyle szczęścia, ile pewności, jakbym stanął na stałym lądzie po zbyt długim czasie spędzonym na morzu. Podpowiada mi ono, że kimkolwiek jest ta Lulu, w Paryżu coś się między nami wydarzyło – coś będącego zaprzeczeniem nieprzyjemnego wypadku.

Rozdział drugi

W dziale rozliczeń wypełniam parę tysięcy formularzy. Pytają mnie o adres i wtedy zaczynają się problemy. Nie mam adresu. Od bardzo dawna. Nie chcą mnie jednak wypuścić, póki jakiegoś nie podam. W pierwszej chwili zamierzam podać adres Marjolein, prawniczki naszej rodziny. To jej Yael zleciła obsługę ważnej korespondencji i z nią, przypominam sobie poniewczasie, miałem się spotkać dzisiaj – a może jutro? albo wczoraj? – w Amsterdamie. Kiedy jednak Marjolein otrzyma rachunek ze szpitala, przekaże go prosto do rąk Yael, a przed nią nie chcę się tłumaczyć. Albo − co o wiele bardziej prawdopodobne − NIE TŁUMACZYĆ, bo o nic nie zapyta.

– Mogę podać adres znajomego? – pytam kobietę w okienku.

– Choćby królowej angielskiej, bylebyśmy mogli wysłać rachunek – odpowiada.

Mogę jej dać adres Broodjego w Utrechcie.

– Jedną chwileczkę – proszę.

– Nie ma pośpiechu, mon chéri.

Nachylam się nad kontuarem i przeszukuję notes z adresami, kartkując ostatni rok nazbieranych znajomości. Niezliczone nazwiska, których nie pamiętam ani nie pamiętałem, jeszcze zanim na mojej czaszce pojawił się ten paskudny guz. Natrafiam na zdanie: „Pamiętaj o jaskiniach w Matali”. Rzeczywiście pamiętam jaskinie i dziewczynę, która to napisała, ale nie wiem, czemu miałem je zapamiętać.

Adres Roberta-Jana znajduję na samym początku. Odczytuję go na głos, a kiedy zamykam notesik, ten otwiera się na jednej z ostatnich stron. Widzę nieznajomy charakter pisma i w pierwszej chwili uznaję, że z moim wzrokiem wciąż jest coś nie w porządku, potem jednak do mnie dociera, że po prostu słowa nie są po angielsku ani niderlandzku, tylko po chińsku.

I po chwili nie jestem już w szpitalu, tylko na barce z nią, a ona pisze w moim notatniku. Pamiętam. Uczyła się chińskiego. Coś mi pokazała. Przewracam stronę i rzeczywiście.

Obok symbolu nie ma tłumaczenia, ale skądś wiem, co oznacza.

PODWÓJNE SZCZĘŚCIE.

Widzę znak zapisany w notesie. I większy, na szyldzie. Podwójne szczęście. Czy to tam ona na mnie czeka?

– Czy w okolicy jest może chińska restauracja albo sklep? – zwracam się do kobiety w okienku.

Skrobie się w głowę ołówkiem i pyta koleżankę. Zaczynają się spierać o najlepsze miejsce, gdzie można coś zjeść.

– Nie – wyjaśniam. – Nie chodzi o jedzenie. Szukam tego.

Pokazuję im symbol w notesie.

Spoglądają na siebie i wzruszają ramionami.

– Chińska dzielnica? – podsuwam.

– W trzynastym arrondissement – odpowiada jedna.

– Gdzie to?

– Na lewym brzegu rzeki.

– Czy karetka przywiozłaby mnie stamtąd do tego szpitala? – pytam.

– Nie, oczywiście, że nie – stwierdza.

– W Belleville jest druga, mniejsza – podpowiada jej koleżanka.

– Kilka kilometrów stąd, niedaleko – wyjaśnia pierwsza i tłumaczy, jak dojść do metra.

Zarzucam na ramię plecak i wychodzę.

Nie docieram daleko. Mam wrażenie, jakby plecak był pełen mokrego cementu. Wyjeżdżając z Holandii dwa lata temu, dźwigałem gigantyczny bagaż z olbrzymią ilością rzeczy. Ale mi go ukradli, a ja zamiast odkupić stracone przedmioty, zadowoliłem się mniejszym. Stopniowo plecaki stawały się coraz mniejsze, bo tak naprawdę człowiekowi potrzeba bardzo niewiele. Ostatnio wożę ze sobą tylko parę zmian ubrań, kilka książek i przybory toaletowe, ale wydaje się, że nawet tyle to za dużo. Kiedy schodzę po stopniach do metra, plecak obija mi się o plecy i przy każdym kroku ból przeszywa mnie jak nóż.

„Posiniaczone, ale nie złamane” – oznajmił doktor Robinet przed wyjściem.

Sądziłem, że mówi o moim ego, ale chodziło mu o żebra.

W metrze wyjmuję z plecaka wszystko prócz paszportu, portfela, notesu z adresami i szczoteczki do zębów. Kiedy kolejka nadjeżdża, zostawiam rzeczy na peronie. Mam teraz mniej do niesienia, lecz wcale nie jest mi łatwiej.

Chińska dzielnica w Belleville zaczyna się zaraz przy stacji. Próbuję odnaleźć symbol podobny do tego w notesie, lecz w gąszczu neonowych figur żaden nie przypomina znaku nakreślonego przez nią rozmazanym tuszem. Pytam przechodniów o podwójne szczęście. Nie mam pojęcia, czy chodzi o miejsce, osobę, potrawę, czy o stan umysłu. Chińczycy wyglądają na przestraszonych i nie odpowiadają, aż zaczyna mi się roić, że może wcale nie mówię po francusku, tylko tak sobie wyobrażam. W końcu siwy staruszek ściskający w dłoniach ozdobną laskę przygląda mi się uważnie i odpowiada:

– Jesteś bardzo daleki od podwójnego szczęścia.

Już mam spytać, co to znaczy, gdzie się ono znajduje, ale wtedy w witrynie sklepu miga mi własne odbicie: zapuchnięte, podbite oko, plaster na twarzy przesiąknięty krwią. Uświadamiam sobie, że nie chodziło mu o miejsce.

Naraz dostrzegam znajomy napis. Nie symbol podwójnego szczęścia jednak, tylko litery SOS z tajemniczego podkoszulka, który miałem na sobie w szpitalu. Widnieją na T-shircie gościa w moim wieku z postrzępioną fryzurą i mnóstwem szerokich metalowych bransolet. Może mają jakiś związek z podwójnym szczęściem.

Ciężko dyszę, zanim udaje mi się go dogonić pół przecznicy dalej. Klepię go w ramię; ogląda się i cofa o krok. Wskazuję napis. Chcę zapytać, co znaczy, lecz chłopak pierwszy odzywa się po francusku:

– Co ci się stało?

– Skini – wyjaśniam po angielsku.

Brzmi to identycznie w każdym języku. Przechodzę na francuski i tłumaczę, że miałem podobny T-shirt.

– Ach… – Kiwa głową. – Rasiści nienawidzą Sous ou Sur. To ostro antyfaszystowska kapela.

Przytakuję, chociaż przypomniałem już sobie, za co mnie pobili, i jestem prawie pewien, że miało to niewielki związek z moim strojem.

– Możesz mi pomóc? – pytam.

– Chyba potrzebny ci lekarz, przyjacielu.

Kręcę głową. Nie tego potrzebuję.

– Więc czego? – dziwi się chłopak.

– Szukam w okolicy miejsca z takim symbolem.

– Co to jest?

– Podwójne szczęście.

– To znaczy?

– Nie jestem pewien.

– Ale co to dokładnie za miejsce?

– Może sklep. Restauracja. Klub. Właściwie nie wiem.

– Cholernie mało wiesz, co?

– Wiem, że wiem cholernie mało. A to już coś. – Pokazuję guz na głowie. – Sprawy się skomplikowały.

Koleś przygląda się uważnie.

– Ktoś powinien to obejrzeć.

– Już obejrzał. – Wskazuję plaster zakrywający szwy na policzku.

– Nie powinieneś odpoczywać albo coś?

– Później. Jak je znajdę. Podwójne szczęście.

– Dlaczego to takie ważne?

I wtedy ją widzę, nie tylko widzę, ale CZUJĘ: delikatny oddech na swoim policzku, kiedy wyszeptała coś do mnie w momencie, gdy zasypiałem wczorajszej nocy. Nie słyszałem, co powiedziała, pamiętam tylko uczucie szczęścia, że jestem w tym białym pokoju.

– Lulu – wyjaśniam.

– Och. Dziewczyna. Właśnie idę zobaczyć się z moją. – Wyjmuje komórkę i coś pisze. – Ale ona zaczeka, zawsze czekają!

Szczerzy się do mnie, odsłaniając rząd wyzywająco krzywych zębów.

Ma rację. Zawsze czekają. Nawet kiedy nie sądziłem, że będą czekać; nawet gdy nie było mnie długi czas – czekały. Nigdy o to nie dbałem.

Zaczynamy przemierzać tam i z powrotem wąskie przecznice; w powietrzu wisi ciężki odór duszonych podrobów. Mam wrażenie, że muszę biec, by mu dotrzymać kroku, i z wysiłku zaczyna mi się przewracać w brzuchu.

– Nie wyglądasz za dobrze, przyjacielu – rzuca do mnie chłopak tuż przed tym, gdy wymiotuję żółcią do rynsztoka. Wydaje się lekko zaniepokojony. – Jesteś pewien, że nie potrzebujesz lekarza?

Kręcę głową, wycieram usta, oczy.

– Okej. Myślę, że powinienem cię zabrać na randkę z moją dziewczyną, Toshi. Pracuje tu w okolicy, więc może zna to miejsce od podwójnego szczęścia.

Pokonujemy kilka przecznic. Ciągle próbuję znaleźć symbol, ale teraz to jeszcze trudniejsze, bo trochę wymiocin spadło na notes i tusz się rozmazał. W dodatku przed oczami tańczą mi czarne plamy, więc ledwie widzę chodnik.

Kiedy się w końcu zatrzymujemy, mam ochotę krzyknąć z radości. Bo dotarliśmy do miejsca z podwójnym szczęściem. Wszystko wygląda znajomo. Stalowe drzwi, czerwone rusztowanie, zdeformowane portrety, nawet spłowiały napis „Ganterie” na fasadzie – od manufaktury rękawiczek, która musiała się tu kiedyś mieścić. To tutaj.

Drzwi otwiera nam Toshi, drobna, czarnoskóra dziewczyna z mocno skręconymi dredami, i mam ochotę ją uściskać za to, że mnie doprowadziła do białego pokoju. Chcę pomaszerować prosto do niego i położyć się obok Lulu; poczuć znowu, że wszystko jest jak należy.

Próbuję to powiedzieć, ale nie mogę. Nie potrafię nawet zmusić nóg do ruchu, bo ziemia pode mną staje się płynna i zaczyna falować. Toshi i mój samarytanin, który ma na imię Pierre, sprzeczają się po francusku. Ona chce wezwać policję, on twierdzi, że muszą ze mną odnaleźć podwójne szczęście.

„Wszystko okej − chcę wyjaśnić. – Znalazłem je”. To tutaj. Tyle że nie bardzo daję radę sformułować słowa.

– Lulu – udaje mi się wybełkotać. – Jest tu?

Jeszcze kilka osób gromadzi się przy drzwiach.

– Lulu – powtarzam. – Zostawiłem tutaj Lulu.

– Tutaj? – pyta Pierre.

Zwraca się do Toshi, wskazuje na swoją głowę, a potem na moją.

Wciąż powtarzam jej imię: Lulu, Lulu. A potem milknę, ale ono rozbrzmiewa dalej jak w komorze pogłosowej, jakby moje błagania wniknęły głęboko do budynku, by ją przyprowadzić z miejsca, dokąd się udała.

Kiedy tłum się rozstępuje, wydaje mi się, że naprawdę się udało. Że moje słowa wydobyły ją na powierzchnię, przywróciły mi ją. Że ten jedyny raz, kiedy mi zależało, by dziewczyna zaczekała – tak się stało.

Ktoś wysuwa się z tłumu.

– Oui, Lulu, c’est moi – oznajmia łagodnie.

Ale to nie Lulu. Lulu była wiotka i smukła, z czarnymi włosami i równie ciemnymi oczami. Ta dziewczyna przypomina filigranową chińską lalkę i jest blondynką. To nie Lulu. Dopiero wtedy sobie przypominam, że tak naprawdę Lulu wcale nie jest Lulu. To ja ją tak nazwałem. Nie znam jej prawdziwego imienia.

Tłumek gapi się na mnie. Słyszę własne bełkotanie, że muszę znaleźć Lulu. Tę drugą Lulu. Zostawiłem ją w białym pokoju.

Patrzą na mnie z dziwnym wyrazem na twarzach, a potem Toshi wyjmuje komórkę. Słyszę, jak rozmawia; wzywa karetkę. Dopiero po chwili do mnie dociera, że to dla mnie.

– Nie – tłumaczę. – Już byłem w szpitalu.

– Za nic nie chciałabym cię zobaczyć przed tą wizytą – stwierdza Niewłaściwa Lulu. – Miałeś wypadek?

– Pobili go skini – wyjaśnia Pierre.

Ale Niewłaściwa Lulu ma rację. Wypadek – w ten sposób ją znalazłem. Wypadek – tak ją straciłem. Trzeba oddać sprawiedliwość światu, że wyrównuje rachunki.

Rozdział trzeci

Biorę taksówkę do klubu Céline. Opłata za kurs pochłania resztę moich pieniędzy, ale to bez znaczenia. Potrzebuję tylko tyle, by dotrzeć do Amsterdamu, a bilet na pociąg już mam. Podczas krótkiej jazdy na miejsce drzemię na tylnym siedzeniu i dopiero kiedy się zatrzymujemy przed La Ruelle, przypominam sobie, że zostawiliśmy tutaj walizkę Lulu.

Bar wydaje się ciemny i pusty, ale drzwi nie są zamknięte na klucz. Kuśtykam na dół do biura Céline. Tam też jest ciemno, tylko szarawy poblask komputerowego monitora oświetla jej twarz. Podnosi wzrok i w pierwszej chwili uśmiecha się po swojemu, niczym lwica budząca się z drzemki, odświeżona, lecz głodna. Potem zapala światło.

– Mon Dieu! – woła. – Co ona ci zrobiła?

– Była tutaj? Lulu?

Céline przewraca oczami.

– Owszem. Wczoraj. Z tobą.

– A później?

– Co ci się stało w twarz?

– Gdzie jest jej walizka?

– W składziku, gdzie ją położyliśmy. Co ci się stało?

– Daj klucze.

Céline po swojemu mruży oczy, ale otwiera szufladę biurka i rzuca mi klucze. Otwieram drzwi i widzę walizkę. Lulu nie wróciła po nią i przez moment czuję się szczęśliwy, bo to znaczy, że nadal musi tu być. Wciąż jest w Paryżu i mnie szuka.

Potem jednak myślę o tym, co powiedziała kobieta z Ganterie – ta, która zeszła, kiedy zrobiło mi się czarno przed oczami i Toshi zagroziła, że wezwie karetkę, a ja ją ubłagałem, by zamiast tego zadzwoniła po taksówkę. Opowiadała, że dzisiaj rano, kiedy otworzyła drzwi, ze środka wybiegła jakaś dziewczyna.

„Wołałam za nią, żeby wróciła, ale po prostu uciekła” – dodała po francusku.

Lulu nie znała francuskiego. I nie znała Paryża. Wczoraj wieczorem nie wiedziała, jak dotrzeć na dworzec kolejowy. Nie znała też drogi do klubu. Nie wiedziałaby, gdzie szukać swojej walizki. Ani mnie – nawet GDYBY CHCIAŁA mnie znaleźć.

Wyciągam walizkę, szukam przywieszki z nazwiskiem, ale nic nie ma: ani przywieszki, ani nalepki z samolotu. Próbuję ją otworzyć, ale jest zamknięta na klucz. Waham się całą sekundę, po czym zrywam tandetną kłódkę. Kiedy tylko podnoszę wieko, uderza mnie coś znajomego. Nie zawartość – ubrania i pamiątki, które widzę pierwszy raz – lecz zapach. Sięgam po porządnie złożony T-shirt, przyciskam do twarzy i wciągam powietrze.

– Co ty wyprawiasz? – pyta Céline, stając nagle w wejściu.

Zatrzaskuję jej drzwi przed nosem i wracam do przeglądania rzeczy Lulu. Pamiątki, w tym nakręcany zegarek, jak te, które oglądaliśmy razem na straganie nad Sekwaną, adaptery do gniazdka, ładowarki, przybory toaletowe, ale nic, co pozwoliłoby ją wytropić. Kartka w plastikowej torebce; sięgam z nadzieją, ale to tylko jakiś spis.

Wsunięty pod sweter tkwi dziennik podróży. Gładzę palcami okładkę. Kiedy przed ponad rokiem jechałem pociągiem do Warszawy, buchnęli mi bagaż. Paszport, pieniądze i notes z adresami miałem przy sobie, więc złodziejom dostał się tylko podarty plecak z kłębem brudnych ciuchów, starym aparatem fotograficznym i pamiętnikiem. Pewnie po prostu go wywalili, kiedy się zorientowali, że niczego nie sprzedadzą. Może dostali z dwadzieścia euro za aparat, chociaż dla mnie był znacznie cenniejszy. Dziennik nie przedstawiał żadnej wartości; modliłem się, żeby go wyrzucili. Nie zniósłbym myśli, że ktoś go czyta. Wtedy jedyny raz w ciągu ostatnich dwóch lat rozważałem powrót do domu. Nie wróciłem. Ale kiedy kupowałem nowe rzeczy, pamiętnik sobie darowałem.

Zastanawiam się, co by o mnie pomyślała, gdybym przeczytał jej dziennik. Próbuję sobie wyobrazić, jak sam bym się czuł, gdyby zobaczyła pełne rozżalenia tyrady o Bramie i Yael z mojego skradzionego pamiętnika. Wcale nie czuję skrępowania czy wstydu, czy niesmaku. Tylko coś w rodzaju znajomego spokoju, ukojenia. Coś jak ulgę.

Otwieram jej dziennik, przerzucam strony, wiedząc, że nie powinienem. Szukam jednak sposobu, by się z nią skontaktować – a może pobyć z nią jeszcze trochę. Wchłonąć ją w siebie także w ten sposób.

Nie znajduję jednak żadnego tropu. Ani jednego nazwiska lub adresu: jej czy którejś z poznanych przez nią osób. Tylko parę niejasnych notatek – nic istotnego, nic przypominającego Lulu.

Zaglądam na koniec dziennika. Sztywny grzbiet jest pęknięty. Pod tylną okładkę wsunięto plik pocztówek. Przeglądam je, szukając adresu, ale są puste.

Biorę z półki długopis i zaczynam wypisywać na każdej swoje nazwisko, numer telefonu, adres mejlowy i na dodatek jeszcze adres Broodjego. Zostawiam swój ślad na Rzymie, Wiedniu, Pradze, Edynburgu. Londynie. Cały czas zastanawiam się po co. Być W KONTAKCIE. Kiedy jesteś w drodze, to jak mantra, gra, w której się uczestniczy. Ale rzadko coś z tego wynika. Poznajesz kogoś, rozstajecie się, czasem wasze ścieżki znów się przecinają. Najczęściej nie.

Na ostatniej pocztówce widnieje William Szekspir z pomnika w Stratford-upon-Avon. Powiedziałem jej, żeby sobie odpuściła Hamleta i przyszła obejrzeć nas. Powiedziałem, że wieczór jest zbyt piękny na tragedię. Powinienem mieć więcej rozumu i nie wygadywać takich bzdur.

Odwracam Szekspira na drugą stronę. „Proszę” − zaczynam. Zamierzam napisać coś innego: „Proszę, odezwij się. Proszę, pozwól mi wyjaśnić. Proszę, napisz, kim jesteś”. Ale policzek mi pulsuje, tracę ostrość widzenia i ogarnia mnie wyczerpanie; czuję się przytłoczony smutkiem. Więc dodaję ten smutek do „proszę”. „Przykro mi” − piszę.

Chowam pocztówki z powrotem do woreczka i umieszczam pod okładką dziennika. Zasuwam walizkę i odstawiam do kąta. Zamykam drzwi.

Rozdział czwarty

Kiedy ostatnim razem byłem w mieszkaniu Céline, ponad rok temu, cisnęła we mnie wazonem zwiędłych kwiatów. Przemieszkałem u niej jakiś miesiąc, a potem oświadczyłem, że ruszam dalej. Było niezwykle ciepło jak na tę porę roku, a ja zostałem niezwykle długo. Potem jednak się ochłodziło i poczułem, jak wraca uczucie klaustrofobii. Zarzuciła mi, że jestem facetem na ładną pogodę. Co do pogody nie do końca się myliła, ale jej facetem tak naprawdę nigdy nie byłem; nigdy nie obiecywałem, że zostanę. Były wrzaski, wyzwiska, potem wazon szybujący w powietrzu, przelatujący obok mojej głowy i rozbijający się o spłowiałą błękitną ścianę. Przed wyjściem chciałem pomóc w sprzątaniu, ale mi nie pozwoliła.

Chyba żadne z nas się nie spodziewało, że jeszcze tu wrócę. Chyba żadne z nas nie spodziewało się nawet, że znowu się zobaczymy. Ale kilka miesięcy później wpadłem na nią na La Ruelle. Niedawno została kierownikiem do spraw rezerwacji i wydawała się bardzo ucieszona moim widokiem. Cały wieczór fundowała mi drinki na koszt firmy, a potem zaprosiła na dół do swojego biura, żeby mi pokazać harmonogram kapel, które zaklepała na nadchodzące miesiące. Poszedłem, chociaż byłem prawie pewien, że to nie kalendarz zamierza mi zaprezentować, i rzeczywiście, gdy tylko znaleźliśmy się w kantorku, zamknęła drzwi na klucz i nawet nie włączyła komputera.

Istniało między nami milczące porozumienie, że nie wrócę do jej mieszkania. Zresztą miałem gdzie spać, a następnego dnia wyjeżdżałem. Potem odwiedzałem ją za każdym razem, przejeżdżając przez Paryż. Zawsze w klubie, w jej biurze, za zamkniętymi na klucz drzwiami.

Chyba więc oboje nas zaskakuje, kiedy pytam, czy mogę się u niej zatrzymać.

– Serio? Masz ochotę?

– Jeśli ci to nie przeszkadza. Możesz mi dać klucze, zobaczymy się później. Wiem, że musisz pracować. Jutro wyjeżdżam.

– Zostań, jak długo chcesz. Pójdę z tobą. Pomogę ci.

Dotykam w roztargnieniu zegarka, który wciąż mam na nadgarstku.

– Nie trzeba. Po prostu muszę odpocząć.

Céline zauważa zegarek.

– To jej? – pyta.

Przesuwam palcami po pękniętym szkiełku.

– Zamierzasz go zatrzymać? – Jej ton staje się kwaśny.

Kiwam głową. Zaczyna protestować, ale tylko podnoszę rękę, żeby ją uciszyć. Ledwie się trzymam na nogach. A zegarka się nie pozbędę.

Przewraca oczami, ale wyłącza komputer i pomaga mi wejść po schodach. Woła Modou, który szuka czegoś za barem, i oświadcza mu, że zabiera mnie na noc do siebie.

– A gdzie twoja przyjaciółka? – interesuje się Senegalczyk, wystawiając głowę nad blat.

Odwracam się z powrotem w jego stronę. Światła są przygaszone, Céline obejmuje mnie ramieniem, żebym się nie przewrócił. Ledwie go widzę.

– Powiedz jej, że przepraszam. Jej walizka jest w składziku. Jeśli wróci. Powtórz jej to.

Chcę dodać, żeby koniecznie kazał jej przejrzeć pocztówki, ale Céline ciągnie mnie na zewnątrz. Sądziłem, że na dworze będzie ciemno, ale nie, dzień jeszcze się nie skończył. Takie dni ciągną się całymi latami. To te, które chciałoby się zatrzymać na dłużej, przemykają – raz, dwa, trzy – w kilka sekund.

Na ścianie wciąż widnieje ślad w miejscu, gdzie rozbił się wazon. Wciąż wszędzie leżą stosy książek, czasopism i płyt CD oraz chwiejne wieże winyli. Okna balkonowe, których Céline nigdy nie chce się zasłaniać, nawet w nocy, są szeroko otwarte, wpuszczając do środka bezkresny dzień.

Podaje mi szklankę wody i wreszcie łykam środki przeciwbólowe otrzymane od doktora Robineta przed wyjściem ze szpitala. Radził je wziąć, ZANIM ból się pojawi, i przyjmować tak długo, aż minie. Bałem się jednak, że jeśli je połknę od razu, pozbawię się tych resztek przytomności, które mi zostały.

Na pojemniczku widnieje informacja, żeby przyjmować jedną tabletkę co sześć godzin. Biorę trzy.

– Podnieś ręce – rozkazuje Céline.

Tak jak wczoraj, kiedy próbowała mnie zmusić do przebrania się i Lulu nas na tym nakryła. Wydało mi się słodkie, gdy starała się ukryć zazdrość. A potem pocałował ją Modou i ja z kolei miałem co ukrywać.

Nie dam rady unieść ramion nad głowę, więc Céline pomaga mi ściągnąć szpitalną bluzę. Długą chwilę gapi się na moją pierś. Kręci głową.

– Co?

Cmoka językiem.

– Nie powinna cię zostawiać w takim stanie.

Zaczynam wyjaśniać, że mnie nie zostawiła, nie celowo. Céline zbywa to machnięciem ręki.

– Nieważne. Teraz jesteś u mnie. Idź do łazienki się umyć. Ja coś ugotuję.

– Ty?

– Nie śmiej się. Potrafię przyrządzić jajka. Albo zupę.

– Nie zawracaj sobie głowy. Nie jestem głodny.

– Więc zrobię ci kąpiel.

Nalewa wody do wanny. Słyszę szum i myślę o deszczu, który minął. Czuję, że leki zaczynają działać; miękkie macki snu wolno wciągają mnie pod powierzchnię. Łóżko Céline przejmuje nade mną władzę. Zanurzam się w nim, wspominając dzisiejszy samolotowy sen i to, że wydawał się odrobinę inny od zwykłego koszmaru. Tuż przed zaśnięciem w pamięci przebłyskuje mi jedna z moich kwestii – kwestii Sebastiana – z Wieczoru Trzech Króli: „Jeżeli to sen, chcę śnić dalej!”¹.

W pierwszej chwili sądzę, że znowu śnię. Nie tamten sen o samolocie – inny, przyjemny. Czyjaś ręka gładzi mnie po plecach, zsuwa się coraz niżej, niżej. Ona trzymała dłoń na moim sercu. Cały ranek, kiedy spaliśmy na twardej podłodze. Ta dłoń, łaskocząc, wędruje w stronę pasa, a potem niżej. „Posiniaczone, nie połamane” − powiedział lekarz. Czuję, jak we śnie wracają mi siły.

Moja ręka odnajduje jej ciało, ciepłe, miękkie, zapraszające. Wsuwam dłoń między jej nogi. Jęczy.

– Je savais que tu reviendrais.

Koszmar powraca. Niewłaściwe miejsce. Niewłaściwa osoba. Niewłaściwy samolot. Zrywam się z łóżka, odpycham ją tak silnie, że stacza się na podłogę.

– Co ty wyprawiasz?! – wrzeszczę na Céline.

Wstaje bezwstydnie naga w świetle lamp ulicznych.

– Leżysz w MOIM łóżku – zauważa.

– Miałaś się mną zaopiekować – mówię.

To brzmi jeszcze bardziej żałośnie, bo oboje wiemy, że tego od niej nie chcę.

– Sądziłam, że to robię – odpowiada i próbuje się uśmiechnąć. Siada na krawędzi łóżka, klepie prześcieradło. – Nie musisz nic robić, tylko się połóż i odpręż.

Mam na sobie jedynie bokserki. Kiedy zdjąłem dżinsy? Zauważam je porządnie złożone na podłodze wraz z bluzą ze szpitala. Sięgam po nią. Moje mięśnie protestują. Wstaję. Wyją.

– Co ty wyprawiasz? – pyta Céline.

– Wynoszę się – oznajmiam, sapiąc z wysiłku.

Nie jestem całkiem pewien, czy zdołam wyjść, ale wiem, że nie mogę zostać.

– Teraz? Już późno.

Patrzy z niedowierzaniem. Póki nie zaczynam wkładać dżinsów. To boleśnie powolny proces, więc ma czas na przetrawienie faktu, że rzeczywiście się wynoszę. Potrafię przewidzieć, co będzie dalej: powtórka z ostatniego razu, kiedy tu byłem. Potok wyzwisk, po francusku. Jestem fiutem. Upokorzyłem ją.

– Zaproponowałam ci własne łóżko, siebie, a ty mnie odepchnąłeś. Dosłownie.

Śmieje się, nie dlatego że to śmieszne, tylko ponieważ nie rozumie.

– Przykro mi.

– Ale przyszedłeś DO MNIE. Wczoraj. I znowu dzisiaj. ZAWSZE do mnie wracasz.

– Chodziło mi tylko o miejsce, żeby zostawić walizkę – wyjaśniam. – Chodziło o Lulu.

Wyraz jej twarzy jest inny niż ostatnim razem, kiedy cisnęła we mnie wazonem, bo oświadczyłem, że się zbieram. Wtedy to była furia. Teraz to furia, która nie zdążyła dojrzeć, surowa i dzika. Jaką głupotą było odwiedzać Céline. Mogliśmy znaleźć inne miejsce na przechowanie walizki.

– O nią?! – wrzeszczy Céline. – O nią?! Przecież to pierwsza lepsza laska. Nic szczególnego! I spójrz na siebie teraz! Zostawiła cię w takim stanie. Zawsze wracasz biegiem do mnie, Willemie. To coś znaczy.

Nie sądziłem, że Céline należy do tych, które czekają.

– Nie powinienem tu przychodzić. Nie zrobię tego więcej – obiecuję.

Zbieram resztę swoich rzeczy i kuśtykając, wychodzę z mieszkania, a potem człapię po schodach na dół.

Gdzieś niedaleko przemyka policyjny samochód, rzucając błyski światła na ciemne nareszcie ulice, z syreną wyjącą nyea-nyea, nyea-nyea.

Paryż. Nie dom.

Muszę wracać do domu.

William Szekspir, Wieczór Trzech Króli, Znak, Kraków 2008 [wróć]

Rozdział piąty

Wrzesień

Amsterdam

Kancelaria Marjolein mieści się w wąskiej kamieniczce nad kanałem niedaleko Brouwersgracht; wnętrze jest białe i nowoczesne. Bram, autor aranżacji, nazywał je jednym ze swoich „projektów dla zaspokojenia próżności”. Nie miał jednak w sobie ani krzty zadufania, po prostu w ten sposób określał prace, za które nie brał pieniędzy.

Zarabiał na życie, projektując tymczasowe schronienia dla uchodźców – coś, w co wierzył, lecz co nie stanowiło wyzwania dla jego twórczych zdolności. Zawsze więc szukał okazji, by wykorzystać swoją modernistyczną wrażliwość – jak przeobrażenie zniszczonej barki transportowej w dwupiętrowy pływający pałac ze szkła, drewna i stali, nazwany w jakimś czasopiśmie o architekturze „Bauhausem na wodzie”.

Sara, asystentka Marjolein, siedzi za przezroczystym biurkiem z pleksi z wazonem białych róż na blacie. Kiedy wchodzę, uśmiecha się nerwowo i wstaje, by wziąć ode mnie kurtkę. Nachylam się i całuję ją na powitanie.

– Przepraszam za spóźnienie – mówię.

– Spóźniłeś się TRZY TYGODNIE, Willemie – odpowiada, przyjmując pocałunek, ale unikając kontaktu wzrokowego, i prowadzi mnie do gabinetu.

Obdarzam ją swoim najlepszym szelmowskim uśmiechem, choć czuję, jak rozciąga swędzącą ranę na policzku.

– Ale i tak warto było na mnie czekać?

Nie odpowiada. Minęły ponad dwa lata, odkąd mieliśmy swój moment. Spędzałem wtedy tu, w biurze, mnóstwo czasu, a ona pracowała jako asystentka naszej prawniczki. Po pierwszym razie byłem zauroczony – jej wiekiem, tęsknymi oczami i niebieskim łóżkiem. Lecz to coś między nami nie przetrwało. Nigdy nie trwa.

– Formalnie rzecz biorąc, spóźniłem się tylko kilka dni – dodaję. – To Marjolein jest odpowiedzialna za pozostałe dwa tygodnie.

– Bo wyjechała na wakacje – oświadcza Sara dziwnie urażona. – Które specjalnie zarezerwowała po planowanym zamknięciu sprawy.

– Willem.

Marjolein góruje w drzwiach – naturalnie wysoka, jeszcze wyższa w szpilkach, które zawsze nosi. Gestem zaprasza do gabinetu pełnego świadectw modernistycznej wrażliwości Brama. Wkład prawniczki to nieporządne papierzyska i chwiejne stosy teczek.

– Więc porzuciłeś mnie dla jakiejś dziewczyny – oznajmia, zamykając za sobą drzwi.

Zastanawiam się, jakim cudem o tym wie. Przygląda mi się, wyraźnie czymś rozbawiona.

– Oddzwoniłam, wiedziałeś?

W pociągu z Londynu do Paryża próbowałem jej wysłać esemesa, uprzedzając o zwłoce, ale komórka nie chciała złapać sygnału, zresztą i tak bateria padała, a z jakiegoś powodu nie chciałem o tym wszystkim wspominać Lulu. Kiedy więc zauważyłem w wagonie restauracyjnym jedną z belgijskich turystek, pożyczyłem telefon od niej. Musiałem wygrzebać z plecaka notes z numerem Marjolein i w efekcie oblałem kawą i siebie, i Belgijkę.

– Sądząc z głosu, była śliczna – mówi Marjolein z uśmiechem, równocześnie szelmowskim i karcącym.

– Była – potwierdzam.

– Zawsze są – dodaje kobieta. – Cóż, pocałuj mnie. – Robię krok w jej stronę, ale w ostatniej chwili mnie powstrzymuje. – Co ci się stało w twarz?

Jedyna dobra rzecz, jaka wynikła z opóźnienia, to ta, że sińce zdążyły zblednąć. Szwy też się wchłonęły. Po tamtym dniu została mi tylko gruba, wypukła pręga. Miałem nadzieję, że nikt jej nie zauważy.

Kiedy nie odpowiadam, Marjolein podejmuje:

– Związałeś się z niewłaściwą dziewczyną, co? Miała porywczego chłopaka? – Ruchem dłoni wskazuje recepcję. – A skoro o tym mowa, Sara znalazła sobie miłego włoskiego przyjaciela, więc odpuść. Po twoim wyjeździe szlochała całymi miesiącami. O mało nie musiałam jej zwolnić.

Unoszę ręce w geście udawanej niewinności.

Marjolein przewraca oczami.

– Naprawdę poszło o dziewczynę? – Wskazuje mój policzek.

Takie wyjaśnienie byłoby trochę zbyt bliskie prawdy.

– Rower. Piwo. Niebezpieczne połączenie.

Żartobliwie odgrywam upadek.

– Mój Boże. Nie było cię tak długo, że zapomniałeś, jak się jeździ rowerem na bani? Jak możesz wciąż się uważać za Holendra? Odzyskaliśmy cię w samą porę.

– Na to wygląda.

– Chodź. Pozwól się poczęstować kawą. I gdzieś tu się ukryły znakomite czekoladki. A potem zajmiemy się dokumentami.

Woła Sarę, która przynosi dwie malutkie filiżanki. Marjolein przetrząsa szuflady, aż znajduje pudełko twardych czekoladek. Biorę jedną i pozwalam jej się roztopić na języku.

Prawniczka zaczyna tłumaczyć, co podpisuję, chociaż to nie ma znaczenia, bo moja parafka jest potrzebna tylko ze względu na jakieś biurokratyczne kruczki. Yael nigdy nie przyjęła holenderskiego obywatelstwa, a Bram − który gdy chodziło o precyzję własnych projektów, powtarzał: „Bóg tkwi w szczegółach” − w sprawach osobistych najwyraźniej wyznawał przeciwną zasadę.

Co w sumie oznacza, że moja obecność jest niezbędna, by sfinalizować sprzedaż i ustanowić rozmaite fundusze powiernicze. Marjolein w dalszym ciągu nadaje, ja tymczasem podpisuję, podpisuję, podpisuję. Najwidoczniej to, że Yael nie jest Holenderką i nie mieszka już ani tutaj, ani w Izraelu, tylko błąka się po świecie niczym uchodźca bez ojczyzny, gwarantuje olbrzymią ulgę podatkową. Sprzedała barkę za siedemset siedemnaście tysięcy euro, wyjaśnia prawniczka. Spora część z tego dostanie się rządowi, ale znacznie większa sumka trafi do nas. Jutro przed zamknięciem banków na moje konto wpłynie sto tysięcy euro.

Gdy podpisuję, Marjolein wciąż na mnie zerka.

– Co? – pytam.

– Po prostu zapomniałam, jak bardzo go przypominasz.

Zastygam z piórem uniesionym nad kolejną linijką prawniczego żargonu. Bram często mawiał, że chociaż Yael jest najsilniejszą kobietą na świecie, jego dobrze wychowane geny jakimś sposobem przeważyły nad jej smagłym izraelskim materiałem.

– Przepraszam – mówi prawniczka, wracając do interesów. – Gdzie się zatrzymałeś po powrocie? U Daniela?

U stryja Daniela? Nie widziałem się z nim od pogrzebu, a i wcześniej tylko kilka razy. Przebywa na stałe za granicą, swoje mieszkanie wynajął. Czemu miałbym tam mieszkać?

Nie, od powrotu mam wrażenie, jakbym w dalszym ciągu był w podróży. Krążę w małym promieniu wokół dworca kolejowego, w okolicy tanich hosteli młodzieżowych i znikającej Dzielnicy Czerwonych Latarni. Częściowo z konieczności. Nie byłem pewien, czy starczy mi pieniędzy na przetrwanie tych kilku tygodni, ale jakimś cudem stan mojego konta bankowego nigdy nie spadł do zera. Mógłbym zamieszkać u dawnych przyjaciół rodziców, nie chcę jednak, by wiedzieli, że wróciłem. Nie chcę oglądać ponownie żadnego ze znanych miejsc. A już na pewno nie zapuszczam się w okolice Nieuwe Prinsengracht.

– U znajomych – odpowiadam mgliście.

Marjolein interpretuje to błędnie.

– Och, U ZNAJOMYCH. Rozumiem.

Uśmiecham się, jakbym miał lekko nieczyste sumienie. Pozostawianie innych przy ich pochopnych wnioskach bywa niekiedy łatwiejsze od tłumaczenia skomplikowanej prawdy.

– Upewnij się, czy ci „znajomi” nie mają porywczego chłopaka.

– Postaram się – odpowiadam.

Kończę podpisywać papiery.

– W takim razie to wszystko – oznajmia Marjolein. Odsuwa szufladę i wyjmuje szarą teczkę. – Przyszło trochę listów. Załatwiłam, żeby pocztę przychodzącą na łódź przekazywano tutaj, póki nie podasz mi swojego nowego adresu.

– To może trochę potrwać.

– Nie ma sprawy. JA nigdzie się nie wybieram. – Otwiera gablotkę, wyjmuje butelkę szkockiej i dwie szklaneczki. – Właśnie stałeś się zamożnym człowiekiem. Trzeba to oblać.

Bram często żartował, że dla Marjolein każdy moment, kiedy wskazówka minutowa minie już godzinę dwunastą, to okazja, żeby się napić. Ale nie odmawiam.

– Wzniesiemy toast? – pyta. – Za nowe przedsięwzięcia? Za nową przyszłość?

Kręcę głową.

– Wypijmy za wypadki.

Widzę szok na jej twarzy i za późno sobie uświadamiam, że zabrzmiało to, jakbym miał na myśli śmierć Brama. Chociaż to nie był wypadek, tylko pechowy zbieg okoliczności.

Ale mnie nie o to chodziło. Mówiłem o NASZYM wypadku. Tym, za którego sprawą powstała nasza rodzina. Z pewnością Marjolein słyszała tę historię. Bram uwielbiał ją opowiadać. Była niczym mit założycielski, baśń i kołysanka – wszystko naraz.

Bram z Danielem podróżowali po Izraelu fiatem, który ciągle się psuł. Pewnego dnia odmówił współpracy na obrzeżach nadmorskiego miasta Netanja i Bram właśnie próbował go naprawić, kiedy zbliżył się do nich żołnierz z przewieszonym przez ramię karabinem i papierosem w ustach. „Najbardziej przerażający widok, jaki można sobie wyobrazić” − powtarzał Bram, uśmiechając się na wspomnienie.

To była Yael, wracająca po weekendzie do bazy wojskowej w Galilei z urlopu spędzonego w Netanji u przyjaciółki albo może faceta – nieważne gdzie, byle nie w domu, gdzie dorastała pod opieką Saby. Bracia zmierzali do Safedu, a kiedy podłączyła przewód chłodnicy, zaproponowali, że ją podrzucą. Bram szarmancko zaproponował jej miejsce obok siebie; ostatecznie naprawiła samochód. Ona jednak, widząc załadowaną tylną kanapę, oznajmiła, że najniższa osoba powinna jechać z tyłu. Twierdziła potem, że myślała o sobie i nie wiedziała, który z braci jest wyższy, bo Daniel siedział na fotelu pasażera, zwijając jointa z libańskiego haszu kupionego w Netanji od jakiegoś surfera.

Ale Bram źle ją zrozumiał; po zupełnie niepotrzebnych pomiarach ustalono, że jest wyższy o jakieś trzy centymetry, i z tyłu wylądował Daniel.

Odwieźli żołnierkę do bazy. Przed rozstaniem Bram dał jej swój adres w Amsterdamie.

Półtora roku później Yael skończyła służbę wojskową, a zdecydowana uciec jak najdalej od świata, w którym dorastała, podjęła z konta niewielkie oszczędności i ruszyła stopem na północ. Pieniądze wystarczyły na cztery miesiące; dotarła aż do Amsterdamu, gdzie została bez grosza. Zapukała więc do drzwi pod wiadomym adresem. Otworzył je Bram i chociaż nie widział jej tyle czasu i nie wiedział, po co przyjechała, i chociaż właściwie nie leżało to w jego naturze, zaskoczył samego siebie – i ją pocałował. „Jakbym się jej spodziewał przez cały ten czas” – dodawał głosem pełnym zdumienia.

„Widzicie, jakie dziwne jest życie – kończył ich epicką historię miłosną. – Gdyby samochód nie zepsuł się właśnie w tamtym miejscu albo gdyby forsa skończyła się jej w Kopenhadze, albo gdyby to Daniel był wyższy, mogłoby z tego nic nie wyjść”.

Ja jednak wiedziałem, że w rzeczywistości mówi: „Wypadki. To wszystko ich sprawka”.

Rozdział szósty

Dwa dni później na moim rachunku bankowym jak za sprawą czarów pojawia się sto tysięcy euro. Ale oczywiście to nie czary. Minęło sporo czasu, odkąd mnie wyrzucili z ekonomii, od tamtej pory zdążyłem jednak zrozumieć, że wszechświat działa według tego samego prawa powszechnej równowagi, co rynki. Zawsze kiedy czymś nas obdarza, każe za to w jakiś sposób zapłacić.

Kupuję zdezelowany rower od jakiegoś maniaka dwóch kółek oraz nową zmianę ubrań na pchlim targu. Co z tego, że mam teraz pieniądze? Przywykłem do skromnego życia, do posiadania tylko tego, co zdołam unieść. Zresztą nie zostanę tu długo, więc równie dobrze mogę pozostawić jak najmniej śladów.

Wędruję tam i z powrotem wzdłuż Damrak, oglądając witryny biur podróży i próbując zdecydować, dokąd się wybrać. Palau. Tonga. Brazylia. W miarę jak liczba opcji rośnie, wybranie jednej staje się coraz trudniejsze. Może wytropię stryja Daniela w Bangkoku, a może to było Bali?

W jednej ze studenckich agencji ciemnowłosa dziewczyna za biurkiem zauważa, że przeglądam oferty. Przechwytuje mój wzrok, uśmiecha się i gestem zaprasza do środka.

– Interesuje cię coś konkretnego? – pyta po holendersku z lekkim wschodnim akcentem, może rumuńskim.

– Cokolwiek, byle jak najdalej stąd.

– A ciut precyzyjniej? – docieka, uśmiechając się nieznacznie.

– Gdzieś, gdzie jest ciepło, tanio i daleko.

„Gdzieś, gdzie ze stoma tysiącami euro będę mógł się zgubić na tak długo, jak zechcę” − myślę.

Śmieje się.

– To się odnosi mniej więcej do połowy świata. Zawęźmy kryteria. Interesują cię plaże? W Mikronezji jest sporo fantastycznych miejsc. Tajlandia wciąż jest bardzo tania. Jeśli wolisz bardziej urozmaicone środowisko kulturowe, Indie będą fascynujące.

Kręcę głową.

– Indie odpadają.

– Nowa Zelandia? Australia? Turyści wychwalają pod niebiosa Malawi w Afryce. Świetne rzeczy opowiadają też o Panamie i Hondurasie mimo tego zamachu stanu. Jak długo chcesz tam zostać?

– Bezterminowo.

– Och, w takim razie może cię zainteresuje bilet dokoła świata. Mamy ich trochę w promocji. – Stuka w klawiaturę komputera. – Na przykład: Amsterdam, Nairobi, Dubaj, Delhi, Singapur, Sydney, Los Angeles, Amsterdam.

– A bez przystanku w Delhi?

– Rzeczywiście nie lubisz Indii, co?

Uśmiecham się tylko.

– Okej. Więc którą część świata CHCESZ zwiedzić?

– Wszystko jedno. Każde miejsce się nada, poważnie, pod warunkiem że będzie ciepłe, tanie i daleko. I nie w Indiach. A może wybierzesz za mnie?

Śmieje się, jakby to był żart. Ale mówię serio. Od powrotu ugrzęzłem w jakimś ospałym bezwładzie, marnowałem całe dnie w smętnych hostelowych łóżkach, czekając na spotkania z Marjolein. Całe dnie, mnóstwo pustych godzin z pękniętym, lecz wciąż chodzącym zegarkiem w dłoniach, dumając bez sensu o dziewczynie, do której należał. Zaczyna mi to padać na mózg. Jeden więcej powód, żeby wracać w trasę.

Laska bębni w klawiaturę.

– Musisz mi pomóc. Na początek powiedz, gdzie już byłeś.

– Tutaj. – Przesuwam po blacie wymięty paszport. – Oto moja historia.

Otwiera go.

– Imponująca – zauważa. Jej ton zmienia się z przyjaznego w kokieteryjny. Przerzuca strony. – Obejrzałeś trochę świata, co?

Czuję się zmęczony. Nie chcę odstawiać tego tańca, nie w tej chwili. Chcę tylko kupić bilet na samolot i sobie iść. Kiedy tylko się stąd wyrwę, opuszczę Europę, trafię w jakieś ciepłe i odległe miejsce, na powrót stanę się dawnym sobą.

Wzrusza ramionami i wraca do kartkowania paszportu.

– Ojej. Wiesz co? Na razie nie mogę ci niczego zarezerwować.

– Czemu?

– Kończy ci się ważność paszportu. – Zamyka go i przesuwa w moją stronę. – Masz dowód tożsamości?

– Ukradli mi.

– Zgłosiłeś to?

Kręcę głową. W końcu nie zadzwoniłem na policję.

– To nic. Do większości z tych krajów i tak trzeba mieć paszport. Po prostu musisz go odnowić.

– Ile to zajmie?

– Niedługo. Kilka tygodni. Idź do ratusza po formularze.

Recytuje informacje o innych dokumentach, które będą potrzebne; żadnego z nich nie mam przy sobie.

Nagle czuję, że utknąłem, i nie jestem pewien, jak to się stało. Po tym, jak przez całe dwa lata udało mi się nie postawić stopy w Holandii? Po tym, jak wyczyniałem niedorzeczne wygibasy, by ominąć ten niewielki, lecz istotny kawałek ziemi? Po tym, jak nakłoniłem Tor, surową reżyser trupy Guerrilla Will, żebyśmy odpuścili występ w Amsterdamie i pojechali zamiast tego do Sztokholmu, opowiadając jakieś głupoty, że niby Szwedzi to najbardziej miłujący Szekspira naród w Europie poza Wielką Brytanią?

Ostatniej wiosny Marjolein wreszcie rozwiązała zawikłaną kwestię spadku po Bramie i przeniosła prawo własności barki mieszkalnej na Yael. A ta uczciła ów fakt, z miejsca wystawiając na sprzedaż dom, który Bram dla niej zbudował. Nie powinno było mnie to zdziwić, nie na tym etapie.

Ale mimo wszystko: prosić, bym przyjechał podpisać papiery? Trzeba mieć tupet. Co za hucpa − jak powiedziałby Saba. Rozumiem, że z jej punktu widzenia tak było praktyczniej. Ja mogłem dotrzeć pociągiem, ona musiałaby lecieć samolotem. Dla mnie to zaledwie kilka dni, drobna niedogodność.

Tylko że spóźniłem się o jeden dzień. I z jakiegoś powodu to zmieniło wszystko.

Rozdział siódmy

Październik

Utrecht

Poniewczasie przychodzi mi do głowy, że może należało zadzwonić. Na przykład w zeszłym miesiącu, zaraz po powrocie. Z pewnością zanim wybrałem się do niego z wizytą. Ale nie zadzwoniłem. A teraz już za późno. Dotarłem na miejsce. Licząc, że zdołam przez to przebrnąć w miarę bezboleśnie.

W domu na Bloemstraat ktoś wymienił dzwonek na nowy, w kształcie oka gapiącego się z wymówką. Czuję, że to zły omen. Nasza korespondencja, zawsze nieregularna, kilku miesięcy temu urwała się zupełnie. Nie pamiętam, kiedy ostatni raz wysłałem mu mejla albo esemesa. Trzy miesiące temu? Sześć? Przychodzi mi do głowy, również poniewczasie, że Broodje w ogóle może już tu nie mieszkać.

Coś mi jednak mówi, że mieszka. Bo nie wyprowadziłby się bez uprzedzenia. Tego by mi nie zrobił.

Poznaliśmy się, kiedy mieliśmy po osiem lat. Przyłapałem go, jak podglądał nas na barce przez lornetkę. Kiedy zapytałem, co robi, wyjaśnił, że nie chodziło o nas. W sąsiedztwie doszło do serii włamań i jego rodzice zaczęli się zastanawiać nad przeprowadzką z Amsterdamu w jakieś bezpieczniejsze miejsce. On wolał zostać, więc uznał, że musi schwytać winowajców. „To bardzo poważna sprawa” − stwierdziłem. „Owszem − przytaknął. − Ale mam to”. Z kosza przy rowerze wyjął resztę szpiegowskiego ekwipunku: urządzenie do czytania tajnych wiadomości, słuchawki wzmacniające dźwięk oraz noktowizor, który pozwolił mi wypróbować. „Jeśli potrzebujesz pomocy w łapaniu przestępców, mogę być twoim partnerem” − zaproponowałem. W tej okolicy, na wschodnim krańcu amsterdamskiego centrum, nie było wiele dzieci; ani jednego na sąsiednich barkach cumujących na Nieuwe Prinsengracht obok naszej łodzi, a rodzeństwa nie miałem. Przeważnie spędzałem czas na nabrzeżu, odbijając kolejne piłki od burty; większość z nich tonęła w mętnych wodach kanału.

Broodje przyjął ofertę i zostaliśmy partnerami. Całymi godzinami obserwowaliśmy okolicę i robiliśmy zdjęcia podejrzanie wyglądającym ludziom oraz pojazdom, próbując rozwikłać zagadkę. Aż przyuważył nas jakiś staruszek i sądząc, że współpracujemy z przestępcami, wezwał policję. Zostaliśmy przydybani, gdy przyczajeni za barką sąsiada śledziliśmy przez lornetkę podejrzaną ciężarówkę, która pojawiała się tu regularnie (ustaliliśmy później, że należała do piekarni za rogiem). W trakcie przesłuchania obaj się poryczeliśmy, pewni, że trafimy za kratki. Jąkając się, wyjaśniliśmy swoją strategię walki z przestępczością. Policjanci słuchali, bardzo starając się opanować śmiech, a potem odprowadzili nas do domu i opowiedzieli o wszystkim rodzicom Broodjego. Jeden z nich przed rozstaniem wręczył nam obu wizytówki, mrugnął i poprosił, żebyśmy dzwonili, jeśli zdobędziemy jakieś informacje.

Ja wyrzuciłem wizytówkę, ale Broodje swoją zachował. Na długo. Kiedy mieliśmy po dwanaście lat, zauważyłem ją na korkowej tablicy w jego sypialni na przedmieściach, gdzie mimo wszystko wylądował. „Wciąż ją trzymasz?” − zapytałem. Przeprowadził się dwa lata wcześniej i nie widywaliśmy się często. Popatrzył na bilecik, a potem na mnie. „Nie wiedziałeś, Willy? Ja trzymam wszystko”.

Drzwi otwiera patykowaty koleś w piłkarskiej bluzie PSV Eindhoven i z włosami sztywnymi od żelu. Czuję, jak żołądek zjeżdża mi w pięty, bo Broodje mieszkał tu kiedyś z dwiema dziewczynami, z którymi nieustannie i bez sukcesu próbował się przespać, oraz chudym gościem o imieniu Ivo. W tym samym momencie jednak w oczach kolesia pojawia się błysk rozpoznania i uświadamiam sobie, że to Henk, kumpel Broodjego z uniwersytetu w Utrechcie.

– To ty, Willem? – upewnia się i zanim zdążę odpowiedzieć, woła w głąb domu: – Broodje, Willem wrócił!

Słyszę jakieś gwałtowne ruchy, a potem skrzypienie zniszczonych desek podłogi i oto przede mną stoi: o głowę niższy i o połowę szerszy – z powodu tego kontrastu staruszek z sąsiedniej barki przezwał nas Spaghettim i Klopsem. Ksywa bardzo się podobała Broodjemu, bo czy klopsy nie są znacznie smaczniejsze od makaronu?

– Willy? – Broodje waha się pół sekundy, po czym rzuca mi się na szyję. – Willy! Myślałem, że nie żyjesz!

– Powstałem z martwych – odpowiadam.

– Serio? – Oczy ma niebieskie i okrągłe jak lśniące pieniążki. – Kiedy wróciłeś? Jak długo zostaniesz? Jesteś głodny? Trzeba było uprzedzić, że się zjawisz, coś bym upichcił. Ale i tak skombinuję jakieś miłe borrelhapje. Wchodź. Henk, zobacz, Willy wrócił.

– Widzę – odpowiada Henk, kiwając głową.

– „W”! – woła Broodje. – Willy wrócił.

Wchodzę do saloniku. Wcześniej był względnie czysty, z kobiecymi akcentami w rodzaju aromatycznych świeczek o kwiatowych zapachach; Broodje udawał, że ich nie znosi, ale zapalał je, nawet kiedy dziewczyn nie było w domu. Teraz czuć tu nieświeżymi skarpetkami, starą kawą i rozlanym piwem, a jedynym śladem po dziewczynach jest stary plakat Picassa krzywo zawieszony w ramie nad kominkiem.

– Gdzie się podziały dziewczyny? – pytam.

Broodje uśmiecha się szeroko.

– Wiadomo, że pierwsze, o co zapyta Willy, to laski. – Śmieje się. – W zeszłym roku wyniosły się na własne śmieci, a ich miejsce zajęli Henk i „W”. Ivo pojechał tylko na jakiś kurs do Estonii.

– Na Łotwę – poprawia Wouter, czyli „W”, schodząc po schodach.

Jest jeszcze wyższy ode mnie, z krótkimi, nieumyślnie nastroszonymi włosami, i jabłkiem Adama wielkim jak gałka od drzwi.

– Na Łotwę – przytakuje Broodje.

– Co ci się stało w twarz? – pyta „W”.

Nigdy nie był specjalistą od uprzejmych banałów.

Dotykam blizny.

– Spadłem z roweru.

Kłamstwo, które opowiedziałem Marjolein, pada automatycznie. Nie jestem pewien dlaczego, jeśli nie liczyć pragnienia, by oddalić się jak najbardziej od tamtego dnia.

– Kiedy wróciłeś? – docieka „W”.

– Właśnie, Willy – dołącza się Broodje, sapiąc i trącając mnie łapą niczym szczeniak. – Jak dawno temu?

– Jakiś czas – odpowiadam, wahając się między bolesną prawdą i bezczelnym łgarstwem. – Musiałem załatwić parę rzeczy w Amsterdamie.

– Zastanawiałem się, gdzie się podziewasz – ciągnie Broodje. – Jakiś czas temu próbowałem do ciebie dzwonić, ale odezwała się tylko dziwna poczta głosowa, a mejle olewasz.

– Wiem. Zgubiłem komórkę ze wszystkimi kontaktami i pewien Irlandczyk oddał mi swoją razem z kartą SIM. Zdawało mi się, że wysłałem ci esemesem nowy numer.

– Możliwe. Tak czy siak, rozgość się. Zobaczę, co mamy do jedzenia.

Skręca do maleńkiej kuchni. Słyszę szczęk otwieranych i zamykanych szuflad.

Pięć minut później wraca z żarciem i piwem.

– Opowiadaj o wszystkim. O ekscytującym życiu wędrownego aktora. Co noc inna dziewczyna?

– Jezu, Broodje, daj mu chociaż usiąść – strofuje Henk.

– Sorry. Żyję jego życiem. Kiedy tu był, czułem się, jakbym mieszkał z gwiazdą filmową. A przecież przez ostatnich kilka lat panowała lekka posucha.

– „Ostatnich kilka lat” to znaczy dwadzieścia? – rzuca żartobliwie „W”.

– Czyli byłeś w Amsterdamie? – pyta Broodje. – Co u mamy?

– Nie wiem – odpowiadam lekko. – Jest w Indiach.

– Ciągle? – dziwi się Broodje. – Czy wróciła i pojechała znowu?

– Ciągle. Cały ten czas.

– Och. Niedawno zajrzałem do naszej dawnej dzielnicy, barka była oświetlona i umeblowana, więc sądziłem, że może twoja mama wróciła.

– Nie, widocznie wstawili meble, żeby łódź wyglądała na zamieszkaną, ale nie jest. W każdym razie nie przez nas – dodaję, zwijając w rulonik plaster cervelaat i wsuwając go do ust. – Została sprzedana.

– Sprzedaliście łódź Brama? – powtarza Broodje z niedowierzaniem.

– Moja matka sprzedała – precyzuję.

– Pewnie zgarnęła łódkę forsy – żartuje Henk.

Milknę na chwilę, bo z jakiegoś powodu nie potrafię im powiedzieć, że ja też. Potem „W” zaczyna streszczać artykuł, który niedawno przeczytał w „De Volkskrant”, o Europejczykach płacących astronomiczne sumy za stare barki mieszkalne w Amsterdamie i za prawa cumownicze, równie cenne jak same łodzie.

– Nie w tym przypadku. Powinieneś ją zobaczyć – oponuje Broodje. – Jego ojciec był architektem, więc wyglądała pięknie, dwa piętra, balkony, wszędzie szkło. – Patrzy tęsknie. – Jak ją nazwali w tamtym czasopiśmie?

– „Bauhaus na kanale”.

Przyszedł fotograf, by zrobić zdjęcia barki z nami na pokładzie. Kiedy ukazał się numer gazety, większość fotek przedstawiała samą łódź, ale była też jedna z Yael i Bramem w obramowaniu okna widokowego, z drzewami odbijającymi się w kanale jak w lustrze. Na oryginalnym zdjęciu stałem obok nich, ale mnie wymazano. Bram wyjaśnił, że zostało wykorzystane ze względu na okno i odbicie; miało ukazywać projekt, a nie naszą rodzinę. Ale ja pomyślałem wtedy, że to także całkiem wierny obraz naszej rodziny.

– Nie mogę uwierzyć, że ją sprzedała – mówi Broodje.

W niektóre dni ja też nie wierzę, ale w inne wierzę bez najmniejszego trudu. Yael należy do ludzi gotowych odgryźć sobie rękę, aby uciec. Robiła tak już wcześniej.

Chłopaki spoglądają na mnie; na ich twarzach maluje się troska, od której odzwyczaiłem się po dwóch latach anonimowości.

– Czyli dzisiaj Holandia – Turcja? – zaczynam.

Na moment wytrzeszczają oczy. Potem kiwają głowami.

– Mam nadzieję, że się odmieni na lepsze – ciągnę. – Po tej nędzy w czasie Pucharu Europy chybabym nie zniósł kolejnej porażki. Sneijder… – Kręcę głową.

Henk pierwszy łapie przynętę.

– Żartujesz? Sneijder jako jedyny napastnik pokazał, na co go stać.

– Nic podobnego! – wtrąca się Broodje. – Van Persie zdobył pięknego gola w meczu z Niemcami.

Potem „W” włącza się z jakąś matematyką, że regresja do średniej gwarantuje poprawę po ostatnim fatalnym sezonie i że może tylko być lepiej, a ja się odprężam. Istnieje uniwersalny język rozmów o niczym. W drodze mówi się o podróżowaniu: jakiejś nieznanej wyspie albo o tanim hostelu, o restauracji z niezłą ofertą dnia. W przypadku moich kumpli jest to piłka nożna.

– Obejrzysz z nami mecz, Willy? – pyta Broodje. – Idziemy do O’Leary’s.

Nie przyjechałem do Utrechtu dla rozmów o niczym ani dla piłki nożnej, ani dla przyjaźni. Przyjechałem po dokumenty, wpaść na uniwersytet po różne papiery potrzebne do wyrobienia paszportu. Kiedy je dostanę, wrócę do biura podróży, może tym razem zaproszę tę dziewczynę na drinka, i zdecyduję, dokąd lecieć. Kupię bilet. Może zajrzę do Hagi po parę wiz, odwiedzę klinikę medycyny podróży po kilka zastrzyków. Wybiorę się na pchli targ po nowe ubrania. Potem pociąg na lotnisko. Staranna rewizja na granicy, bo samotny mężczyzna z biletem w jedną stronę zawsze budzi podejrzenia. Długi lot. Jet lag. Kontrola graniczna. Kontrola celna. I wreszcie pierwszy krok w nowe miejsce, moment uniesienia i dezorientacji podkręcających się nawzajem. Moment, kiedy może się zdarzyć wszystko.

W Utrechcie miałem do zrobienia tylko jedno, nagle jednak liczba spraw, które muszę załatwić, by się stąd wydostać, wydaje się nieskończona. Co jeszcze dziwniejsze, wyjazd wcale mnie nie kręci. Nie kręci mnie nawet myśl o przybyciu w nowe miejsce, która zawsze dotąd sprawiała, że cała ta bieganina robiła wrażenie wartej wysiłku. Wszystko zdaje się tylko wyczerpujące. Nie potrafię wykrzesać z siebie energii przed czekającym mnie zasuwem, niezbędnym, by się wyrwać.

Ale O’Leary’s? Pub znajduje się tuż obok, niecały kwartał stąd. Na tyle się zdobędę.

Rozdział ósmy

Październik robi się zimny i wilgotny, jakbyśmy podczas letniej fali upałów wyczerpali cały przydział pogodnych, gorących dni. Szczególnie zimno jest w mojej klitce na poddaszu przy Bloemstraat; zaczynam się zastanawiać, czy przeprowadzka była właściwą decyzją. Nie żebym rzeczywiście się na to zdecydował. Kiedy trzeci ranek z rzędu zbudziłem się na sofie w salonie, mało co zwojowawszy w ciągu dnia, Broodje zasugerował, żebym zamieszkał w pokoju na górze.

Propozycja stanowiła nie tyle pokusę, ile fait accompli. Już tam mieszkałem. Czasami wiatr popycha nas w zupełnie niespodziewane miejsca, czasem także nas z nich porywa.

Pokój na poddaszu jest pełen przeciągów, z oknami dygocącymi od podmuchów. Rano widzę parę własnego oddechu. Zachowanie ciepła staje się moją życiową misją. W drodze często całe dnie spędzam w bibliotekach. Zawsze można w nich znaleźć czasopisma lub książki i wytchnienie od pogody albo czegokolwiek innego, od czego trzeba uciec.

Centralna biblioteka uniwersytecka oferuje wszelkie standardowe udogodnienia: wielkie słoneczne okna, wygodne sofy oraz rząd komputerów, z których mogę korzystać do buszowania po internecie. To ostatnie niezupełnie jest błogosławieństwem. Kiedy się włóczyłem, towarzysze podróży mieli obsesję sprawdzania mejli. Ja wręcz przeciwnie. Nienawidziłem zaglądać do skrzynki. I nadal nienawidzę.

Mejle od Yael przychodzą regularnie jak w zegarku, raz na dwa tygodnie. Myślę, że wpisała je sobie do kalendarza razem z innymi obowiązkami. Prawie nie pisze o sobie, przez co odpowiadanie na nie graniczy z niemożliwością.

Jeden przyszedł wczoraj, jakieś bzdury o tym, że wzięła dzień wolny, żeby pojechać na święto pielgrzymów do jakiejś wioski. Nigdy nie wspomina, od czego zrobiła sobie wolne, nigdy się nie rozwodzi nad tym, co tam robi, nad swoim codziennym życiem, stanowiącym mglistą tajemnicę o konturach wypełnionych jedynie przypadkowymi wzmiankami Marjolein. Nie, jej mejle pisane są bez wyjątku w specyficznym pocztówkowym stylu. Doskonały przykład rozmowy o niczym – przekazującej niewiele informacji, sugerującej jeszcze mniej.

„Cześć, mamo” − zaczynam. A potem gapię się w ekran, próbując coś wymyślić. Jestem świetny we wszelkich odmianach gadki o niczym, ale wobec własnej matki nie potrafię znaleźć słów. Kiedy wędrowałem, było łatwiej, bo mogłem produkować coś w rodzaju kartek z podróży. „Jestem w Rumunii, w kurorcie nad Morzem Czarnym, ale już po sezonie, więc jest spokojnie. Całe godziny obserwowałem rybaków”. Nawet one jednak w mojej wyobraźni miały załączniki. Oglądanie rybaków pewnego wietrznego ranka przypomniało mi naszą wyprawę do Chorwacji, kiedy miałem dziesięć lat. A może jedenaście? Yael sypiała do późna, za to Bram i ja zrywaliśmy się o świcie, żeby zejść na nabrzeże i kupić ryby z rannego połowu od rybaków, którzy dopiero co wrócili, pachnących solą i wódką. Za przykładem Yael usuwam jednak te okruchy nostalgii ze swoich wiadomości.

„Cześć, mamo”. Kursor miga jak reprymenda, a ja nie umiem wyjść poza to, nie umiem nic wymyślić. Przechodzę do Odebranych, przewijam wstecz. Ostatnich kilka lat i okazjonalne wieści od Broodjego, mejle od ludzi poznanych w drodze – mgliste obietnice spotkania w Tangerze, w Belfaście, w Barcelonie, w Rydze – plany, które rzadko się urzeczywistniały. Wcześniej fala mejli od wykładowców z wydziału ekonomicznego z ostrzeżeniami, że jeśli się nie powołam na „szczególne okoliczności”, grozi mi skreślenie z listy studentów w następnym roku. (Nie powołałem się i zostałem skreślony). Przed tym listy kondolencyjne, niektóre do tej pory nieotwarte, a jeszcze wcześniej wiadomości od Brama, przeważnie jakieś zabawne głupoty, które lubił mi podsyłać: recenzja restauracji, którą chciał sprawdzić, fotka szczególnie koszmarnego okazu architektury, zaproszenie do pomocy przy naprawie tego lub owego. Przewijam cztery lata wstecz i znajduję mejle od Saby, który w ciągu dwóch lat pomiędzy tym, gdy odkrył pocztę elektroniczną, i tym, kiedy rozchorował się zbyt poważnie, by jej używać, rozkoszował się tą formą natychmiastowej komunikacji, gdzie można zapisywać całe strony, nie płacąc drożej za wysyłkę.

Wracam do mejla do Yael. „Cześć, mamo, wróciłem do Utrechtu, obijam się z Robertem-Janem i chłopakami. Poza tym nic nowego. Leje codziennie; od tygodnia ani śladu słońca. Ciesz się, że nie musisz tu być i na to patrzeć. Wiem, jak nie znosisz niepogody. Pogadamy niedługo. Willem”.

Język pocztówkowy, najbardziej wyprany z treści ze wszystkich języków świata.

Rozdział dziewiąty

Idziemy do kina z chłopakami i nową dziewczyną „W” na holu. Do centrum imienia Louisa Hartloopera na jakiś dreszczowiec Jana de Bonta. Nie podobał mi się żaden jego film od… nawet nie pamiętam od jak dawna, ale zostałem przegłosowany, bo „W” ma dziewczynę, a to wielka sprawa, więc skoro ona ma ochotę się pogapić na wybuchy, będziemy oglądać wybuchy.

Multipleks wypełniają tłumy, widzowie wylewają się głównym wejściem. Przeciskamy się do kas. I nagle ją widzę: Lulu.

Nie moją Lulu, tylko tę, na której cześć ją nazwałem: Louise Brooks. Hol jest obwieszony starymi plakatami filmowymi, ale tego nigdy nie zauważyłem. Nie wisi na ścianie, tylko stoi oparty na sztalugach. To fotos z filmu Puszka Pandory; Lulu nalewa sobie drinka, unosząc brew z wyzywającym rozbawieniem.

– Śliczna.

Oglądam się. Stoi za mną Lien, odstawiona na punkówę dziewczyna „W”; studiuje matematykę. Nie możemy się nadziwić, jakim cudem udało mu się ją wyrwać, podobno zaiskrzyło między nimi nad teorią liczb.

– Aha – przytakuję.

Podchodzę do plakatu. Reklamuje przegląd obrazów Louise Brooks. Puszkę Pandory grają dzisiaj wieczorem.

– Kto to? – pyta Lien.

„Louise Brooks − powiedział Saba. – Spójrz na te oczy, tak pełne zachwytu. Wiesz, że musi się za nim kryć smutek”. Miałem trzynaście lat, a Saba, który nie znosił kapryśnego, deszczowego amsterdamskiego lata, właśnie odkrył kino wyświetlające stare filmy. Pogoda w tamte wakacje była szczególnie paskudna, więc zapoznał mnie ze wszystkimi sławami kina niemego: Charliem Chaplinem, Busterem Keatonem, Rudolfem Valentinem, Polą Negri, Gretą Garbo i swoją ulubienicą Louise Brooks.

– Gwiazda kina niemego – wyjaśniam Lien. – Właśnie trwa festiwal. Niestety, ten obraz leci dzisiaj wieczorem.

– Moglibyśmy go obejrzeć zamiast dreszczowca.

Nie potrafię powiedzieć, czy w jej głosie brzmi ironia; Lien jest równie sarkastyczna, jak „W”. Kiedy jednak odstawszy swoje w kolejce, docieram do okienka, niespodziewanie proszę o pięć biletów na Puszkę Pandory.

W pierwszej chwili chłopaki się śmieją. Sądzą, że żartuję, ale pokazuję im plakat i mówię o przeglądzie. Wtedy rozbawienie im przechodzi.

– Będzie muzyka na żywo na pianinie – zachęcam.

– To ma nam POPRAWIĆ nastrój? – pyta Henk.

– Mowy nie ma, żebym to obejrzał – protestuje „W”.

– A jeśli JA chcę to zobaczyć? – przerywa mu Lien.

Dziękuję jej w milczeniu, na co unosi z zakłopotaniem brew, błyskając kolczykiem. „W” ustępuje; pozostali biorą z niego przykład.

Wchodzimy na górę i zajmujemy miejsca na sali. W ciszy słychać wybuchy zza ściany; w oczach Henka widzę tęsknotę.

Światła gasną, taper gra uwerturę i ekran wypełnia twarz Lulu. Zaczyna się film, porysowany i czarno-biały; niemal słychać trzeszczenie, jak przy odtwarzaniu starego longplaya. Ale Lulu nie ma w sobie nic staroświeckiego. Jest ponadczasowa, gdy flirtuje wesoło w klubie, zostaje przyłapana z kochankiem, strzela do męża w noc poślubną.

Dziwne, bo oglądałem ten obraz już kilka razy i doskonale wiem, jak się skończy, ale póki trwa, czuję suspens, narastające napięcie nieprzyjemnie kotłujące się w moim brzuchu. Trzeba być szczególnie naiwnym, a może po prostu głupim, by wiedzieć, jak rozwinie się akcja, a mimo to liczyć na inne zakończenie.

Nie mogąc usiedzieć na miejscu, wsuwam ręce do kieszeni. Choć staram się powstrzymać, myślami wciąż wracam do tej drugiej Lulu w gorącą sierpniową noc. Rzuciłem jej monetę jak tylu innym dziewczynom. Ale inaczej niż inne dziewczyny, które zawsze wracały – zjawiały się obok naszej prowizorycznej sceny, by oddać bezwartościowy pieniążek i sprawdzić, co zdołają za niego kupić – Lulu nie wróciła.

To był pierwszy znak, że potrafi przejrzeć moje gierki. Ale ja pomyślałem tylko: „Nie było nam sądzone”. Też dobrze. Następnego dnia z samego rana miałem pociąg, a potem czekał mnie długi, paskudny dzień, a nigdy nie sypiało mi się dobrze w jednym łóżku z obcą osobą.

I tak nie spałem dobrze, więc zerwałem się o świcie i złapałem wcześniejszy kurs do Londynu. I nagle ją zobaczyłem – w pociągu. Trzeci raz w ciągu dwudziestu czterech godzin, więc pamiętam, że kiedy wszedłem do wagonu restauracyjnego, poczułem wstrząs. Jakby wszechświat mówił do mnie: „Przyjrzyj się uważnie”.

Więc się przyjrzałem. Przysiadłem się i ucięliśmy sobie pogawędkę, ale potem dotarliśmy do Londynu i każde miało ruszyć w swoją stronę. Odkąd Yael poprosiła, bym wrócił do Holandii podpisać akt sprzedaży rodzinnego domu, przerażenie zwijało mi żołądek w supeł. Przekomarzanki z Lulu w drodze do Londynu jakimś cudem sprawiły, że się rozluźniłem. Wiedziałem jednak, że kiedy tylko wsiądę w pociąg do Amsterdamu, lęk znowu zacznie rosnąć, aż wypełni mnie całkowicie, tak że nie będę mógł jeść ani robić nic prócz nerwowego przerzucania monety po kostkach dłoni i myślenia o następnym zadaniu, następnym pociągu albo samolocie, w który trzeba wsiąść. Następnym wyjeździe.

Wtedy jednak Lulu napomknęła, że chciałaby zobaczyć Paryż, a ja miałem forsę zarobioną przez cały sezon z trupą Guerrilla Will – gotówkę, która już wkrótce nie będzie mi potrzebna. I pomyślałem na tym londyńskim dworcu: „Okej, może jednak to mi było sądzone”. Wiedziałem, że wszechświat nade wszystko lubi równowagę, a oto mieliśmy dziewczynę pragnącą jechać do Paryża i mnie chcącego jechać wszędzie, byle nie do Amsterdamu. Gdy tylko zaproponowałem wspólną wyprawę do Francji, równowaga została przywrócona. Supeł przerażenia w moim brzuchu zniknął. W pociągu do Paryża byłem głodny jak nigdy w życiu.

Lulu na ekranie płacze. Wyobrażam sobie, jak moja Lulu budzi się następnego dnia, odkrywa, że zniknąłem, czyta liścik z obietnicą mojego szybkiego powrotu; obietnicą, która nigdy nie została spełniona. Zastanawiam się, jak tyle razy wcześniej, ile potrwało, zanim pomyślała o mnie najgorsze, skoro JUŻ miała o mnie jak najgorsze zdanie. W pociągu do Paryża dostała ataku śmiechu, bo sądziła, że ją zostawiłem. Obróciłem to w żart; oczywiście nie planowałem nic podobnego. Ale dało mi to do myślenia; to było pierwsze ostrzeżenie, że ta dziewczyna dostrzega we mnie rzeczy, których nie zamierzałem pokazywać.

W miarę jak akcja się rozwija, narastają we mnie pożądanie, tęsknota, żal. Zaczynam dumać o wszystkim, co się wydarzyło tamtego dnia. Kompletnie bez sensu, ale świadomość tego tylko wszystko pogarsza, a emocje przybierają na sile, nie mając ujścia. Wsuwam ręce głębiej w kieszenie, aż przebijam na wylot podszewkę.

– Cholera! – rzucam głośniej, niż zamierzałem.

Lien patrzy na mnie, lecz udaję, że pochłania mnie film. Taper gra crescendo, kiedy Lulu flirtuje z Kubą Rozpruwaczem, a potem samotna i załamana zaprasza go do swojego pokoju. Sądzi, że znalazła kogoś, kogo będzie mogła pokochać, lecz on zauważa nóż i już wiemy, jak się to skończy. Wszystko po prostu potoczy się jak zwykle. Jestem pewien, że Lulu pomyślała o mnie to samo, i być może słusznie. Film kończy się dramatycznym akordem na pianinie. Potem zapada cisza.

Chłopaki siedzą chwilę, po czym zaczynają gadać wszyscy naraz.

– To koniec? Więc ją zamordował? – dziwi się Broodje.

– To był Kuba Rozpruwacz i miał nóż – odpowiada Lien. – Nie zamierzał nim pokroić świątecznego indyka.

– Co za zakończenie! Jedno wam muszę przyznać, nie wynudziłem się – mówi Henk. – Willem? Hej, Willemie, żyjesz?

Wzdrygam się.

– Aha. O co chodzi?

Wszyscy czworo gapią się na mnie, chyba od dłuższej chwili.

– Wszystko okej? – pyta w końcu Lien.

– W porządku. Świetnie! – Uśmiecham się. Nienaturalnie i z wysiłkiem; czuję, jak szrama na twarzy rozciąga się niczym gumowa taśma. – Chodźmy się napić.

Przebijamy się do zatłoczonej kafejki na parterze. Biorę nam po piwie i na dodatek kolejkę jenevera. Chłopaki patrzą znacząco – dlatego że wziąłem gorzałę czy zapłaciłem za wszystkich? Wiedzą już o moim spadku, ale nadal się spodziewają, że będę oszczędzać.

Wlewam w siebie jałowcówkę, a potem piwo.

– Uff – wzdycha „W” i podsuwa mi swój kieliszek. – Nie dla mnie dzisiaj kopstoot.

Obalam też jego drinka.

Milkną i patrzą na mnie.

– Na pewno dobrze się czujesz? – pyta Broodje z dziwnym wahaniem.

– Czemu miałbym się nie czuć?

Jenever zaczyna działać, rozgrzewając mnie i wypalając wspomnienia, które ożyły w ciemności.

– Ojciec ci umarł. Matka wyjechała do Indii – wylicza bez ogródek „W”. – I umarł też twój dziadek.

Zapada chwila niezręcznej ciszy.

– Dzięki – mówię. – Kompletnie o tym zapomniałem.

Miał to być żart, lecz okazuje się gorzki jak alkohol torujący sobie palącą ścieżkę w górę mojego gardła.

– Och, nie zwracajcie na niego uwagi – rzuca Lien, czule wykręcając ucho „W”. – Dopiero się uczy ludzkich uczuć, takich jak współczucie.

– Nie potrzebuję niczyjego współczucia – oznajmiam. – Świetnie się czuję.

– Okej, tylko po prostu nie wydajesz się sobą od… – Broodje milknie.

– Spędzasz dużo czasu sam – wyrzuca z siebie Henk.

– Sam? Jestem z wami.

– Właśnie – przytakuje Broodje.

Kolejny raz zapada milczenie. Nie do końca wiem, o co mnie oskarżają. Póki Lien mnie nie oświeca.

– Z tego, co rozumiem, zawsze kręciła się przy tobie jakaś laska, a teraz chłopaki się martwią, bo ciągle jesteś sam – wyjaśnia. Patrzy na nich. – Dobrze zrozumiałam?

Potakują niepewnie chórem.

– Więc gadaliście o tym?

To powinno być śmieszne – tyle tylko że nie jest.

– Myślimy, że masz doła z braku seksu – przyznaje „W”. Lien daje mu klapsa. – Co jest? – dziwi się „W”. – To poważny problem psychologiczny. Wskutek aktywności seksualnej uwalnia się serotonina, która podwyższa uczucie dobrostanu. To czysta nauka.

– Nic dziwnego, że tak bardzo mnie lubisz – drwi dziewczyna. – Tyle tej czystej nauki.

– Och, więc teraz mam doła? – Staram się, by w moim głosie zabrzmiało rozbawienie, ale pojawia się w nim ton czegoś innego. Nikt prócz Lien nie chce na mnie spojrzeć. – Serio tak uważacie? – pytam, starając się zbagatelizować sprawę. – Że cierpię na kliniczną postać sinych jaj?

– Sądzę, że nie chodzi o sine jaja – odpowiada Lien spokojnie. – Tylko o złamane serce.

Na moment zapada cisza, a potem chłopaki wybuchają hałaśliwym śmiechem.

– Sorry, schatje – oświadcza „W”. – Ale to by była jakaś aberracja. Po prostu jeszcze go nie znasz. Znacznie bardziej prawdopodobna jest serotonina.

– Wiem swoje – upiera się dziewczyna.

Zaczynają się sprzeczać, a ja się przyłapuję na tęsknocie za anonimowością, jaką zapewnia włóczęga, gdy nie ma się przeszłości ani przyszłości, tylko ten jeden moment w czasie. A jeśli ten moment jakimś sposobem staje się kłopotliwy albo nieprzyjemny, zawsze znajdzie się pociąg mogący cię przenieść do następnego momentu.

– Cóż, nieważne, czy chodzi o złamane serce, czy o sine jaja, lekarstwo jest to samo – zauważa Broodje.

– A mianowicie? – pyta Lien.

– Wyro! – wrzeszczą równocześnie Broodje i Henk.

Mam tego dość.

– Muszę się odlać – rzucam, wstając z miejsca.

W łazience opryskuję twarz wodą. Gapię się w lustro. Szrama jest wciąż zaczerwieniona i zaogniona, podrażniona, jakbym ją drapał.

W korytarzu na zewnątrz tłoczą się widzowie, kolejny film właśnie się skończył, nie de Bont, ale jedna z tych ckliwych brytyjskich komedii romantycznych, które obiecują wieczną miłość w dwie godziny.

– Willem de Ruiter, a niech mnie!

Odwracam się i widzę wychodzącą z sali Anę Lucię Aureliano z oczyma zamglonymi od wywołanych sztucznie emocji.

Przystaję, pozwalając jej się dogonić. Całujemy się na powitanie. Daje znak swoim kumplom, gościom, których znam z Uniwersytetu Utrechckiego, żeby szli przodem.

– Nie zadzwoniłeś – mówi, robiąc minę nadąsanej małej dziewczynki, z którą jakimś cudem jest jej bardzo do twarzy. Inna sprawa, że jest jej do twarzy praktycznie we wszystkim.

– Nie mam twojego numeru – odpowiadam.

Niepotrzebnie się tłumaczę, ale weszło mi to w nawyk.

– Przecież ci go dałam. W Paryżu.

Paryż. Lulu. Emocje wywołane filmem budzą się na nowo, ale odsuwam je od siebie. Paryż to była bajka. Niczym się nieróżniąca od romansu, który Ana Lucia obejrzała przed chwilą.

Dziewczyna nachyla się do mnie. Pachnie miło, cynamonem, dymem i perfumami.

– A może dałabyś mi go jeszcze raz – proponuję, wyjmując komórkę. – Żebym później mógł zadzwonić.

– Po co sobie zawracać głowę? – rzuca.

Wzruszam ramionami. Słyszałem plotki, że nie była zbyt szczęśliwa, kiedy między nami się skończyło. Chowam aparat.

Ale wtedy ona chwyta mnie za rękę. Moja jest zimna. Jej gorąca.

– To znaczy, po co sobie zawracać głowę dzwonieniem PÓŹNIEJ, skoro stoję przed tobą tu i teraz?

I rzeczywiście stoi. Właśnie teraz. Podobnie jak ja.

„Lekarstwo jest to samo” − słyszę słowa Broodjego.

Może coś w tym jest.

Rozdział dziesiąty

Listopad

Utrecht

Pokój w segmencie Any Lucii przypomina kokon: grube puchowe kołdry, grzejniki nastawione na pełną moc, kolejne kubki gęstej jak sos gorącej czekolady. Przez pierwszych kilka dni zadowala mnie samo przebywanie w tym miejscu, z nią.

– Przyszłoby ci do głowy, że się znowu zejdziemy? – grucha, tuląc się do mnie jak ciepły kociak.

– Hmm – mamroczę, bo nie istnieje na to właściwa odpowiedź.

Nigdy by mi nie przyszło do głowy, że się zejdziemy, bo przede wszystkim nigdy nie uważałem, że możemy ze sobą być. Przeżyłem z Aną Lucią trzy-, może czterotygodniowy romans w tę zamgloną wiosnę po śmierci Brama, kiedy spektakularnie zawalałem studia, odnosząc zarazem równie spektakularne sukcesy w łóżku. Chociaż sukces to nieodpowiednie słowo. Sugeruje wysiłek, gdy w rzeczywistości była to wówczas jedyna rzecz w moim życiu przychodząca bez żadnych starań.

– A JA tak – mruczy, skubiąc moje ucho. – Bardzo dużo o tobie myślałam przez ostatnich kilka lat. A potem wpadliśmy na siebie w Paryżu i poczułam, że to coś znaczy, że to przeznaczenie.

– Hmmm – powtarzam.

Przypominam sobie nasze spotkanie w Paryżu. Też poczułem, że coś oznacza – ale nie skojarzyło mi się z przeznaczeniem, tylko z napaścią, o dzień za wcześnie, tego świata, przed którym uciekłem.

– Ale potem nie zadzwoniłeś – ciągnie.

– Och, wiesz, jak to jest. Coś mi wypadło.

– Z całą pewnością. – Jej dłoń zsuwa się między moje uda. – Widziałam cię z tą dziewczyną. W Paryżu. Śliczna była.

Mówi to swobodnie, wręcz lekceważąco, lecz w moim brzuchu coś budzi się do życia. Jak ostrzeżenie. Dłoń Any Lucii wciąż spoczywa w tym samym miejscu, wywołując zamierzony efekt, ale teraz w pokoju jest z nami Lulu. I zupełnie jak tamtego dnia w Paryżu, kiedy wędrując z nią po Dzielnicy Łacińskiej, wpadłem na Anę Lucię w towarzystwie kuzynek, marzę tylko o tym, żeby obie dziewczyny znalazły się od siebie jak najdalej.

– Ona była śliczna, ale ty jesteś PIĘKNA.

Staram się skierować rozmowę na inny temat. Słowa są prawdziwe, ale to bez znaczenia. Chociaż obiektywnie Ana Lucia jest pewnie ładniejsza od Lulu, o wygranej w tego rodzaju rywalizacji rzadko decydują obiektywne oceny.

Jej uścisk staje się mocniejszy.

– Jak miała na imię? – drąży.

Nie chcę tego ujawniać. Ana Lucia jednak ma mnie w garści i jeśli nie powiem, wzbudzę jej podejrzenia.

– Lulu – mruczę w poduszkę.

To nawet nie jej prawdziwe imię, ale i tak czuję, jakbym ją zdradził.

– Lulu – powtarza Ana Lucia. Puszcza mnie i siada na łóżku. – Francuzka. Była twoją dziewczyną?

Przez okno sączy się poranne światło, słabe i szare, nadając wszystkiemu lekko zielonkawy odcień. Szare światło brzasku sprawiło, że Lulu promieniała w tamtym białym pokoju.

– Jasne, że nie.

– Kolejny przelotny romans?

Jej śmiech stanowi odpowiedź; drażni mnie jej przenikliwość.

Tamtej nocy w squacie po wszystkim Lulu przesunęła palcem po nadgarstku i ja zrobiłem to samo. Symbol PIĘTNA, czegoś trwałego, nawet jeśli niepożądanego. Ten gest coś oznaczał, przynajmniej w owej chwili.

– Znasz mnie – rzucam lekko.

Ana Lucia śmieje się znowu: gardłowo i swobodnie, dźwięcznie i pobłażliwie. Wspina się na mnie, siada mi okrakiem na biodrach.

– To PRAWDA, że cię znam – mówi, a oczy jej błyszczą. Przesuwa palcem po moim torsie. – Teraz wiem, przez co przechodziłeś. Wcześniej nie rozumiałam. Ale dorosłam. Ty też. Myślę, że oboje staliśmy się innymi ludźmi, mającymi inne potrzeby.

– Moje potrzeby się nie zmieniły – wyjaśniam. – Są takie jak zawsze. Bardzo podstawowe.

Przyciągam ją do siebie. Wciąż jestem na nią zły, ale przywołanie Lulu mnie nakręciło. Gładzę koronkę przy topie Any Lucii. Wsuwam palec pod ramiączko.

Jej powieki trzepoczą, gdy na chwilę zamyka oczy; robię to samo. Czuję uginające się pod nami łóżko i szlak jej pocałunków na swojej szyi.

– Dime que me quieres – szepcze. – Dime que me necesitas.

„Powiedz, że mnie pragniesz. Powiedz, że mnie potrzebujesz”.

Nie reaguję, bo powiedziała to po hiszpańsku, a nie wie, że obecnie rozumiem ten język. Trzymam oczy zamknięte, ale nawet w ciemności słyszę głos obiecujący: będę twoją dziewczyną z gór.

– Zaopiekuję się tobą – mówi Ana Lucia, a ja podrywam się na łóżku, słysząc z jej ust słowa Lulu.

Kiedy głowa Any Lucii znika pod kocem, uświadamiam sobie, że chodziło jej o innego rodzaju opiekę. Nie tę, której naprawdę potrzebuję. Nie protestuję jednak.

Rozdział jedenasty

Po dwóch tygodniach ukrywania się w segmencie Any Lucii wracam na Bloemstraat. Jest cicho – miła odmiana po nieustannym zgiełku kampusu i ciągłym wtykaniu nosa wszystkich w nie swoje sprawy.

Przetrząsam szafki w kuchni. Ana Lucia przynosiła jedzenie z kafeterii albo zamawiała coś na wynos, płacąc kartami kredytowymi swojego ojca. Stęskniłem się za czymś normalnym.

Nie znajduję zbyt wiele: parę paczek makaronu, kilka cebul i czosnek. W spiżarni natrafiam na puszkę pomidorów. Na sos wystarczy. Zaczynam siekać cebulę i oczy natychmiast zachodzą mi łzami. Zawsze się tak dzieje. Yael też tak ma. Nie gotowała zbyt często, ale czasami ogarnięta tęsknotą za Izraelem puszczała kiepski izraelski pop i przyrządzała szakszukę. Mogłem być na piętrze w swoim pokoju, a i tak zaczynały mnie piec oczy. Grawitowałem w stronę kuchni. Bram nakrywał nas razem i z czerwonymi oczami; śmiał się, mnie mierzwił włosy, ją całował i żartował, że krojenie cebuli to jedyna okazja, gdy można przyłapać Yael Shiloh na płaczu.

Około czwartej słyszę szczęk klucza w zamku. Wołam: „cześć”.

– Willy, wróciłeś. I gotujesz… – odpowiada Broodje, skręcając do kuchni. – Co się stało?

– Hę? – W tym momencie uświadamiam sobie, że chodzi mu o łzy. – To tylko cebula – wyjaśniam.

– Och – mruczy. – Cebula.

Sięga po drewnianą łyżkę, miesza sos, dmucha i kosztuje. Potem bierze ze spiżarni rozmaite suszone zioła, rozciera je między palcami i dosypuje do sosu. Potrząsa solniczką, kilka razy obraca rączkę młynka do pieprzu. W końcu skręca płomień na mniejszy i przykrywa rondel.

– Bo jeśli nie cebula… – zaczyna.

– A co innego miałoby być?

Nerwowo przestępuje z nogi na nogę.

– Martwię się o ciebie od tamtego wieczoru – wyjaśnia. – Od tego, co się stało po filmie.

– To znaczy?

Widzę, jak bierze głęboki oddech, ale ostatecznie się wycofuje.

– Nic – mówi. – Więc Ana Lucia? Znowu?

– Aha. Ana Lucia. Znowu. – Nie potrafię wymyślić nic więcej, dlatego wracam do rozmowy o niczym. – Przesyła pozdrowienia.

– Nie wątpię. – Broodje nie kupuje tego ani przez sekundę.

– Masz ochotę zjeść?

– Mam – przytakuje. – Ale sos nie jest gotowy.

Idzie na górę do swojego pokoju. Głupieję. To do niego niepodobne odmawiać jedzenia, nieważne, w jakim jest stanie. Widziałem, jak wcinał surowe mięso na hamburgery. Pozwalam, by sos bulgotał dalej. Zapach rozchodzi się po całym domu, ale Broodje się nie zjawia. Ruszam więc na piętro i pukam do jego pokoju.

– Jesteś jeszcze głodny? – sonduję, stając w drzwiach.

– Ja zawsze jestem głodny.

– Przyjdziesz na dół? Ugotuję makaron.

Kręci głową.

– Urządzasz strajk głodowy? – żartuję. – Jak Sarsak?

Wzrusza ramionami.

– Zastanawiam się nad tym.

– Z jakiego powodu chcesz strajkować? – pytam. – Musi chodzić o coś strasznie ważnego, skoro zamierzasz zrezygnować z jedzenia.

– TY jesteś strasznie ważny.

– Ja?!

Okręca się na obrotowym krześle.

– Czy dawniej nie mówiliśmy sobie o różnych rzeczach, Willy?

– Jasne.

– Czy nie byliśmy dobrymi kumplami? Nawet kiedy się wyprowadziłem, trzymaliśmy się razem. Nawet kiedy wyjechałeś i nie dawałeś znaku życia, myślałem, że jesteśmy dobrymi kumplami, a teraz wróciłeś i wygląda na to, że już wcale nie jesteśmy.

– O czym ty mówisz?

– Gdzie się podziewałeś, Willy?

– Gdzie się podziewałem? U Any Lucii. Jezu, to ty twierdziłeś, że potrzebne mi wyro, żeby się otrząsnąć.

Rzuca mi gniewne spojrzenie.

– Z CZEGO się otrząsnąć, Willy?

Siadam na łóżku. Z czego się otrząsnąć? Oto jest pytanie.

– Chodzi o twojego tatę? – docieka Broodje. – Jeśli nadal chodzi o niego, to w porządku. Minęły dopiero trzy lata. Tyle czasu dochodziłem do siebie po Varkenie, a to był pies.

Śmierć Brama rzuciła mnie na deski. Serio. Ale to się zdarzyło dawno i minęło, więc nie bardzo rozumiem, czemu TERAZ znowu wydaje się tak bolesne. Może dlatego, że wróciłem do Holandii. Może zostanie tutaj było błędem.

– Nie wiem, o co właściwie chodzi – odpowiadam.

To ulga przyznać aż tyle.

– Ale o COŚ chodzi – stwierdza.

Nie umiem tego wyjaśnić, bo to bez sensu. Jedna dziewczyna. Jeden dzień.

– O coś chodzi – przytakuję.

Nie odpowiada, ale cisza jest niczym zaproszenie, a ja nie do końca wiem, czemu robiłem z tego tajemnicę. Więc opowiadam: o spotkaniu z Lulu w Stratford-upon-Avon. O tym jak zobaczyłem ją znowu w pociągu. O naszym flircie – z hagelslag w roli głównej, ni mniej, ni więcej. Jak nazwałem ją Lulu, imieniem pasującym do niej tak bardzo, że zapomniałem zapytać ją o prawdziwe.

Relacjonuję mu najważniejsze punkty dnia, który z perspektywy czasu wydaje mi się tak doskonały, jakbym go sobie wymyślił: Lulu maszerująca tam i z powrotem wzdłuż Bassin de la Villette z banknotem studolarowym, przekupująca Jacques’a, żeby nas przewiózł po kanałach. Jak o mało nie zostaliśmy aresztowani przez żandarma za nielegalną jazdę we dwoje na rowerze vélib, ale kiedy zapytał, czemu zrobiłem coś tak głupiego, zacytowałem mu kawałek z Szekspira, ten, że „uroda jest to wiedźma”¹, a on go rozpoznał i skończyło się na pouczeniu. Jak Lulu wybierała w ciemno stację metra i trafiła w Barbès – Rochechouart, i chociaż twierdziła, że nie ma talentu do podróży, wydawała się zachwycona przypadkowością całej sytuacji. Opowiadam też o skinach. Że kiedy interweniowałem, bo zaczepiali dwie arabskie dziewczyny z powodu chust, w ogóle nie przyszło mi do głowy, co mogą zrobić MNIE. A gdy zaczęło mi świtać, jak paskudnie się wpakowałem, pojawiła się Lulu i rzuciła w jednego przewodnikiem.

Kiedy to opowiadam, uświadamiam sobie, że nie oddaję sprawiedliwości ani temu dniowi, ani Lulu. Nie mówię też wszystkiego, bo pewnych rzeczy po prostu nie umiałbym wytłumaczyć. Na przykład tego, że kiedy Lulu przekupiła Jacques’a, by nas przewiózł po kanale, to nie jej hojność zrobiła na mnie największe wrażenie. Nie wspomniałem jej, że dorastałem na łodzi, ani że następnego dnia mam się zrzec barki na zawsze. Ale wydawało się, jakby to wiedziała. Jakim sposobem? Jak to wyjaśnić?

Kiedy kończę, nie jestem nawet pewien, czy to, co powiedziałem, ma sens. Ale czuję się lepiej.

– No – zwracam się do Broodjego. – I co teraz?

Węszy w powietrzu. Aromat sosu przenika cały dom.

– Sos gotowy. Teraz zjemy.

William Shakespeare, Wiele hałasu o nic w: Komedie, Znak, Kraków 2012 [wróć]

Rozdział dwunasty

– Tak sobie myślałam… – mówi Ana Lucia.

Na dworze pada śnieg z deszczem, ale w segmencie można się usmażyć; na łóżku Ana Lucia rozłożyła niewielką tajską ucztę.

– To zawsze brzmi groźnie – żartuję.

Dziewczyna rzuca we mnie saszetką z sosem do kaczki.

– Tak sobie myślałam o Bożym Narodzeniu. Wiem, że właściwie go nie obchodzisz, ale może powinieneś pojechać ze mną do Szwajcarii w przyszłym miesiącu. Pobyć z rodziną.

– Nie wiedziałem, że mam w Szwajcarii krewnych – kpię, nadgryzając sajgonkę.

Ana Lucia należy do potężnie rozrośniętego klanu spadkobierców firmy spedycyjnej, która została sprzedana Chińczykom jeszcze przed recesją. Ma niezliczoną liczbę pociotków, rodzeństwa i kuzynów rozrzuconych po całej Europie i Stanach, Meksyku oraz Argentynie i co wieczór deliberuje kolejno z którymś przez telefon.

– Nigdy nie wiadomo, co się może zdarzyć. Pewnego dnia mogą się stać także twoją rodziną.

Chcę odpowiedzieć, że mam własnych bliskich, ale łapię się na tym, że to nieprawda. No bo kto został? Yael i ja. I stryj Daniel, ale on od początku praktycznie się nie liczył. Sajgonka więźnie mi w gardle. Spłukuję ją haustem piwa.

– A poza tym jest tam pięknie – dodaje Ana Lucia.

Bram zabrał kiedyś nas z Yael na narty do Włoch. Cały wyjazd przesiedzieliśmy, tuląc się do siebie w schronisku. Dostał nauczkę. W kolejnym roku wybraliśmy się na Teneryfę.

– W Szwajcarii jest za zimno – odpowiadam.

– A tutaj mamy śliczną pogodę? – pyta dziewczyna.

Jesteśmy ze sobą od trzech tygodni. Święta są za sześć. Nie trzeba być „W”, żeby sobie poradzić z obliczeniami.

Gdy nie odpowiadam, Ana Lucia mówi:

– A może chcesz, żebym pojechała sama, bo wolałbyś się ogrzać przy kimś innym?

Ni stąd, ni zowąd jej ton się zmienia i podejrzliwość, która, jak sobie uświadamiam, zawsze czaiła się gdzieś na obrzeżach, wylewa się nagle falą.

Następnego popołudnia po powrocie na Bloemstraat zastaję chłopaków zgromadzonych wokół stołu; po całym domu walają się papiery. Broodje podnosi na mnie wzrok z miną psa, który zeżarł obiad.

– Przepraszam – oświadcza z miejsca.

– Za co? – pytam.

– Chyba powtórzyłem im parę kawałków naszej rozmowy – jąka się. – Z tego, co mówiłeś.

– Nie zaskoczył nas szczególnie – wtrąca „W”. – Było jasne, że COŚ jest nie tak, odkąd wróciłeś. A ja WIEDZIAŁEM, że ta blizna to nie od upadku z roweru. Nie wygląda na taką.

– Mówiłem, że dostałem gałęzią.

– A zostałeś pobity przez skinów – wyjaśnia mi Henk. – Tych samych, w których dzień wcześniej rzuciła książką ta dziewczyna.

– Myślę, że on sam wie, co mu się stało – zauważa Broodje.

– Niesamowite, że trafiłeś drugi raz na tych samych gości – ciągnie Henk.

– Raczej pech – protestuje Broodje.

Ja nie mówię nic.

– Uważamy, że dostałeś czegoś tam pourazowego – referuje Henk. – Dlatego byłeś taki zdołowany.

– Czyli odpuściłeś sobie teorię celibatu?

– No cóż, tak – potwierdza Henk. – Bo teraz masz seks i dalej masz doła.

– Uważacie, że chodzi o to? – pytam, stukając w bliznę. – A nie o dziewczynę? – Patrzę na „W”. – Nie sądzisz, że Lien mogła mieć rację?

Wszyscy trzej próbują pohamować śmiech.

– Co was tak bawi? – Nagle czuję się zirytowany i zepchnięty do defensywy.

– Tamta dziewczyna nie złamała ci serca – wyjaśnia „W”. – Zepsuła ci tylko dobrą passę.

– Co to niby ma znaczyć? – dopytuję.

– Willy, daj spokój – wtrąca się Broodje, machając rękami, żebyśmy się uspokoili wszyscy. – Znam cię. Wiem, jaki jesteś z laskami. Zakochujesz się, a potem miłość znika jak śnieg na słońcu. Gdybyś został z tą panną kolejnych kilka tygodni, znudziłaby ci się jak wszystkie pozostałe. Po prostu nie miała na to szansy. Wyszło na to, że to ona cię rzuciła. Dlatego do niej wzdychasz.

„Porównujesz miłość do piętna?” − spytała. Na początku była sceptyczna.

„To coś, co nigdy nie zniknie, nieważne, jak bardzo byś chciała”.

Tak, „piętno” wydawało się w miarę dobrym określeniem.

– Okej – wzdycha „W”, pstrykając długopisem. – Zacznijmy od początku, najbardziej szczegółowo, jak potrafisz.

– Od początku czego?

– Twojej historii.

– Po co?

„W” zaczyna nam wyjaśniać teorię powiązań, że policja używa jej do namierzania przestępców poprzez osoby, z którymi utrzymują kontakty. On ciągle wyciąga jakieś teorie. Wierzy, że całe życie da się sprowadzić do matematyki, że każde zdarzenie, nawet losowe (teoria chaosu!), można opisać za pomocą stałej numerycznej albo algorytmu. Potrzebuję trochę czasu, zanim do mnie dotrze, że z pomocą teorii powiązań zamierza rozwiązać zagadkę Lulu.

– Więc jeszcze raz: po co? Tajemnica rozwiązana – warczę. – Wzdycham do dziewczyny, która odeszła, ponieważ odeszła.

Nie jestem pewien, czy się irytuję, bo się z tym zgadzam, czy wręcz przeciwnie.

„W” przewraca oczami, jakby to nie miało znaczenia.

– Ale chcesz ją znaleźć, tak?

Nim zapada wieczór, ma gotowe schematy działania i wykresy, a nad kominkiem, poniżej spłowiałego plakatu Picassa, umieścił arkusz czystego kartonu.

– Teoria powiązań. W zasadzie polega na tym, że tropimy ludzi, których możemy odnaleźć, i sprawdzamy, co ich łączy z twoją tajemniczą dziewczyną – tłumaczy. – Najlepsza opcja to zacząć od Céline. Lulu mogła wrócić po walizkę.

Zapisuje imię „Céline” i zamyka je w kółku.

Przeszło mi to przez głowę kilka razy i zawsze mnie kusiło, żeby się do niej odezwać. Ale potem wracałem myślami do tamtej nocy; bolesnego, zranionego wyrazu jej twarzy. Tak czy inaczej to bez znaczenia. Albo walizka jest w klubie i Lulu po nią nie wróciła, albo bagażu tam nie ma, bo dziewczyna jakimś sposobem go odebrała, znalazła moje zapiski i postanowiła nie odpowiadać. Nawet jeśli to ustalę, nie zmieni to sytuacji w żaden sposób.

– Céline nie wchodzi w grę – mówię.

– Ale to najsilniejsze powiązanie – protestuje „W”.

Nie powiedziałem im o tym, co się zdarzyło w mieszkaniu Céline tamtej nocy ani co jej obiecałem.

– Skreślamy ją.

„W” przekreśla jej imię dość dramatycznym iksem. Potem rysuje kółko i wpisuje w nie słowo „barka”.

– Co z nią? – pytam.

– Twoja panna wypełniała jakieś dokumenty? – bada „W”. – Płaciła kartą?

Kręcę głową.

– Zapłaciła banknotem studolarowym. W zasadzie dała Jacques’owi łapówkę.

„W” pisze „Jacques”.

Znowu kręcę głową.

– Ja spędziłem z nim więcej czasu.

– Co o nim wiesz?

– Typowy wodniak. Mieszka na łodzi okrągły rok. Pływa przy ciepłej pogodzie, cumuje w marinie, chyba mówił, że w Deauville.

„W” pisze „Deauville” i otacza kółkiem.

– A pasażerowie?

– Starsi ludzie. Duńczycy. Jedno małżeństwo, jedna rozwiedziona para, która zachowywała się jak małżeństwo. Pijani tak, że nie bardzo wiedzieli, co się dzieje dokoła.

„W” pisze „pijani Duńczycy” w kółku daleko przy krawędzi arkusza.

– Skontaktujemy się z nimi w ostateczności – stwierdza, przechodząc do następnego punktu. – Wydaje mi się, że najwyraźniejszy trop jest zarazem najbardziej czasochłonny.

Uśmiecha się lekko, a potem wielkimi, drukowanymi literami pisze u dołu arkusza: „FIRMA TURYSTYCZNA”.

– Problem w tym, że nie wiem, która to była.

– Istnieje szansa, że jedna z tych siedmiu – odpowiada, sięgając po wydruk komputerowy.

– Znalazłeś firmę turystyczną? Czemu nie powiedziałeś od razu?

– Nie znalazłem. Ale zawęziłem poszukiwania do tych, które organizują wyjazdy studentów z Ameryki, i jednego z krytycznych wieczorów wysłały grupę do Stratford-upon-Avon.

– „Krytycznych wieczorów” – przedrzeźnia go Henk. – To zaczyna brzmieć jak jakiś program detektywistyczny.

Wgapiam się w wydruk.

– Jak ci się udało to zrobić? W jeden wieczór?

Spodziewam się jakiejś skomplikowanej matematycznej teorii, ale „W” tylko wzrusza ramionami i wyjaśnia:

– Internet. – Robi pauzę. – Może było więcej niż siedem grup, ale te potwierdziłem jako prawdopodobne.

– Więcej? – jęczy Broodje. – Siedem to już mnóstwo.

– W tamtym czasie odbywał się festiwal muzyczny – wyjaśniam.

Dlatego w ogóle trupa Guerrilla Will zjawiła się w Stratford-upon-Avon. Tor z zasady unikała tego miejsca; żywiła jadowitą niechęć do Royal Shakespeare Company, powiązaną z zapiekłą urazą wobec Royal Academy of Dramatic Art, dokąd nie dostała się dwa razy z rzędu. Właśnie dlatego została wielką anarchistką i założyła zespół Guerrilla Will.

„W” wypisuje na arkuszu nazwy: Szerokie horyzonty, Europa bez granic, Świat jest mały, Na skraju przygody, Przed siebie, Nastoletnie zwiedzanie! oraz Fajna Europa.

– Domyślam się, że twoja tajemnicza dziewczyna przyjechała z którąś z nich.

– Okej, ale firm jest siedem – zauważa Henk. – Co teraz?

– Obdzwonię je? – domyślam się.

– Właśnie – przytakuje „W”.

– Szukając… cholera.

Kolejny raz to sobie uświadamiam: nie znam nawet jej imienia.

– Jakie pozwalające ją namierzyć szczegóły ZNASZ? – pyta „W”.

Znam tembr jej śmiechu. Znam ciepło jej oddechu. Wiem, jak światło księżyca odbija się od jej skóry.

– Podróżowała z kumpelą – mówię. – Blondynką, a sama Lulu miała czarne włosy ścięte krótko na pazia, jak Louise Brooks. – Chłopaki patrzą na siebie znacząco. – I znamię w tym miejscu. – Dotykam nadgarstka. Odkąd pokazała mi je w pociągu, zastanawiałem się, jak będzie smakować. – Zwykle zakrywała je zegarkiem. Och, właśnie, nosi drogi złoty zegarek. A raczej nosiła. Bo teraz ja go mam.

– Należał do niej? – drąży Broodje.

Kiwam głową.

„W” notuje.

– To jest niezłe – stwierdza. – Szczególnie zegarek. Pozwala ją zidentyfikować.

– A tobie daje przykrywkę – zauważa Broodje. – Powód, by ją tropić, inny niż puknięcie jej jeszcze parę razy, zanim się od niej uwolnisz. Możesz powiedzieć, że chcesz zwrócić zegarek.

Pół godziny temu arkusz był pusty, teraz w połowie pokrywają go kółka, łączące nas subtelne nici. „W” również przygląda się wykresowi.

– Teoria powiązań – stwierdza.

W ciągu następnego tygodnia kółka na tablicy zostają kolejno wykreślone, kiedy wykluczamy relacje, które nigdy nie istniały naprawdę. Świat jest mały organizuje wycieczki dla nastolatków z rodzicami, więc odpada. Przed siebie nie ma danych o żadnej czarnowłosej dziewczynie z zegarkiem biorącej udział w tamtej wycieczce. Na krawędzi przygody nie udziela informacji o swoich klientach, a Fajna Europa, jak się zdaje, splajtowała. W Nastoletnim zwiedzaniu nikt nie podnosi słuchawki, chociaż zostawiam kilka wiadomości i mejli.

To przygnębiający proces. A w dodatku skomplikowany, bo muszę brać pod uwagę strefy czasowe, godziny, w których mogę się spodziewać telefonów zwrotnych, oraz coraz bardziej podejrzliwą Anę Lucię. Nie podobają jej się moje częste nieobecności, które tłumaczę wstąpieniem do klubu piłkarskiego.

Pewnego wieczoru komórka dzwoni po jedenastej.

– Twoja dziewczyna? – pyta Ana Lucia obojętnie.

„Moją dziewczyną” zaczęła ostatnio nazywać Broodjego, bo uważa, że spędzam z nim więcej czasu niż z nią. To żart, ale mam nieczyste sumienie, więc za każdym razem gdy go powtarza, czuję skurcz żołądka.

Biorę aparat i przechodzę na drugi koniec pokoju.

– Dzień dobry. Czy mogę mówić z Willemem de Ruiterem? – Mówiący po angielsku głos kaleczy wymowę mojego nazwiska.

– Tak, to ja – odpowiadam, starając się, by zabrzmiało to oficjalnie, bo Ana Lucia jest tuż obok.

– Witam! Tu Erica z Nastoletniego zwiedzania. Dzwonię w związku z pańskim mejlem w sprawie zwrotu znalezionego zegarka.

– Och, doskonale – odpowiadam dziarsko, chociaż Ana Lucia obserwuje mnie teraz zmrużonymi podejrzliwie oczami; jak sobie uświadamiam, dlatego że mówię po angielsku. Chociaż z nią rozmawiam w tym języku, z chłopakami zawsze gadam przez telefon po niderlandzku.

– Wszystkim naszym klientom zapewniamy ubezpieczenie od zgubienia i kradzieży przedmiotów, więc gdyby osoba, której pan szuka, straciła coś cennego, zwróciłaby się do nas.

– Och – mówię.

– Przejrzałam wszystkie wnioski z tego okresu i znalazłam jedynie zgłoszenia iPada skradzionego w Rzymie oraz bransoletki, którą udało się odzyskać. Jeśli jednak poda mi pan nazwisko, mogę sprawdzić jeszcze raz.

Zerkam na Anę Lucię, która uparcie omija mnie wzrokiem, wiem więc, że podsłuchuje.

– W tej chwili nie mogę tego zrobić.

– Och. Okej. Cóż, może oddzwoni pan później w tej sprawie?

– Niestety, to też nie wchodzi w grę.

– Och. Jest pan pewien, że chodziło o wycieczkę Nastoletniego zwiedzania?

Teraz widzę, że historyjka o zgubionym zegarku jest równie słaba, jak pęknięte szkiełko. Nawet jeśli to właściwa firma, jej przedstawicielka nie może wiedzieć, że Lulu zgubiła zegarek, bo stało się to po zakończeniu wycieczki. To jakaś ściema. CAŁA ta impreza to ściema. Prawda wygląda tak, że szukam dziewczyny, której imienia nie znam, odrobinę podobnej do Louise Brooks. O żadnej z tych rzeczy nie mogę wspomnieć. I wcale nie chcę. To bez sensu.

Erica ciągnie:

– Widzi pan, wycieczkę prowadziła jedna z naszych weteranek. Wiedziałaby, gdyby coś zginęło. Podać panu jej numer?

Odwracam się w stronę łóżka. Ana Lucia wstaje, odrzucając przykrycie.

– Nazywa się Patricia Foley – ciągnie Erica. – Chce pan jej numer?

Dziewczyna przechodzi przez pokój i staje przede mną zupełnie naga, jakby wiedziała, że daje mi wybór. W rzeczywistości wybór jest żaden, bo opcja numer dwa faktycznie nie istnieje.

– To nie będzie potrzebne – odpowiadam.

Następnego ranka budzi mnie pukanie. Mrużąc oczy, patrzę na szklane drzwi wejściowe. Stoi za nimi Broodje z torbą w ręce i palcem na ustach.

Uchylam odrobinę. Wsuwa głowę do środka i podaje mi reklamówkę.

Ana Lucia na łóżku trze oczy; wygląda na nadąsaną.

– Przepraszam, że cię zbudziłem! – woła do niej Broodje. – Muszę go ukraść. Mamy mecz. Laponia przegrała przez niestawienie się, więc teraz gramy z Wiesbaden.

LAPONIA? WIESBADEN? Ana Lucia nie ma bladego pojęcia o piłce nożnej, ale to lekka przesada. Na jej twarzy nie widać jednak podejrzliwości, a tylko irytację z powodu wizyty nie w porę.

W torbie jest czyjś stary strój piłkarski; koszulka, szorty, korki i cienki dres na wierzch. Patrzę na Broodjego. Gapi się znacząco.

– Lepiej przebierz się od razu – radzi.

– Kiedy wrócisz? – pyta Ana Lucia, kiedy się zjawiam z powrotem.

Dres jest na mnie o kilka centymetrów za krótki. Nie mam pojęcia, czy zauważyła.

– Późno – wtrąca się Broodje. – Gramy na wyjeździe. We Francji. – Zwraca się do mnie. – W Deauville.

Deauville? Nie. Poszukiwania skończone. Ale Broodje jest już jedną nogą za drzwiami, a Ana Lucia zdążyła skrzyżować ręce na piersi. Skoro i tak płacę cenę, równie dobrze mogę zrobić to, o co mnie obwiniają.

Idę ją pocałować na pożegnanie.

– Życz mi szczęścia – mówię, zapominając na moment, że nie ma żadnego meczu, w każdym razie meczu piłki nożnej, a ona jest ostatnią osobą, która powinna mi życzyć szczęścia.

Zresztą tego nie robi.

– Mam nadzieję, że przegracie – oświadcza.

Rozdział trzynasty

Deauville

W Deauville jest po sezonie i nadmorski kurort, zapięty pod samą szyję, kuli się przed porywistym, lodowatym wiatrem znad kanału La Manche. Z daleka widzę przystań jachtową, szeregi łodzi na stojakach, z opuszczonymi masztami. Kiedy podjeżdżamy bliżej, wygląda na nieczynną, pogrążoną w zimowym śnie. Co wydaje się całkiem rozsądne.

W drodze – jechaliśmy wozem Lien, który w chwili wyjazdu pachniał lawendą, a teraz z jakiegoś powodu cuchnie wilgotnymi, brudnymi ciuchami – chłopaki tryskali energią. „W” wczoraj późnym wieczorem namierzył barkę o nazwie „Viola” i uznał, że powinniśmy się wybrać na mecz wyjazdowy do Francji. „Nie łatwiej zadzwonić?” − spytałem, kiedy przedstawili mi plan. Nie. Wyglądali na przekonanych, że trzeba jechać. Naturalnie ubrali się odpowiednio, jedynie ja włożyłem cienki dres. Nie mieli do stracenia nic prócz dnia nauki. Ja – jeszcze mniej, lecz z jakiegoś powodu wydawało się, że więcej.

Okrążamy przypominającą labirynt przystań i docieramy do głównego biura, jedynie po to, by się przekonać, że jest zamknięte. Naturalnie. Dochodzi czwarta po południu w mroczny listopadowy dzień; każdy, kto ma odrobinę oleju w głowie, siedzi schowany w jakimś ciepłym kącie.

– Cóż, musimy ją odszukać sami – stwierdza „W”.

Patrzę dokoła. O ile się mogę zorientować, maszty ciągną się we wszystkich kierunkach.

– Ciekawe jak.

– Czy na przystani łodzie rozmieszcza się według rodzajów? – pyta „W”.

Wzdycham.

– Czasami.

– Więc mogą mieć sekcję dla barek? – drąży dalej.

Wzdycham znowu.

– Może.

– I mówiłeś, że ten Jacques mieszka na łodzi cały rok, czyli nie wstawiłby jej do suchego doku?

– Pewnie nie. – Naszą barkę musieliśmy podnosić z wody co cztery lata na przegląd serwisowy. Przetransportowanie tego rodzaju jednostki do suchego doku to potężne przedsięwzięcie. – Pewnie ją cumuje.

– Do czego? – pyta Henk.

– Pewnie do pomostu.

– Okej. Obchodzimy marinę dokoła, aż znajdziemy barki – oświadcza „W”, jakby to było zupełnie proste.

Ale nie jest. Zaczyna lać, mamy więc wodę z dołu i z góry. Wszystko wydaje się opuszczone; zero dźwięków, nie licząc równego bębnienia deszczu, szmeru fal uderzających o kadłuby i dzwonienia fałów.

Po jednym z pomostów śmiga jak strzała kot, za nim pędzi ujadający pies, a za psem facet w żółtym sztormiaku, jedyny barwny punkt pośród szarości. Patrzę za nimi, zastanawiając się, czy jestem jak ten pies: ścigający kota tylko dlatego, że tak właśnie zachowują się psy.

Chłopaki chowają się pod płóciennym dachem. Trzęsę się z zimna, mam tego serdecznie dość. Obracam się, chcąc im zaproponować jakieś sympatyczne bistro, zjedzenie czegoś ciepłego przed długą jazdą powrotną, lecz wtedy pokazują coś znajdującego się za moimi plecami. Oglądam się znowu.

Niebieskie, stalowe okiennice „Violi” są zamknięte, przez co wydaje się opuszczona, gdy tak stoi zacumowana obok cementowego nabrzeża do solidnych drewnianych słupków. Też wygląda na zmarzniętą, jakby również ona marzyła o powrocie tamtego upalnego paryskiego lata.

Wychodzę na pomost i przez sekundę czuję niemal dotyk słonecznych promieni na skórze, słyszę, jak Lulu opowiada o podwójnym szczęściu. Dokładnie tutaj siedzieliśmy, przy relingu. Dokładnie tutaj sprzeczaliśmy się, co oznacza podwójne szczęście. „To pomyślność” − powiedziała. „Miłość” − skontrowałem.

– Co wy tu robicie, u diabła? − Facet w żółtym sztormiaku maszeruje w naszą stronę, wlokąc na smyczy schwytanego dygocącego kundla. – Niejeden złodziej zlekceważył Napoleona i zapłacił za to własną skórą, co? – zwraca się do psa.

Szarpie smycz i Napoleon szczeka smętnie.

– Nie jestem złodziejem – wyjaśniam po francusku.

Mężczyzna marszczy nos.

– Gorzej! Jesteś cudzoziemcem. Wiedziałem, że jesteś za wysoki. Niemiec?

– Holender.

– Nieważne. Wynoś się, zanim wezwę żandarma albo cię poszczuję Napoleonem.

Powstrzymuję go gestem.

– Nie przyszedłem niczego ukraść. Szukam Jacques’a.

Nie jestem pewien, czy sprawia to wzmianka o właścicielu barki, czy fakt, że Napoleon zabrał się do wylizywania podogonia, ale facet ustępuje.

– Znasz Jacques’a?

– Trochę.

– Gdybyś go znał chociaż trochę, wiedziałbyś, gdzie go szukać, kiedy schodzi z „Violi”.

– Pewnie mniej niż trochę. Spotkałem go w ostatnie wakacje.

– Spotyka się mnóstwo ludzi. Nie wchodzi się na cudzą łódź bez pozwolenia. To najgorsze możliwe pogwałcenie czyjegoś terytorium.

– Wiem. Chcę go znaleźć, a tylko to miejsce przyszło mi do głowy.

Mruży oczy.

– Jest ci winien pieniądze?

– Nie.

– Na pewno? Nie chodzi o wyścigi? Ciągle obstawia niewłaściwe konie.

– Zupełnie nie o to chodzi.

– Przespał się z twoją żoną?

– Nie! W ostatnie wakacje obwoził po Paryżu czworo pasażerów.

– Tych Duńczyków? Sukinsyny! Przegrał do nich prawie całą opłatę za czarter. Nie ma pojęcia o grze w pokera. Z tobą też przegrał?

– Nie! Dostał pieniądze od nas. Sto dolców. Ode mnie i jednej Amerykanki.

– Amerykanie są okropni. W ogóle nie mówią po francusku.

– Ona znała chiński.

– A jaki z TEGO pożytek?

Wzdycham.

– Niech pan słucha, ta dziewczyna…

Zaczynam tłumaczyć, ale macha lekceważąco ręką.

– Jeśli potrzebny ci Jacques, idź do Bar de la Marine. Jak go nie ma na wodzie, siedzi w knajpie.

Zastaję Jacques’a przy długim drewnianym barze, zgarbionego nad prawie pustą szklaneczką. Macha do mnie, gdy tylko wchodzę, chociaż nie jestem pewien, czy mnie poznał, czy też to jego standardowe powitanie. Właśnie dogłębnie analizuje z barmanem nowe opłaty cumownicze. Kupuję chłopakom kolejkę piw, sadzam ich przy stole w kącie i zajmuję miejsce obok kapitana.

– Dwa razy to, co on zamówił – zwracam się do barmana; nalewa nam obu po szklaneczce słodkiej do bólu zębów brandy z lodem.

– Miło cię znowu widzieć – oświadcza Jacques.

– Więc mnie pamiętasz?

– Jasne, że tak. – Mruży oczy, próbując mnie przyporządkować do konkretnego miejsca. – Paryż. – Czka, a potem wali się pięścią w pierś. – Nie rób takiej zdziwionej miny. To było tylko parę tygodni temu.

– Trzy miesiące temu.

– Tygodnie, miesiące. Czas jest płynny.

– Tak, pamiętam, jak to mówiłeś.

– Chcesz wyczarterować „Violę”? Na razie zimuje, ale w maju znów wypływamy.

– Nie potrzebuję czarteru.

– Więc co mogę dla ciebie zrobić?

Opróżnia drinka i chrupie twarde kostki lodu. Potem napoczyna drugiego.

Właściwie nie wiem, co odpowiedzieć. Co MÓGŁBY dla mnie zrobić?

– Byłem z taką Amerykanką, a teraz próbuję się z nią skontaktować. Nie odzywała się do ciebie przypadkiem?

– Amerykanka. A, tak, rzeczywiście się odzywała.

– Serio?

– No. Kazała przekazać temu wysokiemu sukinsynowi, że z nim zrywa, bo znalazła sobie nowego faceta.

Wskazuje samego siebie. I wybucha śmiechem.

– Więc nie dała znaku życia?

– Nie. Przykro mi, chłopcze. Zostawiła cię na lodzie?

– Coś w tym guście.

– Mógłbyś spytać tych sukinsynów Duńczyków. Jedna z babek ciągle przysyła mi esemesy. Zobaczmy, czy uda mi się je znaleźć. – Wyjmuje smartfona i zaczyna przy nim manipulować. – Siostra mi go sprawiła, twierdzi, że mi pomoże przy nawigacji, rezerwacjach… ale nie potrafię się w tym połapać. – Podaje mi aparat. – Ty spróbuj.

Sprawdzam skrzynkę odbiorczą i znajduję wiadomość od Agnethe. Otwieram esemesa i widzę kilkanaście wcześniejszych, w tym zdjęcia z ostatniego lata, kiedy pływali na „Violi”. Większość przedstawia Jacques’a – na tle pól żółtych słoneczników, krów albo zachodów słońca, ale jest jedna fotka, na której rozpoznaję klarnecistę z mostu nad kanałem Saint Martin. Już mam oddać aparat kapitanowi, kiedy coś zauważam: skrawek postaci Lulu. Nie jej twarz, tylko fragment sylwetki widziany od tyłu – ramiona, szyja, włosy – z pewnością jednak należący do niej. Potwierdzenie, że nie była wytworem mojej wyobraźni.

Często się zastanawiałem, na ilu zdjęciach zostałem przypadkiem uchwycony. Z tamtego dnia pochodzi jeszcze jedna fotka, wcale nie przypadkowa. Pozowany portret nas obojga, który Agnethe zrobiła komórką Lulu. Lulu zaproponowała, że mi go prześle, ale odmówiłem.

– Mogę to przerzucić na swój telefon? – pytam Jacques’a.

– Rób, co chcesz – odpowiada, machając ręką.

Przesyłam zdjęcie Broodjemu, bo moja komórka rzeczywiście nie czyta ememesów, chociaż nie dlatego nie chciałem od Lulu naszego wspólnego portretu. Tamta odmowa była automatyczna, niemal odruchowa. Z ostatniego roku podróży nie mam praktycznie żadnych fotek. Chociaż jestem pewien, że widnieję na zdjęciach innych ludzi, na moich własnych mnie nie ma.

W plecaku, tamtym ukradzionym w pociągu do Warszawy, miałem stary aparat cyfrowy. Były w nim zdjęcia ze mną, Yael i Bramem z moich osiemnastych urodzin. Jedne z ostatnich przedstawiających nas troje razem, a odkryłem je dopiero w podróży, kiedy nudząc się pewnego wieczoru, przejrzałem wszystkie fotki zapisane na karcie. I nas znalazłem.

Powinienem je przesłać na mejla. Albo wydrukować. Jakoś utrwalić. Zamierzałem tak zrobić, serio. Ale to odkładałem, a potem buchnęli mi plecak i było po ptakach.

Zaskoczyło mnie, że poczułem się wtedy kompletnie zdruzgotany. Stracić coś, o czym zawsze wiedzieliśmy, że do nas należy, to jedno, a zupełnie co innego – utracić coś, co dopiero niedawno odkryliśmy w swoim posiadaniu. Pierwsze to rozczarowanie. Drugie to prawdziwa strata.

Wcześniej nie zdawałem sobie z tego sprawy. Teraz już wiem.

Rozdział czternasty

Utrecht

W drodze powrotnej do Utrechtu dzwonię do Dunki Agnethe, żeby sprawdzić, czy Lulu przesłała jej zdjęcia, czy ze sobą korespondowały. Ale ledwie mnie kojarzy. To przygnębiające. Tamten dzień, tak mocno wyryty w mojej pamięci, dla wszystkich innych był całkiem zwyczajny. A w każdym razie był zaledwie jednym dniem, który dawno minął.

Z Aną Lucią też skończone. Wyczuwam to, nawet jeśli ona jeszcze nie. Kiedy wracam zdołowany i mówię, że sezon rozgrywek się skończył, jest pełna współczucia, a może triumfu. Obsypuje mnie pocałunkami i cariños.

Nie sprzeciwiam się, wiem jednak, że to tylko kwestia czasu. Za trzy tygodnie wyjedzie do Szwajcarii. Gdy wróci miesiąc później, mnie już nie będzie. Notuję sobie w pamięci, żeby przypilnować załatwienia paszportu.

Wydaje się, jakby Ana Lucia coś zwęszyła, bo zaczyna mocniej naciskać, żebym z nią jechał. Dzień w dzień podejmuje nową próbę.

– Patrz, jaka ładna pogoda – zagaja pewnego ranka, przygotowując się do zajęć. Włącza komputer i czyta prognozę pogody z Gstaad. – Codziennie słońce. Nawet nie tak zimno.

Nie odpowiadam, tylko zmuszam się do uśmiechu.

– A tutaj – ciągnie, otwierając swoją ulubioną stronę o podróżach i przechylając laptop, by mi pokazać zdjęcia zaśnieżonych Alp i malowanych dziadków do orzechów – tutaj piszą o różnych rzeczach, które można tam robić, jeśli się nie jeździ na nartach. Nie musisz siedzieć w schronisku. Będziemy blisko Lozanny i Berna. Genewa jest całkiem niedaleko, możemy tam pojechać na zakupy. Słynie z zegarków. Wiem! Kupię ci zegarek.

Cały sztywnieję.

– Mam już jeden.

– Serio? Nigdy nie widziałam, żebyś go nosił.

Jest na Bloemstraat, w moim plecaku. Nadal chodzi. Niemal słyszę go tutaj. Nagle trzy tygodnie wydają mi się zbyt długim okresem.

– Musimy porozmawiać.

Słowa wymykają się, zanim się namyślę, co dalej. Trochę czasu minęło, odkąd zrywałem z laską. Znacznie łatwiej pocałować się na pożegnanie i wsiąść do pociągu.

– Nie teraz – odpowiada, wstając, żeby pomalować usta przed lustrem. – Już jestem spóźniona.

Okej. Nie teraz. Później. Dobrze. Będę miał czas poszukać właściwych słów. Zawsze da się znaleźć właściwe słowa.

Po jej wyjściu ubieram się, parzę kawę i siadam do jej kompa, żeby przed wyjściem sprawdzić pocztę. Strona o podróżach, na którą zaglądała, wciąż jest otwarta; już mam zamknąć okno, kiedy moją uwagę zwraca baner reklamowy. „MEKSYK!!!” − krzyczy. Na zewnątrz jest szaro i zimno, a fotki obiecują wyłącznie ciepło i blask słońca.

Klikam w link i przenoszę się na stronę z kilkoma promocyjnymi ofertami wakacji all-inclusive – nigdy na takich nie byłem, ale robi mi się gorąco od samego patrzenia na plaże. I wtedy zauważam reklamy wycieczek do Cancún.

Cancún.

Dokąd Lulu jeździ co roku.

Gdzie jeździ z rodzicami rok w rok oglądać to samo miejsce. Stałość upodobań matki, tak irytująca Lulu, jest teraz moją największą nadzieją.

Przypominam sobie szczegóły. Jak wszystko, co dotyczy tamtego dnia, są jaskrawe niczym świeżo położona farba. Kompleks hotelowy stylizowany na świątynię Majów. Ogrodzony kawałek Ameryki z kolędami w stylu mariachi. Boże Narodzenie. Jeździli na Święta Bożego Narodzenia. A może chodziło o Nowy Rok? Mogę po prostu zostać trochę dłużej!

W duchu prosząc o pomoc „W”, wyszukuję kompleksy hotelowe w Cancún. Na ekranie błyskają kolejne plaże z krystalicznie czystą wodą. Jest ich cała masa, tych megakurortów przypominających majańskie fortece i świątynie. Powiedziała, że było tam coś w rodzaju rzeki. Pamiętam, że mnie to zdziwiło: kompleks hotelowy z rzeką? Przez Cancún nie przepływają żadne naturalne rzeki. Są pola golfowe, baseny i klify, z których można nurkować, i wodne zjeżdżalnie. Ale rzeki? Przeglądając listę atrakcji Palacio Maya, natykam się na jedną. „Leniwa rzeka”, czyli sztuczny strumień, po którym można pływać na nadmuchiwanym kole.

Zawężam poszukiwania. Wydaje się, że nie ma aż tak wielu kompleksów hotelowych, które wyglądają jak świątynie Majów i mają „leniwą rzekę”. Znajduję cztery. Być może Lulu zatrzyma się w jednym z nich na kilka dni między Bożym Narodzeniem i Nowym Rokiem.

Na zewnątrz leje równo, a strony internetowe zachwalają meksykańskie upały, błękitne niebo bez jednej chmurki i promienne słońce. Tyle czasu nie mogłem się zdecydować, dokąd jechać. Czemu nie tam? Żeby jej poszukać? Przechodzę na stronę konsolidatora lotniczego i sprawdzam cenę dwóch biletów do Cancún. Drogo, ale przecież mnie stać.

Zamykam komputer i w mojej głowie formuje się lista rzeczy do zrobienia. Wszystko wydaje się takie proste.

Odebrać paszport.

Zaprosić Broodjego.

Kupić bilety.

Znaleźć Lulu.

Rozdział piętnasty

O szóstej wieczorem tego samego dnia mam już bilety lotnicze dla siebie i Broodjego oraz zarezerwowany pokój w tanim hotelu w Playa del Carmen. Czuję przypływ satysfakcji, bo w jeden dzień zwojowałem więcej niż przez ostatnie dwa miesiące. Została tylko jedna rzecz.

„Musimy porozmawiać” − piszę esemesa do Any Lucii. Odpowiada od razu. „Wiem o czym. Przyjdź przed 8”. Rozluźniam się z ulgi. Ana Lucia jest bystra. Podobnie jak ja wie, że to, co nas łączy, to nie piętno.

Po drodze kupuję butelkę wina. Nie ma powodu, by nie załatwić tego w sposób cywilizowany.

Wita mnie w drzwiach wystrojona w czerwone bikini, z jeszcze czerwieńszymi ustami. Wyjmuje mi butelkę z ręki i wciąga mnie do środka. Wszędzie palą się wotywne świeczki jak w katedrze w święto patrona. Ogarniają mnie złe przeczucia.

– Cariño, teraz rozumiem. Całe to narzekanie, jak bardzo nie znosisz chłodu. Powinnam się domyślić.

– Powinnaś się domyślić?

– Naturalnie chcesz pojechać gdzieś, gdzie jest ciepło. A wiesz, że moja ciotka i wujek mieszkają w Mexico City, tylko nie mam pojęcia, gdzie usłyszałeś o willi na Isla Mujeres.

– Isla Mujeres?

– Jest piękna. Wprost na plaży, z basenem i służbą. Pozwoliliby nam w niej mieszkać, jeśli zechcemy, albo możemy zostać na stałym lądzie, byle nie w jednym z tych tanich hotelików. – Marszczy nos. – Ja zapłacę za hotel, nalegam; nie chcę słyszeć żadnych protestów. Zresztą tak będzie sprawiedliwie, skoro ty kupiłeś bilety.

– Kupiłem bilety. – Potrafię jedynie powtarzać za nią jak papuga.

– Och, cariño – grucha. – Czyli jednak poznasz moją rodzinę. Wyprawią dla nas przyjęcie. Rodzice nie byli zachwyceni, kiedy odwołałam Szwajcarię, ale rozumieją, że to z miłości.

– Z miłości – powtarzam z mdlącym uczuciem, że zaczynam pojmować, co się wydarzyło.

Jej przeglądarka internetowa. Moja historia wyszukiwań. Bilety dla dwóch osób. Hotel. Mój uśmiech jest naprężony do granic, lepki od fałszywej słodyczy. Jak zdołam znaleźć słowa, by to wyjaśnić? Nieporozumienie, powiem, bilety są na męskie wakacje dla mnie i Broodjego, co JEST prawdą.

– Wiem, że chciałeś mi zrobić niespodziankę – ciągnie dziewczyna. – Teraz rozumiem, czemu się wymykałeś z telefonem, ale, amor, wylatujemy za trzy tygodnie, kiedy zamierzałeś mi powiedzieć?

– Ano Lucio – zaczynam. – Zaszło nieporozumienie.

– W jakim sensie? – pyta wciąż pełna nadziei, jak gdyby chodziło o jakiś nieistotny drobiazg, na przykład hotel.

– Te bilety… Nie są dla ciebie. Są dla…

– Chodzi o tę drugą dziewczynę, prawda? Tę z Paryża?

Chyba nie jestem tak dobrym aktorem, jak sądziłem. Kiedy uwielbienie na jej twarzy, jakby pod wpływem tektonicznego wstrząsu, zmienia się w podejrzliwość, dociera do mnie, że pewnie wiedziała cały czas. I chyba okazuję się fatalnym aktorem, bo podczas gdy moje wargi zaczynają formułować wiarygodną odpowiedź, moje spojrzenie najwidoczniej zdradza wszystko. Mogę to wyczytać z uczuć malujących się na twarzy Any Lucii – jej śliczne rysy wykrzywia grymas niedowierzania, a potem pewności.

– Hijo de la gran puta! To ta Francuzka?! Spotykałeś się z nią cały czas, prawda?! – wrzeszczy. – DLATEGO pojechałeś do Francji?!

– To nie to, co myślisz – mówię, unosząc ręce.

Gwałtownie odsuwa szklane drzwi na dziedziniec.

– To dokładnie to, co myślę – odpowiada, wypychając mnie na zewnątrz.

Stoję tam jak kołek. Ana Lucia rzuca we mnie świeczką. Pocisk przelatuje obok i pada na jedną z poduszek, które rozłożyła na cementowym podeście.

– Cały czas wymykałeś się z tą francuską dziwką!

Drugi pocisk świszcze mi koło ucha i ląduje w krzakach.

– Wywołasz pożar.

– I dobrze! Wypalę wspomnienie o tobie, culero!

Ciska kolejną świeczką.

Deszcz ustał i chociaż noc jest lodowata, wydaje się, jakby zbiegło się pół wydziału. Próbuję ją skłonić, by wróciła do środka, uspokoić ją. Ponoszę porażkę na obu frontach.

– Odwołałam dla ciebie wyjazd do Szwajcarii! Moi krewni zorganizowali dla ciebie przyjęcie. A ty przez cały czas knułeś, jak się spotkać z tą francuską dziwką. W moim własnym kraju! Gdzie mieszka moja rodzina!

Uderza się w nagą pierś, jakby rościła sobie prawo własności nie tylko do Hiszpanii, ale do całej Ameryki Łacińskiej.

Miota następną świeczkę. Tę chwytam; osłonka pęka mi w ręce, sypiąc szkłem i lejąc gorącym woskiem po dłoni. Na skórze pojawiają się pęcherze. Zastanawiam się przelotnie, czy zostanie mi blizna. Raczej wątpię.

Rozdział szesnasty

Grudzień

Cancún

Cywilizacja Majów osiągnęła rozkwit ponad tysiąc lat temu, lecz trudno sobie wyobrazić, by nawet wówczas ich najświętsze świątynie były strzeżone równie pilnie, jak hotel Maya del Sol w dzisiejszych czasach.

– Numer pokoju? – pytają strażnicy, kiedy podchodzimy z Broodjem do bramy w imponującym rzeźbionym murze ciągnącym się chyba na kilometr w każdą stronę.

– Cztery zero siedem – odpowiada, zanim zdążę otworzyć usta.

– Karta do drzwi – rzuca jeden z mężczyzn.

Po bokach dzianinowej kamizelki ma wielkie plamy potu.

– Em, zostawiłem w pokoju – oświadcza Broodje.

Strażnik otwiera segregator i przegląda plik papierów.

– Państwo Yoshimoto? – pyta.

– Mhm – przytakuje Broodje, ujmując mnie za rękę.

Mężczyzna wygląda na wkurzonego.

– Wstęp tylko dla gości.

Energicznie zatrzaskuje segregator i chce zasunąć okienko.

– Nie mieszkamy tutaj – mówię, uśmiechając się konspiracyjnie. – Ale SZUKAMY jednego z gości.

– Nazwisko? – Ponownie bierze segregator.

– Tak właściwie to nie wiem.

Nadjeżdża czarny mercedes z przyciemnianymi szybami; ledwie zwalnia, a strażnicy już podnoszą szlaban i przepuszczają go machnięciem. Strażnik ze znużeniem zwraca się znowu do nas i przez sekundę sądzę, że się udało, lecz w tym momencie oświadcza:

– Idźcie stąd albo będę musiał wezwać policję.

– Policję?! – wykrzykuje Broodje. – Hej, hej, hej. Wyluzujmy odrobinę. Zrzućcie te swoje kamizelki. Napijmy się czegoś. Może chodźmy do baru; przy hotelu na pewno jest kilka sympatycznych knajpek. Przyniesiemy wam piwo.

– To nie hotel. To klub wakacyjny.

– A na czym właściwie polega różnica? – pyta Broodje.

– Różnica polega na tym, że nie możecie wejść.

– Zlitujcie się. Przyjechaliśmy aż z Holandii. On szuka dziewczyny – tłumaczy Broodje.

– Jak my wszyscy – rzuca drugi strażnik i obaj rechoczą. Ale nadal nas nie wpuszczają.

Energicznie, z bezsilną złością kopię motorower; osiągam tyle, że krztusząc się, budzi się do życia. Jak dotąd nic nie okazało się takie, jak oczekiwałem, nawet pogoda. Myślałem, że w Meksyku będzie ciepło, tymczasem mam wrażenie, jakbym cały dzień smażył się na patelni. Chociaż może to złudzenie, bo zamiast spędzić pierwszy dzień na plaży ochładzanej lekkim wietrzykiem, jak rozsądnie zrobił Broodje, cały wczorajszy dzień tłukłem się po Tulum. Lulu wspomniała, że jej rodzice jeżdżą co roku w te same ruiny, a Tulum leży najbliżej, więc uznałem, że równie dobrze mogę natknąć się na nią tam. Cztery godziny przepatrywałem tłumy ludzi wysiadających z autokarów, minivanów i wynajętych samochodów. Dwa razy wydawało mi się, że ją widzę, i pobiegłem za jakąś laską. Właściwa fryzura, niewłaściwa dziewczyna. Uświadomiłem sobie, że mogła już dawno zmienić uczesanie.

Wróciłem do naszego hoteliku z oparzeniem słonecznym i bólem głowy; mój pierwotny optymizm wobec wyprawy skwaśniał w przeczucie klęski. Broodje zasugerował radośnie, żebyśmy spróbowali w hotelach, na bardziej ograniczonym terytorium. A gdyby to nie wypaliło… Wskazał w stronę morza. „Tyle tu lasek” − rzucił przyciszonym, niemal onieśmielonym głosem, patrząc na plażę, której każdy metr kwadratowy pokrywały gęsto bikini.

„Tyle lasek − pomyślałem. – Czemu próbuję znaleźć właśnie tę jedną?”.

Palacio Maya, kolejny pseudomajański kompleks hoteli na mojej liście trafień, leży kilka kilometrów na północ. Popylamy autostradą, wdychając spaliny mijających nas autokarów i ciężarówek. Tym razem chowamy motorower w kwitnących krzakach obok krętej, wypielęgnowanej drogi prowadzącej do głównej bramy. Palacio Maya bardzo przypomina Maya del Sol, tylko zamiast cyklopowego muru ma przy wjeździe olbrzymią piramidę ze strzeżoną furtką strażnika pośrodku. Tym razem jestem przygotowany. Tłumaczę po hiszpańsku, że próbuję znaleźć znajomą, która się tu zatrzymała, ale chcę jej zrobić niespodziankę. Potem wsuwam strażnikowi banknot dwudziestodolarowy. Bez słowa otwiera bramę.

– Dwadzieścia dolców – komentuje Broodje, kręcąc głową. – To znacznie bardziej stylowe od paru piw.

– Pewnie tyle właśnie kosztuje parę piw w tym miejscu.

Idziemy brukowaną uliczką, spodziewając się hotelu albo jakichś oznak, że jesteśmy blisko, tymczasem natrafiamy na kolejną bramkę ze strażnikami. Uśmiechają się i wołają buenos días, jakby się nas spodziewali, a sądząc z tego, jakim wzrokiem nas mierzą – niczym koty myszy – zgaduję, że pierwszy gość uprzedził o naszym nadejściu. Bez słowa wyciągam portfel i wręczam im kolejnego dziesiątaka.

– Och, gracias, señor – rzuca jeden z mężczyzn. – ¡Que generoso! – Po czym rozgląda się wokół siebie. – Tylko że jest nas dwóch.

Sięgam znowu do portfela. Ale źródełko wyschło. Pokazuję, że jest pusty. Strażnik kręci głową. Dociera do mnie, że przedobrzyłem przy pierwszej bramie. Na początku należało zaproponować dziesięć dolarów.

– Dajcie spokój – mówię. – Nie mam więcej.

– Wiesz, ile tu kosztuje pokój? – pyta. – Tysiąc dwieście dolarów za noc. Jeśli mam wpuścić was obu, żebyście mogli korzystać z basenów, plaż, boisk do tenisa i bufetów, musicie zapłacić.

– BUFETÓW? – wtrąca się Broodje.

– Ćśś! – szepczę. A strażnikowi wyjaśniam: – Nie po to przyszliśmy. Próbujemy jedynie znaleźć pewną osobę.

Mężczyzna unosi brew.

– Skoro znasz kogoś z gości, czemu się zakradasz jak złodziej? Myślisz, że cię uznamy za krezusa, bo masz białą skórę i machasz dziesięcioma dolarami? – Wybucha śmiechem. – To stara sztuczka, amigo.

– Nie zakradam się. Szukam pewnej dziewczyny. Amerykanki. Możliwe, że się tu zatrzymała.

Słysząc to, śmieje się jeszcze głośniej.

– Amerykankę? Też miałbym na taką ochotę. Ale one kosztują więcej niż dziesięć dolców.

Piorunujemy się wściekłym wzrokiem.

– Oddawaj pieniądze – mówię.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Tytuł oryginału angielskiego
Just one year

Copyright © 2013 by Gayle Forman
© Copyright for the Polish edition
by Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, Warszawa 2015

Projekt okładki: Marta Weronika Żurawska-Zaręba

Zdjęcie na okładce: Copyright © Natalia Ciobanu/Trevillion Images

Wszystkie cytaty z dzieł Williama Szekspira w przekładzie
Stanisława Barańczaka.

Chiński symbol © Foong Kok Leong/Shutterstock

Redaktor prowadzący Katarzyna Piętka
Opieka merytoryczna Magdalena Korobkiewicz
Redakcja Magdalena Adamska
Korekta Katarzyna Sobiepanek-Szczęsna, Baharat Joanna Morawska, Roma Sachnowska
Korekta plików po konwersji Irmina Garlej

ISBN 978-83-10-13001-3

Plik wyprodukowany na podstawie Ten jeden rok, Warszawa 2015

www.naszaksiegarnia.pl

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA Sp. z o.o.
02-868 Warszawa, ul. Sarabandy 24c
tel. 22 643 93 89, 22 331 91 49,
faks 22 643 70 28
e-mail: naszaksiegarnia@nk.com.pl

Konwersję wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.