Agata Mańczyk

Huczmiranki

Eukaliptus i werbena

Tom 1.

Fragment

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA

Zajrzyj na strony

Zajrzyj na strony:

www.nk.com.pl

Znajdź nas na Facebooku
www.facebook.com/WydawnictwoNaszaKsiegarnia

Poznaj naszą ofertę - FANTASTYKA I HORROR
www.nk.com.pl/fantastyka-i-horror/3/kategoria.html

Dedykacja

Pamięci moich rodziców, którzy pokazali mi,
że rzeczy nie są takie, jakimi się wydają.
Dla mojej siostry Agnieszki.
I dla Warszawy – mojego miasta,
które zawsze jest dumne i silne.

Nina

Warszawa, 2013 rok

Czułam na twarzy ciepłe promienie słońca. Słyszałam gwar warszawskiej ulicy za oknem, a mimo to trwałam przy swoim postanowieniu. Spać, spać, spać. Zawsze byłam uparta i niezdyscyplinowana. Jednak poranki lubiłam najbardziej. Od kiedy pamiętam, wstawałam na tyle wcześnie, żeby zdążyć się nimi nacieszyć w ciszy i samotności, za całe towarzystwo mając kubek z gorącą, słodką kaw ą. Zanim inni domownicy pozwlekali się z łóżek, ziewając i narzekając, zaczęli w piżamach snuć się po domu, ja czekałam już z herbatą i śniadaniem na stole, gotowa na pracę, zabawę i inne atrakcje nadchodzącego dnia. Wiele się zmieniło od tego czasu. Teraz byłam sama, więc jak ranek długi, mogłam napawać się nim w spokoju do upadłego. Inna sprawa, że nie miałam już na to ochoty. Ani siły. Właściwie od jakiegoś czasu na niewiele rzeczy miałam siłę. A tym bardziej ochotę. Odwróciłam się zatem na drugi bok, obiecując sobie, że kiedy obudzę się za godzinę lub dwie, pomyślę już poważnie o wstaniu z łóżka. Słońce przeciskające się przez szpary między ciężkimi wiśniowymi zasłonami jednak tak mocno grzało mnie w plecy, że musiałam zmienić plany. Otworzyłam prawe oko i zerknęłam na zegar na ścianie. Dochodziło południe. A ja nadal czułam się śpiąca i zmęczona. Ale nie to stanowiło największy problem. Opuszczenie łóżka oznaczało rozpoczęcie nowego życia, a do tego musiałam zebrać całą odwagę, jaka jeszcze mi pozostała – było jej niewiele.

Powrót do Warszawy już i tak dużo mnie kosztował. Przeszło roczny pobyt w Europie, a raczej ucieczka przed wszystkim, co się wydarzyło, niewiele mi pomógł. Na pewno mniej, niż oczekiwałam. W końcu zmęczyło mnie uciekanie i poczułam, że jeśli nie wrócę teraz, nie wrócę już nigdy. Moim ostatnim przystankiem było Bordeaux. Maleńkie mieszkano w starej części miasta. Sobotnie poranki z croissantem w pobliskim parku. Spacery wzdłuż rzeki, praca w kawiarni, wycieczki za miasto. Mogłabym polubić takie życie. Zostać tam i zapomnieć o wszystkim. To byłoby takie łatwe. Po prostu żyć. Spędzać czas na drobnych, pozornie błahych czynnościach, małych przyjemnościach, rutynowej pracy, przelotnych spotkaniach z nieważnymi ludźmi. Jeść, pić, spać, pracować i odpoczywać. Nic więcej człowiekowi nie potrzeba do szczęścia. Bez pamięci, zobowiązań i co najważniejsze – bez miłości. Wyjechałam tego samego dnia, kiedy sobie to uświadomiłam. Pokusa była zbyt silna, a ja za słaba. Nie mogłam zapomnieć. Moje życie znowu powinno nabrać sensu. Babka miała rację. Życie blisko ludzi mnie osłabiło. Czułam się wypalona i słaba, bezbarwna i… zwyczajna. Wsiadłam do samolotu, nie do końca świadoma, na co się decyduję. Wiedziałam tylko, że muszę wrócić. Coś krzyczało we mnie i przyciągało do miejsca, które porzuciłam tak nagle, bez wyjaśnienia. Ten krzyk stawał się coraz cichszy, jednak dopóki go słyszałam, byłam sobą. Żyłam. Bałam się momentu, gdy i on umilknie. Po tym jak wszystkie moje nadzieje zawaliły się z hukiem i zrozumiałam, że brawurowa ucieczka zwieńczona szaleńczą trzynastomiesięczną podróżą po Europie była pomyłką, tylko jedna rzecz trzymała mnie w pionie. Niczym latarnia, dająca nadzieję zagubionemu podczas sztormu żeglarzowi. Do tego światła zmierzałam, bo stanowiło ostatnią, jedyną już nadzieję.

Tego dnia w parku, gdy tak bardzo zapragnęłam zostać w Bordeaux i zanurzyć się w niezobowiązującym, francuskim życiu, usłyszałam w głowie słowa mojej babki. „Przez chwilę możesz być żoną, matką i kochanką, ale córką i siostrą, a przede wszystkim wnuczką jesteś na zawsze. Pamiętaj o tym, kiedy wszystko inne okaże się tylko złudzeniem”.

Jak zwykle miała rację. Należę do rodu Huczmiran i o tym nigdy nie mogę zapomnieć.

Dlatego, kiedy po długiej podróży stanęłam przed drzwiami mieszkania na Żurawiej w Warszawie, wiedziałam, że – choć czułam się podle – podjęłam właściwą decyzję. Klucz do mieszkania znalazłam pod wycieraczką. Uśmiechnęłam się na ten widok. Moja babka była wyjątkowa pod wieloma względami.

– Wracam – rzuciłam do słuchawki zamiast powitania, czekając na lotnisku Roissy Charles de Gaulle na samolot do Warszawy.

– Klucze znajdziesz tam, gdzie zawsze – odpowiedziała krótko i się rozłączyła.

Pięć słów po ponad roku nieobecności. Wyjechałam bez słowa wyjaśnienia. Z jakiegoś dworca w Europie wysłałam esemesa, że żyję i nie wiem, kiedy wrócę. Potem wyłączyłam telefon. Pięć słów i wiedziałam, że mam do czego wracać i że właśnie to powinnam zrobić już dawno.

Słowa nie są trwałe. Rozpływają się w powietrzu i po chwili nikt już o nich nie pamięta, nawet ten, który je wypowiedział. Teraz, kiedy leżałam skulona pod kołdrą, nie mogłam odnaleźć w sobie pewności, że decyzja o powrocie była słuszna. Bałam się tego, co mnie tu czeka. Zimny, powściągliwy głos babki przez telefon nie wydawał mi się już serdeczny. Obie zrobiłyśmy to, co do nas należało. Ja wróciłam do rodzinnego gniazda, ona mnie przyjęła. Nie miałyśmy innego wyjścia, jednak żadna z nas tak naprawdę tego nie chciała.

Wskazówki zegara z mozołem przesunęły się o kolejne dziesięć minut. Warszawa piła południową kawę, a ja bałam się wstać z łóżka. To śmieszne. I straszne.

Pół godziny później stałam na bosaka w kuchni, delektując się przyjemnym chłodem terakoty. W lodówce znalazłam produkty na szybkie śniadanie. Nikt nie korzystał z tego mieszkania od lat. Poinformowałam o swoim przyjeździe w ostatniej chwili, a jednak zastałam odkurzone meble, przewietrzone pokoje, zaopatrzoną lodówkę i moją ulubioną kawę obok ekspresu. Czy Darię czymkolwiek da się zaskoczyć? Uśmiechnęłam się z rozczuleniem, po chwili zaś rozkoszowałam się na balkonie aromatem czarnego, gorącego napoju z cynamonem i odrobiną zapachu jabłek i miodu, dla lepszego samopoczucia.

Mieszkanie Darii znajdowało się na drugim piętrze. Stojąc na balkonie, słyszałam gwar tętniącej życiem ulicy Kruczej. Usiadłam w wiklinowym fotelu i wystawiłam twarz do słońca, choć wiedziałam, że nie sprawia mi to takiej przyjemności jak kiedyś. Wypiłam duży łyk kawy i wraz z gorącym napojem rozeszły się po moim ciele ciepło i nadzieja. Przez chwilę poczułam radość, że znowu jestem częścią tego miasta, a jego niezmienny gwar i żywiołowość uspokajają mnie i dają pewność, że nie muszę już uciekać.

Dopiłam kawę i wróciłam do mieszkania, by doprowadzić się do porządku. Moja walizka stała w przedpokoju. Dawno tu nie byłam. Babka Daria nie mieszkała tu od kilkunastu lat. Przeprowadziła się do dużego domu w starej części Mokotowa. To lokum, jak kilka innych należących do mojej rodziny, było czymś w rodzaju tymczasowego azylu dla tych z nas, które znalazły się w trudnej sytuacji i nie chciały wracać do siebie. Część mieszkań przeznaczono na wynajem, jednak Daria zostawiała zawsze jedno lub dwa puste, bo twierdziła, że nigdy nie wiadomo, kiedy się przyda jakieś wolne miejsce. Mój dom na Saskiej Kępie przy ulicy Afrykańskiej stał pusty od ponad roku. Ale nie mogłam żyć znowu wśród mebli i przedmiotów, które przypominały, co straciłam. Dlatego zadzwoniłam do Darii. Nie powiedziałam, że potrzebuję pomocy, a jednak zrozumiała. Właśnie dlatego zawsze uważałam, że babka jest niezwykła. Bardzo wymagająca, mocno zdystansowana i trochę oziębła, ale naprawdę niezwykła.

Mieszkanie było za duże dla jednej osoby. Miało cztery pokoje – jeden należał do Darii, drugi zajmowała kiedyś moja mama, trzeci jej siostra, a salon przeznaczono dla gości. Zrobiłam obchód, sprawdzając, czy zostało tu coś, co pamiętałam z dzieciństwa.

Urodziłam się w tym mieszkaniu, już po stanie wojennym. Porody w domu były dla nas tradycją. Przez kilka pierwszych lat po moich narodzinach zajmowaliśmy czteroosobową rodziną większą sypialnię. Daria zdawała się wtedy bardzo wesoła i często mnie przytulała.

Wyszłam z pokoju, w którym nadal stał ciężki, mahoniowy kredens, gdzie chowałam swoje dziecięce książeczki. Ruszyłam do pokoju Zoi, kiedy niechcący zerknęłam w duże, kryształowe lustro wiszące w przedpokoju między dwiema sypialniami. Przez chwilę miałam wrażenie, że patrzę na kogoś obcego. Kobieta, starsza ode mnie o kilka lat, która już dawno przestała zawracać uwagę na wygląd, jakby w końcu zrozumiała, że pomalowanie ust nie zmieni jej życia na lepsze. Spróbowałam się uśmiechnąć. Marnie mi to wyszło, ale przynajmniej rozpoznałam w obcej, przygasłej twarzy siebie. Miałam kiedyś zielone oczy. Teraz poszarzały. Włosy stały się matowe – trudno było określić, jaki właściwie mają kolor. Uśmiechnęłam się po raz drugi. Nieporadnie i krzywo. Wyszłam z wprawy. Zauważyłam kilka nowych zmarszczek i cienie pod oczami. Skóra blada i wysuszona. Gdzie się podziała Nina, którą byłam półtora roku temu? Czy jeszcze zdołam ją odnaleźć?

– Nigdy nie opuszczaj swojego rodu. Nino, masz już pięć lat i czas, żebyś to zapamiętała. Nie wolno nam się rozdzielać. Gdy trwamy razem, jesteśmy silne i nikt nie zrobi nam krzywdy. Jeśli złamiesz tę zasadę i odejdziesz, będziesz bardzo słaba i smutna.

– Czy wtedy umrę, babciu?

– Jeżeli nie wrócisz na czas, tak właśnie może się stać. Dlatego musisz dobrze zapamiętać to, co ci powiedziałam.

– Dobrze. Nigdy cię nie opuszczę.

To wspomnienie pojawiło się nagle i równie szybko zniknęło. Zwiedzanie starych kątów zawsze działało na mnie sentymentalnie. Wtedy, tego wieczoru, kiedy siedziałam obok Darii na sofie, złożyłam sobie obietnicę, że nigdy nie opuszczę rodowego gniazda. Moja rodzina jest taka wspaniała, po cóż miałabym jechać gdzieś daleko, jeśli wszystko, czego potrzebuję, jest w Warszawie?

Kilkanaście lat później się zakochałam. Potem urodziłam dziecko. Cały świat przestał się liczyć, a wraz z nim przestrogi mojej babki. Kiedy dorosły cierpi tak bardzo, że nie może znaleźć ukojenia, jego dziecięce przysięgi stają się tylko zabawnym echem, którego nie warto nawet przywoływać.

Nagle zadźwięczał dzwonek. Zamarłam. Nie spodziewałam się gości. Daria nie przyszłaby nieproszona, nikt poza nią nie wiedział o moim powrocie, z dawnymi koleżankami dawno straciłam kontakt, więc kto to mógł być? Jakby w odpowiedzi na pytanie dzwonek rozbrzmiał po raz kolejny, tym razem dłużej i bardziej uporczywie. Niewiele myśląc, ruszyłam do drzwi. Zawahałam się tylko przez chwilę, po czym szybko otworzyłam zasuwy i nacisnęłam klamkę. Na wycieraczce stała obca kobieta, która uważnie, wzrokiem niepozbawionym bezczelności i wścibstwa, oglądała mnie dokładnie od stóp do głów. Kiedy skończyła, westchnęła głośno i pokręciła głową z politowaniem, po czym weszła do środka, nie czekając na zaproszenie.

Była niska i chuda, w lnianych zielonych spodniach i czarnym T-shircie. Długie i gęste jak na jej wiek włosy, ufarbowane na czekoladowo, beztrosko rozrzuciła na plecach. Musiała mieć koło sześćdziesiątki, ale umiejętny makijaż odejmował jej kilka lat. Uśmiechała się, pewna, że będę zadowolona z jej wizyty, i zatrzymała w przedpokoju, nieco zdziwiona, że nie zapraszam jej do salonu. Patrzyłam na nią przez chwilę, czekając na jakiekolwiek wyjaśnienie, jednak uparcie milczała. Zaryzykowała uśmiech, a kiedy na niego nie zareagowałam, wyciągnęła w moim kierunku kubek z parującą kawą o niezwykłym zapachu.

– Pani…? – Wykonałam w powietrzu nieokreślony ruch ręką.

– Mów mi Inga. Jestem twoją sąsiadką i dawną przyjaciółką Darii – przedstawiła się w końcu i weszła do pokoju. Rozsiadła się wygodnie na sofie, postawiła swój kubek z kawą na stoliku i czekała, aż do niej dołączę.

– W czym mogę pomóc… Ingo? – zapytałam zdezorientowana. Zamknęłam drzwi i nieśmiało weszłam do salonu.

– Przede wszystkim mogłabyś się wykąpać – powiedziała zniesmaczona.

Otworzyłam usta ze zdziwienia i szybko je zamknęłam. Kobieta uważnie studiowała każdy szczegół mojego skromnego stroju. Nie zdążyłam się jeszcze przebrać, więc wciąż miałam na sobie znoszony T-shirt i stare, krótkie spodenki.

– Kiepsko z tobą – zawyrokowała w końcu. – Dobrze, że w końcu wróciłaś, bo mogło być jeszcze gorzej.

– Jestem tylko trochę zmęczona – usprawiedliwiłam się, choć nie miałam pojęcia, dlaczego to robię.

– Zmęczona… dobre sobie – mruknęła pod nosem.

– Czy Daria wie, że pani tu jest?

– Miałaś mi mówić po imieniu – przypomniała urażonym tonem. – Twoja babka nie musi wiedzieć o tym, co się dzieje w tym mieście w każdej minucie jego życia, choć zapewne ma na ten temat inne zdanie. – Westchnęła z bezsilności. – Zrób ze sobą porządek, a ja poczekam na balkonie. Czy wiesz, że twoja matka kiedyś z niego wyskoczyła? – zarechotała. – A może to było okno? Ech, stare, dobre czasy, kiedy wszystko wydawało się takie proste…

Mrucząc coś pod nosem, wyszła na balkon i rozsiadła się w wiklinowym fotelu, jak we własnym.

Ten pomysł zupełnie mi się nie podobał. Wolałabym zastanowić się spokojnie, co teraz powinnam zrobić, gdzie pójść i w jaki sposób odbudowywać swoje życie. Czekało mnie tyle spraw do załatwienia i tyle do przemyślenia, zupełnie więc nie miałam ochoty na wizytę natarczywej sąsiadki. Daria przysłała mi esemesa, w którym wspomniała, że w razie problemów z mieszkaniem mam się zgłosić do sąsiadki, ale nie napisała, o kogo dokładnie chodzi. Wymieniła imię, jednak dałabym sobie uciąć rękę, że chodziło o Jankę, a nie Ingę… Może wskazana przez Darię kobieta nie miała czasu na niańczenie mnie i przysłała zastępstwo? Było mi to nawet na rękę. Po tylu miesiącach samotnego borykania się z życiem, świadomość, że ktoś się o mnie troszczy, stawała się nawet miła. Na palcach zakradłam się na balkon i podejrzałam Ingę siedzącą w wiklinowym fotelu, opierającą nogi o barierkę i wystawiającą pomarszczoną twarz do słońca. Uśmiechnęłam się na ten widok, a myśl, że zasadnicza i uporządkowana Daria przyjaźniła się kiedykolwiek z kobietą, która po sześćdziesiątce, opalając się, zadziera nogi na poręcz i nuci, wydała mi się całkiem nieprawdopodobna. Nagle Inga szybko uniosła głowę, wcześniej leniwie spoczywającą na oparciu fotela, i spojrzała na mnie tak przenikliwie i badawczo, że ciarki przeszły mi po plecach. Cmoknęła zniecierpliwiona i przewróciła oczami. Oszałamiający zapach kawy dotarł do mnie zadziwiająco szybko. Poczułam nagle, że mam na nią wielką chęć, choć przed chwilą jedną właśnie skończyłam pić. Byłam zmęczona, osłabiona i załamana, ale nie głupia. Dobrze wiedziałam, co to oznacza. Spojrzałam czujnie na Ingę – tylko się uśmiechnęła. Pokręciłam z niedowierzaniem głową, ona prychnęła krótko z udawanym oburzeniem. Pokręciłam znowu głową, a ona cmoknęła. Odwróciłam się i ruszyłam w kierunku łazienki. Nie wypowiedziałyśmy ani jednego słowa, ale wszystko stało się jasne. Dowiedziałam się, z kim mam do czynienia, kobieta zaś zdała sobie sprawę z tego, że cokolwiek zaplanowała, nie pójdzie jej ze mną łatwo.

* * *

Po kwadransie przebrana w czyste ciuchy wróciłam z ręcznikiem na mokrych włosach. W torbie znalazłam ostatni zestaw nowych ubrań, które podczas podróży kupowałam na każdy sezon, żeby nie wozić ze sobą zbyt dużo bagażu. Lniane, szerokie spodnie, czarny T-shirt i zielone crocsy sprawiły, że czułam się swobodnie i pewnie. Zdjęłam z głowy ręcznik i przeczesałam włosy palcami. Wyszłam na balkon. Zajęłam wolne krzesło i uważnie przyjrzałam się kubkowi z kawą, który na mnie czekał. Inga nie spuszczała ze mnie wzroku. Uśmiechnęła się lekko.

– Spokojnie – powiedziała leniwie, wystawiając twarz do słońca – to tylko kawa.

– Mieszanka wanilii i imbiru – oceniłam ostrożnie, wciągając nieziemski aromat – huba i maliny.

Spojrzała na mnie z uznaniem.

– Mimo to możesz ją wypić. Poczujesz się lepiej. Gwarantuję, że wpadniesz w letarg po kilku łykach mojej kawy. – Parsknęła śmiechem, widząc moją minę.

Nadal mierzyłam ją nieufnym spojrzeniem, ale moja ręka mimowolnie chwyciła kubek. A kiedy to się stało, nie potrafiłam już oprzeć się pokusie.

Wypiłam pierwszy łyk. Kawa, choć gorąca, już nie parzyła. Była słodka, z korzennym posmakiem. Odnalazłam w niej nutkę owoców lasu i coś pikantnego, co pobudzało zmysły. Rozgrzewała ciało i umysł. Sycąca, gasząca pragnienie. Dawała siłę i energię, jednocześnie tłumiąc smutki i łagodząc cierpienie. Nagle dotarło do mnie, że wszystko będzie dobrze, że już jest dobrze, a całe zło, jakie mnie spotkało, tak naprawdę nie ma żadnego znaczenia. Jedyne, co się dla mnie liczy, to ta chwila. I jeszcze kawa. Kawa, bez której już trudno mi się będzie obejść. Jej smak onieśmielał i zniewalał. Odkrywał najgłębiej ukryte pragnienia i marzenia, tęsknoty i żądze, o których od tak dawna nie myślałam. Poczułam się całkowicie obnażona, bezbronna i zdana na łaskę i niełaskę niezwykłego smaku i aromatu. Zawładnęła moim umysłem i ciałem. Chciałam ją pić bez końca i nigdy się nie nasycić.

– Widzę, że ci smakuje – rzekła ironicznie.

– Jest… – Zawahałam się, wytrącona z błogiego, pochłaniającego mnie coraz bardziej stanu odprężenia. Zapach rumianku i miodu zawirował wokół, przywracając mnie do rzeczywistości. – Jest całkiem dobra – oznajmiłam obojętnie. – Trochę za mocna, ale da się wypić.

– Przyznaj od razu, że nigdy nie piłaś lepszej – poradziła rozbawiona.

– Bez przesady. – Machnęłam lekceważąco ręką. – Zapominasz chyba, że jestem wnuczką Darii Huczmiran.

– Ona nigdy nie umiała zrobić naprawdę dobrej kawy. To, co masz w kubku, wykracza poza jej możliwości.

– Nie przesadzaj…

– Przesadzam? – Nachyliła się do mnie i lekko zmrużyła oczy. – Wystarczą cztery łyki, by zrozumieć, że życie może być rajem, jeśli będzie się miało pełny kubek… Rozumiesz, co mam na myśli? – Puściła do mnie oko i wyszeptała z tajemniczym uśmiechem: – Wypiłaś trzy łyki. Byłaś więc bardzo blisko…

Kiwnęłam głową i na wszelki wypadek przesunęłam naczynie o kilka centymetrów w jej stronę. Inga wybuchnęła rechotliwym śmiechem.

– Mówiłaś, że znasz moją babkę… – zmieniłam temat.

– Byłyśmy kiedyś… no, można powiedzieć przyjaciółkami, choć to już dawno nieaktualne. Stara historia, nie ma sensu do niej wracać.

– Znałyście się, kiedy mieszkała tu z Mariną?

– To był ciężki okres. Obie byłyśmy wtedy bardzo młode i głupie. Potrzebowałyśmy siebie nawzajem, przynajmniej przez jakiś czas… a potem wszystko się skomplikowało. – Zamyśliła się. – Czasem trzeba zrobić coś, co inni uważają za zdradę. Takie jest życie i żadna mieszanka tego nie zmieni.

Potrząsnęła głową, odpędzając natrętne wspomnienia. Dopiła resztkę swojej kawy i spojrzała na mnie z wymuszonym uśmiechem.

– No, a co ty zamierzasz teraz robić?

Wzruszyłam ramionami. Wiatr potargał mi włosy, zasłaniając twarz.

– Zacznę od wizyty u fryzjera – mruknęłam rozdrażniona.

Kobieta roześmiała się chrapliwie, a ja lekko się zarumieniłam.

– Jeszcze ci się nie przedstawiłam – przypomniałam przepraszająco. – Jestem Nina…

– Tak. Wiem. – Machnęła ręką. – Nina Huczmiran. Pupilka Darii. Nadzieja całego rodu i jego wielkie rozczarowanie.

Zmarszczyłam lekko brwi. Chciałam zaprotestować, ale nie zrobiłam tego. Miała rację.

– Jeszcze mnie nie skreślaj. Przecież wróciłam i mogę zacząć…

– …wszystko od nowa? – rzuciła pogardliwie.

Zaczynał mnie już irytować jej dziwny zwyczaj dokańczania zaczętych przeze mnie zdań.

– Zawsze możesz spróbować, ale uważaj. Daria lubi traktować ludzi jak zabawki.

– Tylko się o nas troszczy… – powiedziałam niepewnie.

– O tak. To takie ważne – odparła z dziwną miną.

Dopiła kawę, wstała i wyszła bez słowa.

Siedziałam przez chwilę w wiklinowym fotelu, zastanawiając się nad dziwną wizytą. Miałam wrażenie, że Inga nie powiedziała wszystkiego, co chciała, a za jej niezapowiedzianymi odwiedzinami kryło się coś więcej niż tylko dobrosąsiedzkie stosunki. Wystawiłam twarz do słońca, próbując się uspokoić. Nie miałam powodu, by posądzać ekscentryczną starszą panią o niecne zamiary. Czułam, jak wypita kawa relaksuje mnie i rozluźnia. Spojrzałam na ulicę – Warszawa tętniła codziennym życiem. Ludzie ciągle się spieszyli. Przenosili dokumenty z jednego miejsca w drugie, dobijali interesy i wykonywali bardzo ważne obowiązki. Czas odpoczynku jeszcze nie nadszedł i długo nie nadejdzie. Tylko ja leniuchowałam na balkonie, wygrzewając się w promieniach sierpniowego słońca i rozkoszując się chwilą szczęścia, którego już nie spodziewałam się doświadczyć.

Linda

Warszawa, 1890 rok

Zanim jeszcze otworzyłam oczy, poczułam zapach wywaru, który matka przygotowywała dla mnie każdego ranka. Gorący, aromatyczny napój z odrobiną mięty dla zachowania świeżości, rumianku przeciw bakteriom, melisy na uspokojenie nerwów, nagietka na piękną cerę i mocne paznokcie i z odpowiednią mieszanką woni: wanilii, imbiru, czekolady i pieprzu. Wiedziałam, że za chwilę usłyszę jej szybkie, mocne kroki na drewnianej podłodze i cichy szelest wykrochmalonej sukni. Poczuję jej zapach. Goździki i ambra. Mieszanka, jakiej trudno się oprzeć. Usłyszę łagodny, ale zdecydowany głos. Wszystko odbędzie się tak jak zawsze. Gdy skończyłam dziesięć lat, moja matka Ema zdecydowała, że nie jestem już dzieckiem, i zaczęła mnie chronić niczym najcenniejszy skarb. Od kilkunastu lat codziennie piję jej napar, który ma sprawić, że będę silna, piękna i nie popełnię w życiu błędu mogącego odbić się na naszym rodzie. Jednak dzisiaj kroki mojej matki będą bardziej niecierpliwe, głos ostrzejszy, a porcja naparu podwójna. Ema zrozumiała bowiem, że nie sprawdziła się w roli mojej strażniczki. Mimo że dopilnowała niemal wszystkiego, to udało mi się ją przechytrzyć. Od lat ciągniemy tę grę. Ona mnie łapie, a ja uciekam. Ona zasłania mi świat, ja biegnę do niego, wymykając się przez najmniejszą szczelinę, o której zapomniała. Ja jestem jej skarbem, ona moim strażnikiem. Ema zrozumiała, że wygrałam. Uciekłam i byłam szczęśliwa. Żyłam i czułam się silna bez jej męczącej opieki. Wolna, a to więcej, niż mogłabym oczekiwać od życia. Dlatego teraz tak trudno mi otworzyć oczy i stwierdzić, że znowu tu jestem. To samo mieszkanie na Nowym Świecie, skąd zaledwie kilka kroków dzieli mnie od mleczarni-kawiarni Udziałowej, gdzie wszystko się zmieniło. Pod ścianą to samo łóżko, w którym śniłam o mężczyźnie siedzącym zawsze przy stoliku pod oknem, pijącym przed południem mleczną kawę, a do obiadu kefir. I te same zapachy. Goździki i ambra mojej matki, trawa cytrynowa i kastoreum mojej babki Lucyny, i mój zapach. Eukaliptus i werbena. Nasze zapachy nigdy nie stworzyły zgodnej mieszanki i teraz, mimo że jestem tak słaba i zmęczona, nadal czuję, jak walczą o swoją niezależność. Matka, babka i wnuczka – kobiety z jednego rodu, których zapachy nie chcą się wzajemnie przeniknąć? Jednak teraz nie będę o tym myśleć. Świadomość, że znowu jestem w domu Lucyny i straciłam wszystko, co dla mnie ważne, odbiera mi chęć do dalszego życia. Znów jestem sama, a mężczyzny, którego kochałam, nie obchodzi mój los. Mocno zacisnęłam oczy. Zapach konwalii i cytryn. Musiałam się uspokoić, zrelaksować i ponownie zapaść w głęboki sen. Delikatna mgiełka aromatu natychmiast owinęła mnie szczelnym kokonem. To tak proste i naturalne. Przez ostatni rok nauczyłam się żyć jak zwyczajna kobieta przy boku mężczyzny. To on był niezwykły i wyjątkowy. Ja stałam się jego cieniem, ukojeniem po twórczym szale i opoką w chwilach zwątpienia. Niczego więcej nie chciałam. Nie potrzebowałam nawet mojego zapachu. Już prawie zapomniałam, kim jestem i co potrafię. Czułam się szczęśliwa, choć babka Lucyna zawsze powtarzała, że to niemożliwe.

– Nie będziesz teraz spać, moja droga.

Głos Emy brzmiał mocno i zdecydowanie. Przez chwilę poczułam się znowu jak mała dziewczynka. Ton głosu matki zawsze był właśnie taki – rzeczowy i konkretny. Jak w dzień moich piątych urodzin, gdy kazała mi mówić do siebie po imieniu.

– Łączy nas coś więcej niż więzy krwi, coś potężniejszego niż instynkt macierzyński. Nie jesteśmy tylko matką i córką. Nasze losy są nierozerwalnie splecione.

Jej słowa zrozumiałam, gdy znalazłam się daleko. Nie tęskniłam, jak córka powinna tęsknić za matką. Nie zastanawiałam się, co robi o konkretnej godzinie dnia i czy o mnie myśli. Nie pragnęłam usłyszeć jej głosu ani zobaczyć, jak się śmieje. Jednak miałam świadomość, że coś mnie do niej wzywa. Im bardziej się oddalałam, tym bardziej czułam nasze wzajemne przyciąganie. Potrzebę bliskości, która nie płynęła z serca ani z umysłu, a była czymś tak naturalnym jak potrzeba nabrania powietrza do płuc. Wtedy dotarło do mnie, że je zdradziłam. Matkę, babkę i siostrę, swój ród i swoje przeznaczenie.

– Usiądź i wypij ten napar. Doda ci sił. Musisz dojść do siebie. Ubierz się i przyjdź do jadalni. Musimy porozmawiać.

Postawiła filiżankę z parującym płynem na stoliku obok łóżka. Spojrzała na mnie surowo, bez emocji, odwróciła się i wyszła, zamiatając świeżo wypastowaną podłogę falującymi falbanami sukni. Zawsze lubiłam patrzeć, jak się porusza – z gracją i płynnością, jakich mnie zawsze brakowało. Ema była damą na długo przedtem, zanim wyszła za hrabiego Różanieckiego, zamieszkała w jego wygodnym sześciopokojowym mieszkaniu i dostała do dyspozycji lokaja, dwie pokojówki i kucharkę.

– Dzięki Emie możesz teraz chodzić na bale i rauty, a to dla nas bardzo ważne. Musimy być blisko ludzi. Nigdy nie zapominaj, co zawdzięczasz swojej matce, Lindo.

Głos babki Lucyny zawsze tężał, kiedy mówiła to zdanie, jakby za jej słowami kryło się coś więcej, niż mogła powiedzieć. W jednym na pewno miała rację. To dzięki Emie nasza rodzina weszła na salony i pojawiła się na arenie życia towarzyskiego tego wyjątkowego miasta. To jedyne, co czyni mój powrót znośniejszym. Znów jestem w Warszawie. Również to zrozumiałam, kiedy tylko dorożka przejechała przez rogatki miejskie. Tylko tu możemy czuć się bezpieczne, silne i w miarę szczęśliwe. To rodzinne gniazdo, którego nigdy nie wolno nam opuszczać.

Drzwi za matką się zamknęły, więc ostrożnie otworzyłam oczy i usiadłam na łóżku. Poczułam, że kręci mi się w głowie i nie mam siły wstać, by włożyć świeżo wyczyszczoną wiśniową suknię z wysoką stójką i zbyt ścisłym gorsetem.

Wstałam i chwiejnym krokiem podeszłam do okna. Rozsunęłam zasłony i otworzyłam okno. Wiosenne powietrze wypełniło duszny, gorący pokój światłem i ostrym zapachem mroźnego powietrza. Poczułam lekki, niemal nieuchwytny zapach eukaliptusa i werbeny. Spojrzałam w dół na ruchliwą i gwarną ulicę. Mijające się dorożki i zwykłe turkoczące dryndy, mężczyźni witający znajome damy lekkim uniesieniem cylindra, kobiety z parasolkami przechadzające się niespiesznie i uprzejmie odpowiadające na pozdrowienia. Kiedy się wychyliłam, zobaczyłam mleczarnię Udziałową. Wychodził z niej właśnie młody mężczyzna w surducie, cylindrze i z elegancką laseczką. Przez moment myślałam, że to on. Ukłonił się dwóm mijającym go damom, stukając lekko laską o chodnik. Kryspin robił to w bardzo podobny sposób. Stałam za daleko, żeby dobrze się przyjrzeć, ale natychmiast zalała mnie fala gorąca i poczułam, że się rumienię. Gdyby tu był, gdybyśmy się spotkali tylko na chwilę rozmowy, może wszystko by się jeszcze zmieniło. Jeśli w czymkolwiek zawiniłam, czymś go rozgniewałam, przecież to tylko drobiazgi. Wszystko da się naprawić… jeśli nadal mnie kocha. Poczułam, że łzy płyną mi po policzkach. Zapach eukaliptusa i werbeny zawirował delikatnie wokół mnie. Tymczasem mężczyzna odszedł Nowym Światem, by po chwili skręcić w Świętokrzyską i zniknąć za rogiem. Odwróciłam się od okna i spojrzałam na suknię leżącą na fotelu jak niemy wyrzut mojego złego prowadzenia się. To znak, że mi nie wybaczyła i przynajmniej na razie nie zamierza tego robić, choć nigdy nie odmówi pomocy. Zacisnęłam mocno pięści i zagryzłam wargi w bezsilnej złości. Spojrzałam na filiżankę z naparem. Podeszłam do stolika szybkim krokiem, chwyciłam ją i całą zawartość wylałam do doniczki z kwiatem. To była moja druga pokuta. Przesadnie skromna, niewygodna suknia i napój, który miał usunąć wszystkie problemy mogące mi przeszkodzić w powrocie do dawnego życia.

Ema podejrzewała to, czego od kilku tygodni byłam pewna. Chciała się zabezpieczyć i usunąć problem, zanim jeszcze ujrzał światło dzienne. Miała rację. Pod sercem nosiłam dziecko Kryspina. Tylko ta myśl trzymała mnie przy życiu po jego odejściu. Mam w sobie cząstkę jego samego, dzięki temu nigdy ode mnie tak naprawdę nie odejdzie. Kiedy rozległo się ciche pukanie i nieśmiało weszła pokojówka, pozwoliłam jej ubrać mnie w gorset i dopilnowałam, żeby zawiązała go znacznie lżej niż zazwyczaj. Dziewczyna spojrzała ze zdziwieniem, ale szybko opuściła wzrok i poluzowała sznurówki. Pozornie wszystko musi być tak, jak było. Eleganckie suknie, włosy upięte w wymyślne koki, bale i herbatki u baronowej Krzyckiej. Uprzejme uśmiechy i rozmowy o najnowszych skandalach towarzyskich tego karnawału. Będę udawać tak długo, jak trzeba, żeby zmylić ich czujność. Jednak nie spocznę, dopóki nie odnajdę Kryspina i nie dowiem się, dlaczego porzucił mnie bez słowa wyjaśnienia. Mimowolnie zacisnęłam pięści, gdy służąca upinała mi włosy w skomplikowany kok tuż nad karkiem. To jedna ze zmian, jakie spowodowała moja ucieczka. Nie byłam już panienką. Nie wypadało mi nosić warkocza. Następną był napar Emy. Nie wypiję go bezmyślnie. Jestem dorosła. Jak długo jeszcze matka zamierza mnie chronić? I przed czym?! Teraz to ja powinnam ochronić siebie i dziecko przed nią, Emą Huczmiran, która uzurpuje sobie prawo do orzekania, co jest dobre, a co złe. Kiedy Marta, bo tak przedstawiła się służąca, skończyła moją poranną toaletę, zabrała się do ścielenia łóżka, ja zaś otworzyłam drzwi pokoju, przekroczyłam próg i zatrzymałam się przy schodach, chwytając kurczowo poręcz. Poczułam zawrót głowy. Z dołu usłyszałam głos Lucyny besztającej lokaja za niedokładnie wypastowane buty. Usłyszałam delikatny głosik Klary, córki Erwiny, która na końcu korytarza, w swoim pokoju nuciła piosenkę, zapewne usypiając lalki. Zamknęłam na moment oczy, by zebrać siły. Zapach eukaliptusa i werbeny zatańczył wokół mnie wesoło. Poczułam się nieco lepiej. Zdjęłam rękę z poręczy i pewnym krokiem zaczęłam schodzić po schodach.

– No, ale cóż to za zachowanie! – krzyknęła Lucyna oburzona, siedząc wygodnie na fotelu w kącie dużego salonu. – Zniszczyć rzeźbę Mickiewicza! Cóż z tego, że był jej autorem! Wszakże zgłosił ją na konkurs Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych i pokazał tłumom warszawiaków, a przecież wszyscy wiedzą, jak bardzo Warszawa kocha Mickiewicza! Pozwolił ludziom ją oglądać, chwalić i podziwiać, po czym na oczach tych samych ludzi po prostu rozbił ją młotkiem. Cóż za maniery! Co za dziki, nieokiełznany temperament! Takiego człowieka należałoby trzymać w zamknięciu i nie dopuszczać do porządnych obywateli!

– Tacy właśnie są artyści – westchnęła Erwina, trzymając w rękach filiżankę z herbatą. – Nieodpowiedzialni, bezmyślni i samolubni ludzie, których jedyną ambicją jest tylko i wyłącznie obnoszenie się z własnymi frustracjami i szokowanie reszty społeczeństwa. – Westchnęła po raz drugi. – Po cóż szukać daleko? Choćby ten cały Kryspin Sroczyński. Rozkochał w sobie naiwną Lindę, a potem po prostu ją porzucił. Bez słowa wyjaśnienia! Poświęciła dla niego wszystko, co miała, a po roku pan poeta stwierdził najwyraźniej pomiędzy jednym wierszem a drugim, że biedna Linda nie mieści się w jego artystycznej wizji, i zostawił ją jak dziurawy but, z którego nie będzie już żadnego pożytku. – Zamilkła na chwilę i wyszeptała ze zgrozą w głosie: – Żeby tylko gorszego skandalu z tego nie było…

– O to się nie martw, moja droga – zapewniła ją Lucyna. – Ema wszystkim się zajęła…

Weszłam do pokoju z wysoko podniesioną głową i dumną miną, jaką od małego matka kazała mi ćwiczyć przed lustrem, wpajając, że Huczmiranki nigdy nie okazują słabości.

– Witajcie – powiedziałam spokojnie i bez radości, jaka powinna towarzyszyć spotkaniu siostry i babki po długiej nieobecności. Zmusiłam się do lekkiego uśmiechu, udając, że nie mam pojęcia, o czym przed chwilą rozmawiały.

Lucyna podniosła się z fotela, podeszła do mnie i podała mi dłoń. Moja siostra Erwina skinęła mi łaskawie głową, jakby mój powrót skomplikował jej osobiste plany. Spodziewam się, że w pewnym sensie był to problem dla wszystkich. Erwina ma kilkuletnią córkę, którą w przyszłości będzie chciała wprowadzić na salony. Wciąż jest młoda, może jeszcze dobrze wyjść za mąż za jakiegoś majętnego wdowca, a nawet urodzić drugą córkę. Od kiedy pamiętam, Ema całą swoją uwagę skupiała na właściwych manierach i utrzymaniu pozycji w towarzystwie. To jej wysiłkom zawdzięczamy, że po śmierci hrabiego Różanieckiego naszą rodzinę nadal zapraszano na podwieczorki i bale do domów kilku warszawskich arystokratów. Z czasem w ślad za nimi poszli inni i dziś nikt już nie pamięta, że hrabina Ema Różaniecka była kiedyś tylko kelnerką. Obecnie uważano ją już tylko za wielką damę i przyjaźniła się z najbogatszymi damami. W takiej sytuacji powrót córki porzuconej przez kochanka, i do tego poetę, to poważna przeszkoda w utrzymaniu statusu, znalezieniu męża dla młodszej córki i wprowadzeniu wnuczki do śmietanki towarzyskiej. Jednak wciąż należałam do tego rodu. Nawet Ema musiała o tym pamiętać.

– Witaj, moja droga – powiedziała w końcu Erwina i posadziła mnie na miękkiej sofie. Ruszyła do stolika kawowego, by przygotować mi herbatę, ale w ostatniej chwili się rozmyśliła i usiadła w swoim fotelu. Szczerze mówiąc, straszliwie zgłodniałam. Wróciłam poprzedniego dnia późnym wieczorem, a kiedy się obudziłam, było już południe; wygląda na to, że musiałam czekać do obiadu, żeby coś zjeść. W tym domu zawsze wydawano posiłki o odpowiednich porach.

– Właśnie rozmawiałyśmy o tym rzeźbiarzu, Antonim Kurzawie… nie masz pojęcia, na co sobie pozwolił…

– Wiem, o czym rozmawiałyście. – Spojrzałam na siostrę ostro, a ona tylko rozłożyła ręce i przewróciła oczami, jakby chciała powiedzieć: „Sama jesteś sobie winna”.

– Moja droga – zwróciła się do mnie babka i choć nie słyszałam w jej głosie srogości, to nie było w nim także ciepła. – Dziś wieczorem zwołamy zjazd rodzinny. Musisz prosić o wybaczenie, jeśli nie chcesz zostać wykluczona za to, czego się dopuściłaś. Nie zostałaś jeszcze wykluczona. Zachowałaś się… – Jej policzki nagle poczerwieniały, ale szybko się opanowała: – …bardzo nierozsądnie, ale na pewno o tym wiesz, skoro w końcu się opamiętałaś. Musimy wspólnie zastanowić się, co z tobą teraz zrobić. Jak wytłumaczyć tę… sprawę znajomym i w jaki sposób wprowadzić cię ponownie do towarzystwa? Niestety, konsekwencje twojej lekkomyślności ponosimy my wszystkie. Mam nadzieję, że przynajmniej z tego zdajesz sobie sprawę. Twój wybryk mógł nas kosztować utratę pozycji, majątku… wszystkiego. Nie mogę uwierzyć, że właśnie ty zachowałaś się tak nierozsądnie.

– Oczywiście, rozumiem. – Spuściłam pokornie wzrok. To nie był czas na dyskusje.

– Wypiłaś napar, który przygotowała Ema? – zapytała już nieco ostrzejszym tonem.

Podniosłam głowę i spojrzałam jej prosto w oczy.

– Tak – przyznałam bez wahania.

– To dobrze. Dzięki niemu szybciej odzyskasz siły, a i my staniemy się wtedy mocniejsze. Dziś jedziemy na wieczorek filantropijny, potem na bal do hrabiny Księżopolskiej, zapewne ją pamiętasz? Była na tyle łaskawa, że wyraziła zgodę również na twoje przybycie. Mam nadzieję, że tym razem nas nie zawiedziesz. Czas, żebyś się ustatkowała i zaczęła przynosić rodzinie korzyści. Chroniłyśmy cię, bo sądziłyśmy, że odziedziczyłaś dar po Lucynie. To byłoby bardzo dobre dla naszego rodu i wymagałoby pewnych szczególnych przygotowań. Jednak właściwie mamy już pewność, że nie zostaniesz alchemiczką. W związku z tym nie można dłużej zwlekać. Masz już swoje lata, a teraz, po tym twoim… wybryku, jeszcze trudniej będzie znaleźć dla ciebie odpowiedniego kandydata. Dlatego właśnie spodziewam się, że już od dzisiejszego wieczoru skoncentrujesz wszystkie swoje siły i moce na zjednaniu sobie mężczyzny, którego ci wskażę. Czy to jest dla ciebie całkowicie jasne?

– Tak – odparłam głucho, zerkając na złośliwy uśmieszek mojej siostry.

– Pamiętaj o Erwinie, która też planuje jeszcze wyjść za mąż. A także o małej Klarze, która dopiero będzie brylować na salonach.

– Rozumiem. – Kiwnęłam głową i wstałam. – Pójdę teraz… trochę odpocząć.

Lucyna gestem wyraziła przyzwolenie.

– Dobrze, ale liczę na to, że twoje… zmęczenie to tylko i wyłącznie skutek długiej podróży, nic poza tym, prawda? – Mierzyła mnie uważnym, zimnym spojrzeniem.

– Tak sądzę… – rzekłam, nie wiedząc, co odpowiedzieć, żeby nie skłamać, bo przecież prawda i tak za kilka tygodni wyjdzie na jaw.

– To znaczy, że nie jesteś pewna?

Przez chwilę zastanawiałam się, jak to rozegrać. W spojrzeniu Lucyny zobaczyłam nie tylko niepokój, lecz także groźbę. Jeśli pozwolę sobie choćby na cień wątpliwości, nie dadzą mi spokoju. Będę musiała pić napary Emy w ich obecności. Nie wypuszczą mnie z domu, dopóki nie zyskają pewności, że poroniłam. Zbyt wiele miały do stracenia. Pozycja rodu stanowiła ich największe osiągnięcie. Dużo dla niej poświęciły i były gotowe poświęcić jeszcze więcej. Nie mogłam ryzykować.

– Jestem pewna, Lucyno. Nie ma żadnego problemu. Jestem dojrzałą kobietą i zapewniam cię, że wiedziałabym, gdybym była brzemienna. Nie musisz się tym martwić. Jeśli urodzę kiedyś dziecko, to tylko mężczyźnie, którego mi wybierzesz. Romantyczne historie mam już za sobą i nie zamierzam do tego wracać.

Odetchnęła z ulgą.

– Miło to słyszeć. Jednak dla pewności jeszcze przez trzy dni będziesz piła napary Emy, dobrze?

– Oczywiście.

– A teraz idź na górę i nabierz sił przed wieczornym przyjęciem.

Wyszłam z pokoju, ale zamiast na schody, skierowałam się w stronę kuchni. Na chwilę przystanęłam, by się uspokoić i pohamować mdłości, które pojawiły się od wypełniającego pokój zapachu imbiru.

– Ona coś ukrywa. – Usłyszałam nagle ściszony głos Lucyny. – Trzeba sięgnąć po bardziej sprawdzone środki. Musimy mieć pewność, że nie urodzi nam bękarta tego łachmyty. Wszedłszy do kuchni, nie mogłam powstrzymać wzruszenia. Było to moje ulubione miejsce w całym domu. Tu rządziła gruba kucharka Ksenia, a mama i babka rzadko zaglądały, bo wnętrze zbyt boleśnie przypominało im, skąd pochodzą. Dlatego kuchnia, jako jedyne pomieszczenie w domu, zawsze była hałaśliwa, wesoła i pełna ciekawostek. Na ścianach wisiały patelnie i garnki, na długim, drewnianym stole noszącym ślady wieloletniego przyrządzania na nim potraw, zawsze stał mały dzbanuszek z kwiatkami, nad drzwiami zaś wisiały niewielkie obrazki przedstawiające zwierzęta. Kiedy stałam teraz na progu, przez moment miałam wrażenie, że jestem w innym domu, gdzie rodzina witałaby mnie z radością i współczuciem, gdzie mogłabym się zwierzyć siostrze i szukać pocieszenia u matki. Ksenia mieszała w wielkim garnku coś, co pachniało wyśmienicie. Gdy wyczuła czyjąś obecność, odwróciła się z chochlą w potężnej dłoni i krzyknęła jednocześnie ze strachu i radości.

– Moja dziecina! – Podeszła do mnie i przytuliła z całych sił, a kiedy zwolniła uścisk, posadziła mnie na krześle przy stole i wyjęła z kredensu talerz. Ukroiła dwie potężne kromki chleba, posmarowała masłem i nalała do głębokiego talerza parującą, gęstą zupę.

– Nie dali ci nic jeść – prychnęła pogardliwie, kiwając głową w stronę salonu. – Moje biedactwo. Po takiej podróży i tylu przeżyciach kazać ci czekać na obiad! Powiedziałam jaśnie pani, że przygotuję ci drugie śniadanie, ale uznała, że to byłoby niestosowne. – Przewróciła oczami, dając jasno do zrozumienia, co o tym myśli.

Kiedy zapachy świeżo ugotowanej zupy, chrupiącego chleba i świeżego masła dotarły do mnie, poczułam, że żołądek kurczy mi się boleśnie, a uczucie głodu niemal zapiera dech w piersiach.

– No, jedz, dziecko. Musisz odzyskać siły. – Ksenia pogłaskała mnie po głowie. W geście obcej kobiety odnalazłam więcej czułości niż w powitaniu, które przed chwilą zgotowała mi rodzina.

Zupa była wyśmienita. Pachnąca, pożywna i bardzo gorąca. Pochłonęłam ją w mgnieniu oka, a kiedy po chwili odstawiłam pusty talerz i przełknęłam ostatni kęs chleba, Ksenia spojrzała na mnie zdumiona.

– Czyś ty, dziewczyno, przez ten rok nic nie jadała? – zapytała przerażona.

Spojrzałam na nią i zdecydowałam się w tej samej chwili. Jeśli komukolwiek w domu mogłam zaufać, to tylko jej. Zrozumiała. Usiadła przy dużym drewnianym stole i spojrzała mi prosto w oczy.

– Potrzebuję kogoś zaufanego, kto zaniesie wiadomość w pewne miejsce i przyniesie mi odpowiedź. To musi być ktoś bardzo dyskretny. Sprawa jest bardzo ważna.

Ksenia kiwnęła głową.

– W co ty się wpakowałaś, dziewczynko?

– Nie robię nic złego. Muszę tylko… o coś zapytać.

– Zapytać? Jesteś blada jak ściana. Pochłonęłaś taką porcję jedzenia, której dwumetrowy chłop nie dałby rady. Ja już o nic więcej nie muszę pytać. Wszystko wiem. Za długo żyję na tym świecie, żeby nie rozpoznać kobiety…

– Ciii. – Położyłam palec na ustach. – Nikomu. Nic. Rozumiesz?

Ksenia tylko kiwnęła głową.

– Możesz mi pomóc?

Zastanowiła się przez chwilę, szukając w myślach odpowiedniej osoby.

– Moja siostrzenica przychodzi tu w każdy piątek. Przynosi warzywa i owoce ze sklepu mojej siostry.

– Można jej ufać?

– Ma dwanaście lat, nigdy nie rozmawiała z jaśnie panią ani jej z bliska nie widziała. Nawet jakby chciała, nie będzie miała okazji, żeby coś powiedzieć. Poza tym ona nie umie czytać.

Kiwnęłam głową.

– Dobrze. Jutro jest piątek. Przekażę ci rano wiadomość. Niech dostarczy ją jak najszybciej pod wskazany adres i koniecznie przyniesie odpowiedź. Dostanie za to rubla, ale zapłacisz jej, dopiero gdy wróci z odpowiedzią.

Ksenia spojrzała na mnie z oburzeniem i chciała zaprotestować, jednak gestem dałam jej znać, że nie chcę żadnych dyskusji. Zastanowiłam się przez chwilę, ale decyzję podjęłam szybko.

– Gdzie ona mieszka?

– Na Powiślu.

– Dobrze – powiedziałam i pomyślałam o czymś. – Może nam być potrzebne miejsce, gdzie nie będą mnie szukać. – Spojrzałam kucharce w oczy. – Wiesz… na później. Dobrze zapłacę twojej siostrze za pomoc.

Ksenia skinęła głową, a ja ucałowałam ją w policzek.

– A zatem wszystko mamy ustalone.

Daria

Warszawa, 1963 rok

Kiedy wyszłam za bramę uniwersytetu, poczułam, że słońce naprawdę mocno już grzeje. Zdjęłam żakiecik i wyjęłam kilka spinek z koczka, uwalniając długie, ciemne włosy. Kazimierz lubił, gdy były rozpuszczone, choć to wbrew dzisiejszej modzie. Wygładziłam moją nową, bajecznie rozkloszowaną spódnicę, którą zaledwie wczoraj odebrałam od krawcowej. Strzepnęłam okruszek z białej bluzki z moimi ukochanymi bufiastymi rękawami. Przejrzałam się w najbliższej szybie wystawy sklepowej. Lekko poszczypałam policzki, by nadać im rumieńców. Odrobinka zapachu jabłek i miodu nie może mi przecież zaszkodzić. Delikatnie musnęłam usta różową szminką, uśmiechnęłam się, wysłałam własnemu odbiciu całusa i pobiegłam w stronę Nowego Światu, gdzie czekała już taksówka. Lśniąca czarna warszawa stała zaparkowana tuż za skrzyżowaniem ze Świętokrzyską. Wskoczyłam na przednie siedzenie i od razu poczułam na policzku pocałunek. Za chwilę drugi na szyi, trzeci na karku, a czwarty na ustach. Jego dłoń niecierpliwie próbowała uporać się z guziczkami mojej białej bluzki i przez moment pomyślałam, że wariat pogniecie mi bufiaste rękawy, ale ta myśl tylko mnie rozbawiła. Kazimierz całował łapczywie, jakbyśmy nie widzieli się przez kilka lat, nie zaledwie kilka godzin. Cudownie było mieć go tak blisko, czuć zapach jego wody kolońskiej i słuchać szeptanych do ucha gorących zapewnień, że kocha mnie do szaleństwa. Nagle, tuż obok rozległ się głośny dźwięk klaksonu.

– Jedziesz, cierpiarzu, czy śpisz?

Kazimierz momentalnie odskoczył ode mnie i wyjrzał przez otwarte okno samochodu.

– A ty co, cwaniaczku?! Do warszawskiego taksówkarza podskakujesz?! Chono za budę, przegnij się dwa razy, łańcuchem po plecach szarpany czereśniaku!

Uśmiechnęłam się, dumna z mojego wojownika, a on natychmiast nacisnął pedał gazu i z piskiem opon ruszyliśmy Nowym Światem. Skręciliśmy w Aleje Jerozolimskie i wyjechaliśmy wprost na Pałac Kultury i Nauki. Jak zawsze zaparło mi dech w piersiach na widok tego niezwykłego budynku, na tle ruin, których nadal było jeszcze bardzo dużo. Kazimierz zwolnił, żebym mogła się lepiej przyjrzeć mojemu nowemu ulubionemu miejscu w mieście. Potem szybko skręcił i ruszył w kierunku Ogrodu Saskiego.

– Jeździsz jak wariant – powiedziałam z udawaną przyganą i pocałowałam go w policzek.

– Bo zwariowałem. Na twoim punkcie, słodziutka.

Zachichotałam.

– Muszę być dzisiaj wcześniej w domu. Marina mówi, że będziemy mieć jakichś ważnych gości.

Spojrzał na mnie zaniepokojony, ja zaś roześmiałam się głośno.

– Nie martw się. To nie to, co myślisz. Ona wie, że dla mnie liczysz się tylko ty. Powiedziałam jej jasno i wyraźnie, że nie zgodzę się na żadnego kawalera, którego przyprowadzi do domu. Mam już prawie osiemnaście lat i musi się w końcu zacząć liczyć z moim zdaniem. – Nachyliłam się i szepnęłam mu do ucha: – Jestem tylko twoja.

Zobaczyłam, jak delikatnie się rumieni. Uśmiechnął się i spojrzał wygłodniały, jakby pięć minut bez dotykania mnie sprawiało mu prawdziwy ból. Nagle jednak spochmurniał.

– A co z tymi braćmi z piekła rodem?

– O kim mówisz? – spytałam, udając zaskoczenie.

Lubiłam, kiedy był o mnie taki zazdrosny.

– Dobrze wiesz, o kim mówię – mruknął niezadowolony, że jego zdenerwowanie sprawiło mi przyjemność. – Pyszałkowaty Kosma Kaczat! Widziałem, jak na ciebie patrzył. A ten jego przemądrzały braciszek, też nie lepszy.

– Igor? – zaśmiałam się lekceważąco. – Daj spokój. To tylko kolega. Razem studiujemy, nasze rodziny znają się od lat. Nie musisz się nim martwić.

– Ale twoja matka wolałaby, żebyś spotykała się z Kaczatem niż ze zwykłym taksówkarzem.

– Ach, Marina ma oczywiście swoje plany, ale nie zamierzam się nimi przejmować.

– Już dawno chciałem cię zapytać… dlaczego mówisz do niej po imieniu? Przecież to twoja matka.

Wzruszyłam ramionami, zastanawiając się, ile mogę mu powiedzieć.

– Taką mamy rodzinną tradycję… – Uśmiechnęłam się, a kiedy zobaczyłam, że jego to nie śmieszy, spoważniałam. – U mnie w rodzinie mówimy do siebie po imieniu, od zawsze. Tak samo Marina zwracała się do swojej matki Sabiny, a ona do swojej matki Juty. Dzięki temu dobrze się orientuję w naszym drzewie genealogicznym… – zażartowałam, ale szybko się opanowałam. – Jesteśmy trochę… nietypową rodziną. Los chciał, że Huczmiranki zawsze musiały radzić sobie same. Mężowie szybko umierali albo opuszczali nas dla innych kobiet, więc nie miałyśmy głowy do sentymentalnych słówek. Jak mówi Marina, imiona są po to, żeby ich używać.

Kazimierz patrzył na mnie przez chwilę, nie kryjąc zdziwienia, ale nic nie powiedział. Chrząknął, pokręcił głową z niedowierzaniem i zaparkował auto na Królewskiej. Sięgnęłam do klamki, lecz złapał mnie za rękę i spojrzał w oczy.

– Mówisz poważnie? – spytał cicho. – Liczę się tylko ja? Inni faceci to tylko żart? Nie dręcz mnie dłużej. Powiedz, jak jest? Kosma i Igor Kaczat? I jeszcze ten ponurak… Ksawery Bergon, ostatnio na prywatce wodził za tobą maślanym wzrokiem.

– Ksawery?! – roześmiałam się szczerze. – To brat mojej przyjaciółki. Poznałeś ją ostatnio u mnie. Modesta Bergon. Takie długie, czarne włosy. Bardzo ładna.

– Dla mnie tylko ty jesteś bardzo ładna. – Wyszczerzył zęby w uśmiechu, ale szybko go powściągnął. – Dario, musisz wiedzieć, że dla mnie to coś bardzo poważnego, więc jeśli… jeśli dla ciebie nie, wolałbym to wiedzieć teraz.

Popatrzyłam mu w oczy. Wydawały się takie niebieskie. Przez chwilę pomyślałam, że ludzie czasem są bardziej niezwykli niż my. Kazimierz był idealny. Piękny, młody, zabawny, beztroski. Zupełnie taki sam jak ja. I kochał mnie najmocniej na świecie. Widziałam to wyraźnie. Zapach wina i tytoniu dyskretnie wkradł się pomiędzy nas, jakby próbował nie dopuścić do tego, co nieuniknione. Uśmiechnęłam się jednym ze swoich najlepszych uśmiechów. Zobaczyłam, że lekko się zarumienił. Był taki słodki. I mój. Tylko mój. Nachyliwszy się, pocałowałam go w usta. Oddał mi pocałunek łapczywie i gwałtownie, jakby miał być naszym ostatnim, a przecież dopiero zaczynaliśmy długie, szczęśliwe wspólne życie.

– Teraz już wiesz? – zapytałam, kiedy w końcu uwolniłam się z jego uścisku. – Dla mnie nie ma i nie będzie innego mężczyzny. Liczysz się tylko ty. Kocham cię. Na zawsze. – Pocałowałam go znowu, tym razem lekko i delikatnie. W usta, potem w nos i czoło. W końcu parsknął śmiechem, przytulił mnie i wyszliśmy z samochodu, żeby pospacerować po Ogrodzie Saskim.

Warszawa była taka niezwykła. Uparta i pewna siebie. Podnosiła się z ruin, przekonana, że śmierć nie jest jej pisana. Powoli, ale konsekwentnie rosła i śmiała się w twarz tym, którzy twierdzili, że tego miejsca już nie ma na mapie. Warszawiacy to najbardziej uparci ludzie na świecie. Po zakończeniu wojny, siedząc na dachach przepełnionych pociągów, wracali do swojego miasta, ono nadal żyło, choć było poranione jak żołnierz na pierwszej linii frontu. Dlatego tak ją kochałam. Kiedy szłam, wsparta na ramieniu ukochanego mężczyzny, cieszyłam się, że właśnie ona jest świadkiem mojego szczęścia. Ludzie zaczynali wszystko od nowa, właśnie tu, pomiędzy ruinami rodziły się miłość i przyjaźń, napełniające miasto siłą i wiarą w siebie.

Kazimierz zatrzymał się przy budce i kupił dwa lody Bambino. Od dziecka lubiłam śmietankowe, ale dopóki nie poznałam Kazimierza, rzadko je jadłam. Marina nie lubiła wydawać pieniędzy na zbytki, uznając, że powinnyśmy się skupić na pracy, by za wszelką cenę przywrócić naszej rodzinie przedwojenną świetność. Każde spotkanie z Kazimierzem było dla mnie świętem, podczas którego spełniały się wszystkie moje zachcianki. Ukochany objął mnie w talii i szliśmy przytuleni przez park, potem Marszałkowską, aż do Świętokrzyskiej, gdzie na rogu powstała nowa kawiarnia Hortex. Spojrzał na mnie pytająco i po chwili już szarmancko otwierał przede mną drzwi. Kawa z mlekiem, dyskretne pocałunki, bita śmietana z bakaliami i szeptane do ucha komplementy… Kiedy znowu wyszliśmy na ulicę, jak zawsze musiałam obejrzeć pałac z bliska. Podeszliśmy więc i poczułam dreszcz na plecach, patrząc na tę wysoką, strzelistą budowlę. Nadal nie mogłam się przyzwyczaić, że centralnym punktem miasta jest teraz ten niezwykły budynek. Musiałam wracać do domu, a Kazimierz do pracy. Jednak zanim ruszyliśmy do samochodu, przytrzymał mnie za rękę i mocno przyciągnął do siebie.

– Chciałem, żeby było bardziej uroczyście, ale trochę się bałem, że możesz się zakrztusić lodami, kiedy to zobaczysz.

Parsknęłam krótkim śmiechem, patrząc na niego z ciekawością.

– O co chodzi?

Kiwnął głową w stronę pałacu.

– Lubisz to miejsce, więc uznałem, że to dobry pomysł…

– Kazik, co ty knujesz?! – Udawałam, że się na niego złoszczę.

Wyjął z kieszeni spodni pudełeczko i otworzył je. Spojrzałam na mały, srebrny pierścionek z niewielkim czerwonym oczkiem.

– Co to jest? – spytałam ze zdumieniem.

– Wiem, że powinien być złoty z brylantem i kiedyś ci taki kupię, ale na razie…

– Co ty…? – szepnęłam bezradnie, patrząc oszołomiona, jak klęka przede mną na kolana.

– Dario Huczmiran, czy zostaniesz moją żoną?

* * *

Kiedy przekręcałam klucz w zamku mieszkania na Żurawiej, czułam, jak radość rozsadza mnie od środka. Pierścionek z czerwonym oczkiem dumnie błyszczał na moim serdecznym palcu, a ja nie potrafiłam się opanować, żeby co chwila na niego nie zerkać, oblewając się przy tym rumieńcem.

Marina czekała na mnie w salonie. Miała na sobie jedną ze swoich ołówkowych, długich spódnic i amarantową bluzkę, w której było jej bardzo do twarzy, choć wolałam nie pytać, jakim sposobem udało jej się zdobyć materiał w takim kolorze. Siedziała przy stole, lecz kiedy weszłam, szybko do mnie podeszła. Mimo trzydziestu pięciu lat wyglądała na niewiele starszą ode mnie. Nadal miała świetną figurę, a długie, kasztanowe włosy spinała w duży kok, co bardzo ją odmładzało. Od razu dostrzegła moje wzruszenie. Złapała mnie za ręce i spojrzała prosto w oczy.

– Cokolwiek się stało, uspokój się i opanuj emocje. To bardzo ważny moment dla naszej rodziny. Dzisiaj po raz pierwszy od wielu lat odbędzie się zjazd rodzinny. Zdejmij z siebie to niestosowne ubranie i włóż coś odpowiedniejszego.

– Zjazd? – Nigdy nie uczestniczyłam w czymś takim, obie z Miladą znałyśmy je tylko z opowiadań matki. Ostatni odbył się pod koniec sierpnia 1939 roku, gdy obu nas nie było jeszcze na świecie, od tamtej pory nikt już nie zwoływał zjazdów i sądziłam, że to raczej rodzinna legenda niż prawdziwe wydarzenie. – Co się stało? – spytałam zaniepokojona.

Marina ścisnęła moje dłonie, żeby mnie uspokoić i dodać otuchy.

– Spóźniłaś się – powiedziała ostro i zaraz dodała łagodniejszym tonem: – Wszystko w porządku. Za chwilę przyjdzie ktoś ważny. Nasza rodzina, zniszczona przez wojnę, nareszcie ma szansę się odbudować. Nie jesteśmy już same, rozumiesz? Odnalazłam przez Polski Czerwony Krzyż Melisę.

Jej głos zadrżał ze wzruszenia. Nigdy wcześniej nie widziałam jej w takim stanie.

– Kim jest Melisa?

– Nic nie pamiętasz! – mruknęła niezadowolona. – Ona… zastępowała mi matkę. Wychowała mnie. Była kuzynką Sabiny i bardzo ją… w każdym razie… to ktoś ważny. Idź się przygotować i włóż tę ciemną…

Przerwała nagle, wyczuwając na moim palcu coś, czego nie powinno tam być.

– A co to jest?! – spytała nagle ostro, gdy uwolniła moją dłoń. – W takich czasach marnujesz pieniądze na kupno biżuterii? I do tego tandetnej! Mam jeszcze kilka pierścionków po mojej babce Jucie, ale nie sądzę, żeby była odpowiednia pora na takie zbytki.

Kątem oka zobaczyłam, że do pokoju wślizgnęła się cicha i niezauważalna jak cień moja młodsza siostra Milada. Usiadła w ciemnym rogu, w fotelu, z którego prawie w ogóle nie było jej widać. Uśmiechnęłam się do niej, czekając, aż matka skończy zbyt długą tyradę.

– Poza tym co za tandetny wyrób! Zdejmij to, zanim przyjdą. Nie mogą pomyśleć, że aż tak bardzo z nami źle. Wojna skończyła się osiemnaście lat temu i przez ten czas robiłyśmy wszystko, by, tak jak to cierpiące miasto, podnieść się z ruin. I niech nikt nie waży się temu zaprzeczać!

– Mamo! – próbowałam jej przerwać, żeby wyjaśnić, w jak wielkim jest błędzie.

– Po pierwsze, nie podnoś głosu, to całkowicie zbyteczne. Po drugie, nie zwracaj się do mnie w ten sposób. Wiesz przecież, jak mam na imię.

– Marino… – poprawiłam się szybko – pozwól mi wytłumaczyć.

– Nie teraz. Za chwilę tu będą. Idź się przebrać i zdejmij z palca to paskudztwo.

W tej chwili ktoś zastukał do drzwi. Marina zbladła i zdegustowana obrzuciła mnie zimnym wzrokiem. Schowałam rękę z pierścionkiem za siebie i spojrzałam na nią z uporem. Nagle w przedpokoju pojawiła się wyprostowana Milada; elegancka, z idealnie zaplecionym warkoczem stanęła obok Mariny, omijając mnie wzrokiem. Szybko upięłam włosy i skręciłam je w prowizoryczny koczek, podobny do tego, który nosiła Marina. Matka tylko pokiwała głową z politowaniem, westchnęła ciężko i ruszyła do drzwi, przywołując na twarz uprzejmy uśmiech.

Kiedy otworzyła drzwi, wychyliłam się z ciekawości, żeby zobaczyć, kim jest ta ważna Huczmiranka. Milada, która miała prawie czternaście lat, zganiła mnie ostrym spojrzeniem i złapała za łokieć, bym stanęła obok niej w nienagannym szyku.

Kiedy weszła do przedpokoju, poczułam mieszankę bardzo intensywnych i ciężkich zapachów. Miała wąskie usta i odrobinę za blisko osadzone, brązowe oczy. Rozglądała się czujnie, jakby chciała sprawdzić, czy znalazła się we właściwym miejscu. Zerknęłam na Miladę. Patrzyła z przyklejonym do twarzy powitalnym uśmiechem. Parsknęłam, bo dzisiaj wszystko wyjątkowo mnie śmieszyło, a rozpierające szczęście nie pozwalało długo ustać w miejscu. Starsza kobieta spojrzała na mnie czujnie i odruchowo przygładziła włosy zaplecione w warkocz zwinięty z tyłu głowy.

– To moje córki. – Marina podeszła do nas. – Starsza, Daria, i młodsza – Milada.

Dygnęłyśmy niemal równocześnie.

– Dziewczynki, to jest Melisa Huczmiran. – Wskazała na starszą kobietę. – Moja… opiekunka – powiedziała miękko z lekkim drżeniem głosu, a przedstawiana kobieta lekko się uśmiechnęła.

– Moja prababka Linda i babka Melisy, Erwina, były siostrami, ale o tym na pewno wiecie – dodała Marina.

Kiwnęłyśmy głowami, jakby sprawa była oczywista, choć niezbyt dobrze orientowałam się w koligacjach. Sprawy rodzinne nigdy specjalnie mnie nie zajmowały. Te wszystkie nieszczęśliwe wypadki… Zawsze wdowy lub porzucone matki z maleńkimi dziećmi. Historia rodu przygnębiała, a ja miałam zamiar być szczęśliwa i zakochana do późnej starości.

– Zapraszamy do salonu – odezwała się znowu Marina z widoczną tremą.

Kobiety sztywnym krokiem przeszły do największego z naszych pokoi. Kiedy przekroczyły próg, Melisa odezwała się w końcu zachrypłym głosem.

– Bardzo tu ładnie, Marino. – W słowach rozbrzmiały ciepło i szczerość, a tego z pewnością się nie spodziewałam. – Masz doprawdy świetny gust.

Matka tylko wskazała im długi stół, nakryty wiśniowym obrusem, którego do tej pory nigdy u nas nie widziałam. Na stole stały świece, butelka czerwonego wina i pięć kieliszków. Zdumiona zerknęłam na Marinę, która widocznie zamierzała podać alkohol Miladzie, ale posłała mi tylko ostrzegawcze spojrzenie, więc nie odważyłam się odezwać.

Bez słowa wyjaśnienia, jakbyśmy robiły to od lat, usiadłyśmy przy stole. Zdziwiłam się, że to Melisa zajęła miejsce u szczytu stołu, a Marina po jej prawej ręce. Ja usiadłam obok matki, a obok mnie Milada.

– Melisa będzie przewodniczyła naszemu zjazdowi – wyjaśniła Marina, patrząc na mnie i Miladę ze spokojem.

– A co to znaczy? – spytałam, choć czułam, że to nie najlepszy moment na pytania.

– Jest starszą córką starszej córki – wytłumaczyła matka zniecierpliwionym tonem. A więc ma prawo przewodzić naszemu rodowi.

– Jednak nie zamierzam, Marino – odezwała się nagle Melisa. – Nigdy nie miałam ambicji, żeby stanąć na czele rodu, i to się nie zmieniło. Nasz ród już ma Przewodniczkę, i to ty nią jesteś. Byłaś w rodowym gnieździe przez całą wojnę. Nie uciekłaś tak jak ja. Widziałaś, jak zginęły Juta i Erwina. Nauczyłam cię wszystkiego, co mogłam. Z nas dwóch ty jesteś bardziej godna tego zaszczytu i w większej mierze nań zasługujesz.

– Ależ co ty mówisz…?

– Dość – przerwała jej zdecydowanie Melisa, podnosząc prawą rękę. – Jako córka starszej, pierwsza w kolejności do honoru Przewodniczki Rodu, z całą świadomością i wiarą przekazuję przewodnictwo nad rodem Marinie Huczmiran, córce Sabiny, wnuczce Juty i prawnuczce samej Lindy Huczmiran. Niech tak się stanie.

Uwolniła swój zapach, który momentalnie owiał każdą z nas silnym podmuchem. Marina tylko pochyliła głowę i zajęła miejsce u szczytu stołu. Wtedy również my zmieniłyśmy miejsca. Marina wskazała mi krzesło po swojej prawej ręce, a za mną usiadła Milada. Patrzyłam na te wszystkie zabiegi z mieszaniną fascynacji i rozbawienia. Czułam się jak aktorka na próbie generalnej tuż przed premierą. Scenografia przygotowana, kostiumy też, jeszcze tylko trzeba powtórzyć, gdzie kto ma stanąć, zanim kurtyna pójdzie w górę.

– Po latach poniewierki i tułaczki – powiedziała nagle Marina drżącym z emocji i wzruszenia głosem – podczas których straciłyśmy matki, siostry, córki i kuzynki, znowu jesteśmy razem. Ród Huczmiran przetrwał wojnę i przetrwa każdy inny kataklizm. Jesteśmy silne, dumne i nigdy się nie poddamy.

Podałyśmy sobie dłonie. Teraz miałam okazję, żeby lepiej przyjrzeć się naszemu gościowi.

W pokoju zrobiło się duszno od wirujących nad nami zapachów. Ciężkie zasłony sprawiały, że pomieszczenie było pogrążone w półmroku, mimo że za oknem świeciło słońce. Już miałam udać omdlenie, w której to sztuce doszłam do perfekcji podczas nudnych lekcji matematyki w gimnazjum, gdy Marina znowu przemówiła uroczystym tonem.

– Otwieram pierwszy po wojnie zjazd rodu Huczmiran. Będziemy opłakiwać przeszłość i z nadzieją patrzeć w przyszłość.

Nina

Warszawa, 2013 rok

Właśnie rozpoczął się mój drugi dzień po powrocie. Miałam tremę. Wczoraj spędziłam czas na wypakowywaniu rzeczy, robieniu prania, odkurzaniu i tak już odkurzonych podłóg i mebli. Dzięki tym prostym, codziennym czynnościom miałam wrażenie, że jestem bardzo zajęta i nie mam czasu na podejmowanie ważnych decyzji. Z mieszkania wyszłam tylko do najbliższego sklepu po jedzenie. Obiad składający się z trzech kanapek, kefiru i sałatki owocowej zjadłam na balkonie; kiedy nadeszła noc, odczułam ulgę, że mam to już za sobą, a jutro zacznę bez strachu i zdenerwowania. Oczywiście myliłam się. Nie mogłam odwlekać w nieskończoność decyzji, które już dawno powinnam podjąć. Dlatego kiedy tylko zjadłam skromne śniadanie, umyłam głowę i ubrałam się, ruszyłam w stronę drzwi. Wtedy zobaczyłam w przedpokoju, za drzwiami szafy ukryty w kącie mój biały rower cruiser. Serce podskoczyło mi do gardła. Ten sam, który dostałam od Darii z okazji ukończenia studiów. Babka musiała go przywieźć z naszego domu na Saskiej Kępie, kiedy dowiedziała się, że wracam. Od razu nabrałam ochoty na przejażdżkę. Choć kończył się sierpień, nadal było ciepło i słonecznie, więc włożyłam sandały, cienką bluzę i nacisnęłam klamkę. Zamierzałam odwiedzić moje dawne ulubione miejsca. Powspominać i trochę popłakać. To czasem pomaga równie dobrze jak mieszanka zapachu jabłek i miodu, choć ta ostatnia nie pozostawia śladu w postaci czerwonych oczu i nosa. Wyprowadziłam rower na ulicę i ruszyłam w kierunku Kruczej.

Po czterech godzinach jazdy byłam zmęczona, ale zadowolona. Sprawdziłam, jak zmieniły się moje ulubione zakątki: Francuska na Saskiej Kępie, park Skaryszewski, plac Zbawiciela i Ogród Saski, do którego na randki chodziła podobno już moja babka Daria, choć nie umiałam jej sobie wyobrazić w takiej sytuacji. Most Świętokrzyski, Wisła i tajemnicza Praga, po której biegałam z aparatem fotograficznym w czasach licealnych. Zobaczyłam, co nowego słychać w Śródmieściu. Jakie nowe kawiarnie powstały i co się dzieje w tych starych, w których miałam zwyczaj pić poranne i popołudniowe kawy. Zjadłam obiad w nowej restauracji, która z całą pewnością nie należała do mojej rodziny. Nie byłam jeszcze gotowa na spotkanie z kuzynkami. Na placu Trzech Krzyży wypiłam koktajl bananowy i ruszyłam dalej przez Nowy Świat, gdzie moja babka i prababka żyły podczas wojny. Ich mieszkanie mieściło się w jednym z sześciu budynków ocalałych podczas wojny i powstania. Marina zawsze powtarzała, że miała swoje sposoby, aby niemieckie bomby omijały dom jej rodziny, choć nieraz i one zawodziły, biorąc pod uwagę, jak bardzo nasza rodzina ucierpiała podczas walk. Przejechałam się Krakowskim Przedmieściem, minęłam bramę uniwersytetu, z którym wiązało się tyle miłych wspomnień. Kiedy w końcu dojechałam na Starówkę i minęłam Rynek Nowego Miasta, zmęczona usiadłam na skarpie, patrząc na ruchliwą Wisłostradę i spokojną, obojętną na wszelkie ludzkie zmartwienia rzekę. W lodziarni na Freta kupiłam lody miętowe i czekoladowe. Musiałam odpocząć i pomyśleć.

Byłam w nie najlepszym stanie. Dużo gorszym, niż przypuszczałam w chwili, gdy zdecydowałam się na powrót do domu. Wolność upija jak najmocniejszy alkohol. Żadnych zobowiązań. Krótkie znajomości, przelotne uśmiechy. Cały mój świat zmieścił się w niewielkiej torbie. Codziennie można budzić się w innym miejscu. Jeść śniadanie z innym facetem. Wolne kobiety przyciągają kłopoty i mężczyzn, którzy nie nadają się na mężów. Przez cały czas parłam do przodu na oślep, byle szybciej. Takie życie może wykończyć, ale tego się nie obawiałam. Nawet jeśli – co miałam do stracenia? Już nic cennego mi nie zostało. A życie? Cóż było warte bez ludzi, których się kochało? Ta szalona karuzela, na której wirowałam przez rok – co tydzień w innym mieście, z innym mężczyzną i w innym nastroju – zaczęła mnie przyciągać i fascynować. Mogłabym się w takim życiu zatracić, utonąć przeświadczona, że takie właśnie jest moje przeznaczenie, i naprawdę na zawsze o wszystkim innym zapomnieć. Może tak właśnie postąpiła moja matka? Teraz jest pewnie szczęśliwsza ode mnie. A ja, jak każdy podróżnik, po powrocie z długiej tułaczki pełnej ekscytujących przeżyć i wrażeń, nie mogłam znaleźć sobie miejsca w domu.

Lody kapały mi na spodnie, a ja bezmyślnie obserwowałam pędzące w dole samochody. Wiatr szarpał moimi długimi włosami na wszystkie strony. Co chwila zakrywały mi twarz, żeby za moment ruszyć w szaleńczym tańcu w przeciwną stronę. Drgnęłam. Dość tego. Wiedziałam już, od czego muszę zacząć. Wyjęłam z kieszeni telefon komórkowy i wcisnęłam odpowiedni numer.

– Iza? – zapytałam, kiedy usłyszałam w słuchawce znajomy głos.

– Tak. Kto mówi?

– Nina Huczmiran. Pamiętasz mnie jeszcze?

– Nina! Gdzie ty się podziewałaś? – zaśmiała się swoim zaraźliwym, ciepłym śmiechem i nie mogłam się nie uśmiechnąć.

– Wróciłam z… podróży, wczoraj w nocy. Mogłabym dzisiaj do ciebie przyjść?

– Cięcie czy farba? – zapytała rzeczowym głosem.

– Cięcie. Na krótko – powiedziałam zdecydowanie, czując dreszcz podekscytowania, że mój szalony pomysł nagle staje się rzeczywistością.

Iza przez chwilę milczała.

– Jesteś pewna? – doprecyzowała ostrożnie.

– Oczywiście – przytaknęłam zdecydowanie, nie pozwalając, żeby ogarnęły mnie wątpliwości.

– W porządku. Mam wolne jedno miejsce. Jestem w zakładzie na ulicy Andersa. Możesz być za pół godziny?

– Oczywiście.

– A co się stało?

– Chcę wszystko zmienić – odparłam, uśmiechając się do siebie, i się rozłączyłam.

Dokończyłam lody, wsiadłam na rower i ruszyłam w drogę powrotną. Jechałam szybko, nie dopuszczając do siebie wspomnień, które czyhały za każdym rogiem. Byłam zmęczona, oszołomiona i słaba, ale wiedziałam, że nie mogę nieustannie wracać do tamtej sprawy. Nie mnie pierwszą mąż porzucił, twierdząc, że nic już nas nie łączy. Takie rzeczy zdarzają się codziennie. Ludzie się zmieniają, chorują, umierają. Dzieci się gubią i czasami nigdy nie odnajdują drogi powrotnej do domu. To również się zdarza. Może nie codziennie, ale na pewno są ludzie, którzy przeszli przez to, co ja, i nadal sobie radzą. Nie powinnam wciąż katować się wspomnieniami i pytaniami, na które nigdy nie znajdę odpowiedzi. Jeśli chcę żyć, to muszę żyć. I tylko na tym się skoncentrować. To dobry i w miarę prosty plan. Zwyczajne, normalne życie. Drobne przyjemności: praca, spacer, kawa z mlekiem, ulubiony serial, który mnie rozśmieszy, i pogawędka z sąsiadem spotkanym przypadkowo na schodach. Jeśli uda mi się to osiągnąć, to będzie mój pierwszy, duży sukces. Wtedy może pójdę o krok dalej, ale jeszcze nie teraz. Przez most Śląsko-Dąbrowski dotarłam na plac Bankowy. Skręciłam w stronę Żoliborza, zbliżając się do salonu mojej znajomej. Nie miałam ochoty na rachunek sumienia. Nie teraz, kiedy zamierzałam zrobić coś, co z pewnością nie ucieszy Darii. Jednak tego właśnie potrzebowałam i miałam nadzieję, że to zrozumie. Oczywiście, jeżeli zdoła mi wybaczyć. Opuszczenie rodziny bez słowa wyjaśnienia na tak długo to bardzo poważne wykroczenie. Matka została za to wykluczona z naszego rodu. Z jakiegoś powodu mnie oszczędzono, ale z całą pewnością przyjdzie mi długo przepraszać. Jeszcze nigdy nie zwoływałam zjazdu rodu. Ten i wiele innych nieprzyjemnych obowiązków czekało mnie w najbliższej przyszłości. Jednak jeszcze nie teraz. Muszę najpierw odzyskać siły, ale wiem, że nie mogę zbyt długo zwlekać.

Czerwony szyld Strefy Cięcia widać było z daleka. Zostawiłam rower pod oknem. Pchnęłam drzwi i po chwili znalazłam się już w tym niewielkim, gwarnym, pełnym kobiet pomieszczeniu. Momentalnie przypomniałam sobie niezwykły klimat, jaki zawsze tu panował. Feeria zapachów, emocji i damskich głosów. Problemy, tajemnice, plotki i zwyczajne, nic nieznaczące pogawędki. Spojrzenia, uśmiechy i gesty, od których wibrowało powietrze. Wonie szamponów, odżywek i pianek mieszały się z zapachem perfum klientek. Szum suszarek, rozmowy i śmiechy, dzwoniący co chwila telefon. Zamieszanie i atmosfera wspólnoty ludzi, którzy dobrze wiedzą, że w tym wszystkim fryzura nie jest najważniejsza. Zanim usiadłam na fotelu przed dużym lustrem, łapczywie i głęboko nabrałam w płuca powietrza przesyconego zapachami i dobrymi emocjami. Aromat rumianku i mięty zawirował wokół mnie jak tajfun. Poczułam, że wypełniają mnie siła i pozytywne emocje. Stałam się silniejsza, a wątpliwości i rozterki, które jeszcze niedawno mną targały, pierzchły gdzieś w przestrzeń. Uśmiechnęłam się do Izy, która wesołym gestem zaprosiła mnie na fotel. Miała krótkie, jasne włosy, błyszczące nożyczki w dłoni i zawadiacki uśmiech na twarzy. Poczułam ciepło rozchodzące się po moim ciele, gdy patrzyła na mnie uśmiechnięta. Spojrzałam na nią z niedowierzaniem, które wzięła za brak zdecydowania w sprawie fryzury. Jednak ja po raz pierwszy tak mocno poczułam, że dobra energia, którą emanują ludzie, rzeczywiście jest nam potrzebna. Obezwładniające zmęczenie i przygnębienie, z którymi dziś rano podźwignęłam się z łóżka, powoli zaczynały mnie opuszczać. Dziwna słabość, którą czułam już od kilku miesięcy, nieśmiało zamieniała się w chęć do działania. To działo się bardzo powoli i zapewne będzie trwać jeszcze jakiś czas, zanim znowu stanę się dawną Niną, ale proces już się rozpoczął.

Czułam się lepiej, a kiedy zerknęłam w lustro, stwierdziłam, że lepiej też wyglądam. To nie było nic wielkiego. Cienie pod oczami odrobinę się rozjaśniły, policzki zaś lekko zarumieniły. Iza nadal patrzyła na mnie z wyczekiwaniem, a nożyczki w pół ruchu zawisły nad moją głową. Kilka razy przecięła nimi szybko powietrze, żeby zmobilizować mnie do podjęcia decyzji.

– To jak? Decydujesz się na poważną zmianę czy tylko odświeżamy końcówki? – spytała.

– Decyduję się na poważną zmianę – powiedziałam z przekonaniem, mając na myśli znacznie więcej niż tylko fryzurę.

Kiedy na podłogę upadło pierwsze pasmo włosów, pomyślałam, że nie polepszy to moich stosunków z Darią. Babka zawsze uważała, że powinnyśmy nosić długie włosy. To była jedna z zasad, których dla dobra rodziny nie powinno się łamać. Ale zapragnęłam zrobić coś tylko dla siebie, zapomnieć na chwilę o długiej liście zobowiązań. Kiedy po półgodzinie spojrzałam na dywan moich włosów, poczułam cień niepewności. Jednak popatrzyłam w lustro i szybko zrozumiałam, że to dobra decyzja. Zapach rumianku i mięty znowu zawirował wokół mnie, prawie niezauważalnie poruszając krótkimi kosmykami, sterczących teraz od żelu na wszystkie strony.

Wyszłam z zakładu, wsiadłam na rower i kiedy jechałam w stronę placu Bankowego, doszłam do wniosku, że mam ochotę na więcej…

Uznałam, że nowa fryzura wymaga odpowiedniej oprawy, więc prosto z salonu fryzjerskiego pojechałam do centrum handlowego, gdzie kupiłam kolczyki z koralowcem, do tego jeszcze zielony tusz do rzęs, kilka kolorowych ciuchów i sprzętów, których brakowało mi w mieszkaniu Darii – przede wszystkim toster, spieniacz do mleka i radio. Obiad zjadłam w restauracji. Późnym popołudniem, po powrocie do domu, zrobiłam sobie gorącą kąpiel i z kieliszkiem wina usiadłam na balkonie, żeby spokojnie pomyśleć.

Pomysł, który w Stefie Cięcia przyszedł mi do głowy, wymagał przygotowania dobrego gruntu wśród członkiń mojego rodu. Spodziewałam się oporu Darii i buntu kuzynek, ale warto spróbować. Marina powinna mnie poprzeć, bo przecież po wojnie sama otworzyła taki interes. Daria będzie zdegustowana. Uważała, że powinnyśmy trzymać się jednej branży, tym bardziej że Bergonowie prowadzą sieć salonów piękności i produkują linię kosmetyków do ciała. To może skomplikować i tak już napięte stosunki między rodami. Moim głównym argumentem było to, że w końcu znalazłam sobie zajęcie, które przynosi korzyść rodowi, a to już jakiś postęp. Co prawda nie wrócę do pracy tłumaczki, czego babki nigdy nie akceptowały, ale też nie będę prowadzić baru. Zawsze to jakiś kompromis. W prosty sposób połączę tradycje rodziny z moimi zainteresowaniami. To może się udać, jeśli odpowiednio rozegram sprawę.

Nagle zamarłam z kieliszkiem w ręku. Dopiero teraz coś sobie uświadomiłam. Byłam w mieszkaniu Darii! W jej garderobie znajdował się schowek na rupiecie, a w nim niezwykle ważny dla mnie teraz przedmiot. Sama przecież przywiozłam to pudło, kiedy urodził się Jeremi i gdy przerabiałam pokój pełniący funkcję składziku na miejsce dla dziecka. Postawiłam szybko kieliszek z winem na stoliku i popędziłam do szafy – na najwyższej półce, pod samą ścianą, przykryte starymi materacami, zapasową kołdrą i torbą ze zdjęciami, stało pudło z mojej przeszłości. Wyciągnęłam je, kichając od kurzu, i zaniosłam na balkon. Zapaliłam światło i słuchając odgłosów zasypiającej Warszawy, wyjmowałam po kolei dawne naczynia Mariny. Dopiero wtedy zrozumiałam, że naprawdę wróciłam do domu i po raz drugi odkryłam swoje przeznaczenie, które – być może – tym razem uratowało mnie przed zgubą.

* * *

Kiedy następnego dnia rano wyszłam na balkon z kubkiem kawy z mlekiem, czekała już na mnie na sąsiednim tarasie ze swoim dwuznacznym uśmiechem i ironicznym spojrzeniem. Mimo wczesnej pory miała na sobie szerokie spodnie z cienkiego dżinsu, czarny T-shirt i tenisówki. Długie włosy, nadal gęste i błyszczące, spięła w kucyk tuż przy szyi. Prawdopodobnie przekroczyła już sześćdziesiątkę, ale wyglądała na dużo młodszą. Wiedziałam, że jest jedną z nas. Nie miałam pewności, czy rzeczywiście była przyjaciółką Darii, bo nigdy o niej nie wspominała, ale też, prawdę mówiąc, bardzo niewiele wiedziałam o życiu prywatnym i młodości mojej babki.

– Nie boisz się wykluczenia z rodu? – zapytała, rechocząc radośnie. Wskazała na moją głowę: – To dość… odważne posunięcie. Darii raczej nie spodoba się twój nowy image.

Speszona szybko przeczesałam włosy palcami, ale nie odpowiedziałam.

– I co teraz? Dołączysz do rodzinnego interesu?

– Mam nieco inne plany – powiedziałam wymijająco. – Nie nadaję się na baristkę.

– No to masz problem, dziewczyno – rzekła z przekąsem. – Twoja babcia to kawał cholery.

Zmarszczyłam lekko brwi.

– O czym ty mówisz?

Machnęła tylko ręką.

– Gadanina starej baby. Nie przejmuj się mną.

– Co przede mną ukrywasz? Trafiłam w sam środek rany, która od wielu lat nie zdołała się zagoić.

– Powinnaś o to zapytać swoją babkę. Zapewniam cię, że choć tak bardzo pilnuje przestrzegania zasad, kiedyś otwarcie z nich kpiła. Co ty właściwie o niej wiesz? Dlaczego pozwalasz, żeby sterowała waszym życiem? Na litość boską, mamy dwudziesty pierwszy wiek, a wy wciąż wychodzicie za mąż za obcych mężczyzn i rodzicie córki na jej żądanie! Czy to według ciebie jest normalne?

Wstałam. Przez chwilę nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Nasze zwyczaje rzeczywiście wydawały się nieco staromodne, ale Daria zawsze się o nas troszczyła. W najtrudniejszych momentach była wsparciem i spieszyła z pomocą. Tego nie wolno lekceważyć. Skoro wychowywałyśmy nasze córki samotnie, najstarsze z nas wspomagały te młodsze i najmłodsze. Pewnie to nie są czasy na takie podejście do życia, ale czy naprawdę jest w tym coś złego?

– Dlaczego tak bardzo cię to denerwuje? Przecież nie należysz do naszego rodu, prawda? Nie musisz żyć w ten sposób? – spytałam, zamiast odpowiedzieć.

– Tak – przyznała spokojniej. – Na szczęście mnie to już nie dotyczy.

Milczała przez chwilę, a kiedy znowu się odezwała, była już całkowicie opanowana.

– Skąd masz ten wisiorek?

Podeszła do barierki, żeby lepiej przyjrzeć się mojej skromnej biżuterii. Odruchowo dotknęłam naszyjnika, który dostałam kiedyś od matki.

– Alma mi go dała – odparłam ze zdziwieniem, że go zauważyła.

Kiwnęła głową.

– Dobrze. Nigdy go nie zdejmuj, rozumiesz? To bardzo ważne.

Spojrzałam na nią ze zdumieniem.

– Kim właściwie jesteś? – spytałam.

– Już ci mówiłam. Przyjaciółką. – Uśmiechnęła się ironicznie i zanim zdążyłam zareagować, zniknęła w swoim mieszkaniu.

Stałam przez chwilę na balkonie, nie wiedząc, co o tym wszystkim myśleć. Z mieszkania Ingi dolatywał mocny zapach kawy, którą teraz z pewnością parzyła. To nie była zwykła kawa, a Inga nie była zwykłą kobietą w średnim wieku. I z całą pewnością nie była przyjaciółką Darii. Obie ukrywały coś, co miało jakiś związek z naszym rodem. Wyglądało na to, że jeśli chcę poznać prawdę, muszę być cierpliwa. I przebiegła.

Wróciłam do domu, dokładnie zamknęłam drzwi balkonowe, żeby tajemniczy zapach jej kawy mnie tu nie odnalazł. Włączyłam komputer i przygotowałam komórkę. Postanowiłam zadzwonić do kilku agencji nieruchomości, by się zorientować, jakie są ceny wynajmu lokalu w centrum miasta. Sprawdziłam w banku, ile zostało mi oszczędności, bo roczna podróż po Europie mocno nadwyrężyła moje zasoby. Jednak należałam do rodziny, która już od wielu lat nie musiała się martwić o pieniądze, i to miało swoje plusy. Rodzinne interesy świetnie prosperowały i nie miałyśmy powodu, by przypuszczać, że cokolwiek może się zmienić. Nim minęło pół godziny, przygotowałam listę lokali usługowych do wynajęcia w śródmieściu. Na śniadanie zjadłam kanapkę z żółtym serem i jogurt z muesli, włożyłam dżinsy, biały T-shirt, sweter zawiązałam sobie na biodrach. Złapałam plecak, wyprowadziłam rower i podekscytowana ruszyłam, żeby realizować swój szaleńczy pomysł. Złe wrażenie po rozmowie z sąsiadką uleciało ze mnie, kiedy tylko wsiadłam na rower i nacisnęłam na pedały.

Kilka następnych dni poświęciłam na przygotowania. Wśród pomieszczeń, które obejrzałam, kilka było za dużych, jedno za małe, dwa nie miały okien na ulicę. Ostatnie okazało się strzałem w dziesiątkę. Kilka miesięcy wcześniej mieścił się tam barek z kuchnią turecką. Zapach baraniny i ostrego sosu nadal czuło się w powietrzu. Lokal znajdował się na Nowogrodzkiej. Miał duże okna wystawowe i spore zaplecze, które mogłam przerobić na pracownię. Czynsz był wysoki, ale do przyjęcia. Od razu podpisałam umowę najmu. Następnego dnia znalazłam ekipę, która przez kolejne dwa tygodnie remontowała pomieszczenie. Położyli terakotę, naprawili hydraulikę i pomalowali ściany. Postanowiłam urządzić wnętrze w kolorach ziemi. Żółte ściany, pomarańczowe rolety i sosnowe półki, lady pomalowane zieloną bejcą. Jeszcze szyld. Długo zastanawiałam się, jak nazwać mój lokal. Miałam wiele pomysłów, ale w końcu zdecydowałam się na słowo klucz. Znaliśmy je tylko ja i Jeremi. Nasze tajne hasło, gdy któreś z nas dopadł zły nastrój i potrzebowaliśmy pocieszenia. Taką funkcję miał pełnić lokal, jaki stworzyłam. Kumczata – Fabryka Dobrych Nastrojów.

Tego samego dnia, kiedy zawiesiłam szyld, rzuciłam się w wir pracy. Na zapleczu ustawiłam kuchenkę elektryczną, szafkę na garnki i rondelki do podgrzewania i chłodzenia wody. Duży kredens na kilkadziesiąt słoiczków różnej wielkości i kształtów, miseczki oraz moździerze. Na półce w równym rzędzie stało kilka wysokich, nierdzewnych, emaliowanych naczyń różnej wysokości. Do tego w stojaku parę nierdzewnych szpatułek, termometr, cylinder miarowy o objętości stu mililitrów. W małej, wiszącej szafeczce pochowałam pudełka z etykietkami, na których oprócz nazwy firmy było miejsce na odręczne wpisywanie nazwy produktu, do tego ozdobne gumki, wstążki, ściereczki i torebki do pakowania.

Do świeżo zamontowanego blatu przysunęłam wysokie, obrotowe krzesło. Ostrożnie wyjęłam z kartonu starą wagę, którą wieki temu dostałam od Mariny. Zawiesiłam na ścianie jej mieszadełko, miseczkę i cedzak. W szafce pod blatem w specjalnej skrzynce zamykanej na klucz schowałam stary, zniszczony notes z przepisami. Dała mi go, gdy miałam dziesięć lat. Spędzałam u niej wakacje; pewnego dnia powiedziała, że ma dla mnie wyjątkowy prezent. Pamiętam, że byłam rozczarowana, gdy zobaczyłam zardzewiałą wagę, ale prababka oznajmiła, że właśnie to jest mi przeznaczone. Pomyślałam, że na starość pomieszało jej się w głowie. Robienie kremów wydawało się takie nudne i monotonne. Jednak żeby nie sprawić jej przykrości, zaczęłam przygotowywać najprostsze kosmetyki, dodając do nich łatwe mieszanki lub po prostu odrobinę swojego zapachu macierzystego. Po pięciu latach byłam już ekspertką, ale wciąż głodną wiedzy. Spędzałam całe dnie na wymyślaniu coraz trudniejszych specyfików i łączeniu ich ze skomplikowanymi mieszankami zapachowymi, które miały działać na zmysły równie mocno jak krem na skórę.

Kiedy zaczęłam studia na filologii romańskiej, wszystko się zmieniło. Mój świat zaczął się kręcić wokół literatury i kultury francuskiej, wokół chłopców, koleżanek i wypadów na piwo do studenckich knajpek. Nie wróciłam już nigdy do przepowiedzianego mi przez prababkę przeznaczenia i dziwiłam się, jak mogło mnie to kiedyś fascynować. Wszystkie przyrządy spakowałam do kartonu i schowałam na dno szafy, by ostatecznie pożegnać się z nimi na kilka lat, kiedy będę oczekiwała narodzin mojego syna.

Teraz poczułam dreszcz radości na myśl, że znowu wróciłam do dawnej pasji. Może jednak Marina miała rację? Nawet jeśli bardzo się staramy, nie sposób uciec przed tym, co nam pisane.

Odetchnęłam głośno, podwinęłam rękawy, dokładnie umyłam ręce i zabrałam się do pracy. Tak dawno już tego nie robiłam. Nie wiedziałam, czy jeszcze cokolwiek pamiętam. Korciło mnie, by otworzyć notes Mariny w poszukiwaniu podpowiedzi, ale chciałam sprawdzić, czy poradzę sobie sama. Włączyłam palniki i postawiłam na nich rondle z wodą. Kiedy zaczęła wrzeć, wstawiłam pojemniki z bazą kremową i zaczęłam mieszać szpatułką. Termometrem sprawdziłam temperaturę. Początkowa niepewność szybko ustąpiła miejsca dawnej wprawie i wyuczonym reakcjom. Wiedza i doświadczenie wróciły w jednej chwili. Wszystko robiłam odruchowo, intuicyjnie, z łatwością przypominając sobie kolejne czynności. Byłam skoncentrowana, ale rozluźniona. Pewna, że wiem, co robię. Mieszam, nakładam i znowu mieszam. W tych prostych ruchach odnajdywałam drogę do siebie samej, tej sprzed lat, wciąż wierzącej, że szczęście jest na wyciągnięcie ręki. Nagle poczułam się bezpieczna i pewna, że cokolwiek się stanie, mam swój świat, nad którym panuję, w którym mogę się ukryć i który pochłania mnie tak bardzo, że momentami aż brak mi tchu.

W powietrzu unosił się zapach rozgrzanego tłuszczu i rumianku. Dolałam olejek lniany, zioła i olejki eteryczne. Tak jak uczyła mnie prababka, usunęłam ścięty krem z brzegów i dna naczynia, jeszcze raz zamieszałam całość, uważając, żeby nie wmieszać powietrza. Pozostawiłam emulsję na dwie minuty, stukając w dno, by usunąć bąbelki. Wyjęłam z szafki pięć niewielkich, okrągłych pojemniczków. Kiedy emulsja zaczęła się ścinać, wprawnym ruchem, jakbym robiła to od lat, rozlałam ją do słoików. Pozostawiłam je otwarte, by mój pierwszy po latach własnoręcznie zrobiony krem mógł wystygnąć. Odetchnęłam z przejęciem. Pierwsza partia kremów Kumczaty stała przede mną na czystym blacie. Jeśli to nie był nowy początek, to co nim mogło być?

Linda

Warszawa, 1890 rok

Pierwszą rzeczą, jaką zobaczyłam po przebudzeniu, była filiżanka z parującym naparem od Emy. Za oknem ołowiane chmury przesuwały się ponuro, gasząc w zarodku najmniejszą nadzieję na jakiekolwiek dobre wydarzenia. Westchnęłam ciężko i usiadłam na łóżku. Bolały mnie stopy i głowa. Moja babka, matka i siostra prowadziły bardzo intensywne życie towarzyskie, a ja byłam jeszcze za słaba, by dotrzymać im kroku na balach, wieczorkach i rautach. Musiałam jednak udawać, że wszystko jest w porządku. Dopóki moje dziecko nie będzie bezpieczne, nie mogłam się z niczym zdradzić. Nieco mocniej pudrowałam policzki, żeby ukryć bladość, starałam się jeść mało, mimo że apetyt miałam teraz dużo większy i dzielnie walczyłam z mdłościami, udając, że nadal nie wypoczęłam po podróży i ciężkich przeżyciach. Jednak to wszystko było tylko chwilowe. Emy i Lucyny nie dało się oszukiwać zbyt długo, zresztą i tak wkrótce ciąża stanie się widoczna. Nieślubne dziecko z poetą to skandal, który pociągnie nasz ród na samo dno. Dlatego od kiedy wróciłam, codziennie na stoliku czekała na mnie filiżanka z parującym płynem. Rozpoznałam zapach Emy, starannie wymieszany z zapachem huby i malin, który miał mnie skłonić do zwierzeń, chili i pieprzu, zazwyczaj powodującego depresję, oraz anyżu gwiaździstego i kardamonu, oczyszczających ciało z tego, co było dla niego zbytnim obciążeniem. Z takiego składu łatwo odczytałam motywy Emy. Chciała usłyszeć ode mnie prawdę na temat mojego rocznego pobytu poza domem. Wyczyścić mi pamięć z niepotrzebnych wspomnień i emocji, pozbawić nadziei na powrót ukochanego, a od tego tylko krok do pozbycia się niechcianej ciąży, co do której istnienia nie mogła mieć przecież pewności. Zamierzała mnie zawieść na skraj rozpaczy, nie wiedząc nawet, czy jej podejrzenia są słuszne! Następnie poda mi miksturę, a na koniec kuracji napar z dużą dawką zapachów cydru, piołunu i popiołu, żebym mogła o wszystkim raz na zawsze zapomnieć. Nie miałam wątpliwości, że matka i babka przygotowywały mnie do małżeństwa. Na balach w ciągu ostatnich dni przedstawiły mi pół tuzina mężczyzn w średnim wieku o wyśmienitych rodowodach, a wczoraj wieczorem w karecie Ema wyraziła się jasno, że wybrała już dla mnie odpowiedniego kandydata i niebawem mi go przedstawi. Nie miałam wiele czasu. Spojrzałam na duży zegar stojący w rogu pokoju. Dochodziła szósta. Siostrzenica Kseni powinna lada chwila przynieść owoce i warzywa. Musiałam się spieszyć. Narzuciłam na plecy grubą chustę i przemknęłam do kuchni. Kiedy schodziłam po schodach, skrzypnęło kilka desek. Po chwili otwierałam już drzwi do kuchni nieprzytomna ze zdenerwowania i szczęścia, że udało mi się tu dotrzeć, nie obudziwszy Emy ani Lucyny.

Ksenia przygotowywała kosze, w których zawsze układała świeże warzywa z targu. Spojrzała na mnie porozumiewawczo, ale nie odezwała się, wiedząc, że musi zachowywać się tak jak zwykle. Po chwili rozległo się ciche stukanie do drzwi. Kucharka wytarła ręce w fartuch i wprowadziła do kuchni chudą dziewczynkę, która ciekawie mi się przyglądała.

– To jest właśnie Hanka – szepnęła i zwróciła się do siostrzenicy: – Jaśnie pani ma ci coś do powiedzenia. Wysłuchaj uważnie i zrób dokładnie tak, jak powie, a nagroda cię nie ominie.

– Jaka nagroda? – spytało dziecko z ciekawością.

– Dostaniesz rubla, jeśli zaniesiesz tę widomość do domu przy Alejach Jerozolimskich 45 i oddasz pani Aidzie Kaczat. Zrozumiałaś? – spytałam ostro, uważnie ją obserwując. – Nikomu o tym nie powiesz. Nawet matce. Potrafisz to zrobić?

Patrzyłam na nią poważnym, twardym spojrzeniem, żeby zrozumiała, jak wielkiej wagi jest sprawa, którą jej powierzam. W końcu lekko kiwnęła głową.

– Jeśli nie dotrzymasz słowa, osobiście przyjadę do twojego domu, żeby cię ukarać.

Ta groźba podziałała natychmiast. Dziewczynka struchlała i zrobiło mi się jej żal, ale sprawa była zbyt ważna. Musiałam mieć pewność. W końcu podałam jej dłoń, w której ukryłam niewielką karteczkę złożoną na cztery.

– Poczekaj na odpowiedź. Jeśli wrócisz z pustymi rękami, nie będzie zapłaty.

Zabezpieczyłam się, na wypadek gdyby nie miała zamiaru wykonać zadania do końca. Mała kiwnęła głową.

– Zatem ruszaj. Nie ma czasu do stracenia.

Hanka spojrzała bezradnie na Ksenię i warzywa, które przyniosła w worku.

– Zostaw to – powiedziała kucharka. – Zapłacę ci, jak wrócisz.

Kiwnęła głową i niechętnie skierowała się do wyjścia. Usłyszałyśmy czyjeś kroki tuż za drzwiami. Ksenia pchnęła Hankę. Po chwili na progu stanęła Lucyna. Elegancka, w przedpołudniowej sukni i starannie ułożonymi włosami.

– A cóż to za zebranie? – spytała zaniepokojona i zmierzyła mnie zdumionym spojrzeniem. – Co ty tu robisz, moja droga? W takim stroju?

Owinęłam się szczelnie chustą i ziewnęłam przeciągle.

– Przyszłam tylko napić się ciepłego mleka – powiedziałam pierwsze, co przyszło mi na myśl. W dzieciństwie często odwiedzałam rano kuchnię w tym celu.

– Mleka? – Lucyna zdziwiła się i spojrzała na zimny piec. – W takim razie Ksenia powinna już zacząć je przygotowywać. – A ty? – Spojrzała na Hankę, która próbowała wymknąć się z domu niezauważona. – Co tutaj robisz, dziecko? – Popatrzyła ze złością na Ksenię. – Czy nie wyraziłam się jasno, że warzywa mają być odbierane w progu, bez wpuszczania posłańca do domu?

– Tak, proszę pani… – odrzekła potulnie pobladła Ksenia.

– To moja wina – odezwałam się nagle, widząc, jak dziewczynka porusza dłonią, w której ukryła kartkę z wiadomością. Nie mogłam dopuścić, żeby Lucyna to zauważyła.

– Twoja wina? – dopytywała. – Przecież przyszłaś tu tylko napić się mleka?!

– Niepotrzebnie ją zaczepiłam. Chciałam wiedzieć, gdzie mieszka i jak dużo ma rodzeństwa. Wiesz, że zawsze mnie interesowało życie pospólstwa. – Odwróciłam się do dziewczyny z surowym spojrzeniem. – Teraz już możesz odejść.

Posłuchała natychmiast, zapominając nawet o dygnięciu przed jaśnie panią.

– Te twoje pomysły! – Lucyna przewróciła oczami zniesmaczona. – Jeszcze tego nam brakowało, żebyś włóczyła się po Powiślu i wchodziła do tych brudnych chat. – Kiedy chciałam zaprotestować, szybko podniosła palec wskazujący prawej ręki. – Ani słowa więcej. Wróciłaś do domu, więc przestrzegaj jego zasad. Obie z Emą jesteśmy na najlepszej drodze do tego, by zatuszować ten twój… wybryk, i nie pozwolę ci tego zepsuć. Hrabia Wiktor Połymski został przez nas wybrany na twojego małżonka i niebawem złoży nam oficjalną wizytę, żeby poprosić o twoją rękę. Ma świetny rodowód i bardzo dobre geny, a to dla nas niezwykle ważne. – Spojrzała mi prosto w oczy. – Przyjmiesz go. Ślub odbędzie się w przyszłym miesiącu.

Zostałyśmy same w słabo oświetlonym korytarzu. Kiwnęłam głową, nie potrafiąc ukryć zaskoczenia. Lucyna lekko się uśmiechnęła.

– Rozumiem, że jesteś oszołomiona. Jednak najważniejsze, że wszystko dobrze się skończyło. Każdy z nas popełnia błędy, ale to cię nie usprawiedliwia. Przysporzyłaś nam wiele bólu i zgryzot. Zapewne kiedyś ci wybaczymy, jednak żeby do tego doszło, musisz jak najszybciej wyjść za mąż.

– Oczywiście – odpowiedziałam cicho.

– Wypiłaś dzisiaj napar?

– Wydaje mi się, że już go nie potrzebuję. Jestem mocniejsza i silniejsza. Może mogłabym…

– Wydaje ci się. – Uśmiechnęła się z pobłażaniem. – A nie wydaje ci się czasem, że wnuczka i córka powinna robić to, co jej każą matka i babka? – Nachyliła się w moją stronę i wycedziła ostro: – Nie chcę już więcej żadnych niespodzianek, rozumiesz?

Kiwnęłam głową i ruszyłam na górę.

– A twoje mleko? – spytała zdziwiona.

– Nie mam już na nie ochoty… – powiedziałam smutno i nie zastanawiając się, jak to zostanie przez nią przyjęte, weszłam po schodach.

Gdy znowu znalazłam się w pokoju, szybko zamknęłam drzwi na klucz. Usiadłam na skraju łóżka i popatrzyłam na drżące dłonie. Zapach eukaliptusa i werbeny wirował wokół mnie i gęstniał z każdą chwilą, przybierając jasnozielony kolor. Miałam mniej czasu, niż początkowo sądziłam. Nie mogłam czekać na decyzję Aidy. Musiałam działać. Przyjąć oświadczyny tego starego pyszałkowatego człowieka. Mogłabym uciec, ale dokąd miałabym się udać? W oddaleniu od rodzinnego gniazda i rodu stawałam się słabsza. Wykluczą mnie. Pozbawią pieniędzy, schronienia i nazwiska. W jaki sposób przetrwam najpierw w ciąży, a potem z niemowlęciem? Zanim upłynie rok, oboje umrzemy w nędzy. Muszę zostać, przynajmniej dopóki dziecko nie będzie wystarczająco silne. Będzie wyjątkowe. Od kilku dni miałam pewność, że to chłopiec, choć czasem wydawało mi się, że jednak dziewczynka. Jakby dwie dusze w jednym ciele. Pierwszy chłopiec w naszej rodzinie! Silny, dzielny i prawy. W przyszłości obroni nasz ród i da początek nowej linii Huczmiran. Nie będziemy już same borykać się z codziennymi problemami. Jego ojciec jest wrażliwym, zdolnym człowiekiem. On też taki będzie. Jeszcze czas, żeby wszystko cofnąć. Muszę odnaleźć Kryspina. Ma prawo wiedzieć, że zostanie ojcem. Zawsze o tym marzył. To wszystko zmieni. Wróci do mnie, wróci do nas. Weźmiemy ślub i znowu będziemy szczęśliwi.

Decyzję podjęłam bardzo szybko. Muszę znowu pójść tam, gdzie go poznałam. Jeśli Kryspin jest w Warszawie, na pewno znajdę go w Udziałowej.

Wyjrzałam przez okno na zaśnieżony Nowy Świat. Właśnie przejechał tramwaj konny i kilku przechodniów przyspieszyło kroku, żeby zdążyć do niego wsiąść. Tęskniłam za tym miejskim gwarem. Za rozmowami przechodniów, nowinkami, plotkami, nawet za widokiem wystrojonych dam przechadzających się Alejami Ujazdowskimi lub po Łazienkach, by pokazać się w nowych kreacjach. Od czasu mojego powrotu Ema nigdzie nie puszczała mnie samej. Mówiła, że jestem za słaba, ale naprawdę chodziło jej o to, by mnie upilnować do czasu ślubu. Jednak teraz, kiedy patrzyłam przez okno na miasto, które mimo ołowianego nieba, zimna i ponurych twarzy marznących przechodniów wciąż było piękne i wesołe, postanowiłam, że wyrwę się na małą przechadzkę w samotności. Warszawa znacznie lepiej zniosła naszą rozłąkę. Ja wróciłam słaba i nieszczęśliwa, ona nadal kwitła. Nagle zapragnęłam ją zobaczyć. Poczuć się znowu częścią miasta. Przejść się Traktem Królewskim, wstąpić na kawę do Nadświdrzańskiej lub Bliklego.

Nagle drzwi się otworzyły. Pokojówka jak zwykle nie zapukała. Miałam dziwne wrażenie, że zanim nacisnęła klamkę, przez długą chwilę stała pod drzwiami, podsłuchując. Miała na imię Marta, a w jej oczach widziałam źle skrywaną niechęć.

– Dzień dobry, panienko. Mam pomóc się panience ubrać.

Westchnęłam ciężko i podeszłam do szafy. Przez rok nikt nie pomagał mi się ubierać, nie czesał mnie ani dla mnie nie gotował. Ten brak samodzielności zaczynał mnie już irytować, podobnie jak przemykające pod ścianami pokojówki, które nie miały odwagi nawet na mnie spojrzeć.

– Miejmy to już za sobą – powiedziałam opryskliwie, co wywołało rumieniec na policzkach dziewczyny.

Wyjęła z szafy gorset, pończochy i błękitną suknię, pokazując mi całość do aprobaty. Skinęłam obojętnie głową. Natychmiast zabrała się do pracy. Mocno związała gorset, dociskając z całych sił.

– Chcesz mi połamać żebra? – spytałam ze złością.

Nie odezwała się, choć odrobinę zmniejszyła ucisk. Wydawało mi się jednak, że lekko drgnęła. Jakby dostała to, po co tu przyszła. Przez tę próbę niestety nie przeszłam. Miała już informację, o którą zabiegała Ema. Panienka Linda kazała poluzować gorset. Wyobraziłam sobie wściekłą minę Emy, gdy usłyszy relację. Wszystko szło nie tak, jak zaplanowałam. Muszę działać natychmiast. Jeśli pokojówka przekaże mojej matce, co powiedziałam, nie wyjdę z tego pokoju do dnia ślubu i uwolnią wszystkie znane im mieszanki, żebym poroniła. Marta sprawnymi, pewnymi ruchami włożyła mi suknię, zapięła guziki na plecach, poprawiła mankiety, strzepnęła niewidzialny pyłek z jednej bufki i sprawdziła, czy stójka jest wystarczająco wykrochmalona. Pracowała w milczeniu, nie patrząc na mnie, jakbym była manekinem na wystawie, który ma godnie reprezentować firmę. Tak właśnie się czułam. Kiedy skończyła, sztywno usiadłam na krześle, pozwalając dziewczynie ułożyć mi włosy. Zebrała je wszystkie na czubku głowy i spięła tysiącem spinek, boleśnie drapiąc skórę. Potem podzieliła je na kilka pasm i każde upięła fantazyjnie, co jakiś czas przeplatając ze sobą i tworząc w ten sposób okazały kok. Na bokach zostawiła kilka kosmyków, które nadały mojej twarzy dziewczęcy wygląd. Wyczułam w tej fryzurze zapobiegliwość Emy, która próbowała mnie odmłodzić i upiększyć na spotkanie z hrabią. Jakby w odpowiedzi na moje obawy Marta dygnęła.

– Jaśnie pani prosiła, żeby była panien… pani była w pokoju przed godziną czternastą. Wtedy poprawimy fryzurę i strój, zanim przyjadą goście.

Nie czekała na odpowiedź.

* * *

Kiedy weszłam do jadalni, Erwina mieszała właśnie kawę w niewielkiej filiżance, a Klara jadła ze smakiem kanapkę z truskawkową konfiturą. Spojrzałam na nie i nagle ogarnęła mnie dziwna czułość wobec tej dziewczyny, która kiedyś była mi najbliższa na świecie, z którą spędzałyśmy noce na zwierzeniach, a nad ranem zasypiałyśmy przytulone jak dwa kocięta. Teraz ona miała córkę, a ja nie potrafiłam znaleźć odwagi, żeby życzyć jej smacznego podczas wspólnego posiłku.

Usiadłam na swoim dawnym miejscu. Klara zobaczyła mnie i podskoczyła na krześle uradowana. Uśmiechnęłam się do niej. Nad jej głową delikatnie wirował zapach konwalii i czosnku. Niezwykle dziwne połączenie dwóch bardzo wyrazistych aromatów. Córka Erwiny z pewnością przysporzy matce wiele trosk swoją odwagą, ale też brakiem zdecydowania i fascynacją wszystkim, co piękne i ulotne. Teraz jednak uśmiechała się do mnie z buzią wysmarowaną konfiturą.

– Spóźniłaś się – stwierdziła spokojnie Erwina, nie patrząc na mnie. – Ema i Lucyna już skończyły i udały się do swoich zajęć.

– Nie będzie ich w domu do obiadu? – spytałam trochę zbyt szybko. Coś w moim głosie wzmogło czujność Erwiny, która dopiero teraz na mnie spojrzała.

– Nie wiem. Żadna z nich nie ma obowiązku mi się tłumaczyć. A ty masz jakieś plany na przedpołudnie?

– Prawdę mówiąc, mam ochotę na spacer – powiedziałam lekko.

– Nie powinnaś jeszcze wychodzić z domu – stwierdziła tonem zamykającym dyskusję.

– Myślę, że sobie poradzę – przekonywałam z naciskiem.

– Przeceniasz swoje możliwości – mruknęła.

– Jesteś bardzo troskliwa, jednak sądzę, że świeże powietrze dobrze mi zrobi.

Erwina wbiła we mnie uparte spojrzenie.

– W takim razie będę ci towarzyszyć, jeśli nie masz nic przeciwko temu.

– Oczywiście, że nie mam – skłamałam z kamienną twarzą. – Może zabierzemy też Klarę? – dodałam, licząc na to, że mała zaabsorbuje Erwinę na tyle, iż przestanie mnie pilnować, a w ostateczności moja siostra przecież nigdy nie wprowadziłaby dorastającej dziewczynki do kawiarni pełnej literatów.

Klara zaczęła pokrzykiwać, że ona też chce iść na spacer, za co matka natychmiast ją zganiła.

– Dobrze – zgodziła się w końcu – ale wyjdziemy tylko na chwilę. Nie chcę, żeby Klara złapała katar.

Wypiłam duszkiem herbatę z konfiturą z malin i uśmiechnęłam się z udawaną radością. Musiałam mieć w tym domu sprzymierzeńca. Ksenia była mi bardzo oddana, ale nie miała żadnego wpływu na Emę i Lucynę. Została mi tylko Erwina, której każde spojrzenie mroziło mi krew w żyłach. Nie miałam pojęcia, w jaki sposób zdołam ją do siebie przekonać.

Erwina jako starsza córka starszej córki miała wysoką pozycję w rodzie. Sama również urodziła już córkę, czym zapewniła rodowi ciągłość. Teraz przygotowywała się do drugiego ślubu, a po nim do drugiej ciąży. Posłusznie przestrzegała zasad. Przyjaźniła się z młodymi hrabiankami i trudno było sobie wyobrazić, by mogła czymkolwiek rozgniewać Emę i Lucynę. Musiałam ją mieć po swojej stronie. Dopiero wtedy poczuję się bezpieczna i może pomoc Aidy Kaczat okaże się zbędna. Kiedyś przecież biegałam po kawiarniach i cukierniach razem z Erwiną i świetnie się bawiłyśmy, byłyśmy bardzo blisko. Ale nagle się odsunęła. Przestała ze mną wychodzić i spędzała czas z matką i babką, całą uwagę poświęcając dziecku. Miałam wrażenie, że to moja ucieczka z Kryspinem skomplikowała nasze relacje. Od kiedy wróciłam, nie usłyszałam od niej jednego ciepłego słowa. Starała się na mnie nie patrzeć i trzymała córkę z dala ode mnie. Pilnowała mnie na każdym kroku. Miałam wrażenie, że każdy mój gest jest podglądany i oceniany. Poczułam, że jeśli natychmiast nie opuszczę domu, udusi mnie atmosfera gęsta od spisku i uwalnianych mieszanek.

Po chwili Erwina wstała, a Klara wycierała sobie delikatnie usta chusteczką, jak prawdziwa dama.

– W takim razie pójdę się przygotować do wyjścia i zawiadomię Emę, że nie będzie nas aż do obiadu. – Erwina wzięła córkę za rękę i wyszła z pokoju.

Zostałam sama. Na stole nadal było mnóstwo smakołyków. Szynka, sery, konfitury w trzech smakach, miód, mleko, kawa, herbata i wciąż ciepłe jajka. Zjadłam kromkę chleba polaną miodem, wypiłam drugą filiżankę herbaty i korzystając z chwili samotności, ruszyłam do kuchni. Ksenia z poważną miną mieszała zupę w wielkim garnku. Spojrzała na mnie z ulgą i włożyła rękę do kieszeni fartucha. Przekazała mi zwinięty kawałek papieru i odetchnęła, jakbym zdjęła z niej wielki ciężar.

– Dziękuję – szepnęłam.

Kiwnęła głową. Niecierpliwie rozwinęłam papier. Ema i Lucyna rzadko zaglądają do kuchni, więc to miejsce wydawało mi się bezpieczniejsze niż własny pokój.

Dzisiaj w południe u Bliklego. Aida.

Ksenia studiowała moją twarz, próbując z niej wyczytać, czy dostałam dobre wieści. Spojrzałam na nią z niedowierzaniem i kiwnęłam głową. Odetchnęła. Wyjęła mi z rąk karteczkę i wrzuciła do pieca. Nagle na mojej twarzy zamiast radości pojawiło się przerażenie. Nie miałam pojęcia, w jaki sposób pozbędę się Erwiny na tak długo, by spotkać się z Aidą, a potem pójść do Udziałowej.

Kiedy kwadrans później zeszłam na dół w pelerynie podbitej futrem, filcowym kapelusiku i mufce zawieszonej na szyi, Ema czekała na mnie przy drzwiach. Erwina miała podobny do mojego, choć bardziej elegancki strój, a mała Klara przebierała ze zniecierpliwieniem nóżkami, trzymając już rączkę na klamce.

– Ufam, że spacer wam się uda. – Matka spojrzała na mnie znacząco. – Wróćcie o trzynastej. Nie zapomnij o wizycie hrabiego. Nie możesz pozwolić mu czekać. – Popatrzyła na Erwinę. – Dopilnuj wszystkiego.

Moja siostra tylko skinęła głową i zrozumiałam, że będę się musiała bardziej postarać, jeśli chcę mieć w niej przyjaciółkę. Klara ufnie podała mi rączkę w grubej rękawiczce i wyszłyśmy, żeby po chwili cieszyć się już niezwykłym zapachem i atmosferą zimowej Warszawy.

Ruszyłyśmy w stronę Alej Jerozolimskich. Erwina wiedziała równie dobrze jak ja, że będziemy mijać mleczarnię Udziałową. To było jedno z tych miejsc w Warszawie, gdzie zawsze panował tłok. Śmiech, głośne rozmowy i serdeczne gesty przyciągały i kusiły. Przesiadywałyśmy tam, pobierając energię od dyskutujących literatów i przysłuchując się opiniom o twórczości Skamandrytów. Właśnie tam pierwszy raz spotkałyśmy Kryspina. Pewnego dnia po prostu przysiadł się do naszego stolika i oświadczył, że napisał o nas wiersz. Poeci są tacy bezpośredni! Przeczytał go od razu, a my zaśmiewałyśmy się do łez z jego trafnych obserwacji na nasz temat. Tak się poznaliśmy. Potem wszystko się skomplikowało. Spotykaliśmy się często we trójkę, ale on wybrał mnie. Erwina musiała poczuć się odsunięta, jednak sądziłam, że zrozumie. Byłam zakochana, a ona powinna się cieszyć moim szczęściem. Czy nie tak postępuje siostra? Kryspin chciał poprosić Emę o moją rękę. Jednak ona dowiedziawszy się, że spotykam się z poetą, natychmiast zamknęła mnie w domu. Wtedy uciekłam. Ksenia pomogła mi się wymknąć z domu o północy. Dorożka czekała niedaleko. Godzinę później siedziałam już w wagonie Kolei Warszawsko-Petersburskiej, przytulona do ukochanego, i zmierzałam w głąb Rosji. Teraz to wszystko wydawało się tak nierealne. Jakbym czytała jedną z powieści Tołstoja. Tyle czasu minęło… i znalazłam się w tym samym miejscu. Stałam przed Udziałową, a jej wnętrze kusiło mnie bardziej niż kiedykolwiek.

– Tam go nie ma – powiedziała nagle Erwina stojąca za moimi plecami.

W jej głosie wyczułam ironię i satysfakcję.

Ocknęłam się z zamyślenia. Zobaczyłam, że stoję na środku chodnika, nie zwracając uwagi na potrącających mnie przechodniów. Siostra patrzyła na mnie z wyrzutem i żalem, cierpliwie pielęgnowanymi przez te wszystkie miesiące. Wiedziała, o czym myślę. Od początku wiedziała. Niczym się nie zdradziłam. Nie wspomniałam o nim nawet słowem. Nie płakałam. Udawałam, że nie tęsknię. Mimo to ona wiedziała. Każdym kawałkiem mojego ciała i duszy pragnęłam wejść do Udziałowej i sprawdzić, czy Kryspin siedzi przy stoliku. Tylko po to tu przyszłam. Przez każdą minutę długiego i bolesnego powrotu jedynie świadomość, że znajdę się tak blisko tego miejsca, dodawała mi sił. Teraz nadzieja, iż ukochany jest w środku, a gdy spojrzy na mnie, wszystko się ułoży, zapierała mi dech w piersiach. Erwina to widziała i niezmiernie bawił ją fakt, że jednym krótkim zdaniem pozbawia mnie złudzeń. Spojrzałam na nią i nagle z jej twarzy odczytałam tę samą tęsknotę, ten sam smutek i cierpienie większe od mojego…

– Nawet nie wiesz, jak bardzo mi przykro, że wszystko tak się potoczyło – szepnęłam i wyciągnęłam rękę, żeby uścisnąć jej dłoń, ale ją cofnęła. – Ty też za nim tęsknisz. Przyjaźniliście się…

– Tak… przyjaźniliśmy się. – Jej głos zawibrował sarkastycznie.

– Zrozum. Zakochałam się, nic więcej się nie liczyło. Tylko on, tylko my. Nie chciałam cię zranić. Jesteś moją siostrą i to, co się wydarzyło, tego nie zmieni…

– Ha! To takie proste! Nic nie ma znaczenia, tylko to, że ty się zakochałaś. – Spojrzała na mnie z niedowierzaniem. – Nie zmieniłaś się, Lindo. Zhańbiłaś rodzinę, przyniosłaś wstyd matce, unieszczęśliwiłaś porządnego i utalentowanego człowieka i nadal myślisz tylko o sobie. A ja… ja wciąż…

– Przecież mówię o nas. O tobie i o mnie, o naszym siostrzanym przywiązaniu…

Prychnęła pogardliwym śmiechem.

– Daj spokój. Nie czuję do ciebie nic poza odrazą. Nigdy ci nie wybaczę tego, co zrobiłaś. Tak, jesteś moją siostrą, ale to nie znaczy, że muszę cię kochać albo szanować.

– Erwino! – bąknęłam z przerażeniem.

Uśmiechnęła się cynicznie. Schyliła się, żeby poprawić Klarze kapelusik.

– Dalej z tobą nie pójdę. Mam swoje sprawy do załatwienia.

Spojrzałam na nią zaskoczona. Nie przypuszczałam, że ona także ma tajemnice przed matką i babką. Zanim jednak zdołałam się odezwać, odwróciła się i ruszyła w stronę placu Trzech Krzyży. Po kilku krokach zatrzymała się nagle, odwróciła i spojrzała mi prosto w oczy.

– Jeszcze jedno. One wiedzą – powiedziała, osłaniając policzek kołnierzem od padającego wciąż śniegu.

Przez chwilę nie zrozumiałam, o czym mówi.

– Wiedzą, że jesteś w ciąży.

Zapach eukaliptusa i werbeny otoczył mnie szczelnym kokonem. Przez chwilę poczułam, że nie mogę oddychać. Zrobiło mi się słabo. Erwina odwróciła się i odeszła, mocno trzymając Klarę za rękę. Zostałam sama na środku ulicy. Śnieg sypał coraz mocniej. Ogarnęła mnie panika. Zapach konwalii i cytryn. Pomogło niemal natychmiast. Uspokoiłam się. Przez uchylone drzwi mleczarni usłyszałam gwar rozmów i stłumione śmiechy. Spojrzałam na zaparowane okna. Jak zwykle tłum falował i kłębił się, a ludzie wciąż dochodzili, choć lokal i tak już pękał w szwach.

Bez zastanowienia pchnęłam ciężkie drzwi. Znalazłam się na największej werandzie w Warszawie, na której wszystkie stoliki były już zajęte. Usłyszałam muzykę. Zespół, stojący jak zwykle przy oknie, grał dyskretnie, umilając rozmowy klientom. Koncert o tej porze? Zawsze grywali popołudniami. Nagle przypomniałam sobie, że jest niedziela. Tego dnia Kryspin od rana zajmował swój stolik i pisał jeden wiersz za drugim. Mawiał, że w niedzielę wszystko, co człowiek zrobi, musi być wyśmienite. I rzeczywiście – jego wiersze były wyjątkowe, ciepłe, melancholijne i bardzo prawdziwe. Nadal pamiętałam kilka z nich, choć nigdy nie ukazały się w żadnym tomiku. Czasami udawało mu się wydrukować któryś w „Tygodniku Ilustrowanym” albo w „Kurierze Codziennym”, ale zasługiwał na więcej. Weszłam do głównej sali. Omiotłam wnętrze spojrzeniem. Nic się nie zmieniło. Kolista kanapa z wyrastającą z niej wielką palmą, grube filary, fryz na suficie z kwitnącego kasztanowca, okienko na brudne naczynia, aparat telefoniczny i kąt z codzienną prasą. Stolik Kryspina był blisko werandy, nieco na uboczu, z dala od telefonu i ludzi czytających prasę. Teraz nie mogłam go zobaczyć, bo widok zasłaniał filar. Poczułam, jak serce mi truchleje. Zapach eukaliptusa i werbeny wystrzelił w powietrze i spadł na ludzi niczym niewidzialny deszcz. Zacisnęłam pięści i ruszyłam w tamtym kierunku. Po kilku krokach zobaczyłam wyłaniający się z ukrycia, znany zarys pleców. Siedział zgarbiony i pisał coś w skupieniu na serwetce. Szum i gwar rozmów nie przeszkadzały mu w tworzeniu. Zawsze najlepiej czuł się wśród ludzi. Podobnie jak ja. Nawet teraz, gdy stałam w tłumie i patrzyłam na człowieka, za którym przez ostatnie tygodnie tak bardzo tęskniłam, dobra energia tego miejsca, sympatia, śmiech i zadowolenie ludzi wypełniały mnie energią, wzmacniając moją moc. Wystarczyło pięć minut, bym poczuła się wypoczęta, piękna i niemal szczęśliwa. Gdyby nie widok zgarbionych pleców, które tak bardzo kochałam, dłoni ściskającej pióro i nerwowo zapisującej słowa na serwetce… gdyby nie moje złamane serce, to miejsce byłoby dla mnie rajem.

Daria

Warszawa, 1963 rok

To był najdłuższy wieczór w moim życiu. Pierwszy powojenny zjazd rodziny Huczmiran okazał się nudny jak flaki z olejem i trwał w nieskończoność. Pierścionek zaręczynowy błyszczał na moim palcu, bezwiednie co chwila go poprawiałam i uśmiechałam się ukradkiem na jego widok. Umierałam ze zniecierpliwienia, żeby powiedzieć o wszystkim Marinie i Miladzie, ale Melisa nieustannie pytała o losy rodziny podczas wojny i bez końca relacjonowała, w jaki sposób udało jej się wrócić z Oświęcimia do gniazda. Słuchałam wszystkiego z maską współczucia na twarzy, zastanawiając się jednocześnie, w jaki sposób przekażę matce dobrą nowinę o moim zamążpójściu. Tymczasem Melisa zaczęła po raz drugi opowiadać o łapance, w czasie której wpadła jej matka – Klara. Zawieźli ją na Pawiak, skąd już nie wróciła. Z kolei jej prababkę Emę rozstrzelali Niemcy podczas rewizji mieszkania na Nowym Świecie, kiedy nie chciała się zgodzić na oddanie rodowych klejnotów. To był dzień jej setnych urodzin.

– Z całego rodu została tylko wasza trójka – powiedziała cicho, z niedowierzaniem kręcąc głową.

– Jesteśmy we cztery, moja droga – przypomniała Marina.

– Tak, oczywiście. Przejęzyczenie – rzekła z roztargnieniem.

Wojenne wspomnienia ciągnęły się przez całe popołudnie, a tymczasem zaczynało się ściemniać. Wierciłam się na niewygodnym krześle, jakby mnie wszystko swędziało. W końcu Marina z ponurą miną wysnuła smutny wniosek, że to były bardzo ciężkie czasy dla naszej rodziny.

– Oby się nigdy nie powtórzyły – dodała, tłumiąc dreszcz strachu na samą myśl o takiej ewentualności. – Straciłyśmy majątek, a nasz ród niemal przestał istnieć. – Podniosła wzrok i przesunęła płomiennym wzrokiem po zgromadzonych. – Po raz drugi musimy podnieść się z kolan i wspinać na szczyt, zanim Kaczatowie i Bergonowie zdążą wykorzystać nasze złe położenie. Należy jak najszybciej powiększyć ród, wzbogacić się przez odpowiednie koneksje i małżeństwo.

Nagle wszystkie spojrzały na mnie. Poczułam, że to jest ten moment. Serce waliło mi jak oszalałe, na policzki wystąpił rumieniec. Wstałam.

– Dario… – zaczęła Marina uroczystym tonem – przyszedł czas, żebyś spełniła swój obowiązek wobec rodziny. Masz już prawie osiemnaście lat i jesteś gotowa do założenia rodziny i urodzenia córki, której przekażemy umiejętności i wiedzę na temat naszej mocy.

Melisa kiwnęła głową. Poczułam, że gardło mi całkowicie wyschło i z emocji nie mogę wykrztusić słowa. W końcu jednak wzięłam się w garść, chrząknęłam i kiwnęłam głową.

– Też tak uważam – powiedziałam głośno i z przekonaniem, co przywołało wyraz ulgi na twarzy Mariny. – Poczyniłam już nawet pewne kroki w tym kierunku – dodałam, z niepokojem stwierdziwszy, że wszystkie zamarły, wpatrując się we mnie skonsternowane.

Twarz matki sparaliżował nagły skurcz lęku. Melisa zastygła w całkowitym osłupieniu.

– Ty poczyniłaś kroki? – zapytała Marina z niedowierzaniem.

Kiwnęłam głową, bardzo z siebie zadowolona.

– Otóż pragnę podzielić się z wami radosną nowiną, że od dzisiaj jestem zaręczona.

Z emocji klasnęłam kilka razy, bo nerwy nie pozwalały mi już dłużej ustać w spokoju. Dopiero po chwili zauważyłam, że nikt ze zgromadzonych nie podziela mojego entuzjazmu. Marina schowała twarz w dłoniach, Klara bardzo szybko zamrugała, jakby jej coś wpadło do oka, Melisa siedziała z otwartymi ustami, nie mogąc wykrztusić słowa, a Milada tylko pokiwała głową z rezygnacją, jakby właśnie tego się spodziewała.

– To raczej dobra wiadomość… – dodałam na próbę. – Wśród ludzi panuje taki zwyczaj, że świeżo upieczonej narzeczonej składa się gratulacje – rzuciłam z rosnącą irytacją. – Osobiście uważam, że to bardzo miłe i mogłybyśmy zacząć go stosować w naszej rodzinie – zakończyłam naburmuszonym tonem.

– Dario – rzekła Marina, ostatkiem sił panując nad nerwami – czy zdajesz sobie sprawę, coś ty najlepszego zrobiła? – Westchnęła ciężko i spojrzała mi w oczy, bo zdążyłam już usiąść z obrażoną miną. – To Kazimierz, prawda? Ten krzykliwy chłopak od dozorcy? Taksówkarz! Widziałam, jak na ciebie patrzy, ale w życiu nie przyszłoby mi do głowy, że sprawy zajdą tak daleko. Przecież znasz swoje obowiązki i powinności. Tyle razy o tym mówiłyśmy.

– Tak, tak… – wyrecytowałam znudzonym tonem. – Kiedy przyjdzie czas, znajdziesz mi odpowiedniego mężczyznę i jego właśnie poślubię, żeby po kilku miesiącach urodzić córkę. Tak się dzieje w naszej rodzinie od pokoleń, dzięki temu trwamy i wciąż jesteśmy silne.

Marina kiwnęła głową, a po niej ten gest automatycznie powtórzyła Melisa.

– No więc… co cię skłoniło do takiego szaleństwa? – zapytała Marina drżącym głosem.

– Ja go kocham, mamo – oznajmiłam z rozpaczą w głosie.

Melisa westchnęła ciężko.

– „Ja go kocham, mamo” – powtórzyła Marina spokojnie i mechanicznie, niczym fragment nudnej gazety. – Takie zdanie zawsze niesie ze sobą problemy.

Potarła twarz rękami, jakby chciała przegonić złe wspomnienia, i spojrzała na mnie bardzo poważnym i smutnym wzrokiem.

– To nie dojdzie do skutku.

Patrzyłam na nią, nie pojmując sensu tych słów. Była smutna, jakby dobrze rozumiała, co teraz czuję. Pomyślałam, że w takim razie jest jeszcze szansa na zmianę jej decyzji, ale szybko pokręciła głową, kończąc wszelką dyskusję.

– To nie jest odpowiedni chłopak – powiedziała spokojnie.

– Co takiego?! – podniosłam głos, co Melisa skwitowała grymasem niezadowolenia. – Co to właściwie znaczy? Chodzi o to, że jego ojciec jest dozorcą, czy o to, że jeździ na taksówce? To uczciwi ludzie, Marino, i wiesz o tym lepiej ode mnie.

– Wiem – przyznała znużonym głosem, jakby rozmowa była dla niej tylko stratą czasu. – Jednak Kazimierz się dla ciebie nie nadaje. Sprawdziłam go. Musimy wybrać ci męża, który będzie miał bardzo mocny pierwiastek mocy zapachu. Niewielu jest takich mężczyzn, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, ale zdarzają się. Twoje córki muszą mieć silną moc. Stoimy nad przepaścią, Dario! Jak możesz tego nie widzieć? Byłyśmy licznym, potężnym rodem, a teraz została nas garstka i tylko ty możesz urodzić nową Huczmirankę. Milada jest wciąż za młoda. Mamy więc jedną szansę. Nie mogę… uwierz mi, nawet jeśli chciałabym to dla ciebie zrobić, nie mogę tak bardzo ryzykować.

– Chwileczkę… – Potarłam palcami skroń. – Nie mogę wyjść za mąż za mężczyznę, którego kocham, bo nie ma w sobie jakiegoś pieprzonego pierwiastka?! – Zaśmiałam się histerycznie, co wprawiło w osłupienie naszego ważnego gościa.

Marina zmarszczyła brwi.

– Pohamuj emocje, dziewczyno. Jesteś na rodowym zjeździe – powiedziała ostro. – Tak naprawdę to nie ma znaczenia, za kogo wyjdziesz – dodała łagodnie. – Ostatecznie i tak jesteśmy same. Kochaj Kazimierza, spotykaj się z nim, ale córkę urodzisz temu, którego ja ci wybiorę.

Spojrzałam na nią ze zdumieniem.

– Co właściwie mi proponujesz? Mam zostać jego kochanką? Dziwką, która przeskakuje z łóżka do łóżka?

– Czego właściwie chcesz?!

– Chcę być szczęśliwa.

Zaśmiała się głośno.

– To nie leży w naszej naturze – odparła z rozbawieniem i nagle spoważniała. – Musisz to w końcu zrozumieć. Takie jest nasze przeznaczenie. To cena, jaką płacimy za to, kim jesteśmy. Unieszczęśliwisz tego chłopaka, a przy okazji i siebie. Jeśli go kochasz, zostaw go w spokoju. Uwierz mi. Tak będzie lepiej dla wszystkich.

– Dla wszystkich? A konkretnie dla kogo? – spytałam zaczepnie.

Marina westchnęła i spojrzała na mnie ze złością.

– Rodowód rodziny Kazimierza nam nie odpowiada. I to kończy dyskusję na ten temat. Zerwij zaręczyny, oddaj ten tandetny pierścionek i przygotuj się do rychłego ślubu. Zrozumiałaś?

Melisa kiwnęła głową z aprobatą.

– Tak – powiedziałam zimno.

Zapach wina i tytoniu, który towarzyszył mi od dzieciństwa, gęstniał wokół mnie i przybierał beżowy kolor. Wiedziałam, że to zły znak.

– Dario! – rzuciła ostrzegawczo Marina.

Milada jęknęła i zasłoniła oczy ręką.

– Uspokój się – rzekła ostro Marina.

Zapach zaczął wirować z zawrotną szybkością, powiewając moimi włosami.

– Ja go kocham.

– Daj już spokój! – Marina straciła cierpliwość. – Każda z nas kiedyś kogoś kochała, ale to jeszcze nic nie znaczy. Za mężów musimy wziąć tych, których nam wybiorą. Chodzi o geny, Dario, o naszą moc, którą musimy odnawiać z każdym pokoleniem. To nasz obowiązek. Po to właśnie istniejemy. Przecież dobrze o tym wiesz i, na litość boską, musisz to rozumieć!

– Tak. Rozumiem to – odparłam spokojnym, zimnym tonem i spojrzałam jej w oczy. – Nigdy ci tego nie zapomnę.

Marina westchnęła.

– A więc tylko o to chodzi? Możesz mnie nienawidzić. To bez znaczenia. Najważniejsze, że znalazłam dla ciebie kogoś odpowiedniego. Nazywa się Fabian Betlicki i jest…

– To nieistotne – przerwałam jej i wyszłam z pokoju.

W przedpokoju włożyłam buty i płaszcz. Marina dopadła mnie w chwili, gdy chwytałam za klamkę.

– Co ty wyprawiasz?! Mamy zjazd! – syknęła, boleśnie ściskając mnie za ramię. – Nie możesz tak po prostu wyjść.

– Zaskoczę cię jeszcze w wielu sprawach, Marino. To jedno mogę ci obiecać. – Uśmiechnęłam się zimno i wyszłam z mieszkania, trzaskając drzwiami.

Ruszyłam Nowym Światem i czułam, jak łzy płyną mi po policzkach równym strumieniem. Było już ciemno, ale latarnie dobrze oświetlały ulicę. Nagle podskoczyłam przestraszona, bo ktoś złapał mnie za rękę.

– Daria?! – usłyszałam znajomy głos.

– Ksawery! – Spojrzałam na niego zdumiona. – Co tu robisz o tej porze?

– Dochodzi dopiero ósma – powiedział z uśmiechem, który szybko zgasł. – Co się stało? – zapytał rzeczowo.

Chciałam mu powiedzieć, ale głos uwiązł mi w gardle. Wybełkotałam tylko kilka niezrozumiałych słów, próbując pomóc sobie gestami, ale skutek był żałosny. Kiedy zdałam sobie z tego sprawę, zaczęłam szlochać. Zalałam się łzami, nie zwracając uwagi na karcące Ksawerego spojrzenia przechodniów, którego brali widocznie za sprawcę mojego nieszczęścia.

– Chodźmy stąd, bo zaraz mnie zapuszkują – zażartował, ale nie było mi do śmiechu.

Nieśmiało wyciągnął dłoń, by wytrzeć mi mokre policzki. Zrobił to bardzo delikatnie, jakby się bał, że najmniejszy dotyk może sprawić mi jeszcze większy ból.

– Już dobrze – rzekł cicho, gdy spojrzałam na niego ze zdziwieniem. – Wszystko się jakoś ułoży. Cokolwiek się stało, nie jest warte twoich łez. – Uśmiechnął się, wziął za rękę i pociągnął za sobą.

Skręciliśmy w Aleje Jerozolimskie i po chwili jechaliśmy już windą w Cedecie.

– Wybierasz się na zakupy? – spytałam, nadal pochlipując.

Ksawery zaśmiał się głośno, a kiedy winda stanęła, poprowadził mnie na duży taras, gdzie znajdowała się kawiarnia. Rzadko tu bywałam. Usiedliśmy przy stoliku obok barierki, żeby podziwiać widok na śródmieście. Ksawery zamówił dwie czarne kawy i dwie bajaderki.

– To nam dobrze zrobi – powiedział z uśmiechem, a potem w milczeniu przyglądał mi się przez chwilę. Zarumieniłam się od jego natarczywego spojrzenia, wytarłam oczy i hałaśliwie wydmuchałam nos w chusteczkę.

– To niesamowite, że zasmarkana, z przekrwionymi oczami i czerwonym kinolem nadal wyglądasz pięknie – uznał w końcu.

Zaśmiałam się krótko i łzy znowu napłynęły mi do oczu, bo w tonie jego głosu i spojrzeniu, jakim na mnie patrzył, odnalazłam Kazimierza.

– No, no, tylko mi teraz nie becz. Kierowniczka zna moją matkę. Na pewno jej opowie, że znowu złamałem jakiejś niewieście serce, a wtedy matka ożeni mnie z grubą córką naszej sąsiadki.

Uśmiechnęłam się i w tej samej chwili wybuchnęłam głośnym płaczem, a Ksawery popatrzył na mnie osłupiały. W końcu zawołał kelnerkę.

– Poproszę setkę czystej. Tylko migiem.

Po chwili kelnerka postawiła przede mną kieliszek.

– Wypij to – rozkazał.

Pokręciłam głową, wycierając oczy.

– Ja nie piję wódki – chlipnęłam po raz ostatni.

– Dlaczego? – zdziwił się.

– Marina mówi, że to nam szkodzi. Nie panujemy wtedy nad… sobą.

Jego brwi podskoczyły do góry, a na twarzy pojawił się kpiący uśmieszek. Zacisnęłam usta ze złości.

– To może być ciekawe…

– Mówi mi nawet, co mam pić! – syknęłam ze złością.

Złapałam kieliszek i opróżniłam do dna.

– Na drugą nogę? – zapytał usłużnie.

– Tylko jeśli będziesz mi towarzyszył.

Skinął ręką na kelnerkę, która po chwili przyniosła dwa kolejne kieliszki napełnione po brzegi. Wypiliśmy.

– Dorosłość ma swoje dobre strony, prawda? – spytał już rozpogodzony, widząc moje rumieńce i suche oczy.

– Nie skończyłam jeszcze osiemnastu lat – przyznałam z zakłopotaniem.

– Nie będziemy się przecież przejmować tymi kilkoma miesiącami… Jesteś studentką pierwszego roku i masz swoje prawa. – Ksawery zaśmiał się wesoło i od razu poczułam się lepiej.

Po chwili na stoliku pojawiły się kawy i ciastka. Zjadłam swoje łapczywie, czując, jak cukier przyjemnie krąży w moich żyłach, co w dziwny sposób poprawiało mi nastrój. A może to raczej zasługa miejsca. Rozejrzałam się wokół. Prawie wszystkie stoliki były zajęte. Ludzie rozmawiali, śmiali się, podawali sobie dłonie na powitanie i całowali się w policzki. Grupa studentów po drugiej stronie tarasu co chwilę wybuchała gromkim śmiechem. Jakaś para patrzyła sobie w oczy, trzymając się za ręce. Powietrze wibrowało od pozytywnych emocji, ja zaś czułam, jak tutejsza dobra aura przenika mnie i wzmacnia. Spojrzałam na Ksawerego. Nie spuszczał ze mnie wzroku.

– Jesteście naprawdę niesamowite – przyznał oczarowany.

Posłałam mu zdziwione spojrzenie.

– Spójrz na siebie. Od razu to na ciebie podziałało. Matka mówiła mi, że tak właśnie z wami jest, ale nie chciałem jej wierzyć. Teraz widzę, że to prawda.

– A więc to było doświadczenie naukowe? – spytałam z przekorą. – Przyprowadziłeś mnie tutaj, wstrętny Bergonie, żeby prowadzić badania i obserwacje – zażartowałam, wciąż pociągając nosem. Ksawery zawsze potrafił poprawić mi humor. – A gdzie masz mikroskop, lupę i probówkę? Chcesz kawałek mojego włosa do badań czy próbkę naskórka?!

Ksawery głośno się śmiał.

– Jak ty dajesz sobie radę z takim temperamentem? – dociekał. – Nie bądź złośnicą, bo nikt się z tobą nie ożeni.

– W tej kwestii niewiele mam do powiedzenia – przyznałam ponuro. – Czy o tym też mówiła ci mama?

Kiwnął głową.

– Wygląda na to, że niechcący trafiłem w sedno. Jestem gotowy na najgorsze. Mów, co się dzieje.

Zmarszczyłam brwi i spojrzałam na niego z ukosa.

– Nie jesteśmy przyjaciółmi – powiedziałam ostrożnie. – Nie zamierzam ci się zwierzać.

– No, jeśli jesteś przyjaciółką mojej siostry, to częściowo również i moją.

– Bardzo sprytne – rzekłam i wypiłam kolejny łyk z filiżanki. – Chcesz mnie dobić tą kawą?

– Wiesz, że twoja matka byłaby bardzo niezadowolona, gdyby zobaczyła nas razem. Nasze rodziny się nie znoszą. Czy to nie ekscytujące? Jesteśmy jak Romeo i Julia.

– Niezupełnie. Oni byli w sobie zakochani.

Przez chwilę patrzył na mnie wzrokiem, którego nie potrafiłam rozszyfrować.

– Słuszna uwaga – przytaknął w końcu.

– Dlaczego właściwie nie wolno mi się z wami zadawać?

– Jakaś stara sprawa, matka mi to kiedyś próbowała wyjaśnić, ale nie chciała zdradzić wszystkiego. W każdym razie chodziło o jakieś wydarzenia z końca dziewiętnastego wieku. Jedna z was wtedy nieźle narozrabiała i Kaczatowie próbowali jej pomóc, ale coś nie wyszło. Nie wiem dokładnie, jaki w tym wszystkim był udział mojej rodziny. Grunt, że jesteśmy śmiertelnymi wrogami.

– Brzmi rozsądnie – powiedziałam i zaśmiałam się głośno.

Poczułam, jak alkohol rozgrzewa mi ciało i uwalnia zmysły. Byłam wolna i zadowolona. To lepsze niż większość naszych mieszanek. Nie liczył się już Kazimierz ani Ksawery, ani pierścionek zaręczynowy, który nadal tkwił na moim palcu jak wyrzut sumienia. Ważne było tylko to, czego ja chciałam. Miałam tylko jedno życzenie.

– Zamów jeszcze po setce – nakazałam z uśmiechem.

– Jesteś pewna?

Zamiast odpowiedzi dałam znak kelnerce, że zamawiam następną kolejkę. Nagle usłyszałam muzykę. Rozpoznałam pierwsze takty piosenki Billa Haleya – Rip it up. Ksawery musiał zobaczyć błysk w moim oku, bo rozejrzał się niepewnie po sali.

– Tańczymy – stwierdziłam bez wahania i momentalnie wstałam od stolika.

– Skoro tak twierdzisz – uznał i szybko złapał mnie za rękę.

Wirowaliśmy w szaleńczym tempie po parkiecie. Zapach wina i tytoniu otaczał nas niewidzialną pajęczyną, dodając wigoru i sił. Słyszałam cichy dźwięk dzwonków i lejącej się wody. To dźwięk Ksawerego, który w dziwny sposób przenikał przez mój zapach. Zaśmiałam się głośno na samą myśl o tym, co by na to powiedziała Marina. Tymczasem Ksawery przysunął mnie bliżej siebie, obracając we wszystkich kierunkach. Chciałam, żeby to trwało wiecznie. Muzyka, która sprawiała, że byłam lekka, zwinna i szczęśliwa. Wszystko upraszczający alkohol i kawiarnia pełna roześmianych ludzi, których dobry nastrój z każdą chwilą czynił mnie coraz silniejszą i bardziej pewną siebie. Po chwili muzyka ucichła i popłynęły pierwsze takty piosenki, za którą nigdy specjalnie nie przepadałam.

Pamiętasz, była jesień, tani hotel Pod Różami, pokój numer osiem. Staruszek portier z uśmiechem dawał klucz…

Ksawery nadal trzymał mnie za rękę. Po chwili zorientowałam się, że obejmuje mnie ciasno w talii, a ja trzymam rękę na jego ramieniu. Był ode mnie wyższy i kiedy pochyliłam głowę, dotknęłam jego ramienia. Przez chwilę obracaliśmy się wolno, słuchając piosenki, która nagle poruszyła we mnie jakąś delikatną strunę. Poczułam się bezpieczna. Jakby właśnie Ksawery mógł mnie obronić przed całym światem. Kiedy znowu na niego spojrzałam, wiedziałam, że nie ma odwrotu. Mój zapach zawirował niespokojnie, ale nawet on nie mógł mnie powstrzymać. W tym jednym Marina miała rację. Alkohol źle na nas wpływał. Traciłyśmy władzę nad naszą mocą, robiłyśmy rzeczy, do których zazwyczaj nigdy byśmy się nie posunęły. Dlatego kiedy Ksawery nachylił się ku mnie, nie uciekłam. Stanęłam lekko na palcach i pocałowałam go delikatnie. On przyciągnął mnie mocno do siebie, jakby się bał, że za chwilę ucieknę i czar pryśnie. Jednak to nie były czary, ale prawda, z którą przyjdzie mi się zmierzyć później. Na razie chciałam być zamknięta w jego ramionach i czuć na wargach smak gorączkowego pocałunku. W końcu piosenka ucichła, a my musieliśmy się od siebie odsunąć. Odwróciliśmy się, by wrócić do stolika. I wtedy poczułam nagłe szarpnięcie. Kątem oka spostrzegłam znajomą postać. Odwróciłam się i poczułam ból, jakby serce pękało mi na kawałki.

W progu stał Kazimierz, trzymając pod rękę swoją mamę. Za nimi ujrzałam jego ojca. Prawdopodobnie przyszli uczcić nasze zaręczyny. Jednak jakie to miało teraz znaczenie? Widziałam w jego oczach, że wszystko, co nas łączyło, przestaje mieć sens. Stałam na środku sali, nadal trzymając za rękę Ksawerego, a Kazimierz blady jak ściana nawet nie drgnął. „Zrób coś, uderz mnie, zacznij wrzeszczeć. Krzycz, że jestem dziwką, że cię oszukałam! Niech będzie skandal, tylko nie stój taki blady, bezradny, z całkowitą pustką w oczach!” – myślałam.

W końcu odwrócił się i wyszedł, ciągnąc za sobą matkę i ojca. Przełknęłam łzy. Kiwnęłam głową, zaciskając pięści.

– Tak będzie lepiej… – powiedziałam, czując, że się rozpadam – …łatwiej mnie znienawidzi.

Ksawery ścisnął mi dłoń i nagle przypomniałam sobie o jego istnieniu. Spojrzałam, nie kryjąc zdziwienia, że wciąż tu jest.

– Napijmy się – zaproponowałam, patrząc na dwa kieliszki wypełnione wódką. – Nie zamierzam dzisiaj wracać do domu.

Nina

Warszawa, 2013 rok

Kiedy siedziałam na obrotowym krześle w swojej pracowni, czułam się niemal szczęśliwa. Na blacie w równym rzędzie stały buteleczki i słoiczki, które skrywały tajne składniki moich mikstur. Tajemnicza aura tworzenia kosmetyków zawsze bardzo mnie pociągała. Dodaję po kropelce, odmierzam na wadze, mieszam, podgrzewam. Abrakadabra i mam napój miłosny albo napar dusząco-obezwładniający. Tak to sobie wyobrażałam, gdy byłam mała. Teraz wiem, że wygląda to nieco inaczej, ale nadal ma w sobie urok, któremu nie potrafię się oprzeć.

Zdecydowałam, że na początek zrobię serię kremów przeciwzmarszczkowych. To powinno zachęcić pierwsze klientki, dla których potem będę mogła przygotowywać kosmetyki na specjalne zamówienia. Od kilku dni zaczynałam dzień w podobny sposób. Na świeżo umytym blacie ustawiałam butelki z olejem słonecznikowym i rzepakowym, wosk pszczeli, olejek z nagietka lekarskiego, witaminę E, wodę destylowaną, olejek cytrynowy i świeżo wyciśnięty sok z cytryny. W powietrzu unosił się zapach olejków i kremów, a ja delektowałam się chwilą oczekiwania, kiedy znowu będę mogła zabrać się do pracy. Uśmiechnęłam się do siebie bez konkretnego powodu i nagle uświadomiłam sobie, że po raz pierwszy od kilkunastu miesięcy jestem całkowicie spokojna i… lekka. Włączyłam gaz pod garnkiem z wodą. Czas zaczynać.

Włożyłam do wody słoiczki z olejami i woskiem. Niemal całym ciałem czułam, jak się rozgrzewają. Ich ciepło otuliło mnie niczym miękki puch. Wosk szybko się rozpuścił i mieszałam go co chwilę patyczkiem. Zapach olejków z dodatkiem jabłek i miodu popłynął do drzwi wejściowych. Zdjęłam słoik z ciepłym woskiem z ognia i dodałam olejki eteryczne. Całość mieszałam przez chwilę. Miękkie, równomierne ruchy. Spokój, miłość i cierpliwość, żeby powstał krem dający coś więcej niż młodość. Nagle poczułam go wśród otaczających mnie aromatów kremu. Rumianek i mięta. To mój zapach macierzysty, który towarzyszył mi przez całe życie. Tym razem był jednak dużo bardziej intensywny i świeży. Serce zabiło mi mocniej. Od dawna nie czułam w nim takiej potęgi. Czasami myślałam, że utraciwszy dziecko, straciłam też swój dar. Niemal zapomniałam o tym, kim naprawdę jestem. I nagle teraz, mieszając swój pierwszy krem od lat, naprawdę zrozumiałam, że znalazłam drogę powrotną nie tylko do Warszawy i rodziny, lecz także w jakimś sensie – do samej siebie. Zapach rumianku i mięty był coraz bardziej intensywny i w końcu zagłuszył woń kremu. W skupieniu przelałam miksturę do miseczki. Niech się spokojnie chłodzi. Podgrzałam wodę i dodałam sok z cytryny. Ostatni etap wymagał delikatności i wyczucia. Nigdy nie używałam blendera. Marina zawsze powtarzała, że robienie kosmetyków wymaga serca, nie prądu. Wolno, z czułością, zaczęłam wlewać wodę z cytryną, łącząc te dwa składniki w miękką, puszystą masę. Gdy krem był już gotowy, powkładałam go do piętnastu słoiczków, nakleiłam żółto-pomarańczowe etykiety i schowałam do lodówki. Za kilkadziesiąt minut będę mogła mój nowy kosmetyk ustawić na półce.

Czując przyjemne podekscytowanie, zabrałam się do następnej partii produktów. Przygotowałam korzeń mydlnicy lekarskiej i cytrynę. Działałam jak w transie. Po raz pierwszy od bardzo dawna nie dręczyłam się pytaniami bez odpowiedzi. Dlaczego mój syn? Dlaczego mój mąż? Co się z nimi stało i co stanie się ze mną? Gdzie mam szukać? Kto mógł to zrobić? Jak będę dalej żyć? I dlaczego?! Dlaczego? Dlaczego? Wszystkie zagadki mojego życia przestały być ważne. Intensywny zapach mięty i rumianku wypełniał całe pomieszczenie. Ludzie, mijający drogerię, przystawali zaintrygowani, próbując odnaleźć źródło niezwykłego aromatu. Rozgniotłam korzeń mydlnicy i zalałam go wodą, wycisnęłam sok z cytryny i dodałam do wywaru. Potem jeszcze tylko kilka kropel olejku. Przecedziwszy przez gazę, przelałam do siedmiu butelek. Nakleiłam etykietkę: „Szampon z korzenia mydlnicy”. Zawahałam się. Wiedziałam, że dam radę, i chciałam spróbować. Zapach róż i czekolady. Uwolniłam mieszankę. Włosy gęste i piękne. Tak, kobiety będą go kochały. Sprawdziłam, jak wygląda napar z liści mięty nastawiony wczoraj wieczorem. Czekały na mnie składniki na następny produkt. Zegar wybił południe. Nie miałam ochoty na odpoczynek ani na przerwę. Byłam spragniona i głodna, ale nie chciałam tracić czasu. Musiałam pracować, mieszać, podgrzewać, łączyć i przelewać. Spojrzałam zachłannie na produkty do maseczki owocowej. Wszystko czekało przygotowane. I ja również. Nareszcie byłam gotowa na spotkanie z moim rodem.

* * *

W ciągu dwóch następnych dni zrobiłam dziesięć słoików kremów, piętnaście maseczek do twarzy, osiem butelek szamponów, do tego jeszcze odżywki, balsamy i błyszczyki. Moja drogeria zapełniła się towarem. Ceny miałam konkurencyjne, a ludzie podobno lubią nowości. Od kiedy wyszłam z salonu fryzjerskiego Izy, tęskniłam za atmosferą i powietrzem naelektryzowanymi emocjami. Chciałam stworzyć podobne miejsce. Codziennie mieć wokół siebie śmiejące się, szczęśliwe, rozgadane kobiety. Wśród nich i ja będę z każdym dniem silniejsza. Jednak najpierw musiałam je zachęcić, przekonać i skusić. To nie powinno być trudne. Pierwsza klientka przyszła drugiego dnia po otwarciu. Nazajutrz przyprowadziła koleżankę. Dla każdej z nich zrobiłam na zamówienie maseczkę do twarzy i odżywkę do włosów. Dzięki zapachom huby i malin szybko poznałam ich najskrytsze tajemnice i potrzeby. Wiedziałam, jak sprawić im radość i zapewnić relaks. Oczywiście były zachwycone. Po kilku dniach jedna z nich przyszła z siostrą, druga z sąsiadką. Łańcuszek chętnych rósł z każdym dniem, moje klientki zaś po każdym słoiczku kremu czuły się piękniejsze i szczęśliwsze. Zapach jabłek i miodu, róże i czekolada, imbir i wanilia, cytryna i tytoń, mech i piżmo. Wynosiły kolejne buteleczki wypełnione kosmetykami wzbogaconymi takimi mieszankami i wracały po następne. Wszystko szło zgodnie z moim planem.

Teraz, kiedy siedziałam na balkonie mieszkania mojej babki i piłam gorące kakao, a na moich oczach lato ustępowało miejsca jesieni, poczułam, że świat nie jest taki zły, a ja może będę jeszcze kiedyś szczęśliwa. Nie zadomowiłam się w mieszkaniu Darii. Kilka kompletów nowych ubrań zmieściło się na jednej półce w garderobie. Stary plecak Michała, z którym podróżowałam po Europie, wcisnęłam na dno szafy. Podróże skłaniają do minimalizmu. Czy przedmioty rzeczywiście są tak potrzebne, jak nam się wydaje? Nauczyłam się nie przywiązywać wagi do drobiazgów. Praca całkowicie mnie pochłaniała. Dżinsy i T-shirty, jakiś sweter. Kawa rano, herbata w południe, trochę jedzenia i kilka godzin snu. To wszystko, czego potrzebowałam. Wracałam z drogerii około dwudziestej drugiej. Po całym dniu kręcenia kremów dłonie mdlały mi przy myciu zębów. Czasami coś jadłam, najczęściej jednak od razu szłam do łóżka. Wstawałam o świcie, piłam kawę, przegryzałam pospiesznie kanapkę z żółtym serem i ruszałam do pracy. Działałam jak automat i ten rytm bardzo mi odpowiadał. Byłam sama, żadna z kuzynek do mnie nie zadzwoniła. Nie mogą mnie przywitać, dopóki Daria tego nie zrobi. Jednak samotność nie stanowiła już dla mnie problemu. Nauczyłam się ją doceniać. Bez zbędnych pytań, rozmów i kłótni o drobiazgi świat jawił się lepszy. Wiedziałam, że taki stan rzeczy nie potrwa wiecznie. Niedługo powinnam zacząć przepraszać. Lista przewin była długa. Wyjazd bez uprzedzenia, zbyt długa nieobecność, brak wiadomości, złamanie zasad. Zresztą były też wcześniejsze sprawy… samodzielnie wybrany mąż, nieodpowiednia praca, oddalenie się od rodu, nieobecność na zjazdach. No i syn, który powinien być córką. Muszę się przyznać do wielu przewinień, a największe z nich to bycie córką swojej matki – równie nierozsądnej i egoistycznej jak ja.

Siedziałam na balkonie. Mijała szósta rano, za chwilę chciałam wyjść do drogerii. Poczułam w palcach delikatne mrowienie. To znak, że były spragnione pracy. Zapach rumianku i mięty, intensywny jak nigdy dotąd, nerwowo wirował wokół mnie, czekając, kiedy w końcu ruszę do działania. Teraz nadszedł odpowiedni moment. Komórka leżała na stoliku. Przyglądałam się jej przez chwilę. Wzięłam do ręki. Wybrałam numer. Czekałam dłużej, niż wypadało. „Odbierz. Wiesz, że prędzej czy później będziesz musiała ze mną porozmawiać…” – myślałam.

Sygnał oczekiwania ucichł. Ktoś odebrał połączenie, ale nie uznał za stosowne się odezwać. Jakie to do niej podobne.

– Daria? – zapytałam lekkim głosem. – To ja, Nina.

– Tak.

Jedno słowo. Trzy litery, a tyle urazy i żalu. Teraz moje tłumaczenia nie miałyby sensu. Dzwoniłam w innej sprawie.

– Zwołuję zjazd – powiedziałam spokojnie. – Dzisiaj o dwudziestej. W twoim mieszkaniu na Żurawiej.

– Rozumiem – potwierdziła i się rozłączyła. Odłożyłam telefon na stolik i w tej samej chwili usłyszałam rechotliwy śmiech dochodzący z sąsiedniego balkonu.

– No, no. Zjazd rodu Huczmiran. Będzie na co popatrzeć – rzekła Inga, popijając czerwone wino z dużego kieliszka.

– Może wolisz kawę? – zapytałam ostrożnie.

Znowu się zaśmiała.

– Staram się pić ten napój tylko przy wyjątkowych okazjach. – Inga uśmiechnęła się dwuznacznie.

– Wiem dlaczego – mruknęłam pod nosem.

Przez chwilę milczała zaskoczona, a potem roześmiała się głośno.

– Jesteś sprytna, ale to ci nie pomoże na zjeździe. Nieźle narozrabiałaś, dziewczyno. Daria wpadła w furię, kiedy zniknęłaś. Rodziny stanęły przed groźbą kolejnej wojny. Myślałam, że z wściekłości rozniesie Kaczatów i Bergonów na strzępy. I to wszystko z powodu jednej, nierozsądnej wnuczki. Przecież ma jeszcze Irminę, Syntię i Polę. Ciekawe, dlaczego utrata akurat ciebie tak bardzo ją zabolała?

Zmarszczyłam brwi.

– Doskonale orientujesz się w sytuacji mojej rodziny jak na kogoś, kto nie widział Darii od wielu lat – skomentowałam.

– Staram się być na bieżąco. – Przechyliła głowę i lekko zmrużyła oczy. – Nie do wiary, że cię nie wykluczyła, pomimo… nacisków.

– Czyich? – spytałam ostro.

Inga machnęła od niechcenia ręką, jakby to nie miało żadnego znaczenia.

– Ważniejsze i znacznie ciekawsze pytanie brzmi: „dlaczego…?”.

– Trudno mi uwierzyć, że kiedyś mogłyście się przyjaźnić… – Przeskoczyłam na inny temat, żeby nie zauważyła niepokoju, jaki budziły we mnie jej komentarze.

– Nawet my się zmieniamy, Nino. To dość kłopotliwe, bo nigdy nie można być pewnym, komu zaufać. Z tego powodu rozpadła się nasza… zażyłość. Jednak mnie i Darię zawsze będzie łączyło coś więcej i, niestety, nie jest to nic dobrego.

– O czym mówisz?

Z niedowierzaniem pokręciła głową.

– Po tylu latach nawet nie mogę jej winić za to, co się stało. Byłoby mi zdecydowanie łatwiej po prostu ją znienawidzić, jednak… nie jestem przekonana, czy to uczciwe. Wiem natomiast, że na jej miejscu zrobiłabym to samo. – Westchnęła. – Daria była kiedyś zupełnie inna. Może gdzieś głęboko na dnie serca została jeszcze maleńka cząstka tamtej dziewczyny i komuś, może właśnie tobie, uda się ją uwolnić.

Patrzyłam na nią zdumiona, nie wiedząc, co powiedzieć. Inga otrząsnęła się z zamyślenia, a widząc moje zaskoczenie, zaśmiała się głośno, płynnie zamieniając swój rechot w kaszel. Kiedy się uspokoiła, spojrzała na mnie pokornym wzrokiem, który wcale do niej nie pasował.

– Wybacz ten sentymentalizm. Starość ma swoje słabości, na które młodość nie powinna zwracać uwagi. Pójdę już. – Wstała z wiklinowego fotela. – Życzę ci powodzenia, Nino Huczmiran. Mam przeczucie, że będzie ci potrzebne. – Ruszyła w stronę drzwi balkonowych, ale w ostatniej chwili zerknęła na mnie.

– Obcięłaś włosy – zauważyła z uznaniem. – Wiesz, że to jej się nie spodoba. Złamałaś kolejną zasadę. – Pokiwała z podziwem głową. – Zwołujesz zjazd, żeby je przeprosić, a jednocześnie robisz coś, żeby je rozzłościć. Jesteś bardzo podobna do swojej matki…

Zmarszczyłam brwi z niezadowoleniem.

– To tylko włosy – powiedziałam cicho.

Zaśmiała się głośno.

– To tylko włosy – powtórzyła. – Jak ty jeszcze mało o nich wiesz. I jak mało wiesz o sobie samej.

Ruszyła do pokoju, ale zanim całkiem zniknęła mi z oczu, zatrzymałam ją.

– Ingo! – Zrobiła krok do tyłu i spojrzała na mnie z ciekawością.

– Kim właściwie jesteś? – spytałam.

– Dobrą wróżką – rzekła, a jej rechotliwy śmiech, przerywany mokrym kaszlem, utwierdził mnie w przekonaniu, że nigdy nie powinnam jej ufać.

* * *

Drogerię otwierałam o dziesiątej, więc miałam jeszcze sporo czasu na przejażdżkę rowerem. Włożyłam nowe niebieskie dżinsy, koszulę w zieloną kratę, trampki, granatowy sweter zawiązałam w pasie. Do plecaka wrzuciłam portfel, okulary przeciwsłoneczne, telefon i inne drobiazgi. Słońce świeciło mocno, choć już nie dawało takiego ciepła jak jeszcze kilka tygodni wcześniej. Dochodziła ósma. Warszawa była już rozbudzona i gotowa na wyzwania nowego dnia. Jechałam Marszałkowską, skręciłam w Aleje Jerozolimskie. Pałac Kultury pysznił się na środku placu, choć na moje oko wymagał już porządnego remontu. Daria zawsze bardzo go lubiła. Powtarzała, że z pałacem kojarzą jej się najszczęśliwsze chwile w życiu. Pałac był świadkiem tego, czego ja nigdy nie widziałam. Obraz uśmiechniętej Darii musiał być niezwykły. Nie umiałam jej sobie wyobrazić szczęśliwej. Myślałam o tym, ilekroć go mijałam. Dzisiaj jednak zastanawiałam się nad słowami Ingi. Dlaczego Daria nie wykluczyła mnie z rodziny, czemu mi pomogła? W Alejach Jerozolimskich był korek. Na placu Zawiszy zepsuł się autobus. Przemknęłam na rowerze przez rondo Daszyńskiego i Okopową. Pół godziny później stałam pod białym blokiem na nowym osiedlu przy parku Sowińskiego. Właściwie nie wiem, po co tu przyjechałam. To miała być tylko przejażdżka dla odprężenia i przyjemności, a nagle znalazłam się pod domem mojej siostry. Zapach rumianku i mięty zawirował niespokojnie i pomyślałam, że to nie był dobry pomysł. Choć raz powinnam coś zrobić jak należy. Zjazd, rytuały, przemówienia, wyjaśnienia, długi stół przykryty wiśniowym obrusem, wino, oficjalne przeprosiny i oficjalne wybaczenie. Inga miała rację, nie umiałam trzymać się zasad. Instynktownie robiłam to, na co miałam ochotę, i nie przejmowałam się konsekwencjami. A w mojej rodzinie każdy nieprzemyślany ruch rodził poważne konsekwencje. Jeśli wejdę na górę i zobaczę się z siostrą, zanim Daria zadecyduje, czy na to zezwala, moja sytuacja bardzo się skomplikuje. Jednak babka nie musi się o wszystkim dowiedzieć, a Pola to moja siostra. Byłam matką chrzestną jej córki i chciałam się z nimi spotkać. Zsiadłam z roweru, postawiłam go przed blokiem i pobiegłam do drzwi, przez które wchodził jakiś mężczyzna, dzięki czemu nie musiałam domofonem uprzedzać Poli o swoim przybyciu. Miałam przeczucie, że nie będzie zachwycona tą wizytą.

Wcisnęłam guzik przywołujący windę. Wjechałam na ostatnie piętro, gdzie mieściły się same apartamenty. Zabrzęczał domofon. Weszłam na korytarz rozbawiona tym, ile trzeba wcisnąć guzików i sforsować zamkniętych drzwi, żeby dostać się do jednego mieszkania. Znowu przycisk, tym razem przy drzwiach. Odetchnęłam głęboko, poprawiłam włosy, bo Pola zawsze zwracała uwagę na wygląd, i przygotowałam najlepszy z moich uśmiechów. Drzwi z numerem czternastym otworzyły się po dłuższej chwili.

Na progu stanęła Pola Huczmiran, moja siostra. Patrzyłyśmy na siebie uważnie, nie mogąc się zdecydować, jak przebrnąć przez trudną chwilę powitania. Miałam wrażenie, że w pierwszym momencie mnie nie poznała, a kiedy w końcu odnalazła w kobiecie ze skandalicznie krótkimi włosami i opaloną twarzą swoją siostrę, nie skomentowała nijak mojego wyglądu.

– Cześć – powiedziałam w końcu, żeby mieć to już za sobą.

Kiwnęła głową. Właściwie wcale się nie zmieniła przez ten rok. Długie włosy nadal wiązała w kucyk na karku, nosiła śnieżnobiały T-shirt, zawsze miała do nich słabość, i jak zwykle włożyła długą spódnicę, tym razem malinową. Żadnych ozdób, żadnego makijażu i żadnego uśmiechu. Spojrzała na mnie w sposób, który dobrze znałam – jakby nie dowierzała, że naprawdę jesteśmy siostrami, i nie wiedziała, co z tym faktem począć. Podjęłam tę trudną decyzję za nią. Zrobiłam krok do przodu i niechętnie cofnęła się, pozwalając mi wejść. Zamknęła drzwi, ale nie zaprosiła mnie do salonu.

– Nie powinnaś tu przychodzić – odezwała się w końcu.

– Wiem.

– A ja nie powinnam cię wpuszczać do domu. To wbrew zasadom.

– Wiem.

– No więc? Co tu robisz? – spytała z lekką irytacją.

– Chciałam cię zobaczyć. Chyba… czy ja wiem… stęskniłam się za tobą… i za Mirą…

Pokiwała głową i choć w jej oczach na ułamek sekundy błysnęło zrozumienie, milczała. Cydr i ambra powoli wypełniały powietrze, prowokując mój zapach do tego samego. Po chwili aromaty połączyły się ponad naszymi głowami, tworząc zgodną mieszankę. To przesądzało sprawę.

– Przepraszam – powiedziałam w końcu. – Wyjechałam, zostawiłam cię samą, zachowałam się samolubnie, tak jak Alma. Tu nie chodzi o Darię, Marinę, ciotki czy resztę dziewczyn. Jedyną osobą, którą powinnam i naprawdę chcę przeprosić, jesteś ty. Dlatego przyszłam.

Nie wiem, czego się spodziewałam. Pola zawsze była powściągliwa i zdystansowana. Miałam wrażenie, że dzieli nas jakiś niewidzialny mur, który ja uparcie staram się zburzyć, a ona z równym zaparciem odbudowuje. Przez większość naszego dzieciństwa próbowałam się z nią zaprzyjaźnić. Teraz, kiedy stała przede mną z obojętnym wyrazem twarzy, zdałam sobie sprawę, że nigdy mi się to nie udało. Nasze zapachy się łączyły, ale my byłyśmy sobie kompletnie obce.

– Uściskaj Mirę ode mnie – rzuciłam jeszcze, szarpnęłam klamkę i wyszłam z mieszkania.

* * *

Po godzinie siedziałam już w pracowni i próbowałam skoncentrować się na pracy. Po rozmowie z Ingą i spotkaniu z Polą było to trudne. Zamknęłam na chwilę oczy i próbowałam przestać rozpamiętywać problemy. Głęboki wdech. Zapach rumianku i mięty otoczył mnie delikatnie, uspokajając i pomagając się skupić. Na blacie stało siedem wyparzonych buteleczek, strzykawka i etykietki. Ręce zaczęły automatycznie wykonywać odpowiednie czynności. Skupiłam się na pracy, zapominając o całej reszcie. Odmierzyłam sok z aloesu, dodałam hydrolat, kilka kropel oleju sezamowego i trochę ekstraktu z ogórka. Potrząsnęłam zawartością, potem delikatnie obracałam butelkę w dłoni, obserwując, jak składniki wzajemnie się przenikają, tworząc jednolitą substancję. Zapach imbiru i wanilii. Szczęście, spełnienie i satysfakcja. Odrobina, żeby nie zaburzyć naturalnych aromatów składników. Tak, to będzie produkt dla każdej z nich. Wiecznie zajęte kimś innym: małymi dziećmi, wymagającym mężem, starzejącymi się rodzicami. Praca, zakupy, zebranie w szkole – tyle zwyczajnych codziennych, drobnych spraw, które wypełniają czas, nie pozostawiając im nawet chwili dla siebie. Teraz to się zmieni. Zapach stał się bardzo intensywny. Wołał je, przyzywał. Szeptał do ucha, że da im to, czego potrzebują. Imbir nasycał go ciężkością i mocą. Niósł ze sobą spełnienie i zadowolenie. Spojrzałam na rząd czystych buteleczek z niebieskiego szkła. Obok leżały etykiety z napisem: „Kumczata. Tonik różany”. Taka zwykła nazwa, a tak ogromna zmiana. Zadrżałam lekko. Znowu byłam jedną z nich. Huczmiranki nigdy nie litowały się nad ludźmi, którzy byli naiwni i łatwowierni. Sami wchodzili w zastawiane sidła, a potem wracali i prosili o więcej. Niech więc tak będzie. Zapach rumianku i mięty wystrzelił jak torpeda. Poczułam, że rozpierają mnie siła i euforia, nad którymi trudno było zapanować. Bez namysłu wypełniłam buteleczki olejkiem, zakorkowałam. Nakleiłam etykietki. Odetchnęłam głęboko.

Ze skupienia wyrwało mnie wejście następnej klientki, która przyprowadziła koleżankę z pracy. Przez chwilę oglądały produkty, w końcu poprosiły o radę w sprawie szamponów. Były podekscytowane wizją swoich gęstych, błyszczących włosów. Poczułam przyjemne, delikatne mrowienie pochodzące z emanujących z kobiet pozytywnych wibracji. Drzwi otwierały się co chwila i po półgodzinie w drogerii tłoczyło się już kilkanaście klientek. Przypomniałam sobie wizytę w salonie fryzjerskim. Udało mi się to, co zamierzałam. Kobiety kochały mój sklep i moje kosmetyki. Ten ciągły ruch, zamieszanie, rozmowy, śmiechy i wymiana plotek sprawiały, że powietrze drżało od energii, która przenikała mnie na wskroś. Zapach rumianku i mięty krążył po pomieszczeniu intensywny i świeży, a ja czułam się świetnie. Z uśmiechem powitałam następną kobietę, która właśnie pchnęła drzwi wejściowe, choć przez głowę przemknęło mi, że kolejna się już nie zmieści. Niektóre panie rozsiadły się w miękkich fotelach, zaparzyły sobie kawę z ekspresu i rozmawiały cicho, testując przy okazji próbki moich produktów. W ogólnym gwarze i rozgardiaszu nie usłyszałam wołania osoby, która właśnie weszła. Zapisywałam na kartce zamówienia i wymagania klientek, kiedy w końcu ktoś stuknął mnie w ramię.

– Ten pan chyba cię szuka, Nino – powiedziała jedna z kobiet.

Jaki pan mógł tu trafić i po co? Przez chwilę serce podskoczyło mi z radości. Michał wrócił. Opamiętał się, zmienił zdanie, chce, żebyśmy do siebie wrócili. Może odnalazł Jeremiego i zamierza mnie do niego zaprowadzić. Z łomoczącym sercem przepchnęłam się przez tłok i z uśmiechem pełnym nadziei podeszłam do drzwi.

– To pan? – Nie kryłam rozczarowania, choć nie znałam tego człowieka. – Słucham? O co chodzi? – spytałam opryskliwie, nadal dochodząc do siebie po nieprzyjemnym zaskoczeniu.

– Czy nie napiłaby się pani ze mną na kawy?

Zmrużyłam oczy, uznając, że się przesłyszałam. W tym gwarze rozmów i śmiechów byłoby to całkiem naturalne.

– Słucham?

– Czy nie napiłaby się pani ze mną na kawy?! – krzyknął na całe gardło, uciszając tym rozgadane kobiety.

Wszystkie momentalnie zamilkły i spojrzały na nas w pełnym napięcia oczekiwaniu. Zapadła niezręczna cisza. Wysoki brunet, przystojny i zdecydowanie w moim typie, z delikatnym zarostem, niebieskimi oczyma i powalającym uśmiechem. W koszuli w kratę, dżinsach, z dużą skórzaną torbą przewieszoną przez ramię.

– Czy pan jest z telewizji? – zagadnęłam niepewnie, rozglądając się za kamerą.

Mężczyzna zaśmiał się; w duchu jęknęłam na dźwięk tego zamszowego głosu.

– Nie. Jestem architektem, jeśli to ma jakieś znaczenie.

– Architektem – powtórzyłam lekko oszołomiona. Zauważyłam, że kilka klientek wymknęło się dyskretnie za jego plecami, pokazując mi uniesione w górę kciuki i puszczając oczko.

– Wracam po bardzo ciężkim dniu w pracy i padam z nóg. Zobaczyłem przez okno, że ma pani ekspres. Na dodatek z tego, co widzę, panuje tu wyjątkowa atmosfera, więc postanowiłem wejść. No i nigdzie w Warszawie nie znalazłem kawiarni, której właścicielka byłaby tak piękna.

– A to ma jakieś znaczenie?

Stłumione chichoty klientek uświadomiły mi, że sytuacja wymyka się spod kontroli i zaczynam flirtować. Mężczyzna rozłożył ręce w bezradnym geście, jakby odpowiedź na moje pytanie była oczywista.

– Niestety, zaszła pomyłka. To nie jest kawiarnia, tylko drogeria. Sprzedaję tu naturalne kosmetyki, a kawa jest tylko dla klientek.

– W takim razie poproszę szampon. – Męźczyzna uśmiechnął się i mimowolnie zrobiłam to samo.

– Czy teraz możemy się napić kawy? – spytał.

Westchnęłam bezradnie.

– Jeśli kupuje pan szampon, może pan napić się kawy. Ekspres jest bardzo prosty w obsłudze. Wystarczy nacisnąć guzik.

Z uśmiechem odwróciłam się do najbliższej kobiety, a po jej minie poznałam, że nie zamierza mnie absorbować dłużej, niż to koniecznie.

– Ja już wybrałam i chciałabym zapłacić.

Mężczyzna, włączywszy ekspres, usiadł z uśmiechem w fotelu, obserwując mnie przez cały czas. Klientki w ciągu kwadransa dokonały zakupu i wyszły pospiesznie, szeptem dając mi znać, że wrócą jutro, gdy będę wolna. Kiedy za ostatnią z nich zamknęły się drzwi, odwróciłam się do mężczyzny ze złością.

– Wypłoszył mi pan klientki!

– Bardzo przepraszam. Nie miałem takiego zamiaru. Chciałem po prostu…

– Trzeba było iść do kawiarni. Tłumaczyłam panu, że tutaj…

– Wiem, tu jest drogeria, ale skoro klientki już i tak wyszły, a kawa właśnie się zaparzyła, to może moglibyśmy ją wypić? Jak pani sądzi? – Podniósł do góry rękę; ściskał w niej pierwszy lepszy szampon.

– Ja przecież też jestem klientem.

Przez chwilę patrzyłam na niego zirytowana, a on uśmiechnął się niewinnie, jak mały łobuziak, który co prawda narozrabiał, ale przecież miał dobre intencje. Podał mi filiżankę i postawił drugą pod lejek ekspresu. Włączył guzik i słuchał z przyjemnością, jak maszyna miażdży świeże ziarna.

– Jestem Tymon – przedstawił się w końcu, podając mi dłoń.

– Nina – odparłam, podając swoją i siadając obok z filiżanką w dłoni.

Chwycił wypełnioną parującym, czarnym napojem filiżankę i spojrzał na mnie przenikliwie. Poczułam, że robi mi się gorąco od jego wzroku.

– Nie dość, że jesteś piękna, to jeszcze serwujesz pierwszorzędną kawę. Myślę, że będę twoim stałym klientem.

Milczałam przez chwilę, nie wiedząc, co właściwie oznacza ta deklaracja. Próbowałam delikatnie ubrać w słowa fakt, że nie przepadam za natarczywymi facetami, a ostatnio każdy mężczyzna działa na mnie jak płachta na byka.

– Cieszę się. – Usłyszałam nagle swój głos i z przerażeniem stwierdziłam, że mówiłam prawdę.

Linda

Warszawa, 1890 rok

Wyszłam z Udziałowej kompletnie oszołomiona. Erwina gdzieś przepadła. Nie wiedziałam, dokąd poszła. Nie byłam pewna, czy to, co przed momentem się wydarzyło, to prawda, czy tylko wizja wywołana przez moją wymęczoną tęsknotą duszę. Jednak kiedy stanęłam przed Kryspinem, by mu powiedzieć, że jestem w ciąży, przez ułamek sekundy miałam wrażenie, że wszystko będzie dobrze. Zaraz weźmie mnie w ramiona, przeprosi, powie, że tęsknił i że nigdy już mnie nie opuści. Przez chwilę zobaczyłam w jego oczach błysk zainteresowania, zaskoczenie i radość. Wszystko jeszcze może być dobrze.

– Witaj – powiedziałam cicho.

– Witaj – odparł z uśmiechem.

– Mogę się dosiąść? – zapytałam ostrożnie.

– Oczywiście.

Zachowywał się naturalnie, swobodnie, ale wyczułam pewną rezerwę i nieśmiałość, spowodowane zapewne tym, co wydarzyło się między nami. Nie chciałam do tego wracać. To mogłoby wszystko popsuć.

– Jak się masz? – zaczęłam delikatnie, żeby sprawdzić, czy nie ma do mnie żalu, choć nie miałam pojęcia, o co mógłby go mieć.

– Nieźle. – Kryspin się uśmiechnął. – A od kiedy tu jesteś, znacznie lepiej.

– Miło, że tak mówisz – rzekłam ciepło. – Mam ci coś ważnego do powiedzenia.

Zauważyłam, że zamierza zaprotestować, więc nie pozwoliłam mu dojść do głosu.

– Niczego nie chcę. Podjąłeś decyzję i niech tak zostanie, ale musisz o czymś wiedzieć. Masz prawo wiedzieć… – Spojrzałam mu w oczy. – Nie cofniemy tego, co się stało. Jeśli teraz jesteś szczęśliwy, to mi wystarczy, ale powinieneś wiedzieć, że noszę twoje dziecko.

Patrzył na mnie z miłym uśmiechem przyklejonym do twarzy. Przez chwilę miałam wrażenie, że się ucieszył. Pokiwał głową i podrapał się z zakłopotaniem w ucho.

– Co takiego? – szepnął, nie przestając się uśmiechać.

– Jestem z tobą w ciąży – powiedziałam głośniej, aż kilkoro ludzi przy sąsiednich stolikach odwróciło się ze zdziwionymi minami.

– Przecież dopiero co się pani dosiadła, w jaki sposób po kwadransie rozmowy może być pani w ciąży?! Nawet ja nie mam takich zdolności! – krzyknął szczerze rozbawiony, natychmiast zawtórowali mu koledzy, śmiejąc się gromko.

Udziałowa często była sceną dla takich właśnie rozmów, w trakcie których pisarze i poeci zbierali owoce swoich romansów. Zorientowałam się zbyt późno, by zakończyć to z honorem. Stałam oszołomiona na środku sali i patrzyłam na rozbawionego Kryspina. Miałam ochotę po prostu uciec, ale coś trzymało mnie na miejscu.

Nachyliłam się w jego stronę i chwyciłam za rękę.

– Co ty robisz, Kryspinie? Przecież to ja, Linda. Kochałeś mnie.

– Och, z pewnością bym to zapamiętał. – Uśmiechnął się beztrosko, zadowolony z nowej salwy śmiechu, którą wywołała jego odpowiedź. – Obawiam się, że tatusia dla swojego dzieciaka musi pani poszukać w innej kawiarni.

Cała sala zatrzęsła się od kolejnej salwy śmiechu. Stałam przez chwilę oniemiała, a potem poczułam, jak rośnie we mnie gniew tak wielki, że opanowanie go jest ponad moje siły. Zapach eukaliptusa i werbeny gęstniał nad moją głową zbyt szybko. Chciałam, żeby tak było. Niech zmiecie to miejsce z powierzchni ziemi, niech zamieni tych bezmyślnych ludzi w kupki popiołu, a jego… jego niech pozbawi talentu, wzroku i słuchu. Oby tęsknił za pięknymi widokami, za muzyką, którą tak kochał, i słowami, z których już nigdy nie stworzy wiersza. Niech tak się stanie! Nagle poczułam, że ktoś łapie mnie za rękę.

– Chodźmy stąd.

Usłyszałam znajomy głos. Odwróciłam się i zobaczyłam Erwinę, która wśród drwin i żartów pociągnęła mnie do wyjścia. Zimne powietrze przywróciło mi zdrowy rozsądek i spokój. Momentalnie pożałowałam tego wybuchu. Na szczęście nikt niczego nie zauważył. Erwina obrzuciła mnie piorunującym wzrokiem.

– Oszalałaś? – zapytała krótko. – Co ty wyprawiasz!

– Upokorzył mnie. Potraktował jak ladacznicę. Udawał, że mnie nie zna.

– O ile wiem, nie pierwszy raz! – Kipiała ze złości. – Powinnaś się już przyzwyczaić. Zostawił cię, porzucił jak starą lalkę, a ty dalej za nim chodzisz i prosisz o litość. Zapominasz, kim jesteś.

Skinęłam ze smutkiem głową.

– Mogłaś zranić tych ludzi!

– Straciłam panowanie nad sobą – mruknęłam.

– To się nie może powtórzyć.

Znowu kiwnęłam głową.

– On cię nie pamięta – powiedziała nagle.

– Nie chce mnie pamiętać – stwierdziłam z rozżaleniem.

– Nie. Nie wie, kim jesteś.

– Jak to możliwe?

– Porozmawiaj z Lucyną.

Powiedziała i biorąc za rękę Klarę, która do tej pory oglądała kolorowe lizaki na pobliskim stoisku, ruszyła w stronę domu. Zatrzymała się nagle i odwróciła do mnie.

– Rozumiem cię. Wiem, co czujesz. Ja cierpię jeszcze dłużej. Przywykniesz.

– Ty?

– Kochałam go znacznie wcześniej niż ty.

– Ty? – powtórzyłam całkowicie oszołomiona.

– Trudno uwierzyć? Ja też potrafię kochać, Lindo. I cierpieć w milczeniu, w przeciwieństwie do ciebie. Wzięłaś go sobie jak nową zabawkę, nie zastanawiając się nawet, co czuję. Jak zwykle, myślałaś tylko o sobie. – Moja siostra uśmiechnęła się smutno.

Ta nowina nie mieściła mi się w głowie. Nigdy niczego nie zauważyłam. Erwina i Kryspin zawsze się lubili, prowadzili długie dyskusje o literaturze, sprzeczali się i przekomarzali, ale nie było w tych stosunkach niczego intymnego, żadnej bliskości i zażyłości większej niż przyjacielskie stosunki.

– Jesteś zszokowana – stwierdziła z pewną satysfakcją.

– Dlaczego nic nie mówiłaś?

– A co by to zmieniło? Zawsze brałaś to, na co miałaś ochotę, nie pytając nikogo o zdanie. A ja przyzwyczaiłam się do resztek.

Odwróciła się i ruszyła przed siebie. Podbiegłam do niej i złapałam za nadgarstek.

– Erwino!

Spojrzała na mnie i zobaczyłam, że ma oczy pełne łez.

– Przepraszam… – szepnęłam.

Szybko powstrzymała łzy. Kiwnęła głową i posłała mi dumne spojrzenie Huczmiranki, po czym odwróciła się i zniknęła w tłumie przechodniów.

Dochodziła dwunasta. Ruszyłam w kierunku numeru trzydzieści trzy, przy którym mieściła się kawiarnia Bliklego. Aida Kaczat zapewne już na mnie czekała i nie powinnam przedłużać tego stanu rzeczy. Trudno było przewidzieć, jak się zachowa, kiedy ją zdenerwuję. Szłam wolno, śnieg znowu zaczął sypać, a Nowy Świat w tej odświętnej bieli wyglądał jak magiczna kraina. Teraz, kiedy Erwina wiedziała o wszystkim, musiałam działać szybko. Nie byłam pewna, jak postąpi. Jeśli powtórzy naszą rozmowę Emie, prawdopodobnie jeszcze w tym tygodniu wydadzą mnie za mąż za jakiegoś odpowiedniego mężczyznę. Nie wiem czemu powiedziałam to wszystko Erwinie. Nie zamierzałam uciekać, ale nagle uznałam, że to wspaniały pomysł. Uciec, zacząć wszystko od nowa, sama, bez rodzinnych zasad i zwyczajów. Teraz nie miałam już innego wyjścia. Erwina wie, prędzej czy później dowiedzą się też Ema i Lucyna, a wtedy zamkną mnie w domu na długie lata. Muszę zadbać o bezpieczeństwo dziecka i uciec najszybciej, jak to możliwe. Nie mogę tu dłużej zostać. Nie po tym, co się wydarzyło.

Kiedy pchnęłam drzwi kawiarni Bliklego, poczułam ciepło i niepowtarzalny, słodki zapach pączków i kawy. Weszłam nieśmiało do sali, w której młodzi aktorzy czekali na rozmowę z dyrektorem teatru w sprawie angażu na następny sezon. Było tu dość tłoczno i panowało zamieszanie, bo nerwy i emocje brały górę nad dyskrecją. Rozejrzałam się uważnie i zobaczyłam ją przy stoliku pod oknem. Siedziała wyprostowana, przeglądając „Tygodnik Ilustrowany”. Nie poświęcała zbyt wiele czasu żadnemu z artykułów, przeglądała tylko nagłówki. Nieznacznie poprawiłam fryzurę i strzepnęłam płatki śniegu, które przyprószyły mi płaszcz. Ruszyłam szybkim krokiem pomiędzy stolikami. Kiedy podeszłam, podniosła rozkojarzony wzrok znad gazety i spojrzała na mnie. To wszystko tylko poza. Kaczatowie zawsze lubili robić wokół siebie dużo szumu i stwarzać pozory, że są kimś więcej, niż inni sądzą. Aida była znawcą literatury w kawiarni literatów. W przytułku dla sierot zapewne będzie doświadczoną opiekunką, a u modystki – ekspertką od kapeluszy. Trzem siostrom Kaczat nie wolno ufać i sam fakt, że muszę poprosić o pomoc najmłodszą: najbardziej nieobliczalną i najmniej godną zaufania, przyprawiał mnie o gęsią skórkę. Jednak nie miałam wyjścia. Ze swojego rodu to ona władała najsilniejszą mocą smaków, a ja nie mogłam ryzykować. Nasze rodziny od lat ze sobą walczyły. Jakiekolwiek kontakty między nami niemile widziano, o wzajemnej pomocy nie było mowy. Dlatego musiałam zachować ostrożność. Skinęłam zdawkowo głową.

– Linda Huczmiran – powiedziała Aida z nieprzyjemnym uśmiechem. – Zaskoczyła mnie wiadomość od ciebie, a jeszcze bardziej to, że jednak przyszłaś na spotkanie. – Rozejrzała się, udając zdumienie. – I do tego całkiem sama.

– Musisz mi pomóc – rzekłam, przechodząc od razu do rzeczy.

– O nie, nie, dziecino. Ja nic nie muszę – zaśmiała się. – A już na pewno nie muszę, a nawet nie powinnam pomagać którejkolwiek z dziewczyn Lucyny. Jesteś taka silna i dumna, dlaczego sama sobie nie pomożesz?

– Jestem w ciąży. Chcę, żebyś ochroniła to dziecko przed mieszankami poronnymi wszelkiego rodzaju, które mogą na mnie działać bez mojej wiedzy.

– No, no… rodzinka Huczmiran się powiększa, ale chyba babcie nie będą szczególnie szczęśliwe z tego powodu, prawda? – Aida uśmiechnęła się dziko. – To dziecko tego poety, tak? Poszłaś z nim do łóżka jak pierwsza lepsza. Gdzie twoja rodowa duma? – Zaśmiała się na całe gardło, ściągając spojrzenia ludzi przy sąsiednich stolikach.

Dosyć tego. Pochyliłam się i mocno złapałam ją za nadgarstek. Zapach eukaliptusa i werbeny delikatnie otoczył jej szyję i lekko się zacisnął. Aida szybko zrozumiała, co chcę zrobić, ale nie okazała strachu.

– Powściągnij język i emocje, Aido Kaczat, bo może być za późno na przeprosiny – wycedziłam, patrząc jej w oczy. – Nie robią na mnie wrażenia twoje tanie sztuczki. Dobrze wiesz, że nie mogę zabezpieczyć się przed członkinią mojego rodu, a zwykła bariera ochronna nie uratuje mojego dziecka. Magia krwi jest święta i nie wolno mi jej naruszyć. Dlatego właśnie mi pomożesz.

Patrzyła mi prosto w oczy. Bez strachu i zdenerwowania. Zwolniłam zapach i puściłam jej rękę. Rozejrzałam się po sali. W tłumie rozgadanych aktorów nikt nie zwracał na nas uwagi.

– Potrafisz to zrobić – stwierdziłam, ale czekałam na potwierdzenie.

– Oczywiście – przytaknęła z pogardą.

– Nie mogę dłużej zwodzić Emy. Musisz zabezpieczyć dziecko przed działaniem naparów zielnych, które powodują poronienie i są dodatkowo wzmacniane przez mieszanki Lucyny.

– Lucyna jest waszą alchemiczką. – Kiwnęłam potwierdzająco głową. – Mogła zastosować mieszankę, którą stworzyła specjalnie na tę okazję. – Przygryzła dolną wargę. – To będzie trudne, ale nie niemożliwe. – Jej oczy zabłyszczały niepokojąco.

– Dziecku nic się nie stanie?

– Tak bardzo ci na nim zależy? To będzie dowód twojej hańby i splamienia honoru całego rodu. Naprawdę chcesz ją urodzić?

– To dziecko Kryspina.

– Mówisz dziecko… a nie córka… – Oczy rozszerzyły jej się z niedowierzaniem. – To nie może być prawda. Ty wiesz…

Wstałam.

– Wybacz. Niepotrzebnie cię fatygowałam.

– Chwileczkę. – Tym razem to ona chwyciła moją dłoń. – Pomogę ci i zachowam twoją małą, brudną tajemnicę. Jednak nie za darmo.

Usiadłam.

– Co chcesz w zamian?

Wiedziałam, że cena będzie wysoka, ale byłam gotowa zapłacić ją, jeśli tylko dotrzyma słowa.

– Przepis na mieszankę – odparła szybko.

– Co takiego? Nie skorzystasz przecież z mieszanki zapachów.

Pokręciła z niedowierzaniem głową.

– Jak ty mało wiesz o swoim rodzie – powiedziała z lekką przyganą. – Mamy moc zmysłów, które zawsze są blisko siebie. Dlatego właśnie od lat spieramy się ze sobą o to, gdzie kończy się wasza władza, a zaczyna nasza. Smak nie istnieje bez zapachu. Każdy ma swój odpowiednik w tym drugim. Nasze rody powinny się połączyć i działać wspólnie, jednak wy jesteście zbyt…

– Dumne – dokończyłam za nią, zdając sobie sprawę z tego, że ma rację.

– Lucyna dobrze o tym wie i dlatego od wieków nie możemy z wami wygrać. Każdy smak ma przypisany mu zapach. Dlatego tak skutecznie się przed nami bronicie, ale wszystko się zmieni, jeśli zrobisz to, czego zażądam za moją ochronę.

– Czego chcesz? – spytałam, czując, jak mój zapach tężeje.

– Mieszanka niepamięci. Podaj mi przepis.

– A co to takiego?

– Lucyna i jej sekrety – westchnęła, udając znużenie. – O niczym nie wiesz, prawda? Twoja babka kilka lat temu opracowała nową mieszankę zapachów, dzięki której można wymazać częściowo ludzką pamięć. Pracowała nad tym całe życie i w końcu jej się udało. Przynieś mi skład tej mieszanki, a twoje dziecko będzie bezpieczne.

Zamarłam. „On cię nie pamięta. Nie wie, kim jesteś. Porozmawiaj z Lucyną” – przypomniały mi się słowa Erwiny.

– Czy ta mieszanka sprawia, że człowiek…

– …zapomina – przyznała Aida. – Nie pamięta, kogo kochał i co lubił robić. Traci radość życia, swoje przyzwyczajenia i zainteresowania, możliwość odczuwania w pełni przyjemności, czasami nawet talent… – Aida uśmiechnęła się złośliwie. – Dlatego ta mieszanka jest tak niezwykła i cenna. Jeszcze żadna alchemiczka trzech rodów nie zaszła tak daleko. Lucyna bez wątpienia posiada wielki talent i ogromną moc, ale to też ma swoją cenę. Powoli pogrąża się w szaleństwie i również dla dobra waszego rodu musisz poznać ten przepis.

– Leży ci na sercu dobro mojego rodu?

– Nie, ale sama złożyłaś je w moich rękach.

Miała rację. Uśmiechnęła się z triumfem, widząc mój lęk.

– Nawet jeśli Lucyna opracowała taką mieszankę, nigdy jej nie użyje. Uczy nas, że nie wolno ingerować zbyt głęboko w ludzkie życie. Nie możemy wpływać na ich wolę, zmieniać ich losów.

– Doprawdy? A gdzie jest granica waszej władzy? Istniejemy po to, żeby tak właśnie postępować. Potrzebujemy ludzi, by żyć, a oni potrzebują nas, by być szczęśliwymi choć przez krótką chwilę. Oddaliby za to więcej, niż przypuszczasz. Dlatego to taki idealny układ. Czy usunięcie bolesnych wspomnień z pamięci nie przynosi ulgi i ukojenia? Śmierć dziecka lub matki, przykre słowo albo odrzucenie przez kochanka… czy nie byłoby łatwiej…?

– Dosyć – powiedziałam ostro i spojrzałam jej w oczy. – Przepis za ochronę dziecka. Zgadzasz się?

Kiwnęła głową.

– Nie próbuj mnie oszukać, Huczmiranko. Położyłaś na szali życie własnego dziecka, więc teraz musisz robić to, co każę. Przyjdź do mnie jutro o świcie, uwolnię odpowiednie mieszanki. Zanim dziecko w twoim łonie zacznie się ruszać, chcę mieć przepis.

– Nie skrzywdzisz dziecka! – postawiłam warunek.

Milczała przez chwilę, wpatrując się we mnie z tajemniczym wyrazem twarzy.

– Och, ja z pewnością tego nie zrobię. Jednak za ciebie nie mogę ręczyć. – Aida uśmiechnęła się przebiegle.

– O czym mówisz?

– Oszukaj mnie, a się przekonasz.

Podniosła się i wyszła, a we mnie zakiełkowało nieprzyjemne przeczucie, że właśnie stało się coś bardzo złego.

* * *

Wpadłam do domu zdyszana i potargana. Zerknęłam w lustro, poprawiłam fryzurę, zdjęłam płaszcz i szybkim krokiem ruszyłam w kierunku schodów. Zanim dotarłam do połowy, usłyszałam za plecami szelest sukni. Zatrzymałam się i odwróciłam. Zapach trawy cytrynowej i kastoreum zdradził mi, kto mnie obserwuje, zanim jeszcze ją zobaczyłam. Mój zapach momentalnie wystrzelił w górę, ale – jak zwykle – nasze zapachy się nie przeniknęły. Zaczęły gęstnieć, jakby szykowały się do walki. Spojrzałam na nią w milczeniu. Nie wiedziałam, co chciała powiedzieć. Jej twarz jak zawsze pozostała obojętna i nieodgadniona.

– Spóźniłaś się – zaczęła z wyrzutem.

– Zdążę się przygotować – odparłam krótko.

Spojrzała w górę, gdzie dwie mgiełki krążyły wokół siebie, zachowując bezpieczny dystans. Lucyna przez chwilę obserwowała tę scenę, po czym spojrzała na mnie z troską.

– Powinny się połączyć – powiedziała, patrząc mi w oczy.

– Wiem.

– To zły znak.

– Tak – przyznałam.

Weszła na schody i podeszła do mnie bardzo blisko. Miałam ochotę się cofnąć, ale w ostatniej chwili się powstrzymałam. Lucyna ujęła moje dłonie w swoje zimne, chude palce, ozdobione pierścieniami.

– Czy chcesz mi o czymś powiedzieć? – spytała z udawaną troską.

– Nie – zaprzeczyłam odrobinę zbyt szybko.

Nadal trzymała moje dłonie w szczelnym uścisku.

– Możesz mi zaufać. Należymy do jednego rodu i się wspieramy. Wszystko inne jest bez znaczenia. Nie mam do ciebie żalu ani pretensji. Postąpiłaś nierozważnie, uciekając z mężczyzną, ale miłość ogłupia bardziej niż nasze mieszanki, dlatego w pewnym sensie cię rozumiem i… wybaczam. Teraz jesteś w domu. Nic ci tu nie grozi. Nie musisz się bać. Możesz być ze mną szczera…

Milczałam, czekając na ciąg dalszy, a kiedy nie nastąpił, postarałam się uśmiechnąć.

– Wszystko w porządku, Lucyno.

– Jesteś pewna?

– Tak. Muszę tylko się pozbierać… tak jak mówiłaś, miłość ogłupia i potrzebuję trochę czasu, żeby zapomnieć.

– Rozumiem. A jak twoje samopoczucie?

– Co masz na myśli?

– Wiesz, o co pytam. Za godzinę hrabia Połymski poprosi o twoją rękę. Nie możesz mu odmówić, ale muszę mieć pewność, że tamta wstydliwa historia jest już zamknięta i nigdy nie wrócisz do niej nawet myślami. Możesz mi to obiecać?

– On mnie zostawił, Lucyno. Powiedział, że nigdy mnie nie kochał. Dlaczego miałabym o tym rozmyślać?

– Muszę cię o to zapytać. To bardzo ważne. Ema podejrzewa, że nosisz w łonie dziecko tego… człowieka. Czy to prawda?

Ułamek sekundy może trwać tyle co mrugnięcie powieką, ale może też stać się wiecznością, kiedy trzeba kłamstwo przebrać za prawdę.

– Czy myślisz, że wróciłabym do twojego domu z bękartem w brzuchu?

– Nie bądź wulgarna.

– Zacznij mi ufać.

– Tego już nigdy nie zrobię.

– W takim razie jak możesz dać wiarę mojemu słowu?

– Nie daję. Sprawdzam twoją duszę, myśli i najgłębiej ukryte sekrety. One nie kłamią.

Dopiero teraz poczułam w sobie dziwne napięcie. Po chwili mieszanka, której do tej pory nie znałam, przeniknęła przeze mnie i zawirowała lekko, bawiąc się kosmykami moich włosów.

– Co zrobiłaś? – spytałam niepewnie. – Nie zauważyłam, kiedy uwolniłaś mieszankę.

– Właśnie dlatego to ja jestem alchemiczką, a ty niestety bardzo głupią młodą dziewczyną. Więcej się po tobie spodziewałam, Lindo. Dobrze, że nie pokładam w tobie zbyt dużych nadziei – westchnęła z rozczarowaniem i wróciła na dół.

Miałam świadomość, że wie już wszystko. Sprawdziła moje intencje i myśli, zanim zdążyłam się zorientować, co robi. Zrozumiałam, że członkinie rodu Kaczatów słusznie się jej obawiają. Lucyna była niebezpieczna i równie nieobliczalna jak one, ale obdarzona przy tym mocą, o której one mogły tylko pomarzyć. Chciały ją zabić podstępem, bo w otwartej walce nie miałyby żadnych szans. I zrobią to, jeśli dostarczę im przepis na mieszankę niepamięci. Wtedy staniemy się bezsilne.

Kiedy weszłam do pokoju, od razu zobaczyłam kolejną filiżankę z naparem Emy i granatową suknię na stojaku. Rzuciłam tylko okiem na ciężką, bogato zdobioną kreację z długimi rękawami, stójką, mnóstwem falbanek z przodu i turniurą z tyłu. Talia sukni była tak wąska, że z przerażeniem pomyślałam, iż się w nią nie zmieszczę.

Spojrzałam na zegar. Za chwilę przyjdzie Marta, żeby pomóc mi się ubrać. Do tego czasu musiałam się pozbyć naparu. Rozejrzałam się za kwiatem w doniczce, do której zawsze wylewałam zawartość filiżanki, ale zniknął. Przez chwilę pomyślałam o wylaniu płynu za okno, ale pod oknami mojego pokoju był balkon pokoju Emy. Rozejrzałam się bezradnie. Czasu zostało mi niewiele. Nie powinnam używać do niszczenia napoju mojego zapachu. Jako część mnie mógł również w ten sposób dotrzeć do mojego organizmu i do dziecka. Jednak nie miałam innego wyjścia. Jeśli teraz nie pozbędę się naparu, Lucyna każe mi go wypić w jej obecności, a wtedy nie znajdę już żadnego wybiegu. To zadanie wymagało ode mnie dużej koncentracji i siły. Usiadłam na łóżku z filiżanką wypełnioną parującym napojem. Zapach eukaliptusa i werbeny najpierw powoli, nieśmiało rozpływał się po pokoju. Owionął mnie delikatnie, jakby chciał sprawdzić, czy wszystko ze mną w porządku. Potem poszybował w górę pod sam sufit. Zamknęłam oczy. Musiałam się skupić. Poczułam, jak delikatny wiatr powiewa moimi włosami. Otworzyłam oczy. Zapach przybrał już delikatną barwę zieleni, otoczył kubek z naparem i wirował lekko wokół niego. Subtelnie, bardzo ostrożnie z filiżanki zaczął unosić się czarny dym. Powoli, bez żadnych gwałtownych ruchów. Kiedy niewielka czarna chmura zawisła w powietrzu, jakby nie mogła się zdecydować, co ma zrobić, zebrałam całą moc. Zapach wiciokrzewu i szałwii. Jedno szybkie uderzenie! Obłok zaczął się stopniowo rozjaśniać, aż w końcu rozpłynął się w powietrzu. Oddychałam głęboko, zmęczona i zdenerwowana tym, co właśnie zrobiłam. Od dawna nie używałam skomplikowanych mieszanek, a zwłaszcza tych trójskładnikowych. Długie oddalenie od gniazda rodowego osłabiło moje moce, nie byłam pewna, czy nadal potrafię…

Filiżankę wciąż wypełniał zielony płyn. Poczułam zapachy mięty, melisy, rumianku i odrobiny miodu. Z mieszanek – tylko nieszkodliwe imbir i wanilia. Szczęście przyda mi się na spotkaniu z hrabią. Wypiłam całą zawartość filiżanki. Kiedy skończyłam i odstawiłam puste naczynie na stolik, zobaczyłam, że w drzwiach stoi Lucyna. Patrzyła na mnie z zaskoczeniem. Weszła do pokoju.

– Nie sądziłam, że jeszcze kiedyś to powiem, ale jestem z ciebie dumna. – Podeszła i niezgrabnie poklepała mnie po ramieniu. – Marta przyjdzie za chwilę pomóc ci w przygotowaniach – powiedziała z nagłym uśmiechem – ale widzę, że sama świetnie sobie radzisz. – Spojrzała na pustą filiżankę. – Cieszę się, że nareszcie do nas wróciłaś – rzekła i nagle pocałowała mnie w czoło, co nie zdarzyło jej się od dwudziestu lat. – Lucyna uśmiechnęła się lekko. – W sobotę urządzimy bal z tej okazji. Trzeba cię pokazać w towarzystwie z narzeczonym i jego matką, by zamknąć usta plotkarkom – westchnęła. Próbowałam sobie wyobrazić, jak wielką musiała poczuć ulgę.

– Teraz wszystko już będzie dobrze – oceniła i wyszła z pokoju pogrążona we własnych myślach. Choć wiedziałam, że po tym, co zrobiła na schodach, nie mogę jej ufać, to jednak nabrałam przekonania, że zyskałam odrobinę czasu, który był mi w tej chwili tak bardzo potrzebny.

Godzinę później stałam na szczycie schodów, zbierając całą odwagę na powitanie mojego przyszłego męża. Marta ubrała mnie w najbardziej niewygodną suknię, jaką kiedykolwiek miałam na sobie. Czułam się jak w pancerzu, w którym nie można swobodnie oddychać ani się poruszać. Odwykłam od warszawskiej mody. Przez ostatni rok nosiłam proste suknie bez gorsetów. Włosy związywałam w nieskomplikowany sposób bez niezliczonej masy szpilek, koralików i wstążek. Teraz jednak także to się zmieniło. Stałam sztywno, zastanawiając się, jak pokonam tyle schodów, kiedy gorset pozwalał mi jedynie na płytki oddech, a buty niemiłosiernie piły mnie w już lekko opuchnięte nogi. Uśmiechnęłam się mimo wszystko, jedną ręką uniosłam przód sukni i kurczowo trzymając się poręczy, zeszłam po schodach. Salon był odświętnie wysprzątany i udekorowany. Został dokładnie odkurzony, wymieniono zasłony na jaśniejsze, powieszono kilka nowych obrazów, wypolerowano kredens i starannie wytrzepano fotele i sofy. Ema w śliwkowej sukni z wysoką stójką wyglądała dostojnie i poważnie. Lucyna upięła włosy wysoko, przysłaniając pierwsze zmarszczki na szyi alabastrowym szalem. Jej ciemnozielona suknia dyskretnie podkreślała kolor oczu. Erwina w szarej, skromnej sukni stapiała się z fotelem, na którym siedziała. Wyglądała jak grzeczna panienka, o której zapomina się w chwili, gdy tylko przestaje się na nią patrzeć. Odgadłam, że taki był cel Emy. Nikt i nic nie powinno rozproszyć uwagi hrabiego i skierować jego myśli ku czemuś innemu. Musiał widzieć tylko mnie i żadna inna kobieta w tym pokoju nie mogła go zainteresować. Erwina jako moja siostra musiała być obecna, ale to ja miałam błyszczeć, a jej obecność miała mi w tym tylko pomóc. Zapach imbiru i wanilii. Ema pomyślała o wszystkim. Hrabia Połymski, jeśli jeszcze miał jakiekolwiek wątpliwości, czy poślubić podstarzałą pannę, która dała się uwieść poecie z Udziałowej, zapomni o swoich rozterkach w chwili, gdy tylko przekroczy próg.

Kobiety patrzyły na mnie w skupieniu, jakby sprawdzały, czy wszystkie części ciała mam na odpowiednim miejscu. W końcu Ema uśmiechnęła się lekko, a Lucyna kiwnęła głową. Erwina zmierzyła mnie zimnym spojrzeniem, lekko zagryzając wargi. Rozumiałam ją. To ona powinna przyjmować zalotnika. Ona urodziła już jedną córkę, pomagała matce i nigdy nie odważyła się oddalić bez pozwolenia. A tymczasem to ja – nieposłuszna i wyrodna – czekałam w nowej sukni na przyszłego męża i na szacunek, który mi się nie należał. Przypomniała mi się nasza rozmowa przed Udziałową. Kochała Kryspina. Dlaczego powiedziała mi dopiero teraz, kiedy już i tak nie miało to znaczenia? Po czyjej jesteś stronie, Erwino, i czy w chwili próby będę mogła na ciebie liczyć? Nagle rozległ się dzwonek u drzwi. Usłyszałyśmy onieśmielony głos Marty, kiedy witała gości. Po chwili stanęła w drzwiach salonu wyprostowana jak struna.

– Jaśnie pan hrabia Wiktor Połymski ze swoją szacowną matką hrabiną Brygidą Emanuelą Połymską – wyrecytowała zdenerwowana i czym prędzej się wycofała, robiąc przejście dla gości.

Wstrzymałam oddech. Na wypadek gdyby jednak jakimś cudem to małżeństwo doszło do skutku, chciałam, żeby on się przynajmniej okazał miły i łagodny. Nie byłam tak silna jak matka, by znosić w milczeniu życie z mężczyzną porywczym i nieokiełznanym jak mój ojciec.

Hrabia Połymski wszedł do pokoju ostrożnym krokiem, kurczowo trzymając pod rękę swoją matkę, która surowym spojrzeniem oceniała pomieszczenie. Hrabina Połymska wyglądała na taką, jaką w rzeczywistości była – przebiegła, złośliwa, z całą pewnością inteligentna kobieta, która mimo podeszłego wieku zachowała resztki świetności urody i pozycji, co na każdym kroku z premedytacją wykorzystywała. Skinęła nam lekko głową, ujęła moją dłoń czubkami palców i prześwietliła mnie swoim czujnym wzrokiem modliszki. Hrabia podszedł do mnie z werwą godną młodszego mężczyzny, stuknął obcasami, podkręcił wąsa i ukłonił mi się dwornie z uśmiechem, który zapewne miał być szarmancki.

Zajęliśmy miejsca, czekając na podanie posiłku. Ta chwila była konieczna, żeby pogawędzić, zanim razem usiądzie się do stołu. Lucyna wyznawała zasadę, że nie powinno się jeść przy jednym stole z obcymi. Dlatego ledwie zajęliśmy miejsca, zaczęła toczyć ożywioną rozmowę z hrabiną o pogodzie, o skandalicznym zachowaniu rzeźbiarza Antoniego Kurzawy i niesmacznej wpadce księdza Zygmunta Chełmickiego, powrocie do Warszawy Henryka Sienkiewicza i jego powieści drukowanej w „Słowie”, a także o tym, czy ma ona szansę być lepsza od Lalki Prusa, która ukazywała się w „Kurierze Codziennym”. Panie przeszły do omawiania ploteczek z balów i wieczorków filantropijnych. Erwina, dotychczas przysłuchująca się konwersacji z uprzejmym zainteresowaniem, wtrąciła się do rozmowy, chwaląc karneciki balowe, które były ostatnim krzykiem mody tegorocznego karnawału. Hrabia natomiast nie spuszczał ze mnie zachwyconego spojrzenia. Zajął miejsce na sąsiednim fotelu, z którego wyraźnie widziałam jego lekko przekrwione oczy, świecącą skórę na pulchnych policzkach i mocno przerzedzone włosy. Kiedy mówił, co chwilę oblizywał usta, jakby patrzył na smakowity kąsek mięsa gotowy do zjedzenia. Pachniał zbyt mocno wodą kolońską i nutką alkoholu. Stłumiłam westchnienie rozczarowania i uśmiechnęłam się uprzejmie, pozwalając, żeby złożył wilgotny pocałunek na mojej dłoni. W tym momencie Marta poprosiła nas do jadalni na obiad. Wstałam z ulgą, ale nie mogłam pozbyć się wrażenia, że będzie to najdłuższy posiłek w moim życiu.

Daria

Warszawa, 1963 rok

Piekielny ból głowy rozsadzał mi czaszkę. Otworzyłam oczy i poczułam, że suche gardło pali mnie niewyobrażalnym ogniem. Zakręciło mi się w głowie. Zacisnęłam powieki z mocnym postanowieniem, że już nigdy ich nie otworzę. Delikatnie, by nie wywołać kolejnej eksplozji bólu głowy, przewróciłam się na drugi bok, zamierzając zapaść w stuletni sen, z którego żaden nadgorliwy książę nie będzie w stanie mnie obudzić. Dotknęłam twarzą chłodnej poduszki i poczułam, że raj naprawdę istnieje. Owinęłam się miękką kołdrą i pozwoliłam myślom krążyć nieskrępowanie i zagłębiać się w coraz dalsze rejony podświadomości, kiedy ktoś brutalnie mną potrząsnął. Jęknęłam, błagając gestem, żeby dać mi spokój.

– Znowu piłaś! – powiedziała z rozdrażnieniem.

Ten głos dźgnął mnie jak rozgrzane żelazo, ale Marina najwyraźniej nie zdawała sobie sprawy, jak wielki zadaje mi ból.

– Natychmiast wstawaj z łóżka. Dosyć już tego lenistwa.

– Bardzo proszę, nie mów tak głośno – wymamrotałam. – Głowa za chwilę mi pęknie od twojego skrzeku.

– Nie zamierzam się nad tobą litować. Wstań! – nakazała, a ja tylko się uśmiechnęłam. Myśl, że mogłabym teraz podźwignąć swoją stukilogramową głowę i utrzymać ją w pionie, wydawała mi się równie niewiarygodna jak to, że człowiek mógłby wylądować na Księżycu.

– Daria! – wrzasnęła, a ja zwinęłam się w kłębek na łóżku.

Wtedy poczułam, że gra nie fair. Zapach kozieradki, czarnego bzu i słodkiej papryki zatańczył wokół mnie i przeniknął pościel, by dotrzeć do źródła bólu i zmęczenia. Nagle moje samopoczucie znacznie się poprawiło. Ból głowy ustał i poczułam wielką ochotę, żeby wstać z łóżka. Usiadłam i spojrzałam na matkę, ziewając.

– To chwyt poniżej pasa – zarzuciłam jej z żalem.

– Codziennie wracasz nad ranem pijana jak szewc. Śpiewasz pod oknami, śmierdzi od ciebie jak z gorzelni, odprowadzają cię ci paskudni bracia Kaczatowie…

– Och, przesadzasz. Kosma jest uroczy, a Igor naprawdę mnie lubi. To dżentelmeni.

– Dżentelmeni? Czy ty w ogóle słyszysz, co wygadujesz? Co się z tobą dzieje? Minęły już trzy miesiące od zerwania z tym synem dozorcy. Czas najwyższy się otrząsnąć. W liceum zrobiłaś dwa lata nauki w jeden rok. Wcześniej zdałaś maturę z najlepszą lokatą w szkole. Przyjęli cię na studia z otwartymi ramionami, choć jesteś za młoda. Teraz to wszystko zaprzepaściłaś z powodu jakiegoś chłystka! Nawet nie podeszłaś do egzaminów w letniej sesji! Rzuciłaś studia, nie pracujesz, śpisz do południa, a nocami balujesz i wydajesz pieniądze, których nie zarabiasz! I jeszcze zadajesz się z Kaczatami. Osłabiasz swoją moc, aż w końcu ją stracisz i co ci wtedy pozostanie? Za chwilę skończy się sierpień, a ty nie tknęłaś książek, żeby zaliczyć egzaminy w sesji poprawkowej. Może mi powiesz, co zamierzasz robić od jesieni? Tak nie może być dłużej. Musisz w końcu zapomnieć o tym, co się stało, i żyć normalnie. Nie pozwoliłam ci na małżeństwo z Kazimierzem i podtrzymuję tę decyzję. Masz porządnego narzeczonego, któremu z całą pewnością nie spodoba się, że przyszła żona wraca do domu nad ranem bez butów w towarzystwie dwóch oberwańców!

– Zgubiłam buty? – westchnęłam ciężko. – Szkoda. Lubiłam je. Były wygodne.

– Słuchasz mnie w ogóle?

– Mimochodem – odparłam, pocierając policzki.

– Daria!!

Wtedy na nią spojrzałam. Na pewno była zła, jednak nie odnalazłam na jej twarzy oznak troski ani zmartwienia. Chodziło tylko o interes rodu. Jak zwykle to było najważniejsze.

– Wypełniłam twoje żądanie. Zerwałam z Kazimierzem. Zrobiłam to tak sprytnie, że niczego nie musiałam tłumaczyć, a i tak nie chce mnie widzieć. Kilka dni temu wpadliśmy na siebie w drzwiach. Udał, że mnie nie zauważył. A wczoraj usłyszałam od jego matki, że wyjechał z Warszawy na prowincję. Podobno znalazł świetną pracę w warsztacie. A właściciel ma bardzo ładną córkę, którą chce wydać za mąż. Wszystko dobrze się układa… – Popatrzyłam na nią i poczułam łzy gromadzące się pod powiekami. – Wszystko dobrze się układa! Rozumiesz?!

Cisza trwała wystarczająco długo, żebym zrozumiała, iż to, co powiedziałam, nie miało dla Mariny żadnego znaczenia.

– Jeśli nie chcesz studiować, masz iść do pracy. Nie będę utrzymywała dorosłej dziewczyny. Musisz zacząć zarabiać i wzmacniać moc przez pobieranie energii od ludzi. Skończ też z alkoholem. Jeśli osłabisz swoją moc, wpadniesz w letarg. Kto nam wtedy zostanie? – spytała drżącym głosem. – Nie mamy już nikogo.

– O czym mówisz? – dopytałam z niepokojem.

Spojrzała na mnie przeraźliwie smutnym wzrokiem.

– Melisa popełniła samobójstwo.

Wyciągnęła rękę z pogniecioną kartką papieru. Kiedy jednak chciałam ją przeczytać, cofnęła dłoń, jakby to była cenna pamiątka, którą bała się stracić. Patrzyłam na nią oszołomiona.

– Dlaczego miałaby zrobić coś takiego? – dociekałam.

Marina westchnęła i wtedy momentalnie popłynęły jej z oczu łzy. Jakby ta chwila słabości uwolniła pokłady emocji blokowanych przez lata.

– Ona zawsze była… taka delikatna. – Spojrzała na mnie z naciskiem. – Wydawało się, że jest twarda jak skała. Uratowała nasz ród przed upadkiem. Kiedy Erwina zapadła w letarg, to ona zaprowadziła porządek. Opiekowała się mną jak własną córką. Chwilami czułyśmy się naprawdę szczęśliwe. – Marina uśmiechnęła się mimowolnie i nagle zmarszczyła brwi. – Wiedziałam, że dzieje się z nią coś niedobrego. Na zjeździe zachowywała się dziwnie. Wydawała się obojętna, jakby nie docierało do niej, co się wokół dzieje. Niemcy zabrali ją do obozu kilka tygodni po tym, jak Klara trafiła na Pawiak. Bóg raczy wiedzieć, co tam przeszła. Klara zmarła w więzieniu, a Melisa przeżyła Oświęcim. Może uznała, że to niesprawiedliwe… Kiedy zobaczyłam ją przed naszymi drzwiami, wiedziałam, że to nie jest moja Melisa. Patrzyła na mnie, uśmiechała się, ale w środku była pusta. Powinnam to przewidzieć i ją powstrzymać.

Zobaczyłam, że jej dłonie drżą. Chciałam je chwycić, ale się odsunęła. Wtedy zrozumiałam, że łączyła je więź, której Marina nigdy później już nie zaznała, nawet mając własne córki. Nie chciała mnie dopuścić do swojego smutku. Tylko to pozostało jej po Melisie.

Zaabsorbowana zaręczynami nie zwróciłam większej uwagi na Melisę, gdy przyjechała na zjazd. Musiała być niezwykła, skoro wzbudzała w mojej matce tak ciepłe uczucia, jakich Marina mnie nigdy nie okazała.

– Przykro mi – odezwałam się w końcu.

Kiwnęła głową i momentalnie poskromiła żal, który na moment odebrał jej kontrolę nad sobą.

– Sama rozumiesz, że w tej sytuacji… możemy liczyć tylko na siebie.

Wstałam powoli i przejrzałam się w lustrze. Na twarzy zostały mi resztki wczorajszego makijażu, z włosów potarganych od szaleństw na parkiecie nadal zwisało kilka spinek. Byłam blada, oczy miałam podkrążone i lekko przekrwione.

– Widzisz, w jakim jesteś stanie – wytknęła mi z politowaniem. Po jej niedawnym żalu i łzach nie został najmniejszy ślad. – Nie wolno ci być tak samolubną! Musisz zacząć normalnie żyć, bo wpędzisz nas wszystkie w kłopoty.

Odwróciłam się gwałtownie i popatrzyłam jej w oczy.

– Ja wpędzę nas w kłopoty? Miałam wyjść za mąż za mężczyznę, którego kocham. To, co się ze mną teraz dzieje, jest tylko i wyłącznie twoją winą. Nie ja jestem egoistką, ale ty. Nic dla ciebie nie znaczymy, ani ja, ani Milada. Tylko ród jest ważny. Płaczesz po Melisie, a przez tyle lat nawet o niej nie wspomniałaś!

– Jesteś niesprawiedliwa! Szukałam jej tak, jak szukałabym was! – podniosła głos, ale już mnie nie była w stanie powstrzymać.

– Zabiłabyś nas, gdyby dzięki temu nasz ród stał się silniejszy!

– Coś ty powiedziała? – spytała zaskoczona.

Oddychałam gwałtownie, a mój zapach wirował nad głową.

– Dobrze wiesz, że to prawda – dodałam nieco spokojniej.

– Jesteś niesprawiedliwa. Nie sądziłam, że upadniesz tak nisko. Właśnie ty! Miałaś być naszym ratunkiem, a tymczasem…

– Będę waszą zagładą – stwierdziłam, nie kryjąc radości. – To znacznie ciekawsza rola.

– Ubierz się – rzekła lodowatym tonem. – Będziesz mi dzisiaj pomagała w drogerii. Nauczę cię robić kremy i odżywki. Przynajmniej na coś się przydasz. I nie chcę cię więcej widzieć w towarzystwie Kaczatów albo Bergonów, zrozumiałaś?

– Niestety, muszę odmówić. Dzisiaj jestem już umówiona na mieście – odparłam beztrosko.

Marina westchnęła.

– Wiem, że jesteś na mnie zła. – Pohamowała wzburzenie. – Powiedzmy, że masz do tego prawo. Jednak znasz naszą sytuację. Masz do wykonania zadanie i nic cię z tego obowiązku nie zwolni. Ja też wolałabym, żeby trafiło na kogoś innego, bardziej… odpowiedzialnego i poważnego, ale to będziesz ty. Zapewnisz ciągłość rodowi i kiedyś zostaniesz jego Przewodniczką. Zacznij się z tym w końcu oswajać. Jesteś już dorosła i czas zacząć się tak zachowywać.

– Rozumiem. Jak dorosła. Mam tylko płodzić i rodzić, zapewnić ciągłość i utworzyć nową linię. Mam pracować dla rodu i dla niego żyć, a co z tego będę mieć? Nasze życie jak na ironię jest bardzo długie. Zdecydowanie zbyt długie jak na wizje, które przede mną roztaczasz. Sto pięćdziesiąt lat bycia samotną oraz zimną jak ty. I nieszczęśliwą. – Przełknęłam głośno ślinę. – Powiem ci coś jeszcze. Nie chcę tej mocy, jeśli mam być jej niewolnicą. Odeślę mój zapach. Zlikwiduję barierę ochronną. Czy wtedy dasz mi spokój?

Marina zbladła, patrząc na mnie osłupiała. Spojrzałam jej odważnie w oczy i wyszłam z pokoju, zostawiając matkę samą z bardzo ponurymi myślami.

* * *

– Co pijemy?

– To co zawsze – odpowiedziałam wesoło.

Igor przyniósł nam trzy kieliszki wypełnione po brzegi wódką i trzy śledzie na talerzyku.

– Za nas! – wzniósł toast Kosma, patrząc mi głęboko w oczy. Pochyliłam się w jego stronę z intrygującym uśmiechem.

– Za nas – wyszeptałam i wypiłam do dna. Chłopak zarumienił się i uczynił to samo.

– No, gołąbeczki, zróbcie miejsce dla mistrza – zażartował Igor, po czym wychylił swój kieliszek.

– A gdzie reszta? – spytał z niepokojem, patrząc na zegarek.

– Ewelina zaraz przyjdzie – wyjaśnił Kosma i puścił do mnie oczko. – Nasza siostra ma nam dzisiaj przedstawić swojego nowego ukochanego.

– Dosyć często ich zmienia – zauważyłam.

– Co zrobić. – Igor rozłożył bezradnie ręce. – Takie są dziewczyny. Zresztą ty chyba też szykujesz się do zmiany.

Uśmiechnęłam się, by ukryć zmieszanie.

– Nie bądź taka skromna. Rzuciłaś w końcu tego nieudolnego mechanika. Co ci w ogóle przyszło do głowy, żeby się z nim zadawać?

– On jest taksówkarzem.

– A to jakaś różnica, tak? – Zaśmiał się głośno i dał znać kelnerce, że powtarzamy kolejkę.

W Kameralnej roiło się od ludzi. Wszystkie stoliki zajęte, aż trudno było oddychać od gorąca, zapachu potu, perfum i alkoholu. Gwar rozmów i śmiechów oraz grająca muzyka sprawiały, że ledwo się słyszeliśmy.

– Mam tylko nadzieję, że nie poprzestaniesz na tym wymoczku Bergonie, z którym widziano cię ostatnio w Stolicy i w Harendzie. – Igor puścił do mnie oko. – Mój brat to świetny facet. – Poklepał Kosmę po plecach. – Gdzie znajdziesz lepszego?

Spojrzałam na nich zaskoczona, a kiedy uświadomiłam sobie, że mówią poważnie, parsknęłam śmiechem.

– Moja matka zadusiłaby mnie gołymi rękami, gdybym jej przyprowadziła Kaczata do domu.

– A to niby dlaczego? – Głos Kosmy zawibrował niebezpiecznie.

Wzruszyłam ramionami.

– Nie lubi was – odpowiedziałam zdawkowo.

– No tak. Huczmiranki nie zadają się z byle kim. Jakby te wasze zapaszki były w czymkolwiek lepsze od smaku! Działamy w jednej branży, maleńka, i czas się pogodzić z tym, że nie jesteście tak wyjątkowe, jak wam się wydaje. Tym bardziej że nasz ród ma nad wami przewagę liczebną.

– Grozisz mi?! – zaśmiałam się, szczerze rozbawiona.

– To Huczmiranki od lat nienawidzą Kaczatów, ale ty możesz to zmienić. Daj dobry przykład. Jak zostaniemy parą, wszyscy zrozumieją, że to idealne połączenie.

– Mówisz poważnie? My parą? – Roześmiałam się. – To się nigdy nie uda, Kosma. Poza tym dobrze wiesz, że nasza niechęć do was jest uzasadniona. Wszyscy wiedzą, co Aida zrobiła Lindzie.

Igor przewrócił oczami z lekceważeniem.

– Stare dzieje. Mamy dwudziesty wiek, dziewczyno. Po co mówić o prababkach? Pogadajmy lepiej o nas.

– Na ten temat nie mam nic do dodania. – Opróżniłam ponownie napełniony kieliszek.

– W takim razie może zatańczysz? – zaproponował Kosma, ja zaś uznałam, że to dobry pomysł.

W drodze na parkiet zobaczyłam, że kilka stolików dalej siedzi Ksawery Bergon. Patrzył na mnie zaskoczony. Wesoło pomachałam mu ręką. Orkiestra zagrała właśnie pierwsze takty piosenki Marii Koterbskiej Brzydula i rudzielec. Kosma chwycił mnie mocno i przyciągnął do siebie. Zakręciło mi się w głowie od wypitego alkoholu. Opadłam więc na jego ramię zadowolona, że mocno mnie trzyma i pewnie prowadzi. Kątem oka zobaczyłam, jak Ksawery wstał, ale zaraz ktoś z jego towarzystwa, chyba kuzyn Ewald, pociągnął go za rękaw, by usiadł i nie robił zamieszania. Kosma był świetnym tancerzem, a tego właśnie potrzebowałam. Gdy wirowałam w takt ogłuszającej muzyki, nie miałam czasu myśleć o tym, co mnie dręczyło. Widok twarzy Kazimierza, kiedy zobaczył mnie wtedy na tarasie z Ksawerym… Był zdumiony, rozczarowany i głęboko zraniony. Wszystko potoczyło się tak szybko. Nie zaplanowałam tego, ale skoro się stało, uznałam, że tak będzie dla niego lepiej. Zyskał przynajmniej powód, żeby mnie znienawidzić. Oszukałam go, zdradziłam. Jak zwykła dziwka. Miał szczęście, że się ode mnie uwolnił, zanim było za późno. To powinno przynieść mu ulgę. Mnie nie pomoże już nic.

Minęły trzy miesiące. Spędziłam je na piciu, tańczeniu i spaniu. Zamieniłam dzień z nocą, wydawałam pieniądze i przestałam się uczyć. Już nie płakałam. Ignorowałam Marinę, Miladę i te wszystkie zasady, których podobno miałam przestrzegać. Lekceważyłam wszystko, co nie zagłuszało tęsknoty i żalu rozrywających mnie od środka. Upływający czas nie pomagał. Wódka, muzyka i papierosy – to była moja terapia i przynosiła całkiem niezłe efekty. Wspomnienie Kazimierza zastąpili inni. Rozanielony Ksawery, roześmiany Igor i zawadiacki Kosma oraz przypadkowi mężczyźni spotkani w Kameralnej czy w Adrii.

Uwolnili mnie od wyrzutów sumienia, że nie walczyłam o to, co dla mnie najcenniejsze.

Właśnie wtedy, gdy powoli zapominałam, wpadłam na niego na schodach. Nie było w tym nic dziwnego. Mieszkaliśmy w końcu w jednej kamienicy. Jednak jego twarz, nagle znowu tak blisko mojej, oczy roześmiane mimo tego, co się między nami wydarzyło, i szeroki uśmiech… to więcej, niż mogłam spokojnie znieść. Poczułam znajomy zapach wody kolońskiej i klubowych, ale… coś jeszcze. Coś, czego wcześniej nie czułam.

– Dario! – powiedział, najwidoczniej mile zaskoczony nagłym spotkaniem. – Dobrze cię widzieć.

Spojrzałam na niego zdumiona tą grą.

– Witaj, Kazimierzu – bąknęłam.

– Dawno cię nie widziałem. Co porabiałaś przez ten czas?

Nabrałam głęboko powietrza i szybko je wypuściłam.

– Obawiam się, że nic mądrego. Dobrze wyglądasz. – Kiwnęłam głową i wyciągnęłam dłoń, która zawisła niezdecydowanie w powietrzu.

– Nie było mnie w Warszawie przez kilka tygodni – wyjaśnił nagle wesoło. Wtedy przypomniało mi się, co mówiła jego matka.

– Wyjechałeś do pracy – rzekłam, zanim zdążył mi to wytłumaczyć.

– Tak. W Sochaczewie. Świetny warsztat i szef marzenie.

– Podobno ma ładną córkę – zagaiłam bez uśmiechu.

– To prawda. Kalina jest cudowna.

– No to życzę ci dużo szczęścia. – Uśmiechnęłam się niewyraźnie.

Kiwnął głową z wdzięcznością.

– Na pewno mi go nie zabraknie, ale dziękuję. A ty? Kiedy wskakujesz w białą suknię?

– Obawiam się, że nieprędko.

Poklepał mnie po ramieniu.

– Zawsze byłaś fajnym kumplem, Dario. Znajdzie się taki, który cię doceni, a kiedy już się pojawi, nie zapomnij mi go przedstawić. Jako twój przyjaciel nie mogę pozwolić, żeby trafił ci się ktoś nieodpowiedni.

– No tak – bąknęłam zaskoczona. – To ważne. Dziękuję, Kazimierzu.

Niewiele pamiętam z dni, które nadeszły po tym przypadkowym spotkaniu. Nie mogłam pojąć, co kryło się za zachowaniem Kazimierza. Nie mógł aż tak bardzo udawać. Nie w tej sprawie. Zachowywał się, jakby nigdy nie łączyło nas nic więcej poza sąsiedzką sympatią. Tymczasem Marina otworzyła drogerię, w której sprzedawała własnoręcznie robione kosmetyki z dodatkiem odpowiednich mieszanek. Miała coraz więcej klientek, choć to nie były dobre czasy na kupowanie zbytków. Milada pomagała jej w sklepie i rzadko ją widywałam. Nadal za dużo piłam, obracałam się w niewłaściwym towarzystwie, a z każdym dniem konsekwentnie i z prawdziwą przyjemnością osłabiałam swoją moc.

Teraz, kiedy Kosma przytulał mnie do siebie tak mocno, że ledwo mogłam oddychać, zrozumiałam, iż jest mi całkowicie obojętne, z kim tańczę i z kim piję. Nie chodziło o tęsknotę za Kazimierzem ani o żal. Kiedy zobaczyłam go z nową narzeczoną, moje wyrzuty sumienia obróciły się w pył. Nie czułam zazdrości ani nienawiści. Chyba właśnie o to chodziło. Nie czułam już nic. Prawa ręka Kosmy powoli przesuwała się po moich plecach, dotarła do pasa, a potem zeszła na pośladki. Przycisnął mnie do siebie i odetchnął głęboko. Założyłam mu obie ręce na szyję, a jego uwolniona od mojej dłoni lewa ręka powędrowała w ślad za pierwszą. Poczułam mocny uścisk spragnionych dłoni Kosmy na moich pośladkach, a jego gorące usta na swojej szyi. Zagrali jakiś wolny kawałek, którego nie rozpoznałam. Zaszumiało mi w głowie. Delikatny zapach wina i tytoniu zawirował nade mną, ale w tym pomieszczeniu był ledwo wyczuwalny. Poza tym moja moc za bardzo już osłabła, żeby mnie obronić. Nie wiedziałam, czy tej obrony naprawdę chcę. Tymczasem usta Kosmy niecierpliwie wędrowały po mojej twarzy, aż wreszcie znalazły to, czego szukały. Całował mnie długo i namiętnie, coraz mocniej przyciskając swoje ciało do mojego. Muzyka ucichła.

– Chodźmy stąd – wyszeptał mi do ucha, a ja już miałam kiwnąć głową, kiedy zobaczyłam zbliżającego się Ksawerego.

– Przepraszam, że przeszkadzam – powiedział zimno.

Usłyszałam lekkie dźwięki, które trudno mi było zlokalizować. To nie była muzyka. Plusk wody i skrzypienie drzwi. Spojrzałam zdziwiona.

– Czy mogę cię prosić do następnego tańca, Dario? – zapytał.

– Spadaj, Bergon. Właśnie zmienimy lokal na bardziej przytulny. Jak widziałeś, mamy do omówienia prywatne sprawy… – warknął Kosma.

– Ona nigdzie z tobą nie pójdzie – oznajmił twardo Ksawery i chwycił mnie za rękę.

– Hej, kolego! – krzyknął Kosma.

Sytuacja wymykała się spod kontroli. Kilka par przerwało taniec i przyglądało nam się z zaciekawieniem. Bójka była stałym elementem nocnych zabaw. Warszawiacy mieli gorącą krew i przechodzili od razu do działania. Kobiety przezornie się wycofały. Kilku mężczyzn zdjęło marynarki. Rozległy się okrzyki zagrzewające do walki.

– Zabierz swoje brudne łapy od mojej dziewczyny – wycedził Kosma, widząc, że ma dużą publikę, która na pewno weźmie jego stronę. Zobaczyłam Igora zmierzającego w naszą stronę. Nagle w ustach poczułam smak pomarańczy i mleka. Dźwięki i zapachy atakowały mnie zewsząd, a ja nie umiałam się obronić. Przez chwilę myślałam, że tak właśnie muszą czuć się ludzie. Są zupełnie bezwolni wobec naszej mocy. Nie robimy im krzywdy, ale też nie dajemy szansy na obronę. Igor podszedł do nas skupiony i groźny. Jego mieszanka smaków zaczynała działać na ludzi, którzy nas otaczali. Kilku mężczyzn spojrzało ze złością na Ksawerego. Nie miał szans wobec tego tłumu. Jeśli Igor wywołał u nich emocje, które doprowadzą do bójki, Ksawery nie wyjdzie z tego cało. Musieliśmy uciekać. Teraz.

– Ty, cwaniaczku, chono tu! – powiedział jeden z wyższych mężczyzn, zdejmując marynarkę.

Złapałam Ksawerego za rękaw.

– Idziemy! – krzyknęłam i pociągnęłam go w stronę wyjścia.

Jednak on tkwił uparcie na swoim miejscu i wpatrywał się w Igora Kaczata. Usłyszałam dźwięk deszczu uderzającego o szyby i stukot końskich kopyt. Czy oni wszyscy poszaleli?!

– Przestańcie! – wrzasnęłam, ale nikt mnie nie słuchał.

Igor podszedł i mocno objął mnie ramieniem. Wyrwawszy się, uderzyłam go w twarz. Spojrzał na mnie zdziwiony i po chwili się uśmiechnął.

– Masz charakterek. Lubię takie dziewczyny.

– Odwołaj mieszankę – powiedziałam poważnie. – Nie wolno ci tego robić!

– Mnie wszystko wolno. Jeszcze się o tym przekonasz – rzekł z uśmiechem i przygarnął mnie do siebie.

Do Ksawerego zbliżało się trzech potężnych mężczyzn. Mieszanka Igora działała na nich tak mocno, że dźwięki Ksawerego nie mogły jej zagłuszyć. Słyszałam, jak ludzie mówili o wezwaniu policji. Pozostała nam tylko ucieczka. Wyrwałam się Igorowi, który skwitował to głośnym śmiechem. Złapałam Ksawerego za rękę i pociągnęłam w stronę wyjścia. Tym razem ustąpił. Goniły nas pogróżki i ironiczny śmiech Kaczatów. Wypadłszy na ulicę, biegliśmy przed siebie, trzymając się za ręce. Przez chwilę miałam wrażenie, że obok mnie biegnie Kazimierz – wtedy poczułam się szczęśliwa. Gdy uświadomiłam sobie, że to tylko złudzenie, a za rękę trzyma mnie Ksawery Bergon, zrozumiałam, że nigdy nie uwolnię się od tamtej miłości.

Dotarliśmy do Nowego Światu i zatrzymaliśmy się zmęczeni. Ksawery spojrzał na mnie i nagle się roześmiał. Mimo zdenerwowania i strachu zrobiłam to samo. Jego śmiech był niezwykły – ciepły, głęboki, w jakiś dziwnym sposób sprawiał, że nagle poczułam się bezpieczna. Marina wielokrotnie przestrzegała mnie przed zgubnym wpływem śmiechu Bergonów. Panowali nad zmysłem słuchu, a śmiechem i głosem posługiwali się tak, jak my zapachami. Jednak w tej chwili niewiele mnie to obchodziło.

Szliśmy w kierunku Alej Jerozolimskich, śmiejąc się głośno, i czułam, jak powoli opuszcza mnie napięcie. Dochodziła północ, ale nam się nie spieszyło. Dobrze było tak po prostu iść przed siebie, wszystko co złe, zostawiając za sobą. Minęliśmy Nowy Świat i skręciliśmy w Aleje Jerozolimskie w stronę Marszałkowskiej. Ostatnio szłam tędy z Kazimierzem i tak jak teraz Ksawerego trzymałam go za rękę. Tego dnia oświadczył mi się. Byłam taka szczęśliwa.

– Hej – Ksawery potrząsnął lekko moją dłonią – tylko mi tu nie becz.

– Przepraszam – powiedziałam i szybko wytarłam oczy. – Nie miałam zamiaru się rozklejać – dodałam z bladym uśmiechem.

– Co się dzieje? – zapytał nagle.

– Wszystko w porządku.

Rozłożył ręce w geście bezradności.

– Obściskujesz się na parkiecie z Kosmą Kaczatem…

Milczałam, szukając błyskotliwej odpowiedzi, która obróciłaby całe zajście w świetny żart. Zatrzymał się i spojrzał na mnie poważnie.

– Dario, chciałbym ci jakoś pomóc…

– Dlaczego ci na tym zależy? – spytałam zaskoczona.

– Nie wiesz?

Wzruszyłam ramionami.

– Jesteśmy przyjaciółmi, Ksawery, i już to jest bardzo ryzykowne. Moja matka wpadłaby w szał, gdyby wiedziała, że w środku nocy spaceruję po mieście z Bergonem.

Roześmiał się.

– A co by powiedziała, gdyby zobaczyła cię z Kaczatem w Kameralnej?

Zastanawiałam się przez chwilę, w końcu się uśmiechnęłam.

– Wiesz… jak się tak nad tym zastanowić, reakcja Mariny nie ma już dla mnie znaczenia.

– Nie musimy być wrogami, Dario. Wy, my i nawet Kaczatowie. Wszyscy jesteśmy tacy sami i nie powinniśmy ze sobą walczyć.

Pokręciłam głową.

– Marina nigdy nie wybaczy im sprawy Lindy. Poza tym jest coś jeszcze. Nigdy nie powiedziała mi, o co chodzi, ale ona was nienawidzi, Ksawery. I to bardzo. Mam wrażenie, że jest przekonana, iż tak właśnie powinno być, że… sobie na to zasłużyliście…

Przewrócił ze zniecierpliwieniem oczami.

– Czy jest ktoś, kogo ona choć trochę toleruje?

– Milada i ja…

– To cały tłum! – zaśmiał się. – Kazimierz również jej się nie spodobał?

Pokręciłam ze smutkiem głową.

– Nie miał odpowiednich kwalifikacji…

– No tak… – mruknął.

– Nie chciałbyś być czasem… normalny?

– Nie odkryłem w sobie jeszcze oznak szaleństwa, ale jeśli masz inne zdanie na ten temat… – zażartował.

– Och! Przecież wiesz, o czym mówię. Ta cała moc… czasami tak bardzo jej nienawidzę. – Mimowolnie zacisnęłam pięści z bezsilnej złości.

– Nie możesz tak mówić. – Zatrzymał się i położył mi rękę na ramieniu. – Przecież jesteś… wspaniała. Piękna. Mądra i zabawna. Nie znam drugiej takiej dziewczyny jak ty. Moc to tylko dodatek, w niczym ci nie przeszkadza.

– Bardzo się mylisz. Przeszkadza mi być sobą. Żyć tak, jakbym chciała. Robić to, co lubię. Jestem jej więźniem.

– To nie moc cię ogranicza, tylko Marina. Zawsze tak u was było. Wasze matki i babki sprawują nad wami władzę absolutną. Mój dziadek Fryderyk opowiadał mi kiedyś o Lucynie Huczmiran. Podobno była niezwykłą alchemiczką. Szaloną, całkowicie pochłoniętą przez moc zapachów, bardzo surową i wymagającą. Była babką…

– …Lindy – wtrąciłam.

– Taki jest zwyczaj w twoim rodzie, że babki kierują życiem wnuczek, ale to nie jest wina mocy. Same sobie zawdzięczacie ten los.

– To dlatego, że jesteśmy samotne – mruknęłam. – Nie mamy oparcia w mężach. One uważają, że musimy się wspierać, pomagać sobie, chronić się wzajemnie, żeby przetrwać.

Ksawery cmoknął z udawaną powagą.

– Jeśli chodzi o mężów… co Marina powiedziałaby o mnie? – Poprawił z galanterią fryzurę.

– Chcesz się ożenić z moją matką? – prychnęłam śmiechem.

Nachylił się i zajrzał mi w oczy.

– Wiesz, z kim chcę się ożenić…

Położyłam mu palec na ustach.

– Myślę, że taka propozycja mogłaby Marinę doprowadzić do nagłego zgonu – szepnęłam.

– Co nie byłoby wcale takie złe… – bąknął, nie kryjąc niezadowolenia.

Objął mnie ramieniem i roześmiał się głośno, a ja mu zawtórowałam.

Ruszyliśmy przed siebie. Przed nami wyrósł Pałac Kultury. Od dnia zaręczyn unikam tego miejsca, ale z Ksawerym wszystko było takie proste i naturalne. Minęłam budynek zatopiona w rozmowie i nawet tego nie zauważyłam. Ksawery podał mi ramię, szliśmy pod rękę jak młode małżeństwo, rozmawiając, śmiejąc się i nie zwracając uwagi na świat wokół nas. Tymczasem Warszawa spała głębokim snem, co jakiś czas tylko słychać było głośne śpiewy lub nawoływania ludzi, którzy kończyli zabawy w jednym lokalu, by przenieść się do innego. Na dziś miałam dosyć dancingów. Dla odmiany chciałam po prostu porozmawiać z kimś, przy kim choć przez chwilę czułam się mniej nieszczęśliwa.

* * *

Zegar na nocnym stoliku wskazywał szóstą, gdy po cichu wślizgnęłam się do łóżka. Nogi miałam obolałe od wielogodzinnego spaceru, ale nie byłam zmęczona i mimo że miałam za sobą kolejną nieprzespaną noc, wcale nie chciało mi się spać. Leżałam w łóżku, wpatrując się w sufit, i myślałam o swoim życiu.

Po rozmowie z Ksawerym zaczęła tlić się we mnie iskierka nadziei. Może jeszcze jest szansa. Mogłabym coś zrobić, coś zmienić, żeby moje życie wyglądało inaczej. Wrócę na studia, zakocham się po raz drugi i tym razem nie pozwolę już tego zniszczyć. Pewnego ciepłego majowego dnia wyjdę za mąż i zestarzeję się, trzymając mojego męża za rękę. Zwykłe ludzkie życie. Dom, mąż, praca i drobne codzienne radości i troski.

Ksawery mówił o tym w tak naturalny sposób, jakby nie widział żadnego problemu, by tak właśnie potoczyły się moje losy. Pomógł mi zrozumieć, że problem tkwi nie w tym, jaka jestem, ale w tym, z kim jestem. Jeśli odejdę z rodu, uwolnię się od matki, wszystko jeszcze może się ułożyć po mojej myśli. Nie muszę być Darią Huczmiran i zakładać nowej gałęzi rodu. Nie muszę wypełniać obowiązków i myśleć o wzmacnianiu mocy. Mogę odejść. Stracę moc, rodzina przeze mnie mocno osłabnie, ale jest jeszcze Milada. Ona zadba o wszystko. Urodzi odpowiednią liczbę dzieci odpowiedniemu mężowi i da nowy początek naszemu rodowi, a ja w tym czasie wtopię się w tłum i będę zwyczajna…

– Nie śpisz?

Głos Milady dobiegał z drugiego końca pokoju. Westchnęłam, przygotowując się na kolejną porcję wymówek i pretensji.

– Dobrze się bawiłaś? – spytała, ale nie znalazłam w jej głosie zaczepki.

– Lepiej niż kiedykolwiek – odpowiedziałam.

– Spotkałaś Kazimierza?

– Kazimierza? Dlaczego o nim mówisz?

Milada usiadła nagle na łóżku i popatrzyła na mnie z powagą. Za oknem zaczęło świtać, widziałam więc w szarym świetle jej twarz. Milada zawsze wydawała się taka poważna. Kiedy byłyśmy dziećmi, ja turlałam się po dywanie, zaśmiewając się do łez, a ona tylko siedziała, zapatrzona w dal i dziwnie zamyślona. Nigdy nie miała ochoty na zabawę, tańce ani rozmowy z koleżankami. Zawsze pół kroku za matką, wsłuchana w jej słowa niczym w wyrocznię, gotowa spełnić każde polecenie, najlepiej, jak potrafiła. Nigdy nie mogłyśmy znaleźć wspólnego języka. Z czasem zaczęłyśmy po prostu żyć obok siebie. Dzieliłyśmy pokój raczej z przyzwyczajenia, bo przecież w mieszkaniu Mariny było aż nadto miejsca. Od dawna dziwiłam się, dlaczego Milada nie przeniesie się do którejś z wolnych sypialni. Moje powroty nad ranem i bałagan, jaki wokół siebie robiłam, musiały być dla niej uciążliwe. Jednak nigdy nie robiła mi wyrzutów i nie wszczynała kłótni z tego powodu. Obserwowałam ją ostatnio uważnie, dochodząc do wniosku, że pod pewnymi względami jest naprawdę niezwykła.

Teraz siedziała na łóżku ze skrzyżowanymi nogami i patrzyła na mnie tym swoim poważnym, przenikliwym wzrokiem.

– Co się stało? – spytałam, ziewając.

– Myślę… właściwie jestem prawie pewna, że… Kazimierz nie z własnej woli zakochał się w tamtej dziewczynie.

Zaskoczyła mnie. Patrzyłam na nią z przyklejonym do twarzy zaciekawionym uśmiechem, nie rozumiejąc ani słowa z tego, co przed chwilą powiedziała.

– Rozumiesz mnie? – spytała w końcu zniecierpliwiona.

– Nie – zaprzeczyłam szczerze. – Rozmawiałam z nim. Jest w niej zakochany. Z całą pewnością nie udaje.

– Nie mówię, że udaje – zniecierpliwiła się. – Mówię, że nie zakochał się z własnej woli… – Spojrzała na mnie znacząco.

– Przestań. – Pokręciłam głową i pomachałam ręką, żeby odpędzić od siebie jej natrętne domysły, które nie miały dla mnie za grosz sensu. – Ojciec mógł go zmusić, żeby się z nią ożenił, ale nikt nie mógł kazać mu się zakochać. Zresztą nie chcę już o tym mówić.

– Człowiek nie…

– My też nie! – Spojrzałam na nią ze złością. – Nie ma mieszanki na miłość. Daj mi już spokój. Czy nie widzisz, że ze wszystkich sił staram się zapomnieć?

– Tak – przyznała ze smutkiem. – Przepraszam, ale muszę ci o tym powiedzieć. To ważne.

Jęknęłam i schowałam się razem z głową pod kołdrą.

– To robota Mariny – powiedziała przyciszonym głosem, ale na tyle wyraźnie, żebym ją usłyszała.

Znieruchomiałam pod pościelą, a kiedy odkryłam się, Milada miała na twarzy wyraz satysfakcji i samozadowolenia, jakiego nigdy u niej nie widziałam.

– Co ty mówisz?

– Nie ma mieszanki wywołującej miłość, ale jest kilka, które mogą stworzyć odpowiednie warunki do jej pojawienia się. Tym się właśnie zajmujemy. Prowokujemy, kusimy, stwarzamy odpowiedni grunt. – Poderwała się i po chwili wylądowała na moim łóżku. Spojrzała mi w oczy i ścisnęła za nadgarstek. – Pomyśl tylko… jabłka i miód. Imbir i wanilia, czekolada i pieprz. Cytryna i papryka. Nie znam wszystkich, ale Marina na pewno wie, jak je łączyć…

– Żadna z tych mieszanek nie działa w taki sposób…

– Nie działa sama – przytaknęła – ale jeśli umiejętnie je zmieszasz, dodasz trzeci zapach… wtedy moc mieszanki staje się zupełnie inna. Nie rozumiesz? Dzięki temu wszystko może potoczyć się szybciej i tak, jak byśmy sobie tego życzyły. To niesamowite!

Przez chwilę miałam wątpliwości, czy potępia, czy popiera taki sposób rozwiązywania problemów.

– Kazimierz cierpi, ty masz wyrzuty sumienia – ciągnęła. – To trwa i trwa. On nie może spojrzeć na inną, ty nie chcesz słyszeć o ślubie. Nie wiadomo, jak wszystko się skończy. Może nawet wrócilibyście do siebie, może ucieczka, ślub w tajemnicy, a narzeczony, którego znalazła Marina, czeka w kolejce. Nie ma czasu. Rozumiesz? Niektóre sprawy trzeba tylko delikatnie pchnąć, żeby nabrały tempa. – Milada uśmiechnęła się z błyskiem w oku.

Patrzyłam na nią przerażona i jednocześnie zdumiona.

– Skąd ty bierzesz takie pomysły?

– To nie jest pomysł – zaprzeczyła urażona. – To prawda.

Patrzyłam na nią z powątpiewaniem.

– Przyznaj, że wszystko do siebie pasuje – nalegała. – Od kiedy Kazimierz się zakochał w tej pannicy, przestał na ciebie zwracać uwagę, a ty już o nim nie wspominasz. Oboje jesteście gotowi na nowe życie.

– Ile ty masz lat, dziewczyno, że wiesz takie rzeczy? – zdumiałam się.

Zamknęłam oczy, gdy poczułam, że szarpie mnie za rękę.

– Teraz będziesz spać?!

– Czego ode mnie chcesz?! – Usiadłam na łóżku, patrząc jej prosto w oczy.

– Nie zostawisz tak tego! Kochasz go, więc musisz go bronić.

– Co?!

– Uwolnij mieszankę, która ochroni go przed mocą Mariny. Niech cię pamięta. Teraz nie wie, że kiedyś cię kochał. Jesteś mu to winna.

– Nikomu nic nie jestem winna. Kazimierz mnie rzucił, bo tańczyłam z Ksawerym w kawiarni.

– Całowaliście się.

– To jeszcze o niczym nie świadczy. Tymczasem on obściskuje się z nową dziewczyną, a ja jestem sama. Nie zamierzam go przepraszać. On podjął decyzję o rozstaniu. I kupił tamtej srebrny pierścionek z szafirem!

Milada patrzyła na mnie ze zdziwieniem i żalem.

– Wszystko wygląda znacznie gorzej, niż sądziłam. – Pokiwała głową i włożyła sweter, żeby iść do łazienki umyć zęby.

– Nie martw się – dodała spokojnie. – Nie będziesz już sama. Marina przygotowuje twoje wesele. Ślub ma się odbyć jeszcze w tym roku.

Westchnęłam, czując, że nie mam siły na kolejne prowokacje.

– Dobranoc, Milado – powiedziałam.

Podeszła nagle do mnie i uklęknęła przy łóżku.

– Kiedy pomagałam jej urządzać drogerię, znalazłam stary zeszyt. Jest… dziwny.

– Co to znaczy? – spytałam, ziewając.

– Gdy go dotknęłam, poczułam ciepło. Okładkę miał bardzo zniszczoną. Delikatną, ale zaskakująco mocną. Był ciężki i jakby się leciutko poruszał, kiedy trzymałam go w dłoniach.

Otworzyłam oczy i spojrzałam na nią z politowaniem.

– Zdajesz sobie sprawę, jakie bzdury gadasz? – prychnęłam pogardliwie.

– Mówię prawdę!

– To idź ją mówić komuś innemu. Ja chcę spać!

– W tym zeszycie coś jest – rzekła ściszonym głosem. – Jakaś… tajemnica. Coś dziwnego. Niebezpiecznego. Mój zapach utworzył mocną barierę ochronną, kiedy tylko wzięłam go do ręki.

Zamyśliła się, zatopiona we wspomnieniach. Na jej twarzy zobaczyłam fascynację zmieszaną ze strachem.

– O czym ty mówisz? – spytałam z niepokojem, siadając na łóżku.

– Nie mogłam go otworzyć – szepnęła.

– Co takiego?

– Jakby ktoś skleił kartki z okładką, rozumiesz? Próbowałam wszystkiego, bo… nie wiem dlaczego, ale nagle zapragnęłam sprawdzić, co jest w środku.

– To tylko stary zeszyt. – Wzruszyłam ramionami.

– Nie, Dario. To musi być coś więcej. Być może jakaś mieszanka blokuje do niego dostęp, a jeśli tak jest, zeszyt skrywa coś ważnego, co nie może się dostać w niepowołane ręce.

– Czasami cię nie poznaję – przyznałam ze zdziwieniem.

– Nie rozumiesz?! Tam może być coś, co pozwoli ci odzyskać Kazimierza!

– Co?! – krzyknęłam oburzona.

– Myślę, że Marina użyła jakiejś mieszanki, żeby go od ciebie odciągnąć. Kazimierz nigdy by o tobie nie zapomniał. Nie zakochałby się w innej, i to tak szybko.

– Obawiam się, że niewiele wiesz o mężczyznach – rzuciłam cynicznie.

– Wiem, że Marina jest do tego zdolna – stwierdziła poważnie. – Jeśli mam rację, możesz poznać skład mieszanki, która wszystko zmieni. Odzyskasz jego miłość, a Marina stanie się bezbronna.

– Marina nigdy nie będzie bezbronna. To powinnaś już wiedzieć. Poza tym wiesz, co widział Kazimierz. Z tego powodu mnie nienawidzi, a nie przez mieszanki Mariny. Otrząśnij się i przestań fantazjować!

Patrzyłam jej przez chwilę w oczy. Nie żartowała.

– Gdzie jest ten zeszyt? – spytałam z westchnieniem.

– W drogerii Mariny. Na zapleczu. W szufladzie z podwójnym dnem.

Przewróciłam oczami zniecierpliwiona.

– Nie mogłaś go po prostu zabrać?

– Nie… on mi na to nie pozwolił. – Spojrzała na mnie niepewnie. – Podejrzewam, że to zeszyt alchemiczki.

– Lucyny? – Zastanowiłam się, choć trudno było mi uwierzyć w słowa Milady. – Ona nigdy nie spisywała swoich mieszanek. Przekazała je następczyni za pomocą swojego zapachu. Nie pytaj mnie, jak to zrobiła, bo nie mam pojęcia. Podobno trzeba być alchemiczką, by je poznać.

– Może ja zostanę alchemiczką i poznam tajniki tego zeszytu – szepnęła bardziej do siebie niż do mnie.

Parsknęłam śmiechem.

– Z tym darem trzeba się urodzić.

– Ile już lat minęło?! Od czasów Sabiny nie miałyśmy alchemiczki. To musi być któraś z nas. Przyznaj uczciwie, że ja jestem bardziej odpowiednią kandydatką.

– Od czasów Sabiny… Może masz rację. To może być zeszyt Sabiny, a jeśli tak…

Milada gorączkowo złapała mnie za ręce. Jej oczy błyszczały od pożądania i nieposkromionej ciekawości. Czekała w napięciu na moją decyzję.

– Chyba pomogę wam dzisiaj w drogerii – powiedziałam z łobuzerską miną.

Uśmiechnęła się szeroko.

– Jeśli się okaże, że Marina… nakłoniła Kazimierza, żeby o tobie zapomniał, będziesz mogła jeszcze wszystko cofnąć.

– Nie – rzekłam zdecydowanym tonem. – Kazimierz ułożył sobie życie i nie chcę się wtrącać.

– Przecież nie możesz pozwolić mu ożenić się z tą dziewczyną! To powinnaś być ty!

– Dlaczego tak ci na tym zależy?

– Miałaś być szczęśliwa. Obiecałam sobie, że jeśli tobie się uda, zrobię wszystko, by pójść twoim śladem. – Spojrzała na mnie z rozczarowaniem. – Wierzyłam w ciebie. Teraz przepadło.

Z delikatnym uśmiechem pogłaskałam ją po głowie.

– Każdy popełnia błędy, mała. Zdradziłam zaufanie Kazimierza i nic tego nie naprawi. To zamknięty temat. Mam nadzieję, że z tą nową dziewczyną będzie szczęśliwszy niż ze mną. Udało mu się pozbierać po tym, jak go zraniłam, i nie chcę tego psuć. Nie zasłużył na to. Tak będzie lepiej dla nas obojga. Nie wracajmy już do tego tematu.

– Nie mogę uwierzyć, że tak łatwo się poddałaś – powiedziała zawiedziona.

– Tak… ja też, ale na tym chyba polega miłość.

Nina

Warszawa, 2013 rok

Wprowadziłam rower na klatkę schodową i postawiłam go przy barierce schodów. Mieszkałam na drugim piętrze i codzienne kursowanie z rowerem na plecach po schodach zaczynało mnie już męczyć. Wyjęłam linkę, żeby przypiąć jednoślad.

– Tu nie wolno zostawiać rowerów ani wózków. – Usłyszałam za plecami ostry głos.

Odwróciłam się zaskoczona i zobaczyłam mężczyznę w średnim wieku z sumiastymi, siwawymi wąsami i taką samą, bujną czupryną na głowie. Trzymał w ręku szczotkę i torbę ze starymi gazetami.

– Dzień dobry. – Uśmiechnęłam się. – Pan jest gospodarzem domu?

– Tu musi być ciąg komunikacyjny. – Zignorował moje pytanie. – Nie wolno go zastawiać jakimś tałatajstwem. Rowery i wózki trzyma się w domu.

– A może jest wózkownia albo jakaś wolna piwnica…?

– Może jest, a może nie ma.

– Słucham?

– Mówiłem już. Nie wolno tu zostawiać rowerów. Jak nie rozumie, to zaraz żona zadzwoni na straż miejską. Kalina, chodź no tutaj! – zawołał w stronę mieszkania.

– Chwileczkę… – próbowałam załagodzić spór – mieszkam na drugim piętrze w mieszkaniu mojej babki, Darii Huczmiran. Może pan ją pamięta? Trochę trudno jest mi za każdym razem znosić i wnosić rower. Nie chciałabym niczego utrudniać, może jest inne miejsce, gdzie mogłabym… tam, gdzie nie ma… ciągu…

– Wnuczka Darii Huczmiran. – Pokiwał smętnie głową. – Mówili mi sąsiedzi, że ma się tu taka wprowadzić. Mieszkanie tyle lat stało puste. Przynajmniej był spokój, a teraz znowu wszystko się zacznie… – mruknął niezadowolony.

– Nie będę sprawiać kłopotów – zapewniłam. – Mieszkam sama, nie przyjmuję gości, zachowuję się cicho…

– Tak, tak, wy zawsze załatwiacie swoje sprawy po cichu. Tak, że nawet nikt się nie zorientuje, co się stało; człowiek cierpi potem całe życie, a was już nie ma. Płacz, człowieku, i żałuj, żeś spotkał na swojej drodze taką…

– To ja już pójdę. – Uśmiechnęłam się nerwowo.

– Ludzie nie zapomnieli wyrządzonych przez was krzywd! – krzyknął za mną. – Gdyby to ode mnie zależało, straciłybyście ten lokal. Nie ma dla was miejsca pomiędzy uczciwymi ludźmi! Kalina!

Po chwili z mieszkania wyszła grubsza kobieta w średnim wieku. Miała zmęczoną twarz, smutny uśmiech i fartuch w wyblakłym niebieskim kolorze. Włosy związała w niedbały kok i spięła spinką.

– Czego chcesz? – spytała niechętnie.

– To jest wnuczka Darii Huczmiran. Miej na nią oko.

– Córka Zoi? – spytała, mrużąc lekko oczy.

– Nie – odpowiedziałam, czując, jak cierpnie mi skóra. – Córka Almy.

– Tej młodszej – mruknął mężczyzna.

– To co ty mi głowę zawracasz! Alma nie miała z tym nic wspólnego. Była wtedy jeszcze bardzo mała.

– A kto ich tam wie! – bąknął. – To babsko do wszystkiego jest zdolne.

– Mówiłam ci, stary durniu, że Darii przy tym nawet nie było. To sprawka tej opętanej Zoi! – Spojrzała na mnie z nieco wymuszonym uśmiechem. – Niech się pani nie przejmuje. To wszystko wina trudnych przeżyć. Znałam kiedyś pani babkę i nawet, muszę przyznać, że się polubiłyśmy. Pomimo tego, co nas dzieliło. Byłyśmy… można tak powiedzieć, dobrymi znajomymi, do tamtego dnia… To nie wina Darii, choć na początku tak myślałam, ale cierpienie odbiera człowiekowi rozum. Teraz wiem. Rozumiem ją. Wszystkiemu winna jest Zoja. Miała w sobie takie zło, a przecież była kilkuletnią dziewczynką. – Pokręciła głową z niedowierzaniem. – Jak to się wszystko stało?

– Co takiego? – zapytałam zdziwiona.

Kobieta popatrzyła na mnie, jakby nie usłyszała pytania.

– Rower może pani postawić na półpiętrze. Tam nikomu nie będzie przeszkadzał.

– Dziękuję pani – powiedziałam i uśmiechnęłam się uprzejmie.

Wniosłam rower i przypięłam go do barierki przy oknie.

Otworzyłam drzwi, zdjęłam buty i bluzę, w kuchni włączyłam wodę na herbatę i wyszłam na balkon z zestawem sushi, który kupiłam w drodze do domu. Jadłam powoli, rozkoszując się smakiem łososia w sosie sojowym, wasabi wyciskało mi łzy z oczu, a idealnie sklejony ryż łagodził ten bezpardonowy atak na moje śluzówki. Myślałam o Darii. Nigdy nie zastanawiałam się nad tym, kim była, zanim stanęła na czele rodu. Naszym życiem powinna kierować najstarsza z nas, Marina, ale od kiedy pamiętam, robiła to właśnie Daria – jej starsza córka. Zawsze poważna, wymagająca i zdystansowana. Na wszystkie psikusy, które w dzieciństwie robiłyśmy jej z kuzynkami, reagowała zniecierpliwieniem i nerwowym chrząkaniem. Wydawała mi się nierealnie idealna. Jak posąg, który potrafi się poruszać, ale nie umie odczuwać. Zawsze ją szanowałam, trochę się jej bałam, ale nigdy nie rozumiałam. Pilnowała przestrzegania zasad, lecz nie zależało jej na ciepłych stosunkach w rodzinie. Jakby nie wiedziała, czemu właściwie miałyby służyć. Powtarzała, że Alma mnie rozpieszcza, że nie uczy mnie i Poli, jak radzić sobie z przeciwnościami losu.

Ciotka Luiza mówi, że Alma odeszła z rodziny w dużej mierze przez Darię. Nigdy nie potrafiły się porozumieć. Wydawało się, że babka kieruje się w życiu prostymi zasadami, ale jednak było w niej coś, co burzyło ten nieskomplikowany obraz. Po rozmowie z gospodarzem i jego żoną zaczynałam podejrzewać, że może stać za tym coś więcej. Daria miała swoje sekrety. Nie zawsze była wzorem porządku i strażniczką regulaminu. A i teraz może tylko zabiegać, by tak ją postrzegano.

W kuchni pstryknął czajnik. Włożyłam kolejny kawałek sushi do ust i poszłam zrobić herbatę. Zerknęłam na zegarek. Za dwie godziny zobaczę je wszystkie. Marina, poważna staruszka, zawsze spokojna, z lekkim, trudnym do odgadnięcia uśmiechem na twarzy. Daria, jak zwykle surowa i poważna, a jej młodsza siostra – Milada nieśmiała i zakłopotana koniecznością uczestniczenia w tak dużej imprezie. Moje ciotki: Zoja, Sonia i Luiza. Pierwsza – zdystansowana, druga – szorstka i złośliwa, trzecia – przesadnie wesoła i beztroska. Kuzynki: Syntia, Irmina, Gaja i Diana. W końcu Pola – moja siostra idealna, która zawsze trzymała mnie w bezpiecznej odległości, gwarantującej jej prywatność i swobodę działania. Poczułam dreszcz na samą myśl o tym, że niedługo stanę przed nimi wszystkimi. Będę się tłumaczyć i prosić o wybaczenie, a przecież nie zrobiłam nic złego. Moje dziecko zaginęło, porzucił mnie mąż, matka wyjechała bez słowa wyjaśnienia. Ucieczka wydawała mi się jedynym ratunkiem. Może pozornym i krótkotrwałym, ale za to szybkim. Oszalałabym z rozpaczy, gdybym tu została. Myślałam o sobie. Tylko o sobie. Złamałam jedną z najważniejszych zasad. Nie wolno nam się oddalać od rodowego gniazda na dłużej niż kilka miesięcy. Nie wolno wyjeżdżać bez pozwolenia. Jesteśmy od siebie zależne, związane cienką, niewidzialną nicią wspólnego sekretu. Jesteśmy rodem. Rodem Huczmiran i nigdy nie wolno mi było tego zlekceważyć. Jeśli bowiem jedna z nas odchodzi, wszystkie przez to cierpią.

Za dwie godziny dawno zapomniany teatr rozpocznie się na nowo. Usiądziemy razem do stołu, każda na swoim miejscu, należnym jej z urodzenia i pozycji. Powitanie, przemowy i stare czerwone wino. Zoja będzie oskarżać, ja będę przepraszać, a Daria milczeć z urażoną miną. Milada wysłucha mnie w skupieniu, Marina za to z uśmiechem zwątpienia na twarzy. Każdy ma swoją rolę do odegrania. Odpowiednie stroje i kwestie do wygłoszenia. Domowy teatr Huczmiran po raz kolejny podniesie kurtynę. Odetchnęłam głęboko. Tylko tym razem to ja będę obsadzona w głównej roli, a od moich umiejętności aktorskich zależą moje dalsze losy.

– Nerwy, co? – Usłyszałam z balkonu obok.

– W żadnym wypadku – skłamałam, nie patrząc w tamtym kierunku. Kiedy w końcu odwróciłam głowę, zobaczyłam to, czego się spodziewałam. – Znowu winko? Czy to rozsądne w twoim wieku? – zapytałam zaczepnie.

– Nawet nie wiesz, jak bardzo – zarechotała Inga. – Poprawia krążenie, uspokaja serce, rozluźnia mięśnie i miesza w głowie.

Pokiwałam głową z rezygnacją, jakbym właśnie takiej odpowiedzi się spodziewała.

– A więc dzisiaj twój wielki dzień… – zakpiła, pociągając duży łyk z kieliszka. – Zjazd rodowy Huczmiranek. Wypiję wieczorem twoje zdrowie, moja mała, ale szczerze, nie sądzę, żeby to w czymkolwiek pomogło.

– Dzięki za pocieszenie – mruknęłam, nerwowo stukając paznokciem w kubek z herbatą.

Inga się zaśmiała. Spojrzałam na nią, jakbym zobaczyła ją po raz pierwszy.

– Co znowu? – zaniepokoiła się, widząc moją minę.

– Znałaś Darię, kiedy tu mieszkała! – stwierdziłam. Patrzyła na mnie przez chwilę, zastanawiając się, co się kryje za tym stwierdzeniem. Wstałam z krzesła i podeszłam do barierki balkonu, żeby lepiej jej się przyjrzeć.

– Jaka wtedy była? Dlaczego gospodarz jej nienawidzi? Co tu się wydarzyło? – dopytywałam.

Inga westchnęła i pokręciła głową ze znużeniem.

– Jesteś wścibska i bezczelna – powiedziała z pewną dozą podziwu. – To lubię.

– Mam wrażenie, że Daria nie jest taka, jaką próbuje być. Za chwilę tu przyjdzie. Zdecyduje o moim losie. Być może podejmie decyzję o wykluczeniu mnie z rodu. Powiedz mi, proszę, jaka ona naprawdę jest?

– Czy to takie ważne? Zresztą, tego nawet ja nie wiem. Daria była kiedyś zupełnie inna, ale ja również się zmieniłam i ty, jak sądzę, też. Jeśli chcesz ją poznać, szukaj odpowiedzi na swoje pytania u źródła, nie w plotkach.

– Pokłóciłyście się?

– Nie nazwałabym tego w ten sposób – skorygowała z uśmiechem. – Wydarzyło się coś złego. Coś, czego nawet najlepszej przyjaciółce nie sposób wybaczyć, choć tak naprawdę niczym nie zawiniła. Jednak są sytuacje, kiedy sprawiedliwość przegrywa z tęsknotą i cierpieniem. Nam się to niestety przytrafiło. Czasami samotność i pustka wydają się lepsze od przyjaźni. A kiedy wyjdzie się ze swojej skorupy, jest już zwyczajnie za późno… – Patrzyła w dal, a jej oczy powoli wypełniały się łzami, kiedy zaś ocknęła się z zamyślenia, powoli spłynęły po policzkach. Nie wytarła ich, ignorując całkowicie tę oznakę słabości, spojrzała na mnie zniecierpliwionym wzrokiem. – Już późno. Niedługo tu będą. Musisz się przygotować.

– Zaprosiłabym cię na nasz zjazd, ale obawiam się, że nie byłoby to dobrze przyjęte.

Zaśmiała się krótko.

– Moja droga, życie jest pełne niespodzianek. Zjazd rodowy to nie spotkanie towarzyskie, to rytuał, na którym każdy ma do odegrania pewną rolę. Ja z całą pewnością nie zapomnę swojej kwestii.

* * *

Spojrzałam na swoje odbicie w lustrze. Dobrze. Elegancko, ale skromnie. Długa, prosta spódnica w kolorze fuksji i czarna bluzka z krótkimi, bufiastymi rękawkami. Czarne balerinki i delikatny makijaż. Krótkie włosy lekko postawiłam na żel, żeby mocniej je roztrzepać.

Ostatni rzut oka na całość. W porządku. Darii powinno się spodobać. Zerknęłam na pokój. Wszystko było gotowe. Długi stół przykryty wiśniowym obrusem, na pamiątkę Lindy Huczmiran, która w sukni tego koloru wydała na świat córkę. Jej krew wsiąkła w suknię, nie zostawiwszy na niej ani jednej plamy. To miał być symbol naszej siły. Świece na stole, dokładnie tyle, ile zasiądzie przy nim Huczmiranek. To znak naszej dumy. Na środku blatu wielka misa z kruszonem, a obok gorąca czekolada w dzbanku z podgrzewaczem. Dzbanek z herbatą, zimna woda z cytryną i miętą. Na początku zjazdu nie było jedzenia. Wystarczały tylko odpowiednie napoje. Coś orzeźwiającego z alkoholem, by rozluźnić ciało, gorącego i słodkiego, by rozgrzać serce, ciepłego i kojącego dla ducha, czystego i chłodnego dla klarowności umysłu. Obok rząd filiżanek, szklanek i kieliszków. W końcu – miejsce na portugalską maderę, którą zawsze na zjazd przynosiła głowa rodu, czyli Marina. Otwierała wino osobiście na końcu zjazdu, jeśli udało się osiągnąć porozumienie, żeby przypieczętować panujące w rodzie zasady. Nalewała najpierw do swojego kieliszka, upijała łyk i przekazywała go swojej starszej córce, a ona swojej młodszej siostrze i tak dalej według starszeństwa oraz pozycji zajmowanej w rodzie. W ten sposób wypijałyśmy wspólnie pierwszy kieliszek, potwierdzając zgodę i jedność. Dopiero potem wino nalewano do każdego kieliszka i na stół można było podać jedzenie. Madera, którą Kaczatki zabiły naszą najlepszą alchemiczkę, gdy była bezbronna i słaba, ma nam zawsze przypominać, by nie ufać wrogom i pamiętać o jedności w rodzie. Od kiedy sięgam pamięcią, tylko raz wino nie zostało otwarte przez moją prababkę. Miałam wtedy siedem lat i byłam bardzo przejęta, że się go napiję po raz pierwszy w życiu. Jednak Alma wstała, kiedy Marina sięgnęła po butelkę.

– Nie. Nigdy się na to nie zgodzę, Marino! – powiedziała drążącym głosem. – Wino nie zostanie otwarte na tym zjeździe, a ja nie podporządkuję się waszej decyzji! Nigdy – rzuciła spokojnym, ale zimnym głosem.

Potem wziąwszy mnie i Polę za ręce, wyprowadziła nas z pokoju. Zdenerwowałam się wtedy na matkę, że popsuła mi całą zabawę i jeszcze zezłościła Marinę, którą zawsze bardzo lubiłam. Kiedy odwróciłam się i spojrzałam na babkę, a Alma ciągnęła mnie za rękę, otwierając drzwi wejściowe, ujrzałam Marinę, jak stoi nadal z butelką w ręku i wielkim rozczarowaniem na twarzy. Ciotka Zoja chyba wtedy coś krzyknęła za Almą. Marina patrzyła na Almę ze smutkiem, jakby już wtedy wiedziała, że ta wnuczka kiedyś ją opuści. A Daria lekko się uśmiechała. Nie mogłam zrozumieć, dlaczego to robi, przecież wydarzyło się coś strasznego. Wino nie zostało otwarte. Alma przerwała zjazd. Dlaczego babkę to bawi? Teraz wiedziałam, że może w jej zachowaniu krył się jednak sens, którego wcześniej nie mogłam odkryć.

Nagle zadzwonił dzwonek, wytrącając mnie z zamyślenia. Odetchnęłam głęboko, zerknęłam ostatni raz w lustro i na salon przygotowany do uroczystości. Marina nie lubiła czekać. To ona musiała pojawić się pierwsza, dopiero później przychodziła reszta rodu. Nacisnęłam klamkę i spojrzałam na nią po raz pierwszy od półtora roku. Zaryzykowałam nieśmiały uśmiech, który zignorowała. Weszła szybkim, sprężystym krokiem, ukrywając lekkie utykanie na prawą nogę. Rozejrzała się po pomieszczeniu, a dopiero potem spojrzała na mnie.

– Witaj – powiedziała oficjalnie.

Uśmiechnęłam się i skinęłam głową. Na nic więcej nie mogłam sobie pozwolić. To ona jako Przewodniczka ustalała reguły. Na zjeździe wszystko miało swoje znaczenie i tradycję. Ród jeszcze mi nie wybaczył, więc nie było mowy o żadnej serdeczności. Musiałam posłusznie czekać. Pomogłam jej zdjąć płaszcz i poczułam delikatną nutkę perfum Shalimar. Wszystko w niej było idealne. Długa, granatowa, prosta suknia z welurowym szalem. Perły na szyi, stylowy kok, w który upięła długie, nadal gęste włosy. Buty oczywiście na obcasie, choć już nie tak wysokim jak kilka lat temu. To jedna z zalet naszej mocy. Nasze ciała i umysły starzeją się wolniej. W wieku dziewięćdziesięciu lat wyglądałyśmy na sześćdziesiąt i nie myślałyśmy jeszcze o starości. Trudno jednak stwierdzić, czy było to dla nas błogosławieństwem, czy utrapieniem. Nikt nie wiedział, równie dobrze jak my, że długie życie ma prawdopodobnie więcej wad niż zalet.

Uśmiechnęłam się na tę myśl, a Marina obrzuciła mnie surowym spojrzeniem. Ponownie zadzwonił dzwonek do drzwi. Prababka ruszyła do salonu z butelką madery w dłoni. Po chwili w przedpokoju pojawiła się Daria, a zaraz za nią Zoja z córkami i wnuczkami. Daria zdjęła cienki płaszcz, pod którym miała długą spódnicę bordo i czarną bluzkę. Do tego wiśniowa marynarka, pantofle i torebka w tym samym kolorze. Czarne włosy rozpuściła, co wydało mi się trochę dziwne u kobiety w jej wieku, ale w ten sposób podkreślała wagę spotkania. Długie włosy i długie suknie są nieodłącznym elementem zjazdów w naszym rodzie. Babka patrzyła na mnie przez chwilę ze zdumieniem; zrozumiałam, że zauważyła moją nową fryzurę. Na jej policzki wystąpiły czerwone rumieńce, prychnęła i z dezaprobatą pokręciła głową. Inga miała rację, mogłam poczekać ze ścięciem włosów. Daria odebrała to jako jawny brak szacunku dla naszej tradycji i lekceważenie jej i Mariny. Nic nie powiedziała, tylko zagryzła lekko wargi i bez słowa ruszyła do salonu. Po chwili pojawiła się Milada, siostra Darii, lekko posiwiałe włosy związała w koński ogon tuż nad karkiem. Ubrana była znacznie skromniej niż siostra. Długa, czarna spódnica i biała koszula. W ręku jak zawsze ściskała książkę, którą czytała w taksówce, a teraz szybko upychała ją do dużej torby, jednocześnie zamieniając roztargniony wyraz twarzy na surową minę, której od niej tu oczekiwano. Zoja weszła szybkim, żołnierskim krokiem. Zrzuciła płaszcz i w długiej, czerwonej sukni ruszyła bez słowa do salonu, aby zająć swoje stałe miejsce po prawej stronie Darii. Córki Milady: Sonia i Luiza oczywiście przyszły razem. Pierwsza – chuda i wysoka, druga – niska i grubsza. Sonia milcząca i poważna. Luiza, która była najlepszą przyjaciółką mojej matki, ukradkiem puściła do mnie oczko, choć na jej poważnej twarzy nie drgnął ani jeden mięsień. Obie ubrane w długie spódnice i marynarki, włosy splotły w warkocze. Miejsca obok Milady już na nie czekały. Następne były córki Zoi – Syntia ze swoimi dorastającymi nastoletnimi córkami Różą i Leą oraz Irmina z dziesięcioletnią Erną. Po chwili usłyszałam głośny śmiech na korytarzu i mimowolnie sama się uśmiechnęłam. To musiały być moje kuzynki. Rzeczywiście, po kilku minutach, które z pewnością przeznaczyły na przybranie poważnego wyrazu twarzy, zobaczyłam je w drzwiach. Gaja i Diana były wnuczkami Milady, pierwsza była córką Soni, a druga – Luizy. Obie wiodły beztroskie studenckie życie. Brakowało jeszcze tylko Poli. Przez chwilę bałam się, że nie przyjdzie, a wtedy zjazd nie mógłby się odbyć, jednak w końcu się pojawiła. Smutna i blada. W eleganckim kostiumie ze spódnicą do kostek i w wiśniowej koszuli zapiętej na ostatni guzik pod szyją. Nasze spojrzenia spotkały się tylko na chwilę. Nie znalazłam w jej oczach żadnego wsparcia, pocieszenia ani otuchy. Nic. Całkowita pustka. Poczułam lekki dreszcz niepokoju. Jeśli moja siostra nie zamierzała mnie poprzeć, to która z nich się na to odważy? Moja siostrzenica Mira chciała mnie objąć, ale matka szybko ją powstrzymała. Pomogła dziecku zdjąć płaszczyk i mocno trzymając za rękę, zaprowadziła do stołu. Pola usiadła obok Irminy. Kolejne miejsca były zajęte przez córki Syntii – Różę i Leę. Erna, córka Irminy, siedziała już po drugiej stronie stołu, a Mira musiała zająć miejsce obok niej – ostatnie wśród najmłodszego pokolenia Huczmiranek.

Czas zaczynać. Siedziałyśmy przy stole w uroczystej ciszy. Ramię w ramię, głowa przy głowie. Szesnaście kobiet tworzących najdziwniejszą rodzinę, jaką znałam. Zajęłam swoje miejsce. Przy drugim końcu stołu – naprzeciwko Mariny. W pokoju zapach perfum mieszał się z tysiącem innych aromatów, które odpowiadały emocjom, jakie w nas buzowały. Niecierpliwość, złość, uraza, strach, niepewność. Nie wyczułam jednak sympatii i nadziei. Nagle zorientowałam się, że wpadam w panikę, i dlatego zaczęłam mówić trochę za szybko i zbyt nerwowo. Próbowałam się opanować. Patrzyłam na Marinę, bo to przede wszystkim do niej powinnam się zwracać, czułam na sobie wzrok Miry, który w dziwny sposób mnie uspokajał.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

© Copyright by Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, Warszawa 2015

Text © copyright by Agata Mańczyk, 2015

Projekt okładki Katarzyna Borkowska

Zdjęcia na okładce:
Dziewczyna © Demurez Cover Arts/Maja Topcagic
Liście © Fotolia/Dmitry

Redaktor prowadzący Katarzyna Piętka
Opieka redakcyjna Joanna Kończak
Redakcja Bogumiła Widła
Korekta Ewa Mościcka, Magdalena Szroeder
Korekta plików po konwersji Irmina Garlej

ISBN 978-83-10-13012-9

Plik wyprodukowany na podstawie Huczmiranki. Eukaliptus i werbena. Tom 1., Warszawa 2015

www.naszaksiegarnia.pl

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA Sp. z o.o.
02-868 Warszawa, ul. Sarabandy 24c
tel. 22 643 93 89, 22 331 91 49,
faks 22 643 70 28
e-mail: naszaksiegarnia@nk.com.pl

Konwersję wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.