James Bowen

Kot Bob i jego podarunek
Fragment

Przełożył Andrzej Wajs

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA

Zajrzyj na strony

Zajrzyj na strony:

www.nk.com.pl

Znajdź nas na Facebooku
www.facebook.com/WydawnictwoNaszaKsiegarnia

www.kotbob.nk.com.pl

Dedykacja

Dla Penny i Marka, których nigdy nie przestanę kochać.

Dla Klanu Rodzinnego Wintersów.
W najtrudniejszych momentach zespół TMB&A zawsze sprowadzał słońce i wlewał otuchę w moje serce.

Motto

„Może świąt – Grinch pomyślał – nie da się kupić w sklepie”.

Doktor Seuss¹

Czas spędzony z kotem nigdy nie jest stracony.

Zygmunt Freud

Zdanie pochodzące z popularnej opowieści Doktora Seussa How the Grinch Stole Christmas! [Jak Grinch ukradł święta], znanej także dzięki ekranizacjom (wszystkie przypisy pochodzą od redakcji). [wróć]

Prolog

Londyn, grudzień 2013

Choć do Bożego Narodzenia brakowało jeszcze kilku tygodni, w pięciogwiazdkowym hotelu przy Trafalgar Square imprezowano już na całego. Ogromna lustrzana sala balowa tętniła życiem: kręciło się tu ponad dwustu gości, ludzie gawędzili, słychać było śmiechy. Niewielki oddział eleganckich kelnerek i kelnerów roznosił tace z szampanem, winem i smakowicie wyglądającymi tartinkami. Wszyscy byli w nastroju do świętowania.

To przyjęcie w porze lunchu zorganizował jeden z największych londyńskich wydawców. Zjawili się bardzo znani autorzy. Od czasu do czasu napotykałem znajome twarze. Dopiero po chwili stwierdzałem, że musiałem je już kiedyś widzieć w telewizji albo w gazecie.

Serdeczność, z jaką ci pisarze się witali, dowodziła, że większość pozostaje w zażyłych stosunkach. Ja jednak na tej imprezie nie znałem prawie nikogo.

Czułem się trochę jak intruz; jak gdybym ukradł komuś zaproszenie. Choć prawda była zupełnie inna.

Wytworna karta z tłoczonymi złotymi literami nadal spoczywała w wewnętrznej kieszeni mojej skórzanej kurtki, gdzie zresztą zamierzałem zostawić ją na pamiątkę. A w zaproszeniu wyraźnie była mowa o mnie – wraz z „osobą towarzyszącą”. Kilka minut wcześniej, kiedy wszyscy znaleźli się już na sali, gospodyni przyjęcia, szefowa wydawnictwa, publicznie podziękowała kilku autorom, którzy, nie zważając na złą pogodę, zaszczycili przyjęcie swoją obecnością. Jedno z wymienionych przez nią nazwisk należało do mnie. Choć dla ścisłości trzeba zaznaczyć, że padło też to drugie, „osoby towarzyszącej”.

– Cieszymy się bardzo, mogąc gościć Jamesa Bowena, który przybył, rzecz jasna, ze swoim nieodłącznym przyjacielem Bobem – oznajmiła i usłyszałem głośne oklaski.

Wszystkie głowy odwróciły się w moją stronę. Poczułbym zażenowanie, gdyby zebrani skupili całą swoją uwagę na mnie, lecz na szczęście tak nie było. Jak zwykle w tamtych dniach spojrzenia ludzi przyciągnął w rzeczywistości ktoś, kto siedział na moim ramieniu – piękny rudy kocur. Bob władczym wzrokiem omiatał zgromadzonych i niczym kapitan galeonu obserwował świat w dole. Bob, gwiazda pop. Zdążyłem już do tego przywyknąć.

Nie przesadzę, jeśli powiem, że Bob uratował mi życie. Gdy sześć lat wcześniej znalazłem go skulonego na wycieraczce w moim bloku w północnym Londynie, był zabłąkanym, poranionym zwierzęciem. Pojawienie się Boba całkowicie odmieniło pokręcone życie, które wtedy wiodłem. Byłem wówczas heroinistą na odwyku i walczyłem o przetrwanie, przyjmując substytut narkotyku, metadon. Miałem dwadzieścia osiem lat, a większość ostatnich dziesięciu spędziłem, śpiąc pod gołym niebem lub w przytułkach dla bezdomnych i schroniskach. Byłem przegrany. Dopiero opieka nad kotem dała mi pozytywnego kopa i motywację, których potrzebowałem, by dojrzeć do zmian. Zdołałem odbić się od dna, najpierw muzykując na ulicach, a później sprzedając czasopismo bezdomnych: „The Big Issue”¹. I, co najważniejsze, zacząłem schodzić z prochów².

Bob okazał się zdecydowanie najbardziej inteligentnym i pomysłowym kotem, jakiego kiedykolwiek spotkałem. Czas spędzony z nim na ulicach Londynu nie tylko dostarczał wielu przeżyć, lecz także miał wielką moc oczyszczającą. Każdego dnia rudy kocur dawał mi poczucie kierunku i celu, przyjaźń, a także, no cóż, kolejny powód, żeby się uśmiechnąć.

Jego wpływ na mnie był tak duży, że dostałem w końcu propozycję napisania książki o naszym wspólnym życiu. Kiedy w marcu 2012 roku moje wspomnienia zostały opublikowane, nie sądziłem, że wydawca zdoła sprzedać więcej niż sto egzemplarzy. I to w najlepszym razie. Lecz ku mojemu ogromnemu zaskoczeniu Kot Bob i ja stał się bestsellerem nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale też na całym świecie. Potem przyszedł czas na drugą książkę, Świat według Boba, w której opisałem nasze przygody na ulicach. W trzeciej, historyjce z obrazkami dla dzieci, puściłem wodze fantazji, wyobrażając sobie, co Bob robił, zanim mnie poznał. I to właśnie popularność tych wszystkich tytułów (w samym Zjednoczonym Królestwie rozszedł się ponad milion egzemplarzy) sprawiła, że ja i rudy kocur zostaliśmy zaproszeni na przyjęcie.

Gdy przemowy dobiegły końca, impreza nabrała kolorów. Kelnerzy okazali się tak czuli na urok osobisty Boba, że natychmiast przynieśli nam dwie miseczki – na chrupki i specjalne kocie mleko, które miałem z sobą. Mój kot zawsze kradł show i tego dnia nie mogło być inaczej. Nieustannie podchodzili do nas nowi ludzie, żeby się z nim przywitać albo zrobić zdjęcie. Ja natomiast zbierałem gratulacje. Wiele osób pytało o moje plany na przyszłość. Po raz pierwszy w życiu je miałem, więc teraz z radością dzieliłem się szczegółami. Wyjątkową dumą napawał mnie fakt, że włączyłem się w działania obrońców praw zwierząt i organizacji otaczających opieką bezdomnych. W ten sposób starałem się odwdzięczyć za to, co życzliwi ludzie uczynili, by pomóc mi stanąć na nogi w najtrudniejszym czasie, gdy naprawdę potrzebowałem wsparcia. A kiedy zadawano mi pytanie, jak zamierzam spędzić Boże Narodzenie, odpowiadałem, że razem z Bobem i moją najlepszą przyjaciółką Belle uczcimy je w jednym z teatrów na West Endzie, a potem pójdziemy do restauracji.

– A więc najbliższe święta z pewnością będą się różnić od tych, które spędzał pan jeszcze niedawno, prawda? – zauważyła pewna dama.

Uśmiechnąłem się tylko i skinąłem głową.

– Może trochę.

W pewnym momencie do Boba ustawiła się cała kolejka grubych ryb z towarzystwa. Choćby nie wiem co, nigdy nie zdołałem przywyknąć do zainteresowania, jakie wzbudzaliśmy, nawet w czasie, gdy powinno mi ono już było spowszednieć. Niecały tydzień wcześniej, na przykład, przez cały dzień kręciliśmy w jednym z londyńskich hoteli film dla Japończyków. Potem się dowiedziałem, że japońscy aktorzy chcieli dokładnie poznać życie moje i Boba, by stworzyć inscenizację specjalnie na potrzeby telewidzów w ich kraju. Nie do końca potrafiłem się w tym połapać.

Natomiast przed paroma miesiącami Bob i ja pojawiliśmy się w ITV. Na oczach wielomilionowej widowni odebraliśmy nagrodę podczas gali The British Animal Honours³. Brytyjska telewizja po raz pierwszy filmowała tę uroczystość. Pod wieloma względami moje życie zaczynało upodabniać się do snu. Robiłem rzeczy, o których nigdy wcześniej nawet nie marzyłem, i to niemal dzień w dzień. Nieustająco czekałem, aż ktoś wreszcie mnie uszczypnie i przekona, że nie śnię na jawie.

Co zresztą nastąpiło – tuż przed samym końcem przyjęcia gwiazdkowego. Ktoś naprawdę mnie uszczypnął, i to jak! Spędziliśmy w sali balowej dobre dwie godziny, aż wreszcie zauważyłem, że ludzie zaczynają się rozchodzić. Zamierzałem pójść w ich ślady, zwłaszcza że Bob wyglądał na nieco zmęczonego. Przykląkłem, by założyć mu smycz, którą zawsze nosi na ulicy, gdy poczułem, że ktoś za mną stoi.

– Już wcześniej chciałam podejść. Myśli pan, że nie miałby nic przeciwko, gdybym się przywitała? – usłyszałem za plecami głos kobiety.

– Jedną chwilę, muszę mu założyć uprząż – odparłem, odwracając się i podnosząc wzrok.

Od razu rozpoznałem tę twarz. To była znana autorka książek dla dzieci, Jacqueline Wilson, nasze brytyjskie dobro narodowe, pisarka, spod której pióra wyszło mnóstwo klasycznych już powieści dla najmłodszych.

Rzadko się zdarza, bym zapomniał języka w gębie, tym razem jednak całkiem mnie zatkało. Po prostu zamarłem z wrażenia. Pamiętam, że coś tam wymamrotałem. Pewnie coś w stylu, jak bardzo ją podziwiam, co zresztą było prawdą, no i jak wielką jej fanką jest Belle. Moja przyjaciółka ubóstwia Tracy Beaker, najpopularniejszą bohaterkę, jaką stworzyła Wilson.

– Śledziłam waszą historię i uważam, że osiągnęliście coś fantastycznego – powiedziała Jacqueline.

Gawędziliśmy jeszcze przez chwilę, kierując się w stronę foyer. To było dla mnie niemal zbyt ekscytujące. Czułem się dotąd jak outsider, jak ktoś, kto przywłaszczył sobie cudze zasługi, ale dzięki Jacqueline uwierzyłem, że to nie sen, że naprawdę jestem częścią tego świata.

Bob, jak zwykle, miał na sobie jeden z szalików, którymi zawsze obdarowują go wielbiciele. Wychodząc na zewnątrz, w ponure zimowe popołudnie starannie osłoniłem kocią szyję przed chłodem.

– Fajnie było, nie, kolego? – zapytałem, czując radość, że wszystko potoczyło się tak dobrze.

Lecz jak już często zdarzało się w przeszłości, ulice Londynu szybko sprowadziły mnie na ziemię.

Niebo wkrótce zasnuły ciemne chmury. Zacinający wiatr wiał od strony Trafalgar Square, gdzie na ogromnej choince paliły się już światełka.

– No dobra, Bob, łapiemy taryfę – oznajmiłem, idąc w kierunku placu.

To zresztą też wymagało uszczypnięcia się i sprawdzenia, czy aby na pewno nie śnię. Jeszcze niedawno sama myśl o taksówce była dla mnie czystą fantazją. Czasem z największym trudem starczało mi na autobus. Nawet teraz nie rozbijam się bynajmniej taksówkami. Zawsze czuję się winny, gdy wydaję pieniądze, nawet jeśli jest to w pełni uzasadnione. A przecież tamtego dnia dużo się działo, Bob padał z nóg, na dworze był ziąb, no i mieliśmy jeszcze umówione spotkanie z Belle przy Oxford Circus.

Na ulicach Londynu panował ożywiony ruch; jedni robili zakupy, inni wracali do domów. Trudno było namierzyć jakąś wolną taksówkę – z zapaloną lampką. Nie udało mi się zatrzymać już kolejnej, kiedy nagle tuż za rogiem mignęła znajoma czerwona kamizelka sprzedawcy „The Big Issue”.

Natychmiast rozpoznałem charakterystyczną czapkę z czerwonym pomponem, rękawiczki i szalik gazeciarza. Każdej zimy fundacja „The Big Issue” zaopatruje swoich wieloletnich pracowników w paczkę z ciepłą odzieżą. A jednak brodata, zaczerwieniona od wiatru twarz sprzedawcy nie wydała mi się znajoma. Mężczyzna miał długie, wiszące w strąkach siwe włosy. Sądząc z wyglądu, był po pięćdziesiątce.

Zauważyłem, że ma jeszcze dużą stertę tygodników do sprzedania, co nasunęło mi myśl, że dopiero zaczął pracę albo kiepsko mu idzie. Doświadczenie podpowiadało raczej to drugie.

Widać było też, że facet marznie. Nie mógł ustać w jednym miejscu i nieustannie przytupywał, aby pobudzić krążenie. Zawzięcie chuchał w dłonie, próbując rozgrzać zlodowaciałe od wiatru ciało.

Podszedłem i dałem mu dwudziestofuntowy banknot. Nie miałem żadnych drobnych.

– Dzięki, stary – powiedział uradowany, widziałem jednak, że jest trochę zmieszany. Pewnie faktem, że przypadkowy gość rzuca mu taką kasę. Gdy zaproponował wydanie reszty, powstrzymałem go, potrząsając tylko głową.

Przez chwilę mierzył wzrokiem mnie i Boba. Na jego twarzy malowało się pytanie: „Dlaczego?”.

– Wierz mi, stary, wiem, jak to jest, kiedy na dworze robi się parszywie. Parę groszy więcej sprawia wtedy wielką różnicę – odparłem.

Nie miał pojęcia, kim jestem, co wcale mnie nie dziwiło. Ostatecznie nie pokazywali nas co dzień w telewizji.

Rzucił mi trochę nieufne spojrzenie, ale się uśmiechnął.

– Naprawdę wiem, jak to jest – powtórzyłem.

– No dobra. Skoro tak mówisz.

Właśnie zamierzałem odejść, kiedy nagle pochylił się i zaczął grzebać w plecaku.

– Poczekaj, mam tu coś dla ciebie.

Rozkładana kartka świąteczna, którą mi podał, przedstawiała szopkę betlejemską. W środku było tylko kilka prostych słów: „Wesołych świąt, dzięki za wsparcie, Brian”.

– Dzięki. Mam nadzieję, że ty też spędzisz fajnie ten czas.

Postałbym z nim jeszcze trochę, żeby pogadać, ale zauważyłem nadjeżdżającą taryfę z zapaloną lampką. Bob robił się niespokojny, trzeba było jechać. Kiedy otworzyłem drzwi, kot momentalnie dał susa do środka, zadowolony z ciepła bijącego z taksówki. Natychmiast zwinął się w kłębek na siedzeniu obok mnie. Wiedział, że zasłużył na drzemkę.

Kiedy ruszyliśmy, obejrzałem się jeszcze za siebie. Przez chwilę patrzyłem na Briana, którego sylwetkę powoli rozmywał londyński wieczór. Czerwono-szara postać zginęła wkrótce w mgle kolorowych świateł na Trafalgar Square, nie mogłem jednak odpędzić jej obrazu i tego prostego gestu, jaki wykonał gazeciarz. Brian przywołał wiele uczuć i wspomnień – poruszających, radosnych, smutnych.

Jeszcze niedawno znajdowałem się tam, gdzie on. Przez dziesięć lat z okładem ja też nie miałem twarzy, byłem niewidzialny w tłumie, zdany na łaskę i niełaskę obcych ludzi. Dobrze pamiętałem ostatnią Wigilię, którą przepracowałem na ulicy. Był to rok 2010 – zaledwie trzy lata wcześniej.

Gdy taksówka torowała sobie drogę ku północnej części miasta, mijając przystrojoną świątecznymi dekoracjami Regent Street, z kłującą w oczy na wystawach sklepów bożonarodzeniową pstrokacizną, myślami cofnąłem się do tamtego czasu. Życie na ulicach zawsze było walką o każdy dzień, ale święta 2010 roku okazały się najtrudniejszą próbą. Pamiętałem jednak również, jak wiele się tamtej zimy nauczyłem. Zdobyte wówczas lekcje wydawały się teraz, w moim odmienionym życiu, tym cenniejsze. Nie kupiłbym tej wiedzy za żadne pieniądze czy zaszczyty.

I w chwili gdy szykowałem się na następne Boże Narodzenie, jakże różne od świąt z przeszłości, zrozumiałem, że tamtej lekcji życia nie wolno mi zapomnieć.

Tygodnik ten, sprzedawany na ulicach Wielkiej Brytanii przez bezdomnych i osoby w trudnej sytuacji mieszkaniowej, daje pracownikom szansę na powrót do normalnego życia. [wróć]

Mowa o wydarzeniach opisanych we wcześniejszych książkach Jamesa Bowena: Kot Bob i ja oraz Świat według Boba. [wróć]

Są to nagrody przyznawane najbardziej niezwykłym zwierzętom Wielkiej Brytanii oraz ich opiekunom. [wróć]

TRZY LATA WCZEŚNIEJ

Londyn, Boże Narodzenie 2010

Rozdział 1

Złote Łapy

Droga do domu była żmudna i powolna.

Ten grudzień należał do najmroźniejszych, jakie pamiętano, a poprzedniego dnia przez Londyn przeszła największa od dwudziestu lat zamieć śnieżna. W ciągu dwóch godzin spadło ponad piętnaście centymetrów białego puchu. Przez noc chodniki zmieniły się w błyszczącą, porytą koleinami, stalowoszarą płachtę lodu. Każdy krok groził upadkiem. Co chwila zastanawiałem się, czy szczęście tym razem mi dopisze, czy przeciwnie, wywinę orła i rozkwaszę sobie twarz. Na domiar złego każde stąpnięcie przyprawiało mnie o ostry, piekący ból w prawej stopie.

To właśnie ta cholerna noga wygoniła mnie z domu. Cały ostatni miesiąc dawała mi popalić, aż w końcu lekarz potwierdził to, czego się obawiałem. Ból świadczył o nawrocie dolegliwości, na którą jakiś czas temu cierpiałem. W górnym odcinku uda rozwinęła się zakrzepica żył głębokich, czyli ZŻG. Mniej więcej rok wcześniej wylądowałem na krótko w szpitalu, gdzie poddano mnie leczeniu. Na początku tygodnia doktor zapisał mi tabletki przeciwbólowe, ostrzegł jednak, że nie pomogą, jeśli nie będę trzymał nogi w cieple, przynajmniej do końca tej arktycznej zawieruchy.

– Zimno na ogół hamuje krążenie krwi – oznajmił. – Lepiej więc na razie zostać w domu.

„Gadaj zdrów – pomyślałem. – Boże Narodzenie za pasem, a w Londynie więcej śniegu niż na Syberii. Może powiesz mi, doktorku, skąd wziąć na żarcie i ogrzewanie, nie ruszając się z domu i nie pracując?”.

Choć niechętnie, posłuchałem jednak jego rady i kilka dni przesiedziałem w chacie. Pogoda była okropna, wystawienie nosa za drzwi graniczyło z szaleństwem. Ale tego popołudnia pulsowanie w nodze zaczęło tak mi doskwierać, że musiałem pokuśtykać po kolejną porcję środków przeciwbólowych. Jak to w niedzielę, większość sklepów była zamknięta. Musiałem więc doczłapać się do całodobowego.

Normalnie powrót do domu zająłby mi pięć minut, ale ślizgawka na chodniku oznaczała, że tego dnia mogło to potrwać ze dwa razy dłużej. W pewnej chwili straciłem równowagę do tego stopnia, że musiałem opierać się o ściany i łapać za poręcze. Gdy dotarłem w końcu przed drzwi mojego bloku, tego samego, w którym mieszkałem już od czterech lat, z piersi wyrwało mi się westchnienie ulgi. Nie tylko dlatego, że wyszedłem cało z jazdy po lodowisku, w które przeobraził się chodnik. Zimny wiatr zaczął już zmrażać mi krew w żyłach i fajnie było poczuć ciepło.

A na dodatek działała winda. Niedawno zainstalowali nową, bardzo elegancką, z wyświetlaczem. Chodziła dużo lepiej niż ta stara, hydrauliczna, która bez przerwy nawalała. Nadal jednak nie miałem do niej zaufania. Myśl o wędrówce schodami na piąte piętro napełniała mnie grozą, zwłaszcza w obecnym stanie.

Wychodząc z kabiny, poczułem się od razu lepiej. A komiczna scena, jaką ujrzałem, przekraczając próg mieszkania, jeszcze bardziej poprawiła mi humor.

W środku była już Belle, która wcześniej zapowiedziała swoją wizytę. Podobnie jak ja miała za sobą odwyk. Gdyby nie utknęła na zakręcie, na którym ja sam wylądowałem, z pewnością zostałaby malarką, rzeźbiarką albo projektantką. Zawsze potrafiła wyczarować fajne rzeczy z drobiazgów, które znajdowała. Również tego roku postanowiła sama zrobić bożonarodzeniowe dekoracje i zaprojektować świąteczne kartki. Kilka leżało już odłożonych na kupce. Na stoliku do kawy dostrzegłem resztę kartek, brokat, klej, sznurek i trochę wstążek. Bob nie mógł przegapić okazji, by też wziąć udział w zabawie, czego wymowny dowód miałem przed sobą.

Pierwszą rzeczą, jaką zauważyłem, były rozwleczone po mieszkaniu wstążki. Na kartkach zrobionych już przez Belle spostrzegłem małe kokardki i od razu się domyśliłem, że Bob musiał namierzyć tasiemki i porwać je, kiedy nie patrzyła. Najwyraźniej próbował zawiązać na kokardę cały nasz dobytek; wstążki walały się po dywanie, z tyłu za oparciem sofy, nawet wokół telewizora. Kompletnie mu odbiło.

Ale to nie był koniec bałaganu, którego narobił. Na dywanie i sofie widniały błyszczące od brokatu złote ślady kocich łapek. Prowadziły do kuchni, gdzie widocznie musiał wpaść, żeby łyknąć wody z miseczki. A potem spostrzegłem złoty wkład tuszujący z poduszeczką. Nietrudno było skojarzyć fakty. Drań musiał jakoś zapuścić tam łapska. Słyszałem, owszem, o Złotym Palcu¹, tu jednak złoczyńcą okazały się Złote Łapy.

Belle była tak pochłonięta swoją pracą, że zupełnie zapomniała, jakiego mam w domu artystę. W tej dziedzinie mój kot niewiele jej ustępował.

– Widzę, że Bob nieźle się bawił. – Zdejmując płaszcz, wskazałem dziewczynie poplątane wstążki, a także złote ślady.

Nie powiodła wzrokiem za ruchem mojej ręki, tylko spojrzała na mnie skonsternowana.

– O co ci chodzi?

– O te odciski łap. I wstążki.

– Jakie odciski łap i wstążki? – zapytała, rozglądając się. – O rany.

Dopiero teraz do niej dotarło. Przez chwilę wyglądała na zdezorientowaną, zaraz jednak parsknęła śmiechem. Myślałem, że już nigdy nie przestanie chichotać.

– No trudno. Sam wiesz, że gdy coś się dzieje, nie znosi być pomijany.

Belle uwielbiała Boże Narodzenie. Każdego roku z utęsknieniem czekała na święta. Kiedy kończyliśmy ubierać choinkę, zawsze przytulała Boba, co oznaczało oficjalny początek odliczania do tego szczególnego dnia. Dla niej całe to zamieszanie z brokatem i wstążkami było po prostu częścią wielkiej świątecznej radości. A ja potrząsnąłem tylko głową, naprawdę nie wiedząc, co powiedzieć. Ten kot nie przestawał mnie zadziwiać.

Sądząc po jego zachowaniu, nie tylko tamtego dnia, ale w całym poprzedzającym Gwiazdkę tygodniu, Bob także był wielkim amatorem świąt. Czwarty raz mieliśmy spędzić je razem, nigdy przedtem nie widziałem go jednak w takich emocjach.

Rudego zawsze fascynowały bożonarodzeniowe drzewka. Gdy się pojawił, miałem tylko sztuczną elektryczną choineczkę na USB. Bob uwielbiał migoczące lampki i mógł wpatrywać się w nie godzinami jak zahipnotyzowany. Wkrótce jednak w miejscowym supermarkecie sprawiliśmy sobie plastikową choinkę wysoką mniej więcej na metr. Postawiłem ją na starym drewnianym barku, który znalazłem lata temu w sklepie ze starzyzną.

Było to naprawdę coś bardzo prostego w porównaniu z cudami, które od kilku tygodni pokazywano w całym Londynie. Bob jednak i tak nie krył zachwytu. Belle zawsze nudziła, żeby wyciągać choinkę już w pierwszych dniach grudnia, a kot na widok drzewka zmieniał się w kulę kosmicznej energii. Uwielbiał patrzeć, jak je stawiamy i ubieramy, był też bardzo wymagający w kwestii najdrobniejszych choćby detali. Gdy tylko zaczynałem wieszać dekoracje, przysiadał obok mnie z miną surowego nadzorcy. Niektóre moje decyzje zyskiwały jego aprobatę, inne wprost przeciwnie. Aniołek na szczycie drzewka, na przykład, nie miał żadnych szans na akceptację. Zeszłego roku znalazłem w sklepie dla ubogich maleńką srebrzystą wróżkę. Belle się spodobała, ale w momencie gdy umieściłem ozdobę na czubku choinki, Bob do niej wystartował. Tak długo próbował, aż w końcu udało mu się ściągnąć nieboraczkę. Wyglądało na to, że woli zwyczajną złotą gwiazdę, wróciliśmy więc do niej tego roku.

Mój kocur lubił też bombki na gałęziach; łańcuchy raczej nie były w jego stylu. Bombki oczywiście musiały być zawsze nowe, błyszczące, złote, a najlepiej czerwone. Światełka? Proszę bardzo, ale tylko z przodu drzewka, żeby wszystkie lampki mógł mieć na oku.

Co jakiś czas próbowałem powiesić coś innego, jakąś ozdobę z czekolady albo szyszkę. Prawie natychmiast sięgał po intruza łapą, a jeśli nie sięgał, odbijał się od ziemi tylnymi nogami, skakał i strącał dekorację albo ściągał ją pazurem. Pewnego dnia Belle próbowała opleść drzewko girlandami własnego pomysłu. Natarł na nie bezlitośnie i zerwał pogardliwym gestem. Jego oczy mówiły: „Jak śmiesz wieszać to okropieństwo na moim drzewku?”. Zdarzało się, że rozwalał cały kram, przewracając z hukiem choinkę na podłogę.

Jakby nie dość było tych dziwactw, Bob wielką wagę przywiązywał do ułożenia drucianych gałęzi. Lubił gałązki tak rozsunięte, żeby dało się pod nie zaglądać. Miałem na ten temat pewną teorię. W miarę zbliżania się godziny zero, kiedy zaczynaliśmy kłaść prezenty pod choinką, Bob bawił się nimi, strącał je z barku, a gdy spadały na podłogę, rozrywał papier i dobierał się do zawartości. Przeczuwając jego zamiary, kładłem pod drzewkiem kilka pustych pudełek tylko po to, by mógł odprawić swój rytuał. Podejrzewałem, że Bob chce wiedzieć, jakie upominki kryją się pod drzewkiem, i dlatego właśnie uparcie stara się rozsuwać gałęzie.

Kiedy choinka stała już na swoim miejscu, przystrojona zgodnie z życzeniami kota, Bob strzegł jej niczym najważniejszej rzeczy na świecie. Biada śmiałkowi, który odważyłby się ją tknąć albo przesunąć. Kocur wydawał wtedy głuche warknięcie, a potem przywracał poprzedni porządek. Sposób, w jaki to robił, był nieopisanym widokiem. Bob chwytał którąś gałązkę pyszczkiem, po czym obracał choinkę o kilka stopni, aby znalazła się pod odpowiednim kątem.

Ta nadopiekuńczość obracała się niekiedy przeciwko niemu. Regularnie wciskał łeb między gałęzie u podstawy drzewka, jakby chciał zmierzyć jego obwód, i czasem lądował wśród gałązek jak w potrzasku, a gdy chciał unieść grzbiet, wywracał całą choinkę. To samo następowało, gdy próbował ją trochę przesunąć. Zrywaliśmy boki ze śmiechu. Bywało, że cała konstrukcja leciała na łeb na szyję, a wraz z nią sprawca katastrofy. Bombki i ozdoby spadały na podłogę, a kot rzucał się za nimi w pogoń, popychając je i turlając. Podczas tego polowania zawsze wyglądał jak lekko pomylony. Ustawianie wszystkiego na nowo było utrapieniem, ale komizm sytuacji wynagradzał nam trudy. Beztroski śmiech nieczęsto gościł zimą w moim domu – a zwłaszcza tamtej konkretnej zimy.

Nadeszły ciężkie czasy, znacznie cięższe od tych, których doświadczyłem w przeszłości. A to nie byle co dla kogoś, kto przez prawie piętnaście lat żył na krawędzi.

Siarczysty mróz przekreślał praktycznie jakiekolwiek szanse na pracę. Przez cały poprzedni tydzień nie ruszaliśmy się z Bobem z domu, bo muzykowanie i sprzedaż gazet na ulicach były zupełnie niemożliwe. Podjąłem parę prób, ale spełzły na niczym. Transport publiczny prawie zamarł, a kiedy działał, było po prostu zbyt zimno, by przesiadywać z kotem na ulicy. Lubiłem patrzeć na gęsto sypiący śnieg przez okna ciepłego mieszkania, z Bobem zwiniętym w kłębek przy jego ulubionym kaloryferze. A jednak areszt domowy, na który sam się skazałem, miał wysoką cenę.

Żyłem wówczas z dnia na dzień, więc fakt, że tyle czasu zmarnowałem w domu, oznaczał brak jakiejkolwiek kasy. Ten brak łatwiej mi było znosić w inne miesiące, ale gdy Boże Narodzenie pukało do drzwi, kłopoty z forsą były naprawdę dołujące.

Lubiłem przygotować się na święta, kupować po trochu różne drobiazgi, potrzebne, by znośnie spędzić Boże Narodzenie. Podchodziłem do tego mniej więcej tak samo jak bohater starej piosenki Johnny’ego Casha, One Piece at a Time, robotnik, który ze swojej fabryki wynosił część po części, by złożyć wymarzony samochód. Dawniej, w najczarniejszej epoce mojego uzależnienia, byłem w stanie uciec się nawet do kradzieży, lecz ten okres szczęśliwie miałem już za sobą. Teraz czerpałem radość ze świadomości, że mogę zapłacić za siebie w sklepie, nawet jeśli stać mnie tylko na drobiazgi. I w ten właśnie sposób przez ostatnie tygodnie nasza lodówka stopniowo zaczęła się wypełniać zapasami na święta: kocimi przysmakami dla Boba i zdrowym tradycyjnym jedzeniem dla mnie. Naturalnie kocur mógł liczyć na swoje ulubione paszteciki, w tym mokrą karmę z królika, a także na kocie mleko i nieco łakoci, dość, aby wprawić go w dobry nastrój w pierwszy i drugi dzień świąt. Dla siebie kupiłem małą pierś indyczą i szynkę wędzoną – tuż przed upływem daty przydatności do spożycia, choć i tak mięso było dość drogie, przynajmniej na moją kieszeń. Leżało teraz w naszej małej zamrażarce. Wykosztowałem się też na wędzonego łososia, trochę serka śmietankowego i niewielki kubełek lodów. Do tego zamierzałem podać sos z masła, cukru i brandy na bożonarodzeniowym puddingu. Poza tym – sok pomarańczowy i półlitrowa butelka niedrogiego wina musującego Cava. Jej korek miał wystrzelić drugiego dnia świąt Bożego Narodzenia. Nie mogłem się doczekać.

Trzeba było wielkiej wyobraźni, by nazwać to wystawnymi świętami. Wydałem pewnie okruszek tego, co przeciętna rodzina jest w stanie wyłożyć na prezenty i poczęstunek. Ale nawet za tanie rzeczy trzeba płacić – a ja byłem bez grosza przy duszy.

Od wielu dni ta sytuacja spędzała mi sen z powiek. Moje myśli nieustannie krążyły wokół podstawowego pytania: jak zarobić? Możliwości nie pchały mi się w ręce. Z tą fatalną pogodą za oknami – a zapowiadano jeszcze gorszą – czułem się jak w koszmarze sennym. Byłem wielkim fanem Tima Burtona i w gazecie wyczytałem, że w najbliższych dniach ma lecieć w telewizji jego słynny film animowany o świętach, Miasteczko Halloween. Doskonale podsumowywał moją sytuację, bo ja też czułem się jak w horrorze.

Zostawiwszy Belle z jej robótkami, poszedłem do kuchni, żeby napić się herbaty. I kolejny już raz oddałem się ponurym myślom. Było to z pewnością widać, bo po chwili, gdy w drzwiach stanęła Belle, na jej twarzy malowało się współczucie.

– Daj spokój, Scrooge, rozchmurz się trochę. To już prawie Boże Narodzenie.

Miałem wielką ochotę odpalić jak bohater Opowieści wigilijnej: „Głupstwa!”, ale wzruszyłem tylko ramionami.

– Wybacz. Duch świąt Bożego Narodzenia nie całkiem mi się jeszcze udzielił – odparłem.

Belle znała mnie zbyt dobrze, by nie wiedzieć, co czuję. Domyślała się też powodu.

– Jestem pewna, że coś zarobisz jeszcze przed Wigilią – pocieszyła mnie.

– Pożyjemy, zobaczymy – burknąłem w odpowiedzi.

Wypiłem dwa łyki herbaty i ruszyłem w stronę pokoju. Pozbierałem wstążki i zacząłem usuwać wilgotną szmatką ślady kocich łap. Na szczęście bardzo łatwo schodziły. Bob nadal krążył po mieszkaniu, zostawiając za sobą szlak wyzłoconych stópek. Wiedziałem, że to może mu zaszkodzić, postanowiłem więc położyć kres zabawie.

– No jazda, koleś – mruknąłem, podnosząc go z podłogi. – Czas na kąpiel.

Belle zrozumiała, że nabroili, więc również wzięła się do sprzątania. Wyglądała na zafrasowaną. Zdawała sobie sprawę z wagi problemów, z którymi się zmagałem, szczególnie z tym najbardziej naglącym, dotyczącym rachunków.

– Możemy użyć gazu do podgrzania wody?

– Nie, muszę ją zagrzać na kuchence elektrycznej.

– W porządku.

– A mogłabyś pójść sprawdzić stan licznika? Ostatnio go nie oglądałem. Boję się.

Wierzcie mi, że nie przesadzałem.

W swoim czasie interesowały mnie najrozmaitsze rzeczy: gitary, powieści science fiction, gry komputerowe, kolejne działki heroiny i to, jak je zdobyć. Teraz największą moją obsesją stały się liczniki na gaz i elektryczność zainstalowane obok drzwi do mieszkania. Zmuszono mnie do ich założenia, kiedy zacząłem nawalać z rachunkami kwartalnymi. Te urządzenia działały na karty, które musiałem doładowywać w pobliskim sklepie. Starałem się to robić systematycznie, jednak ceny energii rosły w zawrotnym tempie. Obliczyłem, że ze względu na mrozy potrzebuję na prąd i gaz od dwóch do trzech funtów dziennie – a na tym z pewnością nie miało się skończyć. Jedynym pocieszeniem był fakt, że już na początku grudnia udało mi się wnieść opłatę kwartalną za korzystanie z liczników. Przez ostatni tydzień bardzo jednak dogrzewałem mieszkanie, co oznaczało, że obydwa pożerały kasę jak wściekłe. Konsekwencje były nieuniknione.

Każdy licznik skonstruowano tak, że na koncie użytkownika pozostawało zawsze dodatkowe pięć funtów na wypadek nadzwyczajnych zdarzeń. W takich przypadkach trzeba było wsunąć kartę w otwór licznika i nacisnąć guzik E. Trzy krótkie sygnały powiadamiały, że jedzie się na rezerwie. Z chwilą gdy i ten zapas ulegał wyczerpaniu, zabawa się kończyła. W rzeczywistości była to pożyczka czy coś w rodzaju debetu, więc nim człowiek spłacił te pięć funtów ekstra, miał odciętą dostawę prądu i gazu. Już dwa dni wcześniej sytuacja zmusiła mnie do skorzystania z tego awaryjnego rozwiązania. Wiedziałem, że na każdym z liczników mam jeszcze po pięć funtów, a potem koniec pieśni. Odtąd moim życiem zaczęły rządzić dźwięki wydawane przez te maszynki. Oraz skomplikowany taryfikator opłat, który utrzymywał je na chodzie.

Ludzie nie zawsze są w stanie doładować kartę w nocy, toteż oba liczniki przewidują coś, co firmy energetyczne lubią nazywać „okresem tolerancji”. W praktyce oznacza to, że jeśli ma się jeszcze cokolwiek na koncie w momencie nieprzekraczalnego terminu spłaty (zwykle jest to szósta po południu), nie odcinają cię od energii w środku nocy albo w niedzielę, gdy trudno znaleźć jakiś sklep, w którym można by doładować kartę.

Te nieprzekraczalne terminy spłat były teraz moim głównym zmartwieniem. O szóstej wieczorem każdego dnia oddychałem z głęboką ulgą, gdy licznik wydawał cichy odgłos powiadamiający, że nie odłączą mi energii przynajmniej do dziewiątej rano. Jeśli była sobota, wiedziałem, że będę miał spokój przez najbliższą noc i całą niedzielę. Dostawa gazu i elektryczności mogła zostać przerwana nie wcześniej niż dopiero o dziewiątej w poniedziałek. Każdego ranka przechodziłem przez ten sam bolesny rytuał, obserwując, jak wskazówka zegara zbliża się do dziewiątki, i czekając na złowrogi sygnał maszyny, który miał obwieścić, że w mieszkaniu zapanują mróz albo ciemności. Nie działało to kojąco na moje nerwy.

Dwa dni wcześniej usłyszałem, że nie mam już gazu. Koniec z kąpielami, a co gorsza, koniec z centralnym ogrzewaniem. Bob nie wyglądał na zachwyconego – jego ulubiona miejscówka przy kaloryferze nie była już małą ciepłą przystanią jak dotychczas. Próbowałem jakoś temu zaradzić, uciekając się do pomocy niewielkiego termowentylatora, który od czasu do czasu włączałem, żeby ogrzać pokój. Ale że z elektrycznością też było krucho, używałem go bardzo oszczędnie. W przerwach siedziałem w kuchni lub chowałem się pod kołdrą w sypialni. Bob zaczął zwijać się w kłębek obok mnie i jakoś ogrzewaliśmy się nawzajem.

Wiedziałem, że mój dług znacznie przekroczył pięć funtów, bo przez cały weekend jechałem na rezerwie. Żeby nakarmić licznik i znów móc używać gazu, potrzebowałem więc około piętnastu. Były to pieniądze, których na razie nie miałem.

Najbardziej obawiałem się tego, że odetną mi też prąd. To oznaczałoby prawdziwe kłopoty, bo większość świątecznych zakupów leżała przecież w zamrażarce. Przerażała mnie myśl, że wszystko miałoby się zepsuć i wylądować w koszu na śmieci. Wątpliwe, czy zdołałbym uzupełnić jeszcze jakoś zapasy. Nie tylko dlatego, że półki w supermarketach pustoszały z godziny na godzinę.

Trudna rada. Trzeba było iść w miasto i zarobić trochę grosza. Nie mogłem pozwolić na to, by powstrzymała mnie pogoda czy ból w nodze. Jednak sama myśl o wyjściu na ulicę wydawała się przygnębiająca, pomijając sam fakt, że taka wyprawa była dość niebezpieczna. Temperatura spadała niemal z dnia na dzień. „Jeśli termometr pokaże mniej niż dziesięć stopni poniżej zera, jak zapowiadają, zamienimy się z Bobem na ulicy w dwa sople lodu” – pomyślałem.

Za wszelką cenę chciałem jednak zaradzić kłopotom. Nie miałem zamiaru nieustannie nasłuchiwać złowróżbnych dźwięków dobiegających z licznika. Nie zamierzałem też żyć w ustawicznym strachu, że zawartość mojej lodówki przepadnie i wszystko trzeba będzie wyrzucić do kosza. A co istotniejsze, Bob i Belle bardzo cieszyli się na te święta. Pragnąłem dzielić z nimi ich radość. Tak bardzo mi pomogli; byłem im winny parę szczęśliwych i beztroskich dni.

Miałem jednak również poważniejszą motywację. Nie chciałem być zrzędą Scrooge’em, patrzącym z zawiścią na tych, których ogarnął świąteczny nastrój. Nie pasowała mi też zabawa w żałosnego Grincha, myślącego tylko o tym, jak obrzydzić innym święta. Miałem dość takiego Bożego Narodzenia. Zbyt długo odgrywałem te role.

Mowa oczywiście o Goldfingerze, owładniętym obsesją złota przeciwniku Jamesa Bonda. [wróć]

Rozdział 2

Chłopiec za firanką

Stare porzekadło mówi, że Boże Narodzenie to nie pora roku, lecz stan ducha. Sądzę, że trudno odmówić mu słuszności. A dla większości ludzi ten stan ducha oznacza niemal dziecięcą radość. Czy chodzi o niecierpliwe oczekiwanie na pierwszą gwiazdkę, czy o ciepły śmiech ludzi, który zasiedli za świątecznym stołem, odczuwamy ten czas jako najszczęśliwszy w całym roku.

Przez prawie trzydzieści lat mojego życia Boże Narodzenie budziło we mnie jednak skrajnie odmienne uczucia. Święta kojarzyły mi się z goryczą i osamotnieniem. Dlatego zawsze się ich bałem. Jedynym moim pragnieniem było, żeby jak najszybciej minęły.

Trudno się dziwić mojemu nastawieniu, zważywszy, jak upłynęły mi dzieciństwo i okres dojrzewania.

Przyszedłem na świat w Surrey, ale rodzice rozwiedli się niedługo po moim urodzeniu. W wieku trzech lat opuściłem Anglię i przeniosłem się do Australii z mamą, która miała tam rodzinę. Zatrudniła się jako handlowiec w koncernie Rank Xerox, tym od kopiarek, i szybko zrobiła karierę.

Byłem jedynakiem i czułem się wykorzeniony; przenosiliśmy się z miasta do miasta, co oznaczało, że często zmieniałem szkoły. W żadnej nie zadomowiłem się na dobre i w rezultacie wszędzie doznawałem agresji ze strony innych uczniów. Zawsze starałem się jakoś przystosować, ale im bardziej mi zależało, tym bardziej odstawałem od rówieśników. W tych szkołach nigdy nie spotykało mnie nic dobrego. W małym miasteczku Quinns Rock w Australii Zachodniej o mało nie zostałem ukamienowany. Tamtejsza banda uznała mnie za dziwadło i nieudacznika i postanowiła dać mi to do zrozumienia. Odtąd byłem psychicznym wrakiem.

W domu również czas upływał mi w samotności. Mama ciężko pracowała, objeżdżając wzdłuż i wszerz całą Australię, zapuszczając się niekiedy również poza kontynent. Bez przerwy jeździła na jakieś spotkania, zostawiając moje wychowanie nianiom i opiekunkom. Rzadko miewałem towarzyszy zabaw.

Ciągłe podróżowanie oznaczało, że nie było szans na prawdziwe Boże Narodzenie. Mój tata został w Anglii, nie mógł więc do mnie przyjeżdżać, choć przysyłał nieziemskie prezenty. Do dziś pamiętam, jak na któreś święta dostałem od niego transformerów. Potem przyszedł czas na walkie-talkie i drogie samochodziki marki Matchbox. Bardzo się z tego wszystkiego cieszyłem, ale dużo bardziej ekscytująca była dla mnie pierwsza rozmowa telefoniczna z tatą. Słuchanie jego przerywanego trzaskami, zniekształcanego przez echo głosu, który dobiegał z drugiego końca świata, stanowiło często najważniejszy punkt mojego Bożego Narodzenia.

Oczywiście mieliśmy w Australii rodzinę: na przykład brata matki, wuja Scotta, i jego bliskich. Odwiedzaliśmy ich czasem, gdy zahaczaliśmy o Sydney. Nie spędziliśmy jednak z nimi żadnych świąt. Jedynym pomysłem mamy na Boże Narodzenie były kosztowne podróże, w które mnie zabierała. W tamtym czasie dobrze zarabiała. Odbyliśmy parę drogich wycieczek, a ja zobaczyłem między innymi Tajlandię, Singapur i Stany Zjednoczone z Hawajami. Któregoś roku przylecieliśmy na Hawaje ze wschodu, przekraczając tak zwaną międzynarodową linię zmiany daty. W istocie wróciliśmy więc do przeszłości. Wylecieliśmy w drugi dzień Bożego Narodzenia, ale na Hawaje dotarliśmy, gdy nadal świętowano tam pierwszy.

W ten sposób doświadczyłem dwóch pierwszych dni Bożego Narodzenia. To musiało być naprawdę ekscytujące i nie wątpię, że bawiłem się doskonale, niewiele jednak z tego wszystkiego pamiętam. Mama często opowiadała mi o naszych podróżach, ale moje wspomnienia się zatarły.

Jeśli w ogóle coś zapamiętałem z tych bożonarodzeniowych wycieczek, to fakt, że po lądowaniu znowu zostawałem sam. W Las Vegas, gdzie również nas zagnało, mama cały czas siedziała w kasynie, a ja musiałem czekać na nią w hotelu. Nie miałem absolutnie nic do roboty, więc na okrągło tkwiłem przed telewizorem. I pewnie wcale by mnie to nie ruszyło, gdyby nie to, że w hotelu telewizja była płatna, a ja nie miałem do niej dostępu. Całe święta spędziłem więc, gapiąc się w jedyny program, jaki puszczano na darmowym kanale sieci hotelowej: trailer Bożego Narodzenia z Dolly Parton. Możecie sobie wyobrazić ten koszmar? Dolly Parton pozdrawiająca publiczność co pięć minut przez całą dobę. „Siema, ludziska!” – czasem słyszę te słowa w snach i wtedy budzę się zlany potem.

Odwiedziliśmy też Nowy Jork. To mogła być naprawdę świetna sprawa, ale mama miała akurat straszną migrenę i musiałem się nią opiekować. Przez kilka dni siedziałem zamknięty z nią w zaciemnionym pokoju – tak przynajmniej to zapamiętałem. W pewnej chwili z nudów wlazłem za zaciągniętą firankę i przycisnąłem nos do szyby, patrząc na Nowy Jork cały w śniegu i na pokryty bielą chodnik wiele pięter pod nami. Widok był absolutnie fantastyczny. Przepiękny – jak na jednym z tych hollywoodzkich filmów z lat pięćdziesiątych. I to pewnie najbardziej magiczna chwila związana z Bożym Narodzeniem, jaką zapamiętałem.

Mam też inne, doprawdy niezatarte wspomnienia. Podczas jednego z koszmarnie długich lotów wylałem szklankę soku pomarańczowego na swój nowy granatowy garnitur. Nie wiem, jak mamę było na to stać, ale podróżowaliśmy pierwszą klasą. Tak przemoczyłem całe ubranie, że stewardesa musiała przejść ze mną do klasy ekonomicznej po szlafrok. A kiedy chciałem wrócić na swoje miejsce, odkryłem, że nie mogę. Mama spała i w ogóle nie zauważyła mojego zniknięcia. Jakiś steward niemal siłą popychał mnie ku fotelowi w klasie ekonomicznej. Nadal mam przed oczami jego twarz; wyglądał trochę jak Barack Obama. Zmusił mnie, bym usiadł, po czym zamaszystym gestem zasunął firankę oddzielającą obie klasy i zamocował ją na rzepy. Jakby karał mnie za samą zuchwałą myśl, że mógłbym należeć do elity.

Nigdy nie zapomnę wyrazu zażenowania na jego twarzy, gdy za czwartym podejściem zdołałem jednak wymknąć się przez szczelinę i czmychnąć na górny pokład, by zająć miejsce obok mamy, która właśnie się obudziła. Facet nie mógł uwierzyć, kiedy zapewniła go, że podróżujemy razem. Często myślę o tej chwili jak o metaforze drogi, którą obrało później moje życie. Do dziś świetnie opisuje sytuacje, w jakie się pakowałem. Ludzie nie chcieli, żebym paskudził w ich przytulnym małym świecie; nikt nigdy nie pomyślał, że należy mi się w nim miejsce. Byłem zawsze chłopakiem po niewłaściwej stronie firanki.

Nie chciałbym wyjść na niewdzięcznika; nie winię mamy za to, co mnie spotkało. Miała mnóstwo własnych problemów, a ja nie należałem do najmilszych dzieciaków. Zdecydowanie nie. W swoim czasie była zapewne przekonana, że postępuje słusznie. Pokazywała mi świat i jego uroki. Z mojej perspektywy wyglądało to jednak całkiem inaczej. Czułem, że próbuje zrekompensować mi swoją nieobecność. Te ostentacyjne świąteczne wycieczki miały być po prostu zadośćuczynieniem. Nie potrafiła zrozumieć, że tym, czego potrzebuję, nie jest pierwsza klasa w samolocie czy pięciogwiazdkowy hotel. Pragnąłem tylko spędzić trochę czasu z matką, którą zaledwie znałem i która nie kojarzyła mi się ani z rodziną, ani z domem. No i rzecz najważniejsza: po prostu chciałem być kochany.

Miałem mniej więcej dziewięć lat, gdy mama postanowiła przenieść się ze mną z powrotem do Anglii. Spędziliśmy tam prawie trzy lata, a ja nadal doświadczałem samotności w Boże Narodzenie, choć tym razem z innych powodów. Mimo to angielskie święta były na swój sposób szczególne. W pierwsze spotkałem się z tatą i jego żoną Sue. Poznałem też swoją przyrodnią siostrę, Caroline, wtedy trzyletniego brzdąca. To, co wówczas przeżyłem, było przypuszczalnie czymś najbliższym „normalnym” świętom: jedliśmy, wymienialiśmy prezenty, oglądaliśmy telewizję – wszystko w rodzinnym gronie. Naprawdę się cieszyłem, że mam tylu krewnych. Fajnie też było spędzić Boże Narodzenie z własnym ojcem, którego znałem głównie z rozmów telefonicznych. Te święta okazały się „normalne” również z innego powodu. Jak wszędzie indziej, i tutaj wszyscy się kłócili. W drodze do domu taty mama kupiła na stacji benzynowej zabawkę dla Caroline – jedną z tych lalek, które naśladują płacz dziecka, gdy się nimi potrząsa. Caroline była wtedy jeszcze smarkata i bez trudu potrafiłem ją namówić, by udawała dźwięk naciskanej lalki, co strasznie wkurzało tatę.

– Przestań, James! – wrzeszczał na okrągło.

Najwyraźniej już wtedy ojciec musiał widzieć we mnie chłopaka z problemami, a byłem przecież dzieciakiem. Rok później jego opinię podzielili inni. Następne Boże Narodzenie spędziłem na badaniach na oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży w Colwood Hospital. Szpital znajdował się w Haywards Heath w hrabstwie West Sussex.

W tamtym czasie zażarcie kłóciłem się z mamą. Moje zachowania były niekiedy bardzo skrajne, nabrała więc przekonania, że coś jest ze mną nie tak. Jeden z lekarzy obawiał się, że cierpię na depresję. Przez kilka miesięcy jechałem na licie. Na dłuższą metę nie było to jednak żadne rozwiązanie, skierowano mnie więc na dokładniejsze badania. Zostałem przebadany na wszystko, od schizofrenii po depresję maniakalną i ADHD. Nikt jednak nie stwierdził, co mi właściwie jest.

Mam zbyt duże luki w pamięci, żeby sobie przypomnieć, co naprawdę się działo w Colwood Hospital. Przechodziłem tak wiele badań, a na dodatek szprycowano mnie mnóstwem lekarstw. Pamiętam tylko, że po zastrzykach zapadałem w głęboki sen. Często nie miałem pojęcia, gdzie jestem, gdy w końcu wracałem do rzeczywistości. Niekiedy wszystko toczyło się zbyt szybko: nagle u mojego boku pojawiał się człowiek ze strzykawką, a za chwilę odlatywałem. Nigdy nie próbowałem protestować. To było straszne, ale miałem zaufanie do lekarzy i niczego tak nie pragnąłem jak rozwiązania swoich problemów. Co, naturalnie, nie nastąpiło.

Trudno się dziwić, że niewiele pamiętam z Bożego Narodzenia w szpitalu. Jedyną rzeczą, jaką zarejestrowałem, był przyjazd taty, który zabrał mnie na pantomimę. To miłe wspomnienie. Chyba oglądaliśmy Kopciuszka, bo pamiętam jedną z postaci, Pana Guzika¹, który w przerwie rozrzucał na widowni czekoladki Cadbury w kształcie guzików. Przed oczami mam też obraz zapłakanej małej Caroline, rozpaczliwie szlochającej, bo jej czarodziejska różdżka złamała się, gdy wracaliśmy. To dziwne, jakie rzeczy zachowuje pamięć, a jakie wyrzuca.

W następne Boże Narodzenie byliśmy znowu w Australii. Mama tęskniła już za domem, myślę jednak, że uznała nasz powrót za dobry również dla mojego zdrowia. Postanowiła z Nickiem – tak nazywał się jej nowy towarzysz życia – wyjechać na stałe z Anglii. Próba ucieczki? Zapewne, ale od faktu, że byłem nieszczęśliwym dzieckiem, nie udało jej się uciec. I od tego, że coraz gorzej się z nią dogadywałem.

Brakowało mi Anglii i ojca. Tęskniłem też do uczuć, którymi zostałem tam obdarowany. Toczyłem nieprzerwane bitwy z matką i Nickiem, z którym zupełnie nie było mi po drodze. Poza świętami u taty z pobytu w Anglii najcieplej wspominałem pielęgniarkę o imieniu Mandy. Była najmilszą osobą, jaką kiedykolwiek poznałem. Spędzała ze mną dużo czasu w Colwood Hospital. Nie tylko troszczyła się o mnie, lecz także rozmawiała ze mną i potrafiła słuchać. Były to rzeczy, na których nadmiar nigdy nie narzekałem.

Po powrocie do Australii przygarnąłem ze schroniska dla bezdomnych zwierząt dziką kotkę. Bardzo się do niej przywiązałem i chyba z wzajemnością. Dałem jej na imię Mandy, żeby przypominała mi o najlepszych chwilach w Anglii.

Lecz poza tym moje życie w Australii zaczęło coraz bardziej przypominać zjazd po równi pochyłej. Zmieniałem kliniki jak rękawiczki, co jednak tylko pogarszało moją sytuację. Jednym z tych ośrodków był Princess Margaret Hospital for Children na przedmieściach Perth, w Australii Zachodniej. Z kolei przed siedemnastym rokiem życia trafiłem na dziecięcy oddział psychiatryczny Frankston Hospital, w stanie Wiktoria, w zupełnie innej części kontynentu. W tamtym okresie byłem już prawdziwym rozrabiaką, eksperymentującym z używkami. Próbowałem wszystkiego, od kleju po farmaceutyki. Potrzebowałem odlotu jak tlenu. W szpitalu nie miałem zresztą nic innego do roboty. Był to sposób na ucieczkę z tego ponurego miejsca.

We Frankston Hospital widziałem rzeczy, jakich nie życzyłbym nikomu. Pewnego dnia starszy pacjent, z którym się zaprzyjaźniłem, facet noszący się jak koleś z gangu motocyklowego (wołali na niego Rev), poprosił, żebym pożyczył mu maszynkę do golenia. Naiwnie założyłem, że naprawdę chce się ogolić, i to był błąd. Jeszcze długo później obwiniałem się o głupotę, choć na szczęście Rev przeżył. Zdążył wezwać pomoc.

Ludzie bardzo chętnie opowiadają o swoim nieszczęśliwym dzieciństwie, ale moje rzeczywiście było pokręcone. Rozwód rodziców, w połączeniu z ciągłym przenoszeniem się z miejsca na miejsce, często z jednego końca świata na drugi, uczynił ze mnie dziecko rozchwiane i szalenie zagubione. Biorąc to wszystko pod uwagę, zjazd, który sobie zafundowałem, gdy jako osiemnastolatek przyleciałem znów do Anglii, był nieunikniony. Jeszcze w Australii zdiagnozowano u mnie wirusowe zapalenie wątroby typu C, które lekarze powiązali z braniem narkotyków. Wybuchnąłem płaczem, gdy powiedzieli, że zostało mi najwyżej dziesięć lat życia. Potem się okazało, że mam bardzo silny układ odpornościowy, zdolny zwalczyć chorobę, ale wtedy nic o tym nie wiedziałem.

Leciałem więc do Anglii z czymś w rodzaju wyroku śmierci. Miałem ambicje, żeby zostać muzykiem, nic z tego jednak nie wyszło. Tułałem się od jednego znajomego do drugiego, nocowałem to na jednej sofie, to na drugiej, aż w końcu wylądowałem na ulicy. A kiedy do tego doszło, odkryłem heroinę i inne narkotyki pozwalające oderwać się od rzeczywistości. Brałem wszystko, co przytępiało moje zmysły. Leciałem na łeb na szyję na samo dno. Czasem nie mogę pojąć, jakim cudem jeszcze żyję.

Nic dziwnego, że Boże Narodzenie przestało mieć dla mnie jakikolwiek sens. Był to po prostu moment w roku, który trzeba było przeżyć. O związanych z nim emocjach w ogóle nie myślałem.

Zdarzało mi się spędzić święta z ojcem w południowym Londynie, ale nie zaliczam ich do szczególnie udanych. Właściwie przestałem kontaktować się z jego rodziną. Czułem, że ci ludzie widzą we mnie wyrzutka. Cóż, chyba mieli rację. Nie byłem najlepszym pasierbem na świecie.

Święta z tatą wyglądały mniej więcej tak: zjawiałem się w Wigilię, zostawałem na cały pierwszy dzień Bożego Narodzenia, a drugiego z rana ojciec podwoził mnie na stację metra. Któregoś razu, gdy wysiadłem z jego samochodu, stwierdziłem, że nie chodzą żadne pociągi, musiałem więc zasuwać na piechotę ponad sześć kilometrów do Croydon, żeby złapać kolejkę. Wędrówka zajęła mi prawie godzinę. Takie rzeczy upewniały mnie jeszcze bardziej, że święta to okropny czas.

Nie będę ściemniać: głównym powodem, dla którego jeździłem do ojca, była wyżerka. W tamtym okresie mojego życia nie jadłem zbyt dobrze. Mieszkałem w schronisku dla bezdomnych, nie zarabiałem. Niekiedy w desperacji grzebałem w koszach na odpadki na tyłach supermarketów. Choć miałem gdzieś, co w siebie wrzucam, o ile tylko żarcie było jadalne, z utęsknieniem czekałem na obiad świąteczny w domu ojca. Ślinka mi ciekła na myśl o talerzu z górą jedzenia, a potem drugim, kiedy już uporam się z pierwszym.

Trudno się dziwić, że święta tak niewiele dla mnie znaczyły, nawet wtedy, gdy w moim życiu zaczęło się układać. Żadna z rzeczy, które przywodzi na myśl Boże Narodzenie – rodzina, bliskość, życzliwość, wspólnota, miłość – po prostu mnie nie rajcowała. Podczas gdy wszyscy ludzie wokół czekali na Gwiazdkę i cieszyli się przygotowaniami, ja nie rozumiałem tego całego zamieszania. Nie potrafiłem pojąć, dlaczego wydają tyle forsy i tak się napalają na coś, co dla mnie było tylko kolejną datą w kalendarzu. Zawsze miałem w związku ze świętami złe przeczucia, graniczące z przerażeniem.

Belle – zwłaszcza ona – nie umiała tego zrozumieć. Nasza przyjaźń, jak większość rzeczy w moim życiu, była skomplikowana. Pierwszy raz spotkaliśmy się gdzieś w okolicach 2002 roku, gdy próbowałem – bez powodzenia – zdobyć rozgłos z kapelą o nazwie Hyper Fury. Przez krótki okres zespół koncertował w Londynie, zwłaszcza w Camden. Poznałem Belle w jednym z tamtejszym klubów, Underworld. Stałem przy barze, kiedy przechodząc, usłyszała moją rozmowę z inną kobietą. Z wymiany zdań wynikało, że nasze urodziny sąsiadują w kalendarzu. Moje wypadały piętnastego marca, mojej rozmówczyni – szesnastego.

– Kurczę, ale śmiesznie – wtrąciła Belle – bo moje siedemnastego.

– W Dzień Świętego Patryka – powiedziałem i tak zaczęła się nasza znajomość. Uznałem tę dziewczynę za zabawną i kontaktową i ani się obejrzałem, jak przegadałem z nią resztę nocy.

Belle była wtedy z innym facetem, ale ich drogi już się rozchodziły. Ja i ona spotkaliśmy się jakiś tydzień albo dwa później i odkryliśmy, że świetnie się rozumiemy. Belle zakończyła więc swój związek i zostaliśmy parą.

Choć dorastaliśmy na dwóch różnych końcach świata, nasze życiorysy niewiele się różniły. Belle była londynką bardzo związaną ze swoim miastem, trochę młodszą ode mnie, i też miała trudne dzieciństwo. Ogromnie przeżyła stratę babci, którą traktowała jak drugą mamę. Podobnie jak ja była trudnym dzieciakiem z problemami emocjonalnymi. Miała skłonność do popadania w depresję i wcześnie uzależniła się prochów, z tym że u niej zaczęło się od niewinnej marihuany, a skończyło na naprawdę twardych narkotykach. Doskonale ją rozumiałem, gdy opowiadała, że był to jej sposób na znieczulenie. Jak ja uciekała od świata, w którym czuła się samotna. Wspólnota doświadczeń zbudowała między nami prawdziwie silną więź. Nasz związek rozwijał się bardzo szybko. Przez jakiś czas mieszkaliśmy razem.

To właśnie wtedy Belle odkryła, dlaczego święta Bożego Narodzenia tak niewiele dla mnie znaczą. Kiedy tuż przed Wigilią moja macocha Sue poprosiła, bym spędził ten czas z nią i z moim tatą w ich domu w południowym Londynie, zapytałem Belle, czy nie miałaby ochoty poznać mojej rodziny. Tamtego wieczoru szybko zrozumiała, jaki cień kładzie się na naszych relacjach. Ja i gospodarze ciągle się kłóciliśmy. Jedną ze sprzeczek wywołała uwaga na temat tego, co taka miła i normalna dziewczyna może robić ze mną. Okropnie się wkurzyłem.

– Spróbujcie pożyć jeden dzień moim życiem! – rzuciłem im prosto w twarz.

Belle w odróżnieniu ode mnie była bardzo związana ze swoimi rodzicami. Również tamtego roku planowała, by w pierwszy dzień świąt złożyć wizytę w ich domu w zachodniej części Londynu. Boże Narodzenie dla tej rodziny było czymś wyjątkowym. Każdego roku ruszali wtedy razem w miasto, żeby poimprezować. Belle zaproponowała, bym w drugi dzień świąt dołączył do nich i poznał jej krewnych. Atmosfera w tym domu była taka, jak przewidywałem: ciepła i serdeczna. Mama Belle robiła wszystko, żebym dobrze się poczuł – w zasadzie z mojego powodu podała drugi bożonarodzeniowy obiad. Dostałem nawet prezent, co wprawiło mnie w osłupienie. Zacząłem się przekonywać, jak wspaniałą rzeczą mogą być święta Bożego Narodzenia wśród najbliższych.

Związek mój i Belle niestety nie przetrwał. Oboje walczyliśmy wtedy z własnymi demonami i zrobiło się po prostu zbyt trudno. Pod tym względem nie byliśmy dobrze dobrani. Na pewien czas przestaliśmy się widywać, ale pozostaliśmy w kontakcie. A potem odkryliśmy, że lepiej nam wychodzi jako przyjaciołom. Problemy, z którymi się zmagaliśmy, wzmocniły jeszcze naszą więź i wiedzieliśmy już, że jest bardzo silna.

Świetnie się z Belle dogadywaliśmy. Mieliśmy dużo wspólnych zainteresowań, oboje uwielbialiśmy koty. Jako nastolatka moja była adoptowała z fundacji Cats Protection kotkę o imieniu Poppy, która straciła dom po śmierci pewnego starszego pana. Ten człowiek opiekował się ponad dziesięcioma kotami, jednak zmarł i wszystkie jego zwierzaki trafiły do Cats Protection. Gdy poznałem Belle, Poppy miała siedem lat, lecz nawet gdy stuknęła jej piętnastka, nie straciła werwy. Pod wieloma względami Poppy była tak ważna dla Belle, jak Bob dla mnie. Nawet w najmroczniejsze dni zmuszała ją do uśmiechu. Dawała jej bezwarunkową miłość.

Nic dziwnego, że Bob bez wahania zaakceptował Belle.
Bardzo chętnie z nią zostawał, kiedy chorowałem albo wyjeżdżałem. Tak też było, gdy na nasze drugie Boże Narodzenie musiałem go opuścić, żeby odbyć sentymentalną podróż do Australii, do mamy, której nie widziałem od lat. Mój kocur mieszkał wtedy z Belle i zdaje się, że nie narzekał.

Właściwie to Bob zaczął powoli zmieniać mój stosunek do Bożego Narodzenia. Nasze pierwsze wspólne święta – w 2007 roku – były więcej niż skromne. Zjedliśmy jakiś posiłek i na cały dzień zasiedliśmy przed telewizorem. Wspominam je jednak jako najszczęśliwsze, jakie w życiu miałem. Wtedy właśnie po raz pierwszy poczułem to coś, co nazywają duchem Bożego Narodzenia.

Byliśmy już razem dziewięć miesięcy i wiele przeszliśmy. Kiedy go znalazłem, wyglądał, jakby stoczył ciężką walkę, pewnie z jakimś innym zwierzakiem. W pierwszej chwili pomyślałem, że ma właściciela, który po prostu nie otwiera mu drzwi, ale gdy dwa dni później stwierdziłem, że siedzi w tym samym miejscu, uznałem, że muszę coś z tym zrobić. Zabrałem go do najbliższego ośrodka RSPCA², gdzie weterynarz przepisał mu lekarstwo. Potem, powoli i delikatnie, zabrałem się do pielęgnowania biedaka. I w końcu postawiłem kocura na nogi.

Od razu go polubiłem. Miał charakter, spokojną pewność siebie i znajomość świata. Próbowałem odnaleźć jego opiekunów, ale nikt się do rudzielca nie przyznawał. Uznałem, że albo się zgubił, albo od małego żył na ulicy. Wtedy też dałem mu to imię – Bob.

Sądziłem, że nasza przyjaźń nie potrwa długo. Przypuszczałem, że kot zechce wrócić tam, skąd przyszedł, gdy nabierze sił. Miał temperament ulicznika i wyglądał na zwierzę, które nie potrzebuje domu. On jednak zapatrywał się na naszą przyszłość zupełnie inaczej.

Gdy próbowałem go spławić, protestował i wciąż do mnie wracał. Ku mojemu zdumieniu wskoczył pewnego dnia do autobusu, żeby towarzyszyć mi w pracy.

Od tamtej pory byliśmy nierozłączni. Pod pewnymi względami stanowiliśmy dość niedobraną parę, pod innymi przypominaliśmy dwie krople wody, dwóch straceńców walczących o przetrwanie na londyńskim bruku. Czułem, że Bob zastępuje mi całą rodzinę. Obdarzył mnie życzliwością, przyjaźnią i – tak, tak – miłością, wszystkim, do czego przez tyle lat tęskniłem. Dał mi nawet szansę na inne życie, życie, które mogło ściągnąć mnie z ulicy. W ciągu paru miesięcy przydarzyły mi się wówczas dwa niespodziewane spotkania. Pierwsze z pewną Amerykanką, która mieszkała w Islington. Była agentką literacką i widywała nas często przy stacji metra Angel. Zastanawiała się, czy z naszej historii mogłaby powstać książka. Jakiś czas później, kilka tygodni przed świętami, nim nadeszły siarczyste mrozy, zobaczyłem się z pisarzem, o którym wspomniała agentka, sugerując, że pomógłby mi spisać moje wspomnienia. Bardzo mi to pochlebiało, ale wiele sobie nie obiecywałem. Myśl o książce od początku wydawała mi się mrzonką. Tak wielka odmiana losu nie przydarza się przecież ludziom mojego pokroju.

Nie sądziłem, że jeszcze przed Nowym Rokiem znów zobaczę pisarza, kompletnie więc o wszystkim zapomniałem. Ale on się pojawił. Był to znak, że być może sprawy przybrały pomyślny dla mnie obrót i że moja przyszłość nie przedstawia się aż tak czarno. Nie rozwiązywało to jednak moich problemów z gazem i prądem. Na razie nie było mnie stać na luksus myślenia o przyszłości. Musiałem skupić się na tym, co tu i teraz, i przetrwać jakoś święta razem z Bobem. Miałem złe przeczucia i, jak się okazało, słusznie…

Chodzi o postać o nazwisku Buttons pojawiającą się w pantomimie Kopciuszek. [wróć]

Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals – Królewskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami. [wróć]

Rozdział 3

Pip, pip, pip

„Pip, pip, pip”.

Obudził mnie dźwięk, którego się obawiałem. Był poniedziałkowy ranek. I właśnie się wyczerpała moja pięciofuntowa rezerwa prądu.

Wiedziałem, że usłyszę to brzęczenie dwadzieścia razy, a potem zapadnie cisza. Za każdym razem rozlegało się po dwanaście takich sygnałów, a każdy wwiercał mi się w mózg jak świder. Było to cholernie wkurzające, ale nic nie mogłem poradzić, najwyżej jak najszybciej doładować kartę. Wyskoczyłem z łóżka i zacząłem przetrząsać kieszenie. Znalazłem wszystkiego jakieś trzy i pół funta, a z taką sumą mogłem tylko pomarzyć o wyrównaniu długu. Sytuacja była jasna jak słońce. Koniec. Koniec ogrzewania i światła.

„Pip, pip, pip”. Licznik znowu się odezwał.

Był kolejny szary, zasnuty chmurami ranek. Cały dom skąpany w cieniu. W kuchni panowała cisza, mrok rozświetlało tylko mrugające światełko zegara na baterie. Otworzyłem zamrażarkę i dotknąłem kilku opakowań. Jedzenie wciąż było zimne, wiedziałem jednak, że już niedługo.

Dramatyczna chwila nadchodziła nieubłaganie. Nerwy miałem w strzępach. Mój umysł pracował jak oszalały. Na jak długo mogę zostawić jedzenie, zanim się zepsuje? Ile kasy potrzebuję, żeby ponownie uruchomić prąd? Jak odzyskać na święta gaz i elektryczność? Co poczniemy z Bobem, jeśli nie zdobędę pieniędzy? Co nas czeka w zbliżające się Boże Narodzenie? Schronisko dla bezdomnych? Ta myśl była zbyt okropna, żeby ją w ogóle rozważać.

„Pip, pip, pip”.

Był czas, gdy tonąc w bagnie uzależnienia, panikowałem i nie byłem w stanie radzić sobie z żadnymi problemami. To, że prawie natychmiast zrozumiałem, co mam robić, dowodziło, jak bardzo się zmieniłem.

Dziwna rzecz, ale sytuacje kryzysowe ułatwiają czasem ogląd spraw. W pewnym sensie katastrofy upraszczały zawsze moje życie. Kiedy zaczęły się śnieżyce, miałem wybór: zostać w domu albo odważyć się wyjść. Teraz jednak nie miałem już wyboru. Musiałem pojechać do centrum i zarobić na prąd. Teoretycznie miałem jeszcze jakieś dziewięć godzin, by zapobiec nieszczęściu. Po upływie tego czasu świąteczne zakupy zaczęłyby się psuć. A ja nie mogłem do tego dopuścić.

Szybko zjadłem talerz płatków z mlekiem, które zostało mi w lodówce. Nadal miałem spory zapas karmy dla Boba, nałożyłem mu więc do miseczki trochę tuńczyka i zmieniłem wodę. Potem zacząłem działać jak na autopilocie. Zgarnąłem wszystko, czego potrzebowałem: gitarę, egzemplarze „The Big Issue”, kamizelkę gazeciarza. Wrzuciłem do plecaka jeszcze trochę żarcia dla Boba i na chybcika zrobioną kanapkę dla siebie.

Wyjrzałem za okno. Tego ranka przynajmniej nie śnieżyło. Na szczytach dachów wciąż zalegała warstwa białego puchu, ale po ulicach krążyły samochody, co znaczyło, że można też było liczyć na autobusy. Chociaż tyle.

„Pip, pip, pip”.

Na dworze na szczęście nie słyszałem już tego natarczywego dźwięku. Po chwili jednak znów dopadły mnie emocje. Mieszanka samozaparcia, niepewności i z wolna narastającego przerażenia.

Czekając z Bobem na przystanku, ułożyłem plan działania. Zrobiłem kilka prostych wyliczeń. Chodziło o to, by jeszcze tego dnia mieć w domu prąd. Zajrzałem do sklepu za rogiem i sprawdziłem stan konta. Musiałem spłacić pięć funtów rezerwy, a także następne sześć i pół. Potrzebowałem więc co najmniej jedenastu i pół funta, by uchronić zawartość lodówki.

Sprawdziłem również kartę na gaz. Tutaj zadłużyłem się na mniej więcej piętnaście funtów. Patrząc realnie, oznaczało to, że muszę zapłacić od dwudziestu do trzydziestu funtów, żeby na parę dni włączyć ogrzewanie i ciepłą wodę. To był mój pierwszy cel, kolejny zaś polegał na tym, by nakarmić licznik aż do dwudziestego trzeciego grudnia, a więc do dnia przed świętami. Po zdobyciu kredytu mógłbym dociągnąć na nim do szóstej wieczorem, czyli mieć zapewnioną dostawę energii od Wigilii aż po drugi dzień świąt. Zabawa zaczęłaby się na nowo dopiero o dziewiątej rano dwudziestego siódmego.

Wiedziałem jednak, że to kalkulacja na krótką metę, bo szanse, że zarobię jakieś pieniądze między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem, były bliskie zeru. W tym czasie Londyn przemieniał się w wymarłe miasto. Trzeba było wziąć też pod uwagę pogodę. Mogły nasilić się zawieje, co zapowiadały zresztą prognozy meteo. Zakładanie, że skołuję jakąś kasę w tym okresie, było ryzykowne.

A zatem nie miałem już żadnych wątpliwości. Musiałem przetrwać następne dwa tygodnie. Czyli mieć dość kasy, by nie martwić się o gaz i elektryczność aż do Nowego Roku.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Tytuł oryginału angielskiego
A Gift from Bob: How a Street Cat Helped One Man Learn the Meaning of Christmas
Copyright: © James and Bob Limited and Connected Content Limited, 2014

The right of James Bowen and Garry Jenkins to be identified as the Authors of the Work has been asserted by them in accordance with the Copyright, Designs and Patents Act 1988.

© Copyright for the Polish edition
by Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, Warszawa 2015

© Copyright for the Polish translation by Andrzej Wajs, Warszawa 2015

Cover photographs © Clint Images

Redaktor prowadzący Joanna Wajs
Opieka redakcyjna Magdalena Korobkiewicz
Korekta Ewa Mościcka, Małgorzata Ruszkowska
Korekta pliku po konwersji Irmina Garlej

ISBN 978-83-10-13013-6

Plik wyprodukowany na podstawie Kot Bob i jego podarunek, Warszawa 2015

www.naszaksiegarnia.pl

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA Sp. z o.o.
02-868 Warszawa, ul. Sarabandy 24c
tel. 22 643 93 89, 22 331 91 49,
faks 22 643 70 28
e-mail: naszaksiegarnia@nk.com.pl

Konwersję wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.