Maciejka Mazan

Pina, zrób coś!
Fragment

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA

Zajrzyj na strony

Zajrzyj na strony:

www.nk.com.pl

Znajdź nas na Facebooku
www.facebook.com/WydawnictwoNaszaKsiegarnia

Poznaj naszą ofertę - LITERATURA DLA KOBIET
www.nk.com.pl/literatura-dla-kobiet/9/kategoria.html

Poznaj inne książki z serii BABIE LATO
www.nk.com.pl/babie-lato/174/seria.html

W serii

Małgorzata Gutowska-Adamczyk
Serenada, czyli moje życie niecodzienne

Romuald Pawlak Póki pies nas nie rozłączy

Romuald Pawlak Związek do remontu

Katarzyna Zyskowska-Ignaciak Niebieskie migdały

Katarzyna Zyskowska-Ignaciak Przebudzenie

Katarzyna Zyskowska-Ignaciak
Ucieczka znad rozlewiska

Karolina Święcicka Lalki

Małgorzata Maciejewska Zemsta

Kasia Bulicz-Kasprzak
Nie licząc kota, czyli kolejna historia miłosna

Kasia Bulicz-Kasprzak Nalewka zapomnienia,
czyli bajka dla nieco starszych dziewczynek

Izabela Sowa Zielone jabłuszko

Magdalena Witkiewicz Ballada o ciotce Matyldzie

Iwona Banach Szczęśliwy pech

Iwona Banach Lokator do wynajęcia

Iwona Banach Klątwa utopców

Liliana Fabisińska Z jednej gliny

Małgorzata Thiele
Trzy panie w samochodzie, czyli sekta olimpijska

Anna M. Brengos Scenariusz z życia

Maciejka Mazan Pina, zrób coś!

Dla mojej Mamy

Wstęp

Monia powiedziała tak:

– Kiedy grałam w szkolnym teatrze, mama mówiła: „Baw się, bo potem przyjdzie prawdziwe życie”. I wiesz co, Pina? To by było bardzo niedobrze, gdyby to prawdziwe życie już przyszło, bo ja najbardziej żyję, jak jestem na scenie. Pina, zrób coś!

Więc zrobiłam. Od tego wszystko się zaczęło.

ROZDZIAŁ PIERWSZY,

w którym żegnamy łabędzie i witamy przygodę

Choć właściwie naprawdę zaczęło się od łabędzi.

– Żegnajcie, łabędzie – powiedziała Monia.

Co może było dziwne, ale w naszym zespole dziwność Moni nikogo już nie dziwi. W naszym zespole Monia jest ambasadorką dziwności. Zdziwilibyśmy się, gdyby Monia przestała nas dziwić.

Monia przez jakiś czas była przekonana, że radio wysyła jej zaszyfrowane ostrzeżenia przed niebezpieczeństwami. Na przykład Umbrella Rihanny leciała akurat wtedy, kiedy Monia wychodziła bez parasolki z domu, a potem była burza. Przypadek?

Monia nie tknie naleśników z serem, jeśli są zrolowane. Według niej ich smak jest nie do zniesienia – w odróżnieniu od tych samych naleśników z serem złożonych w trójkąty.

Monia boi się, że ją napadną. Ale ponieważ jako osoba łagodna jak gołębica nie potrafiłaby nikogo skrzywdzić, zamiast gazu nosi w kieszeni minidezodorant. Na pytanie, dlaczego chce poperfumować mordercę, zanim zginie z jego ręki, nie odpowiada albo odpowiada niemerytorycznie i bez sympatii.

Dlatego nikogo nie zbulwersowało, że Monia wyjeżdża na próbie z jakimiś łabędziami.

Nie od razu zrozumiałam, że coś się stało. Monia pomimo całej swojej dziwności jest zdyscyplinowana, więc nie rozwala nam próby swoimi problemami. Sama ją nauczyłam, że na próbę aktor nie przychodzi: a) kiedy umarł, b) kiedy miał wypadek i nie żyje. Aktor, który miał wypadek i żyje, jest zobowiązany wczołgać się na próbę, wlokąc za sobą kroplówkę.

Wyglądało na to, że Monia miała jakiś wypadek i umarła, a potem przyszła na próbę. Od godziny snuła się między nami jak Ofelia w scenie obłędu. A dokładniej: JAKO Ofelia w scenie obłędu, bo robiliśmy musical z montażu sztuk Szekspira z rockowymi piosenkami. Później się z tego wytłumaczę.

– Gdzie jest piękna władczyni Danii? – zaczęła Monia z takim wyrazem twarzy, jakby przed chwilą zderzyła się czołowo z murem. To bardzo pasowało do postaci, więc na razie nic mnie nie tykało. Siedziałam na krzesełku dla dzieci, gdyż tylko takie miałam do dyspozycji w wynajmowanej sali, która za dnia służyła jako przedszkole Wesoły Krasnoludek, i bardzo zadowolona patrzyłam sobie na pełną niuansów grę Moni. Do głowy mi nie przyszło, że ten osłupiały wzrok, za którym czai się coś w rodzaju szaleństwa, to nie gra aktorska.

– Ofelio, co z tobą? – zareagowała na to Helena zgodnie z tekstem i spojrzała na mnie jakoś dziwnie, jakby spodziewała się reżyserskiej interwencji.

Niestety, nie wszyscy jesteśmy inteligentni. Wydało mi się, że Helena czemuś się czepia Moni, która bardzo porządnie gra, więc wzruszyłam ramionami i puknęłam się w głowę. Helena patrzyła na mnie jeszcze przez chwilę, a potem też wzruszyła ramionami. Miała taką minę, jakby chciała powiedzieć: „A to masz”.

Monia stała na środku prowizorycznej sceny. Przechyliła głowę w bok i patrzyła w dal z zadumą. Jako biedna obłąkana Ofelia miała zacząć śpiewać dziwną piosenkę, ale nie zaczęła.

– Co znaczy ta piosenka, biedactwo? – przeczytała niechętnie Helena ze scenariusza, kiedy milczenie przedłużyło się za bardzo.

Pacnęła Monię w ramię.

– Hę? – Monia trochę się ocknęła, ale nie całkiem.

Spojrzała na Helenę nieprzytomnym wzrokiem, jakby coś jej mówiło, że powinna się obrazić, ale nie pamiętała dlaczego.

– Co-znaczy-ta-piosenka-do-cholery-biedactwo? – wycedziła Helena.

Monia przez chwilę jakby zastanawiała się nad pytaniem, ale potem oczy znowu jej się zamgliły. Jej nastrój, dotąd smętny, wyraźnie zgęstniał w kierunku mrocznym.

– Oto rozmaryn na pamiątkę – oznajmiła, robiąc gigantyczny skok w tekście i zgrabnie kasując jedną scenę. – A tu stokrotka.

I znowu zastygła.

Na tym etapie już do mnie dotarło, że coś się dzieje. I ja, i reszta zespołu przyglądaliśmy się jej w napięciu, czekając, jaki jeszcze numer wykręci.

– A tu stokrotka – powtórzyła Monia grobowo.

– Dałabym wam… – podpowiedział Jacuś koleżeńsko.

Monia przeniosła na niego szkliste spojrzenie.

– Dałabym wam… – powtórzył Jacuś z zachęcającym uśmiechem.

– Chleba z masłem – dopowiedziała automatycznie Monia.

– Fiołków! Fiołków! – zdenerwowała się Helena.

– Fiołków – zgodziła się apatycznie Monia. – Ale wszystkie zwiędły, kiedy ojciec umarł. No i ten… – Westchnęła i machnęła ręką. – Żegnajcie, łabędzie.

Tak jak mówiłam, to, że Monia wyjeżdża na próbie z łabędziami, nie zdziwiło nikogo. Natomiast otoczka łabędzi nie tylko nas zdziwiła, lecz także przeraziła.

– Monia, słonko – powiedział Jacuś łagodnie. – Co ci?

Monia była w trybie teatralnym i tak łatwo nie zamierzała dać się z niego wyrwać. W trybie teatralnym ciało wypowiada słowa i przemieszcza się w pożądanym kierunku: czasem tańczy, czasem nawet kogoś całuje, a umysł zajmuje się czymś innym. Mimo to spróbowałam ją zwabić w rzeczywistość.

– Monia – powiedziałam energicznie moim najlepszym reżyserskim tonem. – Zeznawaj, co się dzieje. Bo widzę, że coś się dzieje.

Na co Monia prześlizgnęła się po mnie mętnym wzrokiem martwego ptaszka i zaczęła śpiewać:

– Może jeszcze wróci? Może jeszcze wróci? Nie, nie, on śpi w grobie…

Piosenka była całkowicie zgodna ze scenariuszem, ale wszystkim nam włosy stanęły dęba. Jacuś chyba nawet zaczął dzwonić zębami.

– O Jezuniu, Monia… – zakwilił. – O Jezuniu, ludzie…

– Zamknij się! – wrzasnęła Helena, która jest góralką i nie daje się tak łatwo. – I ty też się zamknij! – dodała trochę łagodniej do Moni. – Mów w tej chwili, co się stało, bo jak Boga kocham, że cię strzelę…!

Monia po raz pierwszy spojrzała na nas trochę przytomniej.

– To mam się zamknąć czy mówić? – spytała zaskakująco logicznie.

– Mówić – warknęła Helena.

– Nie mogę z wami dalej grać – powiedziała Monia. – Wiem, że ten konkurs i wszystko. Wiem, że robię wam świństwo. Gdybym mogła, tobym nie odchodziła, ale nie mogę. Cały czas się zastanawiam, co robić, ale myślę i myślę, i wychodzi mi, że inaczej się nie da. – Tu jej oczy znowu się zmieniły, jakby zaczęła patrzeć gdzieś do środka. – Po prostu pieniądze i co zrobisz. Chyba żeby milioner. Ale skąd. No i żegnajcie, łabędzie. Tak wychodzi.

I wyszła.

Tak po prostu.

A myśmy zostali z otwartymi gębami i poczuciem, że ktoś nas zdzielił w zespołowy łeb.

Bo gdyby nie Monia, zespół by nie powstał. Fakt powstania zaistniał, można powiedzieć, na jednej z imprez. Wszystko toczyło się jak zwykle na imprezie, dopóki los w postaci tłumu nie rzucił mnie w pobliże Moni, siedzącej nieruchomo z kieliszkiem w ręku.

– Moniszon, mordo moja! – wrzasnęłam. Nie da się ukryć, że mojej trzeźwości sporo brakowało do zupełnego ideału. – Co tam?

– Jezus Maria – odpowiedziała mi na to Monia.

Przyznaję, że nie byłam wtedy zdolna do jakichś wyjątkowych wyczynów umysłowych, jednak przez opary wiśnióweczki dotarło do mnie, że Monia chyba nie bawi się dobrze.

– A konkretnie? – spytałam, przepełniona pijackim rozczuleniem i chęcią natychmiastowego niesienia pomocy kochanej koleżance.

Monia spojrzała na mnie kątem oka, jakby odwrócenie głowy stanowiło zbyt wielki wysiłek.

– Konkretnie dokonałam trzech odkryć – oznajmiła ponuro. – Po pierwsze, jestem na drugim roku.

– Mów, Moniszonie, zwierz mi się! – zakrzyknęłam z nieco opóźnionym zapłonem. Alkohol zawsze przenosi mnie w inną rzeczywistość, w której czas płynie zwolnionym strumieniem.

Monia nawet tego nie skomentowała. Nadal siedziała w tłumie imprezujących i wpatrywała się w przestrzeń, do złudzenia przypominając Kasandrę, której ukazała się wizja dymiącej Troi.

– Moim drugim odkryciem jest to, że studiuję ekonomię. Jezus Maria. Ja studiuję ekonomię.

– To nie wiedziałaś? – spytałam.

Monia łypnęła na mnie z ukosa.

– I niedługo przestanę studiować ekonomię. I zacznę pracować. I tak już będzie zawsze. I Jezus Maria.

– Ale że co? – spytałam, kiedy milczenie zaczęło się przeciągać. – Chyba o to ci chodziło?

– Nie. Nie o to mi chodziło – oznajmiła Monia grobowo. – I to jest trzecie odkrycie.

Hm. W sumie ją rozumiałam. Znałam sporo osób, które poszły na niezbyt kręcące je studia, żeby mieć dobry zawód albo żeby ucieszyć rodziców. Nie robi się głupich numerów, kiedy wokół kryzys i trudno znaleźć robotę, za którą płacą pieniędzmi w terminie.

– Co tak siedzicie, dziewczyny? – zagaił radośnie Jacuś, padając na krzesło obok nas.

– Kim będziesz w przyszłości? – spytała Monia surowo.

– Jak dorosnę? Szczurem korporacyjnym – odparł Jacuś i powoli przestał się uśmiechać. – O, to było zbędne. Przywołałyście trzeźwość – oświadczył z wyrzutem i opuścił nasze towarzystwo.

– Widzisz? – powiedziała Monia i zaczęła płakać.

Wystraszyłam się, bo dotąd ani razu nie widziałam, żeby Monia płakała. Spróbowałam ją uspokoić.

– Monia, weź… – wymamrotałam.

No cóż. Wspominałam już, że pod wpływem mogę nie być zdolna do intelektualnej woltyżerki. Mimo to dotarło do mnie, że strategia nie działa i trzeba się wysilić bardziej.

– Monia, no weź nie płacz – wysiliłam się bardziej.

– Muszę płakać – wyszlochała Monia.

– Dlaczego?

Monia przez jakiś czas chlipała z rozdzierającą bezradnością. W końcu przez chlipanie dotarła do mnie odpowiedź:

– Bo jestem wierzbą płaczącą.

Dla mojego zmąconego alkoholem mózgu był to jakiś argument, ale przemyślałam go i nie dałam się zwieść.

– Nie wyglądasz jak wierzba płacząca! – oznajmiłam tryumfalnie.

Nie było to mądre, ale podziałało. Monia spojrzała na mnie z dziwną miną, pociągając czerwonym nosem. Potem bez słowa zsunęła z włosów gumkę. Długie, lejące się pasma zasłoniły jej twarz. Przez opary wiśniówki wydały mi się całkiem podobne do wierzbowych witek. Musiałam przyznać, że teraz jej wersja ma o wiele więcej sensu.

– Co robicie, głupie baby? – spytał serdecznie Jacuś, który znów się odnalazł. Po raz kolejny okrążając salę, chyba zapomniał, że z nami rozmawiał, bo patrzył na mnie i Monię z radosnym zaskoczeniem. – I czy ta debilka musi tak ryczeć?

– Musi – powiedziałam.

– Bo?

– Bo jest wierzbą płaczącą – wyjaśniłam równocześnie z Monią.

Jacuś pokiwał głową. W jego oku pojawił się błysk natchnienia, które później wielokrotnie ratowało nas na scenie.

– A ja jestem wiatrem – oznajmił i złapawszy Monię za włosy, wywlókł ją na środek pokoju, gdzie wspólnie wykonali coś w rodzaju etiudy tanecznej O czym szumią wierzby. Wokół nich bardzo szybko zrobiło się luźno. Możliwe, że z szacunku, a możliwe, że nikt nie chciał drażnić wariatów.

– Świetni są – odezwała się Helena, stając obok mnie. – Powinni występować. Też zawsze chciałam. Szkoda, że to niemożliwe.

Pokiwałam głową, ale w moim pijanym umyśle obudziła się pierwsza trzeźwa myśl: właściwie dlaczego?

– Właściwie dlaczego? – spytałam na głos.

Helena spojrzała na mnie. Otworzyła usta. Potem je zamknęła.

I tak trzy dni później nastąpiło zebranie organizacyjne naszego spłodzonego w pijackim widzie zespołu.

A tydzień później pierwsza próba.

Dwa miesiące później pierwszy wykon, który – choć nie był jakimś szczególnym sukcesem – zapisał nam się w pamięci na zawsze i uświadomił, że nie chcemy robić niczego innego. Już w garderobie postanowiliśmy jechać na konkurs teatrów amatorskich i powygrywać wszystko, co się da. Zmiksujemy teksty Szekspira z rockowymi piosenkami i rzucimy jurorów na kolana. Ustaliliśmy to w pięć minut, po czym z radości zaczęliśmy się ściskać.

– Kocham was – powiedziała wtedy Monia, wieszając się wszystkim kolejno na szyjach. – Ciebie kocham. I ciebie kocham. I ciebie.

– Jego nie kochaj – ostrzegła Weronika, odczepiając Monię od swojego prawie narzeczonego.

– I ciebie kocham – odparła na to nieprzytomnie szczęśliwa Monia, wieszając się na szyi Weronice. Wątpię, żeby w ogóle rozpoznawała twarze. – Uratowaliście mi życie. Gdyby nie wy… żegnajcie, łabędzie.

A teraz łabędzie powróciły. W jakże ponurej postaci.

*

Po dezercji Moni wstrząśnięci rozeszliśmy się do domów. Nikt nie miał ochoty próbować Szekspira, kiedy Monia jak prawdziwa Ofelia mogła właśnie dryfować Wisłą do Gdańska. Helena obiecała na odchodnym, że dowie się, o co chodzi z tymi łabędziami, nawet gdyby miała wywlec je Moni z gardła. Uwierzyliśmy, bo Helena jest zdolna do takich rzeczy.

Następnego dnia zrobiło się jeszcze gorzej.

– Siostra Moni ciężko zachorowała – oznajmiła Helena. – Nasi lekarze proponują amputację nogi. Za granicą, owszem, można wykonać leczenie oszczędzające, ale za straszne pieniądze. Monia i jej siostra mieszkają z matką, która jest nauczycielką. W życiu nie dostaną takiego kredytu. Monia szaleje, chce iść do pracy albo sprzedać nerkę, tylko na razie nie udało jej się ani to, ani to. W telemarketingu na operację nie zarobi…

– Może niech zrobią zbiórkę wśród rodziny? – podsunął Jacuś.

– Nie mają rodziny. Są same.

– A może ZUS zrefunduje operację? – spytała Walka.

– Żartujesz? ZUS co dwa lata sprawdza, czy mojemu wujkowi nie odrosła ręka, bo wtedy nie będzie trzeba płacić mu renty. Centymetrem mierzą kikut, czujesz to?

– A może zrobić jakąś akcję? Zebrać pieniądze na Facebooku, chodzić po firmach? – rzuciła Weronika.

– Robią to. Trochę zebrały, ale to jest nic w porównaniu z tym, czego potrzeba. A choroba postępuje…

– O matko – powiedziała bezradnie Walka. – To już mogłaby z nami grać. I tak nic nie zdziała…

– Myślisz, że fikałaby tu nóżkami, kiedy jej siostra zapłakuje się na śmierć?

Wszyscy zamilkli. Słychać było tylko odgłosy kawiarni i klikanie klawiatury laptopa – Adrian, prawie narzeczony Weroniki, siedział w internecie.

– Przejąłbyś się, żłobie – straciła w końcu cierpliwość Weronika, która musiała na kimś wyładować frustrację, a tym kimś tradycyjnie był Adrian.

– Przejąłem się – odpowiedział, poprawiając okulary profesorskim gestem.

Adrian na pierwszy rzut oka wygląda jak zasuszony naukowiec. Na drugi i trzeci też. Zza okularów w drucianej oprawce nie widać ani jednego błysku szaleństwa. Jeśli chodzi o kamienny wyraz twarzy, kawał betonu w porównaniu z nim wykazuje pewną ruchliwość. Dopiero po jakimś czasie, całkiem bez ostrzeżenia, okazuje się, co z Adriana za numer (wkrótce do tego dojdziemy).

Na razie Adrian odkaszlnął, złożył długie, szczupłe palce w wieżyczkę i zaczął takim tonem, jakby zamierzał zreferować rolę gazów szlachetnych w walce z efektem cieplarnianym.

– Niefajnie, że nie pomagamy Moni.

– Przepraszam cię najmocniej – uniosła się od razu Weronika. – Ja bym bardzo chciała, tylko że ostatnio nie stać mnie nawet na kartę miejską! Wszędzie jeżdżę tym starym trupem, rowerem twojej ciotki! Codziennie żegnam się z życiem! Kiedy jadę ulicą koło tych wszystkich samochodów, mam ochotę od razu sobie powiesić wieniec żałobny na szyi i puścić W mogile ciemnej śpij na wieki, bo już się czuję jak na własnym pogrzebie!

– Wyluzuj – powiedział na to Adrian z anielską cierpliwością. Pytanie, z jakich powodów ten idealnie spokojny człowiek nadal wytrzymuje z babą z piekła rodem, budziło wśród nas wiele emocjonujących domysłów. – Tu trzeba policzyć. Ile kosztuje ta operacja?

– Drobiazg, tak z pięćdziesiąt tysięcy euro – powiedziała jadowicie Weronika. – Spoko, wyjmę z materaca.

– ZUS na pewno nie refunduje?

– ZUS nie rozumie, dlaczego piętnastoletnia dziewczyna nie chce dać sobie obciąć nogi. ZUS uważa to za fanaberię. Czyli: nie, ZUS nie refunduje fanaberii, skarbie.

– Jasne jest, że nikt z nas nie wyjmie takiej kasy z materaca. Musi się złożyć wiele osób. Pewnie można wpłacać na konto jakiejś fundacji.

– Pewnie można. Pewnie wszyscy, jak tu siedzimy, wpłacimy, ile możemy. I pewnie w sumie uzbieramy dwa tysiące zeta.

– Czyli należy rozszerzyć akcję. Wpłacać muszą także obce osoby.

– Pewnie. Tylko wiesz, łatwiej jest zebrać kasę dla kogoś znanego, choćby tylko trochę – na przykład sportowca. Większy oddźwięk w społeczeństwie.

– Albo dla bardzo małego dziecka – dodała Walka. – Małe dzieci rozbijają bank.

– Więc siostra Moni nie ma szans, bo nie jest bobasem ani piłkarzem? – wściekła się Weronika.

– Tego nie powiedziałem. Siostra Moni ma Monię, a Monia ma nas. Wnioski?

Wszyscy spojrzeliśmy na niego tępo.

– Że powiemy naszym znajomym…? – odezwałam się niepewnie.

– Oczywiście, ale to nadal za mały zasięg. Musimy przemówić do społeczeństwa. Skąd się przemawia do społeczeństwa? – spytał Adrian, najwyraźniej rozkoszując się rolą wykładowcy wśród głupich studentów.

Wpatrywaliśmy się w niego tak, że oczy mało nam nie wypadły.

– No! – nie wytrzymała w końcu Weronika. – Mówżeż!

– Scena. Ze sceny się przemawia do społeczeństwa. Im większa, tym lepsza. – I tu Adrian odwrócił ekran laptopa w naszym kierunku.

Zobaczyliśmy stronę telewizyjnego talent show. Ale nie staliśmy się od tego ani trochę mądrzejsi.

– To jest program dla zdolnych ludzi – powiedziała Walka.

Adrian poruszył brwiami.

– Którzy mają co pokazać – dodałam.

Adrian znowu zrobił ten numer z brwiami.

– Bo ci tak zostanie – warknęła Weronika. – Co my twoim zdaniem mamy do pokazania? Wygłupimy się!

– I co cię to obchodzi? To się wygłupimy.

– Do końca życia będziemy pośmiewiskiem w internecie!

– I co z tego? Niech się gimbaza nabija nawet do matury. Zanim nas wywalą z programu, zdążymy nagłośnić historię siostry Moni. Na całą Polskę! To według ciebie nie rekompensuje faktu, że kilku gówniarzy na utrzymaniu rodziców wyśmieje nas na fejsie?

– Trafimy na Mistrzów – powiedziała Walka z rezygnacją.

– Będziemy gifami – dodała Weronika.

– Bez przesady, tacy kiepscy nie jesteśmy – zaprotestowałam.

Wszyscy przez chwilę patrzyli na mnie bez słowa.

– Nie jesteśmy – powtórzyłam ciszej.

– Ale jeśli dzięki temu znajdziemy sponsora – podjął Adrian po chwili milczenia – to chyba warto?

Tak, było warto. Jeśli siostra Moni miała dzięki temu chodzić na obu nogach, to fakt wygłupienia się na oczach całej Polski jakoś przestawał być straszny. Szybko się pocieszyliśmy, że nie będziemy pierwsi.

– A to jeszcze nie koniec – powiedział Adrian z błyskiem w oku.

– Jezus – wyrwało mi się.

– Eliminacje odbędą się za jakieś dwa miesiące. Do tego czasu nie musimy siedzieć na tyłkach, możemy zebrać parę groszy. Choćby jakieś dwadzieścia tysięcy. Zawsze się przydadzą, nie?

– Mnie by się przydały – powiedziała melancholijnie Walka.

– Na przykład w jaki sposób zebrać? – zaciekawił się Jacuś.

– Na przykład na różnych konkursach. Pierwsza nagroda to czasem całkiem sporo pieniędzy. Jak nie dostaniemy pierwszej, ostatecznie weźmiemy drugą albo trzecią. A jak akurat nie będzie konkursów, możemy grać chałtury.

– Czyli?

– Sprzedać przedstawienie do podstawówki albo przedszkola. Tak się robi, wiem, bo jeździłem z kumplem z Przygodami misia Tymoteusza. We dwóch zarobiliśmy nawet, nawet, tylko w metrze ludzie na mnie patrzyli jak na pedofila, bo z torby wyglądały mi te cholerne misie.

I tak to jest z Adrianem. Wygląda, jakby interesowały go tylko kwarki i protony, a tu nagle się okazuje, że w jego życiu był miś Tymoteusz.

Słuchaliśmy w sceptycznym milczeniu, jak Adrian rozpisuje nam grafik na najbliższe dwa miesiące. W rozmaitych konfiguracjach, solo i w zespole, mieliśmy zaatakować większość wokalnych i teatralnych konkursów w Polsce w nadziei, że gdzieś się załapiemy. Adrian obliczył, że jeśli nawet wygramy tylko jedną czwartą, zarobimy około trzydziestu tysięcy. Dodatkowe dziesięć mieliśmy skosić na chałturach. Potem pozostały nam już tylko eliminacje do telewizyjnego talent show, a po nich sesja na uczelni. Luz.

– Chyba Bóg cię opuścił – powiedziała Weronika ze zgrozą. – Tego nikt żywy nie da rady zrobić.

– Ja nie chcę wylecieć ze studiów – przestraszył się Jacuś.

– Ten rok mam cholernie ciężki – dodała Walka. – To się nie uda. Sorry.

Zrobiło mi się bardzo marnie. Im chyba też.

– Co się nie uda? – spytał nowy głos.

Odwróciliśmy głowy. Za nami stała Monia.

Cień Moni.

Albo raczej jakieś bardzo podobne do Moni stworzenie z horroru.

Przez niecały tydzień schudła chyba z dziesięć kilo i zrobiła się całkiem biała, z potwornymi sińcami pod oczami. Nie miałam pojęcia, że człowiek może tak szybko się zmienić.

Monia patrzyła na nas z czymś na kształt uśmiechu i widać było, że chce tylko po prostu sobie beztrosko pogadać, jak dawniej. Tylko że równie dobrze moglibyśmy beztrosko pogawędzić z zombiakiem. Od samego patrzenia na nią beztroska opuszczała człowieka szybciej niż kasa. Ale najgorsze było to, że w Moni zmieniło się coś więcej. Do tej pory, nawet kiedy siedziała zapatrzona w dal niczym Kasandra nad ruiną wszystkiego, jakoś miało się wrażenie, że za chwilę zza rogu wyłoni się coś niesamowitego, ciekawego i radosnego. Przeważnie się wyłaniało. Przeważnie dzięki niej.

A teraz to znikło.

Przez chwilę gapiliśmy się na nią, nie potrafiąc wykrztusić ani słowa.

– Wchodzę w to – odezwała się Helena po raz pierwszy od rozpoczęcia rozmowy.

– Ja też – powiedziała Weronika.

– Ja też – dodał Jacuś ze skruchą.

– Czyli wszystko jasne – podsumował Adrian z niewzruszonym spokojem.

Walka tylko machnęła ręką.

Od tej pory nikt nawet się nie zająknął o studiach i innych głupotach.

*

Nim jednak zdążyliśmy przystąpić do działania, Jacuś wyskoczył z genialnym pomysłem.

– Słuchajcie, kochani – powiedział następnego dnia w uniwersyteckiej stołówce, nieoficjalnie zwanej Salmonellą. Nazwa wiernie opisywała sytuację, ale można tu było zjeść zupę za pięć złotych, a starsze roczniki twierdziły, że taka sama zupa jeszcze parę lat wcześniej kosztowała złotówkę. Zresztą sądząc po smaku, mogła to być ta sama zupa. – A może zamiast się ośmieszać i zawalać studia, zwrócimy się do profesjonalisty?

– Nie ma przeciwwskazań – zgodził się Adrian.

Jacuś sprawdził, czy nikt nie rozpaćkał na krześle czegoś zagrażającego jego nieskazitelnym rurkom, i usiadł.

– No więc jeden taki mój kumpel jest aktywistą – zaczął.

Wszyscy – czyli ja, Adrian i Weronika – wpatrzyliśmy się w niego jak w malowane wrota.

Jacuś pokiwał głową z zadowoleniem i rozejrzał się po stołówce, sprawdzając, czy odpowiednia liczba osób przygląda mu się z podziwem.

– Czyli…? – ponagliłam go, przerywając mu wymianę spojrzeń z kolegą z młodszego roku.

– Czyli działa na rzecz poszkodowanych przez los. Czyli wypadałoby, że na rzecz siostry Moni też.

– A ile za to bierze? – spytała trzeźwo Weronika.

– Nic. Dlatego nazywamy go aktywistą – wyjaśnił Jacuś łagodnie jak dziecku ze szkoły specjalnej.

– Zapewne jest bardzo bogaty z domu – zauważyłam.

Adrian i Weronika spojrzeli na Jacusia, jakby nic nie interesowało ich bardziej od wyjaśnienia tego tematu. Jak ktoś może poświęcać cały swój czas na pomaganie innym, nie umierając z głodu?

Jacuś, ze skupieniem wybierając najmniej tłustą frytkę, przez chwilę nie uświadamiał sobie, że trzy osoby wbijają w niego wzrok jak sępy w smacznego wędrowca. Potem podniósł głowę i drgnął.

– To znaczy co… że… Nie wiem, może jest bogaty, może handluje narkotykami, robi wam to różnicę? Mówię tylko, że człowiek może nam pomóc. Nie takie akcje rozkręcał. Ma wejścia do telewizji i gazet…

– Brzmi zbyt pięknie, żeby było prawdziwe – zauważyła Weronika, jak zawsze przytomna.

– Jeszcze się nie zgodził – przypomniał jej Adrian.

– No właśnie, a jak się nie zgodzi? – zatroskałam się. – Na pewno się nie zgodzi…

– Jak się nie zgodzi, nic nie stracimy. A nie dowiemy się, czy się zgodzi, jeśli się z nim nie spotkamy – powiedział Jacuś. – Daj człowiekowi szansę się nie zgodzić.

W ten sposób dwa dni później zasiedliśmy w potwornie drogim wegańskim lokalu na placu Konstytucji. Był to jeden z tych dziwnych październikowych dni udających lato. Ludzie, którzy rano wyszli w kurtkach, w pośpiechu zdzierali z siebie, ile się dało. Podjęliśmy grę z pogodą i zajęliśmy miejsca w ogródku, udając, że w naszym kraju w październiku to normalne. Świeciło słoneczko, niebo było niebieskie jak lakier do paznokci i ogólnie czułabym się świetnie, gdyby nie wydawało mi się, że wszyscy na mnie patrzą. Łypnęłam zza ciemnych okularów. Nie wydawało mi się. Otaczali nas ludzie piękni i zadbani co najmniej jak nasz Jacuś. Tylko on tu pasował.

Przejrzałam menu i wybrałam jedyną oprócz wegańskiej musztardy dostępną dla mnie cenowo pozycję: wodę. Żeby poprawić sobie samopoczucie, zdecydowałam się na gazowaną z cytryną.

– Dlaczego musieliśmy się spotkać właśnie tutaj? – spytałam nerwowo.

– Bo on tu mieszka – wyjaśnił Jacuś, ubrany nawet piękniej niż zwykle. – I jada tu śniadania.

– Jada śniadania na mieście, jak miło – mruknął Adrian.

– No bo nie ma w domu lodówki. Dba o środowisko i w ogóle.

Spojrzałam na Adriana.

– Mieszka koło placu Zbawiciela i nie ma lodówki. Zaczynam coś podejrzewać. A ty?

– Też – przyznał zwięźle Adrian.

– Nie ma także telewizora – paplał coraz bardziej zdenerwowany Jacuś. – Bo jest bardzo krytycznie nastawiony do popkultury…

– Jacusiu, kochanie – powiedziałam powoli. – Czy twój kumpel ma brodę?

Jacuś spuścił głowę i nerwowo zamerdał słomką w swojej lodowej latte na mleku sojowym.

– Czy jeździ starym rowerem? – cisnęłam.

Jacuś unikał naszego wzroku.

– Na pewno jeździ – odezwał się Adrian ze słodyczą. – Na pewno jakby mógł, toby jeździł welocypedem.

Jacuś nie wytrzymał interrogacji.

– No dobrze, powiem. To jest trochę hipster.

– Jak bardzo trochę?

– No… to jest hipster bardzo.

– Zdefiniuj – zażądał Adrian.

Jacuś zdenerwował się jeszcze bardziej.

– No nie wiem, hipster. – A widząc nasze nieruchome spojrzenia, dodał głośniej, machając rękami dla większej jasności: – Hipster!

– Gardzi mainstreamem?

– Gardzi.

– Jak bardzo? Nosi koszulę w kratę? Czyta papierowe książki? Chodzi do Starbucksa z maszyną do pisania?

– Nie wiem, nie wiem! Nie męczcie mnie! – zakrzyknął Jacuś, prawie załamując ręce. – Po prostu, no, hipster.

– Ale jest w porządku? – upewniłam się, bo mnie tknęło.

– O, idzie! – zawołał Jacuś. Nie uszło mojej uwadze, że wymigał się od odpowiedzi.

W naszą stronę zmierzał wysoki brodaty facet. Z daleka wyglądał normalnie. Oprócz tego, że niósł materiałową siatkę na zakupy.

– Fajna koszulka – zauważył Adrian.

– To nie koszulka – syknął Jacuś ostrzegawczo.

Faktycznie, im bardziej zbliżał się facet, tym bardziej oddalało się złudzenie czarnej koszulki z długimi barwnymi rękawami. Barwne rękawy okazały się sięgającym nadgarstków tatuażem. Tatuaż wyglądał też zza dekoltu podkoszulka. Bardzo piękny i skomplikowany tatuaż. Mogłabym podziwiać kolegę Jacusia jak orientalny dywan, ale na moją uwagę czekała jeszcze jego fryzura z włosów wygolonych na skroniach i zebranych w dwie kitki na czubku głowy. Przy czym kitki nie były umiejscowione obok siebie, ale jedna za drugą, jakby stanęły w kolejce.

„Może chociaż niczego sobie nie przekłuł” – pomyślałam błagalnie, bo na widok sztyftów i tuneli robi mi się słabo. Sama nie mam nawet dziurek w uszach.

Niestety. Hipster odwrócił głowę. W uszach zobaczyłam tunele tak wielkie, że przeleciałaby przez nie piłeczka do ping-ponga. W tunelach tkwiły korki. Mój dziadek miał takie w balonach do wina.

– To musi być król wszystkich hipsterów – wymamrotał Adrian niemal bezgłośnie, bo kumpel Jacusia był już blisko.

– Po prostu ma ironiczny stosunek do mody – wytłumaczył go Jacuś bez przekonania.

Kumpel obrzucił nas szybkim, ale prześwietlającym jak rentgen spojrzeniem. Przez jego twarz przemknął jakiś wyraz, zbyt szybko przysłonięty uprzejmym uśmiechem, bym zdążyła go odczytać. (Ale miałam swoje podejrzenia). Hipster usiadł na jednym z dwóch wolnych krzeseł, wybierając to plecami do ulicy. Pewnie po to, żeby nikt nie zobaczył, jak się z nami zadaje. Na drugim krześle położył torbę na zakupy. Materiał był zadrukowany w ironiczne króliczki.

Z torby wyglądał komputer cieńszy od gazety.

– Bożydar – rzucił hipster, nawiązując z nami krótki, ale znaczący kontakt wzrokowy.

Spuściłam głowę. Obok moich butów za pięćdziesiąt złotych znalazły się Buty Hipstera. Nie szaleję za modą, ale nawet ja poznałam luksusowo jedwabistą, choć sprytnie postarzaną skórę. W porywie paranoi zaczęłam podejrzewać, że te buty są ręcznie szyte. Potem przeszedł mnie dreszcz strachu, że to nie paranoja. Poczułam się winna, że śmiem siedzieć obok niego w paskudnych trampkach, które nie są vansami. Właściwie co ja tu robię? Aha, przyszłam o coś prosić… Chcieć czegoś od tego pięknego człowieka? Żebym chociaż miała ze trzy dziurki w uszach.

Tymczasem Jacuś, który po raz pierwszy w życiu wydał mi się odziany skromnie i z umiarem, nerwowo gadał, przedstawiając Bożydarowi naszą sytuację.

– …jej siostra jest naprawdę w poważnym stanie, rozumiesz, Bożek, a przecież jest taka młoda… Co nie? – rzucił do mnie, oczekując, że się włączę.

Nie mogłam się włączyć. Byłam zajęta gorącą modlitwą o to, by nagle w nosie pojawiło mi się kółko, takie jakie mają krowy. Może byłoby wystarczająco ironiczne.

– Mhm, to straszne… – powiedział Bożek. – W tak młodym wieku skonfrontować się z własną śmiertelnością… Pamiętam, jak po raz pierwszy poczułem lęk przed Wielkim Nieznanym…

Postanowiłam udawać przed samą sobą, że pod ubraniem mam tatuaż, jeszcze lepszy niż hipsterowy, bo robiony przez indiańskie szamanki niewidzialnym dla niewtajemniczonych barwnikiem. Dopiero wtedy poczułam, że mam prawo się odezwać.

– Tylko że, widzisz, dla siostry naszej koleżanki Wielkie Nieznane może się wkrótce stać znane – wtrąciłam.

– Zróbcie wydarzenie na fejsie – doradził Bożek z miną guru.

– Zrobiliśmy, ale odzew jest za mały. Ludzie nie mają pieniędzy.

– To fakt – zgodził się Bożek i zamówił sobie śniadanie za sumę, za którą ja żyję przez pięć dni.

– Pomyśleliśmy, że gdyby ktoś szanowany w środowisku nas poparł, odzew byłby większy – podlizał się Jacuś.

– Tak się zastanawiam… Kiedy robiliśmy zbiórkę pieniędzy dla, no wiesz, tej aktorki, zebraliśmy taką kupę kasy, że wystarczyło jeszcze na kupno sprzętu do szpitala – powiedział Bożek w zamyśleniu.

– No widzisz, bo ty to umiesz robić – podwoił wysiłki Jacuś.

– Tylko że wasza koleżanka nie ma mocnego nazwiska – zadumał się Bożek. – Potrzebne jest mocne nazwisko albo przesłanie. Jak zbieraliśmy na kopanie studni w Afryce…

– Może takie hasło: „Ratuj życie dziewczyny, którą wszyscy skreślają, bo nie jest sławna?” – palnęłam.

Bożek spojrzał na mnie, jakby podejrzewał, że kupuję w Biedronce.

– Takie są prawa rynku – powiedział. – I trzeba im się poddać, bo nie wiadomo, co będzie.

– Będzie, co Bożek da – wyrwało mi się. – Że tak powiem – dodałam, ratując sytuację.

Ale Bożek na punkcie własnego imienia nie był aż tak ironiczny. Zamienił z nami jeszcze parę słów, spożył wegeburgera i odszedł, rzucając na odczepnego niekonkretną obietnicę, że postara się coś zrobić.

– Ty się lepiej zdecyduj – wysyczał wściekły Jacuś, kiedy zostaliśmy sami – czy chcesz, żeby siostra Moni miała tę operację, czy żeby jej nie miała, bo to są dwie zupełnie różne sprawy!

– Ale on mnie wkurzył! – broniłam się niemrawo, ze świadomością, że potężnie spaprałam.

– Wylazły z ciebie wszystkie kompleksy! Typowa polska prowincja umysłowa! Ten człowiek naprawdę pomaga innym. Ma znajomości wszędzie! Mógł nam rozkręcić akcję na całą Polskę! Więc oczywiście logiczne jest, że zrobiłaś wszystko, żeby go zrazić!

– To po co się tak nazywa? – rzuciłam kompletnie bez sensu, choć w tamtym momencie wydawało mi się to zupełnie rozsądnym argumentem.

– Według ciebie jego rodzice uknuli sobie, że będzie hipsterem?

– Na pewno naprawdę ma na imię Patryk albo Seba – wymamrotałam pod nosem.

– Od urodzenia nazywa się Bożydar, ty umysłowa żałobo! – pastwił się nade mną Jacuś. – Oczywiście pierwsza reakcja: zabić innego! Może mnie też? Proszę bardzo! Łap za widły i jazda!

Jacuś bohaterskim gestem rozłożył ręce, prezentując chudą pierś. Wyglądał trochę jak Rejtan, a trochę jak kurczak na rożnie. Ludzie obok zaczęli mi się przyglądać.

– Jeśli ten gość pomaga – odezwał się milczący dotąd Adrian – to pomaganie będzie dla niego ważniejsze niż ta sabotażystka.

Miał rację. Bożek wpłacił na nasze konto pięćset złotych. Więc jednak był w porządku.

Ale nie pomógł nam rozkręcić akcji. Byliśmy w punkcie wyjścia. Przygoda nas witała, czy tego chcieliśmy, czy nie.

ROZDZIAŁ DRUGI,

w którym nieznana siła pęka mi spodnie, a my zstępujemy do piekieł (i z nich wracamy)

Helena, która wyglądała, jakby coś jej się w środku gotowało, siedziała na scenie, przyozdobiona czarną peruką z czerwoną wstążeczką. Na policzkach miała czerwone malowane rumieńce, na powiekach sztuczne rzęsy, a w oczach prawdziwą żądzę mordu. Na widowni dzieci lały się misiami i ryczały, że chcą siku.

Tak sobie wyobrażam piekło.

Ledwie pamiętałam, że weszliśmy w to piekło z własnej woli. To miała być nasza pierwsza, upragniona chałtura, załatwiona przez kumpla Adriana, w dodatku za podejrzanie wielką kasę. Nie mogliśmy pojąć, w jaki sposób przedszkole może zapłacić dwa tysiące za jedno przedstawienie. Adrian wysunął hipotezę, że kierownictwo ma jakieś unijne fundusze do wykorzystania, ale sam nie był do niej przekonany. Oczywiście postanowiliśmy brać kasę i wiać, o nic nie pytając. Chałtura miała tylko dwie małe wady. Po pierwsze, mieliśmy zagrać już pojutrze. Po drugie, chodziło o Królewnę Śnieżkę. W której, jak wiadomo, nawet w najbardziej ascetycznej wersji występują macocha, Śnieżka, książę i krasnoludki.

A nas w zespole było tylko siedmioro. Na domiar złego Adrian akurat w tym terminie nie mógł z nami wystąpić.

– Nie chcieliby jakiejś mniej zaludnionej bajki? – spytał Jacuś.

– Mówili bardzo konkretnie o tej – wyjaśnił przepraszająco Adrian.

– Nie kwękaj, łajzo – warknęła Weronika. – Całuj człowieka po rękach, że przyniósł te dwa patyki!

Jacuś spojrzał na Adriana nawet z pewną nadzieją.

– Nie, dziękuję – powiedział szybko Adrian. – Nie całuj.

– Mogło być gorzej – zauważyłam, żeby poprawić nastrój. – Mogli chcieć Ali Babę i czterdziestu rozbójników.

Nikogo nie ubawiłam.

– Może zrobić kukiełki? – podsunęła Walka.

– Mianowicie z czego?

– Nie wiem. Z buraka albo kalarepy…

– Sama jesteś burak albo kalarepa. Proszę bardzo, idź i graj z warzywami. Przedszkole będzie zachwycone. Pewnie z tego zachwytu zapłacą ci w kartoflach.

– Przynajmniej miałam jakiś pomysł – mruknęła Walka.

– Może wypożyczyć kukiełki z teatru?

– Teraz, zaraz? I będą mieli akurat siedmiu krasnoludków?

– Może nie wszystkie krasnale muszą być na scenie? – ożywił się Adrian.

– Proszę cię – prychnęła Helena. – Królewna Śnieżka i dwa krasnoludki, wersja niskobudżetowa?

– No to nie ma rady – zdecydowałam. – Robimy casting na cztery krasnale.

– To znaczy? – spytała nieufnie Weronika.

– To znaczy, że macie wytypować wśród swoich znajomych cztery osoby, które nie są nienormalne i zagrają za darmo.

– To się wyklucza – zauważył słusznie Adrian.

– Więc są tylko lekko nienormalne. Narzeczeni, wielbiciele, rodzina, dłużnicy. Tacy, co nie odmówią. Powiecie im, że z nami grają, i bez dyskusji. Za mało mamy czasu, żeby pytać o zdanie.

– Fajnie – mruknęła Walka. – Jakieś wymagania?

– Za mało mamy czasu, żeby mieć wymagania. No dobrze, jedno: nie mogą być zupełnie pijani. Próba jutro o dwudziestej, wykon pojutrze o dziesiątej.

– Tak późno? – zdziwił się Jacuś.

Ja też się zdziwiłam, bo Jacuś na ogół ma problemy ze zwleczeniem się z łóżka przed południem.

– Myślałam, że to raczej wcześnie.

– No co ty? – zgorszył się Jacuś. – O siódmej byłoby lepiej.

Zaczęłam podejrzewać, że albo rozmawiam z kimś, kto tylko wygląda jak Jacuś, albo chodzi nam o dwie różne sprawy.

– O siódmej rano?

– Dlaczego rano? – speszył się Jacuś. – Wieczorem, jak w teatrach.

– Jacuś, debilu, jaki teatr? Jaki wieczór? Chodzi o dziesiątą rano!

– Rano? – jęknął Jacuś. – Co za zboczeńcy oglądają przedstawienia o dziesiątej rano?

– Pięcioletni – warknęłam.

– Ach… – Jacuś, zdaje się, dopiero teraz zrozumiał, gdzie występujemy. – Dzieci. Trudna publiczność.

– Wy macie zorganizować kostiumy…

– Może wypożyczymy?

– I będziemy trwonić pieniądze siostry Moni? Ja napiszę scenariusz.

– A dekoracje? – przypomniała Monia.

– Matko kochana, racja. A dekoracje zrobimy teraz.

– Z czego?

– Z czegokolwiek!

Rozstaliśmy się o dwunastej. Dekoracje, od frontu wyglądające całkiem przyzwoicie, z tyłu zdradzały prawdę o swojej kryzysowej naturze. Użyliśmy wszystkiego, co znaleźliśmy, włącznie z papierem toaletowym i folią do pieczenia, przypłacając swoją sumienność nogą Heleny, która spadła z drabiny podczas prac nad śmiałą artystycznie koroną drzewa. To znaczy z drabiny spadła nie tylko noga Heleny. Reszta Heleny podążyła za nią.

Poszłam spać w całkiem niezłym humorze. Wszystko zaczęło się układać. Świat zmierzał we właściwym kierunku. Mieliśmy zrobić coś dobrego. Może pierwszą naprawdę dobrą rzecz. To miłe uczucie.

Normalnie żyjemy sobie, działamy, coś załatwiamy, sądząc, że kierujemy swoją egzystencją. A potem następuje dramatyczne zdarzenie i nawet najmniej podejrzliwi zaczynają powątpiewać, czy to oni siedzą za kierownicą. I nie da się myśleć inaczej, nawet jeśli brzydzi nas teoria, że przypadki nie istnieją i wszystko ma swoje miejsce w planie wszechświata.

Dlatego z pewnym zażenowaniem, ale uczciwie informuję, że splot takich dramatycznych zdarzeń zaistniał w moim życiu już następnego dnia rano.

*

Spieszyłam się na zajęcia i robiłam wszystko, żeby wyjść. A coś robiło wszystko, żebym nie wyszła. Najpierw zaatakowało mnie spodniami, które pękły mi malowniczo na tyłku. Gdyby choć na nogawce, mogłabym udawać, że to taki styl. Gorączkowo robiąc rachunek sumienia w kwestii tego, co żarłam przez ostatnie dni, jednocześnie przeglądałam w pamięci wszystkie dostępne mi opcje odzieżowe. Wiele się nie naprzeglądałam. Jedne dżinsy były jeszcze mokre, drugie oblane z przodu keczupem (aha, koniec z frytkami!), a przy tej pogodzie w żadnej spódnicy nie wyszłabym bez grubych rajstop. Które dopiero planowałam kupić.

Zdenerwowana i nieszczęśliwa, w okropnym pośpiechu zszyłam byle jak te cholerne spodnie. Przy drzwiach przypomniałam sobie, że koniecznie muszę oddać książkę Weronice, która już dzień wcześniej bardzo źle przyjęła wiadomość, że na śmierć o niej zapomniałam. Następnie przypomniałam sobie, dlaczego nie przyniosłam tej przeklętej książki – bo nigdzie nie mogłam jej znaleźć. Przewidywana reakcja Weroniki zmusiła mnie do przeorania całego pokoju i odnalezienia książki sprytnie ukrytej w teczce, do której ją włożyłam, żeby nie zapomnieć. Czerwona, rozczochrana i spocona dopadłam drzwi po raz drugi.

Gdzie okazało się, że klucze znikły, choć jeszcze przed chwilą, nim przypomniałam sobie o książce, miałam je w ręce.

Przez minutę powtarzałam wszystkie najbrzydsze znane mi wyrazy oraz parę nowych, które wymyśliłam na gorąco. Kiedy klucze mimo to się nie odnalazły, z największym trudem opanowałam nerwy i zaczęłam myśleć. Metodą znaną mi ze starych kryminałów odtworzyłam trasę od drzwi do teczki z książką. Na tej drodze musiałam nieświadomie odłożyć gdzieś klucze. Tylko gdzie? Na pewno ich nie trzymałam, kiedy obiema rękami ryłam w rozrzuconej pościeli. Czyli musiałam je zapodziać wcześniej. Ale gdzie, gdzie? Szczerze mówiąc, mam talent do robienia – tak to delikatnie nazwijmy – bałaganu. Klucze mogły zginąć w tym Mordorze na wieki i pewnie łatwiej byłoby w nim znaleźć Jedyny Pierścień. Musiałabym ich szukać z wykrywaczem metalu. Albo posprzątać.

Opcja z wykrywaczem wydawała się bardziej realna.

Z tej rozpaczy aż przyjrzałam się sobie w lustrze. Widok czerwonego, lśniącego potem, wykrzywionego pyska nie przyniósł mi ulgi. Dokładnie tak jak pięć minut temu, kiedy przystanęłam tu, żeby…

Klucze leżały pod lustrem.

Chwyciłam je z niedowierzaniem i czcią niczym Świętego Graala i pocwałowałam do drzwi. To coś, co mnie od nich odpędzało, odpuściło.

Wybiegłam.

Lecz to samo coś, co urządzało mi poranek według swojego planu, dało o sobie znać chwilę potem. Objawiło się w postaci jakiegoś eleganckiego chama, który szedł chodnikiem, gadając przez komórkę. Szedł tak, jakby cały chodnik należał do niego, a idąc, naturalnie musiał mnie potrącić. I to nie zwyczajnie potrącić, ale grzmotnąć ramieniem jak amerykański futbolista. Aż mnie okręciło.

Z oburzenia najpierw straciłam mowę. A potem eksplodowałam.

– E! – ryknęłam. Głos, który się ze mnie wydobył, nie miał w sobie nic ludzkiego. Byłam gotowa rzucić się za chamem, pobić go, może pogryźć, a z całą pewnością dodać do „e” jeszcze dużo innych słów, które przed chwilą przećwiczyłam w domu.

Cham szedł, nawet się nie oglądając. Wątpię, żeby mnie w ogóle zauważył. A moje zdziczałe spojrzenie padło na wyłaniającą się zza chama Martę. Martę, której w normalnych okolicznościach nigdy nie zauważyłabym na ulicy, Martę, której nigdy bym nie spotkała, gdybym nie zgubiła kluczy, Martę, w której stronę nigdy bym nie spojrzała, gdyby nie cham, Martę, która nie spojrzałaby na mnie albo by spojrzała, ale poznała dopiero po tym wściekłym ryku. Martę, która jest kierowniczką prywatnego przedszkola.

Rozumiecie, do czego zmierzam?

Warszawskie ulice to żywioł. To cały osobny świat, w którym strasznie dużo się dzieje. Aż dziwne, że jeszcze nie wymyślili jakiegoś kierunku na studiach analizującego życie warszawskiej ulicy. Twarzy przewija się tu tyle, że ujrzenie znajomej uważam za znak. W przypadku Marty uznałam, że zignorowanie tak jasnego przekazu wszechświata byłoby arogancją, więc odpuściłam sobie pierwszą godzinę zajęć, na którą i tak byłam spóźniona, i poszłam z Martą na kawę, bardzo zaciekawiona, co z tego wyniknie.

A wynikło to, że Marta powiedziała:

– Do mojego przedszkola przyjechali aktorzy z przedstawieniem.

Przeszedł mnie dreszcz.

A zatem nie chodziło o to, że Marta da nam zarobić – co przyszło mi do głowy w pierwszej kolejności. Więc o co? Bo że o coś chodzi, byłam już pewna.

– No i? – spytałam ostrożnie.

– No i nigdy więcej już nie przyjadą – oznajmiła Marta złowrogo.

Stłumiłam myśl, która logicznie mi się nasunęła: „…bo leżą zakopani u mnie w piwnicy”, i zadałam kolejne pytanie pomocnicze:

– Bo co?

– Bo to cwaniaki i oszuści. Myśleli, że wydukają parę słów, a ja im za to zapłacę górę kasy. Prawie nie znali tekstu! Jakby się go nauczyli tego samego dnia!

– Coś podobnego – udało mi się zauważyć.

– No nie?! Żałuj, że nie widziałaś ich dekoracji! Jakby je zrobili z papieru toaletowego!

– Yy – wyrwało mi się. Przed oczami stanęły mi nasze biedne dekoracje, którymi zamierzaliśmy olśnić przedszkole.

– Nie przywieźli nawet reflektorów, naciągacze – zmiażdżyła mnie Marta. – Zapłacić musiałam, ale dałam tylko połowę. I ostrzegłam przed nimi wszystkie znajome przedszkola. W Pruszkowie już nigdy więcej nie zarobią!

Na wykład poszłam zlana zimnym potem. Przestałam wierzyć, że wszechświat nam sprzyja. Zaczęłam podejrzewać, że robi wszystko, byśmy dali sobie spokój.

A swoją drogą – czy wszechświat nie mógłby rozważyć innego sposobu przekazywania wiadomości? Napis na murze, wieszczy sen, gorejący krzak – po co odchodzić od starych sprawdzonych metod?

*

Zaimprowizowane spotkanie sztabu kryzysowego przebiegło zaskakująco sprawnie. Ja, wyczerpana wypadkami, mogłam już tylko trzymać się za głowę. Pozostali, którymi los nie powycierał podłogi jak mną, zamiast się przestraszyć, zaczęli myśleć.

– No i co tak lamentujesz? – prychnęła Weronika. – Przecież mówiłam, że mój brat ma firmę, która wypożycza reflektory. Całych sztankietów nam nie dadzą, bo pewnie nawet nie byłoby ich gdzie zawiesić, ale kilka reflektorów stojących luzem na pewno, i to za darmo. Nawet dorzucą do tego stół mikserski i wiecie, kogo jeszcze…? – Zawiesiła głos dla lepszego efektu.

Wszyscy spojrzeliśmy na nią z przejęciem.

– Dźwiękowca – oznajmiła Weronika z tryumfem.

– Prawdziwego? – spytałam jeszcze w otępieniu.

– Nie, z czekolady. No pewnie, że prawdziwego, a jakiego? Jest trochę niedouczony, bo dopiero na praktyce, ale z grubsza wie, które wtyczki pasują do których gniazdek. Będziesz miała światła jak w Narodowym, te przedszkolanki, po historii teatru każda, nie będą się miały do czego przyczepić.

– I można dodać efekty dźwiękowe – dodał Adrian. – Jakieś wycie wilków czy ćwierkanie ptaszków…

– Skąd? – zaciekawił się Jacuś.

– Z internetu przecież. Tam jest wszystko, nawet możesz sobie wybrać, czy wolisz szum drzew iglastych, czy liściastych. I jeszcze przyniosę kamerę pogłosową od kumpla.

– Co to jest kamera pogłosowa? – spytała Walka.

– Takie coś – wyjaśnił Adrian. – Długo by tłumaczyć. Zmienia głos. I maszynę do dymu też mogę przynieść. Może się przyda. Nie martwcie się, jak te dzieci nie poumierają ze strachu, to umrą z zachwytu!

*

Pierwsza i ostatnia próba przedstawienia przebiegła względnie dobrze. Finaliści castingu na krasnala zjawili się zupełnie trzeźwi i tylko umiarkowanie niezadowoleni. Jeden powiedział nawet, że się cieszy. Na tego postanowiłam uważać.

Ale choć wszyscy byli płci męskiej, jak jeden mąż odmówili przyjęcia roli księcia. Rola ta, choć niezbyt duża, wymagała jednak nauczenia się jednej stroniczki tekstu, i to nie logicznego monologu, ale rymowanych przekomarzanek a to z krasnalami, a to ze Złą Królową, a to z samą Śnieżką. Żadnemu krasnalowi z łapanki nie chciało się tyle wkuwać. Nie skusiła ich nawet perspektywa całowania się z Heleną, co Helenę mocno zabolało. Jacuś jako książę odpadał – dostał rolę Złej Królowej, bo od początku nikt nie miał wątpliwości, że na nim będzie jechać całe przedstawienie.

Wobec tego rolą księcia została ucieszona Walka, z racji wysokiego wzrostu i niskiego głosu. Uradowała się jak nie wiem. Zwłaszcza sceną budzenia Śnieżki pocałunkiem.

Helena leżała na dwóch krzesłach i było jej strasznie niewygodnie. Walka stała nad nią i recytowała z kartki:

– Leżysz w trumnie, królewno, nie zbudzisz się na pewno. Ja tego nie powiem – dodała normalnym głosem. – To jakaś głupota.

– Ojeja, Walka – jęknęłam. – Posklejałam tekst z trzech różnych bajek o drugiej nad ranem. Mów cokolwiek, byle w duchu. Że ci smutno, że odwaliła kitę, i coś tam jeszcze, na przykład, że tęsknisz.

– Kiedy nic mi do głowy nie przychodzi – zamyśliła się Walka.

– Streszczaj się – syknęła po chwili Helena, której krzesła wpijały się boleśnie w różne miejsca.

– No dobra. Leżysz w trumnie, królewno, nie zbudzisz się na pewno. Ptaszki nad tobą kołują, smutno cię opłakują. Matko, co za chała. Oto moje pożegnanie, przyjmij me…

Tu Walka zamarła.

– No? – ponagliłam ją, widząc, że Helena czerwienieje.

– Tu jest napisane: „Pocałowanie”.

– No to ją pocałuj.

Walka spojrzała na mnie z niesmakiem.

– No pocałuj – powtórzyłam.

– Właśnie – odezwał się jeden z wynajętych krasnoludów, gapiąc się na nie obleśnie.

– Właśnie, całuj – dodał drugi, pożerając je wzrokiem.

Walka spojrzała na nich, tym razem z odrazą.

– Całuj! – wrzasnęła wściekła Helena, której krzesła zaczęły się rozjeżdżać.

Spojrzenia, jakim obrzuciła ją Walka, nawet nie będę opisywać.

Krzesła rozjechały się ostatecznie i Helena, jeszcze obolała po upadku z drabiny, grzmotnęła o ziemię z głuchym jękiem.

– Na scenie cię pocałuję – obiecała Walka z niechęcią.

– Na scenie! – ryknęła Helena, z trudem stając na czworakach. – Na scenie to wiesz, gdzie mnie możesz pocałować?

– Na scenie – podsunęła Monia, apatycznie zapatrzona w dal.

– Bardzo fajny ten teatr – powiedział ze smakiem najemny krasnolud.

Generalnie zgadzam się z tym zdaniem, ale w dniu przedstawienia ogarnęły mnie wątpliwości. Widownia, jak wspomniałam, nie przypominała dzieci znanych mi z literatury i sztuki, tylko coś, co powinno się ujarzmiać armatkami wodnymi.

– Ach, jaki piękny poranek! – zawołała Helena, wstając, i przebiegła od tekturowego drzewa do tekturowego płotka, starając się nie utykać i nie jęczeć za głośno z powodu stłuczonej kości ogonowej. – Ach, jak ptaszki śpiewają!

Ryk milusińskich stanowił dużą konkurencję dla jej głosu. Dlatego dźwiękowiec – na oko wypłosz z gimnazjum, ale skoro za darmo, to nikt mu w zęby nie zaglądał – przegapił sygnał i nie puścił efektu z kląskaniem słowików. Przygotowując efekty, nawet pamiętałam, że słowiki śpiewają po nocach, a nie w piękne poranki, ale uznałam, że nikogo to nie obchodzi, a dzieci już najmniej.

– ACH! – powtórzyła Helena głosem, którego używa się pewnie na hali przy pędzeniu owiec. – JAKŻE te ptaszki śpiewają!

Dźwiękowiec podskoczył i wrzucił efekt. Chyba oparł się przy tym na jakimś pokrętle, bo słowiki ryknęły, aż w oknach przedszkola zatrzęsły się szyby.

Ale korzyść też była, bo dzieci zamilkły.

– Jakże kwiatki pachną – ciągnęła Helena z ponurą determinacją. – Lecz cóż to? Czy ktoś nadchodzi?

– Jacuś, idziesz – syknęłam.

Spanikowany do obłędu Jacuś, który gorączkowo wkuwał tekst roli, spojrzał na mnie z przerażeniem.

– Jeszcze chwila! Nie mogę zapamiętać tego ostatniego!

– Helena czeka!

– To poczeka! Nic jej się nie stanie! Jeszcze minutę może posiedzieć sama na scenie!

– Jacuś – wysyczałam. – Czy tobie się wydaje, że to festiwal szekspirowski? Idziesz Otella grać? Przed krytykami z całego świata? To jest przedszkole, a ty grasz Złą Królową! Nie wiesz, o co chodzi w Królewnie Śnieżce?

– Przestań wywierać na mnie presję! – krzyknął Jacuś zduszonym szeptem i uciekł w głąb korytarza, który służył nam za kulisy.

– Czy ktoś nadchodzi?! – powtórzyła Helena dobitnie.

Wyjrzałam i pokazałam jej, że musi szyć dalej. Helena spojrzała mi prosto w oczy i zrozumiałam, że dziś mnie nienawidzi.

– Nie, jednak nikt nie nadchodzi – powiedziała ciężko. – Ranek tak piękny, że aż sobie chyba… zatańczę.

Zaczęłam machać rękami, żeby dźwiękowiec zwrócił na mnie uwagę, a kiedy zwrócił, pokazałam mu pięć palców. Miałam nadzieję, że zrozumie, o co chodzi. O włączenie piątego efektu dźwiękowego.

Nie zrozumiał.

– Piątka! – syknęłam.

Rozłożył ręce.

– Piątka! – powtórzyłam i znowu podniosłam rozcapierzoną dłoń.

Pomachał mi, idiota.

– Piąty efekt! – wycharczałam tak głośno, że aż parę dzieci spojrzało na mnie z zainteresowaniem.

Dźwiękowiec wreszcie pojął i wrzucił piąty efekt.

Szkoda tylko, że coś mi się pomyliło. Bo pod piątką nie było wesołej piosenki, tylko burza z piorunami.

Helena zastygła w pół kuśtykającego pląsu. Bałam się, że teraz to już eksploduje, ale chyba przeżyła jakiś przełom i sytuacja zaczęła ją bawić.

– Ach, ach – stwierdziła. – Jaki doprawdy piękny poranek. A żeby i was spotkał taki piękny poranek.

We mnie też nastąpił przełom. Popędziłam za Jacusiem i przywlokłam go za kołnierz. Wyrwałam mu z ręki kartkę z rolą.

– Idziesz, niedojdo! – warknęłam. – A co nie dograsz, to dowyglądasz! Ale już!

I wypchnęłam go na scenę, jednocześnie włączając nogą maszynę do dymu.

Jacuś objawił się małoletnim odbiorcom w czerwonym świetle reflektora i kłębach sinego dymu, przy wtórze grzmotów. Na widowni po raz pierwszy zrobiło się autentycznie cicho.

Wtedy rozległ się upiorny śmiech, wzmocniony pożyczoną kamerą pogłosową. Wynalazek ten, ukryty pod płaszczem Złej Królowej, sprawił, że cyfrowo wygenerowany głos Jacusia stracił ludzkie brzmienie i bardzo kojarzył się z horrorami o opętaniu. Parę co słabszych psychicznie dzieci zaczęło płakać. Reszta siedziała z wniebowziętymi minami i nie odrywała spojrzenia od Jacusia, który przeszedł przez scenę, przewracając oczami o doklejonych rzęsach. Wyglądał jak nawiedzony przez Szatana transwestyta.

– Witaj, moje dziecko – powiedział nieludzkim basem.

– Witaj, dobra kobieto – odparła Helena pogodnie, najwyraźniej obojętna na wstrząsający wygląd Jacusia. Z tego powodu odnosiło się wrażenie, że Królewna Śnieżka niedowidzi albo jest po prostu przygłupia.

Aktorzy wdali się w nieco improwizowaną pogawędkę, a mnie oświeciło w kwestii nadchodzącej kolejnej katastrofy. Jabłko, którym Jacuś miał wykończyć Helenę, leżało sobie spokojnie na krześle obok mnie.

Noż cholera!

Za jakieś dwie minuty Jacuś miał zacząć truć. Przez głowę przebiegło mi kilka opcji:

1. Rzucę jabłkiem w Jacusia.

2. Przeturlam je po scenie.

3. Wejdę z jabłkiem jako krasnal i niech szlag trafi logikę.

4. Wejdę z tym dziadostwem jako ja, wręczę je Jacusiowi bez słowa i wyjdę. Dlaczego nie? W końcu, jak sama powiedziałam, to nie festiwal szekspirowski.

A jednak jakoś nie chciałam tego robić. Przedstawienie to przedstawienie i trzeba je grać tak samo uczciwie, czy w Teatrze Narodowym, czy w przedszkolu. I koniec. Kto myśli inaczej, jest tandeciarzem.

Tymczasem Jacuś brylował na scenie. Tak to już z nim jest: przed przedstawieniem trzeba go wynosić z kulis i siłą odczepiać od kurtyny, na którą usiłuje uciec, a kiedy tylko zacznie grać, nikt nie może oderwać od niego oczu. Czy to dzieci, czy staruszki, czy krytycy teatralni. Helena trochę odetchnęła i dostosowała się do niego. Razem grali jak natchnieni, a dzieci siedziały z otwartymi buziami.

W trakcie intensywnego bajerowania Śnieżki Zła Królowa spojrzała na mnie i jakby się zatchnęła.

Stałam w kulisach w kostiumie krasnala, z jabłkiem w ręku i pustką w głowie. Za nic nie umiałam wymyślić, co teraz.

– Ups – wyrwało się Złej Królowej.

Pokiwałam ciężko głową.

Śnieżka łypnęła na mnie, usiłując nie odwracać się w stronę kulis. Wyraźnie widziałam, że mruknęła pod nosem coś, czego królewny nie mawiają. Zwłaszcza w obecności dziatwy przedszkolnej.

– Księgowa podpisała fakturę – szepnęła bardzo zadowolona Weronika, również w kostiumie krasnala, przystając obok mnie. – Mamy dwa tysiące. Przelew w środę.

Nie odpowiedziałam. Podrzuciłam tylko jabłko.

– Co tak się nie cieszysz? Co tak nic nie mówisz? – spytała Weronika. – I w ogóle czy to jabłko nie powinno teraz grać na scenie?

– A jak myślisz? – wycedziłam.

– No to co tak nic nie robisz? Rób coś! – zdenerwowała się Weronika.

– Proszę bardzo. Co? Jestem bardzo otwarta na sugestie – wysyczałam, też zdenerwowana. – Jeśli myślisz, że sterczę w tych kulisach z jabłkiem, bo uważam, że tak mi do twarzy…

I tu nastąpiła jedna z tych, za przeproszeniem, magicznych chwil, które wynagradzają wszystko inne w teatrze. Jacuś spojrzał na maszynę do dymu. Ja spojrzałam na Jacusia. Coś zaszło. Jakimś niepojętym sposobem oboje zrozumieliśmy, co zrobimy.

Ja włączyłam maszynę. Jacuś w demonicznych podskokach wpląsał na linię strzału dymu. Maszyna plunęła potężnym kłębem, który pochłonął Jacusia i pół sceny. Akustyk, owładnięty tym samym natchnieniem, włączył błękitny reflektor. Ja rzuciłam jabłko, niewidoczne w dymie. Jacuś jakimś cudem je złapał. Znów wydał z siebie przerażający śmiech, zakończony kaszlem od nadmiernego wdychania oparów z maszyny. Kaszel przepuszczony przez kamerę pogłosową brzmiał jak charkot samego Belzebuba. Gdy podświetlony na sino dym opadł, ukazała się upiorna Zła Królowa z jabłkiem, czarodziejsko zmaterializowanym w jej dłoni.

Dzieciaki siedziały jak urzeczone. Tylko co bardziej odporne na sztukę z fascynacją łapały smużki dymu, które zawędrowały na widownię. Zła Królowa potwornym basem wyjaśniła małoletnim widzom, jaką niespodziankę kryje jabłuszko. Małoletni widzowie wyraźnie się przejęli.

Wydawało się, że wszystko wróciło na bezpieczne tory. Odetchnęłam z ulgą.

Jakże niesłusznie.

– Zjedz jabłuszko – zachęciła królewnę Zła Królowa z obłudnym uśmiechem.

– Dziękuję, nie jestem głodna – zbyła ją Śnieżka.

– To jest bardzo zdrowe jabłuszko. Ekologiczne – kusiła macocha. – Zjedz, to nigdy się nie zestarzejesz.

– No nie wiem – certoliła się Śnieżka, ale już nie tak kategorycznym tonem.

– I nigdy nie będziesz miała zmarszczek – podbiła ofertę macocha.

Śnieżka z wahaniem wyciągnęła rączkę po jabłuszko. Na widowni zapanowała martwa cisza. Napięcie można by kroić nożem.

Paluszki Śnieżki prawie dotknęły jadowitego jabłka. I wtedy…

– Nie!!! – wrzasnął jakiś małoletni widz, nie wytrzymując nerwowo.

– Nie jedz jabłka! – dodał drugi. I ani się obejrzałam, jak cała widownia, włącznie z paniami przedszkolankami, które uważały to za znakomity żart, skandowała: – Nie-jedz-jabł-ka! Nie-jedz-jabł-ka!

Wyczerpana wcześniejszymi wstrząsami, biernie pozwoliłam Helenie poradzić sobie z sytuacją.

– Nie słuchaj ptaszków – przyszedł jej z pomocą niezawodny Jacuś. – Są zazdrosne. Same chciałyby zjeść jabłuszko.

– Na pewno nie! – dobiegł z widowni okrzyk świętego oburzenia.

– Ach, nie słyszę, co śpiewają ptaszki… – oznajmiła lekceważąco królewna, potwierdzając tym samym, że jest nie tylko ślepa i głupia, lecz również przygłucha.

– NIE JEDZ JABŁKA! – ryknęły ptaszki z widowni nie gorzej niż niedawne słowiki.

– Aha… – Śnieżka zadumała się na chwilę. Napięcie wzrosło nie do wytrzymania. Dzieci z zapartym tchem czekały na jej decyzję. Helena powiodła po nich spojrzeniem. Ja też wstrzymałam oddech, ciekawa, co będzie dalej.

– Jednak zjem – oświadczyła królewna z góralskim uporem.

I wtedy runęła na nią jodła. Ta jodła była inna od pozostałych, jednowymiarowych, zrobionych z lekkiej tektury oklejonej zielonymi choinkowymi łańcuchami. Ta jodła, przydźwigana przez Adriana i podobno pochodząca z jakiegoś teatru, była w stu procentach profesjonalną dekoracją, wyglądającą niemal jak prawdziwe drzewo i dlatego wypchniętą na pierwszy plan.

Aha, ta jodła była również bardzo ciężka.

Trafiona drzewem Helena przewróciła się i znieruchomiała na scenie. Spod zielonych iglastych gałęzi wyglądały tylko jej buty.

Jacuś stał przez chwilę ogłuszony, jakby to jemu runęła na łeb choinka.

Po plecach spłynęła mi strużka potu.

– E, ten… – zaczął Jacuś zachrypniętym głosem. Odkaszlnął i dodał głośniej: – Ha, ha! Zabiła ją moja zaczarowana jodła!

Nieco później, gdy pomyślnie dobrnęliśmy do końca, sprytnie naginając bieg zdarzeń do zaczarowanej jodły, gdy siedem wysokich krasnoludków pomyślnie wydało poturbowaną Śnieżkę za niepewnego genderowo księcia i gdy aktorzy wyszli się ukłonić – przy czym szał na widowni wzbudziła oczywiście Zła Królowa – mogłam trochę odetchnąć i dopuścić do siebie nieśmiałą nadzieję, że zapas katastrof na ten dzień się wyczerpał.

– Bardzo ładnie – pochwaliła nas dyrektorka przedszkola. Podała mi jakąś kartkę. – To wasz grafik. Dziś w ramach zapłaty macie jeszcze jedno przedszkole, a od jutra do piątku – po trzy. Dziękuję za wspaniałą zabawę.

Odchodząc, dodała jeszcze:

– Aktorzy to mają dobrze. Też bym chciała brać pieniądze za takie nic i jeszcze świetnie się bawić…

ROZDZIAŁ TRZECI,

w którym Walka staje do walki i przegrywa

Ojciec Walki był muzykologiem i wielbicielem Wagnera. Matka śpiewaczką operową. Kiedy tacy ludzie jak rodzice Walki chodzą sobie po świecie osobno, na ogół nikomu nie dzieje się krzywda. Kiedy tacy ludzie jak rodzice Walki poznają się i zakładają rodzinę, dochodzi do czegoś w rodzaju wybuchu supernowej i powstania nowej, strasznej rzeczywistości.

Dowód numer jeden: Walka naprawdę nazywa się Waltrauta. Ze zrozumiałych powodów nie rozgłasza tego faktu. Dowód numer dwa: Walka ma starszą siostrę Gudrun i brata, oczywiście Zygfryda – wszystko na cześć Zmierzchu bogów. Podobno po Walce rodzice nabrali rozmachu i starali się o chociaż jeszcze jedno dziecko, bo strasznie chcieli sobie kogoś nazwać Wotanem, względnie Brunhildą. Na szczęście im się nie udało.

– Daj spokój! – Walka machnęła ręką, kiedy usiłowałam znaleźć jakieś ludzkie zdrobnienie jej imienia. – Prawda jest taka, że nazywam się jak niemiecka dywizja pancerna, i nic tego nie zmieni. Nie pojmuję, co tym starym odbiło. Nikt nam nie chce uwierzyć, że jesteśmy Polakami od Piasta Kołodzieja. Ta cała cholerna rodzina to jakiś Wilczy Szaniec!

Oprócz imienia Walka miała talent muzyczny i potężny głos po mamie. Niezbyt wyszkolony, bo po maturze wywinęła rodzinie numer i poszła na ekonomię. Rodzice potraktowali to jak dezercję.

– Jeżeli im się wydawało, że będę się wydzierać w operze…! – powiedziała do mnie kiedyś Walka z mroczną satysfakcją. – Wolę kotlety w przydrożnej restauracji klepać do końca życia! Moja noga nie postawi stopy w operze ani w żadnym innym przybytku, gdzie wyją Wagnera! Wiesz, jak wygląda gabinet mojego ojca?

Jako osoba wychowana w trzech pokojach z kuchnią z podziwem przyjęłam fakt, że w domu Walki w ogóle był gabinet. Walka nie podzielała mojego podziwu, gdyż gabinet, w którym jej ojciec pisał wnikliwe teksty muzykologiczne, ozdabiał portret wielkości naturalnej, wyobrażający, oczywiście, Wagnera. Na biurku ojca Walki stał rząd fotografii w ozdobnych ramkach, przedstawiały one jednak nie żonę i dzieci gospodarza, lecz rodzinę Wagnera. Ze wszystkich ścian spoglądało nabzdyczone oblicze geniusza, który moim zdaniem na każdym zdjęciu wygląda, jakby miał zatwardzenie i cierpiał z tego powodu. Można zrozumieć, że po dzieciństwie w takim domu ma się dość muzyki klasycznej.

Uznałam jednak, że nie zmuszam Walki do czegoś wbrew jej naturze, bo nie chodziło o muzykę klasyczną.

Tylko o największy w Warszawie konkurs piosenki.

Co prawda w trzech wcześniejszych, nie aż tak popularnych, nie przeszliśmy nawet pierwszego etapu, ale to logiczne, że w większym musiało pójść nam świetnie.

Mówiąc serio, widziałam, że zespół zaczyna się załamywać. Czułam, że jeszcze dwie, trzy porażki i damy sobie spokój ze szlachetną akcją, zarobiwszy nędzne dwa tysiące za królewnę. Przestaniemy rozmawiać o tej klęsce, potem przestaniemy rozmawiać ze sobą w ogóle, Monia zniknie z naszego życia, zespół się rozpadnie, a nam zostanie do końca życia ohydna świadomość, że się poddaliśmy wtedy, kiedy nie wolno było się poddać. I że zawiedliśmy przyjaciółkę. I że przez nas czyjeś życie zmieniło się na gorsze. O ile w ogóle będzie można mówić o życiu.

A potem pewnie zaczniemy sobie tłumaczyć, że właściwie dlaczego przez nas. Że dlaczego mielibyśmy być odpowiedzialni za życie siostry Moni. Że mamy własne sprawy. Że nam by może nikt nie pomógł.

Gdybym zaczęła tak sobie tłumaczyć, a potem w to uwierzyła, przestałabym się lubić.

A dlaczego mam przestać lubić osobę, z którą będę do końca życia?

– Już wiem, gdzie popełniliśmy błąd – oznajmiłam na spotkaniu w kawiarni, do której wszystkim było blisko. – Niewłaściwie do tego podeszliśmy.

Pokiwali głowami bez słowa i bez przekonania.

– Po prostu na te konkursy trzeba było wysłać nagranie audio. A na nagraniu nie widać, jacy jesteśmy niesamowici. No i możliwe, że się tam w gorączce chwili zdarzyło komuś zafałszować.

– Myślisz? – mruknęła Weronika, nawet nie podnosząc głowy znad piwa.

– Dlatego teraz wyślemy kogoś, kto nie fałszuje.

– Jakie to proste – powiedział filozoficznie Adrian.

– Kogoś, kto takie konkursy załatwia jedną ręką. Kogoś, kto ma muzykę w genach.

Powietrze nad stolikiem zmieniło ciężar właściwy. Wszyscy powoli łączyli wątki.

Walka też.

– Chyba ci odbiło – powiedziała. – Ja rozumiem poświęcenie dla siostry Moni, ale muszę mieć chyba chociaż minimalne szanse, nie? Ludzie do tego konkursu przygotowują się miesiącami. Żeby wypaść oryginalnie, wyszukują jakieś piosenki raz grane w pięćdziesiątym ósmym. W aranżacji na piłę i sitar. I śpiewają, stojąc na głowie. Byle zostać zauważonym. Wiesz, ile osób tam startuje? I co, ja mam iść z gitarzystą? I wygrać? Serio?

– Możesz wziąć pianistę, mamy darmowego – odparłam, udając, że nie zauważam krwawej ironii.

– Widziałaś na YouTubie tych, co wygrali w zeszłym roku?

– Pójdziesz w minimalizm. Włożysz czarną kieckę…

– Ty mnie nie szantażuj minimalizmem! Ty mnie nie szantażuj czarną kiecką! Wiesz, ile tam będzie lasek w czarnych sukienkach? Ze wzrokiem wbitym w dal?

– Walka, masz wygrać i tyle. Z twoimi genami jesteś naszą tajną bronią. Wbijaj wzrok, w co chcesz, ale jedź tam i nie wracaj bez kasy.

– Wygrać! Jak?

– Żeby wygrać, trzeba grać – powiedziałam sentencjonalnie. – Poddajesz się bez walki? Z takim imieniem?

Walka spojrzała na mnie ciężko.

– Żeby wygrać, trzeba mieć coś w kartach.

– Czuję, że będziesz moim czarnym koniem – oznajmiłam z czułością. – Moją słodką czarną kobyłką.

– Krowa.

– Klacz. Czarna klacz, Waltrauto.

Tydzień później Walka prosto z kolokwium poszła na przesłuchania do konkursu. Bardzo niewyspana, ponieważ poprzedniego dnia o świcie zagraliśmy ostatnią Królewnę Śnieżkę w ostatnim przedszkolu i wszyscy z radości upiliśmy się kadarką. W biały dzień tuż po zajęciach.

– Nie wiem jak ty – powiedział Adrian do Weroniki, kiedy wyzuci z sił opuszczaliśmy progi przedszkolnego piekła – ale ja nigdy nie będę mieć dzieci. Nigdy.

– Zgoda – przyznała Weronika tępo. – To ja też nie. Ani jednego. Nawet takiego małego.

– Horror – zgodziłam się. – Te kobiety z przedszkola to jakieś ciche bohaterki.

Odprowadzani przez ryk cichej bohaterki, usiłującej się przebić przez radosne głosiki młodego pokolenia, poszliśmy prosto do najbliższego spożywczego i bez najmniejszych wyrzutów sumienia uszczknęliśmy z Moniowego funduszu pewną sumkę na rzecz ratowania psychiki. Monia nie tylko nie powiedziała nam złego słowa, ale jeszcze sama wybierała środek ratowniczy.

Środek działał, jednak za krótko. Takiego przynajmniej wrażenia nabrałam na widok Walki następnego dnia, kiedy przyszłam do radia, w którym odbywał się pierwszy etap konkursu, żeby jej pokibicować. Wypatrzyłam ją w sali pełniącej funkcję zbiorczej garderoby. Walka siedziała w kącie, całą sobą sygnalizując, że nie chce tu być. Wokół kręcili się uczestnicy w najróżniejszym wieku i najróżniejszej płci, rozśpiewując się, malując, układając fryzury i rozsiewając nerwową atmosferę. Wszyscy przyglądali się sobie z ukosa jak agenci wywiadu, usiłując rozpoznać najsilniejszą konkurencję.

– Siemka, Walerciu! – zawołałam, klepiąc Walkę po plecach. – Mogę cię tak nazywać?

Walka spojrzała na mnie jak zwykle bez zachwytu. Nie wiem dlaczego, ale pomimo nieustannych starań jakoś ciągle jej nie zachwycam.

– Wszystko jest lepsze – powiedziała i założyła ręce na piersi, jakby chciała stać się mniejsza. Nie było to łatwe, bo ma prawie metr osiemdziesiąt. – Po cholerę przylazłaś?

– Żeby pokibicować przyjaciółce! – rzuciłam, starając się roztaczać pozytywne wibracje.

– To do niej idź – warknęła Walka.

Nie miałam pretensji. Ze względu na nas władowała się dokładnie w to, przed czym całe życie uciekała. Gorsze byłoby dla niej tylko wyjście na scenę w rogatym hełmie, z warkoczami, dzidą i arią Wagnera na ustach. Podejrzewam, że w rankingu najbardziej obrzydliwych rzeczy, jakie mogły ją spotkać, udział w konkursie wokalnym zajmował znacznie bardziej eksponowane miejsce niż, na przykład, oplucie przez lamę. Przypominam, że lama pluje zawartością żołądka.

Usiadłam obok nadętej Walki i zaczęłam obserwować innych uczestników. Wyglądało na to, że w tłumie kandydatów są osoby, które dobrze się znają. Odnosiły się do siebie jak obce koty – z dystansem, ale gotowe w każdej chwili na siebie nasyczeć. Wydawały się pewne swojej wartości, jakby stanowiły arystokrację wśród zebranych w pokoju. Byli też kandydaci jakby gorszego gatunku – od dzieci do panów i pań w średnim wieku. Arystokraci traktowali ich miło, ale z wyraźnym lekceważeniem. Między tymi grupami błąkało się samopas kilka czarnych koni, w tym Walka: nikt ich nie znał, ale mogli się okazać niespodziewaną konkurencją. Zauważyłam, że sporo arystokratów przygląda się Walce i mnie.

W końcu wypuścili zwiadowcę.

Bardzo przystojny chłopak przysiadł się do nas bezceremonialnie. A ponieważ ja znajdowałam się bliżej, mnie zaatakował pierwszą.

– Startujesz? – spytał z urzekającym uśmiechem.

– Nie, jestem ekipą naziemną – powiedziałam. – Wspieram koleżankę – dodałam, widząc pustkę w jego pięknych oczach.

W tym momencie przestałam dla niego istnieć. Całkiem serio miałam wrażenie, że rozwiałam się w powietrzu. Kiedy pochylił się do Walki, zrobił taki ruch, jakby chciał usiąść na moim krześle – na którym siedziałam. W ostatniej chwili zdążyłam je opuścić.

– Tak, ja startuję – powiedziała Walka ponuro, uprzedzając pytanie.

– Z czyjej jesteś stajni? – spytał chłopak.

Walka spojrzała na niego tak samo, jak przed chwilą na mnie. Była wyższa praktycznie od wszystkich, więc patrzyła na niego z góry. Muszę przyznać: ona ma w sobie coś takiego, że człowiek bardzo często czuje się przy niej mały.

Obecnie miała w sobie również coś, co nasunęło mi skojarzenie z lamą zbierającą się do splunięcia.

– Z czego? – spytała z uprzejmą pogardą. – To Służewiec czy jak?

Chłopak znów spojrzał tępo. Słowo daję, czasami w oczach widać puste miejsce na inteligencję.

– No, chodzi mi o to, kto cię uczy – powiedział po chwili łagodnie jak do opóźnionej umysłowo.

– Nikt – warknęła Walka.

Uniósł brwi i trawił przez chwilę tę informację. Potem zadał drugie pytanie wywiadowcze:

– Byłaś w Kutnie?

W Kutnie odbywa się inny duży konkurs piosenki, o czym wiedziałam od dawna, czyli od dwóch tygodni, kiedy to sprawdziłam w internecie bazę wszystkich wydarzeń wokalnych w Polsce.

– A po cholerę miałabym być w Kutnie? – spytała Walka z zaciekłą niechęcią.

Chłopak uśmiechnął się jednym kącikiem ust i pożegnał nas, pobłażliwie życząc Walce szczęścia. Zauważyłam, że w szeregach arystokracji zapanowało odprężenie.

– Czy to okno musi być otwarte? – spytała z pretensją pani w średnim wieku, zwracając się w naszą stronę.

Zauważyłam, że w Walce znowu coś wzbiera, więc postanowiłam oszczędzić jej choć trochę nieprzyjemności.

– Zamknąć? – spytałam z uśmiechem.

– Oczywiście – powiedziała pani potępiająco. – Jak w ogóle można było otworzyć okno w październiku! Ludzie nie myślą!

– Ludzie nie chcą się udusić – mruknęła Walka.

– Nie oddychaj w tę stronę, bo zachrypniesz – powiedziała pani do mniej więcej dziesięcioletniej dziewczynki. Mała siedziała z nogą założoną na nogę i tak samo skwaszoną miną jak jej mama.

– Już mnie drapie – powiedziała, patrząc z wyrzutem na Walkę.

Matka gwiazdy wyjęła z torby termos i nalała do zakrętki czegoś, co wyglądało jak bezbarwny glut.

– Nawilżaj struny – poleciła.

Zrobiło mi się niedobrze. Żeby odwrócić uwagę mojego skręcającego się żołądka od widoku małej wciągającej gluta, bardzo dokładnie zamknęłam okno.

– Co będziesz śpiewać, kochanie? – spytałam dziewczynkę.

Mała spojrzała na mnie zimno.

– Na zakręcie.

– Wypij jeszcze siemienia, skarbie – wtrąciła matka, podając jej kolejną zakrętkę. Dziewczynka przyjęła ją z wyniosłą obojętnością.

Wymieniłam spojrzenie z Walką.

– „A ja jestem, proszę pana, na zakręcie”? – upewniłam się.

Mała skinęła głową.

– Wiesz, o czym to jest?

– Pewnie. Mama mi powiedziała.

Przeniosłyśmy spojrzenie na matkę młodej artystki.

– Tu chodzi o emocje – powiedziała. – Moja Malwina bardzo dobrze oddaje emocje.

– „Pan widzi krzesło, ławkę, stół, a ja – rozdarte drzewo”? – drążyłam, nadal w szoku.

– A druga piosenka? – spytała Walka.

– Czy te oczy mogą kłamać – dobiła nas mała.

– „Że żona go nie rozumie, że wcale ze sobą nie śpią”? – wykrztusiłam.

– Moja Malwina jest nad wiek dojrzała – oznajmiła pani i dodała do córki: – Chodź, skarbie, zaraz będzie próba.

Odprowadziłyśmy je wzrokiem. Przez chwilę nie odzywałyśmy się do siebie.

– A może to czterdziestoletnia liliputka – powiedziała Walka w zamyśleniu.

To by miało o wiele więcej sensu.

– Chodź na tę próbę – zdecydowałam z westchnieniem. – Nawilżysz sobie struny?

– Mogę. Co masz?

– Wodę.

– Nie wygłupiaj się – powiedziała Walka z niesmakiem i poszłyśmy.

W sali koncertowej wszyscy siedzieliśmy na widowni. Wokaliści kolejno wchodzili na scenę i wykonywali po kawałku piosenki, żeby akustyk mógł ich odpowiednio nagłośnić. Śpiewali jakoś dziwnie niemrawo.

– E, nie masz się co martwić – oznajmiłam z zadowoleniem. – Żadna konkurencja.

– Zgłupiałaś? – prychnęła Walka. – Markują. Umyślnie tak beznadziejnie śpiewają, żeby nie zdradzać, co przygotowali.

– Bo? Konkurs za godzinę. Jak zobaczysz, że ktoś śpiewa, skacząc przez płonącą obręcz, to dużo możesz zrobić w tej sprawie?

– Mogę postanowić tańczyć z szarfą. Jeszcze zdążę kupić w pasmanterii. A kto wie, może komisja lubi szarfy? Po co konkurencji podsuwać dobre pomysły?

– A teraz ja bardzo proszę państwa o opuszczenie sali! – zawołała mama Malwiny tonem wykluczającym dyskusję.

Mimo to znalazło się paru opornych.

– Dlaczego? – spytała jedna niesympatyczna dziewczyna z kręgu arystokratów.

Od jakiegoś czasu siedziała obok nas, zabawiając wielbicielki anegdotkami ze swojej kariery. Mimo woli słyszałam te fantastyczne historie o koncertach z różnymi sławami polskiej sceny, referowane takim tonem, jakby dziewucha robiła sławom przysługę, zgadzając się z nimi występować. Gdybym startowała w tym konkursie, już bym się spakowała i wróciła do domu, widząc bezsens konkurowania z kimś tak sławnym i poważanym. Lecz jakimś cudem antypatyczne dziewczę nie zdołało nawet drasnąć muru obojętności Walki.

– Ty wiesz, jak się chwalą koleżanki mojej matki? – powiedziała Walka trochę później, kiedy zaczęłam panikować. – Każda odmówiła występu w Metropolitan Opera, bo jej się terminy nie zgadzały. Choć tak naprawdę to się cieszą, jak zagrają Drugą Góralkę albo Czwartą Dziewicę Japońską. A moja matka to już najlepsza. Jak byłam mała, nie mogłam pojąć, dlaczego nie piszą o niej w encyklopedii. Zresztą co tak się ciskasz? Chyba to ty miałaś mnie uspokajać?

Faktycznie, trochę się rozkojarzyłam.

W każdym razie antypatyczna dziewucha chciała wiedzieć, dlaczego miałaby się wynieść. Dziewczyny z jej świty ją poparły.

– Malwinka musi się skupić – powiedziała matka gwiazdy dobitnie. – Jest bardzo wrażliwa. To jeszcze dziecko!

Malwinka stała obok niej i nic nie mówiła. Patrzyła na nas wielkimi oczami, w których powoli pojawiły się łzy. Wszystkim zrobiło się głupio, nawet arystokratom.

– Tak, teraz to dziecko – mruknęłam pod nosem, wychodząc. – A za chwilę będzie śpiewać o mężach i rozdartych drzewach.

– Płacze na zawołanie – oceniła Walka fachowo. – Mocna zawodniczka.

– Cześć, kochana – zaczepiła ją antypatyczna dziewucha. – Bardzo fajnie śpiewałaś.

– Dziękuję – powiedziała Walka nieufnie.

– Jestem zachwycona twoim głosem – dodała dziewucha.

– Dziękuję. – Walka nie zmiękła ani na jotę. Wyglądała, jakby czekała, kiedy skończą się występy supportu.

– No i w ogóle masz talent. Dlatego chciałam ci coś powiedzieć.

– Słucham – odparła Walka z taką miną, jakby wcale nie słuchała.

– To nie jest piosenka dla ciebie. Ty jesteś stworzona do występów komediowych, a ta piosenka jest zbyt histeryczna. Powinnaś ją zaśpiewać, tak jak potrafisz najlepiej, czyli na wesoło.

– Na wesoło – powtórzyła Walka tonem, którego nawet nie próbuję opisać.

– Właśnie, bo tak jak ją teraz śpiewasz, to nie ma prawdziwych emocji. Wcale ci nie wierzę. A tę drugą śmieszną zaśpiewałaś genialnie. Genialnie! To spróbuj obie tak zaśpiewać. Chyba nie powinnam ci tego mówić, bo jak tak zaśpiewasz, to wygrasz, a co ja wtedy zrobię, ha, ha.

– Ha, ha – powiedziała Walka. – Jeszcze jakieś uwagi? Nie krępuj się.

– Naprawdę? No więc… ta druga jest za śmieszna.

– Przecież mówiłaś…

– Tak, wiem. Ale w AKADEMII TEATRALNEJ – te słowa zostały wypowiedziane bardzo dużymi literami – uczono mnie, że widz się nie śmieje, kiedy śmieszny tekst mówi się śmiesznie. Śmieszny tekst trzeba mówić nieśmiesznie, wtedy jest śmiesznie. Jaki masz kostium?

– Nie mam kostiumu.

– Nie masz kostiumu? – powtórzyło dziewuszysko z wyraźnym przerażeniem. – To nie jest piosenka na brak kostiumu! Komisja bardzo zwraca uwagę na takie rzeczy! Musisz mieć cokolwiek!

– Chyba za późno, nie? – odezwałam się, spanikowana. Dziewczyna spojrzała na mnie.

– Ty jesteś kto? – spytała.

Spanikowałam jeszcze bardziej. Kto ja jestem właściwie? I jakim prawem?

– Wsparcie – wykrztusiłam.

Dziewczyna odwróciła się do Walki.

– To może niech twoje… wsparcie – powiedziała z bardzo znaczącą pauzą – skoczy do kiosku. Tę drugą piosenkę możesz zaśpiewać z czapeczką z gazety na głowie. To będzie o wiele lepsze niż takie nachalne pokazywactwo, jak w tej chwili. Taki ironiczny znak, rozumiesz. Chodzi o to, żeby rozśmieszyć, ale się nie ośmieszyć.

Poszła i zostawiła mnie w kompletnej rozsypce. Co ona miała na myśli, robiąc tę pełną pogardy pauzę? Za kogo mnie uważała? I czy naprawdę Walka uprawiała jakieś nachalne pokazywactwo? Czy się wygłupi przed komisją? Czy zdąży w ostatniej chwili zmienić interpretację piosenek?

O Boże, Boże, i czy kiedykolwiek mi wybaczy, że ją władowałam w sytuację, w której się ośmieszy?

*

Zespół siedział w komplecie przy stoliku. Parę osób spojrzało na nas apatycznie. Reszta nawet się nie odwróciła. Nasz widok wcale nie podnosił na duchu. Ponura Walka wtargnęła do kawiarni jak nacierająca armia niemiecka. Ja czułam się jak szampan, którym ktoś potrząsnął, ale go nie odkorkował. Przysięgłabym, że za chwilę eksploduję.

– No, w końcu – powiedział Jacuś z pretensją.

– Komórka ci nie działa? – spytała mnie Weronika z jadowitą słodyczą. – I tej drugiej gwieździe? Już telefonów od pospólstwa nie odbieracie?

– Byliśmy ciekawi, jak poszło – przetłumaczył Adrian z sympatycznym uśmiechem.

Usiadłyśmy w milczeniu.

– Waltrauto… – odezwałam się niepewnie.

Walka nie chciała nawet na mnie spojrzeć.

– Odwal się – mruknęła, patrząc w okno.

– Powiecie coś? – spytała niepewnie Monia, kiedy milczenie zaczęło się przedłużać.

– Chyba nawet nie muszą – zauważyła Helena, odrywając się na chwilę od skserowanego podręcznika.

To, co się we mnie kotłowało, groziło wystrzeleniem korka, ale uznałam, że Walka powinna przekazać wieści sama.

– Wal, Walerio – zachęciłam.

– Won, gadzie – usłyszałam w odpowiedzi, co w zaistniałych okolicznościach wcale mnie nie zaskoczyło.

– Otóż – zaczęłam i poczułam, że łzy napływają mi do oczu.

– Jezu – mruknęła Weronika.

Ponury nastrój nad naszym stolikiem zgęstniał jak beton.

– O matko, dziewczyny – nie wytrzymał w końcu Jacuś. – Już powiedzcie, że przegraliśmy, i przestańcie nas męczyć! Ja nie zniosę tego napięcia!

– Kto wygrał? – spytała rzeczowo Helena, odrywając się od wkuwania.

Mój korek wystrzelił.

– Koń! – wrzasnęłam ze łzami szczęścia. – Nasz czarny koń! Nasza szkapa kochana!

Usiłowałam przytulić Walkę, ale się zamachnęła, więc w zamian uścisnęłam Jacusia, żeby jakoś zużyć rozsadzającą mnie energię.

– Zostawiła daleko w tyle te wszystkie żałosne chabety na trzech nogach, to smutne towarzystwo wzajemnej nienawiści! I tę liliputkę na zakręcie! Ha! Nasza laureatka!

Weronika patrzyła na mnie przez chwilę.

– Bredzi bardziej niż zwykle – zdecydowała, zwracając się do Walki. – Ty mi powiesz, co tam zaszło, ale szybko, bo moja cierpliwość się kończy! A jak się kończy, jest źle.

– Potwierdzam – poparł ją Adrian z przekonaniem.

Walka westchnęła.

– No więc…

– Pierwsze miejsce! – wpadłam jej w słowo. – Ona! Z palcem w nosie!

Od kiedy zobaczyłam Walkę na scenie, nie mogłam uwierzyć we własne szczęście. Śpiewała prawie ostatnia. Poprzedzali ją: Malwinka, która na scenie zaczęła ronić łzy, chłopak, który z nami wcześniej rozmawiał, a przed jurorami zdarł z siebie koszulę i odtańczył taniec przy rurze bez rury, dziwna pani w średnim wieku, która śpiewała z misiem, przebrana za dziecko, oraz dziewuszysko, które wystąpiło w stroju hiszpańskim, z podobno prawdziwym Hiszpanem prosto z Hiszpanii, grającym na hiszpańskiej gitarze, co w sumie dało obraz polskiej nędzy i rozpaczy. Był też tłum a to wykonawców w fantastycznych kostiumach, a to idących w minimalizm, a to artystów łkających i wyrywających sobie włosy z głowy, a to śpiewających z tragicznym wzrokiem wbitym w reflektor. Oraz innych błaznów, aktorów, cudaków i wariatów. Kiedy przyszła kolej na Walkę, na twarzach jurorów malował się już tylko tępy ból.

Walka zapowiedziała tytuł pierwszej piosenki, którą miała zaśpiewać. Tę samą piosenkę zaśpiewano przed nią już z dziesięć razy. Na smutno, na cholernie smutno, na rozdzierająco smutno, po aktorsku, tańcząc, odgrywając misterium jednego artysty i co tam jeszcze.

Widziałam, jak jurorzy z trudem opanowują grymas wstrętu. Jednemu się nie udało.

Walka wzięła mikrofon tak zwyczajnie, jakby to był na przykład młotek, i zaczęła śpiewać.

Już po pierwszych nutach jurorzy się odprężyli. Potem w ich oczach pojawiła się przytomność, a później zainteresowanie. W końcu zaczęli z przyjemnością słuchać. Natomiast matka Malwinki, fanklub dziewuszyska i inni, którzy mieli powody, żeby życzyć Walce połamania wszystkiego, nagle zlodowacieli i zaczęli wyglądać, jakby wcale nie słuchali.

Im dłużej śpiewała Walka, tym bardziej było się ciekawym, co dalej. Słowa piosenki, same w sobie fajne, tylko znane do znudzenia, nagle wydały się kryć jakąś nieznaną dotąd głębię, drugie i trzecie znaczenie, które do tej pory nie przychodziło do głowy.

Kiedy Walka skończyła śpiewać, poczułam się, jakby coś mi odebrano.

– To prawda? – spytała Weronika surowo. Najwyraźniej straciłam w jej oczach wiarygodność.

– Prawda – mruknęła Walka. – Z wyjątkiem tego palca. Palca nie było.

– Była magia – oznajmiłam, pijana szczęściem. – I dodatkowo cud. Myślałam, że to dziewuszysko ma rację i że musisz zmienić wszystko, żeby się nie ośmieszyć.

– Ha, ha – powiedziała Walka. – Czy ja nie znam sztuczek konkurencji? Czy ja się urodziłam wczoraj, jak ty?

– To o co się tak pieklisz? – spytała Helena.

Walka spojrzała na mnie i otworzyła usta, ale w tej samej chwili rozległ się dzwonek jej komórki. Westchnęła ciężko i odebrała.

– Mamo – powiedziała głuchym głosem. – Tak. Tak. Tak. No nie wiem. Dziękuję. Do usłyszenia.

Rozłączyła się.

– Mama gratuluje mi wygranej – oznajmiła, patrząc na mnie wzrokiem ciężkim jak płyta nagrobna.

– Tak szybko? Skąd wie? Od ciebie?

– Na pewno nie – wycedziła Walka.

– Ode mnie też nie – zapewniłam ją.

– Wiem. Z internetu. Już wrzucili wyniki.

– Jakim cudem wpadła na to w internecie?

– Codziennie gugluje, co o niej napisali – wyjaśniła Walka. Zauważyła, jak spojrzeli na nią inni, i rozłożyła ręce. – Moja matka.

– Dziewczyny – odezwała się nieśmiało Monia. – Ja nie wiem, ale to chyba dobrze…? To chyba dobrze, że wygrałaś?

Walka trochę złagodniała.

– Dobrze – powiedziała. – Te pieniądze są twoje. Cieszę się, że je dla ciebie wygrałam. Jest tylko jeden problem.

– Straszny problem – dodałam.

– Zamknij się, ty pomiocie Szatana. Mogłaś mnie uprzedzić!

– Wtedy byś się nie zgodziła.

– O czym? – spytała bezradnie Monia. – O czym miałaś ją uprzedzić?

– Że oprócz nagrody pieniężnej zwycięzca konkursu jest zobowiązany do udziału w kilku koncertach w całej Polsce – oznajmiłam tryumfalnie. – Na których nasza kochana czarna klacz będzie mogła rzucić słowo o twojej siostrze! Fajnie?

– Bardzo fajnie – powiedziała Monia z nieśmiałą radością.

– Bardzo fajnie – mruknęła Walka. – Moja rodzina tryumfuje. Matka powiedziała, że wreszcie zrozumiałam, gdzie moje miejsce. Uważają, że te studia to była moja fanaberia, a teraz zajmę się, jak oni, muzyką. Wszystko, co osiągnęłam, żeby się od nich odczepić, w parę godzin poszło w diabły!

Helena odłożyła wydruk tak, że szklanki zabrzęczały.

– Uświadamiasz sobie, że chciałabym mieć twoje problemy?

Walka prychnęła.

– Przestań histeryzować – dodała Helena surowo. – W Polsce nie ma obowiązku odnosić sukcesu.

– Raczej odwrotnie – mruknęłam.

– Potem możesz się do końca życia zajmować księgowością, jak już tak bardzo chcesz – podjęła Helena. – Ale teraz robimy, co trzeba. Tak?

Walka milczała przez chwilę. Widać było, że wszystko w niej się buntuje. Ale konkretne spojrzenie Heleny wykluczało jakiekolwiek ściemy. Kiedy Helena patrzy na człowieka swoimi bezlitosnymi oczami, wykręty i pozory rozwiewają się, zostawiając czystą i brzydką prawdę. Widać było, że nasz czarny koń właśnie spogląda swojej brzydkiej prawdzie w oczy.

Walka toczyła ze sobą walkę – a potem ją przegrała.

– Tak – powiedziała niechętnie.

– Bardzo się cieszę – oznajmiłam. Radość wciąż we mnie bąbelkowała, więc chwyciłam w objęcia najbliżej siedzącego Jacusia i wycisnęłam mu na policzku soczysty pocałunek. Jacuś zesztywniał, uśmiechnął się z przymusem, trochę odsunął się z krzesłem, a kiedy uznał, że nie patrzę, wytarł policzek. W tej cudownej chwili nawet mnie to nie ruszyło. – Bo wiem, co teraz zrobimy.

Walka powoli podniosła głowę i spojrzała na mnie tak, że na swoim miejscu ja bym się nie odzywała.

Wychodzi na to, że nie byłam na swoim miejscu, bo odezwałam się w te oto słowa:

– Teraz, Waltrauto, pójdziesz do telewizji.

ROZDZIAŁ CZWARTY,

w którym rozrabiam jak zając w kapuście, Jacuś kracze z potworną rozkoszą, a kto palem wojuje, na palu ginie

Niesamowite, jak sukces dobrze robi na głowę. Ta prawidłowość wcześniej nie rzuciła mi się w oczy, bo jakoś nigdy nie miałam osobistego kontaktu z prawdziwym sukcesem. Fakt, że właściwie nie całkiem był to mój sukces, niczego nie zmieniał.

Stałam się kimś innym. Kimś odważnym, powiedziałabym nawet: odważnym do szaleństwa. Byłam gotowa robić wszystko to, czego dotąd się obawiałam, chodzić tam, gdzie ze strachu dotąd nie chodziłam, i ogólnie rozrabiać jak zając w kapuście.

W ten oto sposób załatwiłam dla zespołu dwa dżoby stulecia. Odkryłam, że wystarczy przestać się bać i nagle wszystko leci z górki, wesołe jak prosię w deszcz. I może nawet pokwikuje.

Tego ważnego dnia – czyli następnego po sukcesie Walki – przyszłam do kawiarni w takim stanie, że parę osób się za mną obejrzało.

Nie żeby coś mi się zmieniło na okoliczność urody. W szybie, za którą już było ciemno, ukazało się moje odbicie – uroda niestety bez zmian plus szeroki uśmiech wariata i trochę jeszcze wybałuszone pod wpływem szoku oczy. Bez fałszywej skromności muszę przyznać, że wyglądałam jak lemur, który zwariował, i jakoś go to bardzo ubawiło.

Co w najmniejszym stopniu nie zepsuło mi humoru.

Niesamowita sprawa z tym sukcesem. Dlaczego nie spróbowałam tego wcześniej?

Tak mi się spieszyło z wiadomościami, że nawet nie zaczekałam, aż zbiorą się wszyscy.

– Słuchajcie, co się wydarzyło – powiedziałam do Walki i Weroniki, które przyszły pierwsze.

– A wtedy ja mu na to – dodała z rozpędu Weronika do Walki – „Panie adiunkcie, jo wszystko rozumia, ale jak słysza takie fanzolyni, to zarozki dostowom na dekiel!”.

Weronika mówi po śląsku, tylko kiedy się boi. Niestety, boi się bardzo rzadko. W tych nieczęstych chwilach zwykle proszę, żeby powtórzyła, i nawet notuję, bo mam ambicję nauczyć się tej pięknej mowy, ale tym razem radość mnie rozsadzała, więc powiedziałam raz jeszcze:

– Słuchajcie, co się wydarzyło…

– Słuchamy – rzuciła z roztargnieniem Weronika, rozglądając się po sali. – Czekaj, idzie Adrian.

– Kumpel wspomniał, że jak będzie trzeba, to znowu nam pożyczy dymownicę i kamerę – oznajmił Adrian.

– Świetnie. Słuchajcie, co się wydarzyło…

– Ej, ludzie! – zawołała Helena. – Monia mówi, że operacja może się odbyć w styczniu. Jeśli tylko zbierze się dość kasy…

– Świetnie – powiedziałam już trochę przez zaciśnięte zęby. – Słuchajcie, co się wydarzyło…

– Wiecie, co się wydarzyło? – przerwał mi Jacuś, padając na krzesło. – Przedszkola zamawiają u nas jasełka, a Świętego Mikołaja też chętnie wezmą! Ekstra, nie? Walka, ty pasujesz na Mikołaja prawie bez charakteryzacji, to zyski będą potrójne.

– Dziękuję – powiedziała Walka, co jakoś kojarzyło się z zapowiedzią morderstwa.

– SŁUCHAJCIE-W-MORDĘ-CO-SIĘ-WYDARZYŁO! – ryknęłam.

– No przecież właśnie mówiłem – obraził się Jacuś.

– Wydarzyło się coś jeszcze? – zainteresowała się Helena. – Czemu nic nie mówisz?

– Co się wydarzyło? – spytała Monia.

Miałam strzelić focha i powiedzieć, że teraz to już nastrój prysł i nie mam ochoty, ale radość za bardzo mnie roznosiła. I za bardzo się cieszyłam, żeby tak epickie wydarzenie streścić w jednym zdaniu.

– Otóż słuchajcie – zaczęłam uroczyście. – Mam kumpla, prawdziwego muzyka.

– Zdefiniuj prawdziwego muzyka – zażądał Adrian.

– Prawdziwy muzyk zarabia na życie graniem – zdefiniowałam. – A mój kumpel zarabia całkiem nieźle. Poszłam do niego i porozmawiałam z nim od serca. I oto – cud.

Urwałam.

– Zdefiniuj cud – odezwała się nieufnie Weronika po chwili.

– Oddał nam dwa dżoby – powiedziałam zwięźle i zrobiłam pauzę, żeby do wszystkich dotarło.

– Co nam oddał? – spytała nieśmiało Monia.

– Dżoby. Wykony. Oddał nam dwie imprezy za całkiem spore pieniądze. A do tego jeszcze zagra z nami za darmo. Jest tylko jedno ale.

– Zawsze jest – zauważył filozoficznie Adrian.

– Zawsze. Na tej pierwszej imprezie potrzebują pary.

– Jakiej pary?

– Wodnej. Dwóch osób, debilu, kobiety i mężczyzny.

– Po co?

– Nie wiem, może będą ich rozmnażać. Adrian, chodzi o dwoje wokalistów, oprzytomniej. To jest impreza na bogato, jeden głos ich nie zadowala. I bardzo dobrze, bo posłuchajcie, ile płacą…

Teraz zaczęli mnie naprawdę słuchać. Wyczekałam, ile mogłam, bez pęknięcia z dumy.

– Tysiąc pięćset od łba – oznajmiłam tryumfalnie. – Razem cztery i pół tysiąca.

– Chryste Panie na wysokościach – wyszeptał Jacuś.

– Kto nas zaangażował, Emiraty Arabskie? – chciała wiedzieć Weronika.

– Chcą nas zaangażować czy kupić? – dodał trzeźwo Adrian.

– Mamy tylko śpiewać czy inne usługi też wchodzą w grę? – spytała Monia.

– Bardzo bogaci ludzie. Zaangażować. Tylko śpiewać – odpowiedziałam po kolei, uśmiechnięta od ucha do ucha.

Przy stoliku zrobiło się małe wesołe piekiełko. Wszyscy okazywali radość i wdzięczność. Tylko Walka siedziała, jakby jej to nie ruszało.

– Iii tam – powiedziała, kiedy zrobiło się trochę ciszej. – Ja bym w to bogactwo nie wierzyła.

– Bo?

– Bo od kolegów mamy nie takie opowieści słyszałam o tym, jak mieli śpiewać na jakichś imprezach za miliony, których nie zobaczyli na oczy.

– To są bardzo bogaci ludzie – zauważyłam.

– Jeszcze gorzej.

– Podpiszemy umowę – powiedział Adrian.

– I wyłożymy nią kotu kuwetę, bo do tego się akurat nadaje.

– Weźmiemy prawnika!

– O ho ho – odparła na to Walka cynicznie.

– Spokój! – przekrzyczałam ich. – Zapłacą, kumpel gwarantuje. Już wcześniej u nich grał i zawsze płacili. Jednakże jest jedno ale.

– Drugie – mruknął Jacuś.

– Drugie. Państwo mają bardzo konkretne wymagania co do piosenek.

– Jakich piosenek?

– Nie wiem. Mam tu listę.

Pochyliliśmy się nad długim spisem. Piosenek było ze czterdzieści.

– Cholera, śpiewania do świtu – mruknął Jacuś.

– Nic mi te tytuły nie mówią – powiedziała Walka.

Helena zajrzała jej przez ramię. Prychnęła.

– O, szacunek – powiedziała. – Teraz to już narozrabiałaś jak zając w kapuście. Zorganizowałaś nam recital disco polo. Gratulacje.

W związku z zaistniałą sytuacją postanowiłam im na razie nie mówić, jaki drugi dżob załatwiłam.

*

W tak zwanym międzyczasie dogoniła nas sława.

– Mówią na mieście, że wynajmujecie się każdemu – zagadnął mnie mój znajomy Marek z teatru tańca, do którego kiedyś próbowałam się dostać. Do teatru, nie do znajomego. Do znajomego dostać się bardzo łatwo, bo mieszka w centrum, i to na Wspólnej, choć nikt mu nie chce wierzyć. A jak już uwierzą, to bardzo długo żartują, więc znajomy myśli o przeprowadzce, mimo że lokalizacja jest najlepsza na świecie. A co do teatru tańca, okazało się, że tam trzeba strasznie dużo tańczyć, więc nic z tego nie wyszło.

– Każdemu – przyznałam się od razu. – A co, masz kogoś?

– Może nawet mam – powiedział Marek. – Zlecenie jest tak głupie, że nikt go nie chce brać, choć przyjemnie płacą.

– A o co chodzi? – zainteresowałam się. Głupie zadanie od razu mnie zaciekawiło. Nie wiem dlaczego. Może podobieństwa się przyciągają.

– O nic takiego. Tylko jest jeden warunek. Macie jakąś płaską dziewczynę bez tyłka, najlepiej kurdupla, i supersamca?

– Do czego im supersamiec? – spytałam podejrzliwie.

– Do tego, żeby wszystkie panny się posikały z wrażenia. One teraz niestety rozwydrzone. A u nas w teatrze sami kolesie z nisko położonym środkiem ciężkości. I z interesującą urodą.

Czytaj: brzydkie karaczany.

– No, może nawet miałabym coś takiego – powiedziałam ostrożnie.

Zapomniałam chyba nadmienić, że rzeczywiście pracuję z ciekawym zjawiskiem natury: rozkapryszonym, zepsutym do szpiku kości, przeważnie kwękającym i niezadowolonym, genetycznie obciążonym charakterem obrażonej księżniczki – co w najmniejszym stopniu nie odbija się na jego pięknym, supermęskim obliczu. Tym zjawiskiem oczywiście jest Jacuś.

Wiele razy, idąc z Jacusiem ulicą, widziałam oglądające się tęsknie tłumy rozmaitego wieku i płci. Szczerze mówiąc, nie lubię się z nim pokazywać, bo nigdy nie budzę tak powszechnej niechęci w społeczeństwie i nie bywam obrzucana tak morderczymi spojrzeniami, jak wtedy, gdy można mnie jakże niesłusznie uznać za dziewczynę Jacusia.

Zanim się poznaliśmy, podziwiałam Jacusia z daleka w Salmonelli, gdzie zjawiał się czasem, by zasiąść nad kawą albo soczkiem marchwiowym (dobrze wpływa na cerę). Zresztą Jacuś ma to do siebie, że nawet kiedy siedzi nad bigosem, a zajmuje go wyłącznie rozmyślanie, czy kupić na kolację salceson, czy kaszankę, wygląda jak Chopin z Łazienek, z boleściwym wyrazem szlachetnego oblicza dumający nad wielkimi sprawami. W tamtych odległych czasach, zanim poznałam Jacusia bliżej, lubiłam dla rozrywki szukać w nim jakichś wad urody. Niestety, Jacuś z każdej strony jest piękny, a już jego profil nadaje się do umieszczania na monetach. Nowym znajomym trudno z nim rozmawiać, bo hipnotyzują ich jego płonące oczy. Romantycznie zapadnięte policzki i orli nos nie zdradzają zamiłowania Jacusia do cudzych kanapeczek i w ogóle życzliwego stosunku do jedzenia. Po wielu tygodniach obserwacji wyszło mi, że Jacuś może mieć minimalnie zbyt wysokie czoło. Ale ponieważ opada na nie skrzydło bujnych, naturalnie czarnych włosów, które Jacuś odruchowo odrzuca uwodzicielskim ruchem głowy, problem tak jakby nie istnieje.

A zatem mogłam z czystym sumieniem zapewnić, że posiadam na stanie supersamca. Chudego kurdupla także. Poczułam, że mam kwalifikacje, by się ubiegać o to zlecenie.

Marek zasugerował, żebym się skontaktowała z kierownikiem projektu, bo on sam nie wie za wiele. Nie uwierzyłam mu. Ale uznałam, że nawet jeśli ukrywa jakąś złą wiadomość, to nie jest ona gorsza od wiadomości o siostrze Moni. A zatem wytrzymamy.

Kierownikiem projektu okazał się facet starszy od nas o parę lat, uczący w prestiżowej szkole dla bogatych dzieci. Miał włosy związane w kitkę, kolczyk w uchu i na imię Igor.

– Chodzi o to – zaczął – że te bachory nie są złe, tylko durne, że litość bierze. I nie to, że w ogóle nie czytają, tylko mają wstręt do klasyki. Dlatego postanowiłem je zachęcić seksem.

Trochę się cofnęłam.

– Seks to najlepszy straszak – dodał Igor.

– To znaczy… – powiedziałam powoli, obliczając odległość do drzwi – że zachęcasz je seksem czy brakiem seksu?

– Oczywiście seksem – wyjaśnił Igor z lekkim zaskoczeniem, patrząc na mnie jak wcielenie stroskanej poczciwości. – One biorą na seks i zjawiska nadprzyrodzone. A ponieważ jest mała szansa, żeby pan Wołodyjowski zaczął latać na miotle, postanowiłem iść w seks. No i stąd moje pytanie: czy ten twój chłopak jest seksowny?

– Jak jasna cholera – powiedziałam ze szczerym przekonaniem. – Zaczniesz go pożądać już od progu.

Tym razem to Igor zerknął na drzwi.

Po krótkiej chwili przezabawnych nieporozumień wyszło na jaw, co następuje: Igor, ambitny nauczyciel języka polskiego, postanowił rozbudzić w gimbazie miłość do literatury, a konkretnie do Pana Wołodyjowskiego. W pierwszej chwili jego myśl potoczyła się bardziej utartymi torami: zamierzał przynieść na lekcję film na podstawie książki. Potem dotarło do niego, że Pan Wołodyjowski został nakręcony w czasach, kiedy rodziców obecnych gimnazjalistów pewnie nie było jeszcze na świecie. Dlatego rozwinął skrzydła wyobraźni, co doprowadziło go do następnego wniosku: należy przedstawić młodzieży nowoczesną inscenizację przygód małego rycerza. Z młodymi wykonawcami, którzy rozpalą w widowni ciekawość dalszych losów bohaterów. Do roli pana Wołodyjowskiego, którego podstawową cechą – oprócz męstwa i szlachetności – był, jak wiadomo, niski wzrost, Igor już zaangażował swojego niewysokiego przyjaciela, aktora znanego z popularnego serialu. Słusznie zakładał, że znane nazwisko zaimponuje zblazowanym małoletnim bogaczom. Choć jednak przyjaciel zgodził się zagrać za niską (dla niego) stawkę, inni zawodowi aktorzy nie dali się przekonać do szlachetnej misji. Dlatego Igor zaczął stopniowo rozszerzać krąg poszukiwań, docierając w końcu do nas.

Nam proponowana stawka wcale nie wydawała się niska. Zwłaszcza że projekt miał zająć tylko trzy dni – dwa poświęcone na próby, trzeci na występ.

– No dobrze – powiedział na spotkaniu organizacyjnym w Salmonelli Jacuś, odrzucając wspomnianym gestem bujną czarną grzywę i przyciągając pożądliwe spojrzenia okolicznej gawiedzi. – Rozumiem, dlaczego Weronika – bo jest kurduplem, więc będzie pasować do tego drugiego kurdupla z serialu. Ale co ja tam mam robić?

Jacuś ciężko zniósł wiadomość, że nie zagra roli tytułowej. I nie trafiło mu do przekonania wyjaśnienie, że przecież jest o pół metra wyższy od pana Wołodyjowskiego.

– Nie jestem kurduplem – warknęła Weronika. – Kurduplami są mężczyźni. Kobiety są słodkimi maleństwami.

– Ty nigdy nie byłaś słodkim maleństwem – odparł Jacuś wyniośle. – Jesteś jak pirania, od małego maszyna do zabijania.

– Jak nie zamkniesz ryja, to ja ci go zamknę – powiadomiło Jacusia słodkie maleństwo.

– No więc co ja tam mam robić? – spytał nasz amant, omijając ją wzrokiem.

– Jacuś, kochanie – powiedziałam przymilnie. – A jak sądzisz? Jaka rola w panu Wołodyjowskim jest dla ciebie stworzona? Kto tam roztacza zwierzęcy magnetyzm, od którego te wszystkie gimbusy już nigdy nie zasną spokojnie?

Jacuś patrzył na mnie doskonale pustym wzrokiem, świadczącym o kompletnej nieznajomości Trylogii.

– Azja – wyjawiłam. – Azja, skarbie.

– Co ty gadasz, Pina – zgorszył się Jacuś. – Mam zagrać kontynent?

– Tak się cieszę, że jestem kurduplem – odezwała się Weronika jadowicie. – Przynajmniej krew mi dociera do mózgu.

Kiedy oboje zjawili się na próbie z Igorem, Jacuś miał już za sobą zaliczone streszczenie powieści, a Weronika wybaczyła mu słowa, które padły na spotkaniu organizacyjnym. Nawet te, które padły z jej ust. Miała prawo się za nie obrazić, bo – jak uzasadniła – nie padłyby, gdyby Jacuś jej nie sprowokował.

Nie zjawił się za to sławny aktor serialowy, który powiadomił Igora telefonicznie na dziesięć minut przed, że rolę umie i wejdzie w nią gładko bez próby, więc próba nie jest potrzebna jemu, tylko amatorom.

Igor powitał Weronikę i Jacusia, mnąc nerwowo kitkę.

– No nie wiem, nie wiem – rzucił. – Całe to przedstawienie, na które dyrekcja dała mi tyle pieniędzy, ma służyć temu, żeby się młodzież zaciekawiła książką. Jak ma się zaciekawić, jeśli główna postać olewa?

Jacuś wzruszył ramionami z minką obrażonej księżniczki.

– Moim zdaniem w tej scenie, którą wybrałeś, pan Wołodyjowski nie jest główną postacią. Główna postać nakręca akcję, a pan Wołodyjowski nie nakręca akcji, tylko reaguje na akcję głównej postaci…

Jacuś ze skromności nie wyjaśnił, kto jest według niego główną postacią, ale Igor szczęśliwie jakoś się zorientował.

Faktycznie, Jacuś miał rację. Jak wiadomo, Pan Wołodyjowski pełen jest pościgów, pojedynków i pomysłowych sposobów zadawania śmierci, ale choć szkoła wypłaciła sporą sumkę na inscenizację, z efektów specjalnych Igorowi starczyło na sztuczną krew i dekoracje. Dlatego postanowił skupić się na wątku szalonej miłości dzikiego Azji do Baśki Wołodyjowskiej i kłopotów, które z tego wynikły.

Po pierwszej próbie Igor trochę odetchnął. Azja w postaci Jacusia faktycznie emanował dzikim seksem, a już scena rozrywania koszuli w celu zaprezentowania ryb, siną barwą wykłutych, wróżyła pisk na widowni. Odtwórczyni roli Ewki Nowowiejskiej, w cywilu instruktorka z domu kultury po studium aktorskim, patrzyła na niego z coraz większym żarem. Z kolei stary Nowowiejski, emerytowany aktor, któremu znudziło się siedzenie w domu i sporadyczne dorabianie w reklamach, niezwykle upodobał sobie Weronikę. Wyglądało na to, że czego jak czego, ale seksu Igorowi w przedstawieniu nie zabraknie. Kiedy czwórka aktorów znajdowała się w jednym pomieszczeniu, atmosfera skwierczała od napięcia. Igor skwierczał z zadowolenia.

Jacuś mniej.

– Jak Boga kocham – pożalił mi się w Salmonelli. – Ta… kobieta przy każdej okazji mnie obłapia i całuje! W usta! Po każdej kwestii! I jeszcze mówi, że musi, bo tak ma w roli! A ten Igor nie protestuje, bo chodzi mu tylko o seks. Zacząłem się bać wychodzić na scenę. Nie wiem, czy wytrzymam. Tracę godność!

– Wytrzymasz – zapewniłam. – Tu nie chodzi o twoją godność, tylko o ważniejsze rzeczy.

– Nie ma dla mnie ważniejszych rzeczy niż moja godność – odparł Jacuś godnie, choć oboje wiedzieliśmy, że łże w żywe oczy.

Sytuacja skomplikowała się jeszcze bardziej, kiedy na drugą i ostatnią próbę przybył słynny aktor serialowy. Jednym spojrzeniem ogarnął sytuację i zrozumiał, że w osobie Jacusia ma niespodziewaną, ale groźną konkurencję. Nie żeby mu jakoś szczególnie zależało na gimnazjalistach, ale już się przyzwyczaił do przyjemnej myśli, że będzie najlepszy, i nie chciał się z nią rozstawać. Tymczasem Jacuś nie tylko górował nad nim wzrostem, ale całymi garściami rozsiewał feromony na prawo i lewo i promieniał urodą, której sztuczna śniadość z tubki oraz nieznaczne uczernienie oczu nie tylko nie zaszkodziły, ale wręcz dodały seksownego pazura. Ponadto grał jak natchniony, przykuwając uwagę widza. I, rzeczywiście, był przyczyną wszystkich zwrotów akcji tego krótkiego wycinka powieści.

Słynny aktor serialowy poczuł się zagrożony. Zaczął kombinować, co zrobić, żeby z powrotem ściągnąć na siebie światło reflektorów.

– Tak się zastanawiam – zagadnął od niechcenia Igora.

Ostatnie słowo obudziło w Igorze dreszcz – i słusznie. Jeżeli aktor twierdzi, że się zastanawia, nie znaczy to, że zajmuje go dobro całego zespołu czy przedstawienia. On właśnie pracuje nad zagarnięciem sukcesu wyłącznie dla siebie.

– Tak? – rzucił Igor, symulując zaczytanie w scenariuszu.

– Fajne sceny wybrałeś – zaatakował aktor.

Zaczął od pochlebstwa. Igor zaczął się poważnie niepokoić.

– Ale nie mają dobrej puenty – dodał aktor.

Igor przemyślał sprawę, bo faktycznie, serialowy gwiazdor wyjątkowo miał rację. Krwawą śmierć Azji reżyser przewidział jako wydarzenie z offu. Coś mu mówiło, że Jacuś nie da się nabić na pal dla dobra sztuki i przyszłych pokoleń, a nie miał pomysłu, jak przedstawić to zajście w przekonujący, acz niepozostawiający trwałych śladów sposób.

Aktor, okazało się, miał.

– Weźmiesz jakiś kawał drewna, z Castoramy albo nie wiem, z lasu, zaostrzysz na końcu…

Jacuś, który nieopodal posilał się kanapką Ewki Nowowiejskiej, przestał jeść i zaczął słuchać.

– Położysz tego typa na ziemi, dwaj faceci wezmą go za nogi…

Bułka stanęła Jacusiowi w gardle.

– …i wbiją pal pod niego. Tak go, rozumiesz, wsuną – między typa a podłogę.

Jacuś zbliżył się do pomysłowego aktora.

– A jak trafią nie między typa, tylko w typa? – spytał.

Aktor spojrzał na niego niechętnie.

– To tak leż, żeby nie trafili. Tak od razu przecież cię całkiem nie nadzieją. A to będzie wspaniała scena, będzie krzyk, będzie krew, będzie przemoc… I pan Wołodyjowski zemści się za Baśkę, więc uzyskamy piękne zamknięcie historii.

– Przecież to pan Nowowiejski zemścił się za Ewkę – zauważył Igor.

– Co ty gadasz, pana Nowowiejskiego zarżnął Azja w poprzedniej scenie – obruszył się aktor. Stało się jasne, że z obecnych lekturę przeczytał tylko reżyser.

– Młody pan Nowowiejski. Syn zarżniętego – wyjaśnił Igor boleśnie.

– Chyba nie zamierzasz wprowadzać nowej postaci – powiedział aktor potępiająco. – W filmach też jest inaczej niż w książkach. Trochę zmienimy, a będziesz miał mocny finał!

– A w ostatniej scenie – odezwał się stary pan Nowowiejski – można by pokazać ten pal z Azją… Wiecie, już w pionie… Azja rzęzi, krew spływa po palu… no i pan Wołodyjowski mógłby powiedzieć ze dwa słowa na koniec.

– W jakim pionie? – przestraszył się Jacuś. – Nic nie wiedziałem, że będę wisiał na palu w pionie! Ja w tym nie biorę udziału! Sami się nabijajcie na pal w pionie!

– Jest za mało czasu, żeby to zorganizować – powiedział Igor i Jacuś poczuł odrobinkę ulgi.

– U nas w teatrze robili kiedyś Pana Wołodyjowskiego – oznajmił pan Nowowiejski, niszcząc nadzieje Jacusia. – Zaraz do nich zadzwonię, na pewno nam pożyczą ten pal.

Mimo gorących modlitw Jacusia pal został wypożyczony jeszcze tego samego dnia. Wieczorem Igor spotkał się z zadowolonym panem Wołodyjowskim i szczękającym zębami Azją na próbę techniczną.

Pal miał małą podpórkę na nogi i równie małą deseczkę, na której Jacuś miał złożyć swój chudy tyłek. Problem polegał na tym, że podpórka i deseczka znajdowały się dość wysoko. Jacuś, choć miał metr osiemdziesiąt, musiał stanąć na krześle, żeby się dostać na właściwe miejsce.

– A jeszcze muszę być związany – zauważył. – Związany w życiu na to siedzenie nie trafię.

– To może zwiążemy cię, jak już siądziesz? – podsunął pan Wołodyjowski.

Przeprowadzone na próbę siadanie na palu i wiązanie trwało dziesięć minut i obfitowało w soczyste przekleństwa Jacusia, któremu omsknęła się noga, doprowadzając do upadku z wysokości.

– Nie no, tak się nie da – zdecydował w końcu Igor, ocierając pot z czoła.

– Czyli rezygnujemy z pala w pionie? – spytał Jacuś z nadzieją.

Ale pan Wołodyjowski nie zamierzał rezygnować ze swojej wielkiej sceny tryumfu nad wrogiem.

– A gdyby pokazać, jak podnosimy pal z przywiązanym Azją? – zaproponował. – Zwiążemy go tak, że w życiu nie spadnie. Potem wystarczy tylko podnieść pal i go ustawić.

– Tylko – mruknął Jacuś. – Ja nie jestem gruby, ale wątpię, czy mnie podniesiesz.

Pan Wołodyjowski, który z racji niskiego wzrostu miał liczne kompleksy, potraktował to jak wyzwanie.

– Ty się o to nie martw – powiedział zimno. – Ja cię nie muszę podnosić, ciebie podniosą moje pachołki. Ja tylko będę z ciebie szydzić, kiedy będziesz umierać.

– Przepraszam, jakie pachołki? – zaciekawił się Igor. Czuł, że kierownictwo nad projektem w nieprzewidziany sposób wymyka mu się z rąk.

– Jakieś – rzucił niecierpliwie pan Wołodyjowski. – Się skombinuje za pół litra, poprzebiera w kontusze i dźwigną tego kolegę tak, że się zdziwi.

Zwołani na szybko woźny i facet od wuefu razem z Igorem podnieśli Jacusia, stękając i klnąc, po czym postawili pal, który okazał się bardzo stabilny. Wszyscy cofnęli się o parę kroków, podziwiając widok.

– Ty miałeś świetny pomysł jednak – pochwalił Igor pana Wołodyjowskiego. – Jak mu tu jeszcze będzie krew ściekać… a on będzie charczeć… No, super! Jacuś, zacharcz!

Jacuś wydał z siebie bardzo przekonujące rzężenie.

– Genialnie – przyznał pan Wołodyjowski. – Bardzo ładny obrazek.

– Weźmie się jeszcze jednego faceta – zastanawiał się na głos Igor – żeby nie trzeba było się tak natyrać…

– Ale to dobrze brzmi, jak tak stękają i przeklinają – oznajmił pan Wołodyjowski. – To sama prawda.

– No, może i tak, ale wolałbym, żeby wszystko było dopracowane – powiedział Igor, zacierając ręce. – Jacuś, możesz już nie rzęzić.

– Nie… mogę… – wyrzęził Jacuś. – Sznur mnie… dusi… i boję się… odetchnąć… bo to gówno… się… chwieje… i zaraz się wyrąbię… na mordę!

I jakby na potwierdzenie swoich słów, wzdrygnął się, stracił równowagę i runął razem z palem na twarz. Trzech chłopa w ostatniej chwili zamortyzowało upadek, ale Jacuś i tak przez kilka dni nosił na szyi ślad bruzdy wisielczej.

– No dobra, dobra – powiedział Igor, kiedy pospiesznie rozplątywany z więzów Jacuś w końcu przestał obrzucać go przekleństwami i kreatywnymi propozycjami tego, co mu zrobi, jak się uwolni – to dla nas nauczka, żeby następnym razem nie obwiązywać ci szyi. No wielkie mi rzeczy. Już tak nie przeżywaj.

– Ja właśnie chcę przeżyć – wycharczał Jacuś.

Stojący nad Jacusiem pan Wołodyjowski spojrzał na niego z wyższością. Nic nie powiedział, ale w tym spojrzeniu zawarta była wiadomość o jego wykształceniu i doświadczeniu scenicznym oraz o braku wykształcenia Jacusia.

Jacuś wziął sobie to spojrzenie do serca.

„Czekaj, kurduplu – pomyślał. – To jedyna okazja w twoim półmetrowym życiu, żeby spojrzeć na mnie z góry. Na przedstawieniu zapłacisz mi za to spojrzenie”.

Po czym poszedł do domu i zdobył się na drastyczny ruch: przeczytał Pana Wołodyjowskiego. Prawdziwą książkę, nie streszczenie.

Co prawda nie całą, bo od miłosnych podchodów pana Wołodyjowskiego z Ketlingiem, Krzysią i Baśką rozbolała go głowa i zachciało mu się spać. Jednak wgryzł się w dalszy tekst na tyle, by pojąć istotę charakteru dzikiego i okrutnego Azji. Postać bardzo mu się spodobała, a szczególnie jej krwiożerczy stosunek do pana Wołodyjowskiego. Jednak niektóre uwagi autora obudziły w nim wątpliwości. A Jacuś nie miał zwyczaju zmagać się z trudnościami samotnie.

W środku głębokiej nocy drzwi mojego pokoju otworzyły się gwałtownie. Mam mocny sen, więc mnie to nie obudziło. Nie obudziły mnie także słowne sygnały. Obudziło mnie dopiero gwałtowne potrząsanie.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki

Text © copyright by Maciejka Mazan, 2016
© Copyright by Wydawnictwo „Nasza Księgarnia”, Warszawa 2016

Layout okładki Olga Reszelska
Zdjęcie autorki Ewa Brzozowska

Zdjęcia na okładce:
© iStockphoto.com/Mlenny
© eriklam/Depositphotos.com

Redaktor prowadzący Joanna Wajs
Redakcja Joanna Kończak
Korekta Małgorzata Ruszkowska
Korekta plików po konwersji Irmina Garlej

ISBN 978-83-10-13064-8

Plik wyprodukowany na podstawie Pina, zrób coś!, Warszawa 2016

www.naszaksiegarnia.pl

Wydawnictwo NASZA KSIĘGARNIA Sp. z o.o.
02-868 Warszawa, ul. Sarabandy 24c
tel. 22 643 93 89, 22 331 91 49,
faks 22 643 70 28
e-mail: naszaksiegarnia@nk.com.pl

Konwersję wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer.