Opieka redakcyjna: WALDEMAR POPEK

Redakcja: TOMASZ KUNZ

Korekta: WERONIKA KOSIŃSKA, ANNA PAWLIKOWSKA, ANETA TKACZYK

Projekt okładki: JOANNA KARPOWICZ

Opracowanie okładki, stron tytułowych: MAREK PAWŁOWSKI

Redakcja techniczna: BOŻENA KORBUT

Skład i łamanie: Infomarket

© Copyright by Gaja Grzegorzewska
© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2014

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05665-3

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.
ul. Długa 1, 31-147 Kraków
tel. (+48 12) 619 27 70
fax. (+48 12) 430 00 96
bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40
e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl
Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

„Jeśli nagłówek będzie wystarczająco duży, to i news stanie się ważny”.

Obywatel Kane

REŻ. ORSON WELLES

I tak właśnie pierwszy raz od dwóch lat złamałem swoje postanowienie o nieużywaniu przemocy. Szybko do mnie dotarło, że ten pierwszy raz jest tylko początkiem i wprawką przed tym, co nieuchronnie nastąpi. Walenie się po mordach było w moim dawnym środowisku uważane za dosyć miły sposób spędzania wolnego czasu. Judym już wiedział o moim powrocie, zaraz dowiedzą się inni. Zaczną mi składać wizyty. Takie bez kwiatów i bombonierek. Potem ja wpadnę z rewizytą i zardzewiały mechanizm starych układów pójdzie w ruch. Dlatego przede wszystkim należało sobie skombinować jakąś metę. Nie mogłem przecież zostać w hotelu na zawsze.

Pierwszej nocy spałem czujnie, wsłuchując się w każdy podejrzany szmer. Sen przychodził na moment i zaraz odchodził, zostawiając mnie totalnie rozbudzonego, w pełnej gotowości. Próbowałem przywołać kojący szum fal, rozbijających się o piaszczystą plażę dwa kroki od mojej chaty. Nocne powietrze przesycone zapachem kwiatów, rozgrzanego piasku i wodorostów.

Zamiast morskiej bryzy od otwartego okna docierał do mnie doskonale znajomy, niedający się z niczym pomylić brutalny zapach miasta. Woń spalin, asfaltu, deszczu, ziemi. Bogaty bukiet, przywołujący obrazy z przeszłości i poruszający resztę zmysłów. Ból, faza, zmęczenie, smak kurzu i krwi w ustach. I dawne, znacznie przyjemniejsze wspomnienie jointa jarzącego się w ciemności, ciepłego podmuchu wiatru znad Wisły i widoku rozświetlonego miasta w dole. Muśnięcie jedwabistych włosów, gdy jej zmęczona, otumaniona oparami dymu głowa opadała na moje ramię, a rozpalone udo kleiło się do mojego. Te wieczory i noce zlały się w jeden obraz. Znowu poczułem w ustach tamtą suchość wywołaną jointem, pokonaną browarem, a potem wilgoć pocałunków.

O ósmej obudził mnie uliczny gwar. Bliskość Kleparza gwarantowała takie pobudki, o czym wcześniej nie pomyślałem. Musiałem jak najszybciej znaleźć jakieś mieszkanie. Maj to nie był dobry moment na poszukiwania. Studenci jeszcze nie opuścili wynajętych za absurdalną kasę zaszczurzonych lokali.

Całe szczęście, że Kraków jest miastem, gdzie zawsze ktoś szuka mety i gdzie apartamenty krążą z rąk do rąk jak zapracowana dziwka. Pomyślałem o Ewie, mając nadzieję, że dogadała się z Judymem i ten bananowy palant poskładał do kupy jej facjatę. Jeśli nie, to będę bardzo rozczarowany, o czym medyk prędko się przekona.

Odlałem się i wziąłem szybki prysznic. Gdy spod niego wylazłem, zachciało mi się kawy. Różnica czasowa dawała o sobie znać i byłem przymulony jak po zjaraniu jakiegoś ciężkiego mózgojeba podkręconego tanią chemią. Założyłem dżinsy, koszulkę, buty i tak dalej. Wziąłem plecak z laptopem i wyszedłem z pokoju, zamykając go na klucz.

Na recepcji urzędował inny facet niż poprzedniego wieczoru, jednak też nie był kompletnie zainteresowany tym, kto się kręci po budynku. Widocznie umiejętność niezauważania otoczenia była jedną z kwalifikacji wymaganych na tym stanowisku. Recepcjonista jak zahipnotyzowany wpatrywał się w ekran przenośnego telewizora, obserwując, jak doktor Lubicz i jego stara piją koniaczek.

Znalazłem jakąś knajpę, którą przewodnik po Krakowie opisałby pewnie jako uroczą – pastele, duperele, vintage, kontrolowany eklektyzm. Zamówiłem podwójną czarną kawę i rozsiadłem się z laptopem przy otwartym oknie, jak jakiś ostatni pedał. Co by zrobił Kojak, jakby mnie teraz zobaczył? Może nic, bo był koleżką poczciwym. Podawał nawet niekiedy rękę różnym szmaciarzom, na których widok inni tylko spluwali i nad którymi znęcali się do momentu, aż udawało im się ostatecznie złamać kruchą psychikę tych frajerów. Nigdy nie widziałem, by Kojak się nad kimś znęcał, a przecież to była jedna z naszych podstawowych rozrywek.

Popijając gorącą, gęstą, smolistą kawę, zerknąłem do pozostawionej na stoliku „Wyborczej”. Olałem wieści z kraju i ze świata, by nie przypominać sobie o tym, że dążymy do samozagłady, pchani jakąś wewnętrzną siłą. Jak te opętane świnie rzucające się w amoku z urwiska do jeziora. Zabrałem się do krakowskiego dodatku. Na pierwszej stronie wielki lead informował: „Znaleziono trzecią ofiarę Rzeźnika z Salwatora”. Zawsze mnie zastanawiało, kto wymyśla te pseudonimy.

Rzeźnik działał na terenie Krakowa od kilku miesięcy. Nic dziwnego, że sobie tak pozwalał, skoro przeciętny funkcjonariusz posiadał inteligencję muła. Mój wzrok padł na niewyraźne zdjęcie ilustrujące artykuł. Pochyliłem się nad otwartą stroną. Tak, był jeden gliniarz, który zadawał kłam mojej teorii. Gdy go widziałem ostatnio, mierzył do mnie z glocka, tuż po tym jak przestrzelił mi żebra. Chwilę później uratowałem mu dupę. Pies zawdzięczał mi życie i kobietę.

Przeczytałem podpis pod zdjęciem: „Inspektor Aaron Goldenthal z Wojewódzkiej Komendy Głównej twierdzi, że policja jest na tropie mordercy, który od pół roku terroryzuje mieszkańców naszego miasta”.

– Awansował skurwysyn – prychnąłem.

Otworzyłem kompa i przejrzałem internetowe portale informacyjne. Znalazłem jeszcze kilka zamazanych zdjęć znad Wisły prezentujących Goldenthala i jego przydupasów.

– Masz jakieś inne dzienniki? – spytałem chłopaczynę za barem. – Takie, w których jest coś o tym Rzeźniku.

Chłopak westchnął, umęczony, i poszedł na zaplecze, roztrącając koralikową zasłonę. Przymknąłem oczy i przez moment poczułem się tak, jakbym znowu był na wyspie. Słońce padało przez uchylone okno na moją twarz. Po chwili skóra zaczęła mnie parzyć. Barman wylazł z nory, ponownie roztrącając szklane koraliki. Podszedł do mojego stolika i położył na nim plik wymemłanych gazet.

W „Dzienniku” i „Krakowskiej” też pisali o trzeciej ofierze, ale nie dowiedziałem się niczego nowego. Natomiast „Szperacz Codzienny” okazał się miłym zaskoczeniem. Na okładce szmatławca widniała morda Goldenthala. „Czas grozy! Trzecia rzeź nieuchwytnego seryjnego mordercy” – głosił ociekający krwią tytuł. I drobniejszym drukiem: „Mieszkańcy Krakowa znowu żyją sparaliżowani strachem. Po trzymiesięcznej przerwie Rzeźnik uderzył ponownie! Ile osób zostanie jeszcze bestialsko zaszlachtowanych, zanim policja schwyta zwyrodnialca? Czy kontrowersyjny inspektor policji Aaron Goldenthal – homoseksualista, milioner i potomek krakowskiej arystokracji – sprosta zadaniu i udowodni, że jest kimś więcej niż tylko lokalnym krezusem, dla którego służba w policji jest zwykłym kaprysem?”. Porządna gazeta, pomyślałem z zadowoleniem. W środku autor artykułu dalej jechał po Goldenthalu jak po burej suce. Czytałem z prawdziwą przyjemnością. Pismak wyciągał różne brudy w rodzaju romansu inspektora z gogusiowatym dziennikarzyną Bergenem. Artykuł ilustrowało zdjęcie sprzed kilku lat, przedstawiające ich razem na Krakowskim Przedmieściu. Na moment przed oczami stanął mi widok tych dwóch w akcji. Czym prędzej odwróciłem stronę.

A tam była ona. Tyle że jak nie ona. Wiedziałem doskonale, że nie jest tą samą osobą, którą znałem piętnaście lat temu. Tamta dziewczyna nigdy nie włożyłaby takiej różowej sukienki Barbie ani takich butów na obcasie, w których można było chyba tylko leżeć na policyjnym biurku z rozłożonymi nogami. Długie blond włosy spływały po prawej stronie twarzy, oczy przysłaniały ciemne okulary. Cały ten perfekcyjny wizerunek burzyły umięśnione ramiona wystające z cukierkowatej kreacji. I biegnąca przez policzek szpetna blizna, wyraźnie odcinająca się od opalonej skóry. Jej też nie oszczędził pozbawiony skrupułów szperacz: „Ślicznotka grozy! Czy ta była gwiazda telewizji, o której wiadomo, że zabiła z zimną krwią kilka osób, to rzeczywiście najlepsza prywatna detektyw w Polsce, czy może tylko pazerna na pieniądze i sławę, pozbawiona skrupułów celebrytka? Niegdyś partnerka i kochanka Wiktora Bergena. Teraz narzeczona inspektora Goldenthala...”.

– Kolo zalicza dzielnicami – głos barmana wyrwał mnie z zamyślenia.

– Słucham?

– No ten psychol, o którym czytasz – wyjaśnił barman. – Zabił już trzy laski, każdą w innej dzielnicy. Nie skończy, póki nie zaliczy każdej dzielni Krakowa. Czaisz?

Dopiero teraz dotarło do mnie, o czym on gada. W dupie miałem Rzeźnika i jego objazdową krwawą łaźnię. Chciałem tylko sprawdzić Goldenthala. Bo ten pies nie był jedynie wychuchanym metroseksualnym amatorem siłowni Spartakus. Podobnie jak ona, był również mordercą. Gdy wyjeżdżałem, miał na koncie co najmniej sześciu zabitych w majestacie prawa. Swojej pierwszej ofierze skręcił kark gołymi rękoma. Rzeźnik nie był jedynym pojebem w Grodzie Króla Cracka.

– Totalny świr – nawijał koleś, przeczesując łapami swoje idiotyczne loczki. – Każdą zabija inaczej. Powoli, jakby mu się nie spieszyło. Policja uważa, że on musi mieć wyciszone, odosobnione pomieszczenie, w którym to robi. Przysposobił jakąś piwnicę, bunkier, strych. Pierwszą ofiarę porwał w grudniu z Salwatora. To wtedy nadano mu ten przydomek. Dopiero potem okazało się, że psychol nie ogranicza się tylko do tej części miasta. Trzymał pierwszą kobietę w niewoli dwa tygodnie. Obcinał jej kończyny, jedną po drugiej. Opatrywał kikuty, podtrzymywał ją przy życiu. W końcu odciął głowę piłą. Chory klimat.

Napiłem się kawy. Dzień był gorący, ale kawa zdążyła wystygnąć.

– Drugą trzymał tydzień – kontynuował barman. – Znaleziono ją tuż po Nowym Roku. Najpierw wyłupił jej oczy, potem obciął język. W takim stanie żyła jeszcze kilka dni. Następnie odrąbał jej głowę siekierą. Podobno trafił dopiero za trzecim razem... Rzygać się chce, jak człowiek o tym pomyśli. Całe miasto żyło w strachu. A potem nagle wszystko ustało. Przez ponad trzy miesiące był spokój. Aż znaleźli tę trzecią nad Wisłą. A trzecia to sam wiesz, jak z nią było, bo czytałeś...

– Co było z trzecią? – zachęciłem barmana, bo w sumie nie doczytałem, a trochę mnie to nawet zaciekawiło.

– Podpalał ją kawałek po kawałku. Podpalał i gasił, i znowu podpalał. A potem...

– Dokonał dekapitacji?

– Uciął jej głowę! Strach wyłazić po zmroku. Człowiek się cieszy, że nie jest laską!

– A coś je łączyło?

– Nic! Poza płcią. Były w różnym wieku, inne typy urody. Ta pierwsza była menedżerką i mieszkała samotnie w wielkim apartamencie na Salwatorze. Druga, nauczycielka z Kurdwanowa, miała męża i dzieci. Trzecia to jakaś studentka psychologii z UJ-otu. Wynajmowała mieszkanie na Ruczaju. Dziwna sprawa...

Właśnie, trzeba poszukać mieszkania. Nie zamierzałem poświęcać temu zagadnieniu więcej czasu niż minimum niezbędne do rozpoznania, czy chata jest zaszczurzona, czy też nie. Kluczowy był jednak wybór dzielnicy. Mój rodzinny rejon odpadał – za dużo wspomnień, za dużo powiązań i w związku z tym za dużo osób, które szybko zaczęłyby traktować moje mieszkanie jak metę, gdzie można się napić, ściągnąć kreskę i zdeponować trochę jakiegoś gówna na bliżej nieokreślony czas. Na własne oczy widziałem, jak całkiem przyjemne mieszkanka obracały się za sprawą lokalsów w perzynę.

– „Kolejno domy wznoszą się i upadają, niszczeją, są usuwane... rozbierane...” Jak to leciało dalej? – spytałem sam siebie. – „Ich miejsce zajmuje pole, fabryka lub objazd...” Nie, nie, żadna fabryka ani żaden objazd, podjazd, pojazd ani zajazd. Najwyżej dojazd. Ze strony ziomków.

Barman spojrzał pytająco znad swojego maca.

– He? Pytasz o dojazd od strony Zielonek?

– Nie.

– A od jakiej strony?

– Od dupy strony.

– A, czyli o kluby pytasz? Dla eee... gejów.

– O nic nie pytam.

– To dobrze, bo nie jestem stąd.

Zatęskniłem za starym typem barmana, takim jak z naszej lokalnej spelunki. Rudy był zacnym koleżką. Łysy, ale z brodą, małomówny, mrukliwy, ponury. Zawsze zapatrzony w śnieżący ekran telewizora, monotonnie, bez końca wycierał brudną ścierą jeden i ten sam kufel. Ślepy i głuchy na rozgrywającą się pod jego nosem rzeź. Ten tu zaś był barmanem nowego typu – ani to modny, ani to nudny, stare przemieszane z nowym, drogie z tanim, pedalskie z gejowskim, chujowe z jeszcze gorszym. Zapewne przyjechał na nauki do naszego miasta z jakiegoś Radomia i rynek nieruchomości miał w małym palcu. Zaliczył do tej pory niejedno lokum, które w opisie występowało jako przytulne, a okazywało się ciasną, niedoświetloną sutereną.

I wtedy to zobaczyłem. Ulica Tyniecka, stara kamienica, cztery pokoje. Umeblowane. Widok na Bulwary Wiślane. Cena jak za garsonierę na Ruczaju. Wystawione miesiąc temu. Gdzie tkwił haczyk? Literatura kryminalna znała takie przypadki. Perypetie z tanim mieszkaniem. Szybko wybrałem numer pośrednika.

– Właściciel ma pewne wymagania. – Agent usiłował mnie zniechęcić, gdy tylko usłyszał, o które mieszkanie mi chodzi. Widocznie mój akcent sugerował, że tych wymagań na pewno nie spełnię.

– Proszę więc sprawdzić, czy się nadaję – powiedziałem z uśmiechem, mając nadzieję, że on ten uśmiech wyczuwa po drugiej stronie, że się tak wyrażę, druta.

– Jest pan studentem?

– A skąd.

– Ma pan jakieś zwierzęta?

– Zamierzam jak najszybciej przygarnąć jakiegoś małego kotka.

– Ma pan coś przeciwko pedałom?

Powiedział pedałom, nie gejom. Pedałom.

– Absolutnie nie!

– A jakby taki pedał pana zaczepił? – drążył facet.

– Proszę pana, gdy się poznamy, szybko pan zrozumie, że żaden pedał mnie nie zaczepi...

– Jak mam to rozumieć? – spytał podejrzliwie.

– Tak sobie tylko żartuję. Mogę obejrzeć mieszkanie czy zamierza pan wcześniej pobrać ode mnie próbkę jakiejś wydzieliny?

– Może pan być na miejscu za godzinę? – spytał sztywno. Moje żarty go nie bawiły. Zauważyłem, że w ogóle mało kogo w tym mieście bawiły. Na mojej wyspie wystarczyło, że najebany spadałem ze stołka przy barze, aby gawiedź szalała z uciechy. Tu było trudniej. Trzeba się było naprawdę postarać, żeby rozbawić rozpuszczonych jak dziadowski bicz mieszkańców tej stolicy kultury.

Potwierdziłem, że mogę być za godzinę, i się rozłączyłem. Spakowałem laptopa do torby, skinąłem barmanowi głową i wyszedłem z knajpy. Włożyłem ciemne okulary, bo słońce stało już wysoko. Dzień był ciepły, prawdziwie wiosenny, niemalże radosny. Ja także byłem niemalże radosny.

Postanowiłem dostać się na Dębniki piechotą. Przynajmniej pooglądam sobie moje miasto. Powspominam, pomyślę. Przeszedłem obok Kleparza, minąłem Lot. Przeciąłem Planty i Sławkowską i dotarłem na zatłoczony, gwarny Rynek. Turyści rozkoszowali się turystyką, siedząc w kawiarnianych ogródkach. Tam gdzie żaden krakus by nie usiadł. „Znamy lepsze miejsca, ale zachowamy je dla siebie”, mówiły pogardliwe spojrzenia autochtonów. Żebyś nam nie zawłaszczył kolejnego kawałka miasta, szwabski najeźdźco, brytyjski moczymordo, francuski piesku, amerykański ignorancie.

Było trochę inaczej, niż zapamiętałem. Brakowało starej preclary, która robiła się agresywna, gdy się ją prosiło o obwarzanka z cukrem. Król Zygmunt Stary nie przyjmował hołdu pruskiego, złote nuty nie spadały na Rynek, na Brackiej też nie padało. Jakbym trafił do miasta ze snu. Znajomego, a równocześnie obcego. Niby wesołego na pierwszy rzut oka, a smutnego przy bliższym poznaniu. Pełno tu było ludzi, ale wszystkie twarze obce. To miasto tak bardzo chciało być kulturalne i światowe, jednak napisy na ścianach zdradzały, że mieszkają tu same chamidła.

Jakby na potwierdzenie, przed moją twarzą przeleciał tłusty, brudny gołąb i nasrał mi pod nogi. Uskoczyłem. Gołąb opadł ciężko w dół, bo oto przed nim rozpościerała się prawdziwa uczta z resztek upuszczonego kebabu. Zaraz zleciały się następne. Zaczęły wydzierać sobie mięsne ochłapy, a ja byłem ciekaw, czy ten kebab nie jest aby z gołębi i czy one nie oddają się właśnie aktom kanibalizmu. Kebab znikł raz-dwa. Część ptaków odleciała w poszukiwaniu następnego popasu, a dwa zaczęły kopulować ku uciesze jakichś gimnazjalistów. Wysrać się. Nażreć. Podupczyć, pomyślałem i poszedłem dalej, żeby nie wzięli mnie za jakiego zoofila, co to lubi patrzeć na ruchające się gołębie. Pod parasolami Zwisu krakowska bohema raczyła się dżekusiem. Jak stado czarnych kruków, tym razem nie w swetrach, bo za ciepło, tylko w czarnych jak bezgwiezdna noc podkoszulkach. Pomiędzy artystami jakaś blond lalunia w różu popijała colę. Szedłem dalej, w stronę Jubilatu.

Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki